2024-09-12 Sessiedebat Informatiebrief voortgang programmatische aanpak energietransitie enz

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 12 SEPTEMBER 2024 Onderwerp:

Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat

Voorzitter:

mw. H.J. van den Berg

De leden: mw. B.M. Antolini, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, mw. A.E. Gumbert, dhr. C.L. Klaassen, mw. W.T. Linthorst, mw. S. van de Meeberg, dhr. A. Salhi, dhr. H.P. Spijker, dhr. A. de Ruiter, dhr. E. Vermeulen, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: mw. H. Khairouni Portefeuillehouder: mw. C.F.M. van der Meij Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren, goedenavond. We zijn hier met zijn allen bij elkaar om het te hebben over de informatiebrief over de voortgang programmatische aanpak energietransitie en de Monitor Energie en Klimaat. Er zijn geen insprekers aangemeld. Ik denk niet dat ik het publiek hoef te zeggen dat er niet gejuicht en geklapt mag worden. We hebben in het voorzittersoverleg nogmaals besproken dat technische vragen echt niet worden toegestaan en schriftelijk zullen worden beantwoord, ook als de wethouder dus wel het antwoord weet. Dat is ook om een beetje het debat erin te houden en tijd te hebben om het met elkaar te hebben over waar het hier over gaat. Vanavond zijn er spreektijden in de eerste termijn, de tweede termijn is vrij debat. Wie mag ik als eerste het woord geven? Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Onze inbreng zal ook namens de PvdA zijn. Voorzitter, vroeger was ik altijd gespannen als mijn rapport kwam. De vraag was altijd: heb ik allemaal voldoendes? Ik vraag me ook af of de gemeente gespannen was voor dit rapport, maar het resultaat is duidelijk: de gemeente heeft een onvoldoende voor klimaat gescoord. De gemeente moet harder werken om meer reductie te bewerkstelligen en het verbaast ons ook niet. Dit college is namelijk meer bezig met achteroverleunen en hoopt dat de markt of het rijk dit probleem oplost in plaats van zelf actie te ondernemen.

Volgens onze fractie moet er daarom een centralere rol zijn voor de gemeente om dit probleem op te lossen, zoals in het rapport staat. Ik citeer: “Om de doelstelling te behalen zijn additionele maatregelen en inzet nodig. De reductie wordt niet vanzelf behaald.” Daarom willen we het college de volgende vraag stellen: erkent het college dit rapport en dat er meer maatregelen genomen moeten worden om de doelen te behalen? Zo ja, welke maatregelen gaat het college nemen? Als wij naar het onderzoek van Berenschot kijken, zien we vier sectoren waar we moeten verbeteren. Het gaat om mobiliteit, gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik. We denken dus ook dat hier die maatregelen moeten worden genomen. Daarom zullen we het kort houden. Een ding is voor ons belangrijk: we moeten iets doen, want op deze voet kunnen we niet verdergaan en gaan we de doelen niet halen. Daarom zal ik in de tweede termijn op dit punt de eventuele extra maatregelen willen bespreken met mijn collega’s. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Zuyderwijk. Dan geef ik het woord aan de heer Blom van het CDA. Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

1

De heer BLOM: Dank u wel, mevrouw de voorzitter, mevrouw Van den Berg. We worden dus geïnformeerd over de stand van zaken en de ontwikkelingen in de energietransitie in onze gemeente. Dit gaat over de aanpak van energiearmoede, herijking van de RES, zonnecarré, windturbines, isoleren tot warmtebronnen en isoleren. Er gebeurt veel, maar er is ook veel inspanning nodig om de klimaatverandering te stoppen. De doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen met 55% tot 60% te verminderen is ambitieus, maar volgens ons noodzakelijk. Het CO2-dashboard geeft ons de mogelijkheid om het verloop van het CO2-reduceringsproces te volgen en inzicht te krijgen in het behalen van de eigen klimaatdoelstelling en zo eventueel extra inzet te kunnen plegen als de gewenste resultaten uitblijven. We hebben vorig jaar om deze informatie gevraagd en we zijn dus op onze wenken bediend. Dank aan de wethouder hiervoor. De groei van onze bevolking en de datacenters zijn factoren die de beoogde reductie tegenwerken. Het ziet er nu al naar uit dat de doelstelling niet wordt gehaald zonder aanvullende maatregelen. Er zit nog geen technische vraag bij hè. U kijkt heel streng, voorzitter. Als we de thermometer energie en klimaat bekijken zien we drie onderdelen in het rood en drie in het groen en één waarbij het twijfelachtig is of de doelstelling binnen het bereik komt. Dat is dus een onvoldoende.

Het is wel mooi dat de gemeentelijke organisatie al tot een 50%-reductie in 2025 komt, dat bij ons enige verbazing oplevert. Met name als we de enorme machines hebben zien staan en draaien om het oude gemeentehuis af te breken en restmaterialen af te voeren. Ook de realisatie van de nieuwbouw zal heel wat energie vragen. Blijkbaar komt de energie die daarvoor gebruikt wordt uit een andere bron. Voorzitter, we zijn wel tevreden met het stuk, maar niet helemaal met de uitkomst, maar we willen best discussiëren over oplossingen. Dat gaan we waarschijnlijk in de tweede termijn wel doen. Dank u wel. De VOORZITTER: En u dank mijnheer Blom dat u geen technische vragen heeft gesteld, fantastisch. De heer BLOM: Ik stel nooit technische vragen. De VOORZITTER: Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Spijker van EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter. Verminderen van CO2-uitstoot is onmiskenbaar cruciaal, maar tegen welke prijs? Bijvoorbeeld de datacenters en CO2-uitstoot. Het is bekend dat datacenters verantwoordelijk zijn voor maar liefst 50% van de CO2-uitstoot binnen onze gemeente. We dringen er dan ook bij u op aan om concreet actie te ondernemen om deze situatie te verbeteren. Dan de zonnepanelen en esthetiek. Hoewel zonne-energie natuurlijk zeer belangrijk is, moeten we voorkomen dat onze gemeente een zwarte deken van panelen wordt. Dan de windenergie.

We staan nog zeer kritisch tegenover de uitbreiding van ... De VOORZITTER: Mijnheer Spijker, u krijgt een interruptie van mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ja, de heer Spijker stelt dat we moeten voorkomen dat de gemeente een zwarte deken over zich heen krijgt. Mijn vraag is: waarom? De VOORZITTER: Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter. Nou, we kunnen perfect zonnepanelen op daken doen, langs wegen, op garages et cetera, maar om landbouwgronden helemaal zwart te maken, dat zien wij niet zitten. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg heeft nog een aanvullende vraag.

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

2

Mevrouw VAN DE MEEBERG: Waar heeft u dat zien staan, mijnheer Spijker? De VOORZITTER: Via de voorzitter graag, mevrouw Van de Meeberg. De heer SPIJKER: Voorzitter, volgende week, of over twee weken hebben we in Lijnden, Zwanenburg, rondom Schiphol, allerlei plekken waar op het ogenblik grote zonneakkers komen. Die staan misschien niet hierin, maar ze zijn absoluut gepland. Dus dan zult u beter uw stukken moeten lezen. Mag ik nu alstublieft verder gaan met mijn stuk? De VOORZITTER: Gaat u verder, mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel. Dan elektrische werktuigen. De eis dat alle mobiele werktuigen elektrisch moeten zijn, blijkt bijna onhaalbaar. De hoge investeringen creëren een oneerlijke concurrentie binnen de bouw en de onderhoudssector. Dan zero-emissiezones. Ze zorgen voor aanzienlijk hogere kosten in de aanschaf van de voertuigen, terwijl deze relatief minder goederen kunnen vervoeren. Dat is een probleem. Toch zien we ook een aantal oplossingen zoals groene waterstof. EEN Haarlemmermeer is positief over de waterstoffabriek in Vijfhuizen. Slimmere energieopslag in buurtbatterijen of thuisbatterijen en als laatste, bomen als CO2-filter. Ik houd het kort want ik heb heel weinig tijd. De VOORZITTER: U krijgt op de valreep nog een interruptie van de heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter.

Ik hoor de heer Spijker zeggen dat hij voor die waterstofopbrengsten zou zijn of zo een installatie. Waar denkt u dat de energie vandaan komt? De VOORZITTER: Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter, ik heb mijn stukken goed gelezen, ik weet dat het komt van zonne- en windenergie. U zult mij daar ook niet over horen, dat snap ik. De heer BEUSENBERG: Nou, daar wil ik dan wel even op reageren. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg... De heer BEUSENBERG: Via u, alleen maar via u. Maar die zonneakkers, onder andere in Zwanenburg, die zullen die stroom aanleveren. Ja, aan de ene kant hoor ik u zeggen: wij zijn tegen zonneakkers, maar aan de andere kant bent u wel voor het produceren van waterstoffen. Ik vind dat dat dus een beetje schuurt, vindt u niet? De VOORZITTER: U bedoelt kip-en-eiverhaal, mijnheer Beusenberg. Ja, wilt u daar nog kort op reageren? Dan gaan we door, mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter. Het gaat in dit geval puur over de kip en niet kip en ei. Het gaat hier absoluut... Ik sprak namelijk eerder over zonnepanelen bovenop daken en langs snelwegen. Dan is het straks niet een groen gebied, maar een zwart panelengebied. Dat is doodzonde en dit is nog steeds onze visie. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Spijker. Heel kort mijnheer Beusenberg, want we gaan door.

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

3

De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Maar volgens mij liggen Zwanenburg en die zonneakker ook langs de snelweg. De VOORZITTER: Correct. We gaan door naar... U heeft nog een interruptie? De heer VERMEULEN: Een puntje van orde. Als we zo bezig zijn, hoe zit het dan met de tijd in de eerste termijn? De VOORZITTER: Die wordt meegenomen Dus de interrupties gaan af van de spreektijd, net als het antwoord. Dus mijnheer Beusenberg, u bent al bijna klaar. Ik geef het woord nu aan de heer Salhi van de HAP. De heer SALHI: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, over zes jaar moeten we minimaal 55% CO2 -reductie hebben behaald. Volgens Berenschot, dat is hier net ook al genoemd, gaan we maar 45,4% halen en dat is simpelweg niet genoeg. Dit heeft ongetwijfeld gevolgen voor de negen focusprojecten waar het college zich op heeft gericht. De vraag is: gaan we snel genoeg? Met dit tempo is het verhogen van de ambitie naar 60% is al helemaal niet haalbaar. Is dat erg als we dat niet redden? We kunnen het er straks in het debat nog even over hebben. Voorzitter, volgens mij doen we het juist heel goed op het gebied van zonne-energie. We kunnen ook kijken naar meer daken voor zonnepanelen. Aan de andere kant hebben we te maken met overbelasting van het stroomnet. We weten simpelweg niet meer waar de stroom heen moet.

Hoe kunnen we meer vaart in het versterken van het energienet maken en heeft dit gevolgen voor de opgewekte groene stroom? Wie heeft hier de leiding? Is dat alleen de provincie, de gemeente of moet het wellicht landelijk geregeld worden? Ik hoor zelfs de uitbaters van zonne- en windparken steeds vaker de productie stilleggen, omdat ze nauwelijks iets verdienen. Misschien zijn opslagbatterijen de oplossing, maar dat zijn wel flinke ingrepen. Dan is er nog de vraag: waar komen ze te staan, wat kost het en hoe snel kunnen we dat realiseren? Ik ben benieuwd naar de antwoorden van het college. Voorzitter, als klap op de vuurpijl staat in het hoofdlijnenakkoord dat de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt. Dan mag eigen opgewekte elektriciteit niet meer worden verrekend met het eigen verbruik. Energiebedrijven verrekenen nu al de kosten voor het terugleveren van opgewekte elektriciteit. Wat zegt het college tegen de mensen die nog zonnepanelen moeten aanschaffen? Voorzitter, voor de kwetsbare groepen wil mijn fractie dat het niet alleen blijft bij gratis koelkasten en kleine energiebesparende maatregelen. Natuurlijk zijn we blij met wat er al gebeurt, maar we zouden graag zien dat deze groep voorrang krijgt bij het isoleren van hun woning. Tot slot, voorzitter. Er moet volgens het rapport nog veel meer gebeuren om de doelen te behalen.

Meer zonnepanelen op daken, extra ruimte voor zonnevelden, een woning verwarmen via het warmtenet, et cetera. Maar vooral in de sectoren mobiliteit, gebouwde omgeving en landbouw is extra inspanning nodig. De opstellers van het rapport geven aan dat het vrijwel onmogelijk is om deze opgave te realiseren zonder duurzame elektriciteit. In deze voortgangsbrief worden veel oorzaken en suggesties genoemd, maar er zijn weinig concrete maatregelen te vinden die ervoor zorgen dat we bijvoorbeeld over genoeg duurzame elektriciteit beschikken om onze doelen over zes jaar te halen. Graag een reactie van het college. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Salhi. Ik vond sommige vragen iets aan de technische kant, maar ik zie het voor nu door de vingers. Dan gaan we nu naar de maidenspeech van mevrouw Linthorst van de VVD. Dat betekent dus dat zij niet geïnterrumpeerd mag worden. Mevrouw Linthorst, gaat uw gang. Mevrouw LINTHORST: Bedankt voorzitter, daar gaan we dan. Haalbaar, betaalbaar en betrouwbaar. Allereerst dank aan de portefeuillehouder dat we op deze manier op de hoogte gehouden worden van Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

4

de ontwikkelingen in energie. Ik deel graag de reactie van VVD Haarlemmermeer. Inderdaad, het is wel bijzonder, want het is een spannend moment voor mij, mijn maidenspeech. Energie, daar heb ik zeker wel wat mee en ik vind het heel erg belangrijk dat we dit toekomstbestendig neerzetten en aan energie geen gebrek. Ik woon in Vijfhuizen, een dorp dat deze week bruist van de energie, want we zitten in de feestweek. Met veel zin kijk ik ernaar uit om met jullie samen aan de slag te gaan in en voor onze mooie gemeente. Er is een goed stuk aangeleverd, je ziet helder wat de situatie is. Maar ja, het is niet allemaal heel rooskleurig, zoals we net ook al hoorden. Het doel wordt nog niet behaald. We moedigen aan om door te gaan en om waar dat kan zonder veel ambtelijke capaciteit toch meer impact te maken. Vermijd dat je te veel kleine projecten gaat doen, maar breng wellicht nog wel wat meer focus aan en blijf de faciliterende rol houden. Er zijn zeven punten die uit de informatiebrief sprongen, die ik wat meer wil toelichten. De eerste gaat over faciliterende regelgeving. Faciliteren dat klinkt ons als muziek in de oren. Laten we de hardwerkende ondernemers en inwoners gaan helpen met goede regels. Als je dan naar die inhoud kijkt, dan zie je daar een hele andere tekst. Er staat namelijk ‘afdwingbaar’ bij, bij die warmtetransitie en elektriciteitsproductie.

Dat lijkt niet in het belang te zijn van de mensen. Overigens sluit het ook niet aan bij de warmtevisie van Haarlemmermeer, waar staat: het is aan de eigenaar van een gebouw om te kiezen op welke manier er verwarmd wordt en het moment dat dit gaat gebeuren. Wil de portefeuillehouder dit toelichten? Ten tweede wat over het warmtenet. Door de veranderende regelgeving is het niet haalbaar om daar nu een betaalbare oplossing op tafel te leggen. Laten we niet stimuleren dat elke gemeente hier zijn eigen plan op gaat maken, dus wij ook. We adviseren de portefeuillehouder om hier ook slimme volger te zijn en niet zelf hier hard aan te trekken, voordat er een goede business case voor de partijen ligt. Regie op de infrastructuur, op de energie-infrastructuur voor de duidelijkheid, iedereen wil een oplossing voor die netcongestie, dat willen we hier ook allemaal, zodat dit ook op lange termijn betrouwbaar is. De samenwerkingsovereenkomst is een goede stap. De oplossing is er morgen niet en het is een groot probleem. Dus blijf zeker focussen op een betrouwbare oplossing om extra wonen en werken mogelijk te houden in onze gemeente. Batterijen, nou logisch dat ik daar natuurlijk meteen op verder ga. Die batterij-initiatieven waarover geschreven wordt voor scholen en bedrijven zijn daarin een kans. Zeker zolang we met hoogspanning nog niet op dat niveau zitten.

Fijn dat met de provincie Noord-Holland ook die batterijhandreiking wordt opgesteld. De rol van bedrijven. Tot en met mei 2024 zijn er 429 bedrijven bezocht en voorzien van adviezen om energie te besparen. 28% van deze bedrijven heeft een of meerdere geadviseerde maatregelen getroffen. Goed hoe dit wordt aangepakt en ondernemers worden en blijven worden ondersteund. Hoe kijkt de portefeuillehouder naar die aantallen? 429 bedrijven, 28% heeft er wat meegedaan, is dat naar wens? Er zijn 19.500 bedrijven. Als je dat dan deelt, dan heeft 0,6% er iets meegedaan. Hoe kan de gemeente ondernemers nog meer informeren, zodat ook andere ondernemers de kans pakken om wat met die kennis van de adviseurs te doen? Het zonnecarré. We lezen dat het goed gaat met het opwekken van energie. Het zonnecarré speelt hierin een belangrijke rol, maar in het rapport van Berenschot wordt benoemd dat het vergroten van het zonnecarré kan bijdragen aan het sneller halen van de CO2-doelen. Even terug naar die 300 hectare. Verschillende initiatiefnemers hebben de ambitie om dit jaar SDE-subsidie aan te vragen. Dat zien we in een update uit mei 2024, maar die businesscase is de afgelopen periode verminderd.

Portefeuillehouder, hoe worden de partijen van het zonnecarré gemotiveerd om te starten met de bouw of anders hun plekje af te staan aan anderen die wellicht met een minder zekere businesscase genoegen nemen? Het laatste punt is het doorontwikkelen van die proceswijkaanpak. De VVD ondersteunt natuurlijk dat inwoners de regie hebben om plannen te maken en deze uit te voeren en dat de gemeente daarin kan faciliteren. Ook hierbij geldt wat ons betreft dat de oplossing haalbaar, betaalbaar en betrouwbaar moet zijn. Dus ga zo door als slimme volger en blijf bewust van die onderdelen. Wees de facilitator, maar geef inwoners en ondernemers de vrijheid om ermee aan de gang te gaan.

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

5

De VOORZITTER: Nou dank u wel, mevrouw. Dat was een hele mooie maidenspeech. Wie mag ik nu het woord geven? Mevrouw van de Meeberg van D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik had allemaal dingen voorbereid met argumenten waarom wij vinden dat we dit toch echt vooral moeten doorzetten, maar ik hoor tot nu toe eigenlijk, en ik herhaal tot nu toe, want ik verwacht dat er nog drie sprekers komen die een heel ander geluid gaan laten horen. Tot nu toe zijn er fracties die best wel overtuigd zijn van de noodzaak van het behalen van de afspraken die we met elkaar hebben gemaakt over CO2-reductie en het tegengaan van negatieve klimaatverandering. Dus ik ga on the spot het even anders doen dan wat ik had bedacht. Ik denk dat we, voorzitter, al best heel veel goede dingen doen in deze gemeente om het halen van onze afspraken te garanderen, maar we halen het natuurlijk niet en dat is jammer. Wat D66 betreft zetten we alles op alles om die doelstellingen wel te halen. Dat vinden we namelijk om verschillende redenen heel belangrijk, dus we moeten een tandje bijzetten wat ons betreft.

Het is grappig dat de VVD het heeft over de faciliterende rol en ook daarmee de term slimme volger, want dat was precies waar ik ook iets over wilde zeggen, maar dan net even wat anders, want die faciliterende rol, voorzitter, die mag wat ons betreft best wel af en toe een activerende rol zijn en die slimme volger, die zorgt ervoor dat als je gaat wachten op anderen die misschien geen beslissing nemen, je zelf ook geen beslissing neemt over dingen. Wij willen eigenlijk graag daar toch wat meer het voortouw in nemen, zodat je soms inderdaad een investering moet doen die je misschien een blauwe plek kan opleveren, maar waardoor je wel kan ontdekken: wat werkt er nou voor ons? We weten ook die zonnepanelen, mijnheer Spijker had het er net over, daar wil ik zo nog wat over zeggen, die zonnepanelen van nu zijn al heel anders dan de zonnepanelen van tien jaar geleden. Die batterijen, die zijn ook in ontwikkeling. Dus soms, wat ons betreft en ik snap dat mensen daar soms anders over denken, maar wat ons betreft mag je af en toe best wel een beetje de neus stoten met dingen waarvan je denkt: oké dat moeten we anders doen. Maar neem het initiatief en ga op die bestuurdersstoel zitten, zodat je aan het stuur zit in ieder geval en niet zit te wachten op andere gemeenten of andere partijen die misschien wel een beslissing of geen beslissing nemen waardoor je nergens komt.

Dan wil ik heel graag iets zeggen over dat beeld dat mijnheer Spijker schetste over een hele zwarte polder met velden uitgestrekte zonnepanelen. Wij hebben met elkaar afgesproken dat zonnepanelen komen langs snelwegen, langs spoorbanen en op stukken grond in de gemeente waar eigenlijk niks kan. Bijvoorbeeld langs de landingsbanen van Schiphol. Daar wil je ook echt niks anders. Dat is wat we met elkaar hebben afgesproken. Het is niet zo dat het voorligt dat we hele velden gaan volleggen en dat we die hele polder volbouwen met zonnepanelen. De daken moeten benut worden. Als mensen zelf hun eigen veld willen invullen, zou dat wellicht kunnen, maar niet zo grootschalig als mijnheer Spijker voorspiegelt. Ik vind het heel belangrijk dat we het hebben over de dingen die kloppen. Dank u wel voor de tijd. De VOORZITTER: Ja, ik wilde zeggen, u moet echt gaan afronden, want u bent ruim over de tijd. Maar u krijgt nog een interruptie van de heer Blom en ook nog een van de heer Spijker, want hij wordt natuurlijk aangesproken. Ik stel dus voor eerst de heer Spijker en dan u mijnheer Blom.

De heer SPIJKER: Voorzitter, is mevrouw Van de Meeberg bekend met de situatie in Zwanenburg waar je een gigantisch stuk grond hebt, dat gewoon landbouwgrond was en is tot nu toe en wat gewoon zal worden gebruikt als een zwarte lappendeken voor zonnepanelen? De VOORZITTER: Ik denk overigens wel dat dit gewoon een mooi onderwerp is voor de tweede termijn. Dus geeft u nog even een reactie, mevrouw van de Meeberg en dan ga ik door naar mijnheer Blom. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Zeker voorzitter, daar ben ik bekend mee. Het is ook een heel goed en mooi initiatief. Dat ligt precies in een driehoekje tussen snelwegen in, waar echt ook werkelijk niets Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

6

anders mee kan gebeuren. Je mag je afvragen of de spullen die daar worden verbouwd, of die wel zo prettig zijn om te eten. De VOORZITTER: Mijnheer Blom. De heer BLOM: Oei, oei, u raakt nu twee onderwerpen die mij wel een enigszins aan het hart gaan. Mevrouw Van de Meeberg, via de voorzitter, ja, ik moet nog een beetje wennen. Als je met je laatste speech bezig bent, dan ben je misschien een beetje gespannen. Ook dat is een grapje. Ik wil mevrouw Van de Meeberg er even op attenderen dat wij inderdaad hebben besloten om 300 hectare goede landbouwgrond op te offeren voor zonnepanelen tot 2030. Daar zijn we nu gewoon mee bezig. Dat is iets anders dan ze langs de snelwegen leggen en op het Schipholterrein. Ik zou ze heel graag op het Schipholterrein willen neerleggen, maar Schiphol wil niet meewerken. Ik zou daar in de tweede termijn best wel even met elkaar over willen praten om dat eventueel wel voor elkaar te krijgen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat lijkt mij een heel goed idee, want ik wil dit onderwerp gewoon voor de tweede termijn vasthouden. Dan ga ik nu door naar de volgende spreker. U wilt nog reageren? Heel kort dan, mevrouw van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik heb vandaag een les gegeven aan een eerstejaars mbo-klas over het verschil tussen feiten en meningen.

Misschien dat ik die PowerPointpresentatie ook nog even aan mijnheer Blom moet sturen, want goede landbouwgrond is een mening en geen feit. Daar zou ik het graag bij willen laten. De VOORZITTER: Dank u. Wie mag ik nu het woord geven? Ja mijnheer Beusenberg, u heeft denk ik nog anderhalve minuut. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Als het heel snel gaat dan moet dat lukken. Voorzitter, zoals jullie allemaal weten is SRH voor innovatie en zeker op het gebied van het opwekken van schone energie. Wat SRH wel opmerkelijk en eigenlijk onbegrijpelijk vindt, is dat er een heel traject in gang is gezet om zonneakkers aan te leggen zonder dat je ruimte hebt op het net. Dat vind ik heel erg jammer en ik denk ook dat de doelstellingen die uitgezet zijn om die te behalen, dat het wel mogelijk is of mogelijk kan zijn als de infrastructuur van het net op orde is. Het is nu zo dat er duizenden vierkante meters zonnepanelen uitgezet moeten worden, omdat ze de stroom niet kwijt kunnen. Dat vindt mijn partij toch wel heel schokkend en schrikbarend eigenlijk, want er wordt heel veel geld ingepompt, maar we kunnen de stroom niet kwijt. Dat is al lang bekend hoor, want we zijn toen als raad naar het Noordzeekanaal gegaan. Daar hebben we ook over energie gesproken. Toen kon twee derde dat we nodig hadden niet op het net. Van de 100% konden we twee derde toen al niet kwijt.

Dat is niet minder geworden. Ik denk dat ik nu nog ongeveer een minuutje heb. De VOORZITTER: Nee, ik denk dat u er nu al overheen bent, mijnheer Beusenberg, maar u krijgt nog een vraag van de heer Salhi van de HAP. De heer BEUSENBERG: Daar ben ik altijd gek op. De heer SALHI: Nee, hij is wat zachter dan hij klinkt. Ik heb ergens in een brief gelezen dat er voor opgewekte groene stroom juist wel ruimte is. Misschien kan de wethouder dat straks meenemen in de beantwoording, want dat scheelt heel veel discussie. Dank u wel. De VOORZITTER: De vraag wordt opgeschreven. Mijnheer Beusenberg, heel kort nog? Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

7

De heer BEUSENBERG: Ja, dat klopt ook wel, maar het was al lang bekend dat de stroom die op de windparken in de Noordzee, voor de kust van Noord-Holland, wordt opgewekt, verplaatst wordt naar Zeeland. En daar is het natuurlijk niet voor bedoeld in de provincie Noord-Holland, hè? Om Zeeland even te voorzien van een zooitje stroom uit windmolens, die wij opwekken. Toe maar jongens. De VOORZITTER: Ja, duidelijk mijnheer Beusenberg. Ik heb nog een aantal partijen die niet aan het woord zijn geweest. Is daar geen behoefte aan? U wel? Mijnheer Vermeulen, Forza! gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Laten we het maar doen, voorzitter. Toen ik las waar deze sessie over ging, toen las ik dat we het gingen hebben over de problematische aanpak van de energietransitie. En ik denk ook dat dat zo is. Haarlemmermeer voert op kosten en ten koste van onze inwoners een ambitieus programma voor de energietransitie uit, dat inmiddels gedeeltelijk door de tijd is achterhaald. Biomassa kan echt niet meer. Ook de VVD vond net dat we als slimme volger moeten blijven leren van de fouten van anderen. Dan moeten we wat Forza! betreft het woord warmtenet zo snel mogelijk uit het gemeentelijk woordenboek schrappen. Het document ademt verder centrale planning en top-down sturing.

Er wordt een uitgebreid bureaucratisch apparaat opgetuigd, zoals het opzetten van een klimaaten energiefonds, het instellen van een energieloket, het uitvoeren van stimulerend toezicht bij bedrijven. Dan lezen we over het opstellen van lokale kaders en regelgeving voor batterijtoepassingen en we vragen ons af: waar is dat voor nodig? Het gebruik van biobrandstof voor gemeentelijk werkmaterieel wordt als positief gepresenteerd, maar is dat natuurlijk niet. Net als het selecteren van aannemers op basis van hun gebruik van biobrandstof en elektrisch materieel. Dat maakt gemeentelijk werk nodeloos duurder en sluit op voorhand iedere lokale ondernemer uit. In tijden van bezuinigingen gaat dat ten koste van bijvoorbeeld de kwaliteit van de openbare buitenruimte, we kunnen geld tenslotte maar een keer uitgeven. De ridiculiteit van het geven van het goede voorbeeld heeft Forza! al vaker genoemd, dat goede voorbeeld geven met het geld, dat van onze inwoners werd afgenomen. Wat Forza! betreft een ongewenste herverdeling van welvaart en een inbreuk op eigendomsrechten van belastingbetalers. Zo kan iedereen het goede voorbeeld geven met geld van een ander. In de echte wereld werkt dat toch echt anders. De gemeente zet naast genoemde verduurzaming aanzienlijke publieke middelen in voor de energietransitie.

€ 4,4 miljoen voor duurzaamheidsleningen en € 2,1 miljoen voor energiearmoederegelingen voor de dure energie die de overheid zelf veroorzaakt heeft. Een mooie bezuiniging om daar een streep doorheen te halen. Inmiddels kijkt de burger wel beter uit, we hebben het er net ook al over gehad, niets zo onbetrouwbaar als de overheid. Het beboeten van zonnepanelen op daken, terwijl zonneparken gesubsidieerd worden, is een voorbeeld van inconsistent beleid dat naast de inspanningen van de gemeente de energietransitie verder zal belemmeren. Wellicht is het ook een idee om in het kader van betaalbare woningen en met de netcongestie in het achterhoofd af te zien van de focus op all-electric-woningen. Hoewel de gemeente ongetwijfeld goede bedoelingen heeft, gaat de gekozen aanpak ten koste van individuele en economische vrijheden en zorgt het alweer voor een toename van bureaucratie. Forza! pleit nog maar eens voor minder overheidssturing en meer ruimte voor marktwerking in de energietransitie. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Mijnheer Ruiter van... O, sorry. Mijnheer Zuyderwijk, u heeft een interruptie? Gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: Mijnheer Vermeulen haalt aan dat er meer marktwerking moet komen, maar elke keer als ik dan oplossingen hoor, dan hoor ik over kerncentrales.

Ik denk dat dat juist de meest intensieve manier is om subsidie van de inwoners te halen om te stimuleren om energie op te wekken. Dat is dan toch juist geen marktwerking?

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

8

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, wilt u daar nog op reageren? De heer VERMEULEN: Zeker. Ik dacht vandaag zal ik kernenergie noemen, voorzitter. Ja, ik had drie minuten dus ik heb het niet gedaan, want ik heb het de vorige keer al gedaan. Toch wel prettig dat het dan toch nog even ingebracht wordt. Als ik kijk dat we voor de prijs van vier kerncentrales alleen al een kabel moeten leggen om de wind, die op zee wordt opgewekt, aan land te brengen dan denk ik dat, los van het feit dat dat niet de marktwerking was die ik voor ogen had, dit toch een betere oplossing zou zijn dan wind op zee. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Dan ga ik nu naar mijnheer De Ruiter van BVNL. De heer DE RUITER: Ja, dank u voorzitter. Voorzitter, de fractie van BVNL, het zal u niet verbazen, is geen voorstander van de dwangmatige belastinggeldverslindende energietransitie. Wat we in de realiteit ook al zien gebeuren, is dat grote organisaties inmiddels stilletjes op hun schreden gaan terugkeren. Waar jaren geleden nog gemakkelijk holle frasen over onhaalbare en onzinnige doelen gedaan werden, zie je nu dat onder andere in het bedrijfsleven stilletjes omtrekkende bewegingen gemaakt gaan worden. 2030 komt dichterbij en nu blijkt wat het werkelijk gaat kosten en hoe technisch onhaalbaar veel van de doelstellingen zijn.

Werden die doelstellingen met trompetgeschal aangekondigd, de aftocht gebeurt stilletjes. Die wordt wel vaker stilletjes geblazen. Deze gemeente is nog niet aan de aftocht toe, zo blijkt uit dit stuk. Onze fractie overweegt en misschien kunnen we daar in tweede termijn ook nog even verder over praten, om met een motie te komen die gaat verbieden dat er überhaupt zonnepanelen op onbebouwde bodem komen en zeker tenminste zolang niet alle daken daarmee bedekt zijn of parkeerplaatsen mee overdekt zijn in de gemeente. Misschien kunnen we in tweede termijn, ik zei het al, hier nog wat over overleggen. Ik hoorde volgens mij ook de fractie van EEN Haarlemmermeer daar al over. Verder vraagt onze fractie zich af hoe er en het gaat geen technische vraag worden, het gaat echt een politieke vraag worden, wiebelstroom over het elektriciteitsnet naar een waterstofinstallatie in Vijfhuizen gevoerd gaat worden in zodanige hoeveelheden dat er een zekere productie haalbaar is, terwijl in aansluitingen voor bedrijven en in sommige gevallen zelfs voor woningen niet voorzien kan worden. Kan de portefeuillehouder uitleggen wat hierin de prioriteiten zijn? Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Nou was het wel lichtelijk een technische vraag, maar goed. Nee, dus die wordt, indien mogelijk, schriftelijk beantwoord. Mevrouw Antolini wilt u het woord? Ja. Mevrouw ANTOLINI: Dank u, voorzitter.

Vandaag hebben we het over de aanpak van de energietransitie en een monitor voor energie en klimaat. Voorzitter, FVD blijft het herhalen, het uitfaseren van fossiele brandstoffen op korte termijn is een ramp. De zogenoemde groene energiebronnen zullen nooit de energiebehoeften kunnen dekken. Een gemiddelde kolencentrale levert ongeveer 1000 megawatt, terwijl één windturbine slechts rond de 5 megawatt produceert. Dit betekent dat er voor elke kolencentrale minimaal 200 windturbines nodig zijn en zelfs meer gezien de onzekere opbrengst en het gebrek aan effectieve opslag. Berekeningen voor zonnepanelen geven een net zo dramatisch beeld. Er is een obsessie ontstaan als het gaat over klimaat en energie. Het is werkelijk klimaatgekte. Het feit is echter dat extreme milieuschade wordt veroorzaakt door de productie van windturbines, zonnepanelen en accupakketten, wat bovendien ook weer CO2 uitstoot. Windturbines hebben regelmatig onderhoud nodig en gaan niet veel langer mee dan twintig jaar. Het rendement van zonnepanelen daalt geleidelijk en zonnepanelen zijn na ongeveer dertig jaar aan vervanging toe en ze zijn ook niet recyclebaar. Dan hebben we het nog niet eens over de enorme hoeveelheden grondstoffen die hiervoor nodig zijn.

Netbeheerder Tennet heeft ook al gewaarschuwd voor een mogelijk tekort aan elektriciteit in Nederland na het jaar 2030, mede door de groeiende afhankelijkheid van weersafhankelijke energiebronnen. Voorzitter, we ontkennen niet dat fossiele Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

9

brandstoffen nadelen hebben, maar de middelen zouden wel beter besteed kunnen worden, bijvoorbeeld aan het schoner en veiliger maken van fossiele brandstoffen. Of wellicht door het kijken naar kernenergie. Voorzitter, het is tijd om te zoeken naar echte oplossingen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Antolini. Voor de notulen wil ik opmerken dat niet aanwezig zijn ChristenUnie-SGP, GEZOND Haarlemmermeer en de PvdA. GroenLinks heeft daar de bijdrage voor gedaan. Dan wil ik nu het woord geven aan het college voor de beantwoording van de vragen. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter en dank u wel raad voor het agenderen van dit onderwerp. Ik wil even aan de voorkant beginnen, ook een beetje in reactie op de heer Zuyderwijk van GroenLinks-PvdA. Die zegt dat het gewoon een dikke vette onvoldoende is en wat gaat u eraan doen? Nou dat het niet voldoende is dat heeft de heer Blom van CDA ook wel gezegd, als je kijkt naar de smileys, et cetera. Ik vind alleen wel dat ik echt mijn complimenten en ik doe het zelf even, want ik heb het niet vanuit de raad gehoord, maar ik doe het toch aan de ambtenaren. Als u ziet, excuses mevrouw Van de Meeberg, als u ziet wat er in die voortgang programmatische aanpak allemaal staat en ook hoeveel verwijzingen naar raadsbrieven, et cetera, waarmee we u op de hoogte houden... Er wordt ongelooflijk hard gewerkt.

Is het voldoende? Nou, dat valt te betwijfelen. In die zin is de vraag natuurlijk ook: moet het allemaal bij ons vandaan komen? Of moeten wij zorgen en proberen aan te jagen? In dat opzicht vond ik uw opmerking niet helemaal terecht. Ik ben met u eens dat we meer moeten doen, want we hebben een aantal doelen met elkaar gesteld en daar zijn we nog absoluut onvoldoende naar op weg. Dat blijkt wel uit de rapportage. Is dat dan de schuld of het niet goed leren voor een proefwerk van de gemeente? Dat is twijfelachtig, want dat staat volgens mij ook in al die stukken. We moeten het wel met elkaar doen en dat betekent niet alleen de gemeente, maar ook u hier in deze zaal en iedereen die thuiszit, die dat wil doen, want het wordt niet afgedrongen, daar kom ik straks nog wat later op terug. Dat was mijn eerste reactie aan u, mijnheer Zuyderwijk van GroenLinks. U heeft ook gevraagd welke maatregelen we nog wel meer gaan nemen. Die zijn er natuurlijk wel. We moeten met elkaar gaan inzetten op collectieve warmte. Zonnecarports lopen door en er zit ook een politieke vraag achter, want wat bent u bereid om te doen om verder te komen in die energietransitie? Dan hebben we bijvoorbeeld over de op dit moment lopende enquête, peiling over wind op land.

Bent u bereid om als gemeente te zorgen dat er wind op land georganiseerd kan worden? Is er eventueel zelfs nog uitbreiding van het zonnepark mogelijk? Wat maar de vraag is of dat kan. Maar goed, dat zijn politieke vragen die wat mij betreft juist hier en in uw raad aan de orde gesteld moeten worden. Ik wacht even. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk, een aanvullende vraag? De heer ZUYDERWIJK: Ja, ik vraag me af, het college heeft zelf in het coalitieakkoord staan dat het die doelen wil halen. Nu constateren we dat we dat niet gaan doen. Ik hoorde ook al andere partijen zeggen dat we eigenlijk meer moeten gaan doen. Dan wil ik wel een visie van het college hoe we die doelen dan wel gaan halen en welke extra middelen we gaan inzetten, want die hoor ik nog vrij weinig behalve dan die extra windturbines. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik probeerde dat net wel aan te geven. De extra inzet zit ook op extra zon, extra carports en de warmtetransitie. U moet zich realiseren dat vanaf het moment dat we zijn gaan meten tot nu, je ziet nu ook een versnelling. Dat komt omdat dingen zoals de warmtetransitie, die heeft gewoon tijd nodig. Dat is niet iets wat je van vandaag op morgen doet. Dat vergt heel veel voorbereiding, maar op het moment dat het gaat lopen, gaat er ook iets in de lijn veranderen.

Daar wordt ongelooflijk hard aan gewerkt. Dat is wel mijn hoop in ieder geval, dat we op Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

10

het moment dat we er de volgende keer over spreken, we die stijging kunnen gaan zien. Maar bijvoorbeeld op het gebied van de bebouwde omgeving en warmte, daar valt nog ongelooflijk veel winst bij te halen. Dat is nogmaals niet iets wat alleen de gemeente kan doen, die kan daar alleen in aandragen en proberen in aan te jagen. Ik kom daar zo nog even verder op terug. Even kijken, want ik kom even bij de heer Blom van het CDA, die wel ook dank uitsprak. Dank u wel daarvoor, mijnheer Blom. U vroeg zich wel af, dat gemeentehuis, dat kan toch nooit zo heel netjes gegaan zijn. Daar hebben we ook een brief over gestuurd, namelijk over dat de afvoer en de sloop van het gemeentehuis energieneutraal is gedaan en dat we daar circulair enorm op hebben gestuurd ook. Ik weet niet exact of de afvoer van de materialen ook allemaal met alleen maar elektrisch bijvoorbeeld is gedaan, maar in ieder geval is wel circulair gesloopt en is ongelooflijk veel hergebruikt en daar hebben we u over geïnformeerd. De VOORZITTER: Mijnheer Blom, nog een aanvullende vraag? De heer BLOM: Ik heb natuurlijk uw brief gelezen daarover. Er is circulair gesloopt, maar dat is met gewone dieselmachines gedaan. Die gebruiken gewoon energie en stoten CO2 uit. Dus het is niet elektrisch gebeurd. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel, voorzitter.

Nou ja, dat gaf u zelf al aan, de wagens, et cetera, zijn er wel, maar we hebben daar wel echt een stap in gemaakt. Ook als we gaan kijken naar hoe we het in de toekomst met... De bouw gaat niet alleen om de bouw van het gemeentehuis. Ik kijk naar het hele stadshart, daar wordt ook ingezet op dat alles daar elektrisch gaat gebeuren. Dus daar zit echt wel ontwikkeling in. Dat de sloop nog niet volledig CO2-neutraal is gebeurd, dat ben ik met u eens. Ik ga even naar de heer Spijker. Hij zegt dat 50% van de uitstoot door datacenters komt. Als u het rapport had gelezen, had u gezien dat dat 18% is. Dus dat cijfer is niet helemaal correct. Daar wilde ik even wat op zeggen. En over zon. U geeft aan geen zwarte deken. We hebben gewoon afspraken met elkaar gemaakt over de eerste 300 hectare van de zonneakker, het zonnecarré. We zijn ook heel hard bezig om met het rijk samen te kijken naar plekken langs snelwegen en inderdaad Schiphol hoort daar ook bij, maar ook de A9, de A5, noem maar op. Daar wordt dus ook heel hard op ingezet om juist daar en daarmee te voorkomen…, want er is vorig jaar ook een zogenoemde zonnebrief van onze voormalige minister Jetten gekomen, die zegt dat als het gaat om landbouwgrond, of dat nou goede of minder goede is, maar landbouwgrond moet je eigenlijk als allerlaatste gaan gebruiken. Daar houden we ons nu ook aan.

Dat neemt niet weg dat de zaken die we al hebben uitgegeven met elkaar, dat die voortgang mogen vinden. Dat is dus in ieder geval de 300 hectare. De VOORZITTER: Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter. Als ik het goed heb, gaan we volgende week of die week daarna, excuses, praten over een zonneakker vlak bij Badhoevedorp/Lijnden. Die ligt niet bij een snelweg, die ligt langs de Schipholweg, dus dat is ook een behoorlijke zonneakker. Het is gewoon keurig landbouwgrond, nog steeds. Zo zijn er meer plekken waar we op het ogenblik… en dat is even voor de duidelijkheid niet in de driehoek met Schiphol, wat eerder werd gezegd, absoluut niet, want voor de goede orde, ik ben het volledig met u eens. Als we het op daken, carports, etc. leggen ben ik uw grootste aanhanger. Ik bedoel, absoluut, uw grootste fan. Volledig. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij.

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

11

Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel. Het gaat sowieso om in het zonnecarré. Dat is waar we nu op dit moment in uitgeven. Dat zonnecarré is niet alleen maar langs Schiphol, maar is een wat ruimer gebied. Daar zit dit voorstel waar u het over heeft dus ook in. Dat zonnecarré nogmaals dat is 300 hectare en daarvan hebben we afgesproken dat we dat gaan uitgeven. Daar liggen ook al heel vergaande ontwikkelde plannen voor. Er hebben al veel verschillende initiatiefnemers SDE-subsidies voor aangevraagd. Degenen die dat nog niet hebben gedaan, zijn daar ook mee bezig. Dat beantwoordt ook gelijk een stukje van de vraag van mevrouw Linthorst over hoe het ermee zit. Nou, er is wat vrijgevallen, maar daar heeft zich ook alweer een van de eerder ingelote initiatiefnemers zich voor aangemeld. Dus dat gaat eigenlijk vanzelf, want initiatiefnemers willen heel graag. Dus dat extra aanjagen is in die zin niet nodig. Ik kom even naar de heer Salhi van HAP. Is het erg als we het niet redden? Ja, los van een politieke vraag zit daar ook een hele wereld van de wetenschap achter. Ik ga die vraag hier nu niet op die manier beantwoorden.

Ik zou het persoonlijk als wethouder klimaat en energie uiteraard erg vinden als we het niet halen, want ik denk dat we dat met een goede reden doen en dat zijn ook de afspraken die we met elkaar hebben gemaakt, zowel op lokaal maar zeker ook landelijk en op internationaal niveau. Overigens, als u ook vraagt wat we kunnen doen om het wel te halen, dan zeg ik wind. Dat is een van de opties waarop je het nog echt zou kunnen uitbreiden. Wat zegt het college tegen mensen die nog zonnepanelen moeten kopen en die geen gebruik meer kunnen maken van de salderingsregeling? Het is op dit moment zo dat het nog steeds zinvol is om zonnepanelen te kopen, omdat je daarmee ook je eigen energieverbruik heel erg kunt terughalen. Want je kunt overdag, op het moment dat die zon schijnt, zorgen dat je je afwasmachine, je wasmachine, alles wat je elektrisch aan een apparaat in huis hebt, op die zonne-energie laat draaien. Dan hoef je er dus in ieder geval niet nog extra voor te betalen. Het is niet zo dat die boete zo hoog is dat je uiteindelijk meer betaalt dan dat je zou hebben gedaan als je geen zonnepanelen zou hebben liggen. De VOORZITTER: Ja, maar realiseert u zich wel dat met steeds nog meer vragen we niet meer aan het debat toekomen. We zijn al ruim door de tijd. Dus een korte vraag, mijnheer Salhi? Ja? Gaat u verder, mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel.

Mijnheer Salhi zei ook: nu kunnen we vooral mensen met een kleine portemonnee helpen. Dat is volgens mij iets wat we juist ook heel erg doen. Los van het feit dat we zonnepanelen hebben weggeven en koelkasten hebben we ook voor een groep isolatie geregeld. Die gaan nu…, in deze periode hebben we in de brief aangegeven dat het voor het stookseizoen 2024 is. Dus op dit moment wordt daar voor de huizen isolatiemateriaal verstrekt en wordt de isolatie uitgevoerd. Er is nog een andere subsidieregeling die ook daarvoor wordt ingezet. Bovendien kunnen ook die mensen met een kleine portemonnee, maar wel met een eigen woning, gebruikmaken van de lening die we zojuist hebben ingevoerd. Dus er gebeurt van alles voor mensen met een kleine portemonnee en dat is ook iets waar ik me heel hard voor zal blijven inzetten. Ik kom even nog bij de VVD. Ik ben bang dat ik misschien niet al uw vragen heb kunnen opschrijven eerlijk gezegd. Ik heb aan een aantal al gerefereerd. U geeft aan dat faciliterende regelgeving niet afdwingbaar is. Dat klopt. Het gaat bij faciliteren vooral om daar waar…, als blijkt dat gemeentelijk beleid en regelgeving niet aansluiten bij de ontwikkeling voor de energietransitie. Dan zoeken we samen naar een oplossing om te zorgen dat daar waar iets als een obstakel wordt ervaren, dat obstakel juist wordt weggenomen. Het gaat niet zozeer om afdwingbaar, want dat is niks.

We gaan wel overigens naar een aanwijsbevoegdheid toe. Die wetgeving ligt bij de Eerste Kamer, meen ik op dit moment, waarbij je kunt zeggen: oké, in 2030 moet deze wijk, of in 2040, moet deze wijk van het gas af. Op welke manier, dat is dan weer aan de inwoners zelf en niet afdwingbaar. Even kijken, u vroeg de cijfers over de bedrijven en de labels die ze hebben. Wat zegt u dat nou? En de aanvragen die ze bij het energieloket hebben gedaan. Die zijn wat mij betreft veelbelovend. Daar kan ook nog wel wat aan versnelling plaatsvinden. Dat betekent dat we moeten gaan opschalen naar bedrijventerreinen en dat we daar in collectieve vorm ook wat gaan doen. Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

12

Ook daar is het energieloket voor bedrijven mee bezig en het zal zich daar voor blijven inzetten. Even kijken hoor. D66 gaf aan: blijf aan het stuur. Ik wil nog even over de VVD iets zeggen. Die zei: blijf slimme volger, waar D66 zegt blijf aan het stuur. Allemaal waar. Ik heb het al eens eerder gezegd. Dat etiket slimme volger, dat vonden we in ieder geval in de vorige collegeperiode heel belangrijk, dat het slim volgen was. Ik kan nu zeggen, ik heb dat al eerder gezegd, dat was ook iets waar de vorige wethouder zich op liet voorstaan: we zijn een slimme volger. We zijn eigenlijk gewoon ongelooflijk vooruitstrevend bezig, dus we zijn helemaal niet zo'n hele erge slimme volger, waar ik dan weer heel dankbaar voor ben, want we doen het gewoon heel erg goed. We zijn op sommige punten echt ver voor op onze omliggende gemeenten. Dat wil ik ook graag zo vasthouden. Ik ga naar de ruimte op het net, waarvan gezegd is, die is er helemaal niet. Hoe zit dat nou? Nou, voor bijvoorbeeld alle zonneakkers, die nu al zijn ingetekend en die al in de initiatieffase zitten, is gewoon ruimte op het net. Die worden niet uitgezet. In sommige gevallen kan het voor een zonnepark zinvol zijn om het uit te zetten, omdat de prijs niet interessant genoeg is. Maar dat er geen ruimte is op het net, in ieder geval voor alle initiatieven die hier nu zijn, dat is in ieder geval niet waar.

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, u heeft nog een vraag. De heer VERMEULEN: Ja, of de wethouder dan ook bij die zonneparken heeft meegenomen dat die met de SDE-subsidie die ze krijgen een gegarandeerd inkomen hebben voor iedere kilowatt die ze aan het net leveren. Wat dat betreft is de wethouder het dan met mij eens dat dat nooit een reden kan zijn om uit te zetten. Hooguit, dat ze op dat moment het net overbelasten. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel. Ik zeg ook niet dat de zonneakkers hier uitstaan, want nogmaals, de zonneakkers die nu hier in de initiatieffase zitten, die moeten nog ontwikkeld worden overigens voor een deel. Die staan aan. Ik had nog één vraag en volgens mij kwam die van u over de batterijen. Waarom zou je daar regels voor stellen? Want laat dat lekker gebeuren. Ik weet niet of u zo een batterijopslag wel eens van dichtbij heeft gezien, maar dat zijn ook geen kleine jongens om het zo maar te zeggen. Die vergen dus ook wel een goede ruimtelijke inpassing.

Als we met elkaar wel die zonneakkers…, daar waar we heel veel regelgeving op hebben gezet over hoe dat er uit moet zien en hoeveel groencompensatie er moet zijn, dan zou het wel heel vreemd zijn, juist ook als in die zonneakkers nu op dit moment ook al geëxperimenteerd wordt of in ieder geval de wens is om daar batterijen bij te plaatsen, dat we dat volkomen vrij zouden laten. Ik ben met u eens dat we dat niet zo moeten dichtregelen dat dus niemand meer zo'n batterij gaat plaatsen. Ook niet bijvoorbeeld op bedrijventerreinen, waar het echt best wel een oplossing zou kunnen zijn. Dat ben ik dus helemaal met u eens, maar dat we er met elkaar over nadenken waar willen we en hoe willen we dat dan ingepakt hebben, lijkt me echt niet meer dan logisch. De VOORZITTER: Dan was er nog een vraag van mevrouw Van de Meeberg. Nee, inmiddels beantwoord? Oh, voor het debat. Oh, oké. Bent u klaar mevrouw Van der Meij? Wethouder VAN DER MEIJ Ik denk het wel, maar als het niet zo is dan... De VOORZITTER: Ja, kunnen we over naar de tweede termijn of zijn er nog vragen voor het college? Nee? Ik heb een aantal onderwerpen gehoord. We beginnen bij GroenLinks. Toen was er een onderwerp over zonnepanelen tussen D66 en EEN Haarlemmermeer en BVNL wilde het hebben over een eventueel in te brengen motie. Dus ik geef het woord nu als eerste aan u mijnheer Zuyderwijk.

Wilt u nog eventjes uw onderwerp herhalen waarover u in debat wil gaan? Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

13

De heer ZUYDERWIJK: Ja, wij denken dat het handig is om nog meer maatregelen te gaan nemen. We zien dat we de doelen niet halen, dat hebben meerdere partijen geconstateerd. Ze hebben ook geconstateerd dat er meer gedaan moet worden om de reductie te bewerkstelligen. Ik vraag me af, er staan een aantal voorbeelden in het onderzoek van Berenschot, of daar een aantal maatregelen van genomen kan worden. Ik hoor graag hoe andere partijen daarnaar kijken. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Wat D66 betreft doen we ze allemaal. Zo snel mogelijk. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen en daarna mijnheer Blom. De heer VERMEULEN: Wat Forza! betreft doen we er geen één. Ik zal u vertellen waarom dat is. We hebben op dit moment, ik heb het net even opgezocht, in 2019 hadden we drie uren met een negatieve stroomprijs. Dat zie je door de jaren heen oplopen. Dit jaar tot op heden 406. We zien inmiddels dat de duurzame opwek bij particulieren al enorm afgestraft wordt. Dat daar echt gewoon een soort ontmoedigingsbeleid voor zonnepanelen geldt. Dat gaat dan…, er zijn allerhande inmiddels ook buitenlandse bedrijven, want in Zwanenburg hebben de boeren het heel slim aan een Belg verkocht, die daar met de subsidie vandoor gaat die andere mensen moeten betalen in hun energie die daardoor ook heel duur is geworden.

Alle maatregelen die we tot nu toe hebben genomen, hebben er alleen maar voor gezorgd dat energie onbetaalbaar is geworden, dus u vindt ons helemaal niet aan uw kant. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg heeft daar een aanvulling op en daarna mijnheer De Ruiter van BVNL. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mijnheer Vermeulen steeds over de perverse prikkel praten, namelijk de korte termijn, wat levert dat op? Er is ook zoiets als het gaat over energiebesparing en groene energie als de lange termijn en dat je het niet alleen maar doet voor je eigen portemonnee, maar dat je het ook doet voor de wereld en voor de mensen die na jou komen. We zien al dat er klimaatvluchtelingen zijn. We zien dat we gewoon risico's lopen als we die veranderingen niet…, ja we zeggen steeds veranderingen tegen gaan, maar eigenlijk moeten we nu veranderingen inzetten om te zorgen dat de wereld er niet slechter aan toe raakt. Ja, dat kost inderdaad geld. Ik weet dat mijnheer Vermeulen niet wil dat we daar belastinggeld voor gebruiken. Ik denk dat het onze taak is om met elkaar te zorgen voor een goede maatschappij. Ik wil mijnheer Vermeulen eraan helpen herinneren, die zegt dat er niets zo onbetrouwbaar is als de overheid, dat hij zelf onderdeel uitmaakt van de overheid als gemeenteraadslid. Dank u wel.

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, daar nog een korte reactie op en dan geef ik mijnheer Blom het woord. De heer VERMEULEN: Laat ik om te beginnen zeggen, ik werd natuurlijk aangesproken, meerdere keren zelfs, dat ik van mijn leven nog nooit een klimaatvluchteling heb gezien. Ik betwijfel zelfs of ze überhaupt bestaan. Wat ik wel zie is dat er in sommige continenten zo'n bevolkingsexplosie is, dat er geen economische toekomst is voor alle mensen die daar geboren worden en dat ze dan maar hiernaartoe komen. Dat zou ik gewoon een economische vluchteling noemen, dus dat hebben we dan gehad. Wat dan gewoon de betrouwbare overheid betreft, ik zie mezelf als volksvertegenwoordiger en in die hoedanigheid ben ik geen onderdeel van de overheid, maar probeer ik juist mensen te beschermen tegen de overheid. Dat is dan gelijk dat ik mijn status helder heb, dat is zoals ik hier zit. En Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

14

verder, al die maatregelen die we nemen en die we tot nog toe hebben genomen hebben het leven van onze mensen alleen maar heel erg moeilijk en heel erg duur gemaakt, vooral voor de mensen aan de onderkant van het loongebouw. Als je kijkt welke investeringen er gepaard gaan met het verduurzamen van je woning en omdat bij mijzelf bruin het kan trekken, heb ik dat allemaal gedaan. Dan praat je toch al gauw over een halve ton die je in je huis stopt. Dat doe je niet voor een betere wereld, dat doe je ook voor een gedeelte omdat je daar een rendement op verwacht. Iedereen die dat niet doet, de enkeling die zo ideologisch is dat die dat doet puur om de aarde te redden, dat die daarvan overtuigd is geraakt door elke dag de krant te lezen, dat zal een enkeling zijn, mevrouw Van de Meeberg. De VOORZITTER: Via de voorzitter, mijnheer Vermeulen. Ik geef nu het woord aan de heer Blom, daarna mijnheer De Ruiter, daarna mevrouw Antolini, daarna mevrouw Linthorst. De heer BLOM: Ja, mevrouw de voorzitter, ik wil eigenlijk toch nog even een stukje van mijn betoog herhalen. We doen het eigenlijk helemaal niet zo slecht als gemeente. De crux zit er een klein beetje in dat we gegroeid zijn als gemeente met het aantal inwoners ten opzichte van het referentiejaar en dat wij heel veel datacenters huisvesten. Dat zijn twee oorzaken waar we dus eigenlijk weinig vat op hebben.

Als je naar het probleem datacenters kijkt, die datacenters staan niet voor onze gemeente geplaatst, maar die staan dus voor Nederland of voor de hele wereld geplaatst. Dus wij gebruiken de stroom om iets te doen voor de hele wereld. Dus de CO2--uitstoot van Schiphol zou eigenlijk over de hele wereld verdeeld moeten zijn, die wij dus nu plaatselijk genereren, net zoals de uitstoot van Schiphol niet op ons gemeentelijk bordje komt. Misschien is het gewoon een boekhoudkundig trucje, van als we er een werelds probleem van maken, dan komen wij gewoon op die 55%. Dan is er niks aan de hand. De VOORZITTER: Mijnheer de Ruiter, ja, zo meteen. Ik ga eerst het lijstje af. De heer DE RUITER: Ja, dank u voorzitter. Voorzitter, naar aanleiding van wat de fractie van GroenLinks in het debat inbracht en met name de reactie van de fractie van Forza! erop, dan kan ik mij helemaal aansluiten bij de reactie van mijnheer Vermeulen. Die zegt: we gaan geen enkele van die maatregelen uitvoeren. Wat ik daar nog aan toe wil voegen en ik zei het eerder al in mijn bijdrage: met klaroengeschal worden allerlei maatregelen aangekondigd, maar de aftocht wordt altijd stilletjes geblazen.

Waar we niemand over gehoord hebben nog, is dat in het reces op de voorpagina van de Telegraaf notabene, de meest betrouwbare krant van Nederland, met grote letters werd aangekondigd dat die zeespiegelstijging, waar we al 30 jaar lang bang voor gemaakt worden, dat die helemaal niet bestaat. Net zomin als er klimaatvluchtelingen bestaan. Dat is het volgende sprookje waar we nu mee worden bang gemaakt. Dus los nog van het feit of we er überhaupt geld aan moeten uitgeven, blijf ik ook ter discussie stellen of het überhaupt ergens voor nodig is. Dank u. De VOORZITTER: Mevrouw Antolini van FVD. Mevrouw ANTOLINI: Dank u, voorzitter. Ik zou graag even in willen gaan op de woorden van D66, van mevrouw Van de Meeberg. Ze is lerares en ze speelt graag moraalridder. Want we doen dit voor de aarde, toch? We doen dit allemaal voor de aarde. Groene energie. Bent u bekend met wat dit is? Dit is een kobaltmijn in Congo. En hier wordt kobalt gewonnen voor het gebruik van de batterijen, voor de elektrische voertuigen, voor de groene energie. Dit is dus wat D66 en de andere partijen hier allemaal perfect vinden. Er is totaal niks mis met groene energie, toch? De VOORZITTER: Mevrouw Linthorst, VVD. Ja, maar ik ga toch echt even het rijtje af, want de heer Zuyderwijk werd ook net aangesproken.

Conceptverslag Sessiedebat Informatiebrief over voortgang programmatische aanpak energietransitie en Monitor Energie en Klimaat 12 september 2024

15

Mevrouw LINTHORST: Nou, de vraag is met welke punten die aangedragen worden, zijn we het eigenlijk eens? Een aantal wel, een aantal niet. Op zich, datacenters gebruiken voor restwarmte, prima. Als er ook een partij is, die daar ideeën mee heeft om daar wat mee te doen, optimaal gebruiken natuurlijk. Maar dat slimme volger, ik kreeg al, toen ik mijn tekst de eerste keer schreef, dat doe je natuurlijk toch samen zo'n eerste keer, want die ga je horen hoor, onder andere van Sophie, van mevrouw Van de Meeberg, dus daar had ik al een klein beetje rekening mee gehouden. Ik ben blij dat de portefeuillehouder zelf ook zei: laten we dingen zeker aanjagen, maar ook dat we niet overal zelf voor hoeven te zorgen. Je ziet gelukkig ook, vooral in Nederland, dat er hele mooie dingen zijn en dat we daar ook wat dingen van kunnen leren, dus dat we ook wel slim kunnen volgen, beter dan dom volgen, zeg maar. Dus die ombuigingen, daar moeten we ook nog eens rekening mee houden. Dus als we alles zelf zouden doen, als we zelf meer die bestuurder- of die regiehouder zouden zijn, dan zouden we daar ook nog extra aan moeten kijken. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Ik heb alleen een vraag: mag ik nu op iedereen reageren? De VOORZITTER: Dan is het handiger dat ik nog even mijnheer Salhi van HAP het woord geef.