2025-07-03 Raad - Algemene Beschouwingen

Inwoners hebben nu recht op actie, op grip, op duidelijkheid. Niet volgend jaar, niet na nog een rapport, maar vandaag. De gemeente heeft de verkeerde prioriteiten. Terwijl de begroting onder druk staat, bouwen wij een duur, ambitieus, hoogwaardig pand – midden in tijden van onzekerheid. Dat voelt wrang want de vraag Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

16

van inwoners is niet 'wanneer is het nieuwe stadhuis af?, maar 'kan ik straks mijn energierekening nog betalen? Krijgt mijn kind ooit een betaalbare woning? Waarom wordt het hier steeds onveiliger?' Wij zeggen: bouw vertrouwen, geen prestigeprojecten. Over bouwen gesproken, wij vinden dat Haarlemmermeer zelf moet gaan bouwen voor de mensen die het nodig hebben. De markt bouwt te weinig, en als er al gebouwd wordt, zijn het vooral dure koopwoningen. Starters, jongeren, zorgpersoneel; ze hebben nauwelijks een kans. Daarom moet de gemeente zelf de regie nemen. Niet alleen plannen faciliteren, maar zelf bouwen aan betaalbare woningen. Samen met woningcorporaties, of via een gemeentelijk woonbedrijf. Wonen is geen markt, wonen is een basisrecht. Wij dienen daarom de motie Haarlemmermeer als actieve bouwer in. De gemeente komt steeds vaker niet van plannen naar praktijk. De stukken staan vol strategieën, programma's, intenties en lange tijdslijnen, maar de uitvoering hapert. Projecten lopen vertraging op, capaciteit is onvoldoende en bewoners wachten jaren op zichtbare resultaten. Of het nu gaat om wijkvernieuwing, verkeersveiligheid of sociaal beleid: de praktijk stokt.

Wij vragen: hoe kan het dat we wel een document van 80 pagina's met investeringen produceren, maar te weinig mensen hebben om de schop de grond in te krijgen? Of dat we wel een beleidsplan maken voor de openbare ruimte, maar bewoners maanden op herstel moeten wachten? Dit is geen bestuurskracht. Dit is bureaucratische vermoeidheid. En onze inwoners betalen daar de prijs voor, in ergernis, vertraging en frustratie. SRH vindt dat onze inwoners meer verdienen dan wat ze nu krijgen. Voorzitter, tot slot. Onze inwoners verdienen een gemeente die aan hun kant staat. Niet één die zichzelf op de borst klopt over papieren begrotingsresultaten, maar één die zorgt voor een veilige buurt, een betaalbaar huis en een betrouwbaar beleid. En nee, dat zit 'm niet in dure gebouwen of visionaire rapporten. Dat zit in doen wat nodig is. Daarom zegt Sociaal Rechts Haarlemmermeer vandaag: • Stop met het denken aan prestige, begin met het doen voor de mensen. • Geen dure plannen zolang wijkveiligheid tekortschiet. • Wees een gemeente die werkt, bouwt en luistert. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. U heeft motie 21 ingediend. Dan gaan we naar mijnheer Van der Peet namens het CDA. CDA De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, aan het begin van het politieke jaar heeft generaal buiten dienst Mart de Kruif ons met een inspirerende lezing met beide benen op de grond gezet.

Hij deelde zijn ervaringen uit zijn loopbaan en legde de relatie met de ontwikkelingen in onze samenleving. Hij zei: een leger kan alleen krachtig optreden als er sprake is van een heldere structuur, open communicatie en vertrouwen in elkaar. Op deze manier ontstaat een organisatie die met verenigde kracht optimaal kan omgaan met specifieke omstandigheden van een plek en de risico's die daar kunnen optreden. Ontbreekt een van deze aspecten, dan neemt de effectiviteit en slagkracht snel af. Er ontstaat twijfel, angst en daardoor worden risico's niet aangepakt, maar vermeden. Een vergelijk met de hedendaagse samenleving is snel gemaakt. Overheden zijn verkrampt door de angst om het verkeerde te doen en mijden het liefst zoveel mogelijk risico's. Alles is bedoeld om het goede te doen maar ongemerkt wordt precies het tegenovergestelde bereikt. Het voedt het wantrouwen en is koren op de molen van de schreeuwers aan de uiterste linker- en rechterkant. De nuance in het debat is niet meer mogelijk en in plaats van naar elkaar te luisteren en verschillen te overbruggen, wordt er alleen maar harder geschreeuwd. Bij elke demonstratie hoort een tegendemonstratie en na elke actie wordt weer een nieuwe, nog extremere actie gepland. Ook in Haarlemmermeer hebben we hier steeds meer mee te maken.

Het is toch van de zotte dat onze burgemeester er bijna een dagtaak aan heeft om dit in goede banen te leiden. Het CDA Haarlemmermeer doet hier niet aan mee. Wij staan met een hoopvol verhaal midden in de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

17

samenleving en komen op voor gewone mensen, die elke dag het goede willen doen. Mensen die staan voor een verantwoordelijke samenleving en een betrokken gemeenschap. Voor een gezonde samenleving en een leefbare omgeving. Daartegenover mogen die mensen van ons ook verwachten dat we in deze raadzaal eerlijke en fatsoenlijke besluiten nemen. Besluiten die rechtvaardig zijn, die duidelijke grenzen stellen en die mensen zekerheid geven. Uiteraard altijd met het algemeen belang voor onze inwoners voorop. Voorzitter, dit gezegd hebbende, zien wij voor Haarlemmermeer ook een opgave. De woorden van Mart de Kruif over de angst om het verkeerde te doen, resoneren steeds vaker in dossiers die we hier bespreken. De gemeente lijkt soms lamgelegd te worden door angst voor 'precedentwerking', 'schadeclaims' en het 'Didam-arrest'. Daarbij liggen de papieren werkelijkheid en de realiteit soms mijlenver uit elkaar omdat alle risico's moeten worden beheerst. Een klassieker is het voorbeeld waarbij de dorpsraad van Nieuw-Vennep bij de vergunning voor de tent voor de feestwerk in juni werd gevraagd of er rekening was gehouden met de sneeuwlast. Maar ook bij kwesties waar de gemeente, inwoners, ondernemers soms lijnrecht tegenover elkaar staan, gaat het vaak niet meer om de casus zelf, maar de potentiële gevolgen en risico's voor elders.

Dit voelt onrechtvaardig voor de betrokkenen en vergroot de afstand tussen burger en bestuur alleen maar. We zijn blij dat het college de laatste tijd steeds vaker tot oplossingen weet te komen. Blijf dit vooral doen en durf dus ook risico's te nemen, is onze oproep. Voorzitter, na deze inleidende woorden is het tijd voor de inhoud van de voorjaarsrapportage, alweer de laatste van het huidige college en daardoor vrijwel beleidsarm, zoals ze dat dan noemen. Uiteraard is het CDA heel blij dat het meerjarenbeeld voor de komende jaren zwarte cijfers toont dankzij de maatregelen die we vorig jaar hebben genomen hier. Deze zijn allemaal goed verwerkt en dankzij de meicirculaire ziet het meerjarenbeeld er zelfs nog beter uit. Dat betekent dat er de komende jaren ruimte is om extra te investeren, zolang het niet gaat om structurele uitgaven. Zoals eerder aangekondigd, zullen wij vandaag een aantal voorstellen doen voor maatregelen die lokaal het verschil kunnen maken en Haarlemmermeer weer een klein beetje beter maken. Ten eerste is een aantal weken geleden onze motie voor het versneld uitvoeren van flankerende maatregelen in Haarlemmermeer-West unaniem aangenomen. Met de motie die we vandaag indienen, zorgen we dat er middelen bij komen, zodat we de versnelling echt kunnen realiseren. . De tweede motie die we vandaag indienen is het aanpakken van asociaal rijgedrag.

Bij verkeersonveilige situaties speelt de snelheid en het gedrag van verkeer ook vaak een grote rol. Vorig jaar hebben we via een motie gezorgd voor tijdelijke extra handhavingscapaciteit op milieu. Dit jaar dachten we 'we gaan hetzelfde doen maar dan voor verkeer'. Het staat ook in het Actieplan Verkeersveiligheid, dus samen met andere partijen hebben we daar een motie voor opgesteld. Vorig jaar redde een voorstel om eenmalig extra te investeren in de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed van Groen Links het helaas niet. Wij waren toen een van de steuners. Dit jaar zijn we ervan overtuigd dat het voorstel het wel gaat redden. We hebben er een beetje indexatie overheen gedaan, van € 2,5 miljoen naar € 3,5 miljoen, maar we denken echt dat dit verstandig is, dat dit op termijn heel veel geld kan opleveren en daarbij zit ook een maatregel om het plafond op te hogen zodat we wat meer slagkracht krijgen in de uitvoering. Ter afronding, het CDA kan de voorjaarsrapportage van harte ondersteunen inclusief alle onderliggende voorstellen en we kijken uit naar de tweede termijn en het debat straks, waar we nog heel veel moties en amendementen door de zaal zullen zien vliegen. De VOORZITTER: Dank u wel en u heeft moties 15 en 16 ingediend. Namens ChristenUnie-SGP gaat mevrouw Hup als volgende spreken. ChristenUnie-SGP Mevrouw HUP: Dank u voorzitter. Het ravijnjaar is nabij.

De periode van 2026-2028 is voor nu voldoende financieel gedekt. Het college heeft voortijdig geanticipeerd op de onzekerheden die zijn ontstaan. Wij Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

18

waren als raad in staat om onze controlerende en kaderstellende rol aan te nemen. We weten in grote lijnen wat onze gemeente gaat doen in de magere jaren 2028 en 2029, en vooral wat het nog kan doen voor onze inwoners. Wat we niet meer kunnen doen, zal in de volgende raadstermijn worden besloten. Dit vinden wij verstandig, er kan nog zoveel veranderen in de inkomsten en de uitgaven van de gemeente, waardoor we tegen die tijd altijd nog kunnen beslissen ook hier de Algemene Dekkingsreserve in te zetten. Laten we eerst kijken of de maatregelen die nu verwerkt worden, zoals de verhoogde leges, het gewenste resultaat hebben. Wel waken we ervoor dat kwetsbare inwoners niet de dupe worden. Wij hebben destijds bij het debat over de ombuigingen aangegeven waar wij absoluut niet op zouden willen bezuinigen. Dat blijft nog steeds als een paal boven water staan, namelijk niet op het maatschappelijk middenveld. Dit is te belangrijk voor onze gemeente om op te korten. Hierdoor komen inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden namelijk tot bloei, ze kunnen elkaar versterken en echt iets voor elkaar betekenen. Daar pluk je als gemeente uiteindelijk de vruchten van. Van uitstel, komt tenslotte afstel – wij willen blijven omzien naar elkaar. In deze voorjaarsrapportage zijn de mutaties die voldoen aan de drie O's: onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar, meegenomen.

Wij steunen dit nog steeds. Wel hadden wij liever de O van omzien naar elkaar teruggezien, zoals ik de vorige keer heb aangegeven, zodat we beter kunnen anticiperen op problemen van jongeren, ouderen en de allerkleinsten en dus nog beter kunnen anticiperen op de lokale problematiek. Wij vinden het wel positief dat er meer geïnvesteerd zal worden in die laatste doelgroep. Onze jeugd is tenslotte de toekomst. Maar het blijft voor de komende periode nog erg onduidelijk hoe onze kwetsbaarsten in onze Haarlemmermeerse samenleving gaan overleven in onzekere tijden. Daar uiten wij hierbij onze zorgen over. Het mag wat onze fractie wel wat robuuster. Het jeugdcentrum Badhoevedorp bijvoorbeeld vinden wij echt een gemiste kans. We zouden graag van het college willen weten hoe het de jeugd in Badhoevedorp een goede plek gaat geven. Wij vroegen ons ook af waarom de programmakosten woningbouw gefinancierd worden uit de Algemene Dekkingsreserve en niet uit de Schaalsprong. Als dat kan, graag een reactie van het college. Wij lazen dat de beoogde aanpak voor de areaalsystematiek een daverend succes zal zijn, maar wij zijn kritisch. Destijds hebben wij aangegeven dat we sterk in twijfel trekken of dit wel zo sluitend en noodzakelijk is.

Alles staat en valt nu met de beoogde aantallen 'nieuwe' inwoners, waardoor wij als gemeente een hogere algemene uitkering zullen krijgen uit het Gemeentefonds. Onze fractie vindt nog steeds dat dit geen doel op zich moet zijn. De ongebreidelde groei van het aantal inwoners van onze gemeente zou wat ons betreft minder mogen. Wij willen natuurlijk wel meer woningen voor onze huidige inwoners, of degenen die hier altijd gewoond hebben maar door woningtekort hier niet meer konden wonen, maar wel graag zouden willen, of dus nog steeds thuis wonen en geen kant op kunnen. Een voorrangsregeling zou een goede oplossing kunnen zijn om hier iets van beweging te creëren op de lokale woningmarkt. Wij gunnen diegenen hun eigen vertrouwde woonplaats. Een koers op nieuwe inwoners voor meer opbrengsten, vinden wij niet gepast en ook niet wenselijk op langer termijn, dus bij deze de oproep 'bouw voor onze eigen inwoners'. Wij verwachten dat deze stelpost areaalsystematiek uiteindelijk een incidenteel voordeel met zich meebrengt, wij straks hebben bezuinigd op het maatschappelijk middenveld en we dit geld gaan benutten voor andere doeleinden. Wij zouden dus liever willen zien dat wij iets minder reserveren en dit nu inzetten voor onze eigen meest kwetsbare inwoners.

Verder vroegen wij ons al eerder af of 65% een realistische realisatiegraad is gezien de huidige ontwikkelingen voor de dekking van de bestuurlijke sturing fysieke projectenportfolio. Het is klaarblijkelijk gebleken van niet en we kunnen zeker instemmen met de verlaging van de realisatiegraad naar 57,5%. We vonden het wel onbegrijpelijk dat er met meer mensen minder gerealiseerd zal worden. Wij lazen dat er juist 8 fte bestuurlijke sturing zal worden aangetrokken om de verbetering in de realisatiegraad te bereiken, maar nu krijgen we dus meer medewerkers, die minder realiseren? Hoe zit dat voorzitter? Mocht het college daar nog op kunnen reflecteren, dan graag. Ter afronding, de volgende gemeenteraad moet flink met elkaar aan de bak. Een leuk cadeautje of Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

19

erfenis, net hoe je het wil noemen, voor de aankomende raadstermijn. Ik wens het volgende college en de nieuwe raadsleden hier in ieder geval veel wijsheid bij en uiteraard Gods zegen. Dat hier dan maar de juiste beslissingen genomen zullen worden voor onze inwoners. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik voor het woord namens Belang van Nederland naar de heer Meijer. BVNL De heer MEIJER: Dank u voorzitter. Het lijkt wel of we aan het luisteren zijn naar een aflevering van Politieke Partijen, van die spotjes op tv. Vandaag presenteer ik een kritische vergelijking van het Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2025, met het verkiezingsprogramma van Belang van Nederland. Ik zal onze belangrijkste punten van zorg bespreken, met focus op fiscale verantwoordelijkheid, infrastructuur, onderwijs, wonen, duurzaamheid en transparantie, steeds vanuit het perspectief dat het beter voor Haarlemmermeer kan. Fiscale verantwoordelijkheid en belastingen De begroting van Haarlemmermeer omvat grote investeringen, zoals de nieuwbouw van het Haarlemmermeermuseum en meerdere infrastructurele projecten, elk met budgetten vanaf € 2 miljoen. Het document zwijgt echter over de impact op lokale belastingen.

Het is beter voor Haarlemmermeer dat deze uitgaven, zoals de herhaalde vermeldingen van de 'Sloterbrug', mogelijk een administratieve fout, kritisch worden getoetst op noodzaak en kosten-batenanalyse. Het is beter voor Haarlemmermeer dat we sober beleid voeren om de lasten voor inwoners blijvend te verlagen. Infrastructuur en mobiliteit De begroting legt nadruk op infrastructuur, zoals bijvoorbeeld de Netwerkstudie Haarlemmermeer 2040, en wegverbeteringen, zoals de Schipholweg. Deze projecten sluiten deels aan bij de behoefte aan toegankelijke infrastructuur, maar het is beter voor Haarlemmermeer dat we focussen op projecten met direct lokaal nut in plaats van mogelijk regionale prioriteiten. Gezien de risico’s op vertragingen en kostenoverschrijdingen, is het beter voor Haarlemmermeer dat we duidelijke verantwoording eisen over de meerwaarde voor inwoners en bedrijven. Het is beter voor Haarlemmermeer dat onderhoud van bestaande wegen prioriteit krijgt boven nieuwe, kostbare trajecten. Onderwijs en gemeenschapsvoorzieningen Investeringen in onderwijs, zoals de nieuwbouw van Avantis College, Rietland College en Kindcentrum Natuurlijk! zijn positief. Toch is het beter voor Haarlemmermeer dat projecten zoals het Haarlemmermeermuseum of de verhuizing van de bibliotheek in Nieuw-Vennep worden getoetst op kostenefficiëntie en draagvlak.

Onduidelijkheden in de begroting, zoals vage aanduidingen, wijzen op slordige documentatie. Het is beter voor Haarlemmermeer dat we heldere en transparante projectplannen opstellen, in lijn met BVNL’s roep om openheid. Wonen en stedelijke ontwikkeling De begroting besteedt weinig aandacht aan betaalbare woningbouw, een speerpunt van BVNL. Projecten zoals Hoofddorp-Noord AM Locatie suggereren stedelijke ontwikkeling, maar concrete plannen voor betaalbare woningen ontbreken. Het is beter voor Haarlemmermeer dat we investeren in woningen voor jonge gezinnen en starters, in plaats van prioriteit te geven aan culturele of infrastructurele projecten die minder dringend zijn voor inwoners. Duurzaamheid Het favoriete onderwerp van BVNL. De begroting richt zich op duurzame mobiliteit, zoals fietsroutes, hetgeen aansluit op bredere milieudoelen. Het is beter voor Haarlemmermeer dat we pragmatische en meetbare duurzaamheid omarmen en sceptisch zijn over dure, groene projecten met beperkt lokaal rendement. Gezien de risico’s op kostenoverschrijdingen, is het beter voor Haarlemmermeer dat we een evenwichtige aanpak kiezen die economische voordelen voor de gemeente vooropstelt. Transparantie en risicobeheer De begroting benoemt risico’s zoals aanbestedingsproblemen, vertragingen en capaciteitstekorten, met Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

20

financiële impact van € 5,5 miljoen. Dit is een stap vooruit, maar de documentatie is onduidelijk door herhalingen en het is beter voor Haarlemmermeer dat we transparantie en burgerbetrokkenheid waarborgen met heldere communicatie over kosten, risico’s en baten van elk project. Ook de risico’s van buitenaf die mogelijk op ons afkomen, zoals nu weer de nieuwe potentiële claim van bijna € 300 miljoen voor de zonnewoestijn in Zwanenburg, moeten inzichtelijk zijn en kunnen niet weggewuifd worden. Conclusie en aanbeveling De begroting van Haarlemmermeer toont ambitie, maar sluit niet aan bij de prioriteiten van lage lasten, betaalbare woningen en transparantie. Het is beter voor Haarlemmermeer dat we de documentatie verbeteren, herhaalde of vage posten verduidelijken en meer focus leggen op woningbouw en kostenefficiëntie. Over de transparantie van de cijfers… De VOORZITTER: U mag uw laatste zin uitspreken. De heer MEIJER: Ja, die ga ik nu zeggen. In de tweede termijn wil ik het graag hebben over projecten zoals het Polderpaleis, onveilige, onwettige aanbestedingen en wat ik net ook al noemde, het Masterplan Pioniers-Bols en eventueel zonnewoestijnen. Dan wil ik het hierbij laten, voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar EEN Haarlemmermeer. Mijnheer Spijker voert het woord. EEN Haarlemmermeer De heer SPIJKER: Voorzitter dank u wel.

De titel van onze eerste ronde is: Investeer in mensen en niet in prestigeprojecten: het is tijd voor echte keuzes. De woningnood bij onze eigen starters en seniore woningzoekers uit Haarlemmermeer is erg hoog. Een goede oplossing zijn betaalbare prefab houtbouwwoningen. Deze woningen zijn snel te bouwen tegen lagere kosten en zorgen voor een gezonder milieu. We kennen ze al binnen enkele projecten in de Haarlemmermeer. Dan de zonneakkers. Nog steeds vormen die zonneakkers bij Zwanenburg een bedreiging voor de vliegtuigen. Voorzitter, we moeten concreet stappen nemen om deze te verwijderen. Sinds 2023, twee jaar geleden, waarschuwt EEN Haarlemmermeer voor de gevolgen van deze reflectie, maar helaas werd er niet geluisterd. Dan vuilnis. De inwoners van Hyde Park geven aan last te hebben van enorme stank en rattenoverlast door openstaande bovengrondse containers. Tijdens de Raad op locatie is dit ook uitgebreid aan bod gekomen. Dus hierbij brengen wij de motie in Pak de vuiloverlast en rattenplaag in Hyde Park aan. Het is motie nummer 4, voorzitter. Dan mobiliteit en doorfietsroute, F232, Haarlem-Amstelveen. In samenwerking met de provincie wordt er een verbreding van de snelfietsroute langs de Schipholweg gepland. Uit diverse gesprekken met bewoners op de Schipholweg blijkt dat zij ferm tegen deze verbreding van het fietspad zijn.

De verbreding van het fietspad op deze locatie beperkt de veiligheid en bereikbaarheid voor de bewoners. Daarom brengen wij de motie in Investeer niet in een breder doorfietspad ten koste van bewoners op de Schipholweg. Dat is motie nummer 3. Dan de locatiekeuze van het transformatorstation A4 Zone West. Wij sluiten ons aan bij de motie van Forza! Dan houd ik het kort, gezien de tijd. Dan een financiële visie. Een citaat van De Nederlandsche Bank 'Op lange termijn blijft het beeld zorgelijk. Na de ramingshorizon van 2027 blijven uitgaven aan zorg, sociale zekerheid en rente naar verwachting sneller stijgen dan de inkomsten, waardoor het saldo verder verslechtert.' Ook de geopolitieke omstandigheden blijven onzeker en kunnen nog steeds een negatieve invloed hebben op onze lokale economie. EEN Haarlemmermeer maakt zich ook zorgen over de jeugdzorg, het jaarlijks tekort van € 4,5 miljoen Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

21

moet echt structureel worden aangepakt, zoals de VVD al aangaf, door preventie. De verhoging van toeristenbelasting zal gebruikt worden om organisatie Event Park Amsterdam in Hoofddorp te steunen. Voorzitter, dit is een vreemde, eenzijdige actie naar deze organisatie, terwijl andere organisaties de extra financiële steun ook goed kunnen gebruiken, neem een CRASH Museum, De Heimanshof, en ook graag zo'n actie zouden willen hebben. Ik hoor graag een reactie van het college. Qua schuldpositie doen wij het goed met twee groene indicatoren, maar de nettoschuldquote blijft een aandachtspunt. Zeker met de komende mega-investeringen in, onder andere, een nieuw raadhuis. Ook ziet EEN Haarlemmermeer geen succes in de veel te dure bouw van een Jongerencentrum de Badkuip op de Rijstvogelstraat. Het nieuwe pand voor de jongeren zal € 450.000,00 kosten met jaarlijkse kosten van ongeveer € 300.000,00. Na twee jaar heeft de gemeente dus al € 1 miljoen aan dit project besteed. Voorzitter, dit is buiten proporties. De bewoners uit Badhoevedorp en omstreken zijn echt niet blij met de komst van dit jeugdcentrum. . Voorzitter, de prijs van een tweedehands mobiele kantoorunit, ik heb het nagekeken, met de afmeting 12 bij 6 meter, is slechts € 8.500,00. De VOORZITTER: U bent door uw tijd heen. De heer SPIJKER: Dan zal ik alleen nog zeggen: wij zullen tegen dit voorstel stemmen.

De VOORZITTER: Fijn, hartelijk dank. Dan ga ik nu naar GEZOND Haarlemmermeer. De heer Sulmann. GEZOND Haarlemmermeer De heer SULMANN: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij gaat de tijd heel snel dus ik zal mijn best doen om… Nou, daar hoef ik niet mijn best voor te doen. De VOORZITTER: Bij mijn weten heeft u vier minuten en dertig seconden. De heer SULMANN: Vier minuten, dank u wel. De VOORZITTER: Tijdens die dertig seconden hoop ik dat ik heel boos kijk, maar niemand kijkt naar mij. Dus… De heer SULMANN: Ik houd me aan de 4,5 minuut. De voorjaarsrapportage, het belangrijkste P&Ccyclusmoment waarin de raad zijn kaderstellende rol vervult. Vandaag doen we dat voor de Programmabegroting 2026-2029 die we later dit jaar gaan vaststellen. Dus we geven het college vandaag mee wat wij als raad vinden hoe het beleid er de komende vier jaar zou moeten uitzien. De Programmabegroting is dit keer een tikje beleidsarm aangezien we volgend jaar maart weer gemeenteraadsverkiezingen hebben. April volgend jaar is er in Haarlemmermeer dus een nieuwe gemeenteraad en beleidsarm of niet, we moeten de nieuwe raad zoveel mogelijk helpen met vooral een, jawel, gezond financieel meerjarenbeeld. Het bekende ravijnjaar is wat opgeschoven in de tijd en wordt nu verwacht in 2028 en valt dus binnen het meerjarenbeeld dat we later dit jaar gaan vaststellen.

In dit meerjarenbeeld is voor ons het belangrijkste om de nieuwe raad niet op te zadelen met de bekende Haarlemmermeerse valkuilen, u kent ze wel, de grote projecten, vol met financieel risico, hoge investeringen en natuurlijk de onvermijdelijke kostenoverschrijdingen. Welk groot project is nu eigenlijk wel binnen budget gebleven? Hierbij willen wij het Rekenkameronderzoek Uitvoeringskracht aanstippen over het ambitieniveau van ons gemeentebestuur want helaas is niet alleen ons college erg ambitieus, ook de raad heeft hoge ambities. Gelukkig lezen we dat de raming van de realisatiegraad van investeringen verlaagd wordt van 65% naar 57,5%. Wat ons betreft een prima stap. Een stap die we wat ons betreft ook moeten nemen voor project Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

22

Spoorzone. We hebben het vaker gezegd, maar wij maken ons ernstige zorgen over de omvang en risico’s van dit project. Voorwaardelijk voor de grootte van dit project is het doortrekken van de metro naar Hoofddorp. Op dit moment worden vijf scenario’s onderzocht voor het ov tussen Hoofddorp en Amsterdam-Zuid en de metro naar Hoofddorp is er daar maar één van. Wij gaan er in ieder geval van uit dat de metro naar Hoofddorp niet meer doorgaat. Dus wij roepen het college met klem op om het ambitieniveau van Spoorzone te verlagen. Dit levert vooral veel voordelen op. We hoeven de Van Heuven Goedhartlaan niet af te sluiten, dit zorgt voor een veel lagere investering, dus veel minder risico. En we creëren ook ergens anders geen verkeersinfarct, want vier rijbanen Van Heuven Goedhartlaan afsluiten en twee rijbanen op de Weg om de Zuid toevoegen is per saldo nog altijd twee rijbanen minder. Lager ambitieniveau betekent minder huizen in Spoorzone. Dat klopt, maar dat is dan wel realistisch. Dat is nu net de boodschap van de Rekenkamer. Zorg nu voor realistische, met andere woorden realiseerbare projecten. Zo bouwen we alsnog heel veel huizen, maar lopen we als gemeente veel minder risico en creëren we ook geen verkeersinfarct in onze gemeente. Laat ik afsluiten met een mooi voorbeeld van het verlagen van het ambitieniveau.

Kunt u zich kunstwerk Ida nog herinneren? Dit ijzeren kunstwerk van 20 meter hoog en 40 meter breed, natuurlijk roestvrijstaal, moest in PARK21 verrijzen. Niet alleen kostte deze stalen megaspin ettelijke miljoenen maar omdat het RVS-staal zou worden, zou het onderhoud ons als gemeente ook nog eens heel veel geld kosten. De Calatravabruggen bewijzen dat elk jaar maar weer. Het is ons als raad, met een motie van Gezond Verstand…, eh sorry, GEZOND Haarlemmermeer, gelukt om hier een grote stok voor te steken. Nu hebben we een ander kunstwerk langs de Driemerenweg, de Waterwolf, prachtig in beeld gebracht op pagina 59 van de Voorjaarsrapportage. De Waterwolf is een stuk kleiner met een veel lagere investering en is bedoeld om te roesten zodat de onderhoudskosten vele malen lager zijn. De Waterwolf is duidelijk zichtbaar en eigenlijk nu al iconisch voor onze gemeente. Zo ziet u, een lager ambitieniveau is zo gek nog niet. Voorzitter, als we onze ambities niet verlagen, loopt de schuldquote weer sterk op en daalt onze solvabiliteit nog verder. We moeten als gemeente ons risicoprofiel verlagen, niet alleen om de nieuwe raad niet op te zadelen met vervelende oplossingen als bezuinigingen, maar ook onze inwoners verwachten dat van ons. Ik hoor altijd veel fracties roepen dat de lasten voor onze inwoners niet mogen stijgen maar dit is onvermijdelijk als we onze ambities niet verlagen.

Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar Lid Koolmoes. Gaat uw gang. Lid Koolmoes Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, wat fijn, en wat een geruststelling dat we de komende twee jaar weer lekker kunnen slapen. Alhoewel we wel vroeg op moeten als we straks over de Sloterbrug naar ons werk moeten rijden want we krijgen geen nieuwe brug die kan zorgen voor een soepelere doorstroming, maar we krijgen slechts een renovatie. Er wordt vooral gekeken naar de verkeersveiligheid en niet naar verkeersdoorstroming. We staan dus veilig straks in de file. En ach, als we dan toch op de Ringdijk staan te wachten, kijk dan eens om je heen. De mooie Visie Ringdijk en Ringvaart spreekt over een veiligere dijk voor fietsers, minder kans op hard rijden en het asfalt en het groen helemaal up-to-date. De maatregelen vorderen gestaag en dat is te zien. Maar de gemeente heeft met deze visie weliswaar de veiligheid voor de gebruikers vergroot, maar wat er onder de laag asfalt gebeurt, ligt bij het hoogheemraadschap. Veel woningen op de dijk zijn meer dan 60 centimeter verzakt en er zal elk jaar een dikke centimeter bij komen. Daar mogen we als gemeente wel kennis van nemen, maar dan moeten we het maar snel naast ons neerleggen want het rapport van het hoogheemraadschap waarin bijna de gehele dijk rood verkleurd is door de verzakkingen, moeten we maar voor lief nemen.

Voorzitter, men kan natuurlijk ook de weg via ons nieuwste kind, de Schipholweg, kiezen. Voor het onderhoud ontvangen we een ruime bijdrage van de provincie en zo kunnen we straks veilig oversteken naar De Veldpost. Althans, we verwachten daar een veilige, goed verlichte oversteekplaats voor de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

23

jeugd die straks doordeweeks daar moet trainen. Toen vloog in één keer alles weg hier. Maar het komt goed, er komt weer wat in beeld. Voorzitter, in de gehele voorjaarsrapportage is één ding overduidelijk: het is allemaal karig, krap of een onsje minder. Het werkt, het is afdoende, maar geen ruime voldoende. De fysieke leefomgeving schraapt nog steeds geld bij elkaar om het leefbaar te houden in de wijken en zelfs de wegen worden pas op het laatste moment vernieuwd. Dit zijn nou juist de zorgpunten van onze inwoners. Wat zien ze als ze op de drempel van hun woning staan? Een scheur in het wegdek, een boomspiegel vol onkruid, slecht verzorgde stoepen en het vertrouwen in onze gemeenteraad zakt met elke kuil in het asfalt. We zien dorpsgenoten die zich verenigen om vooral gehoord te mogen worden. Men vraagt na zestig jaar vaak wanneer de wijk eens vernieuwd gaat worden, waarom doet de gemeente toch niets? We zijn druk bezig met woningbouw, maar in werkelijkheid liggen ook die plannen nagenoeg stil om kosten, regelgeving, juridische zaken of anders. En het dan vreemd vinden dat de opkomst bij de verkiezingen zo laag is. Over de woningbouw vindt Lid Koolmoes dat we bij de prioritering op woningbouw ons ook weer moeten focussen op de kleine projecten want juist de kleine projecten zijn zichtbaar in onze dorpen en wijken.

Zo staat het ook in onze Schaalsprong Wonen, leg meer accent op kleine, goedkope en betaalbare woningen. Wij hebben als raad taken, maar tevens onze verantwoordelijkheden. Helaas kunnen we de taken wel uitvoeren, maar begint het juist te knijpen bij onze verantwoordelijkheden. Er moet meer aandacht naar de versterking van de sociale structuur voor al onze dorpen en kernen want investeren in een sterke sociale structuur binnen onze wijken en dorpen, waarbij we inzetten op het tegengaan van eenzaamheid, meer ruimte voor ontmoeting, sterke sociale netwerken, groen, sport en spel, levert meer preventie op. Zo beperken we de stijging van de zorgkosten. Ook hier lopen we tegen de bodem van onze financiële middelen aan. Dat was een heel stuk tekst waarin ik nogal negatieve uitlatingen doe. De positieve kant is namelijk dat wij, de raad, wel degelijk onze verantwoording hebben genomen eind 2024. Is het de schuld van onze gemeente dat we door het rijk steeds meer taken krijgen toegewezen zonder dat daar een financiële tegemoetkoming tegenover stond? De raad nam zijn verantwoordelijkheid door samen met het college de jaren 2026 en 2027 structureel sluitend te maken. Een compliment verdient het college dat serieus is gaan kijken hoe we het maatschappelijk middenveld nu buiten schot konden houden.

De nieuwe raad mag een sluitende begroting voor 2028 en 2029 op magische wijze voor elkaar toveren. Misschien lijkt het daarom wel alsof de bevlogenheid in onze politiek een beetje afgenomen is. Dat kan dan wel komen doordat… De VOORZITTER: Mag ik uw laatste zin? Mevrouw KOOLMOES: Ja, absoluut, hoe wist u dat? Dat kan dan wel komen doordat er helaas nog geen balans is tussen het gemeentelijke takenpakket en de hoeveelheid financiële middelen die wij ervoor krijgen van het rijk. Die onzekerheid duurt nog wel even voort. Gelukkig sta ik nog steeds in de file voor de Sloterbrug. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Koolmoes en u was de laatste spreker in de eerste termijn. Dat wil zeggen dat we overgaan tot schorsing. We proberen als college terug te zijn om 16.15 uur maar ik moet even kijken of dat lukt. Officieel stond de schorsing tot 16.30 uur. Ik zou zeggen, blijft u een beetje kijken zodat we zo snel mogelijk weer kunnen beginnen. Dat is minimaal om 16.15 uur, uiterlijk 16.30 uur. Ik schors de vergadering. Schorsing De VOORZITTER: Ik heropen deze vergadering. Het college heeft kennisgenomen van de inbreng in Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

24

de eerste termijn. Namens het college zal iedere portefeuillehouder reageren. Overigens zijn er niet veel vragen gesteld dus dat kan zeer beperkt. Er wordt ook ingegaan op de moties en amendementen. Als eerste geef ik het woord aan onze wethouder van Financiën die namens het college zal reageren zowel op de moties en amendementen als op de vragen. Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik heb een aantal complimenten aan het college voor de voorjaarsrapportage gehoord, maar die wil ik meteen teruggeven aan uw raad. Uw raad heeft enige tijd geleden besloten naar aanleiding van de financiële uitdagingen die ons stonden te wachten, 'wij willen meer aan het stuur zijn. Wij willen meer bepalen'. In navolging daarvan hebben wij een aantal maatregelen voorgelegd. Uw raad wilde graag een pakket aan keuzemaatregelen. U heeft het pakket gezien, gekregen en besproken en vanuit die bespreking hebben wij meegenomen dat er een paar dingen belangrijk waren voor uw raad. Dat was 'ga niet hard ombuigen in 2028 en 2029, laat ook nog wat keuze voor een nieuwe club die na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 aan de slag gaat, bespaar ons maatschappelijk middenveld en houd de kosten voor onze inwoners en de lasten zo laag mogelijk.' Dat hebben we uitgewerkt in het pakket aan financiële maatregelen en daar heeft u unaniem voor gestemd afgelopen maart.

Deze voorjaarsrapportage is daar dan ook een uitwerking van. Dus van hier ook een compliment voor deze inderdaad bijzondere werkwijze die we niet eerder hebben toegepast. Ik kijk daar in ieder geval met genoegen op terug. Vandaag zien we dat partijen ook weer aan het stuur willen zitten. Er is enige financiële ruimte en gezien het aantal amendementen en moties dat u heeft ingediend, gaat u die ruimte inzetten om zoveel mogelijk goede dingen voor onze inwoners te doen. Dat zie ik terug in deze moties en amendementen. Ik zie ook terug dat u gelukkig een verstandige keuze maakt en dat u beseft dat we geen structurele financiële uitgaven kunnen doen met elkaar, maar dat het allemaal incidentele voorstellen zijn om iets voor onze inwoners te doen, met daarbij een herkenbare politieke kleur. Dus namens het college kan ik in ieder geval zeggen dat wij ons verheugen op het debat straks hierover want ik denk dat de inwoner duidelijk kan zien waar iedere partij voor staat tijdens deze bespreking. Dan even over hoe we het vandaag gaan doen. Omdat u zoveel moties en amendementen heeft ingediend en wij beperkte spreektijd hebben, hebben we ervoor gekozen dat als wij de moties en amendementen aan uw raad laten, en dat betekent dat ze wat ons betreft uitvoerbaar zijn en dat het tijdelijke kosten zijn, we het oordeel aan uw raad laten.

Om tijd te besparen, ga ik die dan ook niet bespreken en mijn collega's ook niet. Dus wij beperken ons enkel tot bespreking van moties en amendementen waarvan wij zeggen 'dat vinden wij misschien niet zo'n goed idee'. Ik hoop dat u kunt zien dat dat er niet zo heel veel zijn. Dan ga ik beginnen met de motie voor meer realisme van GroenLinks. Dat is, ik zal het nummertje ook noemen, AM02. Amendement 2. Sorry, dat is een amendement. Daarvan wil ik aangeven dat dat is wat we doen. We passen onze kapitaalkosten aan aan de realisatiegraad en wij willen op termijn die realisatiegraad uiteindelijk verhogen. Ik heb dat veelvuldig gehoord vandaag, maar we gaan een traject in om de realisatiegraad realistischer te maken. Dat doen we zowel financieel, als ook met betrekking tot de uitvoeringskracht. We streven er natuurlijk naar om die realisatiegraad uiteindelijk te verhogen. Dus vandaar dat wij dit amendement ontraden. Dan ga ik door mijn papierwerk heen. Dit zijn allemaal zaken waar ik niets over hoef te zeggen. De VOORZITTER: Er is een vraag van de heer Staal. De heer STAAL: Ja, dank u wel. Ik heb een verduidelijkende vraag aan de portefeuillehouder want u zegt 'wij gaan de realisatiegraad verhogen'. Daar ben ik blij mee. Daar ben ik ook voor, maar dat houdt in, met het voorstel dat er nu ligt, dat je dan nadelen in de toekomst krijgt.

Daarom bieden wij een alternatief aan en zeggen we 'houd die realisatiegraad op peil want we gaan mensen inzetten om meer te realiseren en om realistischer te begroten. Dus laat dat niet naar beneden gaan, maar ga alvast zorgen dat die kapitaallasten lager worden omdat je realistischer gaat ramen'. De vraag is dus: als dan Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

25

die realisatiegraad omhooggaat, komen er toch nadelen in de toekomst op ons af? De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder VAN STRATEN: Als mijnheer Staal bedoelt dat als de realisatiegraad omhooggaat en we gaan meer investeren en daar komen meer, hogere kapitaallasten achter vandaan, dan klopt dat. Daar zullen we in de begroting rekening mee moeten houden. De VOORZITTER: Gaat u verder. Wethouder VAN STRATEN: Dan ga ik naar motie 9. Van containerbegrip naar concreet resultaat van Forza! Daar worden eigenlijk twee producten door elkaar gehaald, wat ons betreft, dus die zullen we ontraden. De P&C-producten voorjaarsrapportage en najaarsrapportage en begroting zijn producten waarin je financiële keuzes maakt en eventuele afwijkingen meldt, zodat u daarop kunt sturen. Ik hoor Forza! zeggen 'wij willen ook op dat beleid sturen en zien wat de doelmatigheid daarvan is en wat de resultaten zijn die zijn behaald'. Die worden meegegeven in de voortgangsrapportages, dus die krijgt u al. Om dat allemaal met elkaar te vermengen, lijkt ons niet verstandig, dus dat gaan we ontraden. Dan ga ik naar motie 11 van Forza! De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst heeft nog een vraag. Mevrouw HOGERVORST: Ja voorzitter, als we in de rapportages alleen cijfers hebben met de resultaten of met een doel, kun je daar niet uit opmaken wat er precies gedaan is of wat er precies mee gedaan is.

Dus ik denk dat je wel degelijk een stukje moet hebben waarin staat 'waar komen we vandaan, waar gaan we naartoe en wat is er bereikt?' Anders weet je helemaal niet of je je geld doelmatig en doeltreffend heb uitgegeven. Daar doelen wij op. De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder VAN STRATEN: Ja, dank u wel, voorzitter, dat begrijp ik en daar hebben we die voortgangsrapportages voor. Daar kunt u dat in terugvinden. De VOORZITTER: Gaat u verder. Wethouder VAN STRATEN: Dan ga ik naar motie 11 van Forza! en ik zie zo snel geen titel staan, maar dat gaat over zilver, brons en goud. Daar staat dat wij direct een bepaalde methode moeten invoeren en dat is wat ons betreft niet uitvoerbaar. Daarom zal ik hem ontraden. Maar ik sta natuurlijk altijd open om te leren, dus ik ga wel kijken naar deze methode en wat ik daarvan mee kan nemen. Ik kan u ook vertellen dat ik een gesprek ga organiseren met de ontwikkelaars om van hun ervaringen met onze gemeente op dit gebied, op het gebied van snelheid, procedures, vergunning verlenen, te leren. Dus dat ga ik in ieder geval doen, maar deze motie ga ik ontraden. Dan heb ik er volgens mij nog maar één. Dat is motie 21 Haarlemmermeer als actieve bouwer van SRH. Die ga ik ook ontraden. Het is al veelvuldig aangegeven dat wij een erg hoge ambitie hebben met betrekking tot woningbouw.

Het is nu ook bekend dat er qua uitvoeringscapaciteit uitdagingen zijn, dus ik zou daar niet nog een ambitie bij willen voegen dat wij ook zelf nog woningbouw gaan ontwikkelen. Daarbij is het ook nog beperkend dat we maar beperkt eigen grond hebben, dus ook beperkte mogelijkheid hiertoe. Dat waren de moties die ik zou bespreken en de overige financiële zijn dus aan uw raad. Dan heb ik drie vragen gekregen. Eentje van de PvdA over de areaaluitbreiding voor niet-woningen, de ozb voor niet-woningen. Er werd eigenlijk gevraagd 'is dat realistisch begroot?' Daar kan ik van zeggen Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

26

'dat is voorzichtig begroot'. De ChristenUnie-SGP stelde een vraag. We gaan voor het portfoliomanagement meer mensen aannemen en dan lijkt het alsof we minder gaan realiseren. Maar de bedoeling van het aannemen van deze mensen is om beter zicht te krijgen op alle projecten die we hebben daarmee beter sturing te kunnen krijgen en uiteindelijk de realisatiegraad omhoog te krijgen. Dus dat is het idee. Verder werd door de ChristenUnie-SGP gevraagd waarom de programmakosten voor woningbouw uit de Algemene Dekkingsreserve zijn gehaald en niet uit de Schaalsprong. De Schaalsprong Wonen heeft u bepaald voor kosten die te maken hebben met grijs, groen en maatschappelijke voorzieningen. Dit zijn echt kosten die gemaakt worden door de mensen om de programma's te schrijven en die kunnen niet uit de Schaalsprong, vandaar uit de Algemene Dekkingsreserve. Dan heb ik alle vragen en moties behandeld. De VOORZITTER: Nog een vraag van de heer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter en dank ook voor de beantwoording. De vraag was eigenlijk meer – het is een realistische aanname op basis van de cijfers die er zijn – hoe realistisch is dat nog gezien de economische moeilijke tijden die er zijn en die voorlopig nog aanhouden? Dat was eigenlijk meer de vraag. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter.

Ik denk dat u daarom het antwoord kreeg, en dat weet ik wel zeker, dat we voorzichtig hebben geraamd, omdat we er rekening mee houden dat de economische situatie verandert. We zien hetzelfde als u ziet. De VOORZITTER: Nog een aanvullende vraag? Mevrouw WOOLTHUIS: Het is eigenlijk een vraag over een stukje terug, over de motie van SRH. Ik hoorde u zeggen dat we dat niet kunnen doen. Maar de motie vraagt om onderzoek. Ik vraag me af: waarom kunnen we dat onderzoek niet doen? Dan kunnen we uiteindelijk aantonen of iets wel of niet mogelijk is. Dan hoeven we deze discussie ook niet steeds te hebben met deze raad, dan hebben we een eenduidig antwoord hierop. De VOORZITTER: Is duidelijk welke motie dat is? Weet iedereen uit het hoofd alle moties? U refereert aan een motie van SRH. Wethouder VAN STRATEN: Motie 11, uit mijn hoofd. Mevrouw WOOLTHUIS: 21. Wethouder VAN STRATEN: 21. Dat betekent eigenlijk dat we zelf woningbouwcorporatie gaan zijn. Laat ik vanuit het college dit zeggen: wij weten met een grote kans op waarschijnlijkheid of zekerheid dat de uitkomst van het onderzoek zal zijn 'dat moeten we niet doen'. Dus wij willen ook de kosten besparen om dat onderzoek te doen. De VOORZITTER: Nog een vraag? De heer T.M. BEUSENBERG: Nou, niet per se een vraag. De VOORZITTER: Ik ga geen debat toestaan. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

27

De heer T.M. BEUSENBERG: Het is een verduidelijking, want de wethouder zegt dat mijn motie oproept om zelf woningbouwcorporatie te zijn, maar dat is niet zo. Hij roept op om te onderzoeken of en op welke wijze de gemeente Haarlemmermeer zelf een actieve rol kan hebben bij het bouwen van betaalbare woningen, al dan niet via direct opdrachtgeverschap aan een aannemer, woningstichting of in samenwerking met publieke partners zoals woningbouwcorporaties. Dus dat wil ik wel even rechtgezet hebben. De VOORZITTER: Dat begrijp ik. Ik geef de wethouder nog even het woord daarover. Wethouder VAN STRATEN: U heeft helemaal gelijk, maar ik probeerde het zo kort mogelijk te beantwoorden, dus in een korte samenvatting weer te geven. De VOORZITTER: Ja, dank u wel. Ik wil nog even het dilemma van dit college meegeven voor de zekerheid. Voorheen zeiden we ook hoe mooi moties waren en hoe fantastisch en goed en geweldig en dat we het omarmden. Dat doen we niet vanwege de tijd. Daardoor komen nu alleen maar de moties aan de orde waar het college op- of aanmerkingen bij heeft. Maar ik zou het wel vervelend vinden als we dit doen, vanwege de tijd, en dan het beeld zou ontstaan dat we zo tegen zijn, terwijl we, denk ik, ongelooflijk veel ruimte aan de raad geven zoals dat hoort op een dag van de democratie. Ik ga het woord geven aan mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank u wel voorzitter.

Zo is dat maar net. Er zitten echt prachtige voorstellen in en ook zaken die in mijn portefeuille aan de orde komen. Ik heb maar één vraag en één motie die ik moet of wil ontraden. Beide zijn van mijnheer Spijker. Het doorfietspad in Badhoevedorp. Dat is een gezamenlijk project met de Vervoerregio en de provincie en die betalen ongeveer 85%. Dus die besparing die u noemt, is daar ook niet zo. We gaan het pad ook niet helemaal 4 meter maken, maar iets minder groot en we houden rekening met veiligheid en ook, eventueel, met funderingen. Dus ik ontraad die motie. Dat is motie 3. Dan heb ik een vraag gehoord, ook van de heer Spijker, die zei 'waarom gaan we een deel van de opbrengsten van het toeristenbelasting aan Event Park Amsterdam besteden?' Dat was eigenlijk een verzachtende maatregel omdat deze organisatie zich specifiek richt op congressen die ook weer kunnen leiden tot extra kamerbezetting. Dus we hebben gezegd 'dit is de enige maatregel die we doen bij ondernemers om toch de belasting te verhogen', daar geven we dan een zetje terug, dus vandaar. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik naar wethouder Sedee. Wethouder SEDEE: Dank u wel voorzitter. Ik wil ook even onderschrijven dat ik een aantal moties van u echt fantastisch vind. Dat begrijpt u zeker wel.

Ik wil graag even reageren op de motie van mijnheer Spijker, Pak de vuiloverlast in Hyde Park aan door actieve afvalmaatregelen in de wijk. Dat is natuurlijk onder de aandacht gebracht door de inwoners tijdens de Raad op locatie. Zoals de gewoonte is, komt het college altijd met een schriftelijke reactie op de bevindingen die zijn geconstateerd. Dus ik zal deze motie afraden, want ik wil graag dat u even wacht op de schriftelijke reactie van het college, ook op dit probleem. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel en dan ga ik naar wethouder Steffens. Wethouder STEFFENS: Verkeerde knop? Nee, ik ben toch welkom. Het is altijd leuk om dat te lezen. Ja, ik ga drie zaken met u bespreken als het gaat om de moties. Dat is motie 10 Voorrang voor Haarlemmermeerders, motie 13 over het tijdelijk jongerencentrum in Badhoevedorp en motie 17 Behoud jongerenwerk ook in de school. Dan was er nog een vraag van de VVD over regie op spreiding van Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

28

bijzondere doelgroepen. Dat zijn de punten waarop ik bij u terugkom. Om even te beginnen met motie 10. Dat was een motie van Forza! die iets suggereert over voorrang voor Haarlemmermeerders. Ik heb uw vraag even niet helemaal voor mijn neus, sorry, maar uw motie heb ik natuurlijk wel voor mijn neus. Daarover wil ik zeggen dat het aan het parlement is om over dat wetsvoorstel te besluiten, dus dat wij gewoon de besluitvorming daarvoor moeten afwachten. Dat is wat ik daar op dit moment tegen u over kan zeggen. Dan voorzitter, het tijdelijk jongerencentrum in Badhoevedorp. Waar wij op zichzelf vinden dat het aan de raad is, dus aan u, om daarover te beslissen, wil ik u meegeven dat er nu ook een locatie genoemd wordt van een sportvereniging uit Badhoevedorp. Dat is een locatie die al onderzocht is en die als ongewenst eruit is gekomen. Dat heeft te maken met de brandveiligheid. Er moet best wat gerenoveerd worden aan dat pand. Dat zou pas kunnen plaatsvinden na de zomer van 2026 want dan pas is de vereniging eruit en kunnen wij dus naar binnen om daar iets aan te veranderen. Dat geeft veel vertraging in de realisatie. Dat vinden wij onwenselijk. Het is daarnaast ook nog zo dat in verband met de aanstaande ontwikkeling van de Schuilhoeve investeren in een pand dat je later weer weg gaat halen, wat ons betreft geen verstandige investering is.

Daarom hebben we gekozen voor het werken met portakabins. Die kunnen we heel snel plaatsen op de plek bij het Badkuipterrein, zoals we u ook uiteindelijk hebben voorgelegd. Dus dat wil ik u meegeven: dat het plaatsen van portakabins op het terrein van de Badkuip wat ons betreft de meest geschikte locatie is voor een tijdelijk jongerencentrum, dat we ook snel kunnen realiseren. Dan voorzitter heb ik Jongerenwerk ook in de school nog over. Toen dacht ik 'wat ging ik daar nou eigenlijk over zeggen?' Maar als ik me niet vergis, heeft u iets aan het dictum veranderd en dat betekent dat het jaartal 2028, als het niet gaat over het jongerenwerk in de school, maar het jongerenwerk in zijn algemeenheid, eruit is. Dan hoef ik u daar niets meer over te zeggen, dus dat was dat. Wat overblijft, is de vraag van de VVD, als ik me niet vergis. Daar heb ik hier een antwoord op. De vraag ging over die spreiding van bijzondere doelgroepen. Mijnheer Achterbergh, daar heeft u een vraag over gesteld en u wilde een beetje gerustgesteld worden. Dat was mijn indruk, u noemde het een toezegging, maar dit is wat ik u kan zeggen daarover. Het heeft natuurlijk onze bijzondere aandacht. Dat heeft het altijd al. We zijn wel vaak afhankelijk van de soort woningen die vrijkomen. Als er geen ruimte is, kun je mensen niet plaatsen.

U heeft ook recent in een brief van het college kunnen lezen dat het plaatsen van specifieke onderdelen van die bijzondere doelgroepen helemaal niet zo groot is als wel eens wordt verondersteld. We zijn wel altijd op zoek naar creatieve oplossingen daarvoor, voor tijdelijke huisvesting op nieuwe plekken. Daar blijven we mee bezig. Ook voor statushouders dus. Dat zouden we graag ook doen in flexwoningen of in oplossingen die van tijdelijke aard zijn. Maar ja, we hebben heel weinig grond en het meeste van het laaghangende fruit hebben we al geplukt. Dat was het, voorzitter, voor mij. De VOORZITTER: Dank u wel. Voor de notulen, de heer Zuyderwijk is al een tijdje binnen maar ik had hem nog niet genoemd, dus bij dezen. Hij was de hele tijd aanwezig tijdens het beantwoorden van de vragen. De heer El Idrissi, wethouder El Idrissi staat klaar voor de beantwoording van de vragen die aan hem zijn gesteld. Wethouder EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter, voor het woord en dank aan alle fracties voor alle mooie bijdragen en alle moties en amendementen die zijn gemaakt en opgesteld. Laat ik beginnen met twee moties, twee moties van GroenLinks en PvdA die voor mijn rekening zijn. Laat ik allereerst zeggen dat de moties die u heeft opgesteld drie verschillende thema's bevatten, namelijk de bijstand, de Participatiewet en schuldhulpverlening. Dat zijn drie verschillende beleidsterreinen.

U legt daarover in uw dicta verschillende verzoeken aan het college voor. Dat maakt het voor mij lastig om de motie in haar geheel of te ontraden, of juist te omarmen, of in ieder geval aan te geven dat het oordeel aan de raad is. Dat maakt dat ik per dictum moet aangeven of ik het oordeel bij de raad leg, of dat ik het ontraad. Dus we gaan van start bij motie 1, genaamd Fix het vangnet voor jongeren. U roept eigenlijk op om voor Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

29

jongeren de volgende aanpassingen te doen met betrekking tot die drie beleidsterreinen. Als het gaat om de groep kwetsbare jongeren, geeft u aan niet meer te communiceren over die verplichte zoekperiode voor jongeren onder de 27 jaar vanwege die afschrikkende werking. U geeft ook aan standaard alle aanvragen voor een bijstandsuitkering voor jongeren onder de 27 jaar als maatwerk te behandelen en toe te kennen. Daarop kan ik eigenlijk heel simpel meegeven dat we dat maatwerk al toepassen. Dus het is ook niet de bedoeling – en dat begrijpt u vast – dat we die zoekperiode categoraal afschaffen voor onze jongeren in de gemeente. Maar uw zorg zit hem voornamelijk in het feit 'stel, er komt een kwetsbare jongere aan ons loket en er speelt veel multiproblematiek, hoe ga je daarmee om?' Daar passen we maatwerk op toe. De VOORZITTER: Ja, mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter en via u dank aan de wethouder. Ik had inderdaad deze vijf punten gebundeld omdat ik dacht 'anders zijn er nog meer moties'. Ik denk alleen dat de wethouder mij verkeerd heeft begrepen. Het gaat mij wel om de afschaffing van de wachtperiode voor alle jongeren. Dus niet alleen de kwetsbare jongeren. Het gaat om de afschaffing van de wachtperiode voor alle jongeren en dat kan al, wettelijk gezien. Wethouder EL IDRISSI: Daar ga ik heel kort op zijn. Mevrouw Van Goethem, dat gaan we niet doen.

Dat heeft te maken met het feit, dat kan ik u ook eerlijk meegeven, dat ik vind dat die jongeren die 27 jaar of jonger zijn, in staat zijn om aan de slag te gaan en dat ik ervoor pleit, dat we daarvoor pleiten als college, ook ik als portefeuillehouder, dat we kijken naar de mogelijkheden om mensen aan de slag te krijgen. Als het inderdaad een kwetsbaar persoon is waar heel veel multiproblematiek speelt, dan kijken we naar maatwerk. Dat is ons uitgangspunt op dit moment. De VOORZITTER: Nog een vraag van mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, dank u wel voorzitter, een kleine vraag. Is de wethouder het met me eens dat 'het niet doen' aan de raad is en is de wethouder het met mij eens dat wij voor alle volwassenen boven de 27 jaar deze zoekperiode niet hebben? Dus wat maakt dat we dit voor jongeren per se wel moeten doen? Wethouder EL IDRISSI: Het is altijd aan de raad, dus als u de raad in meerderheid mee kunt krijgen op dit punt, ben ik uw uitvoerder en moet ik dat ook gewoonweg uitvoeren. U vraagt 'hoe staat het college hierin?' Als iemand die jonger dan 27 jaar is in staat is om aan de slag te gaan en mee kan doen op de arbeidsmarkt en zijn steentje kan bijdragen aan de samenleving, dan sta ik daarvoor en dan wil ik dat juist motiveren in plaats van ontmoedigen.

De VOORZITTER: Zullen we naar de volgende motie gaan? Wethouder EL IDRISSI: Er zit nog een punt, een laatste punt. Dat betreft… Nou, dat is niet het laatste punt. U geeft ook aan over de pilot Eropaf 'kunnen we dat niet met samenwerkende organisaties doen?' Daar zijn echt structurele middelen voor en we hebben nu gezegd 'het gaat in dit geval, bij deze voorjaarsrapportage, om incidentele kosten en dit zijn structurele middelen die we vrij moeten maken'. Daarom moet ik dat dictum – of moet ik die dictum zeggen? – ontraden. Uw laatste punt ging over de beleidswijziging en de inkomensvrijlating. Dat waren we al van plan te doen dus dat laatste punt nemen we mee. Dat betekent dat ik dat punt wel mee kan nemen. Dan de volgende motie die die heet Fix het vangnet, dus niet gericht op jongeren zoals de vorige motie, maar wat breder. Ook daar geldt, richting GroenLinks, PvdA, dat er heel veel beleidsthema's bij elkaar zijn gehaald. Dus ook hier moet ik per dictum aangeven of ik het ga ontraden of dat het oordeel aan de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

30

raad is. Dan begin ik met 'te starten met een pilot samenwerking op proef'. Dat vraagt echt uitvoeringscapaciteit. Op dit moment is dat niet aanwezig, dus dat is ook de reden waarom ik dat… Maar het is niet 'dat dictum', maar 'die dictum' toch? Ik kijk even om me heen. Het dictum, oké. Dus 'dat dictum'. Dan het tweede dictum. Daar staat 'zo snel mogelijk te starten met de ambtshalve toekenning van de individuele inkomenstoeslag'. Er komt een voorstel richting de raad dat gaat over de armoedeval beperken en daarin staat eigenlijk ook een onderdeel over ambtshalve toekenning. Dat willen we ook met de raad bespreken. Dat komt 25 september a.s. richting de raad en dan vragen we ook uw feedback daarover en kunnen we ook het gesprek daarover voeren. Het voorstel is in principe wel meegenomen in het raadsvoorstel dat naar u toekomt. De garantieknop te implementeren in het nieuwe minimabeleid. Ook hier moet ik aangeven dat het ontzettend veel personele capaciteit kost. Ook het kijken naar de rechtmatigheid daarvan maakt het lastig om dat nu op korte termijn uit te voeren en daarom moet ik het ook ontraden. Dan het punt over het publiekelijk uitspreken tegen de invoering en handhaving van de taaleis binnen de Participatiewet. Dat laat ik echt over aan uw raad, dus als u zegt 'u moet gaan lobbyen omdat we die taaleis niet willen', dan doe ik dat met alle plezier.

Als u van mij wilt weten 'hoe doen we dat nu in de uitvoering en hoe gaan we daarmee om?', volgens mij heeft u daar behoefte aan, denk ik zo, dan is het zo dat, als iemand een bijstandsuitkering aanvraagt, het natuurlijk belangrijk is dat iemand ook enigszins de taal… De VOORZITTER: Ik ga u toch vragen om echt met één zin te antwoorden want we hebben echt nog heel veel. Dus één zin en dan is het, denk ik, duidelijk of we voor of tegen dat onderdeel zijn. Wethouder EL IDRISSI: Als daar vragen over zijn, dan hoor ik dat graag, maar het ligt dus in principe bij de raad. Dan over het nieuwe minimabeleid en de mogelijkheden meenemen voor dierenartskosten en daar dan vergoeding voor mee te nemen. Dat zijn dus ook weer structurele middelen en dat moet ik helaas ontraden. Dan is er een vraag gesteld door HAP over het toeleiden van onze asielzoekers met een grote kans op een verblijfsstatus en hen beter te laten participeren. We hebben nu al op COA-locaties een Meedoenbalie. Dus dat betekent dat asielzoekers die er zijn aan dagbesteding kunnen doen, een stukje vrijwilligerswerk of zelfs een baan kunnen hebben. Dus asielzoekers die langer dan zes maanden hier zijn, kunnen in principe aan de slag. Dat is door het COA geregeld. U weet ook dat asielzoekers een primaire verantwoordelijkheid zijn van het COA en niet van de gemeente maar ik vind het mooi dat we hierop inzetten.

Een belangrijk onderdeel om mee te geven is dat we in de arbeidsmarktregio bezig zijn om asielzoekers beter toe te leiden naar de arbeidsmarkt. Daar zijn ook middelen voor vrijgemaakt. Ik ga kijken of wij als gemeente Haarlemmermeer daar het beroep op kunnen doen om asielzoekers naar de arbeidsmarkt toe te leiden. Dat was de vraag van HAP. Dank. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar wethouder Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. De complimenten van mijn collega's aan deze raad onderschrijf ik natuurlijk aan alle kanten. Ook ik zal afzonderlijk wat zaken behandelen en ik begin met een tweetal amendementen. Het eerste amendement is ingediend door GroenLinks en dat heet Klimaatmaatregelen, waarbij verzocht wordt € 2 miljoen op te nemen om klimaatmaatregelen in te voeren voor het lopende jaar. Wij hebben een coalitieakkoord met elkaar afgesproken en in het coalitieakkoord hebben wij als college afgesproken om klimaatmaatregelen te dekken uit de middelen van het rijk of van derden. Wij voeren dat coalitieakkoord uit. Dat is ook de reden dat ik dit amendement af moet raden, of afraad, moet ik zeggen. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

31

Dan kom ik bij het soortenmanagementplan. Soortenmanagementplan is voor iedereen. Dat valt uiteen in twee onderdelen. Het eerste onderdeel is om het soortenmanagementplan te dekken uit het positieve begrotingssaldo in plaats van uit de subsidie die wij krijgen van het rijk, die overigens voor onze inwoners bestemd is. Het tweede onderdeel gaat over het versnellen of in ieder geval direct starten met de uitvoering van het soortenmanagementplan. Ik wil even aan de voorkant zeggen dat we het soortenmanagementplan gaan opstellen, daar gaan we mee bezig en dat betekent dat we dat op zo kort mogelijke termijn gaan doen. Ook hiervoor geldt dat wij hebben afgesproken met elkaar dat middelen voor duurzaamheid de rijksmiddelen zijn. Die rijksmiddelen kunnen wij halen uit de SPUK, de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie en dat gaan we op die manier dus doen. Wat betreft het eerder beginnen, zit daar een stukje in waarvoor we ook nog een subsidie aanvragen bij de provincie. We hebben nu gezegd 'we wachten even tot die subsidie binnen is', maar op zich kunnen we wel eerder beginnen. Dus het tweede onderdeel ontraad ik niet. De VOORZITTER: Mijnheer Staal. De heer STAAL: Dank u wel, voorzitter. Ik had de reactie verwacht 'de middelen van het rijk, dat is waar we mee werken'.