2025-01-30 Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 30 JANUARI 2025 Onderwerp:
Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen
Voorzitter:
mw. K. van Goethem
De leden: dhr. M. Achterbergh, mw. B.M. Antolini, dhr. S.J. Bier, mw. A.E. Gumbert, dhr. J.A. Hekstra, mw. R.F. Hussain, dhr. E.J. van der Peet, dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap, dhr. H.P. Spijker Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouder: mw. C.F.M. van der Meij, mw. M.H. Ruigrok, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen
De VOORZITTER: Van harte welkom bij het sessiedebat naar aanleiding van het sessieverzoek van de VVD door de heer Achterbergh, Verbetering dienstverlening bij vergunningen. In iBabs kunt u onder het stuk het motivatieformulier terugvinden alsmede het door u geamendeerde raadsvoorstel van het RKConderzoek Dienstverlening bij Vergunningen, dat de aanleiding vormt voor dit sessieverzoek. Er liggen hier vanavond geen stukken ter besluitvorming voor. Er hebben zich ook geen insprekers gemeld. Dan gaan wij van start met de eerste termijn waarvoor u allen spreektijd heeft. En als eerste is aan het woord de indiener van het sessieverzoek, de heer Achterbergh. U krijgt vijf minuten extra spreektijd, wat het totaal op tien minuten maakt, dus ik hoop dat u ons steil achterover laat slaan. Even voor de goede orde, het betreft een sessiedebat en u wordt dan ook verzocht gebruik te maken van het spreekgestoelte en de interruptiemicrofoons. Ter afhandeling van de eerste termijn zal het college reageren op de gestelde vragen. Technische vragen behoren niet tot de mogelijkheid en in de tweede termijn is er dan vervolgens ruimte voor vrij debat. En dan geef ik na wat technische mankementen het woord aan de heer Achterbergh van de VVD, gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Nou voorzitter, dat u het over mij heeft met technische mankementen wil ik bestrijden.
Mijn stem laat me een beetje in de steek, dus ik ben geen Jan van Veen met Candlelight, maar ik zal mijn best doen om het einde te halen met die stem. Op 23 december 2021 werd door de vorige gemeenteraad met algemene stemmen het geamendeerde raadsvoorstel RKC-onderzoek Dienstverlening bij vergunningen aangenomen. Als raad hebben we toen met elkaar vastgesteld dat de dienstverlening bij vergunningen in onze gemeente niet loopt zoals we het graag zouden willen zien. Inwoners en ondernemers kwamen naar ons toe met dat het echt beter moest. Onderwerpen als het gebrek aan het 'ja, mits'-principe en de professionaliteit van de gemeentelijke organisatie waren aantoonbare pijnpunten. De RKC kwam in haar onderzoek namelijk tot de conclusie dat onze gemeente een onvoldoende scoorde op het gebied van voldoen aan aanvraagtermijnen, volledigheid van verzoeken en aanvragen en professionaliteit. Reden voor ons als raad om de aanbevelingen van de RKC op te volgen, in de actiestand te gaan en het college een verzoek te doen. We hebben als raad toen het college opgedragen om een dialoogbijeenkomst te organiseren met inwoners, ondernemers en ambtenaren en om vervolgens met een actieplan te komen. En toen, toen werd het stil.
Tot vorig jaar, in juni 2023 diende de Haarlemmermeerse VVD namelijk een verzoek in om dit sessiedebat te houden, met als doel om het raadsvoorstel weer onder de aandacht te brengen. Nieuwe raad, nieuwe kansen zou je kunnen zeggen. Gelukkig heeft het college in de tussentijd niet stilgezeten. Er is inmiddels ingezet op het 'ja, mits'-principe en ook wordt het Ondernemersplein onder de loep genomen. Dit Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
1
sessiedebat heeft als doel om als gemeenteraad kaders mee te geven aan het college om te komen tot een gestructureerd actieplan. Een actieplan om de dienstverlening bij vergunningen significant te verbeteren. Hierbij is ook bijzondere aandacht voor het proces bij de Omgevingsdienst nodig. Over de te geven kaders zou ik graag in de tweede termijn met mijn collega's in gesprek willen. Allereerst wil ik wat zeggen over de hoeveelheid behandelde vergunningen. Als je kijkt naar het aantal daadwerkelijk verleende vergunningen en het aantal geweigerde vergunningen, dan zie je eigenlijk een vrij positief beeld in het RKC-rapport in 2020. Echter, het is juist het proces ervoor waar veel vergunningsaanvragen lijken te stranden. Een kader dat we daarom mee willen geven is om te kijken of vergunningsaanvragen, waarover in de eerste lijn een negatief advies wordt gegeven, ook gemonitord kunnen worden. Het monitoren van deze vergunningsaanvragen in de eerste fase kan wellicht een objectiever beeld aan onze raad geven waar het nu precies misgaat. Dat de verzoeken in de tweede lijn, dus het officiële traject, vaak goed gaan is natuurlijk niet zo gek. De gemeente heeft dan namelijk al in een eerder stadium een duimpje omhoog gestoken. Het gaat dus om de voorfase van vergunningaanvragen.
Hoeveel vergunningsaanvragen worden daar afgewezen? En wat is de reden dat ze worden afgewezen? Dat willen wij graag gemonitord zien. Daarbij werd al eerder opgemerkt dat ondernemers niet altijd voldoende duidelijkheid krijgen over de mogelijkheden en de haalbaarheid van plannen. Dit leidt tot vertraging, ergernis en meer kosten. Een kader dat we daarom willen meegeven: zorg voor één contactpersoon of zorg voor één portaal voor de aanvrager. Dit bleek ook al uit de dialoogbijeenkomst van vorig jaar, een vaste casemanager of in ieder geval een portaal waar je je vragen kunt stellen. Nu kiest de gemeente er nog voor om te werken met een casemanagement, maar dat impliceert dat er toch meerdere aanspreekpunten zijn in een proces. Ook als er sprake is van meerdere benodigde expertises, zorg dan dat de inwoner te maken heeft met maar één aanspreekpunt. Er is vanuit de ondernemer en de inwoner duidelijk behoefte aan een duidelijk proces met vooraf duidelijke spelregels en de eisen die aan een plan worden gesteld. Met één aanspreekpunt of portal bevorder je dit aanzienlijk. Daarbij willen we als kader meegeven om te onderzoeken hoe ICT een bijdrage kan leveren aan de inzichtelijkheid van een lopende procedure. Maak visueel inzichtelijk wat de status van een aanvraag is, bij welke afdeling het ligt en wie daarvoor het aanspreekpunt is.
Dat moet vanuit één portaal dan inzichtelijk worden gemaakt. Dit moet wat ons betreft een wezenlijk onderdeel gaan uitmaken van het actieplan. Ten tweede de samenwerking tussen de gemeente en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, of OD. In de bestuurlijke reactie uit 2021 is te lezen dat en ik citeer: "De onderlinge samenwerking binnen de gemeente met de OD heeft onze constante aandacht en waar we zien dat de verbeteringen mogelijk zijn voeren we die verbeteringen door." De vraag die de VVD aan het college heeft is: hoe staat het hiermee? Hoe is de verhouding en de samenwerking tussen de gemeente en de OD? Wat zijn die verbeteringen dan? Want we krijgen als VVD namelijk nog te vaak te horen dat het niet lekker loopt in de communicatie tussen de OD en de gemeente. Een kader dat we hier willen meegeven is om meer verwevenheid en afstemming te bewerkstelligen tussen de gemeente en de Omgevingsdienst. Bestendig eerder gemaakte afspraken en pilots binnen het actieplan en zorg nou eens dat die taak- en rolverdeling glashelder is. De eerder genoemde ICT-omgeving kan hier wellicht bij helpen. Een van de acties die al door het college is ingezet is de in 2020 gestarte intake- en omgevingstafel. Dit loopt nu zo'n vijf jaar.
Wanneer wordt deze werkwijze door het college geëvalueerd? En een van de concrete afspraken die het college heeft gemaakt is dat de vergunningverlener, indien nodig, aansluit bij de Werkgroep Ruimtelijke Advisering, of WRA, van de gemeente. De vraag is dan aan het college: is hier ook al naar de effectiviteit van die tafel gekeken? Tot slot voorzitter het 'ja, mits'principe, niet een onbelangrijk onderdeel. Het is een lastige omdat je enerzijds dienstbaar wilt zijn naar de inwoner. Aan de andere kant stellen we regels en kaders om een ratjetoe te voorkomen. De vraag die we ons moeten stellen is: hebben we niet te veel regels? En hebben we daarmee niet onze ambtenaren klemgezet, waardoor professionele ruimte niet meer mogelijk is? Richt je niet op de regel, maar op wat je met de regel wilt bereiken. Zoals de gemeente Diemen met haar Rekmanifest proberen te bereiken. En de VVD is in ieder geval bereid om deze professionele ruimte van onze ambtenaren te onderzoeken. Een kader dat we daarom willen meegeven is om professionele ruimte voor ambtenaren Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
2
mee te nemen in het actieplan. Geef onze ambtenaren handvatten mee, waardoor ze onze inwoners beter kunnen helpen. De VVD ziet dan ook graag dat het college het Rekmanifest van de gemeente Diemen hierin meeneemt als voorbeeld. Voorzitter, nog even kort de kaders die wij als VVD in ieder geval willen meegeven. Monitor afwijzingen van vergunningsaanvragen in de eerste lijn, dus de verzoeken die nog in de voorfase zitten. Zorg dat er één contactpersoon is of zorg in ieder geval dat er één portaal is voor de aanvrager. Zorg voor een toegankelijke ICT-omgeving die een lopende procedure inzichtelijk maakt en kan functioneren als één portaal. Zorg voor meer verwevenheid en afstemming tussen de gemeente en de OD. En tot slot neem de professionele ruimte voor ambtenaren mee in het actieplan waarbij het Rekmanifest vanuit de gemeente Diemen integraal wordt meegenomen. Als VVD zijn we op zoek naar een manier waarop we een toegankelijke en betrouwbare gemeente kunnen zijn, makkelijk benaderbaar, menselijk en verbonden met elkaar. Het op te stellen actieplan kan hier een wezenlijk verschil in gaan maken. Ik hoor dan ook graag van mijn collega's hoe zij hiernaar kijken en welke kaders zij willen meegeven. Dank u wel. De VOORZITTER: En u ook bedankt. Tijdens uw voordracht zag ik al verschillende handen omhooggaan, waarvan de heer Schaap van Forza! als eerste. Dus aan u het woord.
De heer SCHAAP: Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de VVD voor het gedane sessieverzoek. Een dienstverlenende overheid die inwoners en ondernemers centraal stelt. Met een helder plan, concrete acties en transparante monitoring kunnen we ervoor zorgen dat de dienstverlening bij vergunningen niet alleen verbetert, maar een voorbeeld wordt voor wat mogelijk is. Het amendement dat wij mede indienden op 23 december 2021 was helder. Nu drie jaar en een maand later heeft het college pas gedeeltelijke uitvoering gegeven aan het amendement. De dialoogsessie is georganiseerd in juli vorig jaar en was een belangrijk moment om signalen op te halen van inwoners, ondernemers en raadsleden. Het is wel jammer dat deze dus pas drie jaar na het amendement is uitgevoerd. We zijn wel tevreden dat naar aanleiding van de sessie er enkele gerichte verbeteracties zijn doorgevoerd. Forza! waardeert de inspanningen rond het verbeteren van brieven en het organiseren van de intaketafel. Het tweede beslispunt dat een volledig plan van aanpak betreft om het 'ja, mits'-principe te implementeren is echter niet uitgevoerd. En dit roept vragen op over de prioritering en de snelheid van de uitvoering. Het is belangrijk om ambtenaren dit zo snel mogelijk bij te laten spijkeren zodat ze hiermee aan de slag kunnen gaan ter verbetering van de dienstverlening naar onze inwoners.
Het is zorgelijk dat veel aanvragers nog steeds lange wachttijden ervaren en onvoldoende begeleiding krijgen. De signalen over gebrekkige communicatie, zoals niet nagekomen terugbelverzoeken en onduidelijke procedures, zijn een herhaling van eerdere problemen. En hoewel het college aangeeft dat casemanagement in de huidige structuur wordt geïntegreerd, horen we van inwoners en ondernemers dat dit nog niet merkbaar is. Aanvragers ervaren een gebrek aan consistentie en begeleiding tijdens het proces en er zijn behoeften aan een vast aanspreekpunt, dat bereikbaar is en vragen ook beantwoordt. En dit vraagt om een sterke focus op uitvoering en zichtbare resultaten. Forza! stelt daarom ook voor om direct een pilot met casemanagement op te starten en een enquête in te voeren voor feedback naar vergunningstrajecten. Op de lange termijn moeten we werken aan een volledig geïntegreerd digitaal klantportaal en verdere professionalisering van het Ondernemersplein. De grootste frustraties ontstaan namelijk door een gebrek aan duidelijkheid. Forza! roept het college op om bij iedere aanvraag een vast aanspreekpunt aan te wijzen, de casemanager, die de voortgang bewaakt en vragen snel beantwoordt. Dit voorkomt misverstanden en vergroot het vertrouwen in onze gemeente. Verder verwacht Forza! dat het college concrete doelstellingen formuleert en deze regelmatig terugrapporteert aan de raad.
Hoeveel aanvragen worden binnen de termijn afgehandeld? Hoe beoordelen aanvragers de dienstverlening? Dit soort indicatoren helpen ons niet alleen vooruitgang te meten, maar ook om knelpunten te signaleren. Voorzitter, ter afronding. Ik was u net voor, sorry, er is al werk verzet en dat waarderen wij. Tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan om de dienstverlening op het niveau te brengen dat inwoners en
Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
3
ondernemers verdienen. Forza! roept dan ook op om met een ambitieus en uitvoerbaar plan van aanpak te komen en zal dit proces kritisch blijven volgen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Spijker. Terwijl de heer Spijker van EEN Haarlemmermeer naar voren loopt, is het misschien handig voor de anderen om even te weten wie er inmiddels op het lijstje staan, zodat u zo op tijd kunt opstaan. Hierna is dat de heer Van der Peet, de heer Bier van D66, daarna de HAP, de heer Salhi, de heer Hekstra van de ChristenUnie-SGP en daarna FVD. En mevrouw Hussain daarna dan weer. De heer SPIJKER: Voorzitter, dank u wel. EEN Haarlemmermeer is zeer blij met deze sessie over de nodige verbetering bij vergunningen. Want zeker op het gebied van bouwvergunningen zijn er veel teleurgestelde privé- en zakelijke initiatiefnemers, helaas nog steeds. Ze krijgen onvoldoende feedback over de haalbaarheid van hun plannen conform de normen van de Omgevingsdienst en de gemeente. Veel ondernemers en bewoners zijn het aanvraagproces van bouwvergunningen nu al zat door de papieren tredmolen. Lange wachttijden en onduidelijke feedback ter verbetering van hun aanvraag. Het is natuurlijk zo prettig als een ondernemer zijn aanvraag indient, hij/zij maakt een fout, dat er dan van tevoren wordt gezegd: als je dit of dat aanpast is er een grotere kans op...
En dat zou toch wel een krachtige aanpassing zijn. Voorzitter, 'ja, mits' moet gewoon een duidelijk begrip voor alle diensten en aanvragers zijn. Geef duidelijke kaders aan waaraan de aanvraag moet voldoen en communiceer gewoon in Nederlands en niet in juridische termen. Zorg ook voor verbeterde communicatie tussen beide instellingen en dan bedoel ik natuurlijk de OD en onze gemeente. Train alle betrokken ambtenaren naar een hoger serviceniveau en zorg voor duidelijke feedback over het traject. Ik dank u, voorzitter. De VOORZITTER: U ook dank mijnheer Spijker en dan gaan we door naar de heer Van der Peet van het CDA. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Ja, voorzitter, dank u wel. In de voorbereiding op deze sessie kwam bij ons een groot vraagteken boven het hoofd. Waar komt dit onderwerp ineens vandaan? Een sessiemotivatie uit 2023? Hebben we iets gemist? Maar toen we de stukken en de informatie lazen kwamen de herinneringen weer boven. O ja, we zouden iets gaan doen met de 'ja, mits'-houding. Met het RKCrapport in de hand hebben we, het CDA was toen een van de medeopstellers, een amendement gemaakt, drie jaar geleden alweer, om werk te maken van de verbeteringen op dienstverlening op het gebied van vergunningen. Uiteraard beseffen wij dat ruimtelijke ordening een complex domein is, met veel afhankelijkheden en met hogere overheden.
Een verbetering is dus niet een-twee-drie te realiseren. Zeker niet als de stapels aanvragen op de bureaus ondertussen alleen maar hoger worden. Het CDA had zich voorgenomen dit jaar vanuit een positieve grondhouding naar voorstellen en onderwerpen te kijken maar het wordt wel erg lastig vandaag. Daarvoor is de voortgang gewoon te mager. Dat roept bij ons inmiddels de vraag wel op of het doel anno 2025 eigenlijk wel realistisch is. Ik zal dit zo toelichten, voorzitter. Vroeger leerde ik op school: waar een wil is, is een weg. Maar is dit in de systeemwereld van vandaag nog steeds zo? Is een 'ja, mits'-houding of het werken vanuit de bedoeling wel mogelijk met de doorgeslagen regeldruk en het toenemende risicomijdend gedrag in onze samenleving? Mart de Kruif sprak hier ook al over toen hij eerder in onze raad was. Mensen zijn bang om fouten te maken, verantwoordelijkheid dragen en schuldig zijn lopen door elkaar heen. We herkennen dit ook als het gaat om vergunningen. De meeste casussen die we hier bespreken gaan helemaal niet meer over de situatie zelf, maar vooral over de mogelijke gevolgen voor ergens anders. We hebben wethouders met goede intenties, maar het lijkt toch dat het precedent steeds vaker hier aan het besturen is. Voorzitter, wat het CDA betreft valt of staat de dienstverlening met het managen van verwachtingen.
Misschien is het tijd voor een winstwaarschuwing op de website. In het verleden behaalde ontwikkelresultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Of: het vergunnen van een initiatief kost veel tijd en geld en is risicovol. Wij leggen ons hier natuurlijk niet zomaar bij neer, voorzitter. Wat het CDA betreft moeten we snel te Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
4
realiseren maatregelen gaan nemen om de basis op orde te krijgen. Dat wil zeggen duidelijke spelregels en die indieningsvereisten, het werken met één contactpersoon, dat is al vaker genoemd en terugbellen binnen de afgesproken termijn. Drie basiszaken die de dienstverlening snel kunnen verbeteren. En dit alles voor iedereen in begrijpbare taal en op een makkelijke plek te vinden. Ook dat is een heel belangrijk punt. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt en dan geef ik graag het woord door aan de heer Bier van D66. De heer BIER: Dank u wel voorzitter. Voor D66, we houden het kort, we zien dat het 'ja, mits'-principe goed werkt. 95% van alle aanvragen wordt goedgekeurd. En het stappenplan bij de beoordeling is helder toegelicht. We vinden het heel belangrijk om dat meteen te zeggen. Toch zien we natuurlijk ook wel dat we hier regelmatig onderwerpen naar voren krijgen waar het allemaal niet soepel loopt. Dus dan krijg je wel een vergunning, maar dan duurt het wellicht even lang. Daarom hebben we als eerste aandachtspunt de non-communicatie tijdens een aanvraag. Als je moet wachten op een antwoord is het natuurlijk onprettig. En als je dan zes weken, precies op de sluitingstermijn van een beslissing, een antwoord krijgt van we gaan het verlengen, dat is natuurlijk niet zoals de aanvrager dat verwacht.
We lezen ook dat de samenwerking tussen gemeente en andere partijen zoals de Omgevingsdienst niet altijd soepel loopt. Dat is natuurlijk ook het moeilijkste stuk omdat je er niet helemaal over gaat. En saillant, ook genoemd wordt de veranderende opstelling van de gemeenteraad tijdens een aanvraag waardoor het onduidelijk wordt aan welke randvoorwaarden getoetst moet gaan worden. Volgens mij moeten we daar zelf ook helder in zijn. Aan oplossingen, een casemanager bij aanvraag zou prettig zijn en dan merken we ook op dat de persoonlijke benadering een duidelijke verbetering in het kwaliteitsoordeel bij de aanvrager geeft. Het actieplan is toegezegd, enkele maatregelen zijn reeds genomen, zoals het omzetten naar het B1-taalniveau, heb ik gelezen, inclusief het doen van een aantal grote wijzigingen, met name in de systemen voor 2025, ook toegezegd. En wat D66 betreft is het dan op dit moment even niet te veel roeren in het potje en kijken wat dit oplevert. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt en dan tot zover D66. Dan komt nu de heer Salhi van HAP naar voren. Als u zich aanmeldt met de juiste naam kunt u van start gaan. De heer SALHI: Voorzitter, dank u wel. HAP benadrukt dat al lange tijd menselijke maat leidend moet zijn in onze dienstverlening. Dit betekent dat wij uitgaan van het 'ja, mits'-principe. Niet kijken wat er niet kan, maar denken in oplossingen.
HAP is blij om te zien dat onze gemeente goed scoort op belangrijke criteria waaronder dienstverlening met de menselijke maat. Dat is een mooie erkenning van het harde werk dat wordt verricht om onze inwoners en ondernemers centraal te stellen. En tegelijkertijd hebben we tijdens de raad op locatie één ding geleerd: we moeten ons nog meer inspannen om de dienstverlening nog beter te laten aansluiten op de wensen van onze inwoners en ondernemers. Wat is daar concreet voor nodig? Als iemand belt moet er worden opgenomen. Als er een vraag wordt gesteld moet er een helder antwoord komen. Regels en formulieren moeten begrijpelijk en toegankelijk zijn voor iedereen. En voor wie niet digitaal vaardig is moet de deur van het gemeentehuis altijd openstaan. Met andere woorden, hoe zorg je voor een betekenisvolle benadering en afdoening? Wellicht dat het college daar antwoord op heeft. Waar kunnen we nog winst uit halen? Aanvragers ervaren gebrek aan directe communicatie en ondersteuning vanuit de gemeente. Dit leidt tot frustraties, vooral omdat het zo lang duurt voordat de vragen of aanvragen worden beantwoord. De digitale aanvraagformulieren bevatten vaak irrelevante vragen en zijn niet afgestemd op de specifieke behoeften van de aanvragers. Dit maakt het proces omslachtig en inefficiënt. Er is onvoldoende inzicht in waarom vergunningen worden verleend of afgewezen.
Aanvragers willen meer transparantie en mogelijkheden om van hun eerdere procedures te leren. Maar deze feedback ontbreekt grotendeels. Een andere mindset is nodig om tot een betere en professionele dienstverlening te komen. Dit doe je door kortere doorlooptijden, minder fouten, lagere werkdruk en een betere beheersing van de werkstroom. De wettelijke termijnen zijn daardoor al Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
5
duidelijk. Voorzitter, voordat ik eindig wil ik het college nog iets meegeven. Elk aanvraag heeft een duidelijke eigenaar, zodat er niets blijft liggen. Processen moeten toegankelijk zijn en gericht zijn op de inwoner. Evalueer vaker of processen lopen. Kijk of er een mogelijkheid is om een multidisciplinaire werkgroep op te starten zodat voorbeeldcasussen waar het niet goed loopt, of juist heel goed gaat, besproken worden om zo tot verbetering van processen te komen. En bovenal, denk in mogelijkheden en niet in beperkingen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt mijnheer Salhi. Dan vraag ik de heer Hekstra om naar voren te komen namens de ChristenUnie-SGP. De heer HEKSTRA: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie-SGP kan kort zijn. Het raadsvoorstel is aangenomen, maar vooralsnog niet uitgevoerd. Er is geen gesprek georganiseerd, beslispunt 1 en er is geen plan van aanpak door het college opgesteld, beslispunt 2, lees ik. We vinden het onacceptabel dat het gesprek tot op heden nog niet georganiseerd is en geven aan het college mee dat een plan van aanpak moet worden opgesteld. De vorige spreker zei het ook al, er is onvoldoende inzicht welke vergunningverlening goed gaat en welke nog beter kan op basis van de vier servicesprincipes. De VOORZITTER: Mijnheer Hekstra, u heeft een interruptie van de VVD. De heer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter.
Ik wil de heer Hekstra even helpen. Het actieplan is er inderdaad nog niet, omdat we daar nu kaders over meegeven. Naar aanleiding van deze sessie gaat het college het actieplan opstellen en dat gaan we dan met elkaar bespreken. De VOORZITTER: Bent u dat met de heer Achterbergh eens? De heer HEKSTRA: Bedankt voor de toelichting, dat is prima, duidelijk. Dan had ik een iets andere insteek moeten aangeven, daar hebt u gelijk in. De vier servicesprincipes makkelijk, betrouwbaar, menselijk en verbonden, die bij de dienstverlening bij dit college de uitgangspunten zijn, moeten natuurlijk worden gehanteerd bij alle vergunningen die aangevraagd worden. De voorstellen tot dienstverlening zijn volgens mij in detail uitgewerkt, voor zover ik dan kan beoordelen in de stukken. Ik zag nog wel dat er in de stukken nog drie aandachtspunten waren, belangrijke knelpunten aangeven door de Omgevingsdienst en ik weet het niet, maar het lijkt me ook zinvol om die aspecten mee te nemen bij de beoordeling van de kaders, zodat ook die niet worden vergeten. Wat mij betreft was dit het, voorzitter. De VOORZITTER: Heel prima. Dan gaan wij door naar mevrouw Antolini van FVD. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. Bijna drie jaar geleden is door de raad een voorstel aangenomen om de dienstverlening bij vergunningen te verbeteren. De opdracht aan het college was duidelijk.
Organiseer een gesprek met inwoners, ondernemers en de Omgevingsdienst en maak een concreet plan om het 'ja, mits'-principe echt te laten werken. Drie jaar later en hier is nog steeds niets van terechtgekomen, geen gesprek en geen plan van aanpak. En ondertussen blijven de problemen zich opstapelen. De Rekenkamercommissie heeft de situatie onderzocht en de resultaten spreken voor zich. De gemeente werkt niet mee, maar tegen. Vergunningaanvragen zijn traag, bureaucratisch en onduidelijk. De samenwerking met de Omgevingsdienst loopt stroef en zorgt voor tegenstrijdige eisen. En het 'ja, mits'-principe, dat is in de praktijk gewoon 'nee, tenzij'. Ondertussen worden inwoners en ondernemers aan hun lot overgelaten. Wie digitaal niet vaardig is, kan nauwelijks nog een vergunning aanvragen. Wie een vergunning aanvraagt, wordt van het kastje naar de muur gestuurd en als er iets misgaat, dan heeft niemand verantwoordelijkheid. Voorzitter, dit is onacceptabel. FVD staat voor een overheid die werkt voor de mensen en niet tegen hen. We verwachten dan ook hetzelfde van het college. Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
6
Daarom verzoeken wij het volgende: zo snel mogelijk het beloofde gesprek met inwoners, ondernemers en de Omgevingsdienst te organiseren, een concreet plan te maken met duidelijke communicatielijnen voor snellere en duidelijke vergunningsprocedures en tot slot meer maatwerk, minder bureaucratie en een gemeente die echt gaat werken volgens het 'ja, mits'-principe. Dit college heeft een verantwoordelijkheid en het is tijd om die na te komen, voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, ruim binnen de tijd en dan gaan we door naar mevrouw Hussain van de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Voorzitter, eindelijk het langverwachte sessieverzoek over de verbetering van dienstverlening bij vergunningen. Er is veel tijd overheen gegaan voorzitter. En mijn fractie heeft begrepen dat het college recent, na de aanbeveling van het RKC-onderzoek. niet heeft stilgezeten. De PvdA vindt het mooi om te zien dat er een concreet signaal uit de dialoogsessies is gekomen, verbetering in de communicatie waar het liefst vooraf wordt gecommuniceerd in plaats van achteraf. Eigenlijk is dit een andere bijdrage dan u normaal van de PvdA gewend bent. In 2021 heeft de Rekenkamer onderzoek uitgevoerd waar twee aanbevelingen uit zijn gekomen, dialoogsessies en plan van aanpak. Beide opdrachten aan het college waarbij de raad dit raadsvoorstel bespreekt.
Voordat de heer Achterbergh me onderbreekt, want die krijgt een antwoord na mijn bijdrage als hij ook een vraag wil stellen. Voorzitter, de dialoogsessies hebben plaatsgevonden, maar waar is het plan van aanpak? Ik lees daarnaast dat we op 28 januari 2025 een visie dienstverlening zouden ontvangen, maar deze heb ik nergens gezien. Zit hier het plan van aanpak bij of komt dit nog separaat? 28 januari was in ieder geval twee dagen geleden, dus mijn fractie ziet het stuk graag tegemoet. De PvdA vindt het dus lastig vandaag om een bijdrage te leveren, gelet op de liggende stukken, want we hadden echt liever het gesprek gevoerd na het ontvangen van de visie. Maar voorzitter, desalniettemin hierbij een paar heldere en simpele kaders, een paar die mogelijk al bestaan en een paar waar verbetering zeker te pas komt. Voorzitter, op het moment dat een inwoner een vergunning wil indienen moet het gemakkelijk en simpel zijn om deze in te dienen, toegankelijk dus. De inwoner krijgt een bevestiging en weet wie zijn of haar aanvraag behandelt. Er ontstaat geen ruis. Aanvragen worden tijdig behandeld en er wordt tijdig en op een heldere wijze aangegeven wat er nodig is voor de beslissing op de aanvraag. Loopt er iets niet lekker in de communicatie, in de besluitvorming, om welke reden dan ook, dan is er een heldere communicatie tussen beide partijen en wordt er in goed overleg herstel geboden.
En voorzitter, je ziet dat de communicatie tussen de gemeente en het OD essentieel is. Investeer daarin en blijf daarin investeren. En last but not least, handel te allen tijde volgens de menselijke maat. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt, voor het ruim binnen de tijd te blijven. Dan gaan we door naar mevrouw Gumbert van GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij zijn net als de PvdA. Eigenlijk vinden wij deze sessie, die weliswaar heel laat is ten opzichte van het sessieverzoek, toch te vroeg. Want in onze beleving zijn er heel veel gesprekken geweest over dienstverlening in de tussentijd, dialoogsessies en andere gesprekken. En in de brief die het college mei 2024 heeft gestuurd wordt inderdaad een uitvoeringsagenda aangekondigd, die zouden wij hebben gehad, maar die heb ik inderdaad nog niet gezien. Maar de visie dienstverlening zou in Q1 komen en het lijkt mij dat we dit debat het beste kunnen voeren als die visie er ligt, want dan kunnen we kijken. Natuurlijk moet er een kader zijn, maar we hebben de gelegenheid gehad om kaders mee te geven de afgelopen tijd in dialoogsessies en om nu kaders mee te geven voor een visie die, neem ik aan, al in de slotfase van het opstellen ervan is, lijkt me een beetje laat.
Dus ik hoop dat de volgende keer die uitvoeringsagenda heel snel komt en dat we aan de hand van de visie die in dit kwartaal aan de raad wordt gezonden, dan een goed gesprek kunnen hebben over wat daarin staat.
Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
7
De VOORZITTER: Ik zie dat u op de valreep inderdaad nog een interruptie krijgt van de heer Achterbergh van de VVD, gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Dank u voorzitter. Een van onze kerntaken is kaders meegeven. Ik zou toch wel van GroenLinks willen horen wat u naar aanleiding van dialoogsessies aan het college zou willen meegeven wat u anders zou zien De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert, GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: We hebben de afgelopen tijd heel veel hierover gesproken en we willen inderdaad het 'ja, mits'-principe en we willen zorgen dat de communicatie helder is, dat mensen antwoord krijgen op vragen, dat mensen weten wat er komt, maar dat zijn allemaal dingen die al besproken zijn. De VOORZITTER: Tot zover. Dan is het misschien goed om op te merken, voordat we het woord geven aan het college, dat SHR, BVNL, GEZOND Haarlemmermeer en Lid Koolmoes niet aanwezig zijn bij deze sessie en dus ook geen inbreng zullen hebben. Dan kijk ik even naar het college wie ik als eerste het woord kan geven. Ja, dat is mevrouw Van der Meij, gaat uw gang. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel, voorzitter. Wat er wordt aangegeven is dat het allemaal heel lang heeft geduurd en er weinig is gebeurd. Daar wil ik natuurlijk toch wel even proberen wat duiding te geven, want er zijn wel degelijk acties op gericht, eigenlijk vanaf het moment dat het Rekenkameronderzoek is verschenen.
Velen van u hebben het bijvoorbeeld gehad over hoe gaat het nu? Die contacten met de OD zijn niet goed en daar zijn al destijds aanbevelingen op gedaan. Hoe zit het daar nu mee? Nou, we hebben daar eigenlijk vrij snel actie op ondernomen en vanaf dat moment is er heel geregeld overleg geweest. Op dit moment is er eenmaal per kwartaal minimaal overleg met de OD, met toetsers en uitvoering. Juist om die contacten zo dichtbij mogelijk te houden en elkaar zo snel mogelijk te treffen. Ik ben blij dat er ook ergens werd gezegd: 95% van de gevallen gaat wel goed, want dat is volgens mij toch ook wel even heel belangrijk om mee te nemen. Als ik dat niet nog een keer zou zeggen en je kijkt deze sessie later terug en je mist net een zin uit een bijdrage, dan denk je dat het allemaal desastreus is. Dat wil ik toch echt wel even meegeven. Dat maakt het voor diegenen die in die 5% vallen niet minder naar, vervelend of onplezierig, maar het is toch duidelijk en wat mij betreft even belangrijk om dat kader heel duidelijk weer te geven. Ik heb een vraag gehoord over hoe het zit met die omgevingstafel die op een gegeven moment is ingericht. Wanneer is er een evaluatie en hoe effectief is die? We hebben niet een formele evaluatie. Ik weet wel dat er afgelopen jaar 192 initiatieven op die tafel zijn terechtgekomen. En 70% van die initiatieven wordt niet als kansrijk ingeschat.
Dus dat is best wel fors en dat heeft heel veel te maken met een soort evidente nee. En dat zit bijvoorbeeld in het LIBgebied of het zit in de milieuwetgeving. Meneer Van der Peet heeft er daar ook even over gehad: we worden een soort van angstig. Nou ja, die laat ik even bij u, maar het is wel zo dat veel van die wetgeving ook gewoon bij het rijk vandaan komt. We hebben daar gewoon aan te toetsen en te volgen. Daar hebben wij zelf niet zo heel veel handelingsruimte voor. Mijn collega gaat zo iets zeggen over de uitvoeringsagenda Dienstverlening en de klantreis die daar heeft plaatsgevonden, prima. Ik kom nog even... De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij, u heeft een interruptie van de heer Spijker van EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, is het niet handig in het geval van een nee, een 'nee, want', want dat is een begrijpelijke, iemand wil iets doen in een LIB-zone, in een onmogelijke zone, ik ben deze persoon bij wijze van, ik kom bij u als adviseur van de gemeente, dat u mij zou zeggen, goh
Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
8
is het niet verstandig als u dit plan intrekt want het zal een heleboel ellende geven. Het geeft bij heel veel mensen die dan het proces ingaan, hun leges betalen, een negatief gevoel. Vraagteken. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij, bent u dat eens met de heer Spijker? Wethouder VAN DER MEIJ: Het is heel goed dat u dat zegt, maar dat is natuurlijk precies wat we doen bij zo een initiatiefaanvraag. Dan gaan we beoordelen. A, hebben we voldoende gegevens? En B, wat zou de mogelijke uitkomst zijn met de gegevens die we nu hebben? Daar wil ik ook nog wel bij zeggen... De VOORZITTER: Voordat u verdergaat, geef ik ook nog even de heer Van der Peet van het CDA de mogelijkheid om te interrumperen. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ik werd genoemd in de bijdrage van de wethouder, vandaar dat ik even naar voren loop. Het is niet dat ik verwijtbaar zeg er wordt angstig gereageerd. Nee, het is gewoon een constatering dat in heel Nederland, op allerlei niveaus en allerlei overheden, gewoon zoveel regels zijn en mensen bang zijn om fouten te maken. Dat wilde ik even rechtzetten. Dat het anders bedoeld was. De VOORZITTER: Heeft u ook nog een vraag? De heer VAN DER PEET: Bent u het daar met mij eens? De VOORZITTER: Ja oké, dank u. Volgende keer graag een vraag. Mevrouw Van der Meij, gaat uw gang. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel. Die kan ik volgen.
Ik moet even denken waar ik was. Eén contactpersoon, één casemanager, hoe je hem ook wil noemen, die hebben we op dit moment voor alle aanvragen die er zijn. Het ligt een beetje aan of het om een individuele inwoner gaat of om een heel groot project dat loopt. Als er een groot project is, met complexe vergunningen, dan wordt er gebruik gemaakt van procesmanagers of projectmanagers in een vergunningstraject. Dus dat is net iets anders. Maar als het gaat om aanvragen, de inwoner en de ondernemer weten 'wie is mijn aanvrager'. Ze hebben een telefoonnummer en een e-mailadres. Dat betekent ook dat dit gebruikt mag worden en dat daar telefonisch contact mee mag worden opgenomen. De initiatieffase, de VVD vroeg ernaar, van goh, wat gebeurt er eigenlijk in dat traject voordat het een officiële vergunningaanvraag is? Maar dat is, interpreteer ik even, ook een beetje een vraag als de initiatieffase. Want daarvoor zit er eigenlijk niks. Je komt hier binnen, je kan natuurlijk een keer een gesprek aanvragen, maar op het moment dat je echt wilt weten 'heeft mijn plan kans van slagen', dan kom je in die initiatieffase terecht en daar houden we wel bij hoeveel het daar niet haalt, maar dat is geen formele aanvraag. In de loop van 2025 komt er een systeem waarin we de voortgang van die aanvragen wel veel duidelijker kunnen beoordelen.
De bedoeling is dat dit in de loop van 2025 operationeel wordt maar dat wordt nu gebouwd. Daar durf ik mijn hand niet voor in het vuur te steken, maar dat is wel de planning zoals we die nu met elkaar hebben. Dat was het volgens mij voor mij. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Ja, dank u wel. Dan kijk ik even rond naar welke wethouder? Ja, mevrouw Ruigrok. Ik wil graag benoemen dat u gezamenlijk zeven minuten heeft en nu al ruim over de viereneenhalve minuut zit. Dus maak er een uitdaging van. Wethouder RUIGROK: Dat zal ik zeker doen. Ik wil heel even ingaan op het Ondernemersplein. Want dienstverlening is natuurlijk heel breed en voor alles geldend. Daarom zitten we hier ook met z'n drieën. We zijn al enige tijd bezig met verbeteringen in het Ondernemersplein. We gaan nu ook echt een Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
9
centraal portal maken waar je echt met allerlei vragen terechtkan. Dus: ik wil zonnepanelen op mijn dak, dan ga je naar het Energieloket, ik wil dit, dan ga je daarnaartoe, ik wil een vergunning aanvragen of een initiatief, dan kom je in het traject waarvan mevrouw Van der Meij al aan heeft gegeven, waar ook veel verbeteringen aan worden toegevoegd. En dat hebben we ook opgehaald uit die dialoogsessie, maar ook in de contacten die we natuurlijk hebben. We doen dat begrijpelijk met duidelijke taal. Wij hebben bijvoorbeeld voor het Ondernemersplein het voorbeeld van Den Haag gevolgd. Voor als u nieuwsgierig bent hoe zo'n portaal dan ongeveer eruit zou kunnen zien. Maar dan wordt het natuurlijk nog veel mooier. En we willen ook wel duidelijk verwachtingsmanagement aangeven. Als je een initiatief indient, weet dan dat er echt het een en ander van je wordt verwacht. Aan onderzoeken, aan kosten die je moet maken, et cetera. En dat een nee ook soms een helder antwoord is. De VOORZITTER: U krijgt inderdaad een interruptie van mevrouw Gumbert van GroenLinks Haarlemmermeer. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik wil graag aan het college in het kader van verwachtingsmanagement vragen of al bekend is wanneer de uitvoeringsagenda en die visie naar de raad komen? De VOORZITTER: Kijk, ik zie al wat geknik aan mijn rechterzijde. Mevrouw Ruigrok.
U geeft hem door aan mevrouw Steffens, want uw bijdrage was klaar. Gaat uw gang. Wethouder STEFFENS: Ja, ik kan heel kort zijn, want ik merk dat er wat spraakverwarring is over een visie dienstverlening, een uitvoeringsprogramma, een actieplan naar aanleiding van een RKConderzoek en de brief die u allemaal heeft gehad van het college, gedateerd 17 december jl., die denk ik niet bij iedereen bekend is. Dat merk ik een beetje in hoe het gesprek loopt. Wat ik u wil meegeven: de visie dienstverlening is in 2022 door u vastgesteld. Die is geldend tot 2030. Elke twee jaar krijgt u een uitvoeringsprogramma. Dat heeft u 20 januari van dit jaar gekregen, dus daar staan de laatste plannen en dergelijke in. En de brief van de 17 december 2024 ging over de dialoogsessies van dienstverlening bij vergunningen. Dus de informatie is soms wat breder omdat de koepel dienstverlening natuurlijk bij mij vandaan komt en de specifieke punten zijn door beide collega's aangehaald. De VOORZITTER: U ziet mij knikken, maar het roept toch nog een vraag op bij de heer Van der Peet van het CDA. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: En dan moet ik er natuurlijk een vraag van maken. Maar ik heb een punt van orde. Ik had dezelfde verwarring. Ik zie wat collega’s ook verward kijken. Maar de brief die is gedateerd op 17 december jl., daar staat in de tekst juli. Dat de brief van juli is.
Dus ik kan me voorstellen dat je denkt dat het een oude brief is, die je niet hoeft te lezen. Dat is een punt van orde dat ik wil maken. De VOORZITTER: Genoteerd, maar ik kijk naar het college en dat levert weer verwarring op bij het college. Ik denk dat we dit kunnen oplossen door mevrouw Steffens nog even het woord te geven? Wethouder STEFFENS: Nee, voorzitter, ik heb even niet gezien waar dat staat, want dat is een brief die gewoon vanuit het college is gestuurd naar aanleiding van de dialoogsessies. Maar als het gaat om de visie op dienstverlening, die is in 2022 door u vastgesteld en telt tot 2030. De VOORZITTER: Dat levert heel veel discussie op bij de heer Bier van D66, als eerste. Gaat uw gang.
Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
10
De heer BIER: Ik vlieg bijna uit de bocht, maar ik wil de wethouder even bijstaan of de portefeuille houder. Juli wordt genoemd omdat dit het moment was waarop de sessie gehouden werd en in december is daarover verslag gedaan. De VOORZITTER: Kijk, u helpt het college allemaal. Mevrouw Gumbert, heeft u daar nog een vraag op? Mevrouw GUMBERT: Ja, want in die brief, in de titel staat dat het over juli gaat, maar de brief is gedateerd in december inderdaad maar daar staat wel in dat er in Q1-2025 een visie en strategie naar de raad komt. Dat staat in de laatste alinea. De VOORZITTER: Kan de wethouder daarop reageren? Wethouder STEFFENS: Ik ga gewoon kijken, gaat u gerust verder hoor. Ik laat het zo weten. De VOORZITTER: Dat is prima, ik wil graag verder, maar het woord is aan het college. Ik kijk even rond of er nog vragen zijn naar aanleiding van de reactie van het college? Ik heb zelf genoteerd dat de VVD in zijn bijdrage een vraag heeft over de Omgevingsdienst en over het Rekmanifest. Wilt u hem zelf toelichten mijnheer Achterbergh? De heer ACHTERBERGH: Nou voorzitter, voordat ik dat doe wil ik de wethouder helpen, want ik heb dat stukje hier letterlijk. Tot slot erkennen wij het belang van de kwaliteit van onze dienstverlening te blijven monitoren.
Naar verwachting zal op 28 januari 2025 de nota Uitvoeringvisie Dienstverlening 2025-2026, hierna de uitvoeringsagenda, worden vastgesteld en ter informatie naar de raad worden verzonden. Dat staat in het stuk. De laatste alinea. Nou, dan laat ik hem even los. Dit is volgens mij waar ik op aansloeg. En inderdaad ik wil graag van het college een reactie op het Rekmanifest. De VOORZITTER: Mevrouw Hussain van de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Ik herken de verwarring, ik proef dat ook. Maar er wordt in de brief van het college ook aangegeven dat in die uitvoeringsagenda die jaarlijks naar ons toe komt, de stand van zaken wordt weergegeven en de verbeteringen die worden doorgevoerd aan onze dienstverlening. Dus misschien kan het college dan ook aangeven wat er precies in die verschillende stukken naar ons toe komt? Dan hoeven we het daar niet meer over te hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens? O, mevrouw Ruigrok, gaat uw gang. Wethouder RUIGROK: Ja, ik heb ook even die brief erbij gepakt. In die laatste alinea's wordt er letterlijk gesproken over het vernieuwde Ondernemersplein, dus daar kom ik dan mee en daar gaat dus het transformatieteam mee aan de slag. En ik kom in mei a.s., dus dat is net niet in het eerste kwartaal, met een digitale versie van de vernieuwde website. De VOORZITTER: Ik kijk even rond of daar nog reacties op zijn.
Ik had in ieder geval het Rekmanifest, dat de heer Achterbergh aan het uitbeelden is, nog op de vragenlijst staan. Wie van het college, kan ik daar nog het woord voor geven? Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel. Ik moet even mijn aantekeningen erbij pakken. Excuses, het ging ook veel over het 'ja, mits'-principe. Wij bieden inwoners en ondernemers sowieso de mogelijkheid om het idee te verkennen door middel van het indienen van een initiatief. Dat is echt wel de 'ja, mits'houding. Verder heeft het Rekmanifest erg veel overeenkomsten met onze dienstverleningsprincipes, Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
11
die vier principes van makkelijk, menselijk, betrouwbaar en verbonden. Dus we kunnen natuurlijk dat Rekmanifest bekijken, maar het zit al heel dicht aan tegen wat we hier eigenlijk met zijn allen al doen. Ook op basis de eerdere uitkomsten van die gesprekken met ondernemers. De VOORZITTER: Ik zie dat dit geen verdere vragen oplevert. Volgens mij kunnen we concluderen dat daarmee dan alle vragen die bij de eerste termijn zijn gesteld, ook zijn beantwoord door het college. Dan heb ik samen met de griffie geïnventariseerd dat er in ieder geval door de VVD voor de tweede termijn de te geven kaders als gespreksonderwerp naar voren is gebracht. Ik kijk even rond of er nog meer gespreksonderwerpen naar voren zijn gebracht die wij misschien gemist hebben. Ja, van het CDA? De heer VAN DER PEET: Ja voorzitter, ik wil het hebben over het begrip en hoe we nu meten wat we goed en nog niet goed doen. Ik denk dat er een aantal dingen door elkaar heen loopt waardoor we misschien ook niet een heel goed beeld ervan krijgen. De VOORZITTER: Ja, dat is helder. Dan wil ik eigenlijk beginnen bij de VVD en de heer Achterbergh en even kijken of dat dan ook al wordt meegenomen in de discussie en in het debat. Ik zie de heer Achterbergh knikken. Maar dan kunnen we na afloop altijd nog even kijken of dat voldoende in elkaar geschoven is. Mijnheer Achterbergh van de VVD, gaat uw gang.
De heer ACHTERBERGH: Voorzitter, ja eigenlijk was het niet zozeer een onderwerp voor de tweede termijn, maar ik heb nog niet alle collega’s echt kaders horen meegeven. Sommigen heb ik geprobeerd daartoe uit te lokken. We hebben zelf natuurlijk als VVD vijf kaders meegegeven. Ik hoor net ook het CDA een onderwerp noemen waar we het misschien over kunnen hebben. Ik nodig collega’s om hierover in debat te gaan met elkaar. Anders wordt het een korte sessie. De VOORZITTER: Daar is ook niets mis mee. Maar de heer Van der Peet van het CDA wil graag zijn principes nog even toelichten. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. We hebben drie kaders in onze bijdrage staan, die volgens mij eigenlijk overeenkwamen met wat in ieder geval de heer Achterbergh zei, maar volgens mij waar iedereen het eigenlijk wel mee eens is. Het zijn ook dingen die ik van de wethouder net terug hoor, waar we mee bezig zijn. Ik denk wel dat door de ietwat chaotische voorbereiding van de sessie qua stukken, omdat de tijdlijn zo lang is, niet bij iedereen helemaal duidelijk is wat vandaag de bedoeling is met de kaders. Misschien dat dit het een en ander verklaart. En als we kijken naar het tweede punt dat ik wil maken om het meteen te verbreden, het college geeft aan dat 95% goed gaat en 5% niet. Dat is een mooi getal.
Maar als we kijken naar de initiatieven en ik hoor nu een percentage van 70% dat niet doorgaat, ja dat is waarschijnlijk de 70% die 100% van de mening over de dienstverlening vormt. Ik ben benieuwd hoe de heer Achterbergh daarnaar kijkt. De VOORZITTER: Ik kijk eerst even rond of dat nog reacties oplevert van andere partijen. Nee, dan geef ik gelijk het woord weer terug aan de heer Achterbergh, gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Ja, dank u voorzitter. Ik weet natuurlijk niet wie de 70% precies is, maar het lijkt mij vrij logisch dat als je een negatieve ervaring hebt dat dat niet bij een verlening is want dan ben je volgens mij heel blij dat het verleend is. Ik kan me wel voorstellen dat er situaties zijn waarbij er een initiatief wordt ingediend dat zo tergend lang duurt, we kunnen allemaal onze voorbeelden wel opnoemen, die uiteindelijk wel tot de verlening leiden, maar zo'n initiatiefnemer zo verschrikkelijk veel geld kost. Ik zou daar wat meer grip op willen krijgen. Ik zou heel graag willen weten waar dat aan ligt. Het is niet alleen de gemeente. De gemeente wil nog wel eens extra eisen of nadere eisen stellen, maar Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
12
dat kan ook nog wel eens voortkomen uit een nieuwe visie van de indiener, die misschien toch iets anders wil indienen, of iets anders wil vormgeven, waardoor er misschien weer andere eisen naar boven komen. Dus ik denk wel dat het een wisselwerking is tussen de gemeente enerzijds en de inwoner of de indiener anderzijds. Daarom zou ik ook graag die monitoring beter willen hebben op het voorproces, want daar lijkt het dus en ik hoor nu 70%, toch het meeste spaak te lopen. De VOORZITTER: Dat levert toch weer wat reacties op. Mevrouw Gumbert was volgens mij als eerst, van GroenLinks Haarlemmeer. Gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Het is eigenlijk niet een reactie hierop maar meer een vraag. Die kaders, maar waarvoor dan eigenlijk precies? Want die visie dienstverlening, die is uit 2022, die hebben we vastgesteld. Wil de VVD de visie, de kaders veranderen? Of aanpassen? Of die visie veranderen? Waar zijn die kaders voor bedoeld? De VOORZITTER: Is uw vraag aansluitend mijnheer Bier? Want dan maak ik het rondje even af. Nee, dan ga ik even terug naar de heer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Er lijken nu toch weer twee dingen door elkaar te lopen. We hebben in december 2021 een amendement ingediend, dat is raadsbreed aangenomen. Daar werden twee dingen gezegd: het 'ja, mits'-principe moet nader worden geïmplementeerd en er moet een dialoogsessie komen.
Die is geweest. En op basis daarvan zouden we met elkaar in debat gaan. Dat doen we nu, op dit moment en daar geven we dus de kaders mee. Aanleiding van de dialoogsessie en met deze kaders kan het college een actieplan maken op de dienstverlening bij vergunningen. En wat mevrouw Steffens van het college net al zei, de dienstverlening an sich is groter en breder. Dat is die visie op dienstverlening waar we dus elke twee jaar die uitvoeringsagenda bij krijgen. Dus ik snap uw vraag wel, maar die klopt niet helemaal met wat we hier nu aan het doen zijn. We zijn een kaderstellend orgaan. Dat zijn we nu aan het doen. En ja, nogmaals, ik zou heel graag van GroenLinks willen weten: wat voor kaders geef je daar mee? Of wil GroenLinks het overlaten aan het college? De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Volgens mij hebben we het RKC-rapport geamendeerd aangenomen en zijn dat de kaders die wij hebben gesteld. De VOORZITTER: Een korte reactie van de heer Achterbergh er nog op. De heer ACHTERBERGH: Mevrouw Gumbert viel even weg. Volgens mij is de vraag: die kaders zijn toch al vastgesteld door het RKC-rapport? Volgens mij gaf het RKC adviezen en aanbevelingen mee. Dat zijn geen op zichzelf staande kaders. Die gaan we nu meegeven, naar aanleiding van onze gesprekken met inwoners, met ondernemers, met ambtenaren.
Dit is voor ons juist een heel mooi moment om die kaders mee te geven. De VOORZITTER: Helder, denk ik. De heer Bier van D66. De heer BIER: Er werd een vraag gesteld naar kaders. Heel veel is genoemd en daar zijn we het eigenlijk wel over eens. Ik heb een andere gedachte. Misschien is dat een nieuw kader en dat is dat initiatiefnemers zich rekenschap geven van de omgeving. We krijgen hier de opmerking: de aanvraagprocedure kent veel vragen, die vragen zijn irrelevant. Maar je weet pas of het irrelevant is als je weet waarom de vraag gesteld wordt, bijvoorbeeld flankerend beleid of flankerende wetgeving die een beperking geven voor een eventuele aanvraag, afhankelijk van wat het is en het zou dan goed zijn Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
13
als in de informatievoorziening, in onze processen, dat helder vernoemd staat. Niet alleen maar de vraag van 'zit er een nest in uw boom', als u iets wilt gaan bouwen, maar waarom stellen we deze vraag? De VOORZITTER: Ik ga even door naar de andere inbrengers. De heer Schaap van Forza! De heer SCHAAP: Ja, dank u wel. De heer Achterbergh vroeg om kaders die waren meegegeven. Wat Forza! heeft meegegeven is het helderder opstellen van het 'ja, mits'-principe waar we mee willen werken. Waarmee ambtenaren hier in het huis beter mee uit de voeten kunnen om zo onze inwoners beter van dienstverlening te kunnen voorzien. Daarnaast een pilot casemanager, dus niet casemanagement, maar specifiek met één casemanager op aparte zaken. En daarna ook, dat heb ik u ook horen zeggen, een sterke focus op de uitvoering en het meten van zichtbare resultaten om erachter te komen welke knelpunten er zijn, zodat we bij de volgende bespreking ook met elkaar kunnen overleggen hoe we die knelpunten gaan aanpakken. Wat vindt u daarvan? De VOORZITTER: U mag ook met elkaar in debat, dat wil ik graag even benoemen. Voordat ik het woord geef aan de heer Achterbergh om een beschouwing te geven op alle kaders die hem om de oren vliegen, wil ik nog even ophalen bij de heer Hekstra van ChristenUnie-SGP. Gaat uw gang. De heer HEKSTRA: Dank u voorzitter.
Ja, kaders meegeven Dat is zeker belangrijk maar er liggen al kaders in de wet. Eentje is de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen, bij langdurig uitblijvende vergunningafgiften. Daar kan dan op een gegeven moment iemand die een vergunning niet tijdig krijgt via die Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen geld ontvangen van de overheid die niet tijdig beslist. Dus er liggen sowieso al kaders om de burger te dienen bij niet tijdig beslissen. Dan hoeven we die natuurlijk niet mee te geven, want de kaders zijn nu bedoeld om te voorkomen dat je in zo'n situatie komt, dat een burger dat soort hulpmiddelen gaat gebruiken. Dus ik denk dat we in het algemeen gewoon gericht moeten zijn op een vlotte afhandeling binnen de vier principes die zijn genoemd, hoe je met burgers die een aanvraag indienen moet omgaan. De VOORZITTER: En ik zie dat de heer Van der Peet ook nog iets wil meegeven. De heer VAN DER PEET: Ja, want ik moet een aantal dingen aan elkaar vastknopen, want de heer Achterbergh had nog wat dingen aan mij teruggevraagd. Dus die moet ik ook nog even beetpakken. Daar begin ik mee, dat is het makkelijkste over het meten en die percentages. Ja, ik denk dat het evident is dat iemand die zijn vergunning niet krijgt, die is niet positief. Dat is duidelijk.
Iemand die zijn initiatief niet voor elkaar krijgt, die is ook niet positief maar de stelling dat 95% van de aanvragen die wel akkoord zijn, dat daar een positieve ervaring is, die is natuurlijk helemaal niet zeker. Dus ik vind het heel erg lastig om gewoon even op die getallen af te gaan. Ik ben op zoek naar indicatoren die beter meten, Want uiteindelijk is het resultaat van je procedure hier doorslaggevend. Het tweede punt zijn de kaders. Ik denk dat kaderrealisme en realiteitszin ook heel erg belangrijk zijn. Want we kunnen met z'n allen een 'ja, mits'-houding willen. Maar als bijvoorbeeld, ik heb de getallen niet in mijn hoofd hoor, maar als 80% van de regelgeving die op ons grondgebied van toepassing is niet door ons bepaald wordt, maar door de provincie of de rijksoverheid, dan is onze speelruimte nog maar heel erg klein. En als we daarop afwijzen, dan zal de gemiddelde inwoner gewoon naar ons kijken als gemeente. Dus misschien dat daar nog wel iets in te verbeteren is, door in de afwijzingsgrond ook duidelijk te verwijzen, een bronvermelding, dit komt door een regel vanuit de provincie of de rijksoverheid. De VOORZITTER: Daar wil de heer Achterbergh op reageren, of misschien op de andere sprekers. Gaat uw gang.
Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025
14
De heer ACHTERBERGH: Als u mij toestaat ook kort op de heer Hekstra van de ChristenUnie-SGP. Want natuurlijk heeft de inwoner, of de ondernemer, of de aanvrager juridische middelen, juridische kaders, dwangmiddelen maar dat is waar we het hier niet over hebben. We hebben het hier over beleidskaders om de dienstverlening te verbeteren, als het om de vergunningaanvragen gaat. Dus het gaat meer om de manier waarop wij vergunningen behandelen, de manier waarop we het efficiënt, toegankelijk en transparant kunnen organiseren. Dus volgens mij is dat de vraag die nu voorligt. Wat mijnheer Van der Peet betreft: ik ben het even helemaal kwijt. Sorry De VOORZITTER: De heer Van der Peet heeft zijn mond vol, dus misschien kan ik hem helpen. Dat ging volgens mij meer over: is de 95% van de aanvragen die wel worden toegekend... O, hij heeft twee punten en hij gaat het toch zelf toelichten. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Dat percentage. Volgens mij reageerde ik op de heer Achterbergh. Maar het tweede punt was de realiteitszin als kader, om dat mee te geven. Want die winstwaarschuwing die ik citeerde was geen grapje. Volgens mij is het in Haarlemmermeer gewoon steeds complexer om iets te realiseren en de realiteit daarvan zien is ook gewoon belangrijk. De VOORZITTER: Ja, helder. De heer Achterbergh, gaat uw gang.
De heer ACHTERBERH: Cijfers zeggen inderdaad niet alles en percentages zeggen niet zo heel veel zonder context. Dus subjectieve monitoring, dus waar het dan bijvoorbeeld op wordt afgewezen, is veel interessanter dan het weten of het 60%, 70% of 80% is. Daarnaast die realiteitszin van tevoren duidelijk aangeven, want we hebben natuurlijk bijvoorbeeld ook de prioriteiten. Er zijn gewoon ontwikkelingen die minder prioriteit hebben omdat we gewoon niet de capaciteit hebben om alles aan te vliegen. Ik denk dat het van tevoren heel goed is om dat actiever mee te gaan geven, als dat niet al gebeurt. Volgens mij gebeurt dat al wel, maar misschien niet voldoende. Maar daar kan ik de heer Van der Peet helemaal in volgen, voorzitter. De VOORZITTER: Helder, dan kijk ik nog even rond. Mevrouw Hussain van de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het in dit debat vanavond niet van belang is om te kijken naar cijfers, hè. Want gelukkig gaat het in onze gemeente wel vaker goed dan verkeerd. Dus daar ben ik ook heel erg trots op. Waar ik wel aandacht voor wil vragen en wat wel belangrijk is, los van de cijfers, is dat de communicatie te allen tijde goed is. Aan de voorkant, in het midden van het proces, maar ook aan het einde van de besluitvorming.
Ik denk op het moment dat we echt de focus zetten op de communicatie vanuit beide partijen, dat het al heel veel winst oplevert voor de dienstverlening in zijn algemeen. Wat vindt u daarvan mijnheer Achterbergh? De VOORZITTER: Los van wat de heer Achterbergh vindt kijk ik ook eventjes rond of er nog meer personen zijn. Anders kan de heer Achterbergh hem ook gelijk afronden. Gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Ja, dank u voorzitter. Volgens mij heeft iedereen die het wil zijn kaders meegegeven. Ik hoor veel overeenkomsten, dat is heel positief. En ja, het actieplan gaat er nu komen. En ik ben heel erg benieuwd hoe dat eruit gaat zien. Ja, waar wilt u precies antwoord op hebben mevrouw Hussain? De VOORZITTER: Mevrouw Hussain staat weer op, dus volgens mij gaat ze dat nog even toelichten. Mevrouw HUSSAIN: Nou ja, u vraagt herhaaldelijk deze avond aan verschillende partijen om kaders. Dus ik denk, ik geef een belangrijk kader mee, wat wij vanuit de PvdA belangrijk vinden aan Conceptverslag Sessieverzoek VVD Verbetering dienstverlening bij vergunningen 30 januari 2025