2025-07-03 Raad - Algemene Beschouwingen

Index raadsvergadering raadsplein

raadsgriffie raadsvergadering d.d. 3 juli 2025

Index

Pagina

1.

Opening raadsplein

2-3

2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van de raadspleinen van 6, 12 en 19 juni 2025, ingekomen brieven en stukken ter kennisname

3-6

3.

Algemene Beschouwingen, Financiële Beschouwingen, RV Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2025, RV Voorjaarsrapportage 2025, RV Vaststellen Strategische Agenda van de Raad bij de Voorjaarsrapportage 2025

6-63

4.

Stemmingen

63-78

5.

Sluiting

78-79

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

1

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 3 JULI 2025 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven De leden: dhr. M. Achterbergh, dhr. M. Bax, mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg (vanaf 21.39 uur), dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. S. Blankestein, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, dhr. P.J. Boerman, dhr. W. Dikkes, mw. M.R. Hogervorst, mw. N.M. Elfers, mw. K. van Goethem, mw. A.E. Gumbert, mw. J.M. Hup, mw. R.F. Hussain, dhr. C.L. Klaassen, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, mw. J. Koolmoes, mw. W.T. Linthorst, mw. A.N. Mees-Marhe, dhr. P.C.I. Meijer (tot 19.38 uur), mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap, dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. R. Staal, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk (vanaf 16.37 uur) Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, mw. C.F.M. van der Meij, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. SedeeSchuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek Inspreker: Geen

1.

Opening raadsplein

De VOORZITTER: Ik open de vergadering van het raadsplein. Het is vandaag 3 juli 2025. Afwezig zijn gemeld: mevrouw Denie, mevrouw Van 't Hull, mevrouw Antolini en de heer Beusenberg senior. Later komt de heer Zuyderwijk. Heb ik dan iedereen genoemd? Ja. Dit is een speciaal raadsplein en ik heet de leden van de raad van harte welkom, leden van het college, medewerkers en iedereen die hier aanwezig is in de raadzaal en ook u thuis, van harte welkom. Deze vergadering staat in het teken van de behandeling van de Algemene Beschouwingen, de behandeling van het Strategisch Perspectief Investeringen Voorjaar 2025, de Voorjaarsrapportage 2025 en het vaststellen van de Strategische Agenda van de Raad bij de Voorjaarsrapportage. Al die stukken behandelen we tezamen en dat wil zeggen dat u, als raad, naar eigen invulling een of meerdere stukken kunt meenemen in uw termijn. Voor u thuis, wat doen wij vandaag? Met de voorjaarsrapportage wordt de raad geïnformeerd over de beleidsmatige en financiële stand van zaken over het lopende begrotingsjaar 2025. Het is tevens de meest politieke vergadering die er is. Dus het is een feest van de democratie dat u vandaag mee gaat maken. U heeft allen de agenda gezien en u heeft ook een toelichting ontvangen.

Om 14.15 uur beginnen we met de eerste termijn die is bedoeld om in een korte pitch aandacht te vragen voor de algemene beschouwing en onderwerpen voor het debat. Daarnaast kunt u eventuele moties en amendementen dan indienen in uw eerste termijn. U heeft elk een spreektijd gekregen die we, zoals gewoonlijk, aansturen in de volgorde die bij u bekend is. U wordt uitdrukkelijk uitgenodigd om te interrumperen, maar dan wel kort en bondig en ik ga maximaal twee interrupties toestaan op een spreker in de eerste termijn, zodat we ook op een redelijke tijd de eerste termijn kunnen afronden. Dan is er rond de amendementen en moties nog een aantal zaken die ik met u wil delen. Dat is dat de reeds aangekondigde moties en amendementen te vinden zijn in iBabs, onder het kopje 'aangekondigde amendementen en moties'. Ingediende moties worden vervolgens naar 'ingediende moties en Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

2

amendementen' gezet. Dus zo gauw u het in de eerste termijn heeft gezegd, worden ze overgeplaatst en aan het eind ziet u ze terug op de definitieve stemmingenlijst en de amendementen en moties zijn genummerd op basis van binnenkomst. De heer Meijer heeft daar een vraag over. De heer MEIJER: Ja, dank u voorzitter. Aangezien het aantal moties vrij groot is en er ook moties tussen zitten over onderwerpen waar we volgende week over gaan praten, bijvoorbeeld over Hyde Park, zou ik willen verzoeken of eigenlijk een ordevoorstel willen doen om de vergadering voortaan – dit is de laatste van dit jaar – over twee dagen te verspreiden want je bent al bijna drie uur bezig alleen al met het bespreken van de moties. Van moties die hier vandaag niet thuishoren zou ik mijn collega's willen aanraden om die naar volgende week over te hevelen. De VOORZITTER: Ik hoor wat u zegt. Ik wil twee dingen meegeven. U heeft een termijn waarbinnen de moties en amendementen behandeld worden. U heeft ook een termijn aan het college gegeven en ik ga u voorspellen dat het college zich ook aan die termijn zal houden. Dus volgens mij komt het helemaal goed. Maar uw oproep nemen we mee voor de toekomst. Dan gaan we kijken naar de tekstueel gewijzigde moties en amendementen.

Als u die wijzigingen wilt doorgeven, doe dat dan aan de griffiepostbus en geef vooral een nieuw versienummer aan zodat wij ook weten in welke volgorde ze zijn binnengekomen. Dan worden ze gepubliceerd. De indienende fracties zijn alleen zij die er bij het indienen op staan en dat kan dus niet meer worden aangepast. Dat is met deze hoeveelheid administratief niet meer mogelijk. Dus kijk vooral even of u overal op staat. Het moet bij het indienen gebeuren. Voor een goede verwerking zal de raadsgriffie alleen bij de eerste verspreiding de logo's van de medeindieners toevoegen. Daarna zal er niet meer gewijzigd worden. Wijzigingsvoorstellen voor de stemmingenlijst zoals het intrekken van moties en amendementen horen wij graag liefst voor 22.00 uur want dan kunnen we het mooi voor u klaarzetten als het gaat over de stemmingenlijst. Daarna kunnen wijzigingen nog plenair worden toegelicht, als dat niet anders eerder is gelukt. Hoe eerder u uw wijzigingen doorzet, hoe beter. Als u verdeeld wilt stemmen binnen uw fractie, horen wij ook graag voor 22.00 uur dat u dat wilt doen en voor welke motie of voor welk onderwerp dat het geval is want dan kunnen we de digitale stemlijst daarop aanpassen. Dan is het nog zo dat het bij zo'n dynamische vergadering als dit meestal is, van groot belang is om regelmatig iBabs te verversen, zodat u altijd de nieuwste informatie heeft.

Dit zijn een heleboel huishoudelijke mededelingen. Dus ik heb gevraagd voor u en voor mij om ze ook digitaal op te nemen. U vindt ze bovenin in iBabs zodat u nog even kunt kijken wat de spelregels van deze vergadering zijn. Als daar verder geen vragen… Er zijn wel vragen, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Voorzitter, dank. Er zijn geen vragen over de behandeling van de voorjaarsrapportage. Dat heeft u uitstekend uitgelegd. Ik heb wel een vraag. Er zijn ook wat amendementen aangekondigd over stukken die op de stemmingenlijst staan die niet de voorjaarsrapportage betreffen. Wanneer kunnen we die behandelen en wanneer vraagt u ons om die in te dienen? De VOORZITTER: Fijn dat u dat vraagt. Ik had het net al even afgestemd met uw fractievoorzitter, maar ik wil het ook wel met iedereen hier delen. We gaan dadelijk over naar 2.1, dat is het vaststellen van de agenda. Mijn voorstel is om daar ook de amendementen die er voor het reguliere raadsvoorstel liggen, dat gaat over de locatie van het transformatorstation, meteen daar even te behandelen, zodat we onze hele vergadering kunnen richten op de voorjaarsnota. Ja? Als u het daarmee eens bent, dan gaan we nu over tot het vaststellen van de agenda van vandaag. 2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

3

De VOORZITTER: Ik wil nu dus voorstellen de amendementen en moties die niet bij de voorjaarsnota horen, nu in te dienen. Als eerste ga ik naar Forza! met amendement 01. Zij hebben aangekondigd dat te willen indienen. Ik kijk naar de heer Vermeulen, dat wilt u indienen? Er is nog sprake van twijfel, zie ik? De heer VERMEULEN: Die dienen we inderdaad graag in. U zei net ook een kleine toelichting daarop. Ik kan in ieder geval aangeven dat EEN Haarlemmermeer graag mede-indiener wil zijn van dit amendement. Dat is bij dezen doorgegeven. We hebben hier natuurlijk uitgebreid gesproken over de locatie van het transformatorstation bij de A4 voor het Schiphol Trade Park. Daar zijn twee locaties onderzocht met gelijke geschiktheid. Wij beogen met dit amendement één locatie toe te voegen en dan straks bij de stemming, vooropgesteld dat het amendement wordt aangenomen, iedereen de kans te geven voor een van de twee locaties te kiezen. De locatie met de meeste stemmen zal het worden. Wij denken dat we dan recht doen aan het onderzoek en een heel goed besluit kunnen nemen met zijn allen. De VOORZITTER: Nu meen ik me te herinneren dat u ook een klein amendementje op uw eigen amendement had, namelijk het woordje 'of'. De heer VERMEULEN: Ja. Op deze manier voegen we iets toe en dan is het net alsof je besluit voor beide.

Ik zou inderdaad tussen de beslispunten 1 en 2 het woordje 'of' willen zetten, zodat voor iedereen duidelijk is dat je kiest voor het één, of het ander en we het ook op die manier in stemming brengen. De VOORZITTER: Dan is dit het amendement ingediend door Forza! Duidelijk is dat het woordje 'of' is toegevoegd. Ik ga kijken of iemand daar nog iets over wil zeggen. Zo niet, dan vraag ik het college om hierop te reageren. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. U heeft nu een aanpassing gedaan op een amendement. Ik heb het zo begrepen, dan kijk ik nog even of ik dat goed begrepen heb, dat u nu een a- en b-keuze voorlegt, zogezegd, en dat zo wilt voorstellen. Wij hebben als college echt specifiek aangegeven waarom wij de locatie langs de Bennebroekerweg beter vinden en daar houden wij ons aan met de argumenten die u in het raadsvoorstel kunt terugvinden. Dus ik ontraad dit amendement. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar het amendement dat is voorbereid door GroenLinks PvdA. Wilt u dat nu indienen? De heer BOERMAN: Ja voorzitter, met dien verstande dat daar alleen GroenLinks boven staat en dat volgens mij ook het geval is. We zijn er nog over aan het appen. Ja, dat is het geval. De VOORZITTER: Oké. Het is alleen GroenLinks. We hebben net afgesproken dat het er bij het indienen bij moet staan, dus ik moet PvdA er nu afhalen in mijn tekst. Dat klopt? Ja, goed.

Kan GroenLinks dan nu nader uitleg geven? De heer BOERMAN: Ja, voorzitter, dat kan ik en dat zal ik ook met enige… Dat zal ik graag doen. Ook wij zien dat er, waar het gaat over het trafostation, een lange discussie is gevoerd. Er is een voorstel uitgekomen waar de raad in ieder geval heel verschillend over denkt. We denken dat we eerst gaan stemmen over het amendement van Forza! en dan zullen we zien hoe de raad denkt. Maar als de raad denkt op een manier zoals wij vrezen dat die denkt, lijkt ons dit amendement in ieder geval het beste alternatief.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

4

De VOORZITTER: Dank u wel. Als er verder vanuit de raad geen opmerkingen zijn, ga ik ook hier naar het college. De heer SIDALI: Voorzitter, een puntje van orde. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Het gaat om amendement 5, toch? De VOORZITTER: Het gaat om amendement 5, klopt. De heer SIDALI: Daar heeft het logo van de PvdA nooit boven gestaan, dus dan kunnen we het ook niet weghalen. De VOORZITTER: Nee, dan ben ik blij dat u dat zo toelicht. In mijn tekst staat het. U bent zo automatisch verbonden. Het staat in de tekst, begrijp ik. Het staat niet met het logo. Oké, onze fout, excuus. De heer BOERMAN: Een heel begrijpelijke fout hoor voorzitter. De VOORZITTER: Zo ziet u maar hoe snel de fusie gaat in onze hoofden. Maar ik ga nu naar mevrouw Van Straten om op dit amendement te reageren. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. GroenLinks vraagt eigenlijk 'als het transformatorstation op de voorgestelde locatie van het college komt, willen wij graag dat ergens anders grijs weggaat en daar groen komt'. Dat is voor ons moeilijk te realiseren. Ik begrijp wel de behoefte aan een goede, landschappelijke en groene inpassing. Als het goed is, heeft u die ook teruggevonden in het haalbaarheidsonderzoek. Daarin wordt ook gesteld 'we gaan een landschapsplan maken.

We geven ook aan Liander een specifieke set aan randvoorwaarden mee voor een goede inpassing.' Ik kan u wel toezeggen dat ik dat landschapsplan terugbreng en bij uw raad neerleg, zodat u daar ook nog iets van kunt vinden want ik begrijp wel dat iedereen hier de goede landschappelijke inpassing, ook gezien de locatie, heel erg belangrijk vindt. Dus ik ontraad het amendement, maar ik wil u in die zin wel tegemoetkomen, dat ik u het landschapsplan doe toekomen waar u dan nog iets over kunt vinden. De VOORZITTER: Wilt u daar nog iets over zeggen? De heer BOERMAN: Eigenlijk aan u, voorzitter. Ik dank de wethouder voor het antwoord, maar hebben we nog gelegenheid om hierover van gedachten te wisselen met de raad? De VOORZITTER: In die zin dat u straks pas gaat stemmen. Dus u kunt straks overleggen, als u dat bedoelt. U heeft nog een paar schorsingen. Maar dan laten we het nu staan en dan maakt het nu nog steeds onderdeel uit van de agenda. Als u straks na de schorsingen met een gewijzigde tekst wilt komen, dan wel dingen wilt intrekken, dan hoor ik dat graag voor 22.00 uur. Kunnen we het zo afspreken? Dan ga ik de agenda van vanavond, van vandaag en vanavond, aan u voorleggen, waar zojuist dus twee amendementen aan zijn toegevoegd. Is er iemand die daartegen is? Is iedereen het eens met deze agenda? Dan is die vastgesteld.

Dan gaan we naar de verslagen van raadspleinen van 6, 12 en 19 juni jl. Het is vast vakantietijd want we hebben geen enkele wijziging doorgekregen. Ja wel? We hebben wel wijzigingen doorgekregen. Ja, die staan erin? U heeft de wijzigingen teruggezien? De heer SCHAAP: Die heb ik niet teruggezien op iBabs, maar ik heb ze wel naar de griffie gestuurd. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

5

De VOORZITTER: Oké. Dat zijn fouten hè, die u eruit haalt, dingen die fout opgeschreven staan? Dan stel ik voor dat we die ook overnemen omdat onze ervaring is dat de heer Schaap heel helder leest en dat dat vaak ook echt typfouten zijn of fouten die echt aangepast moeten worden. Kunnen we op die manier de verslagen goedkeuren, met dank voor de inzet van raadslid Schaap? Dan zijn ze nu aangenomen. Dat betekent dat we – en ik hoop dat dat een trend is voor vanavond – zomaar precies op tijd en zelfs iets te vroeg zijn bij de eerste termijn. Maar niet voordat mijnheer Boerman denkt 'dat kan niet waar zijn, daar moet ik toch iets aan veranderen!' De heer BOERMAN: Nou, het geeft niet, maar u gaat ook snel want u stelt de brieven niet vast en volgens mij zijn er twee brieven van week 21 en week 22 over de uitvoeringskracht. Die gaan we gewoon behandelen, volgens mij. Daar staat een C bij. De VOORZITTER: Ik ben zo blij. Ik was zo enthousiast. Ik ga het gauw doen want dan kunnen we de tijd nog halen. Maar ik moet 2.3 ook aan u voorleggen, dank voor het meekijken. Er zijn verzoeken tot ontvangen van afschriften ontvangen als het gaat over de ingekomen stukken van week 21, 22 en 23. U ziet het overzicht op de bekende plek en de vraag is of u kunt instemmen met de voorgestelde afdoening. Ik had begrepen dat de heer Boerman daar iets over wilde zeggen.

De heer BOERMAN: Ja voorzitter, heel kort. Ik ben die in week 22 nog aan het zoeken. Ja, die heb ik gevonden. Stuk 24 is van de Rekenkamer. Die biedt ons een rapport aan over de uitvoeringskracht en hoe het gelukt is, weet ik niet, maar het college wist een week eerder daarop al een reactie te geven. Die staat onder nummer 8 in week 21. Beide zijn volgens mij ter behandeling voor een agenda die we later vanavond nog vaststellen, van 10 juli a.s. De VOORZITTER: Dan stel ik voor dat we als zodanig besluiten. Dat het college eerder is, is hopelijk ook een trend. Dat zou ook heel mooi zijn. Dank voor de aanpassing, dan gaan we het als zodanig voorleggen. Kunt u instemmen met de voorgestelde afdoening, met de opmerking die net door de heer Boerman is gemaakt? Dat is het geval. Dan is de afdoening nu vastgesteld. 3.

Algemene Beschouwingen, Financiële Beschouwingen, RV Strategisch perspectief investeringen voorjaar 2025 (12166133), RV Voorjaarsrapportage 2025 (12166159), RV Vaststellen Strategische Agenda van de raad bij de Voorjaarsrapportage 2025 (nazending)

De VOORZITTER: Dan ga ik echt naar de eerste termijn van de raad. De eerste termijn is, zoals ik al zei, bedoeld om in een pitch aandacht te besteden aan een algemene beschouwing en voor het benoemen van onderwerpen voor het debat voor de tweede termijn. Het is tevens het moment waarop u uw moties en amendementen kunt indienen. Ik ga het woord als eerste aan GroenLinks geven. Ik neem aan dat mevrouw Van Goethem het woord gaat voeren. De microfoon is voor u. GroenLinks Mevrouw VAN GOETHEM: Voorzitter, het kan soms gek lopen in de Nederlandse politiek. Het ene moment bereiden we ons als raad langzaam voor op de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 en het volgende moment krijgen we te horen dat er daarvoor nog een landelijke verkiezing moet komen. Rechtse onzekerheid regeert en aan ons de taak om lokaal solidair te zijn naar elkaar en zoveel mogelijk zekerheden te blijven bieden aan onszelf en de inwoners. De val van het kabinet is een kenmerk van de grilligheden van de Haagse politiek van de afgelopen jaren. Dat heeft de taak van gemeenten, en daarmee de taak van deze raad en het college, niet Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

6

makkelijker gemaakt. Vanaf 2021 zijn we in deze zaal bezig om als lokale overheid tekorten te dichten, omdat beleid en structurele middelen vanuit landelijk achterblijven. Volgens mij zijn er maar weinigen in deze zaal die daar niet van balen. Vandaar dat de motie van raadslid Rip Geen Haagse Knaken, geen Haagse Taken op zoveel steun kon rekenen een paar jaar geleden. Voorzitter, we zijn als GroenLinks dan ook opgelucht over de begroting die nu voorligt en over het feit dat we er als raad gezamenlijk uit zijn gekomen in de keuzes die moesten worden gemaakt. Hoewel de keuzes niet bij elke achterban populair zijn, zorgen ze wel voor een eerlijkere verdeling van de lasten lokaal. Ze snijden zo min mogelijk op de plekken in de samenleving die al zo erg onder druk staan. Zijn we daarmee dan helemaal tevreden, tijdens deze laatste Algemene Beschouwingen zo net voor de verkiezingen als GroenLinks? Nee, natuurlijk niet. We willen daarom toch een aantal zorgpunten en voorstellen meegeven bij deze Voorjaarsnota. Allereerst zien we in de begroting een aantal zaken die niet worden meegenomen die volgens ons wel noodzakelijk zijn. Wie bepaalt er eigenlijk of iets onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar is? De nota is volgens de aanbiedingsbrief beleidsarm, maar er wordt, met het wel en niet doorzetten van bepaalde keuzes, wel degelijk een keuze gemaakt.

Beleidskeuzes, dat zijn keuzes die aan de raad zijn. Een jongerencentrum in Badhoevedorp lijkt misschien iets dat kan worden doorgeschoven, maar de nood is daar hoog en jongeren hebben daar nu een plek nodig. We horen dan ook graag een toelichting en mijn raadscollega's zullen ongetwijfeld nog terugkomen op jongerenwelzijn, voorzitter. Daarnaast maken we ons zorgen over de uitvoeringskracht van de gemeente. We zien dat er meer managers moeten worden aangenomen en dat dat gedekt wordt uit de realisatiegraad. In gewoon Nederlands: de doelen worden verlaagd, om de hoeveelheid extra aanstuurders, dus niet uitvoerders, te betalen. Hoeveel managende taken zijn er precies meer te doen, als de hoeveelheid werk per jaar nu naar 57% verschuift? Kunnen we als raad binnenkort een muntje opgooien, om te kijken of het werk wel of niet wordt gerealiseerd? Met betrekking tot die realisatie, maken we ons ook specifiek zorgen om het minimabeleid en schuldhulpverlening, voorzitter. Er is ons bij de laatste behandeling beloofd, dat er wat te kiezen zou zijn bij het nieuwe beleid. Maar inmiddels zien we dat een deel van de middelen op minima wordt teruggegeven bij de jaarrekening. Zoekend op de termen 'minima' of 'schuldhulpverlening' vinden we niets nieuws in de voorjaarsnota. En we zien op de planning dat we op z'n vroegst pas in september hierover vergaderen.

Dat geeft daarna nog drie maanden de tijd voor het verwerken van onze kaders in een aanbesteding. Dat is eigenlijk hetzelfde als drie jaar geleden. Ik hoop maar dat er niet ook nog een nieuwe manager ingewerkt moet worden, anders wordt het wel heel krap tijd. Om dit op te lossen hebben we twee moties, om alvast als raad wat kaders voor het reces mee te geven. Allemaal zo goed als kostenneutraal en vaak een efficiëntieslag op de huidige gang van zaken. En dan nog het klimaat. Voorzitter, juist met de onzekere tijden, is een goed verduurzaamd huis een investering die zich dubbel en dwars laat terugverdienen. Dan moet dat wel betaalbaar zijn, voor iedereen. Dat geldt niet alleen voor persoonlijke woningen, maar ook voor ons maatschappelijk vastgoed. We pleiten ervoor om juist als lokale overheid het vertrouwen naar onze partners en inwoners uit te stralen dat wij in hen investeren. Er zijn landelijk al genoeg ideeën om slimme volger te zijn op het gebied van klimaatdoelstellingen. Dan moet er wel boter bij de vis. Daar dienen we vanavond ook een amendement voor in. Voorzitter, ik ga naar een afronding. We zijn als raad zo ontzettend goed bezig geweest met het solidair zijn naar onze inwoners, toen we het ravijntekort moesten dichten. Den Haag blijkt grillig te zijn, en daarmee zijn onze begrotingscijfers dat, dus laten wij de solidariteit die we hebben, vasthouden en uitbouwen.

Laten we nu in de lokale samenleving, in onze bouwstenen, investeren. Het afgelopen jaar en de val van het kabinet laten zien hoe snel en vluchtig landelijke beloften kunnen zijn. Lokaal kunnen we niet zo onbetrouwbaar zijn, maar zouden we dat vooral ook niet willen; we zijn immers naast raadslid, ook gewoon buren, bibliotheekgangers, sporters, ondernemers, mantelzorgers, minima, zwemdiplomahebbers, woningeigenaren, woningzoekenden, wijkbewoners, jongere of oudere, die allemaal direct te dealen hebben met de keuzes die we voor onszelf maken, of voor onze buren. We Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

7

zijn, kortom, zelf inwoners. Laten we dus investeren in die onderlinge solidariteit. En voor het geval het uit mijn bijdrage niet duidelijk werd, dienen we dus zes stukken in: de motie Fix het vangnet, de motie Fix het vangnet voor jongeren, het amendement 2 Ga voor meer realisme, amendement 3 Klimaatmaatregelen en amendement 4, Soortenmanagementplan. Dank u wel. De VOORZITTER: En ik maar puzzelen. Wat fijn dat u dat herhaalt aan het eind. Het scheelt een stuk. Hartelijk dank voor uw bijdrage en ik ga naar de VVD. Mijnheer Achterbergh. VVD De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter. De VVD kiest voor het bouwen aan een Haarlemmermeerse koers op de toekomst. We investeren in woningen, economie en veiligheid, maar houden ook oog voor lage lasten voor onze inwoners en een gezonde financiële huishouding. We moeten scherp blijven sturen, we moeten duidelijke keuzes durven maken en we moeten transparant zijn over de voortgang en risico's. Zo zorgen we ervoor dat Haarlemmermeer een plek blijft waar we goed kunnen wonen, werken en leven. En dat voor al onze inwoners. De VVD is, dat zal u niet verbazen, de partij die staat voor een goed financieel huishoudboekje. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente hun geld zorgvuldig uitgeeft.

Zeker nu we vanaf 2026 minder geld van het rijk krijgen, is het belangrijk om geen lasten vooruit te schuiven en alleen keuzes te maken die houdbaar zijn. Elke euro moet goed terechtkomen en bijdragen aan de leefbaarheid en economische kracht van Haarlemmermeer. Daarom wil de VVD investeren in projecten die echt zorgen voor economische groei en werkgelegenheid, zonder onnodige lasten voor inwoners en bedrijven. De overheid moet vooral faciliteren en niet alles zelf willen doen; samenwerking met het bedrijfsleven is daarbij essentieel. Dat betekent, wat de VVD betreft, geen verhoging van de ozb en lagere lasten voor al onze inwoners. De VVD vindt dat al onze inwoners in Haarlemmermeer in een betaalbaar en passend huis moeten kunnen wonen. De komende jaren bouwen we samen aan minstens 20.000 woningen tot 2040. Dat is ambitieus, maar wel noodzakelijk. We zien dat de groei van onze gemeente vraagt om forse investeringen in infrastructuur, groen en voorzieningen. We moeten kansen grijpen om te investeren in bestaande wijken om de leefbaarheid te verbeteren. Denk aan de transformatie van het PionierBolsterrein, Spoorzone en Post van Krayenhoff in Cruquius enzovoorts. De VVD steunt de investeringsplannen die bijdragen aan de Schaalsprong. Wij kiezen voor tempo maken.

Tegelijkertijd zien we dat projecten regelmatig vertragen door capaciteitstekorten, afstemming met andere projecten of juridische procedures. De VVD wil dat de raad tijdig en transparant wordt geïnformeerd over vertragingen, zodat we kunnen bijsturen en prioriteren waar nodig. We roepen het college op om voortvarend te blijven sturen op haalbaarheid en prioritering, zodat de bouw op stoom blijft en de investeringen in mobiliteit daadwerkelijk bijdragen aan bereikbaarheid en leefbaarheid van onze gemeente. Het gaat er ons ook om dat we een betrouwbare overheid zijn die haar afspraken nakomt. Daarbij willen wij benadrukken dat we niet alleen bouwen voor de groei, maar juist ook voor de doorstroming: ouderen, starters en gezinnen moeten allemaal een plek krijgen in onze gemeente. Ook asielstatushouders hebben recht op een dak boven hun hoofd. Maar het mag niet zo zijn dat starters, jonge gezinnen en andere woningzoekenden daardoor nog langer moeten wachten op een woning. We zien in de praktijk als asielstatushouders geconcentreerd in één wijk of straat worden gehuisvest, de balans en leefbaarheid van die gemeenschap onder druk komen te staan. Hoewel de voorrangsregeling voor asielstatushouders in Haarlemmermeer al enige tijd is afgeschaft, zien we toch in verschillende wijken in onze gemeente precies deze situatie ontstaan.

In verhouding worden er veel meer huurwoningen toebedeeld aan asielstatushouders dan aan alleenstaande moeders of aan jongeren die op zoek zijn naar hun eerste huisje. Sterker nog, deze woningen verschijnen niet eens op WoningNet. En die spreiding is belangrijk voor de integratie. Ik had vroeger als kind een aantal vriendjes en vriendinnetjes uit Chili en Argentinië kwamen. Hun ouders waren toen gevlucht uit het buitenland omdat daar oorlog was. Dat ging goed, die waren geïntegreerd, die deden mee in het verenigingsleven. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

8

Dat was ook omdat die spreiding gewoon goed was. Je ziet nu dat je hele woonblokken met dezelfde cultuur hebt, met mensen die zich aan die cultuur gebonden voelen. Op dat probleem moeten we wel scherp zijn want dat komt de integratie niet ten goede. Daar moeten we dus als raad en als overheid meer aandacht voor hebben. Daarom vindt de VVD het belangrijk dat het college meer regie pakt op de spreiding van asielstatushouders, zodat de balans en leefbaarheid in wijken behouden blijft. We roepen het college dan ook op om te blijven zoeken naar creatieve oplossingen. Benut leegstaande gebouwen en stimuleer doorstroming, zodat iedereen in Haarlemmermeer een eerlijke kans op een woning houdt. Wij zouden er graag van het college een toezegging op krijgen dat hier meer aandacht voor komt. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Ja, dank u wel voorzitter. Kan de VVD mij even uitleggen wat 'asielstatushouders' zijn? Volgens mij is dat een nieuwe term en ik wil graag meegenomen worden. De heer ACHTERBERGH: Dat kan ik want er wordt vaak over asielzoekers gesproken. Dat zijn mensen die nog niet een plek hebben gekregen in Nederland. Die zitten in een azc. Een asielstatushouder is iemand die al de vergunning heeft gekregen en dus een woning kan krijgen in een van de gemeenten. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, aanvullende vraag.

De heer SIDALI: Sorry voorzitter, maar dan moet ik de VVD echt corrigeren. Dat zijn statushouders en laten we het ook daarbij houden want anders gaan we echt verwarring scheppen. 'Asielstatushouders' bestaat niet. De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Zo heeft iedereen zijn eigen realiteit, voorzitter. Dan gaan we door naar de economie. De motor van onze gemeente zijn onze lokale ondernemers. De VVD wil dat ondernemers de ruimte krijgen om te groeien, te innoveren en banen te creëren. De gemeente moet ondernemers niet in de weg zitten. Dat betekent juist ondersteunen met snelle vergunningverlening. Dat betekent ruimte krijgen om te ondernemen. En dat betekent geen nee-want-, maar een ja-mitshouding. Het wordt nu toch echt eens tijd dat die ja-mitshouding ingezet wordt. Ik moet wel zeggen, we hebben net heerlijke cappuccino of espresso gehad want er is een nieuwe website voor het Ondernemersplein. Daar zijn we natuurlijk heel blij mee, maar over de ja-mitshouding krijgen we nog te veel terug dat die beter toegepast kan worden op plannen. We zien dat er flink wordt geïnvesteerd in dingen die voor iedereen belangrijk zijn; goede wegen, bedrijventerreinen en een fijne, veilige buurt. Dat is hard nodig, want als je niet makkelijk van A naar B komt, loopt alles vast. Zo ook onze economie. Dat hebben we geweten met de NAVO-top.

De bereikbaarheid van diverse lokale ondernemers werd ernstig belemmerd en zij hebben daardoor flinke schade opgelopen. Helaas is de landelijke compensatieregeling niet afdoende. In vier dagen moet je als ondernemer zo'n 8% van je jaaromzet zijn misgelopen. Welke lokale ondernemer verdient nou 8% van zijn jaaromzet in vier dagen tijd? Precies, niemand. Daarom vindt de VVD dat wij als lokale overheid onze verantwoording moeten nemen. We moeten laten zien hoe een betrouwbaar bestuur echt werkt. Daarom dienen wij het amendement Ondernemers verdienen ook dekking in, waarbij we getroffen ondernemers deels tegemoet willen komen. Zodat ondernemers zeker weten dat zij niet alleen opdraaien voor de kosten van gebeurtenissen die in het publieke belang plaatsvinden. Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een fijne woon- en werkomgeving. De VVD wil daarom dat inwoners zich veilig voelen, op straat en in hun eigen buurt. Investeren in veiligheid is investeren in de vrijheid van onze inwoners en ondernemers. We zien dat investeringen in infrastructuur en openbare Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

9

ruimte bijdragen aan verkeersveiligheid en leefbaarheid. Tegelijkertijd vragen we aandacht voor voldoende inzet van handhaving en politie. De groei van onze gemeente vraagt om die extra capaciteit en slimme inzet van middelen. De VVD wil dat er wordt geïnvesteerd in preventie, toezicht en samenwerking met partners, zodat criminaliteit, overlast en ondermijning worden aangepakt en inwoners zich gehoord en geholpen voelen. Een van de manieren waarop we overlast en criminaliteit actief kunnen aanpakken is door de pakkans vergroten met bewakingscamera's. Daarom dient de VVD de motie Veilig winkelen in Haarlemmermeer in. Hiermee geven wij het college de middelen en de mogelijkheden om in een aantal winkelgebieden in onze gemeente te investeren in cameratoezicht. Het vergroot het veiligheidsgevoel van ondernemers en winkelend publiek en helpt politie en justitie bij het verzamelen van bewijs en het opsporen van daders. De groei van onze gemeente vraagt om een forse opschaling van zichtbare handhaving, een sterk politieoptreden en slimme technologie. Uw veiligheid is bij de VVD nooit onderhandelbaar. Wij zorgen dat u veilig over straat kunt. Voorzitter, de kosten van de jeugdzorg lopen al jaren fors op. Dat baart ons zorgen. De VVD vindt het belangrijk dat de kinderen die echt hulp nodig hebben dit snel en adequaat krijgen maar de uitgaven moeten wel beheersbaar blijven.

Je hoeft ook niet voor elk kwaaltje direct naar de dokter. We zijn in Nederland gewend om alles maar te willen oplossen. Doordat we als overheid alles maar dichtregelen en proberen te voorkomen, laten we de eigen verantwoordelijkheid, ook die van ouders, steeds kleiner worden. Mensen komen aan een overheidsinfuus te hangen. Voorbeeld: nadat een jongere tijdens een uitje van een jeugdzorginstelling is weggelopen, is het voortaan voor alle jongeren direct verboden om zonder strikte begeleiding deel te nemen aan uitjes. Er is een ongeluk gebeurd op een kruising met een fatbike. De kruising moet worden aangepast want die is nu onveilig. Een scholier die op school tegen de muur is gevallen? Overal stootkussens tegen de muren! Voorzitter, dit is een situatie die niet langer houdbaar is. Daarom wil de VVD inzetten op het versterken van de eigen kracht van gezinnen en het voorkomen van dure, zware trajecten. Voorkomen is echt beter dan genezen. Zo blijft jeugdzorg ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar en roepen we het college op om meer grip te krijgen op de steeds stijgende kosten in de jeugdzorg. Voorzitter, ik rond af. De toekomst van Haarlemmermeer vraagt om duidelijke keuzes en een gezonde financiële koers. Niet alleen de overheid, maar ook inwoners en ondernemers dragen verantwoordelijkheid voor een sterke, leefbare gemeente.

Samen zorgen we ervoor dat Haarlemmermeer een plek blijft waar het goed wonen, werken en leven is. Voor nu en voor in de toekomst. De VOORZITTER: Dank u wel. U heeft ingediend: amendement A7 en motie 22. Die zijn onderdeel van de beraadslagingen en ik ga vragen aan de heer Vermeulen om te spreken. Nee, excuus, we gaan naar mevrouw Hogervorst. Zij gaat spreken namens Forza! Gaat uw gang. Forza! Mevrouw HOGERVORST: Voorzitter, collega's en inwoners. We schijnen op koers te liggen. Maar niemand staat aan het roer. Vandaag bespreken we de voorjaarsrapportage. Een lijvig document, zoals ieder jaar gevuld met goede bedoelingen, wollige zinnen en een hoop cijfers. Maar wat ontbreekt? Meetbare ambitie. Duidelijke doelen. Lef. En bovenal: grip op de uitgaven. Want voorzitter, ik heb een simpele vraag: waar is het bewijs dat al dit beleid werkt? Welke doelen gaan we halen? Laat ik u meenemen langs een paar pijnlijke feiten. Bij Jeugdzorg zien we zien jaar op jaar hetzelfde patroon: ieder jaar tekorten. We ramen de tekorten zelfs maar vast in. We kijken nu al aan tegen een geprognotiseerd tekort van € 4,5 miljoen op jeugdzorg. Punt. Geen evaluatie, geen heldere doelen, geen inzicht in wat werkt. Kortom, geen grip. Waarom laten we ons dit overkomen? Nergens lezen we 'we zetten dit bedrag in voor deze doelgroep en dat leidt tot minder crisismeldingen of minder uithuisplaatsingen.' Nee.

We geven geld uit, hopen op het beste, doen een plas en alles blijft zoals het was. Dat is geen beleid, dat is machteloos toekijken. Dat is het laten gebeuren. 'Andere gemeenten Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

10

hebben hetzelfde probleem', is het argument en daarmee is de kous af. Daarom dienen wij de motie Terugpakken van de regie op jeugdzorg in, met duidelijke SMART-doelen, uitstroomeisen en een jaarlijkse effectrapportage. Geen eindeloze trajecten meer zonder eindpunt. Voorzitter, laten we het hebben over iets dat echt leeft: wonen. De rapportage spreekt opnieuw over betaalbare woningbouw. Mooie plannen, maar de harde realiteit is heel anders. In een interview met Vereniging Eigen Huis gaf onze eigen portefeuillehouder toe dat op dit moment slechts 4% van de woningbouw in Haarlemmermeer betaalbaar is voor starters. 4%! Voor een gemeente die 50% zegt na te streven, is dat een diepe buiging de verkeerde kant op. Ontwikkelaars geven bij onze fractie keer op keer aan: we willen wel bouwen, maar we worden lamgelegd door onduidelijk beleid, verstikkende visies en randvoorwaarden. Het duurt allemaal veel te lang. Onze jongeren blijven noodgedwongen op zolder bij hun ouders zitten, of nog erger, ze vertrekken. Je zou bijna zeggen dat we beter zijn in het bouwen van excuses en uitvluchten dan van huizen. Daarom komt Forza! met nog een mooie motie Van 25% naar 100% – stop met praten, start met bouwen. Deze dienen we samen in met GroenLinks en PvdA. We stellen een 'brons-zilver-goud-ladder' in.

Projecten met de meeste duurzame en toekomstbestendige woningen krijgen voorrang bij vergunningen, bij grond en capaciteit. Zo simpel kan het zijn. En nee, dat is geen toverstaf, maar het is wel bestuurlijke wil. Zo zet je de schop in de grond voor de mensen die het nodig hebben, niet voor de papieren ambities. Ook investeren we miljoenen in verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Mooi hoor. Maar nergens lezen we: wat het kost per ton CO₂. Wat levert het onze inwoners op? Wanneer verdienen we het terug? Verdienen we het überhaupt terug? Zonder die cijfers is dit geen transitie, maar een kostbaar experiment. Uiteraard betaald door onze inwoners. Daarom de motie Eerst meten, dan investeren. Voor elk duurzaamheidsproject willen wij voortaan CO₂-besparing, terugverdientijd en kosten per ton zien. Pas dan weet je of het werkt en wat deze futiele klimaatambities ons kosten. Dan komen we bij de tongenbrekers aan. 'Doorontwikkeling dienstverlening', 'lokale veerkracht' en 'datagedreven werken'. Zeg eerlijk, weten onze inwoners wat deze dure woorden betekenen? Wij willenduidelijke doelen. Meetbare resultaten, zichtbare planning, begrijpelijke taal. En we zouden Forza! niet zijn als we niet ook zouden willen sturen op de kosten. Daarom zal ook de motie Van containerbegrip naar concreet resultaat worden ingediend.

Stop de beleidsblabla.Beleidsprogramma's moeten begrijpelijk, toetsbaar en afrekenbaar worden. Dat is geen politieke luxe, dat is democratische noodzaak. We zien bijvoorbeeld dat we € 13,8 miljoen besteden aan externe inhuur. Inhuur waarvan de loonkosten twee keer zo hoog zijn als die van vaste medewerkers. Voor dat geld kun je ook een basisschool bouwen of structureel de ozb verlagen of investeren in een jongerencentrum in Badhoevedorp. Inhuur is soms nodig. Maar als het standaard wordt, dan klopt er iets niet aan je personeelsbeleid of je bestuursstijl, of de mate waarin je controle wilt uitoefenen op de samenleving. Wat ons betreft moeten we terug naar de basis: de gemeente stelt kaders, houdt het bij de hoofdlijnen en laat los wat de samenleving beter zelf kan. Minder sturen, meer vertrouwen, einde inhuur. Voorzitter, deze rapportage leest als een brave verantwoording voor de onoplettende. Maar Forza! is alert en ook onze inwoners vragen iets anders: wat doen jullie met mijn belastinggeld? En wat krijg ik ervoor terug? Als deze rapportage een Netflixserie was, dan zou die heten Veel beloven, weinig afleveren – seizoen 2025. Forza! wil liever een nieuwe reeks 'De gemeente die levert', met in de hoofdrol resultaat, lef en eerlijk bestuur.

En wat Forza! betreft komt er in seizoen 2026 een hoofdrol bij voor Forza! Niet langer als criticus vanaf de zijlijn, maar als partij die gaat besturen. Met wethouders in een college dat wel durft te zeggen wat het gaat doen. Dat wel de ambities uitvoert. Dus beste VVD, met ons erbij komt het met die spreiding helemaal goed. Ja, voorzitter, wij hebben ambitie en een script waar de kiezer wél op zit te wachten. De VOORZITTER: U heeft alleen wat minder tijd maar nog wel veel moties. Wilt u die nog indienen? Dan moet u ze nu wel indienen. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

11

Mevrouw HOGERVORST: Verder dienen wij nog de volgende moties in. De motie Niemand offline, ook onze ouderen niet, Het gezoem van de mosquito en Voorrang voor inwoners van Haarlemmermeer. De andere vier had ik al benoemd in mijn bijdrage en daarmee is Forza! er helemaal klaar voor. De VOORZITTER: Dank u wel. Dat wil zeggen dat u alle moties heeft benoemd die onderdeel zijn van de beraadslagingen, waarvoor dank. Dan kijk ik naar mijn spreeklijst en dat betekent dat ik mevrouw Woolthuis van HAP graag het woord geef. HAP Mevrouw WOOLTHUIS: Voorzitter, wie denkt dat de kracht van onze Haarlemmermeerse samenleving komt uit stenen, straten en asfalt zit er goed naast. De kracht komt uit mensen die hier wonen, werken en ondernemen. Onze koers is helder: samen blijven bouwen aan de Haarlemmermeerse samenleving. Een samenleving waarin alle dorpen en kernen ertoe doen, waarin de mens centraal staat en er een stevige sociale basis is. Een sociale, betrokken en inclusieve samenleving begint dichtbij, in jouw eigen straat, bij de buren. Door elkaar te helpen, zelfs mensen die je nog niet kent. In die moed zit de kracht. Dorpshuizen, wijkcentra en andere sociale initiatieven die ontmoeting en verbinding stimuleren, daar zien we de betrokkenheid van vele vrijwilligers en organisaties. Dit is het fundament van onze huidige samenleving en voor een groeiend Haarlemmermeer.

Koester dit want wat je onderhoudt, hoef je niet te herbouwen. Hoe lastig bouwen is, zien we in de woningbouwopgave. Het stapelen van stenen gaat langzaam. Waar we bouwen bedienen we mensen die financieel voldoende ruimte hebben om een huis van € 380.000,00 of veel meer te kopen. Maar voorzitter, in deze tijden kunnen we dat toch echt niet betaalbaar voor modaal noemen. Wonen is geen luxeartikel, het is een basisrecht. Daarom kijken wij met spanning uit naar het Volkshuisvestingsprogramma. Dat moet onze ambities op het gebied van wonen gaan waarmaken. Onze zorg ligt ook bij het relatief lage aanbod aan sociale huurwoningen. De doorstroom is daar laag en daarom komen wij met een motie Van groot naar nog beter om de verhuisvergoeding voor de regeling tijdelijk te verhogen naar € 3.000,00. Als dit senioren die overwegen te verhuizen, helpt om die stap te nemen, komt er ook meer doorstroom. Dan wil ik toch ook kijken naar de ambities. In de investeringsagenda van Haarlemmermeer is de ambitie naar groei zichtbaar: € 375 miljoen aan investeringen. Prachtig, maar wat levert het maatschappelijk op? We missen die fundamentele vraag. Aan de andere kant zien we namelijk de tekorten in de jeugdzorg, verouderde bestaande wijken en de druk op welzijnsvoorzieningen. HAP pleit voor een evenwichtige koers.

Echte Schaalsprong betekent investeren in nieuwe en oude structuren en de samenleving die daarin leeft en ervan gebruik maakt. Voorzieningen zijn daarom geen extraatje, maar essentieel. Hierbij wil mijn fractie een paar belangrijke punten belichten. Groene wijken moet je onderhouden, niet afboeken als 'onvoorzien'. Een groene wijk en dat ommetje zijn voor de inwoners zo belangrijk. Het college erkent dit nu ook en heeft dit nu onder de noemer 'onvoorspelbaar, onvoorzien en onvermijdbaar' gezet. Chapeau, een verfrissend groen nieuw inzicht. Sport moet toegankelijk blijven en samenwerken met gezondheid. Sport is een echte verbinder die ook nog eens bijdraagt aan een gezondere samenleving. College, zorg dat sport toegankelijk blijft voor iedereen. En onze tweede oproep: ga echt eens kijken naar mogelijkheden om combinaties te maken tussen gezondheidszorg en sport. We hebben al een tekort aan locaties voor huisartsen en fysiotherapeuten. Een koppeling klinkt voor HAP als een win-winsituatie en een mooie plek om ook de ja-mitshouding eens uit te proberen. Dorpshuizen en wijkcentra moeten klaar zijn voor de energietransitie want daar gebeurt zoveel moois. Maar de meeste gebouwen zijn oud en nog niet toekomstbestendig. Er komt Europese wet- en Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

12

regelgeving aan. Laten we dus alvast beginnen met de middelen beter te spreiden. Daarom dienen we de motie Verduurzaming vastgoed mede in. Ook de motie Noodsteun dichtbij huis dienen we in om dorpshuizen en wijkcentra in te richten als noodsteunpunten en als baken van de wijk. Dan jongerenwerk in scholen. Dat moet blijven, ook na 2025. Dit helpt enorm als het gaat om vroegsignalering en bespaart kosten in de toekomst. Helaas vervalt het budget voor het jongerenwerk in scholen eind dit jaar. Met de motie Behoud jongerenwerk, ook in school, willen we het budget hiervoor in de aankomende drie jaar waarborgen. Bouwen aan de samenleving doe je ook door ruimte geven aan wie nog niet meedoet. Een samenleving is pas sterk als niemand aan de kant staat. Een inclusieve samenleving is voor HAP dus ook zorgen voor de mensen die het echt nodig hebben. Goed dat we vanaf eind dit jaar de schuldhulpverlening zelf oppakken, waardoor we de minimaregelingen beter kunnen belichten en onder de aandacht brengen. Dat is pas stap één. Vroegsignalering is de sleutel om problematische schulden te voorkomen. We kijken uit naar het raadsvoorstel. Gelukkig zijn er ook veel lokale initiatieven. Inwoners en ondernemers tonen hun maatschappelijke betrokkenheid. Zoals ondernemers die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans geven en de jobcoaches van AM match die zichtbaar goed werk leveren.

Het aantal bijstandsgerechtigden in Haarlemmermeer blijft historisch laag. Maar voorzitter, we willen ook verder kijken. Kan het college inventariseren welke mogelijkheden er zijn om asielzoekers met een grote kans op een verblijfsstatus sneller te laten participeren? Dat helpt bij de inburgering, voorkomt stilstand en geeft mensen de kans om actief bij te dragen aan onze samenleving. Als laatste een veilige samenleving. Nieuwe woningen, nieuwe wegen, mooie plannen. Maar groei moet samengaan met goede fietspaden, veilig kunnen deelnemen aan het verkeer en toegankelijke openbare ruimtes met voldoende handhaving. De areaalsystematiek is een stap in de goede richting om deze groei financieel te beheersen. Maar handhaving valt daar niet onder en ook daar moet je kijken naar hoe de groei van Haarlemmermeer zich verhoudt tot de capaciteit die nodig is. Ik ga afsluiten voorzitter. De kracht van onze Haarlemmermeerse samenleving komt uit mensen die hier wonen, werken en ondernemen. Daarom dienen wij de motie HaarlemmermeerOlie in. Deze motie raakt de kern van wat lokaal bestuur zou moeten zijn, nabij, reactief en betrokken. Inwoners die zich inzetten voor hun buurt verdienen niet alleen een woord van dank, maar ondersteuning. Nu signalen en kleine initiatieven stranden op bureaucratie of gebrek aan middelen, verliezen we kansen op verbinding, leefbaarheid en vertrouwen.

Met een bescheiden investering in gebiedsmanagement geven we hun de ruimte om snel te kunnen handelen. Laten we deze ruimte creëren, niet morgen, maar vandaag. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel en u heeft vier moties ingediend, 17, 18, 19 en 20. Dan gaan wij nu naar de PvdA. Ik ga nu eerst kijken wie er opstaat. Ja, mijnheer Sidali namens de PvdA. PvdA De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. De Voorjaarsrapportage 2025 van Haarlemmermeer laat zien dat onze gemeente, net als vele andere gemeenten in Nederland, voor grote financiële uitdagingen staat door het zogenaamde 'ravijnjaar' . Dit ravijnjaar ontstaat doordat het rijk de wijze van financiering voor gemeenten heeft gewijzigd wat leidt tot een structurele korting van maar liefst € 2,4 miljard op het Gemeentefonds. Voor Haarlemmermeer betekent dit een tekort van bijna € 16 miljoen in 2026, oplopend tot ruim € 24 miljoen in 2027. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2025 weliswaar maatregelen genomen om dit ravijn te dempen, maar deze zijn onvoldoende om het probleem volledig op te lossen. Er komt structureel € 400 miljoen beschikbaar voor het dempen van de terugval in het Gemeentefonds en € 414 miljoen voor de tekorten in de jeugdzorg, conform het advies van de commissie Van Ark.

Daarnaast is er een incidenteel voordeel van ongeveer € 950 miljoen, verdeeld over 2026 en 2027, door het doorschuiven van bezuinigingen via de Hervormingsagenda Jeugd naar 2028. Dit is echter slechts Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

13

een tijdelijke oplossing die het probleem verschuift naar latere jaren. Daarnaast dient de gemeente een deel van de tekorten zelf op te halen door middel van een eigen bijdrage. Voorzitter, als PvdA'er constateer ik met genoegen dat er een nieuwe wind waait bij de VVD in Haarlemmermeer. Wethouder Beryl van Straten, die sinds juli 2024 de portefeuille Financiën beheert, kiest niet voor drastische bezuinigingen, maar voor een pakket aan maatregelen dat de inwoners en het maatschappelijk middenveld ontziet. Dit is een opmerkelijke koerswijziging voor een VVD-wethouder, die ervoor kiest om het huishoudboekje op orde te brengen door inkomsten te verhogen en reserves aan te spreken, in plaats van te snijden in voorzieningen. We doen als PvdA en GroenLinks graag nog een duit in het zakje om wat uitgaven te doen nu we € 7,4 miljoen te besteden hebben. Ja voorzitter, de verkiezingen komen eraan. We willen dat ook mensen die krap bij kas zitten, kunnen beschikken over een noodpakket in huis. De burgemeester heeft hier bewust aandacht voor gevraagd en eerder steunden we ook de VVD-motie Black-out Bestendig Haarlemmermeer. Het ligt in de lijn van die motie dat we inwoners in de minima ook in de gelegenheid stellen om over een noodpakket te beschikken. Daarvoor dienen we het amendement Noodpakket toegankelijk voor iedereen in.

Voorzitter, de gemeenteraad heeft op 13 maart 2025 unaniem ingestemd met een pakket maatregelen om de begroting voor 2026 en 2027 sluitend te maken. Deze maatregelen zijn gebaseerd op de voorkeurslijnen uit de begrotingsraad van 24 oktober 2024; niet drastisch ombuigen, geen ombuigingen op het maatschappelijk middenveld, geen lastenverhoging voor inwoners en bij ombuigingen eerst kijken naar de motie Rip Geen Haagse knaken, geen Haagse taken. Het pakket maatregelen om de begroting sluitend te maken, bestond uit zeven hoofdcomponenten. Opvallend is dat de gemeente gebruik maakt van een prima nieuwe maatregel die het mogelijk maakt om 10% van het surplus van de Algemene Dekkingsreserve in te zetten als structureel dekkingsmiddel, onder voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% blijft. Dit is een boekhoudkundige oplossing die het mogelijk maakt om de grote reserves in te zetten voor structurele lasten, iets dat voorheen niet was toegestaan. Ondanks de creatieve oplossingen bevat de Voorjaarsrapportage 2025 enkele kwetsbaarheden die aandacht verdienen. De maatregelen lossen het structurele probleem niet op, maar verschuiven het naar 2028, waar het tekort oploopt tot bijna € 18 miljoen. We hebben een aantal vragen aan het college.

Hoe denkt u te voorkomen dat de nieuwe coalitie na de verkiezingen voor een nog groter financieel probleem komt te staan? Dan over de optimistische aannames. De areaaluitbreiding ozb niet-woningen. Hoe realistisch is deze aanname gezien de huidige economische onzekerheden? Tot slot met betrekking tot de jeugdzorg. De gemeente rekent op besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Wat als deze besparingen niet gerealiseerd worden? Gaat er dan een factuur richting Den Haag? Voorzitter, de ruimte voor nieuw beleid is beperkt gezien de financiële uitdagingen. In de Voorjaarsrapportage 2025 is een overzicht opgenomen van mutaties die niet zijn meegenomen omdat ze niet voldoen aan de drie O's, onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar. Hieronder vallen onder andere capaciteit bijzondere raadsvergaderingen, ik zal het maar even niet over de bedragen hebben, de casusregisseur jeugd, ook met betrekking tot het jongerencentrum Badhoevedorp, daar is nog iets met exploitatiekosten en incidenteel budget Projectteam Omgevingsplan. Voorzitter, deze posten kunnen en moeten eigenlijk betrokken worden bij de coalitieonderhandelingen voor de nieuwe bestuursperiode. De Algemene Dekkingsreserve biedt nog enige ruimte, waardoor er nog meer mogelijk is. Voorzitter, tot slot.

De PvdA waardeert de pragmatische aanpak van wethouder Van Straten om de financiële uitdagingen het hoofd te bieden zonder te bezuinigen op voorzieningen voor inwoners. Tegelijkertijd maak ik me zorgen over het doorschuiven van problemen naar de toekomst. Het is essentieel dat de nieuwe coalitie na de verkiezingen een structurele oplossing vindt voor de financiële Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

14

uitdagingen vanaf 2028. De vraag is of de VVD deze lijn van inkomstenverhoging en reservegebruik zal voortzetten, of dat er nog bezuinigd zal worden op het Sociaal Domein. Laten we hopen dat de nieuwe wind blijft waaien en dat we samen blijven zoeken naar creatieve oplossingen die onze gemeente financieel gezond houden zonder dat onze inwoners en het maatschappelijk middenveld daar de dupe van worden. Daar horen ook de ondernemers bij. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. U heeft amendement 6 ingediend. Dan gaan we naar D66, mevrouw Knikker. D66 Mevrouw KNIKKER: Dank u wel voorzitter. We leven in een wereld die voelbaar kantelt. Conflicten laaien op, van Oekraïne tot het Midden-Oosten. Zelfs de Balkan roert zich opnieuw. Tijdens de recente NAVO-top werd pijnlijk duidelijk dat de internationale veiligheid niet langer vanzelfsprekend is. De wereldorde die decennialang stabiliteit bood, wankelt. Hoewel deze dreigingen zich op grote afstand lijken af te spelen, raken hun schokgolven ook ons. Hier, in Haarlemmermeer, maar ook dichterbij is het beeld onzeker en wispelturig. Er komen alweer nieuwe verkiezingen aan en de grote maatschappelijke opgaven en broodnodige oplossingen worden weer vooruitgeschoven. Dat raakt ook de lokale taken van ons als overheid. De uitspraak van de raad vorig jaar blijft ook nu actueel: zonder Haagse knaken geen Haagse taken.

Toch moeten we, in tijden van onzekerheid lokaal onze verantwoordelijkheid nemen. Niet wegkijken, maar doorpakken waar dat nodig is. Onze fractie is blij dat de financiële beeld met deze voorjaarsnota er veel beter voor staat dan we vorig jaar dachten doordat we hier samen als raad, college en organisatie vroegtijdig hebben kunnen ingrijpen en eerder dit jaar al akkoord zijn gegaan met een pakket aan financiële maatregelen. Dat is samen verantwoordelijkheid nemen voor goed lokaal bestuur voor onze inwoners. Voorzitter, er zijn drie onderwerpen waar wij bij stil willen staan; een samenleving waarin iedereen mee kan doen en kansen krijgt, de directe leefomgeving die gezond, groen en toekomstbestendig moet zijn en goede bereikbaarheid voor al onze kernen. De samenleving. We merken het allemaal. Mensen maken zich zorgen. Over hun toekomst, over hun kinderen, over de wereld om hen heen. Het maatschappelijk debat wordt harder en het onderlinge vertrouwen brozer. Ook hier in Haarlemmermeer spreken inwoners ons aan: wordt er eigenlijk nog naar ons geluisterd? D66 pleit er dus voor dat we juist nu blijven bouwen aan een samenleving waarin mensen zich gezien, gehoord en gesteund voelen. Dat begint bij goed onderwijs, bij veiligheid op straat en bij mentale weerbaarheid. Zeker voor jongeren die zich soms verloren voelen in een wereld vol druk en onzekerheid.

Het nieuwe programma Lokale veerkracht en samenredzaamheid zet daar een belangrijke eerste stap in. De gesprekken daarover vinden al plaats met onze inwoners in onze buurten wijkhuizen, maar kunnen wat ons betreft net zo goed in klaslokalen of juist op straat met jongeren gevoerd worden. Voorkomen is beter dan genezen. We willen dus inzetten op preventie, vroege signalering en samenwerking met scholen, verenigingen en de buurt en wijk. Jongeren ervaren steeds meer stress, prestatiedruk en eenzaamheid, en dat vraagt om actie. Met de motie Behoud jongerenwerk, ook in de school, die we mede indienen, voorkomen we dat problemen escaleren. Daarmee bouwen we aan een stevige, preventieve, sociale basis, juist ook in onze kwetsbare wijken. Jongeren verdienen kansen en ondersteuning en het vertrouwen dat we hen niet in de steek laten. Ook de motie Jongerencentrum Badhoevedorp onderstreept dat. Een plek waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, is een uitgesproken wens vanuit het dorp. Wij, als raad, hebben het college gevraagd om daar nu werk van te maken. Maar zonder de inzet van middelen gaat dat niet lukken. We dienen daarom dus ook deze motie in. Dan de economie en onze leefomgeving. Ook hier voelen we druk door stijgende kosten, onzekerheid Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 3 juli 2025

15

op de grondstoffenmarkt en personeelstekorten. Maar ook hier moeten we kiezen voor wat echt telt en in Haarlemmermeer betekent dat: ruimte bieden aan ondernemerschap, maar wel met verantwoordelijkheid, met oog voor mens, milieu en natuur want een gezonde economie kan alleen bloeien in een gezonde leefomgeving. Daarom zeggen wij: zet die leefomgeving met stip op één. De recente Klimaat- en energiemonitor laat zien dat Haarlemmermeer stappen blijft zetten op het gebied van CO2-reductie en energiebesparing, maar dat deze onvoldoende zijn om de eigen klimaatdoelen te halen. Het college waarschuwde zelfs dat deze doelen uit zicht dreigen te raken doordat onze gemeente blijft groeien en er datacenters in onze gemeente gehuisvest zijn. Dat baart ons als partij grote zorgen. Daarom willen we vandaag een impuls geven aan de verduurzamingsopgave en dienen we de motie Extra Impuls voor Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed in. Laten we sneller aan de slag met investeringen die leiden tot gebouwen met minder CO2-uitstoot en een lager energieverbruik. In Haarlemmermeer bouwen we aan een gemeente waar mensen graag willen wonen en blijven werken. Daar horen natuurlijk voldoende betaalbare woningen bij. Wat D66 betreft, is onze nieuwe woonvisie het moment om te kijken naar wat we precies bedoelen met elkaar als 'betaalbaar .

Niet alleen op papier, maar ook in het echte leven van starters, gezinnen, en mensen met een middeninkomen. Tegelijkertijd vraagt die groei van woningen om meer dan stenen. Het gaat om onze samenleving, om goede bereikbaarheid, om duurzaamheid en een goede leefomgeving. Dan mobiliteit. Voor D66 is dat letterlijk en figuurlijk de levensader van onze poldergemeente. Goede mobiliteit betekent gelijke kansen, leefbaarheid en verbondenheid. Onze inwoners verdienen een gemeente waar je vlot, veilig en duurzaam kunt reizen, ook als we de komende jaren blijven groeien. We zijn blij dat er breed draagvlak is voor de doortrekking van de Noord/Zuidlijn. Dat blijft voor ons een cruciale investering in de bereikbaarheid en verbondenheid met onze regio. Maar tegelijkertijd verdienen ook onze dorpen en kernen blijvende aandacht want bereikbaarheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daarom zetten wij gericht in op oplossingen voor verkeersarmoede, waarvoor we de motie Vervoersarmoede Aanpakken indienen. Tot slot, voorzitter. In een wereld vol onzekerheid hebben wij hier, lokaal, de verantwoordelijkheid met elkaar om perspectief te bieden. Dat vraagt om lef, visie maar vooral ook om samenwerking. Niet alleen binnen onze eigen gemeente, maar ook met onze regio, het rijk en Europa.

Alleen samen kunnen we duurzame keuzes maken, jongeren kansen geven, onze economie toekomstbestendig houden en een gezonde leefomgeving veiligstellen. Onze inwoners spelen daarin een onmisbare rol want juist hier in onze gemeente zit kracht, initiatief en solidariteit. Laten we daar het komende jaar met elkaar op verder bouwen want samen maken we de toekomst in Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Dank u wel. U heeft moties 12, 13 en 14 ingediend. Dan gaan we voor de bijdrage van SRH naar mijnheer Beusenberg. SRH De heer T.M. BEUSENBERG: Voorzitter, we bespreken vandaag de Voorjaarsrapportage 2025. Het college presenteert die alsof de financiële huishouding op orde is. Maar wie iets verder kijkt dan de samenvatting, ziet: de echte klap komt vanaf 2028. Dan staan we voor een structureel tekort van miljoenen euro's. Dat terwijl de signalen vanuit de samenleving glashelder zijn. Mensen zijn hun vertrouwen kwijt. Ze zien een gemeente die bezig is met stenen stapelen, maar niet in hun wijk. Voorzitter, dit zijn onze zorgen. Leefbaarheid en veiligheid worden weggeschreven als bijzaak. Overlast neemt toe. Wijken voelen onveiliger. De druk op voorzieningen stijgt. En wat doet dit college? Het schuift het plan over leefbaarheid in de wijken een jaar door. Beleidsvorming rond arbeidsmigratie? Uitgesteld. Voor onze fractie is dit onacceptabel.