2022-12-08 Raad.doc

Dat hebben we bij Badhoevedorp gedaan en dat mag wat ons betreft echt best wat geld kosten. Dat we nu dit verlies moeten nemen… Wij gaan ervan uit dat we een deel kunnen terugverdienen en we hebben er lessen uit geleerd en die nemen we mee voor de volgende investeringen. Want we blijven verder investeren in deze gemeente. Dat betekent dat we ook die investeringen waarschijnlijk, misschien, op deze manier moeten afboeken. Dus ook dan blijft het heel erg belangrijk dat we met elkaar een goed spaarpotje hebben. Dan zien we ook dat accountant aangeeft dat we risico lopen met betrekking tot aanbestedingen voor de opvang van vluchtelingen. Wij hebben daar nu een soort van tegemoetkoming gekregen omdat het met spoed en onder hoge druk moest. Nou, wat ons betreft hebben wij als gemeente laten zien, met dank aan heel veel vrijwilligers en ondernemers, dat we dat heel snel, heel goed kunnen regelen en wat ons betreft blijven we dat ook zo doen, ook in de toekomst. Het is juist belangrijk dat lokale vrijwilligers en ondernemers daarbij betrokken blijven. Dan de verzachting van de ombuigingen. Wij kunnen de gehanteerde verdeling enigszins begrijpen. Die had, wat ons betreft, wel wat meer toegelicht mogen worden, maar dan komt er toch wel een teleurstelling.

We hebben allemaal als raad hier echt expliciet gevraagd 'maak nou duidelijk wat de maatschappelijke impact is van die bezuinigingen'. Dan zien we een lijstje met kwalificaties, hoge maatschappelijke impact, of lage, waarvan wij ons soms afvragen 'is dat zo?' Als we de beeldkwaliteit Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

18

verlagen, dan zien we daarachter staan 'lage maatschappelijke impact'. Daar hebben wij zelf als VVD een ander gevoel bij, want dat raakt iedereen en meestal gaat iedereen dan ons ook meteen bellen. Wij zouden graag echt meer inzicht willen hebben in hoe die kwalificatie tot stand is gekomen. Hoe heeft het college besloten dat bepaalde bezuinigingen of ombuigingen van hoge maatschappelijke impact zijn en sommige van minder hoge? Dus ik hoop dat het college ons daar in ieder geval een toelichting op kan beloven. Niet vanavond, want dat zou niet realistisch zijn, maar dat het college ons daar in ieder geval meer informatie over kan geven. En ik ben ook heel erg benieuwd hoe onze collega's daarover denken. Verder ga ik nog eventjes iets over het Meerjarenperspectief Investeringen zeggen. We hebben gelezen dat de investering in het raadhuis een stuk duurder lijkt uit te vallen en we zullen in januari meer horen. De VVD blijft natuurlijk heel erg nieuwsgierig of de verwachte besparing die we met de bouw van het gemeentehuis gaan realiseren, nog steeds gerealiseerd kan worden. En we hopen ook dat we in januari dan ook nog keuzes voorgelegd krijgen en dat we niet alleen maar moeten tekenen bij het kruisje. Ik sluit me ook een beetje aan bij mevrouw Gumbert.

Vorige week hebben we met een aantal mensen uit de raad gekeken naar verschillende inrichtingen van de raadzaal, maar ook hier wil ik het college vragen in hoeverre het college erover denkt om ons als raad te betrekken bij de verdere inrichting van het gemeentehuis. Bij het uitkiezen van de architect meen ik me te herinneren dat daar raadsleden bij betrokken waren en het is nu heel erg stil wat dat betreft. En er wordt al een werkgroepje gevormd, maar ik kan me voorstellen dat het college ons daar ook nauwer bij gaat betrekken. En dan tot slot. Ik wil toch met een positief bericht eindigen en dat is dat we in het Meerjarenperspectief Investeringen ook weer zien dat we enorm veel gaan investeren in onze leefomgeving in deze gemeente en daar gaan al onze inwoners van profiteren. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. € 21 miljoen in de plus dit jaar, wie had dat gedacht begin dit jaar? Maar als we verder terugkijken, rapportage op rapportage, zien we flinke verschuivingen in het meerjarenbeeld en dan hebben we het niet over een tientje. Nee, het is een miljoentje meer of minder. Maar de plus dit jaar komt natuurlijk grotendeels door de verwerking van de uitkering uit het Gemeentefonds, de verrekening voor de extra uitgaven van vorig jaar.

Toch stelt mijn fractie dus wederom de vraag: hoe anticiperen we op deze grote tekorten, of in dit geval plussen, die in het vooruitzicht liggen en niet terug te lezen zijn in de cijfers die wij gepresenteerd krijgen? Wij moeten de aankomende jaren als raad nog steeds scherpe keuzes maken om ons huishoudboekje in balans te houden. Net als elke inwoner en ondernemer uit onze gemeente. Want om ons heen zien wij ook dat de impact op hen enorm groot is. Inwoners kunnen de kachel niet aanzetten omdat er niet genoeg geld is. Ze zijn op zoek naar de echte koopjes tijdens het doen van boodschappen en ook de gezonde levensstijl kan overboord worden gegooid omdat de kosten gewoon te hoog zijn. En laten we nu niet ook de ondernemers vergeten die de coronaeffecten nog niet eens hebben kunnen verwerken, geen personeel kunnen vinden om hun zaken draaiend te houden en ook nog eens geconfronteerd worden met een heel hoge gas- en energierekening. Inwoners en ondernemers moeten keuzes maken, en wij dus ook. Door de sterk fluctuerende cijfers in het meerjarenbeeld wordt het ons redelijk lastig gemaakt om die weloverwogen keuzes te maken. Toch hebben we een klein lichtpuntje gezien. Tijdens de programmabegroting vroeg ik namens mijn fractie of het college echt van plan was om in 2024 de verzachtingen op de bezuinigingen pas in te laten gaan.

Gelukkig zien we dit nu terug in de najaarsrapportage en het separate voorstel, waarvoor wij het college bedanken. Het is goed te zien dat er gehoor wordt gegeven aan de motie om de gelden terug te laten gaan naar het maatschappelijk middenveld en dat de afspraken uit het coalitieakkoord ook tot uitvoering komen. Natuurlijk blijft de lijst met bezuinigingen lang en we hopen dat er in de toekomst nog veel meer verzacht kan worden op Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

19

deze bezuinigingen. We willen een oproep doen richting het college. Zorg voor goede communicatie, ook naar die organisaties waar geen verzachtingen terechtkomen. Want daar staat en valt alles mee. We hebben het vandaag natuurlijk ook over het Meerjarenperspectief Investeringen, een flinke lijst met projecten waar een verhoging van de investeringen voor nodig is. In veel gevallen lezen wij dat de extra kosten het effect zijn van prijsstijgingen. Bij investeringen en projecten hoort toch een post onvoorziene kosten te worden opgenomen? Maar het lijkt erop dat deze post in veel gevallen al heel snel leeg is. Mijn fractie vraagt zich dan ook af of er een motie nodig is om deze post onvoorziene kosten te verhogen om een reëler kostenplaatje te krijgen. Het lijkt ons verstandig om er aan de voorkant iets bij te leggen, zodat we aan het einde van het jaar misschien iets terug kunnen storten, in plaats van aan het einde van het jaar weer bijlappen. Mijn fractie leest ook dat de voorspelbaarheid een uitdaging blijft. Zijn we hier als gemeente dan zo slecht in? Doen we niet tijdig het benodigde onderhoud of speelt het tekort aan ambtelijke capaciteit ons hier parten? Een paar voorbeelden: het Van Stamplein, € 200.000,00 extra nodig voor de vervanging van de houten lichtmasten.

Hadden we dit kunnen voorkomen door beter en frequenter onderhoud? Of hadden we de kortere levensduur kunnen voorzien en sneller moeten afschrijven? Wij horen het graag. Dan het niet op tijd aanvragen van de bijdrage van de VRA voor de rotonde op het Beursplein. Extra nodig: € 163.000,00, een stuk meer dan het jaarsalaris van een extra fte binnen het ambtelijk apparaat. Dan het gemeentehuis, reden voor de extra kosten? Uit onderzoek blijkt dat er meer asbest in zit dan verwacht. Maar wat is het onderzoek dat vooraf heeft plaatsgevonden dan waard? Er is toch duidelijk een tekening beschikbaar van het gebouw en we weten wanneer het is gebouwd. College, wat is hier de oorzaak van en waarom is dit niet goed ingeschat? Met nog een aantal hoge risico investeringen in het vooruitzicht, zoals de Noord/Zuidlijn, zal mijn fractie kritischer gaan kijken naar de investeringen waarbij we ons zullen afvragen, voor wie doen we dit? Wat brengt het onze inwoners en ondernemers en draagt de investering echt bij aan de leefbaarheid van onze gehele gemeente? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Zo, voorzitter. Hoewel de begroting sluitend dan wel positief blijkt te blijven de komende jaren tot 2026, en we zelfs een behoorlijke incidentele meevaller hebben, is er toch genoeg reden om prudent te blijven opereren.

De verwachting is dat de hoge inflatie van 2022 doorwerkt in nieuw af te sluiten contracten. Als voorbeeld wordt het energiecontract genoemd. Gerekend wordt op een kostenstijging van tussen de € 2,3 en € 5 miljoen per jaar. Dit betreft dat slechts één post, tel uit je winst. Ook de fractie van Forza! hoopt op goede opbrengsten, maar stijgende bouwkosten en dalende onroerendgoedprijzen zetten de residuele grondprijzen juist onder druk. Het lijkt moeilijker dan aangenomen grip te krijgen op de kosten van de jeugdzorg, kunnen we lezen. En de algemene reserve waar zoveel fracties likkebaardend naar kijken, is in een klap € 45,3 miljoen kleiner dan gisteren, omdat we de resterende kosten van de omlegging van de A9 in een keer moeten nemen. De hoeveelheid reserves blijft onverminderd hoog. Forza! zou graag zien dat we er maar eentje hadden. In ieder geval voor Forza! genoeg reden om meevallers niet op voorhand te verjubelen, zoals sommige partijen zo graag willen. Geld dat wij uitgeven, kunnen onze inwoners immers niet meer zelf aanwenden. Ik vertelde ooit aan een relatie die in het bestuur van een grote bank zit dat het college de raad een nieuw raadhuis door de strot duwde en wat dat moest kosten. Hij moest lachen, 'dan weet je dat het het dubbele wordt', zei hij. In Woerden renoveerde men het raadhuis voor in totaal € 15 miljoen.

Bij ons is de sloop nog niet klaar of onze kostenoverschrijding is al hoger. Ik hoorde € 1 miljoen per maand. Een financieel debacle in ontwikkeling; blij dat we daar tegengestemd hebben. Het ziet ernaar uit dat het krediet voor de onderwijshuisvesting in Halfweg ongebruikt zal blijven. We nemen aan dat we dat uiteindelijk niet meer terugzien in het meerjarenperspectief. De Sloterbrug in Badhoevedorp zal ook nog wel een paar jaar onderwerp van gesprek zijn. Dat is jammer en onnodig. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

20

Binnen Badhoevedorp zijn creatieve oplossingen bedacht die uitvoerbaar en veel goedkoper zijn dan een nieuwe brug die er waarschijnlijk nooit gaat komen. Als u, college, met de dorpsraad in gesprek gaat de volgende keer, is het misschien een idee om naar die ideeën te luisteren. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. We hebben een positief resultaat van € 21,2 miljoen. € 17,7 miljoen is incidenteel en er was al € 3,5 miljoen geprognosticeerd in de Voorjaarsnota 2022. Als je de incidentele inkomsten weglaat, hebben we een positief resultaat van € 4 miljoen. Laat dat nu net het bedrag zijn uit het verworpen amendement Reserve bestaanszekerheid. En daarover gesproken voorzitter, heeft het college op 3 november jl. tijdens de sessie Noodfonds en op 10 november jl. bij de begrotingsbehandeling toegezegd binnen korte termijn met voorstellen te komen. Citaat college 10 november jl. 'Laat ons nou op korte termijn met voorstellen komen, dan kunt u zelf zeggen welke maatregelen u wilt treffen'. Einde citaat. Tot op de dag van vandaag, vijf weken later, wachten we er nog op, voorzitter. De crisis is niet weg. De voedselprijzen stijgen nog steeds. Maar de lonen niet, waardoor de koopkracht daalt. En dat merken mensen iedere dag weer. Het gaat niet om wat wij willen als politiek.

Maar het gaat om wat onze inwoners, onze ondernemers en maatschappelijke instellingen nodig hebben. Ze hebben duidelijkheid nodig van hun gemeentebestuur. Het is niet alleen het college, maar ook de raad. Ze willen weten of en hoe ze nog op hun gemeente kunnen rekenen in moeilijke tijden. We zijn benieuwd wanneer die duidelijkheid komt. Er is vandaag een vraag gesteld en het is onderweg. Maar dat het nog dit jaar gaat gebeuren, voorzitter, daar hebben wij een hard hoofd in. En wat betreft de bezuinigingen stellen we voor om in ieder geval op het jongerenwerk niet te bezuinigen, althans, tot en met 2025, maar het liefst zouden we helemaal niet willen bezuinigen tot 2025. We staan er goed voor. 2026 laat een negatief beeld zien. Laten we daar nog eens een keer met elkaar over spreken in 2024. Dan zijn er nog twee jaar om de organisaties aan te geven of ze moeten bezuinigen of niet. Wat nu nodig is in deze crisis, is rust. Rust bij de maatschappelijke instellingen die onze steun nodig hebben. Dus laten we nu met elkaar afspreken: we gaan niet bezuinigen tot en met 2025, dan hebben we die duidelijkheid naar al die instellingen gemaakt. Ik ga afronden voorzitter. De VOORZITTER: Ja, u bent ruim over de drie minuten. De heer SIDALI: Ja, en dat was eigenlijk ook een van mijn laatste zinnen en ik hoop dat het college hier met ons over van gedachten zou kunnen wisselen.

Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. December is traditioneel een feestmaand en ook Haarlemmermeer heeft wat te vieren, zo lijkt het, want we hebben een meevaller. Zo valt te lezen in de najaarsrapportage. Was het verwachte resultaat in de voorjaarsrapportage – het is al meerdere keren vermeld – nog € 3,5 miljoen positief, nu zien we een hoger resultaat, namelijk € 21,2 miljoen positief. Maar laten we onszelf niet rijk rekenen. De belangrijkste oorzaak van deze meevaller is de compensatie die we als gemeente hebben ontvangen in verband met de coronamaatregelen, ook al meerdere keren gezegd. Het is dus een incidentele meevaller, maar wel een prettige. Tegenover deze meevaller, en die is ook al een aantal keren genoemd, staat ook een forse tegenvaller, namelijk die van € 45,4 miljoen voor de omlegging van de A9 dat in een keer ten laste van het resultaat moet worden gebracht, waardoor onze algemene dekkingsreserve die best goed gevuld is, toch substantieel daalt. Een nogal onaangename verrassing naar aanleiding van een uitspraak van Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

21

de commissie Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten, maar ook tegelijkertijd een feit. Hier valt niets meer aan te doen. Wel een aandachtspunt, ook vanwege de impact hiervan op andere posten. Dan het meerjarenbeleid 2023-2026. Dat laat tot en met 2025 ook een positief beeld zien. Maar in 2026 verwachten we een tekort van € 6,7 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door het plan van het kabinet om vanaf 2023 met een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten en provincies te gaan werken. Een structurele maatregel dus. Onze inwoners en ondernemers mogen vertrouwen op een gemeente die het huishoudboekje op orde heeft en houdt. Het vooruitzicht op dit tekort, vraagt dan ook om aandacht. 2026 klinkt nog verder weg, maar het is er zo. Vandaar dat wij de wethouder vragen om de raad mee te nemen in de ontwikkelingen. De nieuwe financieringssystematiek komt eraan en er is diverse keren in de raad over gesproken, maar we moeten concreet worden en we moeten anticiperen op dit tekort. Dan het Meerjarenperspectief Investeringen. Daar staat een aantal punten op waar onze fractie aandacht voor vraagt. De overschrijding van de begrote kosten, ook al een aantal keren genoemd, van het nieuwe raadhuis, maar ook bijvoorbeeld de Sloterbrug. Ze staan symbool voor wat we kunnen verwachten voor andere investeringen, namelijk stijging van kosten.

Schattingen hiervan zijn verwerkt in het Meerjarenperspectief Investeringen, maar wat niet verwerkt is, zijn de maatschappelijke en de mogelijke juridische kosten als gevolg van vertraging door gebrek aan arbeidskrachten. Staan er bijvoorbeeld veel langer dan gepland lange rijen dampende auto's voor de Sloterbrug omdat de doorstroming stokt, dan tast dat de leefbaarheid aan. Dat is best ingewikkeld om in kaart te brengen, maar wel een aandachtspunt om mee te nemen. Dan nog een enkele opmerking. Verzachting van ombuigingen in het coalitieakkoord, daarover is afgesproken om € 2 miljoen structureel vrij te maken om de ombuigingen te verzachten. Deze ombuigingen hebben vooral gevolgen gehad voor maatschappelijke organisaties, ook al een aantal keren genoemd. De VOORZITTER: Wilt u afronden? U bent ook al over de drie minuten heen. Mevrouw SMAND: Ja. In de najaarsrapportage wordt voorgesteld om de ombuigingen te verdelen; 17% sport, cultuur en welzijn. De vraag aan de wethouder is wat de onderbouwing hiervan is. Daar zouden wij graag een antwoord op willen hebben. En dan nog een laatste punt, de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. De VOORZITTER: Dat is echt het laatste, u bent echt ruim over de tijd. Mevrouw SMAND: Ja. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed.

Daar zijn geen kosten voor opgenomen en ook daar vragen wij aandacht voor, want die kosten komen op enig moment zeker ook in deze raad voorbij. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter, normaliter is de najaarsrapportage een stuk met vooral veel technische inhoud. Dat is dat nu niet het geval, want het college heeft deze hongerige raad de uitwerking van de verzachting van de ombuigingen in het verschiet gesteld. Als we kijken naar de mutaties in de najaarsrapportage zien we dat dat we afstevenen op een positief resultaat van € 3,9 miljoen. Exclusief de eenmalige coronacompensatie van het rijk. Als we kijken naar het meerjarenbeeld, zien we toch wel veel wijzigingen ten opzichte van twee maanden geleden. Dat is gezien de tijd waarin we leven natuurlijk erg logisch, want de glazen bol is op dit moment erg troebel. Het CDA maakt zich wel steeds meer zorgen over de gevolgen van de energiecrisis. Het heeft ons verrast dat het energiecontract van de gemeente over precies 23 dagen vanaf nu blijkt af te lopen. En uit ervaring kan ik stellen: je wordt er niet vrolijk van, als je in een keer over moet op variabel tarief. Dit Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

22

kan het huishoudboekje van de gemeente, net zoals bij veel inwoners gebeurt, behoorlijk op zijn kop zetten. Waarom zijn deze extra uitgaven die nog niet opgenomen in het meerjarenbeeld? En hoe werken de compensatieregelingen van het rijk uit voor de gemeente? Dan de omlegging van de A9. Hoewel we wisten dat er nog moest worden afgeschreven, is dit in een keer afschrijven van de restant boekwaarde een forse ingreep. Wethouder Nobel houdt er niet van om de spaarpot kapot te slaan, heb ik hem vaak horen zeggen, maar als de commissie BBV de hamer aanreikt, blijkt het wel gewoon te gebeuren. Voorzitter, dan de verzachting van de ombuigingen. We lezen dat het bedrag van € 2 miljoen dat is opgenomen in het coalitieakkoord proportioneel wordt verdeeld over de thema 's sport, cultuur en welzijn. Dat klinkt op zich goed, maar het CDA is net als andere partijen, toch wel teleurgesteld dat we nu niet kunnen zien welke ombuigingen het precies betreft. Wij vinden het belangrijk dat we hier in de raad het goede gesprek over kunnen voeren. Op basis van niet nader onderbouwde percentages is dat erg lastig en daarbij volgen we de VVD die zegt 'ook de maatschappelijke impact is behoorlijk arbitrair. Daar kun je wel wat van vinden'.

De in 2021 aangenomen motie staat overigens ook nog steeds, dus als er volgend jaar duidelijkheid komt over de gelden in 2026, hebben we ook weer een gesprek te voeren met elkaar. Tot slot hebben wij grote zorgen over de gevolgen van de prijsstijgingen voor onze projecten. Dit hebben we ook dit jaar al een paar keer aangegeven en de zorgen zijn niet minder geworden. We lezen in het Meerjarenperspectief Investeringen over de stelpost indexatie, maar als we te maken krijgen met prijsstijgingen van 10% tot 30%, zoals in de paragraaf over het raadhuis wordt benoemd, komen we echt serieus in de problemen. Wij zijn dan ook uitermate nieuwsgierig naar het VO dat in januari wordt voorgelegd aan de raad. Vooralsnog is het enige voordeel dat de gemeente per 1 januari 2023 niet wordt geconfronteerd met die extra enorm hoge stookkosten van het oude raadhuis. Dat is in ieder geval een voordeel. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, de najaarsrapportage, een flink positief saldo, maar dat is natuurlijk een vertekend beeld. Ondanks dat er compensatie is ontvangen en het dus een flink positief saldo is geworden, zien wij een positief saldo van € 3,9 miljoen, los van de compensatie. Dan de verzachtingen van de ombuigingen.

Daar geldt 'hoe sneller, hoe beter', maar ik ga ervan uit dat als het college een manier vindt om dit proces te versnellen en die ombuigingen zoveel mogelijk te verzachten, het die manier natuurlijk zal voorstellen. Verder iets dat we al een aantal keer voorbij hebben zien komen, namelijk het negatieve saldo van 2026. Het is al meer gezegd, dit is het moment om ons daarop voor te bereiden, een fundering te leggen om te zorgen dat het negatieve saldo niet voor problemen gaat zorgen, zowel voor ons als voor onze inwoners. Verder is er nog iets anders waar ik het over wil hebben want vandaag bereikt ons het nieuws dat onze buurgemeente Haarlem ervoor heeft gekozen om voor studenten een energietoeslag te gaan uitkeren, mochten zij daar recht op hebben. Het is al eerder besproken in de raad, en toen gaf het college aan dat studenten wel een aanvraag kunnen doen, maar op de website van de gemeente staat 'studenten hebben geen recht op energietoeslag'. Ook op de website van het rijk staat dat en daarom heeft Haarlem besloten om het zelf te gaan doen want zij zien de noodzaak dat ze studenten niet in de kou zetten. Ook wij zien die noodzaak, dus graag een reactie van het college op of dat überhaupt mogelijk is en hoe het college erover denkt. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Hup.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

23

Mevrouw HUP: Dat was wat sneller dan verwacht. Geachte voorzitter, vandaag behandelen wij een terugblik met een vooruitziende visie op de komende jaren en wat onze fractie betreft zijn de vooruitzichten nog steeds goed. Er is hier en daar wat ingelopen, uitgesteld en kosten zijn zelfs vervallen. We zijn blij dat de keuze is gemaakt om weloverwogen budget uit te keren aan de drie hoofdthema's en dat hier straks niet ook op bezuinigd hoeft te worden. Voor nu een prima verdeling en we gaan ervan uit dat het college dit op een juiste wijze heeft uitgewerkt en vastgesteld. We vinden het echter nog wel een beetje aan de zuinige kant. Er had van ons wel wat meer gemogen en dan doelen we nu voornamelijk op de overige budgetten, de subsidies, namelijk de bezuinigingen hierop. Die kunnen wat ons betreft, wat ook wel bekend is, nog steeds op een andere manier ingericht worden. Wij maken ons nog steeds zorgen over de toekomst. Is die echt wel zo toekomstbestendig voor de maatschappelijke organisaties? We hebben gehoord dat het wat minder kon, maar we houden wij wel rekening met de menselijke maat en het gewenste effect? Wij hebben ook weer vernomen, in dit geval vanuit NMCX dat zich dagelijks inzet voor de energietransitie, wat voor onze gemeente ook een hoofdopgave is, dat dit wat hen betreft niet het geval is. Zeker niet voor 2025.

Ze kunnen zelfs met het beoogde budget niet blijven bestaan. Niet toekomstbestendig dus. Tijdens een werkbezoek recentelijk bij De Aanloop, die zich wekelijks inzetten voor mensen met een verstandelijke beperking of een handicap die invalide zijn, bleek dat zij zich ook zorgen maken om hun bestaansrecht. We hebben er een bericht over gepost 'kan Ronald nog wel blijven zwemmen?' Wij hopen toch van wel. Ik heb dit al eerder gezegd tijdens een voorgaand betoog, dus ja, ik val in herhaling, maar volgens mij is dat de kracht. Bezuinigingen van 40% of zelfs meer op organisaties die Haarlemmermeer juist gezonder en socialer maken, dat moet je niet doen. We zouden graag misschien een overzichtslijst willen, zodat we kunnen kijken met welk doel de subsidie gegeven wordt en kunnen kijken naar de prioriteit. Is er een belanghebbende gekort en is dat ten goede? Op deze wijze raak je nu echt iedereen. Dus hebben de subsidies nut? Zo niet, ja, dan moet je ermee stoppen. Nogmaals een appel, samenleven doe je niet alleen maar samen en wij snappen dat je op een voorzichtige manier moet omgaan met wat we hebben, in dit geval geld. Maar kijk wel naar de reikwijdte van maatschappelijke organisaties. We hopen toch echt dat de wethouder druk op zoek gaat naar nog wat meer financiële middelen om bezuinigingen te verzachten. En ik sluit af voorzitter.

Ik heb ook nagedacht over een onderwerp voor de tweede termijn. Ik denk dat een mooie stelling is: wat maakt een subsidie en zinvolle subsidieverlening? Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Dank u voorzitter, voor ons ligt de najaarsrapportage. Bedoeld om een beeld te geven van en bij te sturen, eventueel, in het financiële beleid van de gemeente. Ik ben het met eerdere sprekers eens. BVNL is het met eerdere sprekers eens die de hand op de knip willen houden. Er is geen enkele reden om meer geld uit te gaan geven dan gepland. Want we zien de meevaller van dit jaar binnen enkele jaren omkeren in een in een fors tekort. Ik wil aandacht ervoor vragen dat we een, tussen aanhalingstekens geplaatste, meevaller van € 5,3 miljoen zien. Dat gaat om te veel betaalde onroerendezaakbelasting omdat de inflatie te laag is ingeschat bij de voorjaarsrapportage. Deze gaat in de algemene reserve, begrijp ik, volgens het college, om volgend jaar dan alsnog met de ozb verrekend te worden. Die ozb voorzitter, ik benadruk het nog maar eens, wordt opgebracht door inwoners en ondernemers, vooral ondernemers in dit geval, in deze gemeente. Om te beginnen, vindt BVNL dit geen financiële meevaller voor de gemeente, maar een enorme tegenvaller voor de ondernemers met name, maar ook de inwoners van deze gemeente.

De ondernemers die in deze lastige tijd nog eens voor ruim € 5 miljoen pootje gelicht worden door het college. BVNL ziet niet goedkomen dat dit overschot volgend jaar in korting gebracht zal worden op de ozb. Dit gaat natuurlijk gewoon in de bodemloze put die raadhuis heet. Want we zien ook dat de kosten voor Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

24

de herbouw van het raadhuis niet gedekt worden door het beschikbare budget. In 2015 voorzitter, zeven jaar geleden alweer, maakte ik samen met Paul Meijer een filmpje om voor te stellen de kosten te drukken door een bestaand pand te zoeken om dat aan te passen. Dat idee werd weggehoond door de raad en door het college. Inmiddels zijn we gehuisvest in een enigszins aangepast bedrijfspand. De tijden zijn veranderd. In coronatijd bleek het prima mogelijk dat ongeveer 1000 ambtenaren van deze gemeente op afstand werkten. De lockdown veranderde de algemene kijk op naar kantoor gaan en dat lijkt inmiddels een permanente voet aan de grond te hebben gekregen. Ik zei het al, de tijden zijn veranderd. De VOORZITTER: Wilt u afronden? De heer DE RUITER: Ik ga afronden. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, zo luidt een bekend gezegde. Kunnen we, en dat is mijn vraag aan het college voor deze avond voorzitter, nogmaals bekijken of we de plannen voor de bouw van het raadhuis kunnen versoberen, minimaliseren en blijvend gebruik gaan maken van al beschikbare locaties? En wat zou het kosteneffect hiervan zijn? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u wel voorzitter. Laten we beginnen met het goede nieuws.

Een positief saldo van € 21 miljoen, hoewel dit saldo een vertekend beeld geeft doordat het voor een groot deel wordt veroorzaakt door de ontvangen compensatie in verband met coronamaatregelen, is desalniettemin zonder deze compensatie een positief resultaat van bijna € 4 miljoen. Verder wordt er een positief resultaat verwacht tot 2025. Echter, voor 2026 is de prognose een negatief resultaat van bijna € 7 miljoen. Er wordt uitgelegd dat het wordt veroorzaakt door het voornemen van het kabinet om vanaf 2026 te gaan werken met een nieuwe financieringssystematiek. Krijgen wij binnenkort hier meer over te weten? Een ander punt van aandacht is het energiecontract dat per 31 december a.s. afloopt. En vanaf januari 2023 wordt er een nieuw tarief vastgesteld, waarschijnlijk met een variabel contract. Er is gerekend op een kostenstijging tussen de € 2,3 en € 5 miljoen. Begrijpelijk dat dit een inschatting is, gezien de omstandigheden. Wij zien dan ook graag dat de raad hierover tussentijds wordt geüpdatet. Dan heb ik nog een vraag met betrekking tot de investering in de rotonde Beursplein in Hoofddorp. Waarom is hier niet tijdig een aanvraag voor gedaan voor een bijdrage vanuit de VRA, Vervoerregio Amsterdam? Het kost ons zo'n € 163.000,00 extra boven de € 250.000,00 die al beschikbaar is gesteld vanuit de gemeente.

En waarvoor precies? Ik kan mij herinneren dat er ook al begin dit jaar onderhoud is geweest bij de rotonde. En verder zien wij natuurlijk ook grote risico's met betrekking tot het nieuwe raadhuis. Waarschijnlijk gaat het allemaal veel duurder uitpakken dan verwacht. Laten we dat dan ook goed in de gaten houden. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan is dit het einde van de eerste termijn en ga ik kijken of het college antwoord kan geven op uw vragen. Sommige waren best complex, dus ik kan me voorstellen dat we daar later op terugkomen, maar ik ga kijken wat er nu beantwoord kan worden en ik nodig eerst de wethouder van Financiën uit, de heer Nobel. Wethouder NOBEL: Voorzitter, dank u wel. Ik zal me proberen te beperken tot de vragen die gesteld zijn. De eerste vraag die ik heb genoteerd was van EEN Haarlemmermeer. Die vroeg zich af 'heeft de wijze waarop we nu de afboeking van de A9 doen ook effect op de grondprijzen en daarmee ook op de woningen die verkocht gaan worden in Badhoevedorp?' Nee, dat heeft in principe geen directe relatie maar het is wel van invloed op onze eigen begroting. Maar daar hebben velen van u al iets over Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

25

gezegd. GroenLinks had een soort halve vraag, die vroeg zich af 'kunnen we niet beter stoppen met die middelen van de schaalsprong en gewoon een integrale afweging maken?' U maakt daar als raad een integrale afweging in op het moment dat dat voorligt bij de jaarrekening. Vanuit het college kan ik u zeggen dat het heel onverstandig zou zijn om te stoppen met die schaalsprong. zeker aangezien we nu ook zien dat het rijk ook middelen beschikbaar heeft gesteld, bijvoorbeeld voor dat Stationsgebied, maar niet de programmakosten daarvoor heeft meegerekend. Dus dat betekent dat we eerder nog geld tekort komen, als we ook kijken naar onze eigen organisatie en hoe we dat allemaal moeten gaan regelen. Mijn voorstel zou zijn dat ik u daar later nog verder over informeer want we willen ook die € 100 miljoen met elkaar gaan uitgeven. Daar moeten we ook nog kosten voor maken. Dan vroeg de VVD naar de hoge en lage maatschappelijke impact en 'hoe moeten we dat nu precies taxeren?' Ik geloof dat het CDA daar ook een vraag over had. Ik begrijp die vraag en tegelijkertijd is het ook best complex, want u gaf zelf ook al aan, daar zit natuurlijk ook een politieke lading in. Zelf bracht u het voorbeeld aan, een van u beide, over het groen.

Je kunt je voorstellen dat bezuinigen op groen juist een hoge impact heeft op de sociaal-maatschappelijke ladder en dat is ook precies het ingewikkelde als je een of twee zinnen erbij zet. Het is maar net welke politieke partij je het vraagt, hoe groot die impact is. We hebben geprobeerd daar zo objectief mogelijk een indicatie bij te geven, maar dat blijft toch voor een heel groot deel wel subjectief. De VOORZITTER: Er is een interruptie. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. U heeft een indicatie aangegeven maar ik neem aan dat daar waarden aan ten grondslag liggen. Daar zouden we graag meer inzicht in willen hebben. Hoe komt u tot die indicatie, of iets een hoge of lage maatschappelijke impact heeft? Wethouder NOBEL: Voorzitter, het college zou iets kunnen doen, maar ik zeg daarbij, dat gaat wel weer behoorlijk wat ambtelijke uren kosten om alles weer opnieuw te onderbouwen, maar het zou kunnen. Ik denk dat het uiteindelijk de discussie in die zin niet zo heel erg helpt, want het blijft ook subjectief. Dus ik noem maar iets, als wij zouden zeggen 'we taxeren groen als laag omdat we verwachten dat iemand daar niet meteen een boterham minder om eet', dan is het nog steeds een politieke subjectiviteit of je dat ook deelt.

Dus ik vraag me af of de raad er in die zin mee geholpen is als we bij alle indicatoren waar we hebben gezegd 'hoog' of 'laag', met een of twee zinnen uitleggen 'dit is waarom wij dat denken'. Ik vraag me af of dat het politieke debat helpt, of dat u op zich uit de voeten zou moeten kunnen met 'wij taxeren dat als laag, maar misschien moet dat wat u betreft wel hoog zijn'. Dus dat hoor ik dan ook graag van uw raad. Ik weet niet of u ermee geholpen bent. Dat zeg ik vanuit het college. Dan vroeg HAP zich af 'moeten we misschien niet bij de onvoorziene post die we al opnemen, nog een extra bedrag daarvoor uittrekken of nog een extra post opnemen?' Ik denk niet dat het nodig is, omdat die post is gebaseerd op beleid dat u als raad heeft vastgesteld en we sowieso eens in de vier tot zes jaar opnieuw naar de post onvoorzien kijken. Dat zou dan een moment kunnen zijn. En daar komt bij dat waar u eigenlijk aan refereert, met name bouwkosten en de inflatie zijn. Want bijvoorbeeld het raadhuis kwam voorbij, maar ook de Sloterbrug of andere grote investeringen en het feit dat die veel duurder zijn geworden. Daar hebben we een aparte stelpost voor opgenomen.

Dat is ook meteen het antwoord op de vraag van, naar ik meen, het CDA dat zich zorgen maakt 'is die stelpost wel voldoende?' Voor nu hebben we aan die stelpost voldoende, maar of dat in de toekomst ook zo blijft? Ik deel die zorgen wel met u want als ik de krant opensla, zie ik de ene na de andere tegenvaller, of het nu bouwkosten zijn, of die inflatie. Gelukkig sloeg ik vandaag de krant open en zag ik dat de inflatie gelukkig van 14% naar 10% is gegaan. Nou, u voelt al aan, is dat nu heel gelukkig? Maar het is toch iets minder hard gestegen dan het de laatste tijd leek. Maar dat is een punt van zorg dat ik eigenlijk met u deel. En ik sluit ook niet uit dat die stelpost die we nu opgenomen hebben, niet voldoende is voor alle investeringen, maar daar komen we nog bij u op terug. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

26

Verhoging van het energiecontract. Dat hebben we als het goed is, ook meegenomen in een stelpost, maar dat zou ik nog even voor u moeten nagaan. ChristenUnie-SGP vroeg zich af 'kunnen we niet nog wat meer middelen zoeken om de bezuinigen te verzachten?' Nee, daar hebben we met elkaar een heel intensief traject voor gelopen en dit is het. En dat is eigenlijk ook meteen een antwoord op de PvdA die vraagt 'kunnen we niet ook nog in 2025 de maatschappelijke organisaties rust brengen?' Ik denk niet, namens het college, dat dat die organisaties rust brengt, want wat rust brengt, is duidelijkheid en dat brengen we nu. De VOORZITTER: Interruptie van mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Dank u wel voorzitter. Het ging even over het vorige punt, het ging over de inflatie en dan de stelposten. U zegt 'ik kan me voorstellen dat ik dat ik bij u terugkom om die stelposten te verhogen'. Maar ik kan me ook voorstellen dat u bij ons terugkomt en zegt 'laten we eens kijken welke investeringen we wanneer in de tijd gaan doen.' En dat hoor ik zo weinig, terwijl ik denk 'zou u daar ook mee willen terugkomen?' Want ik kan me voorstellen dat we sommige dingen wat gaan temporiseren. Wethouder NOBEL: Zeker, dat kan ik me ook heel goed voorstellen.

Het ging mij eigenlijk niet alleen om die stelpost, het ging mij er meer om 'is het bedrag dat we nu voor die stelpost hebben genomen, realistisch of blijkt die stelpost straks niet voldoende en moeten we misschien temporiseren?' Misschien kunnen we op basis van de dan bekende cijfers een reëler getal erop plakken en hoeven we niet met de stelpost te werken. Er zijn allerlei variabelen mogelijk. Dat is eigenlijk ook een vraag die door een aantal van u is gesteld: kunt u ons ook meenemen in de financiële systematiek die vanuit het rijk komt?' Ik denk dat die dingen ook best wel een beetje samenhangen, want we willen uiteindelijk gewoon een huishoudboekje dat op orde is voor zover we het met elkaar kunnen overzien, en dat ook prudent is opgesteld. Ik zie een aantal vragen. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter en ook dank voor de duidelijkheid over de bezuinigingen tot en met 2025 om dat in ieder geval niet te doen. Het kan ook een duidelijkheid zijn dat je zegt 'tot 2025 gaan we niet meer bezuinigen'. Dat is ook een duidelijkheid. Want niet duidelijk is dat je wel zegt 'voor 2023 hebben we wel geld gevonden, dan gaan we niet bezuinigen'. Dat is ook voor die instanties weer vervelend; die zijn al bezig met 'er moet worden bezuinigd', maar nee, dat gaan we toch niet doen. Het is maar net wat u als duidelijkheid ziet, voorzitter.

Daarom vraag ik het college, kunnen we dan niet gewoon duidelijkheid geven dat we zeggen 'tot 2025 wordt er niet bezuinigd'? De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder NOBEL: Dat zou kunnen maar dat zou ook zeer onverstandig zijn, want op het moment dat we dat doen – en dat hebben we met elkaar een aantal keer gedaan, bewust ook om de organisaties lucht te geven op het moment dat dat financieel kon – moeten we juridisch gezien de subsidieontvanger ook in staat stellen om daadwerkelijk een bezuiniging door te kunnen voeren. En als we nu zeggen 'in 2025 niet', maar volgend jaar komen we toch terug en zeggen we 'ja, het moet toch', dan wordt het juridisch heel ingewikkeld om toch die bezuinigingen door te voeren. En als we alle bezuinigingen terugdraaien, dan is niet alleen het laatste jaar niet sluitend, maar zijn er meer gaten en dan hebben we een gatenkaas in onze begroting. Dat willen we niet met elkaar. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali nog, aanvullende vraag.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

27

De heer SIDALI: Ja. Dank u wel. Natuurlijk niet op alle bezuinigingen. Maar u doet het nu wel, voorzitter, met 2023, waar ze er eerst vanuit gingen dat ze moesten bezuinigen. En juridisch, laten we dat gesprek niet met elkaar voeren, want er zijn allerlei mogelijkheden voor om in ieder geval een jaar van tevoren aan te geven 'we gaan op u bezuinigen'. Wij zeggen 'tot 2025, dus de komende drie jaar wordt er niet bezuinigd', dus juridisch is daar helemaal niets mis mee, voorzitter. De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder NOBEL: Dat klopt. Als je accepteert dat je dan een financiële gatenkaas krijgt in je meerjarenbeeld, dat klopt. Maar als je dat niet accepteert – en als wethouder van Financiën, maar ook als college, vinden we dat erg onverstandig – zul je nu iets moeten doen. Je kunt niet jaar in, jaar uit tegen een organisatie zeggen 'ja, nu een jaartje niet, volgend jaar nog een jaartje niet'. Zo'n organisatie moet je duidelijkheid geven, ook juridisch, dus dat is echt belangrijk, dat we dat met elkaar hier goed vastleggen en ook bespreken. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter, ik sla een beetje aan op wat de wethouder al even geleden heeft gezegd, dat ging over de duidelijkheid.

U schetst 'organisaties hebben duidelijkheid nodig', ik weet niet waar u dat vandaan haalt, want wij kunnen niet zien uit de percentages die genoemd zijn wat het nu betekent voor welke organisatie. Dus volgens mij zitten die nu nog steeds in onzekerheid 'horen wij bij die ombuigingen/verzachtingen of horen we daar niet bij?' Wanneer komt die duidelijkheid naar de raad? De VOORZITTER: Voor een deel voorzitter, is dat al gebeurd en mijn collega's, maar dan moet ik ze bijna allemaal tegelijk aankijken, hebben natuurlijk ook met diverse organisaties gesproken om aan te geven 'wat betekent die verzachting in de ombuiging nu voor u'. Ik geloof dat het CDA en D66 allebei ook vroegen 'hoe zit het nou precies met die percentages?' Eigenlijk hebben we min of meer naar rato van de ombuigingen met terugwerkende kracht ook gezegd 'dan gaan we met zo'n percentage ook verzachten'. Daar zit een heel aantal organisaties achter. Dat kan ik hier nu niet vertellen. Dus als u zegt 'ik heb meer behoefte om bijvoorbeeld van de wethouder Sport te horen met welke organisatie er al is gesproken, bijvoorbeeld, het kan ook een van mijn andere collega's zijn, kan ik dat hier nu niet vertellen. Maar ik weet een ding zeker, er is al met een aantal organisaties gesproken en van een aantal weet u dat zelf ook al. Bijvoorbeeld Jeugdland, daar is al eerder iets over gezegd. Om maar een voorbeeld te noemen.

De VOORZITTER: We gaan dat niet nu doen hè, want anders zijn we alleen nog maar vragen aan het beantwoorden en we zitten beperkt in de tijd. Maar we gaan heel langzaam over naar het debat en laten we dat ook doen, want er is behoefte aan, begrijp ik. Ik ga naar… Mijnheer Van der Peet nog een aanvullende vraag? De heer VAN DER PEET: Ik wil het college een voorstel doen om daar gewoon schriftelijk op terug te komen om die duidelijkheid per brief te geven van wat er precies in zit. De VOORZITTER: Ik had dat min of meer net ook aangekondigd, maar ik probeerde het anders te zeggen. Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Dank u wel. Ik kom even terug op het antwoord dat ik gekregen heb, dat was een nee. U zei 'we hebben het goed uitgezocht en ook al langere tijd', maar ik maak me toch een beetje zorgen want er zijn toch tegengeluiden. Wat doet het college daar dan mee? Want ik hoop wel dat dat echt Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

28

goed wordt meegenomen. Want ja, we willen ook geen gatenkaas, liever een oud stukje kaas dat we kunnen laten rijpen met elkaar voor een toekomstbestendige gemeente Haarlemmermeer. Wethouder NOBEL: Ik weet niet of het een vraag of een oproep was, dat ChristenUnie-SGP zich nu eindelijk ook achter de ombuigingen schaart die het college enige tijd geleden heeft voorgesteld, maar er zat geen vraag in, volgens mij. Dus ik stel voor dat ik de laatste paar vragen die er nog zijn dan beantwoord, voorzitter. BVNL, die gaf ook aan 'ik weet niet of de belastingbetalers die te veel hebben betaald… De VOORZITTER: Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Het was een oefenrondje, het was de eerste keer dat ik hier stond. Dus ik kom nog een keer. Mijn vraag is: gaat het college ook wat doen met de tegengeluiden, voorzitter? Tot zover. De VOORZITTER: Wethouder. Wethouder NOBEL: Ja, voorzitter, ik hoor een duidelijke vraag van de ChristenUnie-SGP. Nee, zonder gekheid. Mijn collega's zijn uiteraard, en ik ook, gewoon in gesprek met de instellingen waar de ombuigingen effect op hebben gehad. We kunnen dat nu verzachten en dat is heel erg mooi. Daar zijn we heel blij mee. Maar een tegengeluid betekent gewoon dat je niet blij bent met het feit dat je moet gaan bezuinigen en dat begrijp ik.

Dus gaan we iets doen met de tegengeluiden? Ja, we gaan met die instellingen in gesprek, maar zal dat tegengeluid helemaal verstommen? Nee, dat verwacht ik niet, want het is gewoon een heel ingewikkelde boodschap en dat wisten we toen we met die ombuigingen begonnen. De VOORZITTER: Gaat uw gang, mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja voorzitter, staat u mij toe dat ik mij daar toch over verbaas. We hebben het vandaag over een overschot van € 20 miljoen, daarvan is een deel verklaarbaar maar dat geld hebben we. Daarvan zeggen we 'dat gaan we in de algemene reserve stoppen', terwijl u ook tegelijkertijd met die instellingen in gesprek bent. Is het nou nergens zo dat u zegt 'we hebben gezegd '€ 2 miljoen verzachten, laten we kijken of we nog iets meer kunnen doen'? Heeft u dat in het college niet besproken? Wethouder NOBEL: Zeker. We hebben in het college heel vaak met elkaar besproken 'wat is nou precies het bedrag dat we aan verzachtingen terug kunnen laten komen naar al die organisaties?' Maar het gebeurt hier telkens als we het hebben over de ombuigingen, dat GroenLinks met incidenteel geld structurele oplossingen wil creëren. En dat gaat gewoon niet. Dat debatje hebben we al best vaak met elkaar gehad. Ik dacht 'ik ga dat niet opnieuw doen', maar u stelt dat nu wel weer opnieuw voor in uw motie, dus namens het college ga ik die motie ook met kracht ontraden.

De VOORZITTER: Mijnheer Boerman nog een reactie? Nee, dan ga ik verder met de beantwoording. Het debat is nu bezig hè, u bent al in debat want u heeft nog maar een half uur. Dus u kunt nu nog reageren. De heer BOERMAN: Nou graag dan, voorzitter, als het mag, dank dat u mij daar dan de gelegenheid voor geeft. Wat wij voorstellen in de motie is hetzelfde als de PvdA gezegd heeft. Laten we kijken en de komende jaren in ieder geval gebruiken om met die organisaties in gesprek te blijven en om hier ook de lijst te hebben die wij als raad willen; wat zijn die maatschappelijke effecten, waar gaat het pijn doen? Laten we die jaren gebruiken en laten we ook de miljoenen gebruiken die we nu hebben om die Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

29

pijn te verzachten. Dat kan en daarom zeggen wij '€ 2 miljoen vinden we veel te weinig'. Daarvan zeggen organisaties ook 'dat gaat heel veel pijn doen'. Ik ben nog steeds op zoek naar waarom u nu niet aan ons voorlegt om dat bedrag wat op te hogen, terwijl dat makkelijk kan. De VOORZITTER: Dank u wel. Nog een reactie van de wethouder. Wethouder NOBEL: Voorzitter, we verschillen er gewoon over van mening, laat ik het daar dan maar op houden, dat dat bedrag verder verhoogd kan worden. Want u kunt met ons zien, u kunt met het college zien dat die laatste jaarschijf waarschijnlijk gewoon niet sluitend is. Dus het jaar daarna is de kans al heel groot dat dat gewoon structureel zo doorgaat. Dus daar komen we met elkaar niet uit. Wij zijn van mening dart het huishoudboekje structureel op orde moet zijn en u bent van mening dat het structureel niet op orde hoeft te zijn. Ja, dan gaan we elkaar niet vinden. De VOORZITTER: Maar u mag reageren want u wordt uitgedaagd. De heer BOERMAN: We zijn het inderdaad eens, het is een politieke keuze. Daar gaat het om en die maakt u anders dan wij. Ik vind ook dat het op orde moet zijn en ik denk ook dat het heel makkelijk op orde kan zijn. Daarover verschillen we van mening, u geeft dat anders uit dan ik. Wij geven het uit aan maatschappelijk middenveld, u aan… Nee, die zin ga ik niet afmaken. Aan andere hobby's, laat ik het zo zeggen.

De VOORZITTER: Ik ga kijken want er stonden nog twee vragen open volgens mij. Tenzij mijnheer Van der Peet nog wil reageren. U bent al heel erg aan het debatteren en dat doet u niet met elkaar, maar met het college, maar u heeft nog maar een half uur en het college heeft nog een boel antwoorden voor u, dus u moet zelf even weten of u nu het debat aan wil gaan, mijnheer van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dat klopt voorzitter, maar dan moeten de antwoorden inderdaad wel correct zijn. De wethouder zei dat die energierekening al mee zou zijn veranderd in het meerjarenbeeld en in de najaarsrapportage staat juist expliciet van niet, dus hoe zit dat erin? Wethouder NOBEL: Nee, voorzitter, volgens mij zei ik niet dat het structureel in het beeld was meegenomen. Ik gaf aan dat er een stelpost was, zeg maar voor de verhoging van dat energievraagstuk waar u op doelde, en dat dat voorlopig voldoende zou zijn. Dat was – en dat wil ik ook nog wel even checken – volgens mij hoe het geregeld is. Structureel zit het waarschijnlijk er niet in. Dus er is een stelpost en we moeten kijken of dat voldoende is. De VOORZITTER: Ik ga eerst de vragen laten beantwoorden, want anders… Iedereen zit te wachten op vragen beantwoorden. Er zijn er een heleboel gesteld en dan kom ik bij u terug.

Ja, ik begrijp het, en we hebben net tegen elkaar gesteld 'u bent al zo bezig met het debat, laten we maar ruimte geven', maar nu gaat het zover dat u geen antwoorden krijgt waar u wel naar heeft gevraagd. Ik had u ook uitgedaagd om niet uitgebreid vragen te stellen, want u wilt graag debatteren en toch zijn er een heleboel vragen gesteld. Die ga ik nu eerst laten beantwoorden, akkoord? Als mijnheer Nobel klaar is en hij heeft een vraag niet beantwoord, dan hoor ik die graag. Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ik was klaar met de beantwoording, voorzitter. De VOORZITTER: Ik ga verder met de beantwoording van de vragen door mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Dank u wel voorzitter. Ik kan het vrij kort houden want ik heb maar twee concrete vragen waar u een antwoord op wilde horen. De een ging over de lichtmasten op het Van Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

30

Stamplein en het feit dat ze nu vervangen moeten worden. Mevrouw Woolthuis vroeg waarom dat nu zo plotseling moet gebeuren. Ze staan er al twintig jaar en ze zijn op een manier vormgegeven, en van hout, dat gaf u al aan, die eigenlijk niet meer past bij de standaardeisen die we hebben. We hebben gewoon recent gezien dat ze ook echt verrot zijn, dus ze moeten ook met gezwinde spoed vervangen worden. Dat is de reden dat dat nu gebeurt en dat is niet iets dat we hadden kunnen voorzien. En dan was er nog een vraag van mijnheer Vermeulen, met betrekking tot de onderwijshuisvesting in Halfweg. U gaf aan dat dat waarschijnlijk geld was dat we niet meer hoefden te gebruiken voor onderwijs in Halfweg. Maar ik denk dat ik de mensen in Halfweg blij maak, ik weet niet of ik u ook blij maak, als ik zeg dat we dat zeker wel gaan doen, maar dat we wel heel zorgvuldig moeten kijken hoe. We zijn op dit moment bezig met een plan voor de renovatie van een van de scholen waardoor we toch de gewenste vervanging kunnen organiseren in de vorm van renovatie en de kinderen dus ook in Halfweg op een plezierige manier in een kwalitatief goed gebouw naar school kunnen. De VOORZITTER: Dank u wel ik ga naar mijnheer El Idrissi. Wethouder EL IDRISSI: Ik zal proberen wat tijd te winnen, mijn collega-portefeuillehouder heeft eigenlijk wat tijd gestolen en ik geloof dat we zeven minuten hadden.

Maar ik zal proberen de drie vragen die aan mij gesteld zijn, zo goed mogelijk te beantwoorden. Ik zal beginnen met de PvdA. Die gaf aan 'de uitbreiding van de minimaregeling duurt te lang'. U gaf aan dat u er een hard hoofd in heeft dat het dit jaar nog rond komt. Ik heb aangegeven dat aanstaande dinsdag een besluitvormend stuk bij B&W ligt en dat we hopelijk daarna zo snel mogelijk ermee naar de raad kunnen. Het is vervolgens aan u om te bepalen wanneer dat stuk wordt besproken, dus dat zou ik heel graag terug willen leggen naar de raad. Het moment dat het stuk naar de raad toekomt, bent u aan zet. Dan de vraag van SRH. Ik zie mijnheer Sidali komen. De VOORZITTER: Ik wil graag dat u even de antwoorden geeft, want anders kan de rest niet meer en dan heeft u alle tijd. Wethouder EL IDRISSI: Dan de vraag van SRH, over de energieopslag toekennen aan studenten. Haarlem deed dat volgens u en de energietoeslag van het rijk is inderdaad ook gewoon niet toegankelijk voor studenten. Je kunt namelijk niet alle studenten over een kam scheren. Sommige wonen samen, sommige wonen nog thuis. Wat wel kan, is dat deze studenten een aanvraag doen via onze bijzondere bijstand. En dat is volgens mij de methode om dat te doen, om te bepalen 'wat is de situatie van de student die kwestie?', om vervolgens ook te bepalen welk bedrag er aan energie kan worden gegeven.

U gaf ook aan, mijnheer Beusenberg, dat er in de communicatie wat onduidelijkheid was. Ik ga daarnaar kijken. De laatste vraag was van FVD, ik weet niet of het een vraag was, maar ik ga daar toch op reageren, dat ging over het energiecontract. Ik zou zeggen dat op het moment dat we een energiecontract aangaan, we u daar ook gewoon over informeren. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter, veel vragen, niet helemaal onverwacht natuurlijk, over het raadhuis. Veel partijen geven aan 'we kijken vooral heel erg uit naar dat voorlopig ontwerp dat als het goed is in januari komt'. Die toezegging kan ik hier wel doen. In januari komen we met dat voorlopig ontwerp naar u toe. Daarvan wordt dan ook meteen gevraagd, onder andere door BVNL en FVD, de VVD heeft er ook aan gerefereerd, kunnen we daar nog wat bijsturen? Nou, het is een

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

31

raadsvoorstel en dat betekent altijd dat het u aan het stuur zit en dat daar dus zeker ruimte is om naar te kijken. Dan werd er door VVD, GroenLinks en ik meen nog wat meer partijen gevraagd naar een werkgroep raadhuis. Een werkgroep raadhuis over het raadhuisgedeelte, u vroeg 'kan dat niet uitgebreider?' U gaat over de eigen ruimtes en dat is ook waar we u voor hebben uitgenodigd om over mee te praten en indirect gaat u natuurlijk over alle ruimtes, want bij het plan van aanpak heeft u als raad aan het roer gestaan. En bij het voorlopig ontwerp dat straks naar u toekomt en uiteindelijk ook bij het definitieve ontwerp. Dus vanuit de rolvastheid is het sterk aan te bevelen om die werkgroep toch tot dat raadhuisgedeelte te beperken en te zorgen dat het werkgedeelte bij de directie en het college blijft liggen. HAP had een vraag over de onvoorziene kosten van asbest. Hadden we dat niet eerder kunnen weten? Het antwoord is nee. Verwarring in de zaal, maar ik heb het tegen u. Op basis van de tekeningen is die asbest nauwelijks te vinden. Er is vooronderzoek geweest op het moment dat het raadhuis nog in gebruik was, daar is asbest gevonden en daar is toen een kostenraming op gemaakt. Maar het echte onderzoek, dat heet het destructieve onderzoek, kan pas plaatsvinden als iedereen eruit is en toen iedereen eruit was, bleek het echt vele malen dramatischer dan voorspeld kon worden.

Ik ben er geweest en er is mij, vanuit de verte uiteraard, aangewezen waar het zit. Op de meest ondenkbare plekken is asbest in dit pand verwerkt. Dus het is niet anders dan dat. Dat was het voor mij, voorzitter. De VOORZITTER: Ik zag heel veel mensen die nog vragen hadden. Als u uw vragen nog niet beantwoord heeft gehoord, aan wie van de collegeleden dan ook, dan is nu het moment, mevrouw Van Straten had nog een vraag aan Wethouder VAN DER MEIJ, en ik zag bij de heer El Idrissi mijnheer Boerman. Gaat uw gang. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Wij hadden specifiek gevraagd, niet alleen om een raadsvoorstel in januari, want dat had u zelf al aangegeven, maar worden daar ook keuzes in voorgelegd? Wethouder VAN DER MEIJ: Ja, keuzes, in zoverre dat er op een aantal onderdelen keuzes zitten, maar het zit hem natuurlijk vooral in het eventueel amenderen van het raadsvoorstel dat er ligt. Er is daarin geen scenariodenken opgenomen. Dat wil ik alvast aangeven. De VOORZITTER: Goed. Ik kijk naar mijnheer Sidali. Voor deze wethouder. U niet, mijnheer Sidali? Dan eerst mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ik heb iets voor deze wethouder maar misschien ook voor de raad, dus ik ben een beetje aan het zoeken.

Maar we waren vorige week in Woerden met een grote groep raadsleden en daar werd duidelijk – hoewel het nooit helemaal aantoonbaar is – dat juist dat raadhuis daar binnen budget is gebleven ook omdat een aantal raadsleden daar heel scherp bovenop zat. En u heeft het over rolvastheid en dat snap ik, ik heb ook geen zin om heel veel avonden over het raadhuis te gaan vergaderen. Maar ik denk toch dat het ook vanuit financieel oogpunt een goed idee is om raadsleden daarbij te betrekken. Hoe denkt u daarover? Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Hoe ik daarover denk, is eigenlijk hetzelfde als ik net al aangaf. U gaat ook over dat budget, want uiteindelijk ligt het budgetrecht hier bij uw raad. Dus in alle voorstellen waar wij met u – mijnheer Koning schrok wakker – over spreken, komen we langs uw raad en juist daar gaat het over budget en daar heeft u de mogelijkheid om bij te sturen, daar waar nodig.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 8 december 2022

32

De VOORZITTER: Oké, mijnheer De Ruiter, was uw vraag ook voor wethouder Van der Meij? De heer DE RUITER: Dat durf ik niet te zeggen voorzitter, ik denk eerder voor de wethouder van Financiën, maar het gaat wel over het raadhuis. De vraag was eigenlijk heel specifiek: is het nog mogelijk en wat voor financiële consequenties gaat het hebben volgens de portefeuillehouder als we gewoon keihard op de rem trappen en die plannen voor dat raadhuis toch op zijn minst minimaliseren, of, waar mogelijk, helemaal overboord zetten en gewoon bestaande bedrijfspanden kiezen? De VOORZITTER: Helder. Wethouder Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel, dat is eigenlijk wel in lijn met de beantwoording die ik net al heb gegeven. Er komt een raadsvoorstel naar u toe. Daarin zijn de nieuwe cijfers bekend en uiteraard, daar gaat het over het begrotingsrecht en daar gaat u over de kaders die daarbij horen. Maar op dit moment ligt er natuurlijk gewoon een raadsbesluit om een nieuw gemeentehuis te bouwen. De VOORZITTER: Goed, mijnheer Sidali, het moet wel een heel belangrijke vraag zijn. Het gaat van uw eigen debattijd af. De heer SIDALI: Ja, maar even heel snel, voorzitter, aan de portefeuillehouder Werk en Inkomen. Het wordt nu bij de raad neergelegd. 'U gaat er straks over en wij gaan er dinsdag met het college over praten, en dan kunt u dat alsnog agenderen'.

Maar vandaag staat de conceptagenda voor 22 december a.s. op de agenda en die wordt vastgesteld in deze raad. Dus wij kunnen eigenlijk helemaal niets meer als raad. Dus ik wil wel eventjes netjes terugleggen bij het college: als u had gewild dat wij er als raad over zouden gaan, had u er ook iets eerder mee moeten komen zodat we dat ook als zodanig zouden kunnen vaststellen, dus het ligt echt bij u en niet bij de raad. De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder EL IDRISSI: Laat ik beginnen te zeggen dat ik de urgentie heel goed begrijp van dit stuk en dat de kwetsbare inwoners nu echt aan het roepen zijn 'we hebben hulp nodig' en dat wij zo snel mogelijk moeten komen. Het college is zich daar ook heel erg goed bewust van, maar u moet zich ook voorstellen dat het te maken heeft met behoorlijk veel geld dat hierin omgaat. Dat is een. Twee: er gaat ook heel veel menskracht in om en dat moeten we regelen. Ik heb u al eerder aangegeven in een eerdere sessie dat daar zorgvuldigheid bij geboden is. Ik hoop, nogmaals, dat u ons dat gunt zodat we met een zorgvuldig plan kunnen komen, waar u en alle mensen hierbuiten tevreden mee zullen zijn. Maar dan leg ik hem alsnog weer terug bij u, vanavond nog. Want het voorstel zal dinsdag als het goed is goedgekeurd worden door het college, in ieder geval wordt het stuk behandeld.

Vervolgens komt het naar u en u kunt te allen tijde bepalen wat er op uw agenda komt te staan. Als u besluit op 22 december a.s. een bepaald stuk van de agenda af te halen en dit stuk erop te zetten, dan is dat uw goed recht. De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Allerlaatste vraag, mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter, de wethouder verwoordde het al heel goed want ik kwam hier staan inderdaad omdat er is gezegd 'dinsdag gaat het stuk daarheen', dus bij dezen wil ik een sessieverzoek doen om dit stuk in de laatste raad nog te bespreken met z'n allen. De VOORZITTER: Dat betekent dat u het in een sessie wilt bespreken. Nog voor het nieuwe jaar. Laten we dan twee dingen vaststellen. U stelt voor een sessie te doen, en ik kijk eerst even of daar