2023-07-06 Raadssessie RV Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 6 JULI 2023 Onderwerp:

RV Nota (GEHEIME BIJLAGE) Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 (7736120)

Voorzitter:

dhr. M. Achterbergh-Copier

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. P.J. Boerman, mw. J.M. Hup, dhr. H.C.M. Koning, mw. S. van de Meeberg, dhr. F. Sidali, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouder: dhr. J.N.J. Nobel Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond, ik open deze sessie. Stilte in de zaal alstublieft, dank u wel, we zijn begonnen. Ik ben nog even aan het bijkomen van de vorige sessie. We gaan het hebben over de nota van B&W inzake de investeringsstrategie en investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023. Er zijn geen beslispunten, hij gaat ook niet in stemming. Er zijn ook geen insprekers wel eerste en tweede termijn zoals u dat gewend bent en ik wil graag iemand het woord geven. Wie wil als eerste het woord? Mijnheer Vermeulen, Forza! De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dan hebben we dat maar achter de rug. Voorzitter, we hebben de een grote bouwopgave en onze ambitie is om door te groeien naar een gemeente met dit keer minimaal 200.000 inwoners. Dat 'minimaal' hoor ik voor de eerste keer, dus daar zou ik wel graag een reflectie van het college op willen hebben. Terwijl in heel het land de woningbouw vastloopt, bespreken wij vanavond een schaalsprong. In de nota lezen we wat dit college allemaal gaat doen. Terwijl het zuinig en zorgvuldig met de ruimte omgaat, bouwt het en legt het infrastructuur aan.

Het bouwt 30% sociale huur en 50% betaalbaar met een dorps en landelijk karakter bij de kernen, inclusieve wijken waarmee we, geholpen door de landschappelijke kwaliteiten, onze identiteit versterken en dat allemaal passend bij de wensen van huidige en toekomstige inwoners indachtig de omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040. Al dat moois bouwt het college natuurlijk niet alleen. Het doet dat naar eigen zeggen samen met derden. 15 maart ondertekende het daartoe de Woondeal MRA. Een overeenkomst met allemaal andere overheden die ook al gaan bouwen. Dat maakt wat we vanavond bespreken vooralsnog een dikke klont ambities, doelen en beloftes omhuld met een dikke laag gebabbel. Dat realiseert het college zich gelukkig zelf ook, want het geeft aan dat overheden geen woningen bouwen, maar dat deze door ontwikkelaars, beleggers en corporaties worden ontwikkeld en gerealiseerd. Overheden faciliteren, geven kaders mee waarbinnen woningen mogen worden ontwikkeld. Van dat faciliteren ziet Forza! vooralsnog onvoldoende terug in de praktijk en die kaders lijken inmiddels meer op een dwangbuis. Uit talloze gesprekken die onze fractie inmiddels heeft gevoerd met de ontwikkelaars, blijkt faciliteren vaak niet eens communiceren en meer dan eens frustreren te zijn. Er zijn meer beren op de weg.

Zo is daar onder meer de verslechtering van de marktsituatie, beperkte gemeentelijke investeringsruimte en capaciteit, complete ruimtelijke regelgeving en grondverwerving en natuurlijk CDA-minister De Jonge met zijn Wet versterking regie volkshuisvesting, die mogelijk tot heroverweging van projecten kan leiden. Onbenoemd bleven de peperdure bouwkosten, verhoogde duurzaamheidseisen en de vergaande complexiteit om grote nieuwe wijken te ontsluiten in onze gemeente. Er zijn in 2022 circa 700 nieuwe Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

1

woningen bij gekomen in onder meer Badhoevedorp, Cruquius, Wickevoort, TudorPark, Westerdreefkwartier en Hyde Park en in kleinschalige woningbouwprojecten in de kern. De fractie van Forza! kan zich inmiddels niet meer aan de indruk onttrekken dat de verkoop in Hyde Park wat stroef verloopt. De VOORZITTER: Rondt u af mijnheer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Ik ben bijna klaar. Graag een reflectie van het college hierop. De risico's die we nemen met het geld van onze inwoners in het stationsgebied vindt Forza! een paar maatjes te groot. Ik rond af voorzitter. Wat Forza! het college wil meegeven is dat het ontwikkelaars, beleggers en corporaties niet alleen kaders moet meegeven, maar deze zou moeten behandelen als partners waarmee het werkt aan een gezamenlijk doel en dat het de raad veel meer moet betrekken daar waar projecten verzanden in regelgeving. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Vermeulen, daar gaan we naar de heer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Laten we gelijk beginnen met de bespreekpunten uit deze nota. Deze klinken logisch en nodig, zeker met het oog op onze ambtelijke capaciteit. Ben ik goed verstaanbaar? Zo nog beter? Mijnheer Boerman, kunt u mij goed horen? Zal ik iets zo doen? Tijd loopt, oké, geen interruptie. Interruptie van de heer Boerman. Goed.

Dus focus en duidelijk aangeven waar we een pas op de plaats maken, helemaal goed. We hebben eigenlijk twee vragen bij deze investeringsstrategie en beide gaan over de Spoorzone. Op dit moment is het VSP Hoofddorp on hold vanwege grote vragen die wij als raad hebben in verband met nut en noodzaak van het stuk, zoals het er nu ligt. Maar om het even scherp te hebben: wat is precies de relatie tussen het VSP Hoofddorp en de Spoorzone? Het autoluw maken van de Van Heuven Goedhartlaan bijvoorbeeld. Is dit voorwaardelijk voor het bouwen van het grote aantal woningen in de Spoorzone? Met andere woorden: stel de Van Heuven Goedhartlaan wordt niet autoluw gemaakt, heeft dit effect op de woningbouwplannen van de Spoorzone? Dan het groen. Er wordt gemeld dat PARK21 compenserend groen is voor de Spoorzone, maar PARK21 is toch bedoeld voor de woningen die al gebouwd zijn? We lopen hier toch een achterstand mee in. De plannen voor PARK21 begon al in de jaren negentig en diende als compensatie voor de Vinex-wijken en in die tijd was het stationskwartier, of zoals het nu heet, Spoorzone, als bouwlocatie nog helemaal niet in beeld. Dus hoe kan een PARK21 nu als compensatie gelden voor de Spoorzone? Oké, dus tot 2030 13.000 nieuwe woningen maal 400 m² groen betekent 750 voetbalvelden. Exclusief PARK21 worden er 500 voetbalvelden groen gerealiseerd de komende jaren bij 20.000 woningen.

Toch ruim lager dan de 750 voetbalvelden die al nodig zijn bij 13.000 woningen. Het uitgangspunt van 400 m² groen per woning wordt bij lange na niet gehaald. Waar wij als Haarlemmermeer maar 10% van de groenbehoefte zelf betalen en voor 90% afhankelijk zijn van derden. Bijna klaar. We zullen in ieder geval met een extra kritische blik kijken naar de visie Landschap en Recreatie waarin tweejaarlijks wordt gerapporteerd over het uitvoeringsprogramma Groen. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Sulmann. Mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Van welke partij is zij ook alweer? Dank u wel voorzitter. Als de VVD hoog over gaat kijken, dan hebben we twee jaar geleden volgens mij de eerste investeringsagenda vastgesteld en toen hebben we ook al gezegd: de analyse mag wat ons betreft wat grondiger, zodat we ook meer duidelijkheid krijgen of de ambities die we hebben ook realistisch zijn. We zien nu ook echt een grondigere analyse voor ons en daarmee wordt ook duidelijk dat niet alle ambities nu-nu haalbaar zijn, om het zo maar te zeggen, maar dat we keuzes moeten maken. En de keuzes die het college maakt en ons voorlegt, daar staan wij achter. We staan er ook achter dat we ieder jaar hier weer naar Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

2

kijken en een actualisatie maken en kijken of de keuze die we hebben gemaakt nog steeds reëel is, zodat we op tijd kunnen bijsturen. Wat de VVD ook graag nog kwijt wil, dat hebben we vorige week bij de algemene beschouwingen ook gedaan, deze ambitie spreekt veel daadkracht uit om echt iets te doen aan het woningtekort. Die ambitie, daar hebben we de provincie en het rijk voor nodig en dat is gelukt. We hebben een commitment van het rijk gekregen. De provincie is aangehaakt en wat VVD betreft is dat een compliment waardig. Maar meteen weer vooruitkijkend, dit is geen project dat we deze collegeperiode gaan realiseren, maar waarbij ook de volgende collegeperiode betrokken zal zijn. Wat ons betreft is het dus ook belangrijk dat we een college daar hebben dat verbonden is met de regio en het rijk om dit goed te blijven borgen, deze ambities en deze projecten. We hebben de vorige keer ook nog een aantal opmerkingen gemaakt en dat ging onder andere over het groen. Ik zag dat D66 daar ook al een vraag over gesteld heeft. We hebben allemaal de ambitie uitgesproken door middel van een motie dat we graag 400 m² groen willen hebben. We hebben ook eerder al gezien dat dat financieel soms best lastig kan zijn, maar wat de VVD betreft zou het ook handig zijn om inzicht te geven in de ruimtelijke beperkingen die er soms zijn.

We hebben vorige keer ook aangegeven dat het handig is om een goede analyse te maken van de maatschappelijke voorzieningen die nodig zijn, zoals sportvoorzieningen. En we lezen in deze analyse dat die nog gaan komen. We hebben de vorige keer aangegeven: doe dat echt op tijd, want we willen niet meer te maken krijgen met noodlokalen, blaashallen omdat er onvoldoende sportvoorzieningen of onderwijsvoorzieningen zijn. We gaan er dus van uit dat die dan bij de volgende analyse zijn. Zo niet, dan hoor ik het graag. Ik heb de voorzitter volgens mij niet horen zeggen hoe we omgaan met een geheim stuk dat ook bij de stukken zat, of we dat in beslotenheid kunnen bespreken? Ik wilde in ieder geval op één onderdeel van dat stuk nog wel even ingaan, maar ik denk dat dat dan in beslotenheid zal moeten. De VOORZITTER: Als daar behoefte aan is aan het einde van de tweede termijn, dan kunnen we het laatste stuk besloten doen. Mevrouw VAN STRATEN: Oké, dan sluit ik in ieder geval af met ook een vraag aan het college. De stroomcapaciteit, daarvan weten we allemaal dat dat een beperkende factor kan zijn voor nieuwbouw, maar ook voor het vestigen van nieuwe bedrijven. Wij vroegen ons af of dat ook hier speelt.

Komt het college met een soort prioritering of een aanpak daarin, hoe om te gaan met die beperkte stroomcapaciteit? De VVD wil graag weten hoe het daarmee staat en of we dat binnenkort kunnen verwachten en of daar dan ook een link gemaakt kan worden met deze ambities? De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van Straten van de VVD, dan gaan we naar de heer Koning van het CDA. De heer KONING: Dank u wel voorzitter. Het is een gedurfde investeringsstrategie, maar wel goed onderbouwd. We hebben vorige week ook al een informatieve bijeenkomst gehad. En daar was een zeer helder verhaal waarin wij ook veel van onze vragen kwijt konden. Het is gedurfd omdat we zo afhankelijk zijn van medewerking van verschillende bestuurslagen, van ministeries tot de Vervoerregio Amsterdam. Dit maakt de uitkomsten over de verschillende bijdragen nog onzeker. Krijgen we het gebiedsbudget van € 21,9 miljoen van het ministerie van Binnenlandse Zaken? Is de VRA bereid € 21 miljoen aan het mobiliteitsfonds bij te dragen? Dan hebben we nog forse onzekerheden volgend uit de verslechtering van de marktsituatie, beperkte gemeentelijke investeringsruimte, complexe ruimtelijke regelgeving, moeilijke grondverwerving en de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting.

En het blijft ook heel gedurfd om de gebiedsontwikkeling Spoorzone Hoofddorp toe te voegen aan het programma, want daar moeten we eerst panden opkopen, we weten niet welke panden te koop zijn en of die geclusterd liggen, zodat forse woningbouw mogelijk wordt. Bovendien moet de mobiliteit nog gerealiseerd worden. Het heeft er voorts toe geleid dat we nu al vaststellen dat er onvoldoende middelen zijn voor de benodigde investeringen bij alle woningbouwontwikkelingen. Hierdoor worden kansrijke Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

3

projecten zoals Nieuw-Vennep-West en Cruquius-Zwaanshoek gedegradeerd tot potentiegebieden. Ook gedurfd omdat pas naarmate woningbouwprojecten concreter worden er meer informatie komt over wat nodig is aan bovenplanse reserveringen. Maar voorzitter, een gelukkige omstandigheid is dat we als raad niets hoeven te beslissen. We mogen het alleen bespreken. Ook is al veel vastgelegd bij de voorjaarsrapportage vorige week. Het CDA is tevreden dat we aardig op schema lijken te liggen met de realisatie in 2030 van 12.700 woningen. Teleurstellend is dat geen uitvoering kan worden gegeven aan de raadsmotie die uitnodigt om zoveel als mogelijk vast te houden aan de 400 m² groen. Uit de beantwoording via informatieve vragen van D66 blijkt dat er veel wordt ondernomen om dit toch te laten lukken. De VOORZITTER: Rondt u af mijnheer Koning? De heer KONING: Ja, bijna. De VOORZITTER: U heeft nog twintig seconden. De heer KONING: Wij wachten dit vooralsnog af. Toch hebben wij nog twee vragen. Uitgangspunt is dat we bouwen wat past bij de behoefte van zowel toekomstige als huidige bewoners. Hoe gaan wij in een vroegtijdig stadium toekomstige bewoners erbij betrekken als we die nog niet kennen. Hoe gaan we om met ons uitgangspunt 50% betaalbaar tegenover de subsidievoorwaarden die zeggen dat je twee derde betaalbaar moet bouwen. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning, precies in de tijd.

De heer KONING: Ja, zo ben ik. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg, D66. Mijnheer Koning, u vergeet uw microfoon. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Vast niet per ongeluk. Dank u wel voorzitter. Het CDA zegt dat ze het fijn vindt dat er geen beslispunten staan in dit stuk, en ik weet niet of wij het daar nou echt zo mee eens zijn. Mevrouw Van Straten zegt dat het mooi is dat dit nu voorligt zodat we daarover kunnen hebben, maar dit is niet het moment, denk ik, om bij te sturen. Dat missen we een beetje in dit stuk eigenlijk, want het is gewoon ter bespreking. Er zijn geen beslispunten voor de raad. Het stuk begint goed, er is echt al ontzettend veel gebeurd. Er is heel veel gebouwd. Er zijn mooie projecten opgeleverd, woningen gebouwd. Tussen de regels door, ergens tussendoor staat dat de wachttijd voor een sociale huurwoning is teruggebracht naar zestien jaar, van twintig, en dat is gewoon echt een hartstikke mooi resultaat. Mensen die mij langer kennen, weten dat ik altijd positief begin. Maar dan kwam er toch een beetje ongemak. Het ongemak zit op een aantal punten in het stuk. Dat gaat over geld, dat gaat over capaciteit bij de gemeente, op het stroomnetwerk, mevrouw Van Straten noemde het net ook al. Ja, de Spoorzone toevoegen zorgt ervoor dat er drie andere projecten naar de achtergrond gaan, waardoor de focus natuurlijk heel erg op Hoofddorp komt.

Je moet je afvragen of dat handig is. En dat is hoog over. Iets kleiner, we hebben toch ook ongemak over dat bovenplans groen. Dank trouwens aan het college voor het supersnelle beantwoorden van een heel erg - mea culpa - te laat ingediende vraag. Fijn dat dat alsnog kon, maar we zien dat ergens een soort van gemeld, van: dit is het. Terwijl ook weer mevrouw Van Straten ook zei: kom dan naar ons toe als u merkt dat u dat niet redt. Waarom moeten we dat in zo een herijking ergens tussendoor lezen? Als een motie niet tot uitvoering gebracht kan worden, dan zou het fijn zijn als het college ons daarover informeert. Ik had ook een beetje ongemak over… De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg, u krijgt een interruptie van mevrouw Van Straten van de VVD. Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

4

Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Wij zijn er eerder over geïnformeerd dat het lastig kan zijn. Dat wil ik nog even toevoegen, dus daar doelde ik niet op. Ik doelde meer op de ruimtelijke beperkingen die er zijn. We hebben het tot nu toe meer over de financiële beperkingen gehad, maar er zijn vast en zeker ook ruimtelijke beperkingen. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: En juist daarom denken wij dat het belangrijk is dat we nu al aan die maatschappelijke voorzieningen denken en niet pas als alles klaar is en je ook erachter komt dat er eigenlijk ook helemaal geen ruimte meer is voor bijvoorbeeld een dorpshuis of zoiets om maar wat te noemen. Het cultuuraanbod tot 20.000 woningen extra wordt niet vergroot. Geen extra bieb of zoiets, gewoon geen culturele extra voorzieningen bij 20.000 woningen erbij. Een zwembad moet gebouwd worden. We hebben niet zo lang geleden een zwembad gesloopt. Een school in Lisserbroek moet geopend worden. Vorig jaar is die gesloten. 20minuten-gemeente, hoe dan? Hoe gaan we dat doen? Wat ons een beetje dwars zit en we hebben het er vanavond toevallig over gehad, daar was ik zijdelings bij betrokken, bij een sessie over initiatieven. Wat je daar ook inhoudelijk van vindt, lokale initiatieven kunnen heel vaak geen doorgang vinden, omdat de capaciteit bij de gemeente te weinig is.

We gaan hiermee heel veel focus, heel veel kracht vragen van onze van onze gemeente, van onze ambtenaren. Dus het schuurt een beetje wat ons betreft. Het is mooi dat er focus wordt aangebracht en ik wil nog een compliment geven. Het is heel fijn om zo een integraal stuk te zien, wat voor impact het heeft op allerlei gebieden dan alleen maar wonen. Ook mobiliteit, ook groen, ook cultuur, ook sport. Complimenten daarvoor en blijf dat doen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van de Meeberg, dan gaan we naar de heer Sidali van de PvdA. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Ik vervang mijn collega die dit normaal zou doen, dus ik moest mij even de laatste uren heel goed inlezen. Het is wel fijn dat het college ons meeneemt in de plannen die het heeft. En ook zoals gezegd is: integraal. De ambities spatten ervan af, dat is echt goed om te lezen. Maar nu nog een beetje de realiteitszin. We denderen nu enorm door op de 20.000 woningen die gebouwd moeten worden. Is dat nog wel realiteit, als we om ons heen zien dat het echt ongelooflijk moeilijk is om te bouwen? Maar daar investeren wij nu wel op. Kijk naar de Spoorzone waar we echt al wat investeringen gedaan hebben en waar we van gezegd hebben, ja, maar andere partijen moeten ook meedoen.

Voorlopig hebben we dat nog niet meegekregen dat die andere partijen meedoen, dus daar investeren we al wel heel wat geld in en we zien ze nog niet over de brug komen. Als het gaat om de Spoorzone, moet ik het college een compliment geven dat er op dit moment toch heel wat geld bij elkaar geraapt is, Dus dat is echt een hele mooie opsteker, maar dan zijn we er ook nog niet. En dan moet de rest ook nog over de brug komen. Het is niet zo lang meer, hè. We zitten in 2023-2024 en we hebben het hier over 2030-2035. Dus zoveel tijd hebben we allemaal niet meer met elkaar. Voordat die woningen er staan, ben je nog wel even bezig. Voorzitter, toch nog even een toezegging dan van dit college. Het is al eerder gezegd door Forza! dat van die 50% betaalbare woningen, 30% sociale huur moet zijn. Gaat het college dit dan ook volgen want dat staat eigenlijk nergens in de stukken. Kunt u dit dan ook zo toezeggen dat in ieder geval 30% sociale huur is? Dat is een concrete vraag aan het college en een paar andere vragen die ik zo zijdelings meegenomen heb. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: De VVD loopt boos weg. Nee hoor, dat is een grapje. Ze is alleen maar een glas water halen gelukkig. Dank u wel mijnheer Sidali, dan gaan we naar mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP.

Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

5

Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. De nota is een mooi overzichtelijk gedetailleerd stuk waarin echt letterlijk alles staat uitgeschreven wat wij allemaal gerealiseerd hebben of nog gaan doen. Chapeau. Aangezien deze sessie enkel en alleen ter bespreking is, willen we in ieder geval vanuit onze fractie nog even opnieuw een oproep doen dat er echt snel betaalbare en duurzame woningen moeten worden gerealiseerd op korte termijn. Ze zijn snel nodig voor de doorstroming, maar ook om starters een woning te geven zodat ze hun leven kunnen opbouwen. Om even een casus aan te halen, wellicht die alleenstaande moeder/vader met een x-aantal kinderen die in een veel te duur particulier appartement op tweehoog moeten wonen omdat er niets anders was destijds en die dit met geluk als passend alternatief heeft gevonden, maar dat die destijds en nu tot heden nog geen alternatief gevonden heeft, waardoor die nu geen aparte kamers kan aanbieden aan de kinderen en je dus hutjemutje op elkaar woont. Dat kan dan toch niet de bedoeling zijn? Wij vinden dit dan schrijnend en zo zijn er nog veel meer gevallen in de gemeente. We kunnen nog tal van andere casussen nu benoemen met elkaar. Het is ook nog echt een landelijk probleem en er zijn echt ontzettend veel grote groepen jongeren, jongvolwassenen en ouderen die nog steeds geen betaalbare geschikte woning kunnen vinden. Dat weten we allemaal.

Of misschien die vrouw op leeftijd die in een veel te groot huis woont en juist in die particuliere woning wil wonen, maar dat kan ook weer niet. Het houdt elkaar dus echt heel erg op. We zien echt wel dat het college heel hard aan de slag is gegaan en dat er echt al wel verandering is, maar het is nog niet opgelost binnen onze gemeente. We willen in de toekomst misschien zelfs wel in de top staan met betrekking tot wonen, werken en recreëren, dus laten we dan doorpakken. De ChristenUnieSGP is in ieder geval voor het stimuleren van kleinschalig particulier opdrachtgeverschap. Wij vinden dat het gemeentebestuur vooral een voortrekkersrol moet vervullen in de totstandkoming van woonplannen. We hebben zeker kunnen lezen dat dit nu ook al gebeurt, maar dat ook wel heel erg afhankelijk is allemaal van de projectontwikkelaars, investeerders, misschien woningbouwcorporaties et cetera. We zijn dan wel weer van mening dat gemeenten - oh, ik moet afronden, ik ga mijn best doen - dat zij in ieder geval ook echt dat gedifferentieerde woningaanbod faciliteren. Dat elke doelgroep daar dan kan gaan wonen. Ik rond af voorzitter, met iets positiefs. We zien deze bouwopgave met vertrouwen tegemoet. We zijn hoopvol gestemd dat het een fijne leefbare gemeente zal worden met voldoende woningaanbod voor elke doelgroep. Ten slotte zal geduld lonen, dus wij zeggen: kom maar op met de toekomst.

De VOORZITTER: U zit altijd zo lekker in uw verhaal. Dank u wel mevrouw Hup. Dan gaan we naar mevrouw Woolthuis van de HAP. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Oh mijn microfoon staat ook wel wat hard. Het is geen verrassing, we willen allemaal zorgen dat de woningnood wordt aangepakt en nieuwbouw is daar een groot onderdeel van. Met deze zelfde zin opende ik begin vorig jaar ook de besprekingen over de investeringsstrategie Schaalsprong Wonen 2021. Het goede nieuws hiervan is dat daar niks aan is veranderd. Het slechte nieuws echter is dat de lijst met beperkingen en risico's steeds langer wordt. Een kleine verandering kan zorgen voor een tekort dat de uitvoering van de Schaalsprong Wonen kan aantasten en we hebben nog meer zorgen rondom de financiering en dus de haalbaarheid van de plannen. Van de in totaal € 345 miljoen die is aangevraagd vanuit de Woningbouwimpuls hebben wij slechts een derde gekregen. Eind dit jaar kunnen we weer een aanvraag doen voor financiering uit de Woningbouwimpuls, maar we lezen ook al in het stuk dat de kans dat wij hier iets van kunnen verwachten, heel klein is, omdat de regels die daaraan worden gesteld waarschijnlijk voor ons niet haalbaar zijn. Onze zorgen worden dus alleen maar groter. Voorzitter, in Haarlemmermeer hebben we niet echt een divers woningbestand, maar wel een doel om een meer divers woningbestand te creëren.

Mijn fractie vraagt zich wel af hoe we dat nu gaan doen. Wij zijn namelijk afhankelijk van de subsidies die worden toegekend en door de toekenning van het geld voor de ontwikkeling van de Spoorzone in Hoofddorp komt deze nu op de prioriteitenlijst te staan. Het is dus ook niet verrassend dat wij gaan bouwen rondom de knooppunten. Maar we moeten dan ook realistisch zijn, want als we gaan bouwen Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

6

in deze Spoorzone, gaan we toch echt een specifiek soort woningen bouwen voor een specifieke doelgroep. Waarschijnlijk dus veel appartementen en hopelijk ook een mooi aantal studentenwoningen en koopgarant voor starters. Maar andere woonvormen die heel erg hard nodig zijn om de doorstroming te bevorderen, zoals seniorenappartementen of een Knarrenhof, zien wij hier dus niet snel gebouwd worden. Of is er onderzoek naar gedaan dat deze doelgroepen ook graag in het stationsgebied willen wonen? Doordat we nu sturen op waar geld beschikbaar is vanuit het rijk, lijken wij als raad dus nog amper te kunnen sturen. Dit wordt ook bevestigd doordat in dit stuk staat dat 'het college heeft besloten om'. We bespreken dit stuk, maar het college heeft al besloten. We horen graag waarom dit zo is. Dit gevoel staat wel haaks op de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting. Het doel van deze wet, de volkshuisvesting in ere herstellen. Nou, dat klinkt ons goed in de oren, want een dak boven je hoofd is een recht en moet passen bij je inkomen. In deze wet is het plan naar twee derde betaalbaar te gaan en wij vragen ons af college, of wij dit gaan opnemen in ons beleid. In deze wet wordt ook het percentage betaalbare huurwoningen geregeld.

Als Haarlemmermeer lopen wij hier nog steeds achter, terwijl er ook in deze plannen gelijk staat dat wij dat percentage van 30% waarschijnlijk niet gaan halen als Haarlemmermeer. Maar college, moeten wij hier niet gewoon naar streven? Want hoewel de wachtlijsten al wat verkort zijn, zijn mensen nog steeds jarenlang aan het wachten op een sociale huurwoning. We zijn natuurlijk wel blij dat we in Lisserbroek kunnen doorontwikkelen, maar zoals mijn collega van D66 al zei, we hebben hier eerder een school moeten sluiten en het bestuur heeft jarenlang voor zich uitgeschoven om daar een besluit over te nemen, omdat er woningen in het vooruitzicht waren. Die kwamen echter niet, maar toch weer wel nu. Dus is het dan niet zonde dat terwijl er een prima school aanwezig is dat we die moesten sluiten en nu dan toch weer een school moeten bouwen? Wij vragen ons af of het met de huidige plannen dus echt nodig is om deze nieuwe school te bouwen en of we nog iets kunnen doen met het oude pand. Mijn laatste zin voorzitter. Voor wie doen we dit nu eigenlijk? Bouwen we voor onze eigen inwoners die graag hier willen wonen of in hun eigen dorp willen blijven? Of bouwen we voor nieuwe inwoners? Voor HAP is het duidelijk, we bouwen voor onze eigen inwoners. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Woolthuis. Dan gaan we naar de heer Boerman, GroenLinks.

De heer BOERMAN: Ik was even die laatste zin aan proeven, want volgens mij bouwen wij voor mensen die onze eigen inwoners worden, laat ik dat in ieder geval zeggen. Waar gaat het vanavond over? De investeringsstrategie en wij hebben het zo gelezen, we kunnen allerlei dingen weer uit verleden gaan herhalen, maar laten we dat niet doen. Het college maakt hier een keuze. Het college zegt, laten we nou focussen op Hoofddorp Spoorzone en laten we minder aandacht gaan besteden aan, wij vertalen het maar even, Nieuw-Vennep-West, Haarlemmermeer-West. U kent ons uit het verleden als zijnde altijd heel kritisch als het woord schaalsprong viel, want dan worden we wakker en zeggen we dat klinkt heel vaak als: oh ja, we gaan asfalt neerleggen. Het college zegt nu die keuze gaan we nu minder maken, die gaan we niet maken. Wij kiezen ervoor om te kiezen voor Spoorzone Hoofddorp en wij kunnen dat heel goed volgen. We vinden het zelfs heel raar dat het college dat niet aan de raad gevraagd heeft. Ik zou zeggen, maak van die hele nota een raadsvoorstel, dan hebben we dat in ieder geval ook als raad uitgesproken. Dus daarvoor wel graag helderheid, maar daar hebben anderen ook al iets over gezegd. Dus in die zin zijn we eigenlijk wel blij met de nota die er is, want die maakt een keuze.

Dat werpt natuurlijk wel meteen de vraag op: wat betekent dan zo een keuze? Als we dan zeggen: we doen de prioriteit bij Spoorzone Hoofddorp, die prioriteit zien we, daar gebeurt heel veel, maar we kiezen dus minder voor wat we potentiegebieden noemen, Haarlemmeer-West en NieuwVennep-West. Er is daar een klankbordgroep actief. Zetten we die klankbordgroep dan on hold? Doen we daar dan niets mee? Of laten we die slapen, hoe gaat het verder? Daar zouden we wel graag een antwoord op willen, want dan weten we ook wat daar de status van is. Zo is hij bij ons in ieder geval gevallen. De keuze van die richting, daar zijn we blij mee en die ligt volgens mij vanavond voor. Over al die andere dingen hebben wij natuurlijk al veel eerder gesproken, 50% betaalbaar en dergelijke, daar Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

7

gaan we gewoon van uit, dat is gewoon het kader, dat blijft zo. Eén punt, ik wilde net D66 gaan bijvallen, maar die gaat nu al zelf een vraag stellen. De VOORZITTER: Ik denk het wel. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik heb een interruptie voorzitter. De VOORZITTER: Een korte? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ja. Ik hoor de heer Boerman zeggen: ja, maar daar hebben het al eerder over gehad, dat is zo en dat blijft zo. Dat zou je verwachten, maar er is wel meer veranderd blijkt met dit stuk. Dat is dus niet in beton gegoten en dat is maar goed ook, maar dat betekent dus niet dat waar we het al eerder over gehad hebben, dat dat dus zo blijft met dit stuk. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman, volgens mij bent u nog ingelogd als Juriaan Kos. De heer BOERMAN: Dat is bijzonder grappig, maar dat is niet de bedoeling. De VOORZITTER: U bent wel van redelijk links naar redelijk rechts geschoven, of van een gedegen middenpartij heb ik net begrepen. Nu bent u weer zichzelf. De heer BOERMAN: Maar nu ben ik toch weer mijzelf, dat is veel beter. Voor de luisteraars thuis, kijk, hier ben ik, groen en links, precies, laat dat duidelijk zijn in ieder geval, dat die verwarring er niet is. In antwoord op mevrouw Van de Meeberg. Zij zei dat er wel meer verschoven is in het stuk. Ja, dat noteren wij ook en dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Wat volgens ons zo is, is dat de kaders die de raad gesteld heeft, nog steeds gelden. Dat geldt voor die 50%, maar we zien ook bijvoorbeeld dat het gaat over het groen en daar wordt inderdaad aan geknibbeld. Dat vond het CDA teleurstellend, dat vinden wij nog wel iets meer dan teleurstellend. Dat kader moet gewoon blijven. Daar heeft de raad zich over uitgesproken en dan komt die maar terug als het anders is. Het gaat zelfs nog iets verder, want er wordt gezegd we kijken naar die maatschappelijke voorzieningen per wijk. Wij vinden dat het ook over de hele gemeente gaat. Als het bijvoorbeeld gaat over onze schouwburg, die moet daar ook wel iets van merken als er 20.000 woningen bij komen, als daar echt een vraag bij is, dan moet daar ook iets bij komen. De VOORZITTER: Er is geen punt te vinden in uw betoog. De heer BOERMAN: Oh, dan doe ik het heel goed begrijp ik. De VOORZITTER: Dat doet u heel goed, maar u moet echt afronden. De heer BOERMAN: Ik ga afronden. Voorzitter, één ding nog, een allerlaatste punt. Ik was wat verrast in figuur 1 over de ontwikkeling die in Badhoevedorp in de Buik getekend staat. Volgens mij zijn daar geen woningbouwplannen, daar hebben we het in de vorige sessie over gehad, maar dat was hier niet aan de orde. Ik vind dat toch een opmerkelijk geel stukje en ik wil daar toch iets over vragen.

De VOORZITTER: U bedoelt daar Catharinahoeve mee? De heer BOERMAN: Dat denk ik niet, niet op die plek nee. Het was een wat onduidelijk kaartje, misschien zou het kunnen, maar ik denk het niet.

Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

8

De VOORZITTER: Wij gaan er zo achterkomen mijnheer Boerman. Dan gaan we naar de heer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Het is weer fijn om een nota van het college te krijgen, want dan weten we in ieder geval weer een beetje waar we staan. Dus dat in ieder geval gezegd hebbende, ook tegen mevrouw Woolthuis van HAP, die vroeg waarom dit geen raadsvoorstel is. Het is een nota. We worden op de hoogte gebracht van iets. Voor de rest is er echt ontzettend veel gezegd. Het gaat natuurlijk van betaalbare woningbouw naar 20.000 woningen die gebouwd moeten worden. Dus, laten we maar gewoon naar de beantwoording van het college gaan, want voor de rest hebben wij de bijlagen ter kennisgeving aangenomen en eigenlijk ook wat hier is gezegd. Dus hup, op naar het college. De VOORZITTER: Complimenten aan de SRH, want u heeft de minste tijd en u heeft de meeste tijd over. U kunt een heleboel vragen stellen, samen met de VVD en de PvdA, de rest heeft geen tijd meer dus u moet even op uw handen zitten tot de tweede termijn helaas. De vorige voorzitter was ook heel streng. We gaan naar het college, mijnheer Nobel, u heeft het woord. Wethouder NOBEL: Voorzitter dank u wel. Er zijn toch best wel wat vragen gesteld. Ik ga maar gewoon de volgorde af, zoals die op mijn blaadje staat.

Forza! vroeg: kunt u een toelichting geven over die 200.000 inwoners en dat heb ik volgens mij ook wel vaker gezegd. Dat is natuurlijk geen doel op zich en er staat nu dan misschien het woordje minimaal, soms staat er 200.000, 200.000 of meer. Het komt in verschillende varianten terug. Het gaat er natuurlijk om dat als we meer bouwen, dat we uiteindelijk ook doorgroeien naar een hoger inwoneraantal. Maar dat op zich is natuurlijk geen doel. Het is een effect van dat er meer woningen bijkomen. U vroeg zich ook af, hoe gaat het nou eigenlijk met de verkoop van Hyde Park? Meer in zijn algemeenheid, want ik denk niet dat het heel zinvol is om op een project in te zoomen, betekent het gewoon dat de verkoop inderdaad minder snel gaat, maar hij gaat nog wel door. Dus waar bijvoorbeeld vroeger een blok in een maand was verkocht, zijn ze daar nu misschien wel twee of drie maanden mee bezig en dat is wel heel spannend. Dat heeft een aantal van u ook aangehaald. Er is echt wel een verschuiving in de markt, want marktpartijen willen vaak vooraf 70% verkocht hebben. Dat lukt nu niet altijd, dus je ziet ook dat sommige marktpartijen dan bereid zijn om meer risico te nemen.

Die zeggen dan bijvoorbeeld: we gaan bij 50% verkochte woningen al starten met bouwen of misschien nog minder, maar marktpartijen komen ook naar ons terug en zeggen: het kan niet uit of kunt u met ons meedenken, kunnen we bepaalde afspraken die we gemaakt hebben herzien? U weet dat ik daar erg kritisch op ben, want ja, als we een handtekening hebben gezet, hebben we het wel allebei met gezond verstand gedaan. Toen het goed ging kwam ik niet heel veel ontwikkelaars tegen die zeiden: ik wil nog wel wat extra's betalen. Dus doorgaans sta ik niet meteen te springen, maar zeg ik er wel bij vanuit het college, we willen wel dat de woningbouw op gang blijft, dus daar waar mogelijk kijken we natuurlijk en denken we serieus mee. GEZOND Haarlemmermeer vroeg zich af wat nu het effect is als die Van Heuven Goedhartlaan uiteindelijk niet komt met betrekking tot woningen. Dan kunnen er gewoon echt heel veel woningen niet gebouwd worden in het stationsgebied. Dan hebben we het dus niet over tientallen, maar echt veel woningen kunnen dan niet gebouwd worden. U krijgt volgens mij binnenkort ook toelichting op het VSP en de maatregelen. Ik denk dat het goed is als daar dan ook nog even iets wordt gezegd over de aantallen. Het CDA vroeg zich af hoe we de doelgroepen betrekken. We hebben natuurlijk eens in de zoveel tijd woononderzoeken, bijvoorbeeld ook over verhuisbewegingen van het WiMRA.

Die betrekken we onder andere bij de woningbouwplannen, maar we hebben heel bewust gezegd - en dat is ook een antwoord richting HAP - we gaan niet voor elke doelgroep vastleggen hoeveel woningen willen bouwen, maar we maken wel in woningbouwplannen het mogelijk. Neem bijvoorbeeld Lincolnpark, daar hebben we bijvoorbeeld gezegd dat we daar zorgwoningen mogelijk willen maken, maar er zal misschien ook een Knarrenhof in gerealiseerd kunnen worden. Dus al die zaken zijn wel mogelijk, alleen als we per ontwikkeling een eis Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

9

gaan opleggen, er moet zoveel voor jongeren en er moet zoveel voor ouderen, dan loop je de kans dat de drempel weer verhoogd wordt of vergroot wordt om uiteindelijk woningbouw mogelijk te maken. Dat lijkt ons niet verstandig. We zien ook vrij recent nog bijvoorbeeld met de studentenwoningen, daar werden in één klap ontzettend veel studentenwoningen gebouwd, zonder dat we dat aan de voorkant hebben voorgeschreven. Dus ik geloof er echt in dat als je de markt daar de vrijheid in geeft om verschillende doelgroepen te kunnen huisvesten, dat dat wel goed uitpakt. Mocht dat niet zo zijn, kunt u altijd zeggen: we willen in dit project zoveel woningen. Ik geef u wel mee, het wordt gewoon moeilijker aan de voorkant als we dat doen, en ja, waar begin je, waar eindig je? Want zeg je? Senioren wel, jongeren niet, zorgwoningen wel, dat wordt een glijdende schaal. Dat is denk ik met alle eisen en zaken waar ontwikkelaars al aan moeten voldoen nu niet verstandig. D66 vroeg: kunt u ons informeren over de groennorm. De VVD gaf dat ook al aan. Dat hebben we natuurlijk ook al tussentijds aangegeven en ik kan het hier nog een keer aangeven, want we hebben eerder ook gezegd bij de motie, die groennorm van 400 m2 halen we nu gewoon financieel in ieder geval niet, maar ook in de ruimte wordt het heel erg lastig. Zeker in gebieden waar je gaat verdichten, daar is die ruimte niet.

Dan zal je moeten kijken naar waar kan het dan wel. Dat zou bijvoorbeeld in PARK21 kunnen omdat dat dichtbij is, maar omdat het in ieder geval niet in dat gebied kan. Maar dan nog, we hebben met elkaar de harde afspraak van 200 m2 , we proberen meer te doen. U heeft ook in het antwoord gezien dat dat ten dele lukt, maar we halen niet die 400 m2. Ik voorzie niet dat we dat gaan halen als we niet financieel iets doen en dat hebben we u eerder ook meegegeven en daar zitten wel grote consequenties aan. Over de focus vroeg u: u legt focus op het gebied en werkt dat dan niet beperkend voor die ambtelijke capaciteit? Ik denk juist dat het heel belangrijk is dat we met elkaar afspreken waar we nu op gaan inzetten en waar gaan we misschien op de wat langere termijn op inzetten. Juist vanwege die ambtelijke capaciteit, want wat je ziet is dat als we overal het gaspedaal half indrukken, kost dat eigenlijk veel meer ambtelijke capaciteit dan dat we een aantal projecten gewoon oppakken en van andere zeggen: dit kan dus nu even niet. Dat gaan we natuurlijk ook met elkaar bespreken in die prioriteringsdiscussie. En als een project dan is afgerond, hebben we weer tijd voor een volgend project.

De PvdA vroeg: is 20.000 woningen nog realistisch? Ik weet dat, of het einde van deze periode of misschien zelfs het begin van de huidige periode, we tegen elkaar zeiden: ja 20.000 is misschien niet zo ambitieus. Nu zijn we inmiddels op een punt dat we tegen elkaar zeggen: goh, 20.000 is wel heel ambitieus. Wat ik daarmee wil aangeven is niet van: u had het bij het juiste eind of helemaal niet, maar het gaat erom dat als er iets in de markt gebeurt, dat dan de aantallen die je voorheen met elkaar besprak, die in één keer kunnen omslaan. Ik denk dat toen we startten of toen we nog aan het eind van de vorige periode zaten, veel mensen zeiden: 20.000 is een makkie. Nu zijn we met elkaar op een punt beland waarop we zeggen: 20.000, dat wordt hard werken. Ik denk dat het het laatste is, dat het hard werken wordt want de marktomstandigheden zijn veranderd en dat doet gewoon een hoop. U vroeg ook of andere partijen gaan meedoen en dan doelde u uiteraard op de provincie en het rijk. Vandaag heb ik vernomen dat de provincie een coalitieakkoord heeft gesloten, daar heb ik natuurlijk naar gezocht, en daarin hebben ze ook opgenomen dat ze willen inzetten op eventueel verwerving van posities rondom ov-knooppunten. Laten wij daar nou net aan voldoen en laten we dat gesprek ook al met elkaar gestart zijn.

Dus ik hoop eigenlijk dat we vlak voor of vlak na de zomer samen met de provincie en het rijk u daar nader over kunnen informeren. Een eerste vervolgstap, want zoals u ook terecht schetst, wij hebben onze nek al uitgestoken en nu is het wel tijd dat die andere overheden ook aanhaken. 30% sociaal? Jazeker, daar blijven we op inzetten en waar mogelijk proberen we natuurlijk ook meer betaalbaar te bouwen. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van de heer Sidali. De heer SIDALI: Dat is heel mooi, inderdaad 30%, dat is ook volgens de Woondeal MRA, want daar hebben wij onze handtekening ook onder gezet. Voorzitter, ik zie dat het college keihard werkt. Dat zie ik en dat is ook wat de portefeuillehouder zegt. Maar om ons heen, ja, er is nu een akkoord gesloten en het rijk… Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

10

De VOORZITTER: En wat is uw vraag mijnheer Sidali? De heer SIDALI: En de vraag is, wanneer gaat het college de partijen om ons heen nu echt hard laten werken? Want wij steken onze nek uit en we zien dat de anderen een beetje een terugtrekkende beweging maken. Althans, nu een nieuw akkoord, maar dat zegt mij eigenlijk helemaal niets. De VOORZITTER: De heer Nobel. Wethouder NOBEL: Nee, dat zie ik niet. Ik zie de andere partijen die echt onze kant aan het op bewegen zijn. Dat dat zeg ik niet alleen op een soort van gevoel, maar dat zeg ik ook omdat in de eerste plaats, dat zei u zelf ook, hebben we eerst € 130 miljoen gekregen en vervolgens ook nog eens € 20 miljoen. Dat zijn geen kleine bedragen, dus wat dat betreft heeft het rijk echt al wel onze kant opgekeken. Kan dat meer? Jazeker en dat is dan ook meteen een antwoord op de vraag van HAP. We hadden € 365 miljoen gevraagd en dat hebben we niet gekregen. Ik denk dat we nog steeds een heleboel hebben gekregen. Zeker als je kijkt naar de regio. Had ik liever nog meer gehad? Ik ben zo onbescheiden om te zeggen: ja, omdat dat de woningbouwopgave nog makkelijker maakt. Dat betekent dat we nu toch meer op onszelf zijn aangewezen en op de ontwikkelaars waar we al veel van vragen. We zeggen ook dat we verwachten dat minimaal 70% van de kosten - dat is ongeveer waar wij van uitgaan - toch echt bij de ontwikkelaars gehaald moet worden.

Als er meer vanuit het rijk was gekomen, hadden we daar misschien wat minder op hoeven leunen. Dus die afhankelijkheid is er zeker en we zullen ook blijven inzetten op meer geld. Maar als u vraagt: is het een glas halfvol, dan denk ik dat het glas bij ons zeker halfvol was, zeker als je kijkt naar andere gemeenten die veel minder of soms zelfs niets hebben gekregen. Even kijken, twee derde betaalbaar vroeg HAP in ieder geval nog. Ik probeer in ieder geval de vragen die nog openstaan toch even te beantwoorden. Twee derde betaalbaar opnemen in beleid. Vooralsnog niet, maar als dat wet wordt uiteraard wel. En daar lijkt het op, dus op het moment dat twee derde betaalbaar de wet wordt, dan zullen wij uiteraard ook ons beleid daarop aanpassen. U vroeg iets over een nieuwe school bouwen in Lisserbroek. Dat vind ik moeilijk te beantwoorden, tenzij ik ambtelijk inmiddels heb doorgekregen hoe het wel zit, maar laat ik dit zeggen, het is in ieder geval zo dat scholen zelf besluiten of een school al dan niet gesloten wordt. Daar gaat een schoolbestuur zelf over. Zij hebben destijds zelf die keuze gemaakt, uiteraard niet zonder daarover na te denken, want als die woningen wel waren gekomen, hadden ze misschien die school wel opengelaten. Maar als er straks in Lisserbroek heel veel woningen bijkomen, dan ligt het voor de hand dat er een nieuwe school komt.

De huidige bestemming van het gebouw, dat vind ik ingewikkeld wat we er dan wel mee zouden moeten doen. Dat weet ik gewoon nu niet, dus daar kan ik eventueel voor u op terugkomen. Bij mijn weten hebben we daar nu in ieder geval nog geen plan bij. Dat waren de vragen van HAP, PvdA heb ik beantwoord, D66 GroenLinks vroeg nog over de klankbordgroep. Dat heb ik nog niet gezien. De heer BOERMAN: En Nieuw-Vennep-West inderdaad, als we zeggen 'we gaan daar minder prioriteit aan geven', wat betekent dat dan? Wethouder NOBEL: Die vraag kan ik wel beantwoorden. Dat heeft gewoon meer te maken met het in de tijd zetten van projecten en even heel simpel gezegd, op het moment dat je € 113 miljoen krijgt voor de verdichting rondom het station, dan maakt dat ineens dat dat waarschijnlijk een stuk makkelijker van de grond komt daar dan een gebied waar je dat nog helemaal niet hebt ontvangen. Dus dat gebied is nog steeds kansrijk, alleen als je kijkt op de korte termijn, denk ik dat je het gewoon in de tijd moet zien. Het is dus niet zo dat we helemaal niets meer gaan doen, we zijn daar ook nog in gesprek, überhaupt over heel Haarlemmeer-West. Maar ook in de prioriteringsdiscussie, alles tegelijk oppakken, dat kunnen we zelf ook niet aan. Ik verwacht zeker ook door de gewijzigde marktomstandigheden dat ook ontwikkelaars niet alles tegelijk meer zullen laten doorgaan.

Wij hebben daarvan gezegd, dit vinden we Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

11

op dit moment het meest kansrijk. Het kan wijzigen als we morgen een zak geld krijgen met € 80 miljoen voor Haarlemmermeer-West. Misschien zeggen we dan 'misschien moeten we daar ook eens naar kijken'. En u vroeg over het gele stukje in de Buik van Badhoevedorp. Dat is een ambitie. De VOORZITTER: Volgens mij wilde de heer Vermeulen een punt van orde maken. Of begreep ik dat verkeerd? Een punt van orde mag altijd. De heer VERMEULEN: Mijn punt van orde was dat ik één vraag had gesteld, dat was eigenlijk direct in mijn eerste zin waar ik nog geen antwoord op gekregen heb. De VOORZITTER: Kunt u de vraag herhalen? De heer VERMEULEN: Zeker. Ik sloeg aan op het feit dat we nu opeens praten over minimaal 200.000 inwoners. De heer BOERMAN: Dat is beantwoord. De heer VERMEULEN: Oké, die heb ik gemist. De VOORZITTER: Ja, dat heb ik ook gehoord, u kunt het gelukkig terugkijken. Mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Nobel realiseert het zich. De VOORZITTER: De heer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja voorzitter, dat krijg je als je geen doktershandschrift hebt, dan ben je paniekerig aan het kijken naar de hiërogliefen die op het blaadje staan. Wie heb ik niet bediend? En dat is de VVD, want die vroeg onder andere naar de sportvoorzieningen. Die zitten hierin, hè.

De sporthallen en de velden zijn meegenomen, maar andere zaken die bovenwettelijk zijn, die zitten hier niet in. Dat geldt eigenlijk ook voor bijvoorbeeld die schouwburg die GroenLinks aanhaalde. Niet omdat we dat misschien niet zouden willen, maar dan wordt het financiële plaatje nog veel groter, dus we gaan per gebied kijken van: vinden we dat dat in het gebied alsnog gerealiseerd moet worden? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, maar in hetzelfde stuk lees ik ook dat er nog betere analyses naar ons toe komen over die maatschappelijke voorzieningen. Dan is de vraag wederom: kunnen we dat dan bij de volgende tweejaarlijkse actualisatie verwachten? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Dat durf ik u niet toe te zeggen. Wat ik u wel kan toezeggen, is dat op het moment dat we bijvoorbeeld in Lisserbroek over duizenden woningen gaan praten dat we dan uiteraard ook kijken naar voorzieningen. Dus of dat in die volgende herziening komt, durf ik niet te zeggen. De VVD vroeg ook nog naar de stroomcapaciteit en het effect daarop. Eigenlijk is het zo dat datgene waar we nu afspraken over hebben, daar kunnen we ook de stroom garanderen. Bij nieuwe afspraken kunnen we niet altijd stroom garanderen. Dat is ook de reden dat u vrij recent nog over een transformatorstation aan de Rijnlanderweg heeft gesproken.

En ook na dat transformatorstation zult u echt samen met het college door moeten blijven denken over nieuwe locaties voor transformatorstations, anders kunnen we

Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

12

niet bouwen. De stand van zaken durf ik u niet exact te zeggen, dat is misschien ook een vraag voor een onderwerp tijdens de energietransitie. De VOORZITTER: Dan zijn alle vragen beantwoord door het college. Dan sluit ik de eerste termijn af. Mevrouw Van de Meeberg, u wilde een onderwerp inbrengen voor de tweede termijn? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dat is correct voorzitter. De VOORZITTER: Wilt u alleen het onderwerp introduceren, dan ga ik even ophalen of er nog meer onderwerpen zijn. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik had er eigenlijk twee, maar eentje is misschien wat filosofischer. Ik hoor mijnheer Nobel, zeggen 'u moet het aan de markt overlaten'. Misschien moeten we eens wat minder aan de markt overlaten, maar dat is misschien voor een ander moment. Het gaat nu over de investeringsstrategie. Mijnheer Nobel zegt financiële consequenties als het gaat over groen en daar zou ik het wel over willen hebben. De VOORZITTER: Helder zijn er nog andere onderwerpen? Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Het is al een paar keer geopperd, voor wie bouwen we hier? En, we hopen dan allemaal dat het natuurlijk vooral voor onze thuiswonende jongeren is. Als ik ga kijken naar het CBSplaatje, dan zie ik bij de autonome groei dat we krimp hebben. Dus iedere dag hebben we minder mensen hier in Nederland die er al woonden. Desalniettemin stijgt het aantal inwoners met 616 mensen per dag.

Zijn we hier dan straks aan het bouwen echt voor onze eigen inwoners, zoals we allemaal willen, of zijn we hier allemaal kenniswerkers en arbeidsmigranten aan het huisvesten? De VOORZITTER: Even opletten dat we de vorige sessie niet gaan herhalen, dus ik wil hem wel echt bij de investeringsagenda houden. Zijn er nog anderen? Want we moeten ook nog een stuk besloten doen, is het voorstel geweest van de VVD in ieder geval. Dan beginnen we bij het eerste onderwerp mevrouw Van de Meeberg, trapt u af. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. De wethouder geeft aan als we die meer dan 200 m² groen per woning zouden willen realiseren, dan heeft dat financiële consequenties. Dat is logisch, dat is ook zo en D66 wil graag het gesprek hierover aangaan. Het is een investering die zich waarschijnlijk terugbetaalt in een betere gezondheid zowel mentaal als fysiek, dus wij zijn echt wel bereid om daar wat geld tegenover te zetten. Er staat in die motie ook als ik het me goed herinner dat er vanuit het college gezocht zou moeten worden naar investeringsmogelijkheden. Ik vraag me af hoe de collega's daarover denken. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voor Forza! is het belangrijkste dat we betaalbare woningen bouwen.

En als dat op een gegeven moment inhoudt dat om die betaalbare woningen te bouwen een concessie moeten doen op het groen, als dat zo mocht blijken, ik ga daar niet op vooruitlopen, dan kiezen wij toch nadrukkelijk voor de betaalbaarheid van die woningen en dat wij al onze eigen inwoners daar een plekje kunnen geven dan dat we uiteindelijk die prijs wat gaan op drijven door het groen. In de huidige conjunctuur zien wij echt dat het steeds moeilijker wordt. Dat het verschil tussen die kostprijs van die woning en die uiteindelijke verhuur- of verkoopprijs, echt heel erg onder druk staat. We gaan het zien. We hopen dat het 400 m2 wordt, maar als het dat niet wordt, hebben wij daar vrede mee.

Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

13

De VOORZITTER: Voordat ik naar de volgende partij ga, ik wil een omissie rechtzetten voor de notulist. De partijen BVNL, EEN Haarlemmermeer en Forum voor Democratie zijn niet aanwezig bij deze sessie. Oh, en er komt een nieuwe school in Lisserbroek. Vers van de pers, hoor ik net, waarvan akte. De volgende, GroenLinks, mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Dank u voorzitter. Het gaat vandaag over de schaalsprong. In de reserve schaalsprong hebben we redelijk wat middelen geïnvesteerd de laatste jaren. Ook wij denken dat het heel belangrijk is om te zorgen voor voldoende groen rondom de woningen. Dat maakt de woningen niet alleen heel veel aantrekkelijker en is niet alleen heel goed voor de waarde ervan, maar het is ook gewoon heel belangrijk voor de gezondheid van de inwoners die zeer onder druk staat. Dus we denken dat het zeker mogelijk is om het ook uit de reserve schaalsprong te halen, want die is tenslotte bedoeld voor groen en grijs. We hebben gehoord dat door deze keuze er in ieder geval minder nadruk ligt op grijs en dan blijft er meer over voor groen, laten we het zo zeggen. Dus ja, we denken, het hoeft niet in die wijk zelf, maar wel in de directe nabijheid, dus bijvoorbeeld in PARK21, dat lijkt ons heel verstandig. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: De VVD vindt ook dat veel groen het leefklimaat verbetert van de mensen.

Ik denk dat ook heel veel mensen hier in Haarlemmermeer zijn komen wonen voor de ruimte. Waarom ik ook net aandacht vroeg voor: waar kan het, niet alleen financieel, maar ook qua ruimte? Daarvan denk ik dat we wel ook praktisch moeten kijken. Ik denk dat het hier rond het stationsgebied, naast dat het financieel lastig is, ook best wel lastig zal zijn qua ruimte. Dus om daar de vraag te stellen is dan weer een heel andere bijvoorbeeld dan als we kijken naar de ontwikkelingen in Haarlemmermeer-West of Cruquius-Zwaanshoek. Daar is misschien wat meer ruimte. Ik vind wel dat we altijd moeten zoeken naar een samenwerking. Dat hoeft niet alleen vanuit ons gefinancierd te worden, maar dat kan ook vanuit de ontwikkelaar gefinancierd worden. Maar daar zie ik in ieder geval wel ruimte om te kijken of we die groennormen beter kunnen halen. De VOORZITTER: Was het een interruptie of? Oké, mijnheer Koning, CDA. De heer KONING: Wij hebben destijds die motie mede ingediend, dus wij zijn ook een groot voorstander van 400 m². Maar we zijn ook realistisch en er wordt nu dus op dit moment gewoon vastgesteld dat het financieel niet haalbaar is. En toch wordt er nu op vijf punten gewerkt om meer mogelijk te maken. Als dat het geval is dat men echt eerlijk zegt: nu ontbreken de middelen, maar we zijn op vijf fronten bezig om extra middelen te vergaren. Dan zeg ik: dan wachten we af wat het oplevert.

De VOORZITTER: U krijgt een interruptie mijnheer Koning, van mevrouw Van de Meeberg. De heer KONING: Oh, wat heerlijk. Mevrouw VAN DE MEEBERG: De vraag, even ter verduidelijking voor mijnheer Koning, is niet: wat vond u van de reactie van het college? Maar de vraag was: het college zegt dat gaat dus extra geld kosten, dat heeft financiële consequenties, is het CDA bereid om daarin de portemonnee te trekken? De VOORZITTER: Mijnheer Koning, gaat u de portemonnee trekken? De heer KONING: Ik heb wel gezegd dat wij teleurgesteld zijn, maar dat is niet voldoende om gelijk de portemonnee te trekken. Er wordt nu op vijf fronten aan gewerkt en laten we dat resultaat eerst maar even afwachten.

Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

14

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning, dan gaan we naar mevrouw Woolthuis, HAP. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Een goed leefklimaat, woongenot, het ommetje om je huis, dat hoort hand in hand te gaan met die nieuwe woningen die we willen gaan bouwen en draagt ook echt bij aan de gezondheid van onze inwoners. Dus wij vinden wel dat we moeten blijven richten op die 400 m² en dat we dus ook moeten kijken wat we moeten doen om daar zo dicht mogelijk bij in de buurt te komen. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, PvdA. De her SIDALI: Dank u wel voorzitter. Ja, eens met D66, dat we daar altijd oog voor moeten blijven houden en als PvdA balen we ook wel een beetje van de discussie dat als je meer groen wilt, dan moet dat ten koste gaan van sociale huur en als je meer sociale huur wilt, dan moet dat ten koste gaan van groen. Als je kijkt naar waar alle sociale huurwoningen staan, dan is het echt heel erg versteend. Daar komt bijna geen groen bij kijken. Dus ik zou zeggen als PvdA, laat de projectontwikkelaar dan maar inderdaad flink in de portemonnee tasten. Als je villa's bouwt voor ik weet niet hoeveel, misschien ga je die villa's dan wat duurder maken in plaats van te zeggen: dan moeten we minder sociale huurwoningen doen als we meer groen willen. Je kan ook de andere kant op redeneren. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van de heer Vermeulen, Forza!.

De heer VERMEULEN: Ik hoor heel goed wat de heer Sidali zegt en wat ik wil meegeven voorzitter aan mijnheer Sidali is dat ik niet zeg de keus is tussen het een en het ander. Wij willen ook graag dat groen. Maar we horen tegelijkertijd dat gewoon de bouwkosten enorm oplopen en de huurprijs van zo een sociale huurwoning is gemaximeerd. We kunnen niet onbeperkt geld weghalen bij ontwikkelaars want als je op een gegeven moment bij een ontwikkelaar komt en je blijft daar maar vragen en die rekent dat plaatje rond en die ziet daar een rood bedrag onder aan de streep staan, dan trekken ze zich terug. Dat zie je al door het hele land heen. Dus ik denk en ik hoop ook dat we dat met zijn allen doen, dat we gaan kijken wat er maximaal mogelijk is om een zo mooi mogelijke woningbouw te realiseren, maar dat we ook met zijn allen realistisch blijven dat ook een ontwikkelaar aan het einde van de streep toch ook nog een klein beetje zwarte cijfers moet kunnen schrijven. De VOORZITTER: Dat was geen interruptie, maar een minicollege, maar wel heel zinvol. Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Of het zinvol is voorzitter, daar gaan wij over, en niet de voorzitter. De VOORZITTER: Voor de discussie. Zinvol voor de discussie. De heer SIDALI: Maar goed, het politiek beestje blijft in de voorzitter zitten, dat is hartstikke goed. Ik begrijp wat u zegt en daar ben ik het deels ook wel mee eens.

Maar ja, die projectontwikkelaar, natuurlijk moet het in de zwarte cijfers zitten, maar het lijkt er nu wel heel erg op dat het wel hele dikke, dikke, dikke zwarte cijfers zijn. Wonen, nogmaals, is echt niet om rijk van te worden. Wonen is ook gewoon een behoefte en is ook gewoon wat mensen nodig hebben. Dus kijk ook de andere kant op in plaats van alleen naar de sociale huurwoningen. Laat die duurdere woningen misschien nog duurder worden. Dan kies je ervoor om een duurdere woning te kopen als je dat kan. Dan maken we daar een dubbele prijs van, dan verdient hij nog meer daarop en dan kan hij meer sociale huurwoningen bouwen. De VOORZITTER: U krijgt nog een keer een Interruptie van de heer Vermeulen en dan gaan we hem afronden zo. Verslag Raadssessie Nota Investeringsstrategie en Investeringsanalyse Schaalsprong Wonen 2023 6 juli 2023

15

De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik begrijp niet dat niet gewoon alle ontwikkelaars hun prijzen verdubbelen. Het is eigenlijk best wel vreemd om te bedenken dat ze dan gewoon voor de helft van de prijs aan het verkopen zijn al die tijd. Maar zo werkt het natuurlijk niet mijnheer Sidali. Ik denk dat als je kijkt wat de ontwikkelaars verdienen, dat is beetje tussen de 3,5% en 5% en de overheid pakt er nog een keer 21% btw op. Als er dan wel ergens gegraaid wordt, is het door de overheid dus laten we het niet over ontwikkelaars hebben die een klein winstje maken. De VOORZITTER: Waarvan akte. Ik ga naar de heer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Ik heb ooit een naamgenoot van mij horen zeggen dat ontwikkelaars hele dikke, dikke, dikke, dikke zwarte cijfers verdienen. Maar voorzitter ook wij hebben natuurlijk het liefst zoveel mogelijk betaalbare woningbouw en het liefst ook zoveel mogelijk sociale huurwoningen in onze gemeente staan. Maar de andere kant van de medaille is dat wij ook gewoon heel veel groen willen in onze gemeente. Die afweging moeten we maken. Wat vinden we op dit moment belangrijker? Mijn fractie vindt het op dit moment belangrijker dat we dus betaalbare woningen kunnen bouwen. Dat is voor ons de eerste prioriteit en dat groen, dat kan daarna ook.