2023-09-07 Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 7 SEPTEMBER 2023 Onderwerp:

Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten

Voorzitter:

dhr. J.A. Kos

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. H. den Butter, dhr. R.P. van Laar, dhr. E.J. van der Peet, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren, mijn plan is om te beginnen. Als iedereen een beetje op zijn of haar plek wil gaan zitten? Wij zijn er allemaal, dat is hartstikke fijn. Wij gaan het hebben over temporisering van woningbouwprojecten. Dat is niet een voorstel dat voor ons ligt, maar natuurlijk wel een nota van afgelopen voorjaar, mei meen ik. Ja, dat is zo, hoor ik naast me. De PvdA dacht 'dat moeten we in de raad met elkaar gaan bespreken'. Dus gaan we dat vanavond doen en dat betekent dat de PvdA dadelijk mag openen met extra spreektijd natuurlijk en daarna kunt u bij mij non-verbaal aangeven of u ook graag het woord wilt en dan maken we daar een volgorde van. Het college weet natuurlijk niet helemaal wat er op hen af zal komen, dus het verzoek is ook om niet te veel met technische vragen in de weer te gaan, want dan wordt het erg ingewikkeld. Dan wens ik u een fijn debat toe en geef ik het woord aan de heer Van Laar van de PvdA. De heer VAN LAAR: Dank u wel voorzitter, de PvdA heeft om deze nota gevraagd omdat we ons zorgen maakten over de voortgang van de woningbouw en zeker het bouwen van betaalbare woningen. We vroegen ons af: kunnen we nou niet kijken welke plannen we eerst behandelen zodat we op de maatschappelijke meest wenselijke plannen uitkomen die het snelst gerealiseerd worden. En niet alleen het plan dat het eerst wordt aangemeld.

Toen we deze nota kregen, schrokken we maar we waren ook blij verrast. We schrokken omdat de situatie nog veel ernstiger was dan we wisten en ook dachten. Alle kleine woningbouwaanvragen, die sinds half vorig jaar zijn ingediend, zijn gewoon nog niet bekeken. Er is geen enkele voortgang, je kan ook geen vraag stellen. Die liggen gewoon stil, die worden niet in behandeling genomen. Dat wisten we niet en daar schrokken we een beetje van. Maar dat onderstreept wel de noodzaak dat er zo'n keuze moest gaan komen. Blij verrast waren we met het voorstel van het college, want dat is toch wel een heel eind in de richting van wat wij in ons hoofd hadden van hoe het eruit zou moeten zien. Die kwalitatieve overwegingen, zoals het college dat noemt, kunnen wij allemaal volgen en we vinden het ook belangrijk dat die er zijn. En voor ons is natuurlijk het belangrijkste 'zitten er betaalbare woningen in?' Minimaal 50% heeft het college daar geschreven. We hebben wel nagedacht 'kun je dat lijstje niet toch nog meer verrijken en uitbreiden?' Dat heeft te maken met wat het college schrijft, ze willen eigenlijk alle voorstellen gelijk behandelen, tenzij er politieke of maatschappelijke urgentie is. Wij zouden graag zien dat de maatschappelijke waarde van het plan ook bepalend is voor hoe snel het dan dus behandeld wordt. Voor een deel doet het college dat ook.

Dat komt dus uit op 'flexwoningen gaan we wel snel doen en ook woonwagens doen we snel'. Die Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

1

groepen kunnen we volgen, maar als een plan bijvoorbeeld 3/4 betaalbare woningen heeft of 100% sociale huurwoningen heeft, vinden wij het nog belangrijker dan een ander plan dat 50% sociale huur heeft. Dus zou je daar niet nog meer soort van punten voor kunnen toekennen zo dat hoe meer betaalbaar erin zit, hoe sneller we horen of het op de prioriteitenlijst komt? En zou je ook niet andere criteria van waarde kunnen bepalen, bijvoorbeeld wat wij… De VOORZITTER: Mijnheer Van Laar, voordat u met uw andere voorbeelden komt, levert uw eerdere betoog vragen op bij de fractie van SRH, mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Mijnheer Van Laar doet daar best een gevaarlijke uitspraak door te zeggen 'projecten met 100% sociale huurwoningen' bijvoorbeeld, want dat is natuurlijk makkelijk als dat maar twee sociale huurwoningen zijn. Als er een ander project is met vijftig woningen en daarvan is 50% sociale huur, dan is dat project maatschappelijk belangrijker. Dus aan de uitspraak die u deed, zitten wel twee kanten. Dus bent u dat met mij eens? Om er een vraag van te maken, voorzitter. De VOORZITTER: Ik hoorde een vraag en daarvoor veel over getallen en percentages, maar we gaan eens even kijken of mijnheer Van Laar daar ook iets van vindt. Gaat uw gang. De heer VAN LAAR: Maar dat ben ik helemaal met mijnheer Beusenberg eens.

Dat is ook een criterium natuurlijk. Hoeveel woningen zitten er in een plan? En ook daar zou je 'meer dan/minder dan 50' schalen van kunnen maken. Dus dat ben ik geheel met mijnheer Beusenberg eens. Als het gaat over maatschappelijke meerwaarde, hebben wij het ook in het bijzonder over initiatieven van bewoners zelf. Dan gaat het over een Knarrenhof of Tiny Houses die door inwoners van onze gemeente in de vorm van een coöperatie – dus geen corporatie, maar een coöperatie – samen als organisatie worden opgezet om woningen te realiseren. Wij zijn daarvan gecharmeerd, ook omdat dat de doorstroming binnen de gemeente zelf op gang brengt en omdat het vaak voorziet in unieke woonbehoefte waar een projectontwikkelaar of andere grote ontwikkeling niet in voorziet. Zouden we daar niet bijvoorbeeld een aparte categorie van kunnen maken? Dat we kijken 'is dit een bewonersinitiatief?' En dat verdient dan meer aandacht dan het volgende initiatief om heel veel winst te maken, bijvoorbeeld. We staan ook open voor andere criteria. Ik kan me bijvoorbeeld in kleine kernen voorstellen dat je aangeeft wat voor soort woningen in zo'n kern juist heel erg nodig is en als daar dan een plan voor binnenkomt, dat dat dan ook met voorrang behandeld wordt. Ik kan me ook weer voorstellen dat het op een gegeven moment te groot wordt en te ingewikkeld, dus ergens moeten we daar ook een balans in vinden.

Daar kunnen we misschien ook wel gewoon de tijd voor nemen om daarin te oefenen en te zien hoe het gaat. Maar ik vind het in ieder geval een heel mooie eerste aanzet van het college. Ik zie het graag nog verder ontwikkeld worden zodat we echt kunnen kiezen voor de plannen die maatschappelijke meerwaarde hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw opening van deze sessie. Dan gaan we naar de VVD, mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. We hebben het geluk in deze gemeente dat er veel initiatieven zijn om woningen te bouwen. We hebben een beetje de pech dat we te weinig mensen hebben om al die initiatieven te behandelen. Op het moment dat dat heel erg duidelijk werd en dat duidelijk werd dat er keuzes gemaakt moeten worden, hebben wij bij de VVD, net als PvdA gevraagd 'maak die keuzes nou eens transparant, hoe leggen jullie de prioriteiten?' We hebben er lang op moeten wachten, maar gelukkig kwam er uiteindelijk toch een nota waarin duidelijk wordt verwoord wat die keuzes zijn. En ik ben ook blij dat de PvdA heeft gevraagd om deze nota te bespreken, want dat maakt het wel zo duidelijk of wij het met de prioritering eens zijn. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

2

Voordat ik toekom aan de beoordeling van die prioritering, wil ik toch ook nog eventjes kwijt dat het voor ons waanzinnig frustrerend is dat we in een tijd van woningnood zo veel initiatieven hebben dat we ze niet allemaal kunnen behandelen. We willen dan ook toch nog voor de zekerheid een keer vragen aan het college, want we zien hier een mooie prioriteringslijst, kan het college ook zeggen dat het op andere creatieve manieren bezig is geweest om toch die organisatie zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten, zodat er zo veel mogelijk behandeld kan worden? Deze nota, zoals ik al zei, dateert ook weer eens van eventjes geleden en we hebben ondertussen wat middelen vrijgemaakt om extra personeel aan te nemen. Ik zou toch ook graag de laatste stand van zaken horen, want het zou ons natuurlijk het allerblijst maken als dat capaciteitsgebrek binnen de organisatie zo snel mogelijk verholpen is. Daar zetten we namelijk ook op in. Dan kan ik, net zoals de PvdA, de prioritering heel goed volgen. Hij is ook heel duidelijk omschreven en er is ook heel duidelijk gezegd 'als er dan toch nog iets vrijkomt aan capaciteit, hoe gaan we daar dan mee om?' Dus dat vinden we goed. We willen als VVD wel nog iets aan dat lijstje toevoegen en dat sluit ook wel een beetje aan bij wat de PvdA zegt.

Dat is omdat het op basis van dit lijstje theoretisch zou kunnen dat alleen woningbouwprojecten in Hoofddorp of Nieuw-Vennep aan de orde komen. Ook wij vinden belangrijk als VVD om te benadrukken dat die verdeling over onze gemeente heel belangrijk is. Het is voor kleine kernen belangrijk dat er vernieuwing plaatsvindt om die kleine kernen en dorpen leefbaar te houden, dus daar moet oog voor zijn en dat zien we nu te weinig terug in die prioritering. Dus daar graag een reactie op. Dan zouden we graag nog wat toelichting willen. Het werd net ook al aangehaald, de politiek bestuurlijke urgentie is een afwegingskader, maar daar zouden we graag iets meer toelichting op willen. En komt u dan, als u die afweging maakt, ook naar de raad om te toetsen of die inderdaad politiek urgent is? En wij zouden graag nog iets meer helderheid willen over de situatie in Haarlemmermeer-West want hier lezen we dat er getemporiseerd wordt. We hebben bij de gebiedssessie Haarlemmermeer-West gehoord 'we gaan een 100% plan van eisen maken'. We zien ook bij de MRA Positioneringspapers terug dat daar volop op ingezet wordt. Dus wat ons betreft, is nu niet helemaal duidelijk: gaan we temporiseren daar of gaan we daar juist mee aan de slag? Dus dat horen we ook graag van het college. Dat is tot zover de inbreng van de VVD.

Ik zou straks in de tweede termijn graag van mijn collega's ook horen hoe zij denken over onze toevoeging aan het prioriteitenlijstje, die verdeling met de kleine kernen. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik wilde meeschrijven voor de tweede termijn en ik moest ook meteen weer de volgende doorgeven. Dat is D66, mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter, prima voorstel om te gaan prioriteren en om te kijken 'wat kun je haalbaar en realistisch uitvoeren en wat moet je daar dus voor laten?' Want alles een beetje doen, gaat uiteindelijk niet heel veel opleveren. Dus logisch en prima. Wij zien het plan wel als een eerste aanzet waarover we verder met elkaar moeten praten. Een vraag aan de wethouder is of het mogelijk is om op basis van het voorstel duidelijk te maken welke aanvragen, die dan naar wij veronderstellen in de pijplijn zitten, afvallen en welke doorgaan. Dat is een eerste vraag. De tweede vraag is, of eigenlijk is dat een opmerking: hoe komen we dan toch met prioritering tot een evenwichtige verdeling? De VVD zei het ook al. Want het zou zomaar kunnen zijn als je een heel grofmazige prioritering hebt, dat je alleen maar aan het bouwen bent in, inderdaad, Hoofddorp en Nieuw-Vennep en de rest er een beetje bijhangt of helemaal niet meer aan bod komt.

Dat vinden wij geen goede zaak omdat er inderdaad veel kleinere initiatieven in de kleinere dorpskernen zijn die de doorstroming bevorderen, maar die gewoon ook nodig zijn. Ook daar heb je woningen nodig en dat gaat vaak over veel minder dan vijftig bij de kleine projecten, maar die zijn voor zo'n dorp wel ongelooflijk belangrijk. Dus die evenwichtige verdeling. Natuurlijk zijn we als Haarlemmermeer niet de enige met capaciteitsproblemen. Iedereen heeft dat en ik ben ervan overtuigd dat we er allemaal even, ongeacht de politieke kleur, ook zo inzitten met het idee 'wat kunnen we nou met zijn allen doen om die capaciteitsproblemen een beetje minder te maken?' Wat Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

3

kunnen we doen om de woningbouw echt te stimuleren. Ik denk dat we alle mogelijkheden dan ook moeten verkennen. Dit is er één van. Dat betekent ook dat we op zoek moeten naar creatieve oplossingen. En dan wil ik er toch graag een aantal hier neerleggen. Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt, maar ook de collega's, voor de tweede termijn van deze sessie. Je hoort wel eens dat woningcorporaties, maar ook – en dan hebben we het over marktpartijen – dat vastgoedontwikkelaars bereid zijn om een stuk van de beoordeling te doen die nodig is in een heel traject van vergunningaanvragen. Daar heb ik het dan over. Is dat een optie? Ik kan daar geen antwoord op geven, maar het is misschien een optie die wel verkend kan worden, waardoor je toch wat soepeler in de capaciteit komt te zitten. Een tweede die we ook al horen langs komen, is dat kleinere en meer gelijksoortige aanvragen geclusterd worden en als cluster worden beoordeeld, waarmee je ook versnelling krijg. Dat zijn zo twee zaken voor het debat misschien, maar in eerste instantie graag een reactie van de wethouder. Welke mogelijkheden zijn er nog meer? Want het is nu een goede start, maar het is wel een beetje één smaak. We zouden er toch iets meer willen om uit te kiezen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. We gaan eerst naar mijnheer Vermeulen van Forza! nu. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel.

We hebben een enorme woningbouwopgave hier. Ik denk dat dat eigenlijk de grootste prioriteit is die we hier met z'n allen hebben. En dan gaat vervolgens het college prioriteiten stellen in het aantal aanvragen van die bouwprojecten die we hier hebben. Dat vinden wij eigenlijk onaanvaardbaar. Iedere aanvraag behoort gewoon in behandeling genomen te worden. Als ik kijk hoe enorm lang die doorlooptijden zijn hier voordat er van de aanvraag uiteindelijk een keer een paal de grond in gaat, er iets gesloopt wordt of vernieuwd wordt, als ik kijk hoe ontzettend lang dat duurt, denk ik dat we ook eens een keer naar onszelf mogen kijken en de procedures die we hier doorlopen. Het zou misschien best wat eenvoudiger kunnen. En als je het eenvoudiger en sneller doet, zou het ook zo maar zo kunnen zijn dat je wel alle aanvragen… De VOORZITTER: Ja, u geeft mij al ruimte, waarvoor enorme dank, want de VVD heeft hier een verduidelijkende vraag over, of een opmerking. We gaan het ophalen. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, ik heb inderdaad een verduidelijkende vraag, want we hebben net 1,5 uur gedebatteerd over of het wat zou opleveren als we die regels anders zouden maken. Volgens mij was de algemene conclusie van niet.

Dus het verbaast mij eigenlijk dat de heer Vermeulen dan dit punt weer opbrengt en ik vroeg me af of hij zich ervan bewust is dat de conclusie tijdens de vorige sessie was dat minder regels, minder beeldkwaliteitsplannen in ieder geval niet meer woningen laat bouwen en zeker niet van de kwaliteit die wij in onze gemeente wensen. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, u wilt daar denk ik even op reageren? De heer VERMEULEN: Ja, ik zal het debat van de vorige 1,5 uur niet over doen. Ik heb daar geen algemeen aanvaarde mening gehoord. Ik heb vooral gehoord dat er heel veel mensen verschillend over dachten. We hebben ook wel van de wethouder gehoord waarop vaak dingen niet doorgaan. Dat zijn vaak parkeernormen, dat zijn vaak de gevestigde belangen ten opzichte van de nieuwe belangen die er komen waarover toevallig een paar weken terug ook nog een heel artikel in de krant stond dat inderdaad de gevestigde belangen het bijna altijd winnen. Ik ben het er helemaal mee eens dat we zorgvuldig moeten zijn, maar misschien zijn we soms wel eens te zorgvuldig. Als je ziet dat iets bijna tien jaar duurt van eerste initiatief tot uitvoering, dan denk ik dat we misschien ook dingen echt sneller kunnen doen dan we ze doen. En dat we misschien, zoals het CDA in de vorige ronde voorstelde, ook eens wat minder oog moeten hebben voor gevestigde belangen en wat meer oog voor nieuwe belangen.

Ik hoorde net een interessant idee van mevrouw Smand van D66 over het clusteren van kleine Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

4

projecten. Die kun je dan in één keer met zijn allen afwikkelen. Dat vind ik een heel goed idee. Ik wil graag dat het college gewoon met creatieve oplossingen komt. Dingen onderaan de stapel laten liggen is wat ons betreft in ieder geval onaanvaardbaar. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan gaan we naar de HAP. Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Misschien een herkenbare zin, maar het is voor ons belangrijk dat iedereen een passende woning kan vinden. Een huis is een thuis, een plek waar je je veilig en prettig voelt. En hier staan wij als fractie als een huis achter. Voor veel Haarlemmermeerders geldt dit ook wel, maar voor een grote groep woningzoekers nog steeds niet. Nu zijn er veel plannen in Haarlemmermeer, hebben we veel anterieure overeenkomsten. Er is geld voor het Stationsgebied en Lisserbroek vanuit het rijk beschikbaar. En toch krijgen we de stenen vaak niet op elkaar door de vele uitdagingen, zowel extern als intern, door het tekort aan personele capaciteit. Dus het is echt tijd voor het stellen van prioriteiten. Ook wij hebben de brief van het college aandachtig gelezen en er vallen ons drie punten op die wij willen uitlichten. Als eerste de projecten tot vijftig woningen, dan de verdeling van de projecten over Haarlemmermeer en als laatste de prioritering van bestaande bouw.

Er is al eerder over gesproken, maar projecten tot vijftig woningen worden al een tijdje niet meer opgepakt en alleen overwogen als er capaciteit vrijkomt. Maar om de woningnood te verlichten kunnen we niet alleen de focus leggen op de grootschalige woningbouwprojecten. Deze krijgen de meeste aandacht en dit is ook logisch, want grootschalig bouwen levert ook een groot volume op. Maar we zien keer op keer dat het bij deze plannen heel lang duurt voordat we ook maar een paal in de grond krijgen. De 31 dorpen en kernenstructuur hoort bij Haarlemmermeer en wat HAP betreft is het inbreien van woningen in de kleinere dorpen noodzakelijk om juist daar die leefbaarheid te garanderen. Dat geldt dus voor alle, en zeker voor de kleinschalige initiatieven onder de vijftig woningen. Het is dus niet voldoende om alleen naar deze initiatieven te kijken als er extra tijd is of als we het risico lopen op een Wabo-aanvraag. Kleinschalige plannen en andere woonvormen creëren, kunnen ook op korte termijn juist een oplossing zijn, zeker als deze woningen volgens de realistische planning sneller opgeleverd kunnen worden. En een ander punt dat ons opviel, is dat onder deze kleinschalige ontwikkelingen ook de woonwagens vallen. Voorzitter, wij horen graag van het college of het van plan is om de woonwagenbewoners die hier al meerdere keren hebben ingesproken, weer te laten wachten.

Gelukkig hebben wij wel net van het college vernomen dat het doorgaat met kijken wat er mogelijk is in Rijsenhout, want hen ook nog eens vijftien jaar laten wachten op woningen kan echt niet. Dus als we het hebben over een prioriteringslijst, dan horen deze twee groepen toch wel hoog op de lijst komen te staan. Als tweede: in de brief wordt niets meegegeven over een evenredige verdeling van projecten over Haarlemmermeer. Het is al ook al eerder genoemd. Net als dat wij hebben afgesproken dat we meer diverse woonmilieus moeten bouwen, moeten we bij de prioritering ook kijken naar goede verspreiding over heel Haarlemmermeer. Want als we dit niet doen, bestaat de kans inderdaad dat we heel veel in Hoofddorp bouwen, maar dat de andere kleinere kernen worden uitgesloten en dat we daar dus niet zorgen voor die doorstroom, die is zo belangrijk is. We weten allemaal dat het aantal ouderen toeneemt en de vergrijzing dus een grote rol zal spelen. Hierdoor moeten wij dus ook inzetten… De VOORZITTER: Mevrouw Woolthuis, ik zocht ergens een gaatje, maar u krijgt een interruptie vanuit de fractie van GroenLinks. De heer ZUYDERWIJK: Ja dank u wel voorzitter. Mevrouw Woolthuis gaf aan dat in de kleine kernen natuurlijk ook gebouwd moet worden. Dat begrijpen we natuurlijk heel goed, dat daar ook gebouwd moet worden en niet alleen in de grote kernen zoals Hoofddorp en Nieuw-Vennep.

Alleen zit daar bij mij wel wat twijfel, want als we dat ook gaan doen, wat voor projecten gaan we dan niet doen? Dus daar zit alleen bij mij de twijfel. Zou mevrouw Woolthuis dat kunnen toelichten? Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

5

De VOORZITTER: Mevrouw Woolthuis, mijnheer Zuyderwijk zit vol twijfels, zou u hem daar misschien bij kunnen helpen? Mevrouw WOOLTHUIS: Jazeker, want wij hebben ook twijfels over het aantal woningen en hoe snel wij die kunnen bouwen. Maar we vragen eigenlijk om een goede mix te maken tussen die kleinschalige en grootschalige projecten, want als kleinschalige projecten veel sneller kunnen worden opgeleverd dan die grote projecten die echt jaren duren, kunnen we op korte termijn de woningnood misschien iets sneller verlichten. En op lange termijn zorgen met grote volumes dat we daar later weer goede doorstroom hebben. Ik moet even kijken waar ik was. Als laatste de vraag hoe deze prioritering zich verhoudt tot de andere initiatieven voor bestaande bouw binnen onze gemeenten als woning splitsen en het ombouwen van kantoorpanden. Want het is niet helemaal duidelijk of dit soort projecten ook onder deze prioritering valt. Zoals wij hem lezen, gaat deze brief voornamelijk over nieuwbouw, maar we weten ook dat er niet voldoende capaciteit is om bijvoorbeeld te kijken naar woning splitsen. Wij zijn heel benieuwd of het college kan aangeven waar dit soort projecten dan komen te staan op de lijst van de prioritering.

Ik sluit af, voorzitter, met de drie punten die wij graag meegeven: grootschalig is niet altijd beter, zorg voor de evenredige spreiding van projecten over de Haarlemmermeer en vergeet niet dat bestaande bouw ook een goede bijdrage kan leveren aan de woningvoorraad. En neem deze dus ook mee in de prioritering. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de ChristenUnie-SGP, mijnheer Den Butter. Gaat uw gang. De heer DEN BUTTER: Dank u wel voorzitter. Onze fractie heeft eigenlijk met teleurstelling kennis genomen van de temporisering woningbouwprojecten. Waarom? Eigenlijk om twee redenen. Als eerste natuurlijk dat het teleurstellend is dat we niet voldoende capaciteit hebben om al die aanvragen te behandelen. Maar het tweede is, en dat is wel van belang en ik vind ook dat Forza! dat terecht opmerkte, dat ieder project behandeld moet worden. Het wordt hier aangevraagd en onze gemeente heeft een taak in dezen om het te doen. Dat is denk ik ook de reden waarom dit de nota van B&W is en dit geen bespreeknota voor de raad is want wij kunnen daar natuurlijk geen aanvullende regels voor gaan samenstellen met elkaar. Ik denk dat het een onverkieslijke weg is om hier met elkaar te zeggen 'deze vinden we belangrijk, deze vinden we niet belangrijk'. Ze zijn allemaal belangrijk.

Maar dan kom ik op het punt: is het dan goed wat hier geschreven staat in de nota van B&W? Ik denk het wel, want B&W heeft een uitvoerende functie en heeft gezegd 'op deze manier zien we kans om zo veel mogelijk er doorheen te halen in tijden van schaarste'. Laten we alstublieft niet met elkaar gaan vastleggen dat dit voortaan onze manier van werken wordt, want ik hoop dat we zo meteen van het college horen dat we aan het inlopen zijn en dat er minder projecten op de plank liggen dan een paar maanden geleden, dat we straks dit helemaal niet meer nodig hebben en dat we alle projecten weer gaan doen. Dat is voor mij het uitgangspunt. Dan wil ik best hier uitspreken dat er een aantal punten is waarvan we zeggen 'misschien is het wel handig om ook even naar de projecten in de kleine kernen te kijken of zo'. Graag, maar ik laat graag het college aan het werk om te zorgen dat die achterstand binnen de kortste keren weg is. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. U krijgt op de valreep nog een interruptie van de PvdA. Die gaan we even ophalen bij mijnheer Van Laar. De heer VAN LAAR: Voorzitter, ik ben het met de heer Den Butter eens dat er natuurlijk geen achterstanden zouden moeten zijn. Het feit is dat die er wel zijn en dan verbaast het pleidooi me wel, dat mijnheer Den Butter zegt 'alle projecten zijn even belangrijk'.

Dus dan is het project van een inwoner Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

6

die een villa naast zijn huis wil zetten om duur te verkopen even belangrijk als dat van een inwoner die een huis naast zijn woning wil zetten voor zijn volwassen gehandicapte kind. Dat gaat er bij mij niet in en dat die dan allebei even lang moeten wachten voordat er naar dat plan gekeken wordt, dat vind ik geen rechtvaardige uitkomst, of in ieder geval geen maatschappelijk wenselijke uitkomst. Dus ik vraag me dan af of mijnheer Den Butter dat nog toe kan lichten zodat ik hem misschien beter kan begrijpen. De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Ja voorzitter, ik kan dat wel toelichten. Het is namelijk niet zo dat ik het ermee oneens ben dat deze keuzes worden gemaakt in tijden van schaarste. Alleen die schaarste is eigenlijk niet goed. Eigenlijk zou het zo moeten zijn dat een normale aanvraag wordt ingediend en binnen de afgesproken periode afgehandeld is. Dat is nu helaas niet het geval en daardoor heeft het college een manier bedacht om toch een soort prioriteitstelling te geven om urgente gevallen, zoals mijnheer Van Laar die noemt, wat voorrang te geven. Op zich prima. Daar kunnen we ook wel mee leven, maar wel met het idee dat die schaarste wordt weggewerkt. Daar gaat het wat ons betreft in de kern om. De VOORZITTER: Oké, dank u wel.

Ik dacht dat we naar de overkant van de zaal gingen, maar we gaan toch nog even een interruptie of een verduidelijking bij de VVD ophalen. Mevrouw Van Straten,. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Dan wil ik toch ook nog wel eventjes aan mijnheer Den Butter vragen of hij op hoogte is van het feit dat wij uit mijn hoofd € 5 miljoen vrij hebben gemaakt met zijn allen hier om het college aan het werk te zetten om die organisatie te versterken. En dat we dus ook met zijn allen hebben uitgesproken dat dat capaciteitstekort onwenselijk is? We hebben daar dus ook de keuze voor gemaakt om daar geld voor vrij te maken. De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Jazeker, voorzitter, gelukkig hebben we dat gedaan en dat is ook de taak die we als gemeenteraad hebben. Deze nota, nogmaals, is van het college gekomen om die tussenliggende periode te overbruggen en dat is op zich prima. Het is goed dat we er even over spreken 'zijn de keuzes die ze maken überhaupt wenselijk of misschien wel heel erg laakbaar?' want het zijn keuzes die we hier met elkaar niet mee kunnen maken'. Maar om daar nu echt hier zelf regels aan toe te voegen of weg te nemen… Dan denk ik dat we te veel aandacht gaan besteden aan een onwenselijke situatie en een tijdelijke situatie. Ik denk dat het juist iets in de uitvoering is dat we beter bij het college kunnen laten. De VOORZITTER: Dank u wel.

Uw betoog heeft wat losgemaakt hier, maar dat is alleen maar mooi. We gaan nog even kijken bij het CDA. Hij zat al aandachtig te luisteren. Maar mijnheer Van der Peet gaat nu zijn verhaal vertellen. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ja, je zou haast zeggen 'wie gaat er in tijden van woningnood nou temporiseren in bouwplannen?' Dat zal misschien de inwoner denken, waar zijn ze in Hoofddorp mee bezig?' Maar als je verder gaat kijken, dan is heel duidelijk dat de noodzaak om dit besluit te nemen, er is. Het capaciteitsprobleem in onze organisatie is gewoon heel groot. En net als veel andere partijen is het CDA er niet blij mee. We hebben immers elke woning keihard nodig. We komen er echter niet onderuit dat het landelijk tekort aan personeel en de grote druk op de woningbouwvergunningen in verband met stikstof een zware schaduw werpen over de aanpak van het woningtekort. Het grootste probleem is echter dat de onduidelijkheid die hierover bestaat ook niet zomaar opgelost is. Dat het college duidelijkheid geeft nu, en op een transparante wijze realistisch naar de capaciteit van de eigen organisatie kijkt, vinden we heel goed. Je kunt beter één ding goed doen, dan een heleboel dingen half. Daarnaast: eerst iets afronden voordat je weer iets nieuws begint. Ik roep Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

7

dat thuis ook heel vaak tegen mijn kinderen. Het zijn volgens mij ook de basisingrediënten voor het managen van verwachtingen. Daar gaat het juist heel vaak fout, dat we de verwachtingen niet kunnen managen, dat initiatiefnemers voorstellen indienen en lang niets horen en moeten wachten. Dat is juist waar die frustratie ook vandaan komt. Wij staan voor een overheid die betrouwbaar is en zijn afspraken nakomt en dat dat nu niet goed mogelijk is, totdat die extra capaciteit echt effectief is, moet je gewoon transparant communiceren, zoals dat nu gedaan is. Dus die tijdelijke stop van woningbouwprojecten en de herverdeling van de ambtelijke capaciteit vinden wij heel verstandig. Maar ik sluit me wel een beetje aan bij de heer Den Butter. Het zijn tijdelijke maatregelen, want het is natuurlijk niet de bedoeling dat we permanent prioritering nodig zouden hebben, want dan zijn we op de verkeerde weg. Zijn we er blij mee? Nee, natuurlijk niet, maar daar begon ik net ook al mee. Het feit dat er al een jaar lang geen nieuwe initiatieven voor kleinschalige woningbouwprojecten onder de vijftig woningen in behandeling zijn genomen, is gewoon triest. Maar kan het college misschien wel aangeven hoeveel er dan in die periode zijn ingediend? Daar zijn we eigenlijk wel benieuwd naar.

We zijn er wel van overtuigd dat door deze pauzeknop in te drukken, we uiteindelijk meer grip kunnen krijgen op de woningbouw in onze gemeente. Wij verwachten dat dit vanaf 2024/'25 zijn vruchten gaat afwerpen en dat dit de voortgang van die kleine projecten ook op dat moment, als die capaciteit er weer is, ten goede zal komen. Maar we horen graag van het college of wij met onze wens en gedachte over '24/'25 in de juiste periode zitten of dat het nog later zal zijn voordat we weer de boel op orde hebben. Inhoudelijk kunnen we de prioritering die wordt aangehouden ook steunen. Hierin wordt immers de nadruk gelegd op betaalbare woningen bouwen. Dat is wat we bij de verkiezingsstrijd allemaal met elkaar zo belangrijk hebben gevonden en dat komt hier ook uitdrukkelijk naar voren, dus dat is mooi. Wel is de spreiding die ook van PvdA en de VVD al noemden, echt een aandachtspunt. Dat komt nu nog onvoldoende naar voren. Maar daartegenover staat dat we vinden dat het afwegingskader wel eenvoudig moet blijven en dat het doeltreffend moet zijn. Hoe meer criteria je aan zo'n lijst toevoegt, hoe complexer je het voor jezelf maakt. Op een gegeven moment weet je niet eens meer in welke categorie je een bepaalde aanvraag moet doen. Laten we hopen dat het zo kort duurt dat we die verdere differentiatie helemaal niet nodig hebben.

De VOORZITTER: We gaan eventjes naar een interruptie van mevrouw Smand van D66. Gaat uw gang. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Een vraag aan mijnheer Van der Peet. Ziet u ook mogelijkheden om breder te kijken dan alleen het instrument van prioriteren? Want ik denk dat dat wel iets is voor deze raad om daar ook iets van te vinden. Nu is het één smaak en ik snap het. En ik ben het ook zeer met u eens dat we het zo eenvoudig mogelijk moeten houden, want anders zijn we nog een jaar bezig met systemen en modellen uitwerken. Absoluut. Maar iets breder kijken, staat u daar open voor? De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Ik denk dat uit de vorige sessie en het debat al bleek dat je op dit moment niet breed genoeg kunt kijken op dit onderwerp. Alleen de nota die we vanavond bespreken, gaat echt over de temporisering. Dus als straks gelegenheid is in de tweede termijn – u noemde namelijk een aantal voorstellen waar ik zeker nog wel even op in wil gaan, bijvoorbeeld over dat cluster – kom ik daar graag op terug want natuurlijk zijn er meerdere wegen die naar Rome leiden. Dit is een onderdeel om tijdelijk de overdruk, zogezegd, weg te nemen. Maar ja, misschien kun je ook de pan groter maken, of iets anders doen. Ik kom er straks wel eventjes op terug. De VOORZITTER: Dat bewaren we dan voor zo meteen.

We gaan nu bij GEZOND Haarlemmermeer Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

8

ophalen wat de bijdrage van mijnheer Sulmann is. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Dan gaan we dat eens eventjes bekijken. De tering naar de nering zetten. Dat is wat we als gemeente helaas moeten doen met het steeds groter wordende probleem van de ambtelijke capaciteit. Dit betekent keuzes maken in waar je de ambtelijke capaciteit inzet en bij het temporiseren van woningbouwprojecten, doet het college precies dat. Dit zorgt er niet alleen voor dat we geen capaciteit steken in projecten waarvan de kans groot is dat ze uiteindelijk niet tijdig leiden tot een schop in de grond, maar misschien nog wel belangrijker: het verlicht de huidige hoge werkdruk bij onze ambtenaren. Want het aantrekken van personeel is een topprioriteit, maar nog belangrijker is het behouden van personeel. En door de langdurige hoge werkdruk zien we onze ambtelijke capaciteit nog verder teruglopen. Dus het doel van temporisering is helder en noodzakelijk. Mijnheer Van der Peet zei het ook al, je kunt beter twee dingen goed doen, dan vier dingen half. Het college geeft tien kwalitatieve overwegingen voor temporisering. Hier kunnen we ons in vinden. Belangrijke zaken als betaalbare woningen, woonbeleid en kans op slagen worden benoemd. Het enige dat opvalt is de bestuurlijke of politieke urgentie. Heel concreet is dit niet, het lijkt wel een soort containerbegrip.

Wie bepaalt deze urgentie en heeft de raad hierin nog een rol? In de motivatie van het sessieverzoek wordt gesproken over transparantie en aanscherping van de kwalitatieve overwegingen. De overweging van bestuurlijke of politieke urgentie lijkt ons hiervoor geschikt; wat is nu precies bestuurlijke of politieke urgentie en wie bepaalt dat? Afsluitend voorzitter, wij staan volledig achter het temporiseren van woningbouwprojecten. Het is helaas de situatie waarin we ons als gemeente op dit moment bevinden. Op deze manier behouden we goed personeel en worden we ook interessanter als werkgever omdat het welzijn van het personeel belangrijk wordt gemaakt. Temporisering op de korte en middellange termijn, prima. Maar we zullen het probleem van de ambtelijke capaciteit op de langere termijn wel moeten oplossen want het piept en kraakt in de gehele organisatie en niet alleen bij woningbouw. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar EEN Haarlemmermeer, mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter, dank u wel, prioritering klinkt mooi, maar focus niet alleen op de twee grote kernen, maar ook juist op de kleinere dorpjes met kleine woningbouwprojecten die ook absoluut kunnen zorgen voor woningbouw. Er staat ook bij dat kleinschalige woningbouwprojecten met vijftig woningen niet zijn getemporiseerd, maar klaarblijkelijk zijn ze ook niet geactiveerd.

Ik citeer 'Ook zijn vanaf 1 januari 2023 geen nieuwe woningbouwprojecten geactiveerd. Deze maatregelen zijn tijdelijk en zorgen voor ruimtelijke capaciteit om bestaande woningbouwprojecten te analyseren'. Voorzitter, dit klinkt voor ons niet heel erg rustgevend. Wij willen weten: wanneer zal dat dan wel meer kans geven op de markt? We zijn wel zeer blij met de opmerking van de PvdA over de initiatieven zoals Tiny Houses, u ziet hem al aankomen, en circulair wonen. We moeten ook een beetje out of the box denken, in het kleiner en sneller. Misschien dat daar mogelijkheden zitten. En ja, eigenlijk is de visie 'faciliteer alleen kansrijke projecten die wel ook snel kunnen worden gebouwd'. Tot zover, want er is al heel veel gezegd. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van SRH, mijnheer Beusenberg. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Wij zien natuurlijk ook het liefst dat iedere aanvraag in behandeling wordt genomen. Alleen de keiharde realiteit is dat het op dit moment niet kan. Daar zullen we op dit moment mee moeten dealen. We kunnen hier nu wel allemaal met onze vingers wijzen naar degenen die het in het verleden fout zouden hebben gedaan, maar het is gewoon een capaciteitsprobleem. Daar kunnen we heel eerlijk over zijn met zijn allen. En ik werd even afgeleid.

Daar Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

9

kunnen we heel eerlijk over zijn met zijn allen. En dat zijn we ook aan het oplossen. Er is geld uitgetrokken om het capaciteitsprobleem op te lossen en ik denk dat het temporiseren op dit moment inderdaad wel de beste keuze is om te doen. Alleen is de vraag dan: welke projecten ga je dan wel of niet in behandeling nemen? Ik denk dat het college daarover ook al in de nota had gezegd dat het belangrijkste aspect het maatschappelijk belang moet zijn. In alle gevallen bevordert het de doorstroming. SRH vindt het ook nog belangrijk dat de projecten in principe als eerste voor eigen inwoners worden gebouwd, want we kunnen nu wel heel leuk heel veel woningen gaan bouwen in projecten terwijl andere projecten niet in behandeling zijn genomen, maar als die voor inwoners uit buurgemeenten zijn, is dat wat mij betreft toch wel jammer. Dus dat wil ik aan het college meegegeven en voor de rest denk ik dat we lekker naar de tweede termijn moeten gaan voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat gaat wel erg snel, ik laat mij niet van de orde afleiden in ieder geval want last but not least is GroenLinks nog niet aan het woord geweest. Dus mijnheer Zuyderwijk, gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel. Voorzitter. We kunnen de nota die eerder dit jaar is verstuurd, goed volgen en we zijn het ook eens met de manier waarop het college dat heeft gepresenteerd.

Als we kijken naar de prioritering, denken wij dat de lokale initiatieven die al eerder zijn benoemd ook voorrang moeten hebben. Want de inwoners zien soms woningen die nodig zijn en ik denk dat we als raad daar goed naar moeten luisteren en ook dat soort initiatieven moeten uitvoeren. Daarbij moet natuurlijk wel gezegd dat het belang voor betaalbare woningen vooropstaat. Dus deze moeten er natuurlijk het liefst komen. Dan werd er heel veel benoemd over de kleinschalige projecten en daar had ik ook een vraag over gesteld. Die kleinschalige projecten moeten er komen, daar zijn we natuurlijk ook voor. Alleen vragen we ons toch af wat nou het effect is als wij die kleinschalige projecten nu ook voorrang geven op grootschalige projecten. Dus we zouden graag van het college willen weten: in wat voor verhouding moeten we dit zien en betekent dat dat als we een kleinschalig project doen, we dan meteen geen grootschalig project meer kunnen doen? Dus daar zouden we graag meer informatie over willen hebben. Dan nog een ander punt, dat gaat over een motie die eigenlijk al een hele tijd geleden is aangenomen. Dat is de motie Aanwijzen zoekgebieden herbestemmen. Die was aangenomen en daar is eigenlijk een brief over teruggekomen dat we te weinig capaciteit hebben en dat het daarom niet uitgevoerd kan worden.

We zouden graag van het college meer informatie willen over 'waarom lukt dat niet?' Kost het nou zo veel tijd om die motie uit te voeren? Want naar ons gevoel is het een kwestie van naar het kadaster, informatie vragen en kijken welke gronden wij in bezit hebben. Hier wil ik het bij laten, dank u voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage. We zijn verstoken van de bijdragen van BVNL en FVD. Voor de notulen, die zijn afwezig. Maar de wethouder heeft genoeg vragen en opmerkingen en ideeën gehoord en die gaat hij proberen zo goed mogelijk te beantwoorden. Mijnheer Nobel, gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Dank u wel voorzitter. Ik ga mijn best doen. Laat ik beginnen met de opmerking dat de nota inderdaad al iets gedateerd is. Het staat in de nota ook heel erg stellig 'alle woningbouwprojecten tot vijftig woningen, daar kunnen we geen medewerking aan verlenen'. Laat ik dan allereerst beginnen met de ChristenUnie-SGP wat gerust te stellen. We moeten uiteindelijk gewoon ook naar wet- en regelgeving handelen en als iemand zegt 'u moet mijn plan beoordelen', zullen we dat ook doen. In de praktijk gebeurt dat, zeg ik dan maar even als bestuurder, gelukkig niet altijd, want we hebben de capaciteit daar niet voor. Dus als iedereen zou vragen 'beoordeelt u nu ons plan', gaan we gewoon uit de wettelijke termijn lopen, want we hebben die capaciteit niet.

Daarom staat het er zo stellig als het er staat. Is het dan zo dat er geen enkel woningbouwproject tot vijftig woningen op dit moment in behandeling wordt genomen? Nee, gelukkig niet. De situatie is iets verbeterd. Iets, niet heel erg veel, maar er zijn Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

10

wel kleinschalige projecten waar we naar kijken. U moet het zo zien dat we op het moment dat een kleinschalig project is afgerond, gewoon zo snel mogelijk proberen een nieuw kleinschalig project op te pakken. Maar het is eigenlijk precies zoals de heer Van der Peet schetst. Wij willen aan de voorkant liever zeggen 'we doen helemaal niets' om dan als er een gaatje ontstaat toch een initiatief op te pakken, dan dat we zeggen 'we gaan het oppakken' en vervolgens weten we dat het ergens in de pijplijn gaat vastlopen en dat heel erg lang zal duren. Dat zeggen we er dus ook bij als we nu initiatieven oppakken 'u heeft nu een gesprek gehad bij het ondernemersplein, op dat moment was er daar misschien wel tijd om uw aanvraag in behandeling te nemen, maar het zou best kunnen dat het verderop in het proces als we een bestemmingsplan moeten vaststellen of als er een planeconoom naar moet kijken, spaak loopt'. Want je ziet op dit moment, en dat is helaas wel iets dat structureel is, dat er een groot tekort is aan planeconomen en omgevingsjuristen. We hadden het zojuist ook over de stedenbouwkundigen die de beeldkwaliteitsplannen vaststellen. Eerder zag ik dat het daar ook piepte en kraakte. Dat gaat nu best goed, maar ik weet niet hoe dat er over een halfjaar of een jaar uitziet.

Ik zie wel dat – als ik op een iets hoger schaalniveau kijk – het aantal bouwaanvragen terugloopt en dat de rente is gestegen, dat de bouwkosten zijn gestegen en dat ontwikkelaars het veel moeilijker hebben. Hoe gek dat ook klinkt, daar zit iets paradoxaals in want voor ons kan dat misschien ook een verlichting bieden omdat er dan minder aanvragen binnenkomen en we dan wel weer de zaken kunnen oppakken. Ik durf daar geen jaartal op te plakken, maar we hebben ook aangegeven in de nota dat als we weer structurele ruimte zien, we dat dan ook aan u zullen melden. Ik hoop dat het zo snel mogelijk is. Alleen we zien nu heel vaak dat op een gegeven moment één afdeling wel weer redelijk draait en dat we daar voldoende mensen hebben, maar dat er dan ergens anders gaten vallen. Dat is helaas hoe het is. Een aantal van u vroeg ook – waaronder de VVD – naar het geld dat het college mocht vrijmaken om de ambtelijke organisatie te versterken. Dat doen we. Dat geld geven we ook uit. Dat kunt u ook terugzien in de P&C-producten. Maar ik wil benadrukken dat dat niet alleen voor woningbouw of voor ruimtelijke projecten is. Dat is organisatiebreed. Dus ja, dat helpt, maar het is niet voldoende.

Ook zien we dat we heel vaak helaas mensen niet fulltime bij de gemeente in dienst kunnen krijgen, maar dat we dure bureaus moeten inschakelen om ons te helpen om bijvoorbeeld mee te kijken met bouwaanvragen. Dat zouden we natuurlijk liever anders zien, want we hebben liever hier iemand in dienst, die dat goedkoper doet en dan ook kennis en kunde opbouwt die binnen de organisatie blijft. Zover is het helaas nog niet. Best veel van u hadden het over de over de kleine kernen. Ik denk dat het goed is om te zeggen dat op dit moment in zestien kernen projecten lopen. Dat zijn behoorlijk wat kernen en dat was ook waarom we het eigenlijk niet expliciet hebben opgeschreven, omdat daar ook een gevaar in schuilt als je dat heel stellig opschrijft. En datzelfde geldt eigenlijk voor die betaalbaarheid. Laat ik een willekeurig voorbeeld noemen. Er komt een initiatief in Beinsdorp, dan zou dat ineens hét initiatief moeten zijn dat we moeten oppakken. Natuurlijk zien we 'hé, dat is Beinsdorp, daar wordt niet zo vaak gebouwd, laten we proberen om dat op te pakken'. Maar als we met een regel maken, zou het kunnen betekenen dat we een ander initiatief dat eigenlijk heel kansrijk is, misschien wel kansrijker dan het initiatief in Beinsdorp, dan laten liggen. Dat willen we niet.

Maar ik verzeker u dat we daar ook oog voor hebben juist omdat we ook weten dat er in bepaalde kernen veel minder wordt gebouwd, maar veel met name in Hoofddorp, Nieuw-Vennep en vergeet vooral ook niet Badhoevedorp want daar wordt ontzettend veel gebouwd momenteel – dat is allemaal veelal al door de juridische procedure heen, maar daar wordt echt veel gebouwd – en in Lisserbroek staat veel op stapel. Dus ja, in de ene kern is het gewoon moeilijker om te bouwen dan in de andere. Negen van de tien keer vanwege de luchthaven, maar daar hebben we echt oog voor en er wordt behoorlijk gespreid gebouwd. Eigenlijk hoor ik zovelen van u dat ook zeggen, dat dat eigenlijk een bevestiging is van iets dat we zelf ook al wisten, daar moeten we echt goed oog voor houden. Dan kom ik op een punt dat ook de ChristenUnie-SGP en GEZOND Haarlemmermeer aandroegen: wanneer is iets nu politiek-bestuurlijk relevant? Negen van de tien keer bent u er als de kippen bij om ons te vertellen wanneer dat zover is. Een vrij recent voorbeeld is bijvoorbeeld Rijsenhout waarvan u Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

11

aangaf 'zodra dat mogelijk wordt moet u daar heel snel gaan bouwen'. Dat zou bijvoorbeeld een initiatief kunnen zijn waarvan het college denkt 'het kan eigenlijk niet gezien de capaciteit, maar de wens in de raad, maar ook bij de bevolking is zo groot om daar nu iets aan te doen, dat gaan we oppakken'. Dat zou ook kunnen gelden voor bijvoorbeeld een kleinschalig initiatief in een van de kleine kernen die u benoemde. Mocht dat onverhoopt niet snel genoeg gaan, dan weet ik zeker dat u ons weet te vinden, maar weet dat we daar oog voor hebben. Dat geldt ook voor bijzondere initiatieven en die hebben we ook genoemd, bijvoorbeeld de woonwagenbewoners en ook het flexwonen. Maar bij flexwonen hebben we ook gezegd 'dan gaan we wel een aantal locaties bekijken', want als we zeggen 'we gaan alle flexwoningen oppakken', kan dat ook weer niet. Dus dat hebben we ook ingekaderd en we hebben volgens mij ook aan u laten weten per brief waar we naar kijken. Dan kom ik bij de vraag van GroenLinks dat aangeeft dat u ons een keer een brief gestuurd heeft over de vraag 'zou u nog andere gronden willen bekijken om daar te gaan bouwen?' Toen heb ik al aangegeven 'de capaciteit is schaars'.

Maar laten we nou zeggen dat die capaciteit iets minder schaars is, dan nog hebben we voldoende initiatieven op dit moment, dus het heeft ook niet zo heel veel zin om een nieuw initiatief te krijgen, want die zijn er al. Dus die pijplijn zit gewoon vol. Dat is zinvol als er misschien op een gegeven moment een crisis optreedt en je ziet 'hé, er wordt niet meer gebouwd, misschien moeten we een beetje helpen zoeken naar waar dat zou kunnen?' Op dit moment is het ten eerste zo dat het gewoon heel veel capaciteit kost, waar we echt de mensen niet voor hebben. Het is helaas niet zo eenvoudig als u schetst 'ga even snel zoeken', want het gaat niet alleen om de vraag van wie het pand is, maar ook om welke bestemming erop zit. Er moeten veel meer stappen worden gezet en misschien moet die bestemming gewijzigd worden en dan moet je kijken 'ligt er een LIB op? Zit er een geluidscontour? Zitten er bedrijven met een milieuhindercategorie omheen?' Kortom, dan wordt het ineens al weer een stuk ingewikkelder. Dan moet je ineens vier, vijf, zes stappen ondernemen om één perceel te onderzoeken. Dat is op dit moment echt niet verstandig. D66 kwam met het voorstel van het clustergewijs bekijken. Ik moet eerlijk zeggen, ik kan me niet heugen dat het voorbij is gekomen. Ik zou wel de toezegging willen doen, stel dat het gebeurt en we krijgen zo'n aanvraag, dan wil ik daar wel naar kijken.

Alleen is het vaak zo dat er ook verschillende bestemmingsplannen zijn. Dus negen van de tien keer is dat zo. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de Binnenweg. Daar zijn drie bouwontwikkelingen. Dan vragen we aan ontwikkelaars 'kunt u samen kijken of u die ontwikkeling tot stand kunt brengen?' Dan proberen we er als gemeente er al één plan van te maken omdat dat vaak kwalitatief ook voor verbetering zorgt. Dus clustergewijs zou ook kunnen, maar negen van de tien keer is de ontwikkelaar er ook bij gebaat om het samen te doen, ook om het parkeren op te lossen, het groen op te lossen en betere spreiding in het gebied te bereiken. Dus in de praktijk lost het zich vaak zo op. Maar ik wil wel zeggen dat we daar serieus naar kijken als dat binnenkomt. Dank ook voor die handreiking. Tegelijkertijd ben ik bang dat dat niet het probleem oplost en volgens mij heeft niemand die vandaag een handreiking heeft gedaan de illusie dat we het daarmee oplossen. Anders waren we ook niet met die moeilijke keuzes naar u toegekomen. De VVD vroeg over capaciteitsgebrek. Dat heb ik volgens mij beantwoord. Politiek-bestuurlijke urgentie is aan bod gekomen. Haarlemmermeer-West is nog niet aan bod gekomen. Ik snap ook dat u zegt 'gaan we nu temporiseren of aan de slag?' Dat verdient, denk ik wel een toelichting.

Haarlemmermeer-West bestaat eigenlijk uit drie deelgebieden en het ene deelgebied zal gewoon niet zo makkelijk van de grond komen als het andere deelgebied, denk ik. Alleen al vanwege de middelen die nodig zijn om bijvoorbeeld de infrastructuur aan te leggen. Daar zijn we nog steeds in gesprek met de ontwikkelaars en ook met het rijk. Eerder hebben wij gezegd 'wat ons betreft gaan we gewoon aan de slag met bijvoorbeeld Lisserbroek en laten we gebieden die financieel moeilijker van de grond komen even liggen'. Toen heeft de minister verzocht 'laten we toch nog gezamenlijk aan tafel gaan'. Dan zitten we ook nog steeds om te kijken of het toch lukt, maar tegelijkertijd denk ik dat het heel moeilijk zal worden, financieel, maar ook qua capaciteit en ook met de wensen die u heeft. Laten we dat vooral niet vergeten. U bent vrij recent in Cruquius geweest. Daar heeft u heel duidelijk aangegeven hoe u dat ziet met aantallen, groen Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

12

en dat soort zaken meer. Al die zaken proberen we bij elkaar te brengen. Vooropstaat dat wij nog steeds een eigen gebiedsplan daar zullen vaststellen, maar dat heeft dan minder prioriteit dan bijvoorbeeld Lisserbroek waar we richting een anterieure overeenkomst kunnen. Dus zo moet u dat zien. Dus Haarlemmermeer-West wordt als één gepresenteerd richting het rijk. Dat is ook logisch omdat het dan een substantieel aantal is. Maar eigenlijk kan je dat ook onderverdelen in gebieden en het ene gebied zal sneller gaan dan het andere gebied. Dat geeft ook niet want we kunnen niet alles tegelijk oppakken. Dan nog het Stationsgebied. Maar dat spreekt denk ik voor zich, dat is iets minder complex om uit te leggen hoe het zit in het gebied. Bewonersinitiatief voorrang geven, vroeg de PvdA. Dat snap ik en tegelijkertijd heeft het CDA eigenlijk wel een goed antwoord geven. Hoe meer zaken je toevoegt aan dit lijstje, hoe complexer het wordt. Dus ik begrijp het, maar toch ga ik u adviseren 'doe dat niet'. Wij hebben echt als dat soort initiatieven binnenkomen… Als het al gebeurt, want het gebeurt heel sporadisch want negen van de tien keer hebben mensen gewoon geen eigen grond en dat is eigenlijk al de belangrijkste randvoorwaarde om het zelf mogelijk te maken.

Ik wil best toezeggen dat ik daar dan echt naar wil kijken, maar ik zou het niet ook prioriteren, want het wordt alleen maar complexer. Over kleine kernen hebben we het gehad. Hoe meer betaalbaar, hoe sneller we het oppakken. Dat was ook een van die criteria. We hebben gezegd 'als er nou meer dan 50% betaalbaar wordt gebouwd, want daar vroeg de PvdA ook naar, proberen we het naar voren te halen'. Tegelijkertijd komt daar ook de opmerking van de heer Beusenberg heel scherp naar voren. Stel dat iemand twee woningen bouwt en het zijn twee sociale woningen, dan heb je 100% score. Maar een project met vijftig woningen met 50% sociaal is dan nog steeds aantrekkelijker. Dus dat zullen we altijd ook nog blijven beoordelen. Nu gebeurt het niet zo heel vaak dat er een of twee sociale huurwoningen worden gebouwd, want voor corporaties is het als er minder dan dertig woningen worden gebouwd al ingewikkeld om in te stappen. En de meeste private investeerders bouwen gewoon in de vrije of in de middeldure sector. De ChristenUnie-SGP heb ik… De VOORZITTER: Even een klein momentje want ik twijfel of mijnheer Van Laar behoefte had aan een interruptie of een vraag. Dat heeft hij. Gaat uw gang. De heer VAN LAAR: Dank u wel. Voorzitter, de wethouder geeft aan 'extra criteria is ingewikkeld'.

Maar tegelijkertijd zitten in die criteria al bestuurlijke urgentie, politieke urgentie, maatschappelijke urgentie. Hoe je die invult, is in ieder geval voor de politieke urgentie, toch aan de politiek, lijkt mij. Dus als wij hier uitspreken dat bewonersinitiatieven belangrijk zijn, of woningen voor mensen met een beperking, of zorgwoningen in kleine kernen, kan dat toch een invulling zijn van die politieke urgentie en vervolgens worden meegewogen? De VOORZITTER: Wethouder Nobel. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Jazeker, dat ben ik helemaal met u eens, maar op het gevaar af dat we dan bij heel veel initiatieven te horen krijgen 'dit heeft politieke urgentie'. Want ik gaf ook al aan bij Rijsenhout 'ik snap het, maar ik ga dan ook bij u terugkomen met het bericht dat we iets even niet meer gaan doen.' Dat is wat het heel ingewikkeld maakt. Dan zal ik die hele lijst die we op dat moment aan het oppakken zijn, moeten doorvlooien. Misschien zitten we heel dichtbij en wil je echt daarmee doorgaan. Dus dan kom je zo dicht op de uitvoering, dichter dan ik eigenlijk ook zou willen, dat is iets waar echt de ambtenaren volgens mij zelf mee aan de slag moeten gaan. Er is hier geen ambtenaar die zegt 'het woningbouwproject is voorbij, ik ga even duimen draaien'. Dan wordt het volgende project opgepakt. Maar ik ben het met u eens.

Wat is politiek-bestuurlijk relevant? Dat is aan ons, maar ook zeker aan u en wij proberen dat zo goed mogelijk te doen. Als het niet goed gaat, worden we vast op het matje geroepen, maar doe dat alstublieft niet elke week, want dan zijn we met elkaar alleen maar in de uitvoering. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

13

De VOORZITTER: Mijnheer Van Laar, nog een korte reactie. De heer VAN LAAR: Ja voorzitter, want we zitten nu in de tegenovergestelde situatie en daar komt deze lijst juist uit voort. Wij zagen de afgelopen periode een aantal keer plannen voorbijkomen voor heel grote huizen van mensen in Zwaanshoek, voor mensen die heel veel geld hebben, in het groen. Daar is dus de capaciteit ingestopt en andere plannen zoals van woningcorporaties die willen bouwen in NieuwVennep, wachten al heel lang op vooruitgang. Dus daar zit, denk ik het zoeken naar balans in. Wanneer vind je de goede balans tussen alles maar behandelen en ook nog realiseren wat het meest wenselijk is? En wij zouden graag zien dat die balans wat meer verschuift richting echt goed kijken naar welke plannen meer van waarde zijn. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ik snap het, maar u schetste eigenlijk ook meteen een probleem want dat was wel Zwaanshoek en dat is een kleine kern. En daar hebben we dus al twee zaken die allebei belangrijk zijn; aan de ene kant die kleine kern en aan de andere kant zegt 'ik wil betaalbaarheid'. Als ik dan een van die twee niet lever, hoe moet ik dan… En als we dat per project telkens moeten gaan afwegen, dat is ondoenlijk. Dat is eigenlijk wat ik u wil schetsen.

Dus ik snap wel dat u zegt 'ja, op die villa's zat ik misschien iets minder te wachten dan die veertig betaalbare starterswoningen in Nieuw-Vennep'. Daar kan ik me iets bij voorstellen. Tegelijkertijd is elke woning er één en ook zo'n grote woning zorgt voor doorstroming op de markt. Dus laten we ook proberen om niet te ideologische erin te zitten en gewoon zo pragmatisch mogelijk veel woningbouwprojecten op te pakken. En ja, als er helemaal niet betaalbaar zou worden gebouwd of helemaal niet in kleine kernen, dan snap ik uw punt. Maar dat is volgens mij niet aan de orde. Ik probeer echt zo zuiver mogelijk en zo snel mogelijk de zaak praktisch op te pakken met het college. Nogmaals, als er grote zaken zijn zoals Rijsenhout waar ineens een doorbraak is zodat er gebouwd kan worden, dan verwacht ik ook eigenlijk niet anders van uw raad dan dat u zegt 'kunt u daar aan de slag gaan?' Maar dan gaan we iets anders stilzetten, zo eerlijk ben ik ook, op dit moment. Misschien wordt het beter. De PvdA. Over die bewonersvoorrang hebben we het gehad. Over de kleine kernen hebben we het gehad. HAP vroeg nog naar de woonwagenbewoners. Ook die hebben we specifiek benoemd omdat het ook veel te lang heeft geduurd. Dat is ook een van de zaken waarvan we hebben gezegd 'ja, daar moeten we wel oog voor houden, ook voor het woonwagenbeleid'.

Ik ben ook blij dat de wethouder van Woonbeleid dat volgens mij in rap tempo nu opgepakt heeft. Daar wordt ook gewoon gezocht naar de locaties waar we waar we aan de slag kunnen. Dus dat ligt niet stil. Dat is een van die zaken waar wij ook politiek-bestuurlijk van denken 'dat vindt u belangrijk'. Datzelfde geldt op zich ook voor splitsen en voor hoe we omgaan met woningen, eventueel, en leegstaande kantoorpanden. Maar de eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat dat op dit moment wel concurreert met bouwinitiatieven. Als je de woningsplitsing daar toe wilt staan, dan heb je diezelfde omgevingsjurist nodig die moet kijken naar bestemmingsplannen. Dus dat betekent ook dat dat misschien iets langer op zich laat wachten omdat we ook bezig zijn met die woningbouwprojecten. Dus voor elke vraag, elke uitzoekvraag, moet je negen van de tien keer bij dezelfde persoon zijn zodra je iets van bestemmingsplannen door moet akkeren. Dus laten we ook met elkaar proberen daar niet te veel wensen op te stapelen, want het concurreert gewoon direct met woningbouwaanvragen. Procedures sneller, vroeg Forza! Dat was eigenlijk geen vraag, maar meer een statement. Ik denk dat u daar zelf als raad ook vrij recent aan heeft bijgedragen door bevoegdheden te delegeren in het kader van de nieuwe verplichte participatie en de Omgevingswet, zodat de procedures korter worden.

Dat is spannend, denk ik, want daarmee geeft de raad ook gewoon bevoegdheden weg aan het college. Ik zie het als een groot teken van vertrouwen en de gezamenlijke wens om sneller te bouwen. Dus ik hoop Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Temporisering Woningbouwprojecten 7 september 2023

14

dat dat in ieder geval wat verlichting biedt en daar heeft u, denk ik, een heel belangrijke stap gezet. De woonwagens hebben we al gehad, over woning splitsen hebben we het volgens mij ook gehad en over de kantoormarkt ook. D66 vroeg nog 'wat valt er af in de in de pijplijn?' Ik zat even te denken over hoe u die vraag bedoelde. Ik heb hem een beetje geïnterpreteerd als 'zijn er helemaal geen kleinschalige projecten die worden opgepakt?' Dat heb ik volgens mij behandeld. En misschien, maar dan koppel ik hem aan de vraag van GroenLinks, 'is het nou zo dat als we een groot project oppakken, dan een klein project niet meer door kan gaan?' Zo zwart-wit is het niet, want de mensen die bijvoorbeeld al heel lang bij de gemeente werken en heel veel ervaring hebben, zijn meestal de mensen die in de heel grote en wat complexere projecten zitten en de mensen die misschien wat minder lang werken bij de gemeente, of junior zijn en geen senior pakken misschien een kleiner project op. Tegelijkertijd is het wel zo dat er veel meer kleine aanvragen zijn dan grotere aanvragen. Dus daarom hebben we gezegd 'tot vijftig woningen zetten we een stop erop'. Dat dat niet altijd zo hard is als we het hebben opgeschreven is mooi meegenomen.