2023-06-29 Raad - kadernota

Het CDA heeft er normaal gesproken grote moeite mee om de rekening bij de inwoners neer te leggen, maar de situatie waarin we ons nu bevinden is niet normaal en daarom is de voorgestelde verhoging van de belastingen onvermijdelijk. Vorig jaar spraken wij onze zorg over de inflatie al uit. Ik zei toen 'college, zijn de risico’s voldoende in beeld?' Nee dus. Maar hoe gaat de nacalculatiemethode uitwerken als we in 2024 bijvoorbeeld in een recessie komen? Gaat de ozb in 2026 dan weer omlaag? Wij hebben onze twijfels. Wij zijn ook geschrokken van de inflatiecorrectie die is opgenomen bij het SKWA en Sportfondsen. Percentages van 29,9% en 30,2% zijn wekelijk absurd. Zeker als je bedenkt dat onze inwoners in deze periode ook fors meer zijn gaan betalen voor een zwemkaartje. Wat ons betreft mag de wethouder dus stevig gaan onderhandelen. Het toepassen van de areaalsystematiek kan in die zin op meer sympathie rekenen want dat er meer inwoners en woningen komen is een zekerheid. De ontwikkeling van de schuld blijft een punt van voortdurende aandacht. Vanaf 2024 springt een tweede indicator van groen op oranje en er blijft sprake van noodzakelijke vervangings- en uitbreidingsinvesteringen. Voeg de inflatie en de stijgende rente toe en je kunt het wel gaan uitrekenen. Voorzitter, dan wil het CDA ingaan op de capaciteitsproblemen.

We hebben dit argument, tot vervelens aan toe, gehoord de laatste maanden en dat leidt tot grote zorgen want het is structureel. Prioriteren is noodzakelijk, maar durven bestuur en organisatie ook kritisch naar zichzelf te kijken? Durven wij kritisch naar onszelf te kijken met het werk dat we voor hen genereren? Dat is immers precies wat we bij de ombuigingen ook aan de maatschappelijke instellingen en verenigingen hebben gevraagd: kijk kritisch naar je eigen functioneren. Inwoners mogen dat ook verwachten van hun gemeente. Zij zien vooral een inefficiënte, logge en bureaucratische gemeente. Raadsleden kennen de nuance, maar zoals ik al zei bij het kindervragenuur, we maken dingen soms veel te moeilijk in dit huis. Juristen geven advies over advies, er wordt onderzoek over onderzoek gedaan en er wordt maanden gediscussieerd over een fietsschuurtje, een dichtklappend portier van een auto of de positie van een inrit. Zonde van de tijd en energie. Daarbij valt ook op dat de afhandeling van moties en amendementen zeer traag gaat terwijl dit over het algemeen de meest duidelijke uitspraken van de raad zijn. Het voorbeeld dat mevrouw Van Straten noemde, is daar een mooi voorbeeld van. Daarom introduceren wij onze eigen drie O’s: dingen die onnodig, onduidelijk of overdreven zijn, doen we wat het CDA betreft, de komende jaren niet meer.

Kortom, wij willen niet alleen kijken naar het uitbreiden van de formatie. Inefficiënte werkprocessen worden niet ineens efficiënt met meer mensen. Een goed onderwerp voor de tweede termijn en daar gaan we graag het debat met de collega's aan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel dan ga ik naar mevrouw Hup, fractievoorzitter van ChristenUnie-SGP.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

16

Mevrouw HUP: Voorzitter, we staan vandaag stil bij de jaarlijkse Voorjaarsrapportage 2023. Tot op heden is uitgekomen dat onze gemeente het nog steeds beter doet dan vooraf begroot. Dat geeft vertrouwen. Veel van de plannen in de plannen zijn bekend en kunnen op onze instemming rekenen. We steunen het college ook waar het gaat om het doorrekenen van de inflatie in een voor onze fractie 'acceptabele' ozb-verhoging van € 47,00. Een inflatiecorrectie is wat de voorjaarsrapportage schetst, de drie O's, onvermijdelijk, onuitstelbaar en onvoorzien. Deze economische tijd brengt groeiende inflatie en afnemende bijdragen van het rijk met zich mee. We begrijpen dat dit ons als gemeenteraad dwingt om moeilijke keuzes te maken. Wij zien dat er voornamelijk wordt geïnvesteerd in grote projecten zoals het gemeentehuis, PARK21, mobiliteit en woningbouwprojecten. Belangrijk, maar laten we niet vergeten dat te midden van deze groeispurt veel maatschappelijke voorzieningen worden getroffen door bezuinigen. En dat roept de vraag op: zijn deze voorzieningen straks nog wel toekomstbestendig? Willen wij zo’n gemeente zijn waarin we als een razende blijven groeien, terwijl we het welzijn van onze medemens uit het oog verliezen? Misschien is het tijd om iets rustiger aan te doen, zodat we kunnen blijven zorgen voor het maatschappelijke middenveld dat onze steun nodig heeft.

De subsidies zijn er juist om nieteconomische activiteiten in de gemeente te stimuleren en te ontwikkelen. Wij zijn er echt van overtuigd dat gemeenschappen zoals buurthuizen, verenigingen, kerken en buurtverenigingen plekken zijn waar mensen tot bloei komen. Hier plukt de samenleving als geheel haar vruchten van. Minder eenzaamheid, maar meer samen leven, elkaar kennen als inwoners van de Haarlemmermeer; daar doen we het toch voor? Het behouden van die sociale samenhang is een grote drijfveer voor onze fractie. Cruciale maatschappelijke organisaties moeten dan ook hun subsidie behouden. In dit verband vinden wij het positief dat er een eenmalige tegemoetkoming aan grote subsidieontvangers wordt uitgekeerd dit jaar. Dit om het niveau van dienstverlening en kwaliteit die onder druk zijn komen te staan weer op peil te brengen. Hier zie ik dan wel weer de menselijke maat terug. Laat het duidelijk zijn: wij willen niet zomaar bezuinigen op het maatschappelijk middenveld. Het lijkt mee te vallen voor de komende jaren 2023/2024, maar daarna komt er een versobering zoals een stevige korting op breedtesport. Wij hebben echt zorgen over de maatschappelijke effecten van deze bezuinigingen. Er zijn nog geen heldere toekomstbeelden over te vinden in het stuk terwijl het wel goed is om hiernaar te kijken. Kom nou eens met een heldere analyse van wat wij wel en niet gaan doen.

Wat willen wij in onze gemeente voor de mensen doen, wat vinden wij nou echt belangrijk? Dan kun je ook afwegingen maken met elkaar. Als het gaat om de financiering vragen wij ons af of 65% een realistische realisatiegraad is, gezien de huidige ontwikkelingen. Dit is gebaseerd op 2022 terwijl er nu nog meer ontwikkelingen zijn op stikstofgebied en tekorten en levertijden van grondstoffen. Gezien de vele grote projecten gaat een lagere realisatiegraad ook zorgen voor financiële ruimte in de komende jaren. Als we het niet kunnen maken, dan hoeven wij het ook niet te betalen. Die ruimte kan dan juist weer worden gebruikt voor financiering van onze organisaties en voorzieningen. Onze fractie kiest echt voor die maatschappelijk middenveldopgave en dient om deze reden samen met PvdA en GroenLinks de motie Sociaal Domein is geen Melkkoe in. Verder zullen wij ook het amendement SAR Raad in positie van het CDA mede-indienen. Afrondend, voorzitter, ik ben een hoopvolle realist, dus ik hoop dat wij de voorgenomen bezuinigingen komende jaren alsnog kunnen ombuigen en een mooi maatschappelijk toekomstbestendig Haarlemmermeer kunnen realiseren met elkaar, want met een groeiende bevolking zal dat steeds harder nodig zijn. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Antolini spreekt namens FVD. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. Geachte voorzitter, raadsleden en aanwezigen.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

17

Vandaag zijn de algemene en financiële beschouwingen. Ik maak graag gebruik van deze tijd om een tweetal moties in te dienen en kort toe te lichten. In de voorjaarsrapportage en het Meerjarenperspectief Investeringen worden bedragen opgenomen waar ook geheim verklaarde bijlagen een onderdeel van zijn. Bijvoorbeeld als we het hebben over de schaalsprong en de gebiedsontwikkeling Spoorzone Hoofddorp en de aankoop van diverse panden, of bijvoorbeeld ten aanzien van de plannen omtrent PARK21. Daarom wil FVD graag aan de gemeenteraad voorstellen om een besluit te nemen over het implementeren van een openbaar geheimhoudingsregister. Ik begin dan ook graag met deze motie. Op 1 januari 2023 is de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur van kracht geworden, waarbij een wijziging in de geheimhoudingsprocedure is opgenomen die sinds 1 april 2023 van kracht is. Voorheen moest de gemeenteraad geheimhouding bekrachtigen voor vertrouwelijke informatie, maar met deze wetswijziging is dit bekrachtigingsvereiste komen te vervallen. Voorzitter, het college, wij raadsleden, wij allen, streven naar transparantie en willen dat mensen weer vertrouwen krijgen in de politiek. Daarom roept FVD het college van B&W op om een openbaar geheimhoudingsregister te creëren.

Dit register zal bijhouden op welke documenten geheimhouding rust, op welke wettelijke grond de geheimhouding is opgelegd volgens de Woo, en binnen welke termijn de geheimhouding vervalt of een geschatte termijn hiervan. Ik wil graag benadrukken dat er andere gemeenten zijn die het ook zo aanpakken, waaronder Utrecht, Heerde en Stichtse Vecht. Met het implementeren van een openbaar geheimhoudingsregister zullen we een stap zetten in de richting van meer transparantie en dit zal zorgen voor een versterking van de controlerende rol van de raad. Dan de tweede motie, Mobiliteitsvrijheid voor iedereen. We lezen in het rapport dat de mobiliteitsvisie en de investeringsagenda de volgende ambitie kent: vrijheid van bewegen en vrijheid om een vervoermiddel te kiezen. We zijn erg blij dat dit wordt benoemd, echter, we zien in de praktijk dat er iets anders gebeurt. Zo lezen we ook in de bijlage onder het kopje Uitvoeringsprogramma Mobiliteit, dat een van de vijf trends is 'duurzame en slimme mobiliteit'. En deze twee punten botsen met elkaar. Want enerzijds wil de gemeente iedereen de vrijheid geven om zijn vervoermiddel te kiezen, maar tegelijkertijd krijgt de gemeente subsidies van het rijk in de naam van klimaatmitigatie. Er zijn dus klimaatdoelen te behalen. We zien dan ook dat de gemeente al vaker stappen heeft ondernomen in de naam van duurzaamheid.

Zoals het 'autoluwer' maken van de openbare ruimte. Een ander voorbeeld is Hyde Park, met 580 studentenflats zonder parkeerplaats. Of bij de Hoofddorpse wijk Lincolnpark met één auto per huishouden. Terwijl er in andere wijken al was gebleken dat 1,7 parkeerplaats eigenlijk al onvoldoende was. Een zorgwekkende ontwikkeling die kan leiden tot zeer negatieve gevolgen. Ook de ambitie achter deelmobiliteit is in werkelijkheid de trend van bezitonteigening. Ik zal hier verder op ingaan in de tweede termijn. Voorzitter, het is van essentieel belang dat mensen hun autonomie behouden en niet afhankelijk worden van de overheid of multinationals. Tot slot, daarom roep ik het college van B&W op om voldoende parkeergelegenheid te realiseren binnen afzienbare tijd, gezien het toegenomen autobezit per huishouden, een autoluwe gemeente te voorkomen, door zich uit te spreken voor de mobiliteitsvrijheid en tot slot te stoppen met het verdringen van het aantal parkeerplekken in nieuwbouwprojecten. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, ik kijk naar mijnheer De Ruiter namens BVNL. De heer DE RUITER: Voorzitter, dank u. Voor mij als raadslid is dit, hier in de raadsvergadering, de enige plek waar ik alles kan en alles mag zeggen. Als raadslid geniet ik hier in de vergadering van wat wel parlementaire onschendbaarheid genoemd wordt.

Ik hoef hier zelfs niet te stellen dat ik iets vind of dat iets mijn mening is, ik mag straffeloos beweren dat iets is zoals ik het vind. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

18

Het is, voorzitter, dan ook schandelijk hoe het huidige gemeentebestuur functioneert en opereert. Het meten met verschillende maten is hier misschien niet uitgevonden, het wordt hier zeker wel geperfectioneerd. Onze Grondwet spreekt van de scheiding der machten, de trias politica, die onderscheid maakt tussen de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. Hier in deze zaal heeft de gemeenteraad de wetgevende macht, ons college heeft de uitvoerende macht. De rechtsprekende macht ligt altijd buiten het bereik van het gemeentebestuur, zo zou het althans moeten zijn. Hoe fout of onrechtvaardig individuele gedragingen ook mogen lijken, een oordeel hierover is altijd weggelegd bij de onafhankelijke rechter; dat kan niet in deze raad of in deze vergadering gebeuren. Toch is dat laatste precies wat hier, in deze raad in januari 2022, twee maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen van dat jaar, wel gebeurde. Een fractievoorzitter werd beschuldigd van financiële malversaties. Let wel, hij werd beschuldigd, het wettig en overtuigend bewijs daarvan is tot de dag van vandaag – we zijn bijna drie jaar na dato – niet geleverd. Sterker nog, zijn advocaat beschikt nog altijd niet over een dossier van een mogelijke aanklacht. Regels, door deze raad zelf gesteld, worden vaak volstrekt willekeurig toegepast, afhankelijk van wie er tegenover staat.

Dat zorgt voor rechtsongelijkheid. En nu laat de techniek mij even in de steek. In de korte tijd dat ik zitting heb in deze raad is voldoende gebleken dat ook inwoners en ondernemers in deze gemeente lang niet altijd gelijk behandeld worden. Waar al twintig jaar of langer gewoond wordt, mag dat ineens niet meer, soms op last van een soms enorme dwangsom. Op een aangrenzend terrein verrijst gewoon een nieuwe villa. De gemeente verschuilt zich achter regels. We hebben al eerder voorbeelden gehoord vanavond. Er lijkt dit college veel aan gelegen te zijn om eigen fouten van de gemeente zelf van decennia hier nu en snel ten koste van burgers te herstellen. BVNL vraagt zich af, en dat is een vraag aan het college, waarom juist dit in een tijd van grote woningnood een prioriteit zou zijn. Wat BVNL betreft, gaan we hier ook nog het debat aan over de scheiding der machten, het respecteren van democratische principes en het tegengaan van rechtsongelijkheid. Of het nou om stukjes grond gaat, onduidelijkheid over woonbestemmingen of de toepassing van de Wet voorkeursrecht gemeenten, een directe inbreuk op het particulier bezit. Het moet consequenter en eerlijker. Over de financiën is al veel gezegd. We koersen volop op een fiks tekort af. Maar plannen voor een peperduur polderpaleis bijstellen? Ho maar. Er werd gesproken over drie O's, ik wil het graag hebben over drie Ho’s.

Ik zal er niet veel woorden aan vuil maken, BVNL is tegen het terugdraaien van bezuinigingen, tegen vermogens aan klimaatverspilling en tegen het eindeloos en onbeperkt financieren van hotelopvang en voor het voeren een sober en consistent financieel beleid, in het belang van Haarlemmermeer en de Haarlemmermeerders. De VOORZITTER: Wilt u afronden? De heer DE RUITER: Ik ga afronden voorzitter. Ik wil nog op twee ideeën die ik voorbij heb horen komen een reactie geven. De VOORZITTER: Dat mag u doen in tweede termijn want u bent ruim over uw tijd. Ik heb u wat extra gegeven omdat u wat tekst kwijt was, maar u heeft nog een tweede termijn. De heer DE RUITER: Dan dank ik u en bewaar ik dat voor de tweede termijn. De VOORZITTER: Dank u vriendelijk. Dan ga ik naar EEN Haarlemmermeer, mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter, de titel van onze eerste ronde is: Een rationele gemeente denkt verder dan een mooi paleis, maar eerder aan de toekomst van haar bewoners en ondernemers. Dan mijn algemene beschouwingen. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

19

We zitten nu in aan de voordeur van een nieuwe storm: inflatie, een onzekere rijksfinanciering vanaf 2025, hogere bouwkosten, tekort aan personeel om alle projecten te behandelen, en zware bezuinigingen op subsidies naar instellingen. Aan de andere kant moeten we natuurlijk groeien met woningbouw. Duurzaamheid is uw sleutel, van een overdaad aan zonneakkers in Haarlemmermeer, warmte- en koudeopslag voor het nieuwe gemeentehuis gebaseerd op partners die misschien gaan deelnemen. EEN Haarlemmermeer heeft u al meerdere keren gewezen op de voordelen van huizen verwarmen op waterstof, er zijn al vijf gemeenten die dit toepassen: Rozenburg bij Rotterdam, Ameland, Hoogeveen, Goeree-Overflakkee, Uithoorn en zelfs Leeds in Engeland. Daarom brengt EEN Haarlemmermeer de motie Onderzoek gebruik waterstof als vervanger van aardgas in. Dat nieuwe gemeentehuis. Laat dit geen designpaleis worden dat een geldverslindend paleis is in een periode van economische onzekerheid. De kosten voor de bouw staan nu geraamd op € 70 miljoen exclusief inrichting. Dus zal de eindprijs tegen de € 100 miljoen komen? Dit kan toch niet. Aan de andere kant moeten wij gaan besparen op veel andere activiteiten voor onze inwoners en ondernemers. Dit is onverklaarbaar. Dus EEN Haarlemmermeer stelt voor om 5% strakker te gaan budgetteren op alle kosten voor het nieuwe raadhuis.

Hierbij geldt het principe 'steek eerst de hand in eigen boezem met minder uitgaven'. Dan de financiële beschouwingen. De uitkeringen uit het Gemeentefonds zullen dalen in 2026 en de periode erna, dus u gaat nu al bezuinigingen van € 13 miljoen in 2024 uitvoeren. Dan de bezuinigingen op doelgroepactiviteiten van € 1,8 miljoen vanaf 2025, die is echt te groot. Wilt u straks weer een indirecte stijging van kosten in het Sociaal Domein zien doordat bewoners minder actief kunnen deelnemen aan de maatschappij? Verkeerd geplande bezuinigingen zullen zich als een vloedgolf wreken. De belastingopbrengsten worden verhoogd met 13,7%. Dit zorgt voor een stijging van de ozb voor eigenaren met € 47,00. Dat klinkt als weinig, maar er zijn eigenaren die het nu ook moeilijk hebben. Dus EEN Haarlemmermeer zegt nee. Dan nog een positief ding, dat is natuurlijk een feit dat er 6150 woningen worden gebouwd in de periode 2023 tot 2026. Maar bouw vooral voor Haarlemmeerse jongeren, starters en senioren. Dan als laatste. Projecten lopen vast door allerlei regels en tekort aan personeel. Laten we eens goed kijken naar een andere aanpak met meer ondersteuning in plaats van controle en 'nee, want' voor nieuwbouwprojecten. Laten we eerder gaan kijken hoe we dit beter kunnen faciliteren. Dank u wel.

De VOORZITTER: Dank u wel dan geef ik het woord aan de fractievoorzitter van GEZOND Haarlemmermeer, mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. De Voorjaarsnota 2023, traditiegetrouw bespreken we deze aan het begin van de 'zomer', en met evenveel traditie bespreken we de voorjaarsnota met verouderde gegevens. Er zijn vanuit de meicirculaire wel recentere gegevens beschikbaar, maar die zitten nog niet in onze voorjaarsnota. Het is net alsof je met verouderde navigatie de weg probeert te vinden. Zorgelijk, want het meerjarenbeeld dat uit deze circulaire naar voren komt is schrikbarend. We zullen dus weer een proces starten om toch tot een sluitend meerjarenbeeld te komen. Dat gaan we eind dit jaar doen bij de programmabegroting. Het kan zomaar zijn dat de beslissingen van vandaag, rigoureus anders zijn eind dit jaar. Ach, veranderende gegevens waarop de raad zijn kaders moet bepalen, tradities moet je in ere houden. Wat we in ieder geval wel weten is dat de afgelopen jaren gerekend is met een te laag inflatiecijfer. Hier is door de raad meermaals naar gevraagd, echter, er werd ook net zo vaak aangegeven door het college dat men zich hield aan de officiële inflatiecijfers. Deze officiële inflatiecijfers hebben nu geleid tot nacalculatie, en hieruit blijkt dat we de afgelopen twee jaar een ruim te laag percentage hebben aangehouden.

Door deze nacalculatie gaat de ozb in 2024 met 13,7% omhoog. En dan is de vraag of Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

20

die 13,7% wel genoeg is, want de waarde van woningen dalen op dit moment, dus zit hier nog een risico in? Er staat gemeld dat 'vanaf' deze voorjaarsnota een systematiek van nacalculatie wordt gehanteerd. Voor de duidelijkheid, doen we nacalculatie alleen bij deze voorjaarsnota, of wordt dit vast beleid bij elke voorjaarsnota? En we vragen ons af of het ook andersom kan, als we er achteraf achter komen dat de inflatie te hoog is ingeschat, wordt dan de ozb naar beneden bijgesteld? We horen het graag. De lasten verhogen via de areaalsystematiek is niet alleen juist om te doen, maar ook noodzakelijk en het is bevreemdend dat we dit niet al jaren doen. Je zou zeggen dat het logisch is dat als de gemeente groeit, ook de lasten groeien. Maar goed, beter laat dan nooit. Bij de ombuigingen viel ons de reclamebelasting op. Met € 1 miljoen is dit een van de grootste ombuigingen, echter, we hebben dat niet gerealiseerd in 2023. De reden hiervoor is dat het arbeidsintensief is en dat is iets wat we steeds vaker tegenkomen: het knelpunt van het personeel. Nu was er wel capaciteit om naar andere mogelijkheden te kijken om de inkomsten uit reclame te verhogen, dit was echter vruchteloos, dus nu wordt weer gekeken naar reclamebelasting. Niet meer twijfelen en niet meer uitstellen, invoeren deze reclamebelasting.

Het levert de gemeente ruim € 1 miljoen per jaar op en het gaat niet ten koste van onze inwoners. En deze inkomsten kunnen we de komende jaren heel goed gebruiken. Maar even terugkomend op het personeel, in de voorjaarsnota lezen we meermaals dat de bottleneck vaak personeel gerelateerd is. Wel vaak op meerdere manieren omschreven, zoals 'beperkte ambtelijke capaciteit, grote personeelstekorten, arbeidsintensief en beperkte personele capaciteit'. Dit heeft effect op onze woningbouwplannen, die we nu geforceerd moeten temporiseren. Maar het heeft ook andere effecten. Doordat projecten vertraagd zijn lopen ook de kosten op. Zo is het project Doorfietsroute Haarlem-Amsterdam, de F200, nog steeds niet afgerond, en ook in deze Voorjaarsnota wordt daar weer meer geld voor gevraagd. Als we dit project op tijd hadden afgesloten had dat onze gemeente veel minder geld gekost. Naast de financiële uitdagingen waar Haarlemmermeer de komende jaren voor staat, is voor ons dus het grootste probleem de ambtelijke capaciteit en vooral ook de ambtelijke kwaliteit. Hier zouden wij graag in de tweede termijn met onze collega’s over van gedachten willen wisselen. Dan de omgevingsvisie. Hier wordt wederom herhaald dat de ambitie van Haarlemmermeer is om door te groeien naar 200.000 inwoners in 2040.

Voor ons een onbegrijpelijke ambitie, waarom toch die drang naar 200.000 inwoners? Ja, er worden de komende jaren veel huizen gebouwd en dit kan leiden tot meer inwoners, maar hopelijk gaan er ook veel bij hun ouders inwonende Haarlemmermeerse starters wonen in deze nieuwe woningen, wat dus niet leidt tot meer inwoners. Ambitie om onze eigen starters een huis te kunnen geven, of de nood op de woningmarkt verlichten, of om meer sociale woningen te bouwen, prima. Maar een ambitie op het aantal inwoners, daar begrijpen wij helemaal niets van. Of nee, dan toch, op dit moment zijn er negen gemeenten met 200.000+ inwoners. Haarlemmermeer wil misschien graag behoren tot de top 10 van Nederland, geweldig toch die prestigedrang? We kunnen het toch niet laten. In het MPI viel ons nog op dat bij de ontsluiting van het outlet center in Halfweg € 411.000,00 oninbaar is van derden door vertraging. Een groot bedrag dat we, zeker in deze financieel onzekere tijden, heel goed anders hadden kunnen besteden. Nu rijst de vraag of de reden voor deze vertraging bij ons als gemeente ligt. In ieder geval, goed personeel is goud waard, dat blijkt maar weer. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dat was de woordvoering namens alle fracties. Twee zaken resten ons om nog even te behandelen voor we een schorsing inlassen.

Ten eerste heb ik begrepen dat in haar betoog mevrouw Van Straten aan de raad voorstelde om een sessie te organiseren over de Omgevingswet. De vraag is of u daar nog informatie over behoeft om daarover te kunnen stemmen. Of kan ik het meteen in stemming brengen? Mevrouw Van Straten wil nog iets toevoegen daaraan.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

21

Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, het gaat meer om de uitvoering van een amendement dat is aangenomen, eind 2021. De VOORZITTER: Dat is helder. Is er iemand die een vraag over wil stellen? Anders ga ik het nu in stemming brengen. Wie is voor het sessieverzoek? Dat is met algehele stemmen en daarmee wordt het presidium gevraagd het in te plannen. Ik moet nog even voor de notulen doorgeven dat mijnheer Kos is aangeschoven. En mevrouw Kliphuis is aanwezig. Dat had ik al gezegd. Ja, dat had ik al gezegd. Het wordt tijd om iets te eten denk ik, voor de griffier. Maar we moeten nog de amendementen en moties met u doornemen die niet gekoppeld zijn aan de voorjaarsnota. We willen het college vragen om een reactie. En als eerste wil ik dat doen over het amendement ingediend door VVD, HAP, D66, Forza!, betreft een zienswijze Recreatieschap Spaarnwoude. De vraag is of daar een reactie op kan komen van wethouder Sedee, neem ik aan? Wethouder SEDEE: Dat is wat onverwacht. Die was vreemd, hè? De VOORZITTER: Dat is gewoon gekoppeld aan iets dat op de stemmingslijst staat. Wethouder SEDEE: Over Spaarnwoude. Ja, die omarmen we gewoon, die nemen we mee en we zullen de zienswijze aanpassen zoals is voorgesteld, voorzitter. De VOORZITTER: Mits die wordt aangenomen. Wethouder SEDEE: Als die wordt aangenomen.

De VOORZITTER: Goed, dank u wel, dan ga ik naar twee amendementen die in het kader van de Investeringsagenda Mobiliteit zijn ingediend. Betreft een amendement ingediend door VVD, HAP, D66, CDA, ChristenUnie-SGP en ik ben nog even aan het zoeken wie de andere partij is. Ik had er nog een als het goed is. EEN Haarlemmermeer en GEZOND Haarlemmermeer. Klopt dat? Heb ik u allen genoemd? En een amendement ingediend door CDA, VVD en Forza!, allebei op de Investeringsagenda Mobiliteit. Dus ik kijk naar mevrouw Ruigrok om hierop te reageren. Wethouder RUIGROK: Dank voorzitter. Met het eerste amendement op de Investeringsagenda Mobiliteit kunnen we goed uit de voeten, want dit is nou net wat we eigenlijk aan de raad hebben gevraagd, om wat meer aan de knoppen te zitten. U heeft mij een heldere opdracht meegegeven om meer aandacht aan verkeersveiligheid en netwerken op orde te geven. En dat gaan we dan dus ook doen in het eerstvolgende UPM en dat kan door bepaalde maatregelen te verschuiven naar deze thema 's, zoals het aanleggen van fietspaden, het veilig inrichten van wegen en kruisingen, investeringen uit de Schaalsprong Wonen dragen ook bij aan die fietsveiligheid en het OV en de aanpassing past dan ook in eerdere besluitvorming en vastgelegde afspraken. Dus wij omarmen dat amendement.

Het tweede amendement van het CDA, VVD en Forza! moet ik ontraden, want dat gaat over de Spieringweg en die staat al twee keer genoemd in de Investeringsagenda. Specifiek in de bijlage, en het past ook niet echt in deze Investeringsagenda om daar een amendement op in te dienen. Maar we gaan wel in een brief naar aanleiding van het bezoek aan Vijfhuizen een terugkoppeling geven over de werkzaamheden die nog gepland staan om ook echt tegemoet te komen aan de wensen om wat meer te doen aan de veiligheid daar. De VOORZITTER: Dank u wel. Als er verder geen vragen over zijn, ga ik naar de motie vreemd aan de orde ingediend door GroenLinks en PvdA. Die heet Commissielid is niet je assistent. U vraagt het college te reageren. Namens het college zal ik u zeggen dat het uw eigen werkwijze betreft, dus het is niet aan ons om daar iets over te zeggen. Ik wil in ieder geval meegeven dat als u die motie vanavond Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

22

aanneemt, dat niet meteen betekent dat hij ingaat, want het moet wel gewijzigd worden in de verordening van de commissie en die wordt dan aan u voorgelegd ter goedkeuring. Dus dat even technisch gezien en inhoudelijk wil ik daar verder niets over zeggen. Ik ga naar de indiener, de heer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter, ik doe het verzoek aan de raad, de griffie en het college, zoals ook in de motie staat. En naar mijn weten staat het in de verordening wel goed beschreven, want daar spreken we van commissielid. Dus dat is ook wat ik zeg in de motie, in de verordening, onze eigen verordening, staat dus commissielid, maar in ons schrijven en in onze communicatie hebben we het altijd over fractieassistent. Dus ik vraag niet het college, ik vraag iedereen eigenlijk om zich hier in de interne en externe communicatie aan te houden, zoals de verordening ook spreekt. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Het mooie is dat u rechts in mijn oor zei dat het er niet in staat en links hoor ik in mijn oor dat het er wel in staat. Vindt u het erg dat ik dat als onafhankelijk voorzitter even laat uitzoeken? Maar dat, als u met elkaar zou zeggen dat dit aangepast moet worden en het staat niet goed in de verordening, we dan de verordening aanpassen? Juridisch gezien is het zo dat u allemaal commissielid bent, want fractieassistenten bestaan niet en dat is het feit.

Maar ik begrijp dat de verordening toch nog het woordje fractieassistent gebruikt. Maar dat is puur een technisch verhaal. U gaat erover of u het wilt aanpassen ja of nee, en dat is uw voorstel. Ik ga naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dan wil ik ook graag vragen of u dan mee wilt nemen in dat onderzoek of de titel fractieassistent – want volgens mij staat die bijvoorbeeld ook in de verordening op de fractieondersteuning – ook elders wordt genoemd en hoeveel documenten dan aangepast moeten worden als we die term niet meer gebruiken? De VOORZITTER: Laat ik het zo afspreken dat u erover stemt en op het moment dat u het aanneemt, gaan we conform dat besluit uitvoeren. En als dat betekent dat wij de verordening aan u moeten voorleggen, dan gaan we dat doen. Mag ik het zo afspreken? Goed. Dan is dat wat mij betreft de afronding van de eerste termijn. Tenzij ik nog iets vergeten ben of had moeten doen in deze eerste termijn? Niet aan de orde. Dan schors ik de vergadering en dat doe ik tot 16.45 uur. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren. Ik heropen deze vergadering en ik geef namens het college het woord aan mijnheer Nobel. Eerste termijn college Wethouder NOBEL: Ik mag alles zeggen, hoor ik net. Daar maak ik dan net als mijnheer De Ruiter gelegenheid van, want ik mag het thuis ook niet allemaal zeggen, dus dan doe ik het hier maar.

Iets met een plafond ja… Voorzitter, dank u wel. Voor ik inga op de vragen die u heeft gesteld, dat waren er overigens niet zo niet zo heel erg veel, een paar algemene kanttekeningen van het college. U heeft kunnen zien dat dat we net als voorgaande jaren toch weer in een moeilijke periode zitten. En dat dat met de meicirculaire, GEZOND Haarlemmermeer zei ook al, niet beter wordt en dat dat echt een bijzonder vervelend vooruitzicht is. Een aantal van u, bijvoorbeeld EEN Haarlemmermeer zei 'waren de bezuinigingen in het verleden wel de juiste keuzes?' Of het politiek de juiste keuzes waren, is voor iedere partij natuurlijk anders. Maar feit is wel dat als we dat niet hadden gedaan, het nu nog moeilijker was geweest. Dan was het gat in de jaren die nog komen, nog groter geweest. Dus ik denk dat daar Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

23

misschien nog meer moeilijke beslissingen bij zullen komen, maar dat niet doen, was denk ik een nog veel slechter plan geweest. Die meicirculaire biedt dus helaas geen uitkomst. We kunnen er niet van uitgaan dat er meer geld van het rijk komt. Dat is ons opnieuw bevestigd. Ik ben het wel met HAP eens die zegt 'ja, dat is wel spijtig als Den Haag zegt 'u moet meer taken uitvoeren, maar u krijgt daar niet de knaken voor''. Dan is dat problematisch. En we zullen daarin op blijven trekken samen met andere 150.000+-gemeenten, zoals we dat al doen. Trouwens ook met kleinere gemeenten. Maar ja, we weten niet of dat uiteindelijk ook zal leiden tot meer geld. Een van de zaken die we in deze voorjaarsrapportage hebben voorgesteld is ook de areaalsystematiek om bijvoorbeeld de autonome ontwikkelingen beter op te kunnen vangen. Ik ben blij dat de meeste van u daar positief naar kijken. En iets anders, dat is ook door een aantal van nu aangehaald, is dat we nu gebruik maken van nacalculatie. En laat ik dan ook maar naar de vragen toe gaan, want een aantal van u vroeg 'hoe zit dat nou? U gaat nu nacalculeren. Eerder deed u dat niet, blijft u dat ook in de toekomst doen?' Dat vroeg GEZOND Haarlemmermeer. We doen eigenlijk twee dingen.

Aan de ene kant hebben we het cijfer dat we hanteren en vervolgens gaan we met nacalculatie kijken 'klopt dat cijfer nog?' Dat was vier jaar geleden geloof ik een wens van Forza! 'ga nu nacalculeren'. Nu doen we dat en dan blijkt helaas dat we inderdaad fors moeten indexeren en dat dat iets betekent voor de ozb. Maar dat is wel hoe het is. Het zou – dat was een andere vraag van GEZOND Haarlemmermeer en ook van het CDA – kunnen zijn... De VOORZITTER: Als u een vraag wilt stellen, dan doen we dat bij de interruptiemicrofoon. Dat is goed voor de beweging, mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u voorzitter. Ik wil even vragen of de wethouder nog goed in zijn geheugen heeft zitten hoe het precies zat. Bent u het met mij eens dat wij daar toen specifiek om gevraagd hebben en dat u toen heeft aangegeven 'dat doen we niet' en dat u er niet eerder mee bent gekomen dan nu, nu u een tekort heeft. Dus als u over heeft, doet u het niet. En nu u tekort heeft, doet u het wel. Dus het enige wat ik nu van u wil horen: als we straks een indexatie hebben die achteraf ook incorrect blijkt, maar te hoog, krijgen onze inwoners dan geld terug? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Voorzitter, ik gaf zojuist ook al aan, die nacalculatie zullen we doen, alleen het ligt niet in de lijn der verwachtingen gezien de huidige rente dat onze inwoners iets terugkrijgen.

Maar stel dat dat wel zo blijkt te zijn, dan zullen we dat corrigeren, maar we moeten eerst die nacalculatie dan doen. De VOORZITTER: Nog een aanvullende vraag. De heer VERMEULEN: Zeker, zeker, want volgens mij heeft het met de rente niets te maken. Want we hebben het gehad over de indexering en de manier waarop we indexeren. Die staat los van de rente. Dus op het moment dat de indexering te hoog is, gaat het geld – dat vraag ik nog een keer – dan terug naar onze inwoners? De rente vind ik niet interessant. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: U doet de aanname dat het eerder ook nooit is gebeurd, dat inwoners iets terugkregen, maar dat is wel gebeurd. Alleen snap ik niet waar u precies op uit bent, maar als het zo is dat blijkt dat onze inwoners iets terugkrijgen, dan zal dat gebeuren, op basis van die nacalculatie. Maar ik zie dat niet gebeuren.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

24

De VOORZITTER: Goed, ik vind het prettig als u het via mij doet. Het praat wat makkelijker als het via de voorzitter gaat, want ik hoor u elkaar rechtstreeks aanspreken, dus als u een allerlaatste vraag heeft, maar dan via mij, dan graag. De heer VERMEULEN: Ik moet zeggen, ik kijk met veel plezier naar u. Ik richt graag het woord tot u, dus dat ga ik dan nu ook doen voorzitter. Ik zou graag, via u, van de wethouder willen horen wat hij dan niet begrijpt, want het is heel eenvoudig: als je verkeerd indexeert zoals dus nu is gebleken en je komt daardoor te laag uit, ga je extra geld van je inwoners halen. En als je verkeerd indexeert en je haalt meer geld op bij je inwoners, dan houd je vooral je mondje dicht? Ik wil gewoon van de wethouder horen of hij begrijpt hoe indexering werkt, want dat is echt belangrijk voor de wethouder. De VOORZITTER: Dank u wel, ik ga nu echt… Want u heeft wel een heel lange derde korte vraag. Gaat uw gang, mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Voorzitter, er is niet zoiets als goed of fout. Er zijn verschillende manieren waarop je kunt indexeren. U heeft gevraagd, vier jaar geleden, doe het op een andere manier. We doen dat nu en daar komt iets uit dat u niet bevalt. De VOORZITTER: Ook daar is het fijn als u via mij tegen de raadsleden praat. We gaan naar de heer Van der Peet.

De heer VAN DER PEET: Ja, voorzitter, ik ga proberen het er wel uit te krijgen of duidelijk te maken. Als we positief corrigeren, doen we dat ook negatief? Dat is de simpele vraag. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja, als er in het volgend jaar blijkt dat het zo is, dan is het antwoord ja. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ik had eigenlijk geen vraag aan de wethouder, maar inderdaad aan het debat bij… De VOORZITTER: Dat mag u zo meteen in de tweede termijn doen. Vindt u dat goed? Want we zijn nog bezig met de beantwoording van de vragen en u bent van harte uitgenodigd om vragen extra te stellen. Maar onderling wil ik even in de tweede termijn met u doen. Kan dat? De heer BOERMAN: Ik wilde alleen even melden dat we het vorig jaar deden met de bedrijven, daar hebben we het gewoon verlaagd. Dat was het enige dat ik even wil meegeven. We doen het al jaren. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Nobel, gaat u verder. Wethouder NOBEL: Ja, dat klopt volgens mij wat mijnheer Boerman zegt. Maar ik ga door met de vragen, de vraag van de PvdA. Die vroeg zich af 'die indexatie van grote cultuurinstellingen, hoe staat het daar nu mee? Wanneer komt u daar nu mee?' Dat is heel snel, als u vanavond namelijk een klap op de voorjaarsrapportage geeft, daar ziet u ook dat grote subsidie-instellingen eenmalig extra subsidie krijgen.

Ik hoop dat de PvdA dat ook heeft gezien. Het CDA vroeg ook iets over de nacalculatie ChristenUnie-SGP gaf aan 'die 65% als realisatiegraad, hoe realistisch is dat?' Het blijkt altijd achteraf natuurlijk pas hoeveel je gerealiseerd hebt. Maar we hebben gezien dat we in eerdere jaren uiteindelijk gewoon niet gerealiseerd hebben wat we zouden willen realiseren en daarom zijn we van 75% naar 65% gegaan. En als blijkt dat dat getal verder omlaag Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

25

moet – laten we het niet hopen, want dat betekent dat, om wat voor reden dan ook, investeringen niet worden gerealiseerd – dan moeten we dat zeker doen, want anders zitten we iets te begroten wat we uiteindelijk niet met elkaar wegzetten. Maar je hebt ook ambities met elkaar en je hoopt dat die voor 100% gerealiseerd worden. Het gebeurt gelukkig nergens dat de 100% wordt gehaald. Maar ik probeer dat getal zo realistisch mogelijk in te schatten en dat hebben we nu op 65% gedaan. Voorzitter. Ik ga naar de moties die aan mij of een van mijn portefeuilles zijn gericht. En de eerste motie die ik dan voor me zie is de motie Impuls aan de samenleving van GroenLinks en de PvdA volgens mij, waarin ze eigenlijk het college oproepen om in de begroting met voorstellen te komen waar we incidenteel wat geld aan uit kunnen geven. Het lijkt het college onverstandig om nu aan allerlei zaken geld uit te willen geven. Als u zelf zaken heeft, dan moet u daarvoor ook gewoon met moties of amendementen komen. Eerder hebben we de spaarpot stukgeslagen in zwaar weer. En nu stellen wij voor om het geld dat eerder is uitgegeven, gewoon weer terug te storten in die algemene dekkingsreserve. We hebben immers ook nog voldoende uitdagingen met elkaar te gaan. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter.

Ik zou graag wat aan de wethouder vragen want wij hebben als raad afgesproken dat wij een ratio van het weerstandsvermogen willen hebben van 1,4 minimaal en die is op dit moment 3,0, dus dat is meer dan twee keer zoveel. Maar de wethouder vindt dat blijkbaar niet voldoende om te kunnen investeren in incidentele impuls voor de samenleving. Wanneer zou het wel voldoende zijn? De VOORZITTER: Wethouder. Wethouder NOBEL: Voorzitter, ik denk dat het goed is om je niet op een stoplicht te fixeren. Ik denk ook dat het goed is om te kijken naar andere zaken. Neem bijvoorbeeld onze schuldpositie waar bijvoorbeeld het CDA aan refereerde. Die is enorm hoog. We weten ook dat er nog heel veel zaken aankomen waar we geld in moeten investeren. Dus ik zeg vanuit het college niet dat we geen incidentele investeringen kunnen doen, ik zeg alleen op mijn beurt dat ik hier niet Sinterklaas ga spelen en allerlei investeringen ga aanwijzen omdat u vraagt 'kom met een aantal voorstellen'. Als het nodig is, zullen we die voorstellen doen incidenteel, maar ja, u heeft vast ook ideeën waar het zou moeten. Ik ga nu niet ineens allerlei voorstellen uit de hoge hoed toveren omdat één stoplicht nog op groen staat. Ik denk dat we zorgvuldig om moeten springen met belastinggeld en dat we dat terug moeten storten naar het spaarpotje waar we het eerder uit hebben gehaald.

De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert? Gaat u verder. Wethouder NOBEL: Voorzitter, dan de motie Rijsenhout Vooruit. En ik pak maar even twee moties samen, want de andere motie van de HAP, Gebiedsontwikkeling Rijsenhout sluit daar heel erg bij aan. Ik denk dat ik voor de hele raad, het hele college en alle inwoners uit Rijsenhout kan spreken als ik zeg dat we zo snel mogelijk daar 400 woningen willen zien. Alleen het maken van een plan, het opstellen van een plan gaat ons daar niet bij helpen. Waarom niet? Omdat we in NOVEX-verband samen met de provincie en het rijk gaan kijken wat er mogelijk is. Dus als wij een heel groot plan maken 'dit kan er allemaal', dan helpt dat niet per se. We zullen nu echt met elkaar moeten kijken 'mogen dat er veertig zijn of 400 zijn?' Onze inzet zal zijn, dat heb ik eerder gezegd, 400. En een groot plan van 'wat kan er dan allemaal in die gebiedsontwikkeling?' is voor nu te vroeg. Misschien dat er op een gegeven moment duidelijk is 'er mogen bijvoorbeeld tachtig woningen'. Dan raak ik ook aan de motie van de PvdA, bij tachtig woningen komen er bijvoorbeeld meer voorzieningen dan bij twintig woningen en bij 400 woningen komen er weer voorzieningen. Dus het is eigenlijk te voorbarig.

De oproep van de motie en het signaal van beide moties kan ik wel steunen, namelijk: zet gewoon vol in op die 400 woningen, maar Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

26

de manier waarop u het wilt doen, lijkt me echt een papieren tijger. En het kost wel heel veel tijd en heel veel energie als we dat gaan doen. De VOORZITTER: Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Hoor ik het college nu zeggen dat Rijsenhout op korte termijn geen woningbouw kan verwachten? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Nou, ik denk op heel korte termijn… Wat is kort? We zitten met elkaar in dat NOVEX-traject en we zijn heel erg afhankelijk van het rijk en de provincie en van in hoeverre ze daarin willen bewegen. We hebben ook nog zoiets als landelijk gebied. Als de provincie daar niet in wil bewegen – ze geven aan dat ze dat wel willen doen en dat ze dat samen in NOVEX-verband willen oppakken – zijn we daar wel van afhankelijk en we kunnen een heel plan schrijven over 400 woningen, maar als die medeoverheden niet bewegen, komt het niet tot stand. Ik heb goede hoop dat het wel tot stand komt en mijn inzet zal altijd 400 woningen zijn. De VOORZITTER: Dan ga ik naar mijnheer Sidali. Mevrouw Woolthuis nog een aanvullende vraag? Nee. Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Daar gaan we eigenlijk weer: het kost te veel tijd en we moeten afwachten wat die gaat doen. Wij zijn een gemeentebestuur dat zelf ook aan de slag moet, mouwen oprollen en aan de slag! En ik hoor hier het college zeggen 'het kan weer niet'.

Dat is precies wat ik in mijn betoog heb gezegd. Waarom neemt u de uitgestoken hand niet aan van deze motie, om in ieder geval te zeggen, 'laten we een begin maken zodat we echt die vlaggen kunnen uithangen'. Dus voorzitter, waarom niet gewoon beginnen en niet eerst steeds afwachten wat anderen gaan doen? Wat gaan wij doen? De VOORZITTER: Ik ga u uw vraag laten beantwoorden, maar ik nodig u allen uit iets beperkter te zijn in uw vragen. Voordat ik de wethouder het woord geef, ik heb het gevoel dat de heer Vermeulen dezelfde soort vraag heeft. Nee? Dan ga ik naar de wethouder. Wethouder NOBEL: Dat kwam ongelukkig uit. Ik wilde net wat water inschenken Nee, voorzitter ik grijp de uitgestoken hand juist wel aan. Ik zeg u toe, en dat heb ik eerder ook al gedaan, dat ik overal, bij elke plek waar ik aan tafel zit en waar de mogelijkheid zich voordoet om woningen te realiseren om de leefbaarheid van Rijsenhout te verbeteren, dat zal doen. Ik ben heel blij dat ik niet een heel pak heb geschreven, maar dat we samen voor elkaar hebben gekregen dat die eerste stap is gezet, namelijk de reservering van de parallelle Kaagbaan eraf gehaald. Ik zie werkelijk niet in wat het schrijven van een pak papier extra op zal leveren, dus de vraag die u stelt eigenlijk.

Ik denk dat ik niet alleen u de hand reik, maar ook nog eens zeg 'ik denk dat we het efficiënter kunnen doen, effectiever kunnen doen en niet een heel pak papierwerk moeten meenemen, maar dat we gewoon, samen in overleg met die medeoverheden die voor ons bepalen of iets wel of niet kan, moeten werken, om het daar op te lossen'. De VOORZITTER: Nog een aanvullende vraag? De heer VERMEULEN: Dan wil ik ook, met uw permissie voorzitter… O… De heer SIDALI: Ik denk dat dat aan mij was gericht, het ging over een aanvullende vraag en u had nog geen vraag gesteld. Maar voorzitter, dat gaat dan weer vijftien jaar duren als ik dat zo hoor. 'Aan een Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

27

tafel', nee, aan onze eigen tafel. Dat is wat ik de wethouder vraag, onze eigen tafel. Daar kunnen we dingen regelen. Begin daar gewoon eens mee. De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder NOBEL: Nee, mijnheer Sidali, u weet ook dat het zo niet werkt. U kunt niet zeggen dat we aan onze eigen tafel kunnen bepalen wat medeoverheden ons qua wet- en regelgeving voorschrijven. Dat kunnen we niet, helaas, dus moeten we dat doen aan de tafel waar het wel kan en dat is de NOVEX en daar zal ik dat ook doen. De VOORZITTER: Goed, mijnheer Vermeulen en de heer De Ruiter, dan ga ik echt afronden, want u heeft allemaal nog een tweede termijn en dan gaat u allemaal met elkaar discussiëren. Mijnheer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Voorzitter, met alle permissie. Het is natuurlijk heel interessant als raadsleden met elkaar in discussie gaan, maar uiteindelijk is het het college dat voor ons zaken uitvoert. En eigenlijk is die discussie vaak veel interessanter. Dus dat wil ik toch gezegd hebben. Ik wil aan de wethouder meegeven: wij roepen al de hele tijd 'waarom gaan wij hele dikke pakken papier maken en hele dikke plannen maken? Wij hebben een eigen woonbeleid, wij hebben een verdeling zoals we dat hebben willen. Op het moment dat een provincie ermee akkoord gaat dat op een bepaalde plek woningbouw plaatsvindt, hoeft u alleen maar te roepen wat wij verwachten van een ontwikkelaar.

Laat die plannen aan de ontwikkelaars, dat roepen wij al steeds. Maak die niet zelf. Ga niet op de stoel van de ontwikkelaars zitten en voorzitter, met uw permissie, want ik spreek nog steeds via u natuurlijk, hoop ik dat de wethouder daar een goed antwoord op weet te formuleren. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: We zijn het volledig met elkaar eens en er zijn ook al ontwikkelaars die hebben aangegeven dat zij de eerste testresultaten van het geluidsadaptief bouwen graag zouden willen omzetten in woningen waarmee ze echt kunnen bouwen. Dus ik ben hoopvol gestemd dat u en ik elkaar vanavond vaker de hand kunnen schudden. De VOORZITTER: Ik ga naar de heer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja, dank u, voorzitter. Ik zal het proberen kort te houden. Mijn vraag aan de wethouder is eigenlijk vrij simpel. Ik begrijp dat hij mede afhankelijk is van andere partijen in de besluitvorming, maar kan de wethouder een indicatie geven van wanneer er dan wel bekend wordt of het veertig woningen worden of 400 woningen in Rijsenhout? Is er een datum te noemen? Wethouder NOBEL: Nee voorzitter, dat is heel lastig, maar ik heb wel van zowel de provincie als de rijksoverheid, en de minister heeft dat zelf ook gezegd, gehoord dat hij zelf ook wil dat er snel stappen worden gezet. En hoeveel woningen dat dan zijn en hoe snel, dat kan ik u niet vertellen.

Maar als de minister zelf aan de inwoners in Rijsenhout ter plekke vertelt dat hij daar echt snel stappen mee wil maken, en dat heeft hij ook gedaan met het schrappen van de reservering van de parallelle Kaagbaan, zie ik daar, gezien de tijd die daar eerst voor stond, wel een minister die daar gewoon knopen doorhakt en stappen wil zetten. En daar waar nodig sporen we die minister aan. De VOORZITTER: Heel kort nog mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Heel kort. U heeft het over minister De Jonge, neem ik aan? Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

28

Wethouder NOBEL: Nee, die zie ik ook nog wel eens, maar in dit geval ging het om minister Harbers. De VOORZITTER: Dank u wel. gaat u verder. Wethouder NOBEL: Dank u wel voorzitter, dan de motie van de PvdA en GroenLinks. Sociaal Domein is geen is geen Melkkoe. Ik hoor wat u zegt, maar ik denk dat het onverstandig is om bij een potentiële ombuiging van € 20 miljoen in het laatste jaar op voorhand te zeggen 'hier gaan we wel of niet op bezuinigen'. Maar op verzoek van de heer Van der Peet wilt u ook eerder met elkaar over ombuigingen praten, dan lijkt het me ook een goed moment om te zeggen 'dit wat ons betreft wel, dat wat ons betreft niet'. Ik denk dat je bij een bedrag van € 20 miljoen niet te vaak moet zeggen 'dit niet', want die vrijheid kun je je denk ik niet veroorloven bij zo'n groot bedrag. Dan de motie Leef- en werkbaar 1CD van Forza! Ik zou de motie willen ontraden. In het eerste punt van de motie zegt u van het door de aanvrager opgegeven aantal van maximaal veertig vervoersbewegingen, om dat als richtlijn te hanteren. Uiteindelijk is het aan de aanvrager om zelf aan te tonen 'hoeveel bewegingen zijn er dan'. De OD zal dat toetsen. Met dat deel van de motie, dat hebben we eigenlijk al per brief gezegd, willen we coulant omgaan, dus wat dat betreft, dat is niet zozeer het deel dat ik zou willen ontraden.

Daar hebben we eigenlijk al per brief over geïnformeerd, Maar dat geldt niet voor het tweede deel, want daarin vraagt u om niet naar de hectare te kijken, het aantal vervoersbewegingen per hectare, maar echt alleen naar het initiatief. En dat wil ik om meerdere redenen ontraden. De eerste reden is dat we samen, en dat hebben we dus ook in die brieven opgeschreven, hebben gezegd 'oké, we gaan er op deze manier naar kijken'. Daar heeft Goudappel Coffeng ook een onafhankelijke norm voor gesteld. Dus dat traject zijn we met elkaar ingegaan. Dat is één. Twee, op het moment dat u zegt 'ga er nu op een andere manier naar kijken' en de OD staat eigenlijk nu gewoon klaar om wel of niet een vergunning af te geven, zal dat traject langer duren. Dat is één. En ten tweede weet ik niet of de uitkomst er per definitie rooskleuriger uit gaat zien. Die twee argumenten zou ik in ieder geval mee willen geven. Maar er zijn ook andere initiatiefnemers in het gebied, waar we dan zeggen, 'we gaan op deze manier beoordelen', want het is heel raar als je bij het ene initiatief zegt 'we gaan op deze manier beoordelen' en dat bij het andere initiatief vervolgens niet doet. Er zijn ook wel initiatieven in dat gebied afgewezen en het wordt natuurlijk een heel gekke gewaarwording als we moeten zeggen 'uw initiatief is afgewezen, we hebben op een heel andere manier gemeten'.

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik heb twee dingen heel goed gelezen. Ten eerste is dat dat er geen echte norm is voor wat de raad meegegeven heeft aan het college. Er is geen norm die regelt wat normaal verkeer is in een agrarische situatie. En daarvoor is gekozen, dat is niet de opdracht van de raad, vrij gekozen, om het dan per hectare te doen. Dan kom je bij dit initiatief op drie verkeersbewegingen per dag. Dat betekent eigenlijk dat het hele gebied op slot komt te staan. Dat is wat u zegt. U zegt 'niet doen, het hele gebied gaat op slot'. Ik wil de wethouder vragen of hij met mij eens is dat als wij vasthouden aan per hectare en we komen dan met de berekeningen zoals dan de OD of eigenlijk gewoon onze eigen gemeente op het briefpapier van de OD aan de ontwikkelaar heeft gegeven, er niets meer mogelijk is, dat het hele gebied op slot zit. Want met die kleine vierkante meters kan niemand iets doen. De VOORZITTER: Helder. Wethouder. Wethouder NOBEL: Ik heb eerder met de raad gedeeld namens het college dat het in dat gebied heel erg lastig is om dingen van de grond te krijgen. En specifiek voor 1CD zag het op twee zaken, met name verkeer, maar ook geluid. En daarnaast überhaupt gewoon de goede ruimtelijke ordening. Maar dat zijn Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

29

in ieder geval twee zaken, en dat hebben we ook per brief laten weten, die heel ingewikkeld liggen. Ik denk ook dat dat voor andere initiatiefnemers in het gebied, neem bijvoorbeeld Meerlanden, maar ook eerdere initiatieven die al zijn afgewezen, ontzettend lastig is. Dat is ook de reden dat in de vorige periode is gezegd 'als we een gebiedsontsluiting doen voor het hele gebied, denken we dat er meer mogelijk is'. Daarvan hebben we gezegd met elkaar 'dat moeten we niet willen. Laten we per individueel geval gaan kijken'. Maar die visie is niet voor niets opgesteld. Die visie is opgesteld omdat we zagen dat het bijvoorbeeld op verkeer anders heel ingewikkeld zou worden. De VOORZITTER: Goed, ik ga het afronden. U hoeft het college niet te overtuigen. U moet de raad overtuigen, want die moet met u mee stemmen. Dus u heeft zo meteen daarover het debat. Maar ik zit echt met een tijd, want we hebben echt nog een heleboel moties en amendementen te gaan. Dus ik ga nu mijnheer Nobel vragen verder te reageren. Wethouder NOBEL: Voorzitter, dan de motie Adempauze voor sportverenigingen in Rijsenhout. Een deel van de motie zal ik voor mijn rekening nemen en een ander deel zal mevrouw Sedee voor haar rekening nemen. De eerste twee punten zal ik voor mijn rekening nemen. De leges en retributiekosten te bevriezen, totdat duidelijk is wanneer de geplande woningbouw zal starten.

Dat zou ik u niet willen adviseren. Dat heeft met het volgende te maken. Dan krijgen we ook bij andere initiatieven misschien de precedentwerking waarbij initiatiefnemers gaan zeggen 'dit is wat ik verwacht te gaan bouwen aan aantal woningen'. En dan wordt het natuurlijk heel erg dun, dus dat proberen we natuurlijk altijd te doen op basis van anterieure overeenkomsten, afspraken die we met elkaar hebben gemaakt, zodat we ook een bepaalde grond hebben om uiteindelijk leges te vragen. En het tweede punt ging over de retributie. Ik moet het even goed zeggen. Ja, de boete. Van de boete heb ik begrepen dat dat inmiddels geregeld is omdat de leges die verschuldigd waren betaald zijn en daarmee ook de boete van tafel is. Dat is wat ik intern begrepen heb. Dan heb ik mijn punten behandeld. De VOORZITTER: Ik zie een aanvullende vraag van mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, dank u wel voorzitter. We hebben van de wethouder nog geen reactie gekregen over de baatbelastingmotie. Wethouder NOBEL: Excuus, op dit punt, van deze motie, heb ik mijn punten behandeld. U heeft helemaal gelijk. Maar dan kom ik eerst nog bij de motie Geen Haagse knaken, geen Haagse taken. Zoals eerder gezegd, die kunnen we eigenlijk voor een groot deel onderschrijven, op één punt na.

In de motie staat 'wij gaan sancties vanuit het rijk…' – nu moet ik het goed zeggen, een moment hoor, want die heeft behoorlijk wat bullets – 'wij gaan geen sancties vanuit het rijk verwachten, noch accepteren'. Dat kan ik u natuurlijk niet toezeggen. Maar de andere zaken waarover ik dat eerder ook al zei, bijvoorbeeld dat we met 150.000+-gemeenten in gesprek zullen gaan en dat we de boodschap uit zullen blijven dragen dat, wat ons betreft, als er vanuit het rijk meer van ons wordt verwacht, we ook meer geld moeten krijgen, kunnen we wel volledig onderschrijven. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter, begrijp ik goed dat u in gesprek gaat? Wethouder NOBEL: Nou voorzitter, we zijn al die tijd al namens de VNG in gesprek en dat zijn best pittige gesprekken. Die hebben er ook toe geleid dat er bijvoorbeeld € 1 miljard minder bezuinigd wordt dan eerst was voorgenomen. Dat is wat ons betreft niet genoeg. Dat blijven we doen. We zullen daar

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

30

samen in blijven optreden. Want ja, uiteindelijk denk ik dat Haarlemmermeer in zijn eentje daar niet zo heel veel gaat bereiken. Dat zullen we echt met alle gemeenten moeten blijven doen. De VOORZITTER: Een vervolgvraag. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Maar de motie zegt juist 'geen knaken, geen taken'. Dat betekent dus dat als u het straks echt niet krijgt, we dus geen taken meer uitvoeren. Dan houdt het op met de decentralisatie van jeugdzorg, of wat dan ook. Hoe ziet u dat voor zich? Wethouder NOBEL: Ik heb dus gezegd 'dat deel van de motie kan ik dus niet toezeggen'. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de statushouders, want als we geen geld meer krijgen – ik denk dat u dat zelf in ieder geval vanuit de PvdA niet zou willen – betekent dat niet dat we statushouders dan bijvoorbeeld op straat laten slapen. Dus vandaar dat ik aangeef 'dat deel van de motie kan ik niet ondersteunen en dat deel van de motie moet ik ontraden, maar de rest van de motie kunnen we goed steunen'. Dan de motie Baatbelasting van GroenLinks. Ik denk dat die iets te vroeg komt. En van de PvdA? Ik zie alleen GroenLinks staan, maar de PvdA is mede-indiener, begrijp ik. Die komt denk ik op dit moment iets te vroeg, ook omdat het rijk zelf zegt 'we gaan onderzoeken welke mogelijkheden er zijn'. Als je kijkt naar de baatbelasting zoals die nu is, is het een vrij moeizaam instrument.

Je ziet dat heel vaak als er baatbelasting wordt geheven, er dan veel jurisprudentie is ontstaan waar de gemeente ook in het ongelijk wordt gesteld. Dus op dit moment zou ik hem in ieder geval niet aanraden, maar hij komt eigenlijk een beetje te vroeg. Als u zegt 'ik zie dit als instrument om bijvoorbeeld de bezuinigingen of ombuigingen verder vorm te geven'. Dan zou ik zeggen, wacht even wat er in Den Haag besloten wordt over een eventuele baatbelasting. Voor nu zitten er te veel haken en ogen aan om te zeggen 'voer hem in'. Nog even los van het feit dat het college geen voorstander is van het invoeren van extra belasting als dat niet nodig is. De VOORZITTER: Gaat uw gang mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter. Ik hoor de wethouder zeggen 'nu nog even niet, wacht even op het rijk', maar zijn assumptie klopt inderdaad dat wij er ook over nadenken om juist deze belasting in te voeren voor 2026. Dus dan is mijn vraag aan de wethouder; wanneer wel? Want als we wachten op het rijk zijn we misschien al te laat voor 2026. Wethouder NOBEL: Ja voorzitter, ik heb twee dingen gezegd. Als u op dit moment vraagt om hem in te voeren, zou ik zeggen 'voer hem niet in'.

Maar ik kan ook begrijpen dat u zegt 'ik vind het wel interessant wat er misschien vanuit Den Haag komt en als dat mogelijkheden biedt, dan zou ik dat mee willen nemen bij de ombuigingen of bij de bezuinigingen. Als u het me nu vraagt, zeg ik 'voer hem niet in' en dan zou ik de motie moeten ontraden. Ik wil u ook iets tegemoetkomen en zeggen 'wacht nou even wat er vanuit Den Haag komt, misschien levert dat iets op'. Vraagt u het me nu, dan zou ik hem ontraden. De VOORZITTER: Ja, gaat uw gang. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter. De motie vraagt specifiek naar onderzoek ernaar doen. Volgens mij kunnen we als gemeente wel alvast onderzoek doen naar baatbelasting en hoe dat dan in onze gemeente zou uitwerken, is de wethouder dat dan met me eens? Wethouder NOBEL: Nee, ik zou echt afwachten waar Den Haag zelf mee komt. Want als ik nu onderzoek ga doen, dan kom ik op onderzoek waaruit blijkt dat vanuit jurisprudentie het gewoon heel moeilijk is om baatbelasting te heffen. Daar hebben we ook al navraag naar gedaan, dus laten we nou wachten wat er vanuit Den Haag komt en dat kunt u dan eventueel betrekken bij de ombuigingen of Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 juni 2023

31

bezuinigingen. Ik zou nu niet heel veel onderzoek gaan doen en ambtelijke capaciteit verspillen aan iets waarvan we eigenlijk nog niet precies weten hoe Den Haag dat ziet, want uiteindelijk moet Den Haag ons daar gewoon meer handvatten geven. De VOORZITTER: Ja, gaat u verder? Wethouder NOBEL: En de laatste motie is volgens mij voorzitter, heel toepasselijk, Wie niet waagt, wie niet wint. Die was van SRH en dat ging over de ene euro extra heffen per passagier die op Schiphol komt. Daar hebben we het natuurlijk eerder ook over gehad. Als je € 0,20 heft, dan hebben we geen financiële problemen meer. Maar u schetste eigenlijk zelf ook al hoe dat in het verleden is gegaan. Dus het zou een oplossing zijn, maar we weten eigenlijk de uitkomst al, want in het verleden is dat geprobeerd. Dus om die reden denk ik dat de motie overbodig is. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg heeft daar nog een aanvullende vraag over. De heer T.M. BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Hoor ik de wethouder nu zeggen dat hij ook niet in gesprek wil gaan met Schiphol of het wil onderzoeken, of het op een of andere manier toch mogelijk is en dan voor de milieuproblematiek die door Schiphol is ontstaan? Want dan laten we een hele hoop geld liggen, denk ik.