2023-12-21 Sessiedebat Ombuigingen

Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

17

De VOORZITTER: U wilt als voorzitter van raadswerkgroep een aanvulling geven, daarna heeft mevrouw Van Straten nog een aanvullende vraag. De heer BOERMAN: Ik heb het wel helder voor ogen. Volgens mij hebben we afgesproken dat we in januari bij elkaar komen om te kijken wat hier vanavond gezegd is en dan hebben we in april een moment samen om met de ambtenaren van gedachten te wisselen. Daarvan heeft mevrouw Van Straten gezegd 'dat wordt dan heel laat'. Dan is het denk ik toch handig als de raad zich op dit moment uitspreekt; is april te laat, willen we voor die Voorjaarsnota 2024-2025 al een menukaart in beeld hebben? Dat is volgens mij de vraag die dan voorligt. De VOORZITTER: Ik kom zo bij u hoor, maar ik ga heel even naar de wethouder. Wethouder NOBEL: Voorzitter, voordat het proces en inhoud en wat mogelijk is door elkaar gaan lopen: we hebben gezegd april, want dan kun je een wat uitgewerkter verhaal hebben. Dus als je dat naar voren haalt, kan je misschien wel globaal zeggen 'dit is ongeveer het bedrag dat omgaat in om een willekeurig domein te noemen – maar dat doe ik nu even niet – PARK21'. Dat is vanavond het lijdend voorwerp maar gelukkig heeft wethouder Sedee al uitgelegd dat heel veel van die gelden gewoon vast staan en sec bedoeld zijn voor PARK21. Dus daar hebben we niet veel te kiezen. Maar laten we dat even aanhouden.

Dat bedrag kunnen we inzichtelijk maken, maar als u zegt 'wat is het maatschappelijk effect? Of op een andere wijze ernaar wil kijken, à la de methode Duisenberg, want ik weet natuurlijk dat u daar als raad veel waarde aan hecht, wordt het veel complexer en dan is de termijn waarop u dat misschien wilt bespreken, helemaal niet haalbaar. De VOORZITTER: Roept dat nog vragen op, voor een laatste ronde? Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, dank u wel, voorzitter. Voor mij wordt het nu eigenlijk een beetje onduidelijker. Het is belangrijk, vinden wij volgens mij allemaal als raad, dat we iets meegeven richting de voorjaarsnota. Maar dan moeten we ook wel meer informatie hebben dan we nu hebben. Want ik constateer hier nu al dat iedereen worstelt met het gebrek aan concrete informatie. En dat wil ik dan ook nog wel even van de wethouder weten, want hij heeft ons er als raadswerkgroep zelf op geattendeerd 'als je nog iets wilt meegeven, dan moet dat eind januari, begin februari'. Maar is er dan ook nieuwe informatie beschikbaar ten opzichte van wat we nu hebben, zodat we ook wat gerichter dingen mee kunnen geven? Of gaan we dan dit debat opnieuw doen? Dat lijkt me niet zinnig. De VOORZITTER: Als er verder geen andere specifieke vragen aan het college zijn… Ja, mijnheer Vermeulen.

De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik wil graag meegeven, want ik voel de tijdsdruk die we allemaal voelen. Ik gaf net in mijn bijdrage al aan dat we wat Forza! betreft uiteindelijk in 2026 een sluitende begroting nastreven, maar dat we er geen probleem mee hebben als wij een begroting hebben waarbij we een sluitend jaar hebben in 2025, maar daarna drie opeenvolgende jaren die er nog niet helemaal uitzien zoals we die hebben. Zou dat, vooropgesteld dat de raad daarmee in zou stemmen, voor het college een werkbaarder situatie geven om tot die ombuigingen te komen? De VOORZITTER: Ik ga voor de laatste maal naar het college en dan sluit ik de eerste termijn af. Wethouder NOBEL: Even om eerst op de vraag van mevrouw Van Straten in te gaan. De gedachte zou zijn dat we dan in februari, wanneer we – even kijken, 15 februari a.s. zie ik hier staan – elkaar weer zien met de raadswerkgroep het bijvoorbeeld zouden kunnen hebben over de denkrichtingen, maar dat is nog niet heel ver uitgewerkt. Maar daar kan een denkrichting tussen zitten waarvan u zegt 'dat zien Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

18

we niet zitten' en dat kunt u dan weer in de openbaarheid bespreken. Maar die is nog niet gedetailleerd, niet op het niveau waar u misschien naar op zoek bent. Dat kunnen we gewoon niet zo tijdig aanleveren. Dus ik kan me voorstellen dat we vragen als 'wat is het maatschappelijke effect?' en dergelijke lang niet voor elk domein kunnen aangeven. Je kunt wel op hoofdlijnen met elkaar van gedachten wisselen 'goh, dit zijn de denkrichtingen die het college voor wil dragen'. Wat vinden we daarvan? Zitten daar denkrichtingen bij die voor ons onbespreekbaar zijn of missen we dingen? Dus dat is het niveau van het debat dat u dan de volgende keer in openbaarheid met elkaar kunt voeren. En dan het antwoord op de vraag van de heer Vermeulen. Kijk, het allermakkelijkst is, maar dat is niet het meest wenselijk, zeg ik er maar direct bij, als u zegt 'we gaan helemaal niets doen', want dan hoef je ook niets uit te voeren, dan hoef je ook niet met je organisatie aan de slag. Vanuit de provincie die toezicht houdt, is gewoon gezegd 'als u die twee jaar niet sluitend heeft, dan komen we bij u op de koffie'. De koffie is hier vrij slecht, dus ik hoop voor de CdK dat dat niet zal gebeuren. De VOORZITTER: Dan rond ik hiermee de eerste termijn af. We hebben nog een ruime twintig minuten voor de tweede termijn. Ik ga mijn best doen met u.

Er is een aantal onderwerpen tijdens de eerste termijn al aangegeven. Het eerste was het bespreekpunt januari of februari, van de VVD. En de Voorjaarsnota 2024 heb ik gehoord van GroenLinks. En nog iets over betrekken van inwoners, maar daarvan heb ik totaal geen idee meer wie dat inbracht. Laten we eerst even bij de eerste twee beginnen en dan kijken of we nog ruimte hebben voor andere onderwerpen of dat de memo voldoende is besproken. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik had net geen spreektijd meer, maar ik zit toch echt met een verduidelijking die ik nodig heb van mijn collega's. Dus ik zou toch graag een onderwerp willen toevoegen. Dat gaat erover of mijn collega's denken – ik hoor veel mensen zeggen 'ik wil tijd kopen, dus ik kan best eens eventjes een oogje toe doen'– dat de tekorten voor 2025-2027 geheel opgelost zullen worden door het rijk. Ik krijg de indruk dat ze dat denken en ik wil eventjes goed zeker weten of dat is wat iedereen hier denkt, want dan denk ik dat het niet helemaal reëel is. De VOORZITTER: Ik denk dat iedereen daar wel een beetje op wil reageren. Zal ik gewoon iedereen af gaan? Mijnheer Van der Peet, CDA. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Niemand weet dat en niemand kan daar een antwoord op geven. Ik ben het ontzettend met u eens dat we in ieder geval niet moeten denken dat alle tekorten worden weggenomen.

Daarom hebben wij in onze bijdrage ook aangegeven 'ga scenario's uitwerken tot in ieder geval 50% van het tekort'. Maar dat er wat zal komen, verwachten wij wel. En dat extra jaar is precies het jaar dat ze kwijt zijn aan formeren, vermoed ik, dus daarna zullen we wel duidelijkheid hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ja, dank u wel voorzitter. Wij hebben ook het gevoel dat weliswaar ongetwijfeld niet een gat van € 20 miljoen ineens dichtgelopen zal worden. Maar dat er dingen gaan veranderen is wel zeker. In bijna alle verkiezingsprogramma's van de partijen in Den Haag staat ook dat zij af willen van die opschalingskorting of dat daar in ieder geval wat aan zal gebeuren. Het is niet alleen voor onze gemeente maar voor alle gemeenten gewoon belangrijk om daar meer duidelijkheid over te hebben. Het zal onze besluitvorming enorm ten goede komen als we daar de tijd voor nemen. Dan zijn we misschien een keer drie jaar negatief, maar dan kunnen we in die tijd veel beter nadenken over hoe we gaan zorgen dat we daarna wel met de nieuwe situatie rekening kunnen houden. De VOORZITTER: Is het een interruptie? Nee, ik ga u allemaal af, dus u krijgt allemaal het woord. Dat Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

19

lijkt me het meest pragmatisch. SRH. U hoeft overigens niet te reageren, maar… De heer BEUSENBERG: Dat wil ik eigenlijk wel voorzitter, maar ja, zoals u ook uit mijn eerste termijn heeft kunnen opmaken, is tijd kopen wat ons betreft sowieso geen optie. Dus ik denk dat we potentiële scenario's moeten gaan bedenken. Of we die dan ook uitvoeren, dat is dan weer een tweede. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Smand, D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Nou, we zitten er lekker tussenin want wij vinden dat je best een beetje tijd kunt kopen en ook moet kopen want ik denk dat de eerste termijn van dit debat ook al aangaf hoe ingewikkeld het is om met zinvolle voorstellen te komen. Dat heeft alles te maken met de vraag 'wat kunnen we beïnvloeden en wat kunnen we niet beïnvloeden?' Die informatie is eind januari niet duidelijk in beeld en dat betekent dat we toch nog in een black box zitten te kijken. Dus ja, wij accepteren een negatief jaar, maar dan wel structureel ombuigen daarna, als het nodig is. De VOORZITTER: Als het goed is, mevrouw Van Straten, haal ik eerst alles op en dan kunt u daar integraal op reageren. Mijnheer Sidali, PvdA. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Nee, de toekomst is onzeker. Wie dat met zekerheid kan zeggen, durft heel wat. Maar dat dit bedrag er nog zal staan, kun je ook niet zeggen.

Dus de PvdA constateert eigenlijk dat er heel veel onduidelijkheid is over de beschikbare middelen vanaf 2026. En dan bedoelen we dus met tijd kopen dat je dan in 2024 wat ons betreft nog niet echt over hoeft te gaan tot het uitwerken van ombuigingen om in 2026 en '27 een sluitende begroting te hebben. Nu ik het zo zeg, kunnen we misschien wel een motie indienen omdat er zo veel onduidelijkheid is. Dan kun je ook met elkaar bepalen te zeggen dat het alleen voor het eerstvolgende jaar van de meerjarenbegroting sluitend zou moeten zijn en dat je dus drie jaar hebt met een niet-sluitende begroting. Dat is precies wat ik dan ook zeg en ook een aantal fracties hier hoor zeggen, koop daarmee dan tijd. Er is niemand die zegt 'daarmee is het opgelost'. Nee, natuurlijk niet. Maar we hebben dan wel voor onszelf wat meer tijd in de tijd die we vanuit Den Haag krijgen. Nu ik het zo zeg denk ik dat we zo binnen vijf minuten een motie kunnen maken met zijn allen waarin we dit in ieder geval aangeven: alleen het eerstvolgende jaar sluitend en de andere gewoon negatief. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Sidali. Mijnheer Rip, HAP. De heer RIP: Ja, voorzitter, ik sluit me daarbij aan. Ik ben blij met de bijdrage van het CDA, van Forza! en van de PvdA. Het is eigenlijk heel simpel. Ik weet niet of iemand het ooit is overkomen.

Als je in een ravijn valt, dan kom je daar niet binnen een jaar weer uit. Als je centraal in Nederland een ravijnjaar voor alle gemeenten constateert, hoor je ook na te denken over de herstelperiode van zo'n val. Dat doe je dus niet even in twee jaar, omdat we ooit een regeltje verzonnen hebben. Dus het is wat mij betreft zo lang mogelijk uitstellen, want wij willen helemaal niet ombuigen, dat komt allemaal vanzelf goed. Als we toch over scenario's nadenken, doen wij ook mee hoor, want we zeggen niet 'we doen niet mee'. Maar we moeten een beetje opbouwen door te zeggen 'de basis ligt in Den Haag en daar zit de betrouwbaarheid van de overheid'. Ik zie hier partijen die daar vertegenwoordigd zijn niet vandaag uitspreken dat het misschien wat beter kan in Den Haag. Dat hoor ik dan ook graag van de partijen die daar de dienst uitmaken. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Ik wil toch ook nog eventjes goed weten dat ik het dan goed begrijp. Een jaar doen we niet. Die jaren daarna blijven dus gewoon negatief en 2026 zijn er weer verkiezingen. Dus we Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

20

accepteren dan gewoon dat er niets gebeurt voor die jaren daarna? Ik wil dat dan eventjes goed duidelijk hebben. En nogmaals, de VVD heeft ook aangegeven 'er zal echt nog wel wat vanuit Den Haag komen, maar we hebben ook gezien dat De Nederlandsche Bank Den Haag oproept om minder uit te geven'. We zien dat de economie aan het veranderen is. Dus hoe reëel is het om te denken dat die tekorten ineens zullen verdwijnen? De VOORZITTER: Dat was een vraag aan mijnheer Rip. De heer RIP: Wacht even. Als er in Den Haag wordt geroepen dat wij… Laat ik anders beginnen. Alle taken uit Den Haag zijn gedecentraliseerd naar de gemeenten. Makkelijk, los het maar op. Vervolgens hebben we een demissionair kabinet. Hoe lang het er blijft zitten, weet ik niet. Dat zegt dan gewoon 'ja, maar sorry, we gaan niet over ons eigen graf heen regeren'. En wat doen wij, alle gemeenten, vervolgens? Wij gaan netjes in de pas 'dan gaan wij het wel doen. We lossen de problemen voor jullie wel op'. Nee. De problemen horen in Den Haag opgelost te worden, voordat wij in onze eigen samenleving onrust veroorzaken. Want dat doe je wel op het moment dat je roept dat je € 20 miljoen gaat bezuinigen en iedereen roept maar 'we gaan het daar doen, we gaan het daar doen'. We hebben vanavond na deze sessie al onrust veroorzaakt. Zo simpel is dat. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Rip. Ik heb drie handen omhoog zien gaan.

Ja, ik heb u ook gezien. U ook? Dat klopt, maar als er een interruptie is, moet ik dat toch toelaten, zover dat kan. Ik ga eerst naar mijnheer Van der Peet, dan heb ik mevrouw Smand gezien en daarna mijnheer Sidali. Graag in die volgorde en dan ga ik nog een keer terug naar mijnheer Rip. Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Van Straten stelde volgens mij nog twee vragen. De laatste vraag had ik al beantwoord, dat ging over hoeveel dan. Maar de eerste vraag, om het… De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, doet u een interruptie op mijnheer Rip of op mevrouw Van Straten? De heer VAN DER PEET: Mevrouw Van Straten. De VOORZITTER: Oké, ik wil eerst even de interrupties op mijnheer Rip hebben, want anders gaat het door elkaar lopen. Dan ga ik naar mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Ik voel erg met de HAP mee, dat het onmachtig aanvoelt als je zit te wachten op oplossingen die niet komen. Dat sterkt ons in ieder geval heel erg in de gedachte dat iemand ergens verantwoordelijkheid moet nemen voor de inwoners en de ondernemers in Haarlemmermeer. Dat die moeten weten waar ze op kunnen rekenen. En het kan veranderen. Zeker, maar ik denk dat heel veel mensen met die duidelijkheid uiteindelijk blij zijn. Wij voelen die verantwoordelijkheid.

En ik vroeg mij af hoe mijnheer Rip die verantwoordelijkheid voelt richting de inwoners en de ondernemers, door te blijven kijken naar Den Haag waar het volstrekt onduidelijk is wat voor oplossing daar vandaan komt. De VOORZITTER: Voordat ik terug ga naar Mijnheer Rip, een aanvullende vraag van mevrouw Gumbert aan mevrouw Smand. Mevrouw GUMBERT: Ja, dank u wel voorzitter. Ik vroeg me af, mevrouw Smand wil zo graag die duidelijkheid geven aan die organisaties en zorgen dat ze weten waar ze aan toe zijn, maar wat hebben de organisaties eraan aan als wij duidelijk zijn over besluiten die dan daarna weer worden Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

21

teruggedraaid? Zo is het namelijk in eerdere rondes ook gegaan. Dat geeft alleen maar meer onrust. De VOORZITTER: Oké, ik ga nu naar mijnheer Spijker om even het rijtje af te maken want anders komen we in een situatie terecht die niet meer te volgen is. Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Ik heb een vraag voor mevrouw Gumbert. Via u, voorzitter, is mevrouw Gumbert bekend met de uitspraak 'resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst'? Oftewel het negatieve resultaat dat we hebben meegemaakt? Het kan anders lopen. De VOORZITTER: Dat is een gesloten vraag. Mevrouw GUMBERT: Ik ben wel bekend met die uitspraak. Ik weet niet wat dat met dit onderwerp te maken heeft, maar ik ben ermee bekend. De VOORZITTER: Mijnheer Spijker, wilt u nog reageren op de vraag die mevrouw Van Straten heeft gesteld? Nee, dan ga ik door naar mijnheer Vermeulen, Forza! De heer VERMEULEN: Ik wilde net een punt van orde maken voorzitter, maar goddank is dat niet nodig. De VVD heeft gelijk en HAP heeft gelijk en de PvdA heeft gelijk. 1 januari 2026 willen we allemaal dat we het jaar beginnen met een sluitende begroting. Maar moet de meerjarig sluitende begroting er dan ook zijn? Ja, zegt de provincie.

Maar waarom zouden we daar 'ja' op moeten zeggen? Waarom zouden we niet de tijd nemen om die begroting in 2026 sluitend te krijgen, want dat willen we allemaal, maar daar wat meer tijd voor nemen? Dat betekent, dat ziet er heel naar uit, dat we drie jaren hebben dat we op papier geen sluitende begroting hebben, terwijl we achter de schermen keihard aan het werk zijn om 1 januari 2026 gewoon met een sluitende begroting te beginnen. We gaan niet vooruitlopen op wat er misschien wel of niet aankomt, wel of geen meevallers. We gaan uit van de situatie die er nu is. Vervolgens geven wij handvatten mee aan het college waar wij denken, als raad, dat het college op moet ombuigen. Het kan ook zijn dat het college naar Den Haag belt en zegt 'joh, we hebben hier een pakketje taken van jullie en jullie geven het geld niet. Hier heb je ze terug'. Misschien zegt iedereen 'ja, we willen net als de vorige keer bezuinigen hier op al onze eigen maatschappelijke organisaties, want dat is lekker makkelijk en de wet zegt dat we Haagse taken uit moeten voeren'. Dat kan er allemaal uitkomen, maar we zitten aan het begin van dat traject. Laten we gewoon niet moeilijk doen en laten we niet uitsluiten – de VNG roept daar ook toe op – dat we in de meerjarenbegroting – let wel, dat is niet de echte begroting, want daar kun je nog aan werken – voor de verandering drie niet-sluitende begrotingen hebben.

Dat is geen enkel punt wat Forza! betreft. De VOORZITTER: Punt van orde, mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Ja, ik dacht dat mijnheer Vermeulen een punt van orde ging maken, maar ik wilde daarvoor ook een punt van orde maken, want ik denk dat het verstandig is om in ieder geval in de rest van het debat één interruptie toe te staan en daarop te laten reageren. Maar we hebben net een soort wave gedaan qua interrupties, waardoor de vragen die mevrouw Van Straten heeft gesteld helemaal niet meer aan bod komen. Dat vind ik gewoon zonde. De VOORZITTER: Dat lijkt me een prima voorstel. Is er iemand die daarop tegen is? Dat is niet het geval, dan gaan we door. Mevrouw Hup. U hoeft niet, het mag wel. De vraag is of u wilt reageren op de vragen die mevrouw Van Straten in het begin gesteld heeft. Mevrouw HUP: Ja, ik kan wel weer gaan... Het is al weer een tijd geleden, moet ik eerlijk zeggen. Ik ben toe aan reces. Mag ik nog een keer de vraag horen? Ik zeg het gewoon in alle eerlijkheid. Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

22

De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, wat was uw vraag? Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel, voorzitter. Ik was benieuwd. Ik hoor heel veel hoop. En alle hoop moet uit Den Haag komen, hoor ik hier. Wat mij betreft, is hoop niet altijd de beste strategie, maar ik wil best meegaan met mijn collega's dat er iets uit Den Haag zal komen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, wilt u alleen even de vraag herhalen, want we zijn nog aan het ophalen. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, maar ik denk dat de context belangrijk is, voorzitter, want... En nu heeft u me zodanig gestoord dat ik weer helemaal opnieuw moet beginnen. Ik zal u niet verder plagen. De vraag was voorzitter: zijn er partijen hier in de raadzaal die denken dat vanuit Den Haag ons hele tekort voor '26 en '27 opgelost zal worden? De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Wij hebben zeker hoop, maar ik denk dat die soep toch een beetje een harirasoep aan het worden is, een beetje pittig. Ik houd er wel van dus en ik heb ook vertrouwen. Dus ik weet zeker dat het rijk echt over de brug zal komen als ze zien, wat de VNG ook zegt in de brief die op iBabs staat, waar het letterlijk staat 'joh, laat een gat zien in je begroting'. Dat staat er letterlijk in. Dat is mijn reactie op de vraag voorzitter. De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter.

Wij moeten niet afhankelijk zijn van het rijk, maar dat is nu eenmaal wel zo. We hebben ook veel taken gekregen van het rijk, maar daar zit natuurlijk ook geld bij; voor de Oekraïners hebben we in 2022 € 25 miljoen ontvangen. Zo zorg je er dus voor dat je afhankelijk wordt van het rijk. FVD pleit überhaupt voor meer zelfstandigheid en een kleinere overheid. Mijn betoog was vrij duidelijk. Als we stoppen met die idiote klimaatdoelen, dan ben je er al heel snel. Het rijk, Den Haag, heeft Nederland kapotgemaakt. Nu moeten wij het proberen op te ruimen. Overigens is het zo… inderdaad, we krijgen taken van het rijk, maar als we de middelen niet krijgen, dan houdt het op, lijkt het mij. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mijnheer Rip. De heer RIP: Ik wil vragen aan mevrouw Antolini of ze nu zegt dat alle Oekraïners er morgen uit moeten. Begrijp ik dat goed? De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Nee, het is meer een voorbeeld waarbij wij dan wel taken van het rijk krijgen, maar we natuurlijk ook wel geld van het rijk krijgen. Op het moment dat je dat accepteert, word je afhankelijk van het rijk. Net als met Crowne Plaza. We kregen geld om dat hotel te kopen. Wij waren er absoluut op tegen, want we wisten wat ze wilden gaan doen met dat geld. En vervolgens zie je dat je als gemeente afhankelijk bent van wat het rijk wil dat je doet met dat pand.

Dat is mijn punt dat ik daarbij wilde maken, voorzitter. De VOORZITTER: Mijnheer Sulmann.

Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

23

De heer SULMANN: Ja dank u wel voorzitter. Wij zijn het eigenlijk grotendeels eens met de heer Rip en ik ga het toch nog maar een keer zeggen: geen Haagse knaken, geen landelijke taken. Dat is toch wel een belangrijke, we zullen echt moeten zorgen dat de VNG, die de oproep ook heeft gedaan dat echt in Den Haag naar voren te brengt, dat dat gewoon niet kan. Je kan niet zeggen 'je moet bezuinigen, maar je moet wel van minder geld hetzelfde gaan doen'. En ik wil daar nog even iets aan toevoegen. De circulaires die wij elk jaar, ik geloof drie keer per jaar, krijgen, zijn elke keer weer echt miljoenen anders. Die krijgen we dus drie keer per jaar en dit is 2026 en 2027. Dus we weten ook nog niet of die € 20 miljoen die € 20 miljoen zal worden. Daarbij was 2023 een goed jaar, het zou eerst min € 8 miljoen worden en uiteindelijk wordt het min € 100.000,00. Dat is ook een verschil van bijna € 8 miljoen. Dus die € 20 miljoen zal echt die € 20 miljoen niet zijn. Wij zeiden net ook al in onze bijdrage 'als we dan toch moeten bezuinigen en we willen toch echt richting een sluitende begroting, dan niet met een scenario van meer dan 50% van het tekort'. Omdat we die onzekerheid hebben en het is zonde om nog meer te bezuinigen terwijl niet zeker is of het wel nodig is. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan wil ik naar mevrouw Van Straten voor de afronding van dit onderwerp.

Sorry, ik moet wel mijn beloftes nakomen. Mijnheer Van der Peet had nog een interruptie op u. De heer VAN DER PEET: Ja, dat was het beantwoorden van de vraag. Dus daar kom ik bij dezen aan toe. Om het even duidelijk te maken, u vroeg 'gaat u dan over uw graf heen regeren, gaat u dan de ellende bij de volgende raad neerleggen?' Dat is wat wij niet zeggen. Wij zeggen alleen 'we gaan bij de Voorjaarsrapportage 2024 nog geen besluiten nemen, maar pas bij de Voorjaarsrapportage 2025'. Dat is nog deze raadsperiode, dat zijn wij met elkaar eens, voor de volgende periode. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, gaat u naar een afronding alstublieft. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb veel dingen gehoord. Ik heb ik goed geluisterd. Volgens mij wil iedereen in ieder geval wel een aantal scenario's in gang zetten want iedereen voorziet wel dat de tekorten die we nu hebben niet helemaal opgelost zullen worden door Den Haag. Dus dat proces gaan we volgens mij inzetten. Daar kan de VVD zich bij aansluiten, dus dat is goed om te horen. De heer SIDALI: Puntje van orde, voorzitter. De VOORZITTER: Dat mag. De heer SIDALI: Dit is een samenvatting van de VVD die ik niet draag, om zo maar te zeggen, want we gaan helemaal geen scenario's uitdragen of wat het ook alweer was. Dat je scenario's doet, prima. Maar voorlopig heb ik als PvdA echt iets anders gehoord, voorzitter.

Dat is vanaf 2024 nog niet met die scenario's komen, maar pas vanaf 2025. Dat is wat ik hier algemeen gedragen hoor, voorzitter. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Daarom is het goed dat we het hier veel over hebben, want volgens mij heeft niet iedereen dat gezegd wat de PvdA zegt. Volgens mij hebben we ook met die raadswerkgroep aangegeven dat we hierover nog op verschillende momenten willen spreken. Dus ik hoor volgens mij mijnheer Sidali zeggen 'we gaan onze kop in het zand steken tot volgend jaar en verder doen we niets', maar volgens mij is dat niet wat ik hier gehoord heb in de raad. De VOORZITTER: Om te voorkomen dat we twee minuten voor tijd weer een hele ronde krijgen, geef Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

24

ik mijnheer Van der Peet en mijnheer Sidali nog één keer het woord en dan wil ik echt dat mevrouw Van Straten afrondt. Eerst mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Ja voorzitter, ik denk dat we heel erg op onze woorden moeten letten en heel duidelijk moeten zijn over wat we ermee bedoelen. We hebben het over scenario's uitdenken en ze in werking laten treden. Over het uitdenken zijn we het denk ik wel eens dat we daarmee moeten beginnen, maar het in werking treden gebeurt pas in '25 bij de voorjaarsrapportage. De VOORZITTER: Bent u het daarmee eens, mijnheer Sidali? De heer SIDALI: Daar ben ik het mee eens, maar misschien moeten we dan toch een middel gebruiken dat wij hebben als raad en daar een motie over indienen zodat het gewoon voor iedereen duidelijk is. En dan is het ook gewoon gedragen. Ik denk dat dat veel beter is op dit moment. De VOORZITTER: Ik ga nu echt afronden. Ik ga nu naar mevrouw Van Straten voor het laatste woord en dan ronden we deze sessie af. Mevrouw VAN STRATEN: Ja dank u wel, voorzitter. Dat is ook precies wat ik aangaf. We starten met het uitwerken van die scenario's en dan hebben we daar later ook weer het gesprek over met elkaar als raad. Zo hebben we dat in het proces afgesproken, dus volgens mij is er geen motie nodig. De VOORZITTER: Nu staat het elke partij vrij om wel of geen motie in te dienen.

De heer RIP: Voorzitter, mag ik… De VOORZITTER: Een punt van orde maken? Ik ga wel echt afronden. Dat gaat over de orde van de vergadering. De heer RIP: Ik wil echt… Ik vond het juist zo'n interessante setting zoals we dat vandaag gedaan hebben in de opbouw, maar we zijn nog lang niet klaar. Daar heb ik eigenlijk een beetje last van. Ik wilde vragen of we misschien even door kunnen, want daar heb ik gewoon behoefte aan. En anders wil ik gewoon een vervolg, want ik ben nog lang niet klaar met het bediscussiëren. In tweede termijn heb ik nauwelijks... Ik heb behoefte om er meer over te spreken. De VOORZITTER: Mijnheer Rip, uw punt is duidelijk. U vraagt om een schorsing van deze sessie. De vraag is of daar behoefte aan is want er zijn volgens mij in de toekomst ook momenten dat we hierover doorpraten. Volgens mij kunnen we niet over uitgesproken raken hierover. We kunnen nu ook niet door. Dat gaat niet in verband met de volgende sessie. Dus het ordevoorstel van de HAP is: wilt u een schorsing of een sluiting van deze sessie? Ik stel een sluiting voor. Ik wil graag de handen zien van degenen die daarvoor zijn. Wie vindt het voor nu voldoende besproken? HAP niet, is dat iedereen? D66 is verdeeld? Ja, precies. Dan kan ik volgens mij concluderen: ik sluit deze sessie.

Conceptverslag Sessiedebat Ombuigingen 21 december 2023

25