2022-12-01 Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 1 DECEMBER 2022 Onderwerp:

Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP

Voorzitter:

dhr. F. Sidali

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, mw. K. van Goethem, mw. J.M. Hup, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, dhr. R.P. van Laar, mw. M.C.M. Roos, dhr. A. de Ruiter, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond dames en heren en welkom bij deze sessie over opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht. Het verzoek tot deze sessie is ingediend door VVD en HAP. De spreektijden zijn duidelijk. De indieners krijgen nog vijf minuten extra spreektijd, dat mogen ze opdelen als ze dat willen. Laten we maar snel een begin maken en dan ga ik over naar mevrouw Van Straten van de VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter, zoals aangegeven, HAP en VVD hebben deze sessie aangevraagd omdat wij signalen kregen uit de samenleving, zoals dat zo mooi heet, die mogelijk toch wat nadelen van deze voorgenomen regeling bij ons onder de aandacht brachten. En als goed politicus moet je daar natuurlijk op reageren en er het gesprek over aangaan. Voor ons is het belangrijk om voorop te stellen dat wij heel goed begrijpen wat de bedoeling is van deze regeling. Alle politici hier willen graag de schaarse betaalbare koop- en huurwoningen beschikbaar houden voor de mensen die dat nodig hebben, dus daar zullen we achterstaan. Ik zal vanavond dan ook niet pleiten om dat af te schaffen. Ik zou wel graag het gesprek willen voeren over een aantal onderdelen van die opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht, waarmee we wellicht mogelijke nadelige gevolgen die erbij komen kijken kunnen beperken, zodat we ook echt de bedoeling bereiken van deze regeling.

Die motie is aangenomen, ruim een jaar geleden, als ik het goed heb en inmiddels zijn de tijden veranderd. De rente is aanzienlijk gestegen en we zien eigenlijk ook dat de invloed van lokale politici op het woonbeleid en het beschikbaar houden van betaalbare woningen zeer beperkt is en dat de rentestand eigenlijk een veel effectiever instrument is. We zijn in principe met deze opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht ook de verplichting aangegaan om een organisatie in te richten die geld kost, en mogelijk ook capaciteit, of zeker capaciteit, want er moet een vergunningensysteem worden ingericht en daar moet ook op gehandhaafd worden. Dus deze regeling gaat ook geld kosten, gaat extra regels geven en wat ons betreft moet dan ook heel duidelijk zijn dat die ook iets gaat opleveren. Dus wat ons betreft, hopen we dat het college dat ook regelmatig of in ieder geval misschien een keer per jaar aan ons terugkoppelt, wat levert het nou op? En dan zijn er nog twee onderwerpen waar wij het graag over willen hebben met onze collega's. Ik begin met het eerste onderwerp. Ik denk dat we daar onderling niet zo goed over kunnen spreken, maar dat wil ik toch meegeven.

Als je kijkt naar de handreiking van de VNG wordt toch heel duidelijk gesteld dat de wetgever voor ogen heeft gehad dat je een dergelijke regeling eigenlijk niet generiek voor een hele gemeente kunt opstellen, maar met name specifiek voor een bepaalde wijk waar aantoonbaar is dat de schaarse woningen beschermd moeten worden, of dat de leefbaarheid In het gedrang komt. Wij zien Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

1

dat nu een regeling wordt voorgesteld die wel generiek is, dus wat ons betreft, schatten wij in dat we dan ook risico lopen dat we procedures krijgen. Daar zou ik graag van het college nog een reactie op willen hebben, want dat zou dan ook nog weer tot extra werklast en kosten leiden, wat volgens mij niet de bedoeling is. Tot slot zouden wij een voorstel willen doen. De grote angel uit deze opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht is er inmiddels door het college al uitgehaald en dat is dat het niet meer geldt voor nieuwbouwwoningen dus dat betekent dat we ook niet meer het risico lopen dat deze regeling zorgt voor minder bouw in plaats van meer bouw, wat we natuurlijk allemaal willen. Maar er zit nog een klein onderdeel in dat ik wel met mijn collega's zou willen bespreken. We hebben in de antwoorden van schriftelijke vragen, dan moet ik ook even spieken, van GroenLinks en GEZOND Haarlemmermeer op 7 november 2021 gezien dat ook het college onderscheid maakt tussen investeerders en beleggers. Beleggers zijn mensen of organisaties met meer dan vijf woningen in bezit en investeerders hebben minder dan vijf woningen.

Wat ons betreft, is het eigendomsrecht een groot recht en wat ons betreft, hebben alle inwoners, ondernemers en zzp'ers ook het recht om te investeren en als dat in vastgoed is, hebben zij het recht die mogelijkheid te hebben om daarmee voor zichzelf eventueel een pensioenvoorziening te regelen of op een andere manier zelf hun broek op te kunnen houden. Die mogelijkheid zouden wij graag willen bespreken, want die is nu niet zo geregeld in de vergunningverkrijging. Dus zouden wij als raad onderscheid kunnen maken tussen die huisjesmelkers waar we allemaal een ongemakkelijk gevoel bij krijgen, die honderden panden hebben en voor woekerprijzen iets verhuren en die kleine zelfstandige belegger die gewoon probeert om een klein rendement te halen om eventueel een pensioenvoorziening te hebben of z'n eigen broek op te houden. Dus daar wil ik het zo met mijn collega's graag over hebben. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van Straten, dan kijk ik even naar HAP of zij ook nog behoefte hebben? Ja, mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht zijn een soort noodgedwongen pleisters bedoeld om investeerders te weren en weg te houden van de relatief betaalbare woningen, zodat er weer een huis in zicht komt voor degenen die al zo lang wachten.

De laatste jaren, met een piek vlak voor de invoering van de verhoging van de overdrachtsbelasting in 2021, zijn relatief veel huizen verkocht aan investeerders. Met de invoering van de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht in gemeenten om ons heen is het heel logisch dat wij die ook invoeren om het welbekende waterbedeffect te voorkomen. Maar tijdens de ter inzagelegging van de nota over de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht zijn wij ook vooral aangesproken door zzp'ers en andere mensen die op de een of andere manier hun pensioen willen veiligstellen, want waar we zien dat het geld op de bank, ondanks dat de rente iets is gestegen, maar nog steeds historisch laag is, vrij weinig oplevert, kunnen zij door een huisje te kopen hun pensioen op die manier veiligstellen voor de toekomst. We hebben het dus niet over grote investeerders die op zoek zijn naar zo hoog mogelijk rendement maar over mensen die erop aangewezen zijn om op een andere manier te kijken en op een andere manier hun geld voor de toekomst veilig te stellen. Deze regelingen hebben dus ook op effect op deze mensen, terwijl het ons echt te doen is met de regelingen om de verkoop van de grote hoeveelheden nieuwbouwwoningen en de opkoop van meerdere bestaande woningen tegen te gaan.

Dus wij zouden ook dit graag bespreken en kijken: kunnen wij nog ergens nuances aanbrengen in het voorstel om die nadelige gevolgen te beperken en ook om die zo goed mogelijk in kaart te brengen en kunnen wij ook inzichtelijk maken met het oog op de ambtelijke capaciteit, wat de gevolgen voor de organisatie hiervan zijn? Dat was het. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Woolthuis, dan kijk ik even. Mijnheer Vermeulen, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Ten eerste allebei bedankt voor de bijdrage. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

2

Laten we eerst vaststellen dat er door opkoopbescherming niet meer huizen bij komen. We gaan ze alleen anders verdelen. We gaan ze verdelen van waar huizen eerst worden aangekocht om te verhuren, dus we kiezen voor kopers, in plaats van huurders. Dat doen we met de opkoopbescherming. Het idee erachter is goed, want je wilt natuurlijk niet dat er woekerwinsten gemaakt worden. Nu neemt de landelijke overheid daar wel enige maatregelen toe om het puntensysteem voor huurwoningen uit te breiden waar zo'n beetje alle huurwoningen in Nederland onder gaan vallen, dus wat dat betreft zou de opkoopbescherming misschien een beetje mosterd na de maaltijd zijn of mosterd op een toch al pittige gekruide maaltijd. Om op de punten van mevrouw Van Straten te komen. Ik ben het ermee eens om per wijk te kijken, maar u moet er ook rekening mee houden dat als je in een wijk opkoopbescherming gaat toepassen omdat die wijk zeer gewild is om of welke andere reden dan ook, dat iedereen die daar al een bestaand beleggerspandje in die wijk heeft, enorm in de kaart speelt. Want dat betekent dat we dan schaarste op de huurmarkt creëren en dat betekent in principe dat er hogere prijzen gevraagd zouden kunnen worden, mits die woningen boven die 1000 punten vallen straks. Dat is een puntje van aandacht. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie mijnheer Vermeulen. Mevrouw Van Straten.

Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik wil eigenlijk nog wel iets verduidelijken en vragen aan mijnheer Vermeulen, want ik moet natuurlijk met een vraag interrumperen, of hij dat verschil ziet. Ik wil zelf niet iets nieuws voorstellen, maar ik wil aangeven dat de wetgever het zo bedoeld heeft en geregeld heeft en ik nu het idee heb dat wij iets aan het regelen zijn dat tegen die wet ingaat. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel en ik kon u daar ook helemaal in volgen. Misschien was ik daar in mijn bijdrage niet helemaal duidelijk over, maar ook als je per wijk gaat kijken en die ruimte hebt, speel je de belegger die daar al posities heeft in die wijk in de kaart door schaarste te creëren. En nogmaals, er komen niet meer woningen door, maar we gaan ze alleen anders verdelen. Over het puntensysteem heb ik het gehad. Ik wil nog een kanttekening maken. Ik wil graag een derde punt eraan toevoegen, want zoals het er nu voorstaat, gaan we die regels ook van toepassing laten zijn op projecten die al ten uitvoer waren of die al gegund waren voordat we überhaupt over de opkoopbescherming spraken. Ik vind het niet netjes naar ontwikkelaars toe, en ik kan me niet anders voorstellen dan dat mijn collega's dat met me eens zijn, om de spelregels te veranderen, terwijl we het spel aan het spelen zijn.

Ik vind dat voor projecten die al lopen, je niet achteraf mag zeggen 'ja, maar u mag alleen maar verkopen aan onze eigen inwoners en die moeten daar zelf ook gaan wonen'. Daar wilde ik het bij laten, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen, dan kijk ik even verder wie er een inbreng wil doen? Niemand? Dan gaan we naar huis. Ja, mijnheer Koning van het CDA. De heer KONING: Dank u wel voorzitter, dat u mij toch zag zitten. Ik heb nog nooit zo'n makkelijk sessie gehad. Het is namelijk de overtuiging van het CDA dat woningen er zijn om te wonen en niet voor beleggers die een woning gebruiken als investeringsobject, waardoor woningzoekenden nog moeilijker een dak boven hun hoofd krijgen. De VOORZITTER: Mijnheer Koning, u krijgt al meteen een interruptie van mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, ik zou via u graag aan mijnheer Koning vragen of de huizen die opgekocht worden door beleggers, zoals u dat noemt, ik wil ze zelfs huisjesmelkers noemen om het nog wat pittiger te maken, uiteindelijk niet allemaal bewoond worden, maar dan door huurders. Dus u wilt Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

3

graag kopers in plaats van huurders, begrijp ik dat goed? De VOORZITTER: Mijnheer Koning. De heer KONING: Nee, dat heeft u totaal niet begrepen. De VOORZITTER: Dan zie ik dat mijnheer Beusenberg ook een interruptie heeft op mijnheer Vermeulen, als het goed is? De heer BEUSENBERG: Ja, dat klopt, maar via u, voorzitter. Mijnheer Vermeulen is er toch volledig van op de hoogte of in ieder geval bij gedachte, dat als er door beleggers woningen – en betaalbare woningen, in het betaalbare segment, want daar praten we over – opgekocht worden om daar de huren ver boven de sociale huurgrens te trekken, dat dat gewoon woekeren is, of niet? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Als daar de ruimte voor zou zijn, dan zou mijnheer Beusenberg helemaal gelijk hebben en dan zou het woekeren zijn, maar we krijgen straks een puntensysteem tot 1000 punten en dat betekent dat de overheid straks bepaalt wat de huurprijs is en die praktijken waar u op doelt, zijn straks niet meer mogelijk. De VOORZITTER: We gaan door met de heer Koning van het CDA. De heer KONING: Goed, waardoor woningzoekenden nog moeilijker een dak boven hun hoofd krijgen, of tegen een steeds hogere huur. Omdat het in Amsterdam en Haarlem al is ingevoerd, is het waterbedeffect aannemelijk en zullen de investeringsogen vooral op onze gemeente gericht zijn. We zien dat ook bijvoorbeeld bij expats.

Deze huurden vroeger een woning. Als ze teruggingen naar hun eigen land, lieten ze de huurwoning achter. Tegenwoordig kopen ze, ze overbieden telkens, een huis dat ze bij terugkeer gaan verhuren tegen forse prijzen. Daarom is de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht niet voor niets opgenomen in het coalitieakkoord. Het wordt dus een makkelijke sessie. Dat gevoel wordt nog versterkt doordat het CDA gelooft in consistent beleid en niet in zwabberbeleid. Het raadsvoorstel ter invoering moet nog gemaakt worden en de sessie wordt ingepland ter bespreking van mogelijk ongewenste gevolgen. Zoals minder nieuwbouw en vergaande beperking van het eigendomsrecht. Zo is te lezen in de motivatie voor de sessie van VVD en HAP. Minder nieuwbouw komt mogelijk door de stikstofbeperkingen en heeft onzes inziens niets met deze regeling te maken en de gevreesde vergaande inperking van het eigendomsrecht is helemaal niet terecht. Wij vinden dat de overheid prioriteit moet geven aan een van de grondrechten van mensen, namelijk een dak boven het hoofd. Daarom moet de overheid ingrijpen. Volkshuisvesting gaat boven individuele rendementen. Ten slotte nog een tweetal opmerkingen. Omdat het CDA altijd meedenkt of iets nog beter kan en op een van die twee opmerkingen – het is niet te geloven – kom ik dus heel dicht bij mijnheer Vermeulen.

Vergunningplichtig zijn nu woningen met een waarde van € 660.800,00. Dit bedrag wordt bij ieder kalenderjaar verhoogd met het door… De VOORZITTER: Mijnheer Koning, u krijgt een interruptie van mevrouw Hup ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Ik denk dat dat een miscommunicatie is. Ik wil niet interrumperen. De VOORZITTER: Maakt u even duidelijk of u een beurt wilt hebben of interrumperen. U heeft wel een interruptie? Ja, gaat u gang. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

4

De heer SULMANN: Ja dank u wel voorzitter, het is niet echt een vraag, maar misschien kan ik het als vraag meegeven. Mijnheer Koning, ik ben het helemaal met u eens, maar klopt het dat het € 460.000,00 is? Vergunningplichtig? De heer KONING: Ja, dat klopt. Bedankt voor deze verbetering, wat had ik gezegd? O, nee, nee, het is € 460.800,00 en dit bedrag wordt bij ieder kalenderjaar verhoogd met het door het CBS gepubliceerde prijsindexcijfer bestaande koopwoningen. Zou het niet eerlijk zijn als er stond 'verhoogd of verlaagd met het prijsindexcijfer'? Een ander punt – en dan kom ik bij mijnheer Vermeulen – dat het CDA onder de aandacht wil brengen is dat alleen woningen die al verkocht zijn, niet onder de nieuwe regeling vallen. Voor bijvoorbeeld projecten waarvoor al anterieure overeenkomsten zijn gesloten, worden feitelijk de spelregels tijdens het spel veranderd. Het is dus beter een overgangsrecht… De VOORZITTER: U mag een beetje gaan afronden, mijnheer Koning. De heer KONING: Ja, ik word telkens geïnterrumpeerd. Ik heb nog een zin, als dat mag? De VOORZITTER: Wat heeft u? De heer KONING: Ik heb nog een zin. De VOORZITTER: Een zin, dat mag zeker, dat is afronden. De heer KONING: Oké. Nou, fijn. Het is dus beter een overgangsregeling te maken waarbij elk geval bij anterieure overeenkomsten gesloten voor de inwerkingtreding van de regeling, worden uitgesloten.

Tot zover de bijdrage van het CDA. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning. Dan ga ik even de volgorde noemen. Ik heb het handje gezien van mijnheer Beusenberg, daarna de heer Van Laar, dan mevrouw Hup, dan mijnheer Sulmann en dan mevrouw Roos van FVD en daarna wilt u namens BVNL, mijnheer De Ruiter. En dan krijgen we ook D66, dan doen we ze allemaal, GroenLinks, helemaal goed, dan hebben we de volgorde helemaal goed. Mijnheer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Bij de eerste inbreng van de VVD bekroop me toch een beetje het gevoel dat er hier meer gevochten wordt voor de projectontwikkelaars dan dat er gevochten wordt voor mensen die een betaalbare woning nodig hebben. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, u krijgt een interruptie. De heer BEUSENBERG: O, dat is snel. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik wil even aan mijnheer Beusenberg vragen of hij goed heeft gehoord dat ik heb gezegd dat we willen spreken over de kleine belegger die minder dan vijf woningen zou willen hebben, dus niet over grote projectontwikkelaars. De vraag is of u dat goed gehoord heeft. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

5

De heer BEUSENBERG: Nou ja, een kleine belegger, voorzitter, via u, met vijf woningen, dan praat je ook al gauw over € 2,5 à € 3 miljoen. Maar dat geeft niet. Waar het mij om gaat, of waar het SRH om gaat, is dat we ervoor moeten zorgen dat er daadwerkelijk betaalbare woningen voor de groepen, waarvoor het bedoeld is, komen. En niet voor mensen die een paar tonnetjes hebben en makkelijk kunnen lenen. Want als je tegenwoordig een woninkje hebt en je hebt financiering nodig en je zou dat eerste woninkje in kunnen zetten voor een tweede financiering, wordt het voor een starter alleen maar moeilijker. Dus ik zou eigenlijk gewoon willen pleiten, laten we nou proberen… Want je ziet ook wat er gebeurt in Nederland, het loopt helemaal vast. Het hele woningbeleid loopt dusdanig vast dat veel groepen mensen geen woning kunnen betalen. Als ze al het geld kunnen verdienen krijgen ze geen financiering want dan is nu de rente weer aan het stijgen. Laten we ons daar nou eens ons zorgen over maken, zodat de groepen die het nodig hebben, die een betaalbare woning nodig hebben, ook een betaalbare woning kunnen kopen of huren. En wat gebeurt er bij een belegger? Je zegt het al, een belegger wil natuurlijk beleggen en ik heb vroeger ook wel eens wat belegd en dan wil je natuurlijk ook rendement.

Maar ik vind niet dat woningen daarvoor geschikt zijn en zeker niet in de betaalbare klasse of de klasse die daarvoor nodig is. Dus laten we nou brainstormen over een of ander beleid hier in de gemeente Haarlemmermeer waarmee we er met z'n allen als raadsleden en als raad van de gemeente Haarlemmermeer voor zorgdragen dat die betaalbare woningen er komen voor de groepen die het nodig hebben. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Precies binnen de tijd. Dank u wel mijnheer Beusenberg. Dan ga ik door naar de heer Van Laar, PvdA. De heer VAN LAAR: Dank u wel voorzitter. Eigenlijk is de titel van dit debat verkeerd, het is geen opkoopbescherming, het gaat om betaalbare woningbescherming. En daar gaat de discussie over. Het gaat niet over koop of huur, het gaat over 'maakt u van een betaalbare koopwoning een onbetaalbare huurwoning?' Dat willen we voorkomen. De PvdA en GroenLinks hebben landelijk een voorstel ingediend voor een opkoopverbod. Daar staat het duidelijk in. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie mijnheer Van Laar, van mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel, voorzitter. Dan ga ik ook aan de heer Van Laar vragen of u ook op de hoogte bent van wat de heer Vermeulen heeft gezegd, dat die betaalbaarheid van die huurwoningen nu ook op rijksniveau geregeld wordt. Dus dat is in principe geen discussie meer volgens mij.

Volgens mij wordt hier een valse tegenstelling gecreëerd die er niet is, bent u dat met me eens mijnheer Van Laar? De VOORZITTER: Mijnheer Van Laar. De heer VAN LAAR: Nee, voorzitter niet, want als je meer dan 1000 punten hebt in een woning, dan kun je er nog steeds voor vragen wat je wilt. Dan moet je een paar dure kranen erin zetten, dan krijg je weer meer punten en zo heb je nog steeds een hele groep woningen waar mensen wel op aangewezen zijn, want andere woningen zijn er niet, die niet te betalen zijn. Daar gaat het om. De PvdA en GroenLinks hebben in dat voorstel gezegd 'maak ook een uitzondering voor mensen die betaalbare huurwoningen willen verhuren'. Dus je koopt een woning uit de koopmarkt op maar je vraagt minder dan € 1.000,00 huur, dan zou het wel mogen. Dat is een goed voorstel volgens mij. Dat brengt de woningmarkt verder en dan heb je ook die discussie over koop en huur niet meer nodig. Ik was wat verrast door de brief van het college waarin gesteld werd 'nieuwbouwwoningen zijn er al uit'. Ik heb het wetsvoorstel ook gelezen en het verslag in de Tweede Kamer en daar staat gewoon in dat er een andere grens komt voor nieuwbouwwoningen, namelijk de NHG-grens. Dat is in ieder geval het Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

6

voorstel van de regering. Maar in het verslag kun je ook lezen dat drie regeringspartijen het daar al niet mee eens zijn, dus die willen wel gewoon dat het gaat zoals we het tot nu toe doen. Dus wij zijn ook voor ruimhartige opkoopbescherming met ruime grenzen om die woningen juist te beschermen. Ik wil wel graag van het college een toelichting op die brief die aan de raad is gestuurd waarin het ook de suggestie deed om deze sessie niet door te laten gaan. Die brief bedoel ik, want volgens mij klopt dat niet. Voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar mevrouw Hup. ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. Onze fractie heeft zich flink moeten inlezen in dit onderwerp in alle eerlijkheid. We zijn nog een beetje beginners op dit gebied. Maar laten we wel wezen, het is heel belangrijk. Het is mooi om even te kunnen horen wat iedereen ervan vindt. Het is voornamelijk nu inderdaad ook bedoeld om met elkaar de kansen tot toetreden tot de koopwoningmarkt voor met name starters en mensen met een middeninkomen op korte termijn te verbeteren. Wij vinden het dan ook goed dat de gemeente ervoor kan zorgen dat goedkope en middeldure woningen in het koopsegment behouden blijven voor kopers die daar zelf willen wonen.

Wij zijn er geen voorstander van dat iemand een huis kan kopen en dat dan professioneel duur kan verhuren, dus geen huisjesmelkers, maar we zijn er wel voor dat de lokale ondernemer kan investeren in zijn eigen toekomst. Maar we willen dan ook weer dat starters of doorstromers nog een kans krijgen om te kopen. De zelfbewoningsplicht vinden wij dus goed, al vinden we het wel een beetje ingewikkeld, want er zitten namelijk voors en tegens aan. Als ik zo kijk naar het stuk heb ik er wel wat uit kunnen halen. De voordelen laat ik nu even achterwege. Maar om een voorbeeld te noemen van een nadeel, dat is bijvoorbeeld dat mensen hun huis willen verhuren, maar ze het dan eerst moeten kopen en dat is nou net het probleem. Daar zijn mensen niet altijd toe in staat of er moet middels een toevalstreffer of de juiste factoren een moment komen om dat wel te kunnen doen. Dus we maken ons eigenlijk een beetje zorgen om de toegankelijkheid voor onze inwoners en ondernemers. En iemand die dus zou willen verhuren, kan dit niet altijd. En als we dan helemaal denken aan pensioen, dan is het best verontrustend vooral voor iemand die wil ondernemen en toekomstbestendig wil zijn, en zelfs voor nalatenschap of in de familie.

We weten dat een hoop projectontwikkelaars niet anders doen en het mag ook gewoon, maar het maakt wel dat mensen niet meer tegen een fatsoenlijke prijs, we hebben het al gehoord, kunnen huren. Dat is een gegeven en niet iedereen doet dat ook. Dat is ook te prijzen aan andere projectontwikkelaars die wel echt bouwen voor mensen die niet in het dure segment kunnen huren. Dat beseffen we ook. En dan hebben we nog de Woco's, de woningcorporaties. Die blijven dat wel voor de doelgroep doen. Dus we vinden eigenlijk absoluut dat het behouden moet blijven – ik rond af voorzitter, ik zie u al kijken – maar we hebben nog een ding, we hebben niet echt cijfers kunnen constateren. Er is ook nog niet echt een probleemanalyse. Dus dat zouden we heel graag terug willen zien. Nu weten we dat niet, dus eigenlijk zouden we willen vragen aan het college… De VOORZITTER: Ik ga u even onderbreken, u heeft een interruptie van mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, dan wil ik mevrouw Hup toch eigenlijk een beetje helpen, want er is ooit wel een probleemanalyse gevraagd en die is ook gegeven. Daar bleek uit dat het probleem eigenlijk helemaal niet zo groot is in deze gemeente. Vandaar ook onze reactie 'zijn we nu iets aan het optuigen, geld aan het uitgeven aan een organisatie van iets dat misschien helemaal geen probleem is?' Maar u kunt dat terugvinden.

Ik geloof dat het om 13% gaat, uit mijn hoofd, van woningen die opgekocht worden door mensen die er niet zelf in wonen. Ik hoor hier zelfs 10%. De VOORZITTER: De vraag is?

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

7

Mevrouw VAN STRATEN: De vraag is of u van mij wilt horen waar u dat terug kunt vinden. Mevrouw HUP: Nou via de voorzitter, dat wil ik zeker. De VOORZITTER: Dat is goed, u mag afronden mevrouw Hup want u had nog een vraag aan het college. Die mag u nog stellen. Mevrouw HUP: Ja, maar ik wil wel even gebruikmaken van de mogelijkheid om mevrouw Van Straten te bedanken voor de informatie. Maar ik heb het wel gelezen ergens in de handreiking, maar ik dacht dat dat dan landelijk was, niet zozeer voor de gemeente, dus inderdaad, ik wil dat heel graag ontvangen. Ik ga even verder met mijn betoog. Wij hebben wel kunnen constateren dat hier dus geen concrete cijfers van zijn. Die heb ik dan nu blijkbaar wel tot mijn beschikking en dat is fijn, maar dan wil ik nog wel even horen of er dus echt geen probleemanalyse is. En dan zien we het wel tegemoet. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hup. Dan ga ik naar mijnheer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. U heeft nog een interruptie, op de valreep, dat kan. De heer Van Laar. De heer VAN LAAR: Ja, voorzitter, ik ben toch wel wat verbaasd over het betoog van de ChristenUnieSGP en de interruptie van de VVD alsof er geen probleemanalyse zou zijn en alsof 10% woningen opkopen geen probleem is. We hebben nu al 300.000 woningen tekort in Nederland.

De komende jaren moeten er een miljoen bij komen, als daarvan 10% opgekocht wordt, zijn we 90.000 woningen kwijt, die dus niet betaalbaar zijn. Dus dat is het probleem. De VOORZITTER: Dat lokt weer allerlei andere reacties uit. Eerst mijnheer Vermeulen, maar u had een interruptie op de ChristenUnie-SGP en die was eigenlijk al afgerond maar mevrouw Hup mag van mij hier nog even op antwoorden en dan gaan we echt even door want anders gaan we weer interrumperen op een interruptie en dat is niet de bedoeling. Gaat uw gang mevrouw Hup, u mag het nog even afronden. Mevrouw HUP: Dat is goed. Andersom is er ook het verhaal van de ondernemer die een huis wil kopen voor zijn kinderen en dat is dan nu niet bekend. Dat kan dan misschien die 13% voor andere bewoners zijn, maar voor ons is het nu een beetje small talk en gaan we het hebben over een probleemanalyse die blijkbaar terug te herleiden is. Dus we willen eerst het antwoord van het college horen en dan kunnen we daar altijd nog in de tweede termijn over debatteren. De VOORZITTER: Zo is dat. En dan gaan we nu naar mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter, opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht, waar doen we het eigenlijk voor en vooral, voor wie? We doen het om ervoor te zorgen dat onze eigen inwoners meer mogelijkheden en een eerlijke kans krijgen om een eigen woning te kopen.

We doen het dus niet voor projectontwikkelaars en beleggers. Wij strijden al vijf jaar om woningen beschikbaar te krijgen voor onze eigen inwoners en hebben daarom verschillende vragen gesteld en moties ingediend om opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht in te voeren. Het raadsvoorstel is naar onze mening dan ook prima, niets meer aan doen. Dan de bezwaren. Er zou minder gebouwd worden omdat ontwikkelaars de betaalbare woningen niet aan beleggers kunnen verkopen. Voor ons echt een onbegrijpelijk bezwaar. Als je in deze markt woningen tot € 460.000,00 niet kunt verkopen, dan moet je echt ander werk gaan zoeken. Ja, het verdelen van de betaalbare woningen tijdens een dure lunch samen met de beleggers, dat kan Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

8

inderdaad niet meer, maar niet getreurd voor deze arme beleggers. Boven de € 460.000,00 kunnen ze doen wat ze willen. Daarbij, welk belang willen wij als volksvertegenwoordigers behartigen? Die van rijke beleggers en ontwikkelaars of onze eigen inwoners? Voor ons is het duidelijk. Het gaat om onze inwoners. Dat zijn toch de mensen die op ons gestemd hebben. Misschien moeten we dat ook niet vergeten. Dan de veranderende marktomstandigheden. De VOORZITTER: Ik zie dat er een interruptie is van mevrouw Van Straten, maar u bent door uw tijd heen. Gaat uw gang mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel. Dan de veranderende marktomstandigheden, stijgende rente en de oplopende bouwkosten. Ook weer een onbegrijpelijk bezwaar. Er staat duidelijk in het raadsvoorstel dat de hoogte van de opkoopbescherming verandert met de CBS-prijsindex voor woningen, dus zoals de waarde van de woningen daalt, daalt ook de waarde van opkoopbescherming, prima systeem. De waarde van de woningen kan lager worden omdat men minder kan lenen vanwege de hogere hypotheekrente. Of de waarde kan juist hoger worden door oplopende bouwkosten, maar beide worden door de CBS-prijsindex prima opgelost. Daarbij werkt het ook in andere gemeenten, dus laten we doen waar we goed in zijn, en dat is slim volgen. Eerlijk gezegd vinden we dit debat een beetje zonde van de tijd.

Het raadsvoorstel Opkoopbescherming is duidelijk en behoeft geen enkele aanpassing. We moeten ons de vraag blijven stellen: voor wie zitten we in deze raad? Voor onze eigen inwoners of voor dik betaalde ontwikkelaars en beleggers? Nogmaals, voor ons is het duidelijk. Als je echt het belang van onze eigen inwoners belangrijk vindt, dan blijft het raadsvoorstel zoals het is. Uw eigen kiezer zal u dankbaar zijn, dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, mijnheer Sulmann. Dan gaan we naar mevrouw Roos, FVD. Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter. Er is al heel veel gezegd. Het gaat natuurlijk om wat beogen we nu eigenlijk en wat zijn de nadelige effecten? Kunnen we die tegengaan? Veel mensen zijn afhankelijk van particuliere huur en door deze mogelijkheid te verminderen ziet het er voor deze groep mogelijk nog wat slechter uit. Kopen is nu eenmaal niet voor iedereen weggelegd. Er valt immers veel voor te zeggen dat met name nu het ook erg belangrijk is dat er in voldoende mate huurwoningen beschikbaar zijn, in zowel het sociale maar ook het middeldure segment. Nu de opkoopbescherming waarschijnlijk spoedig niet meer geldt voor nieuwbouw heeft het ook weinig impact. Wat is wijsheid in dezen? Hoe kunnen we de nadelige effecten tegengaan? Ik had inderdaad ook een vraag 'wat is het percentage woningen eigenlijk dat in handen is van kleine beleggers?' Ik hoor nu dat het 10% is.

Ja, dat vind ik eigenlijk niet zo… Dat is landelijk volgens mij ook zo. En ik vraag me af of dat het effect is dat je wilt tegengaan. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar mijnheer De Ruiter van BVNL. De heer DE RUITER: Dank u voorzitter. Ik weet sinds vorige week wat het nadeel is van als laatste spreken hier, dat namelijk sinds ik alles van klepelen weet, dat het gras voor je voeten dan al grotendeels is weggemaaid. Daar staat tegenover dat het wel de kans geeft om te luisteren naar wat anderen gezegd hebben en misschien daar ook wat op in te gaan. Dus als u mij toestaat? Ik hoor mevrouw Van Straten van de VVD zeggen dat ze toch wel voor het invoeren van regels is, volgens mij. Maar ik ken de VVD nog uit de tijd dat ze van minder regels en meer bitterballen waren, volgens mij. Dus Ik vind het een beetje raar om dan hier wel regels voor te gaan verzinnen, terwijl we ook horen van dezelfde mevrouw Van Straten dat het probleem eigenlijk maar heel beperkt is, zo het al een probleem is.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

9

De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter, normaal gesproken is de interruptiemogelijkheid voor de VVD voorbij, maar u spreekt mevrouw Van Straten zeer persoonlijk aan, dus dan krijgt ze van mij toch even de gelegenheid om hierop te interrumperen. Mevrouw VAN STRATEN: Dat stel ik zeer op prijs, voorzitter. Ik wil nog maar eens aangegeven – dat heb ik eerder bewust niet gedaan, omdat ik het allemaal niet te polariserend wil maken in dit debat – dat wij tegen deze motie gestemd hebben in de vorige raadsperiode. Wat ik hier wilde aangeven is dat wij de meerderheid die hier wel voor was, respecteren en op zoek zijn naar een manier om de schade zoveel mogelijk te beperken. Dus die nuance wil ik wel graag aanbrengen. De VOORZITTER: Prima. En mijnheer De Ruiter, probeert u de partij aan te spreken in plaats van de persoon. Anders blijf ik bezig met interrupties. De heer DE RUITER: Ik had juist mijn best gedaan om alle namen te proberen te onthouden, maar ik neem het mee voorzitter. Ik heb iemand horen zeggen dat geld op de bank ook niet echt rente opbrengt. Ik heb nieuws voor u. Uw geld op de bank wordt per dag minder waard. Dus vandaar dat BVNL niet tegen het eigendomsrecht is en ook eigenlijk wel tegen deze regeling is. Maar goed, en dan ben ik met de fractie van de VVD eens, aangezien deze motie door de raad is aangenomen, zullen we dat uiteraard respecteren.

Ik vraag me wel af… Ik heb de vertegenwoordiger van de HAP en ik heb meerdere fracties horen zeggen dat we dan misschien wel het onderscheid moeten gaan maken tussen kleine beleggers, speculanten, grote opkopers, projectontwikkelaars. Ik denk dat dit heel verschillende partijen zijn, maar ook dat deze termen hier behoorlijk door elkaar gebruikt worden. Daarbij wil ik ook zeggen dat huurders en kopers hier maar op een hoop gegooid worden en uiteraard moet iedereen wonen, maar kopers hebben duidelijk een ander belang dan huurders. Kopers zijn ook verantwoordelijk voor een waardedaling van hun woning, kopers zijn ook verantwoordelijk voor het onderhoud van hun woning. En als dat kopers zijn die meerdere panden hebben, dan zijn ze daar uiteraard ook voor verantwoordelijk en dan is dat niet te vergelijken met een huurder. De VOORZITTER: Wilt u gaan afronden? De heer DE RUITER: Als u mij nog toestaat voorzitter, heb ik nog een vraag, denk ik voor het college. Er is gesproken over procedures die te verwachten zijn, juridische procedures wellicht. Dan zou mijn vraag zijn: weet het college voorbeelden uit andere gemeenten van dit soort procedures en hoe die afgelopen zijn? Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer De Ruiter, dan ga ik naar mevrouw Knikker, D66. Mevrouw KNIKKER: Dank u wel voorzitter.

Wat D66 betreft, is de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht een belangrijk instrument dat we als gemeente in handen hebben om de woningmarkt te beïnvloeden en ook iets te doen aan het bevorderen van een eerlijke markt. En ja, iedere maatregel of regulering kent natuurlijk voor- en nadelen en de huidige markt is complex. Stijgende rentes, inflatie, per januari gaat de overdrachtsbelasting ook nog naar 10%. Maar we hebben ons ook even deze week laten informeren door makelaars. Wat zien ze nu eigenlijk in Haarlemmermeer? Wat is het beeld van de woningmarkt in deze periode. Die zeggen eigenlijk allemaal wel een beetje hetzelfde. De koopmarkt is een beetje tot rust gekomen, we zitten in rustiger vaarwater. Maar de druk op de huurmarkt is nog steeds enorm. Helpt deze regeling dan onze starters op de woningmarkt? Nou, wat ons betreft, is het in ieder geval zinvol om te kijken wat er gaat gebeuren, omdat dit nou een van die weinige knoppen is waar we als gemeente aan kunnen draaien. En we weten dat Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

10

Haarlem en Amsterdam het al ingevoerd hebben dus ik ben ook heel benieuwd of het college wel iets kan vertellen over dat waterbedeffect, dat we zien vanuit de buurgemeenten. Maar het grote verhaal is natuurlijk ook dat niet alleen investeerders en beleggers de grote concurrent zijn voor de starters op de woningmarkt, en ik hoorde het CDA er ook al aan refereren. Een van de makelaars die ik sprak, zei 'ik doe tegenwoordig 80% van mijn bezichtigingen in het Engels'. Want expats en Europese diplomaten hebben gewoon een veel groter budget om te besteden en ze zijn bereid om veel grotere risico's te nemen. Van de huurmarkt zijn ze inmiddels verdreven, dus ze zitten nu op onze koopmarkt. Ze kopen een woning en na een jaar of drie, vier vertrekken ze terug naar het land van herkomst, maar de woning blijft en daar wordt geld aan verdiend, want die wordt verhuurd. Dus volgens mij moeten we daar ook naar kijken, wat kunnen we doen om deze groep wat meer te reguleren. Kortom, voorzitter, wat ons betreft, is het gewoon heel duidelijk. De vorige raad heeft deze motie aangenomen om te kijken of dit een van de knoppen is waar we een beetje mee kunnen reguleren. Wat ons betreft, laten we dus niet aan de voorkant weer te veel met elkaar dat debat blijven voeren.

Dit hadden we volgens mij al veel sneller moeten laten overgaan tot uitvoering en dat is wat ons betreft nu ook de enige conclusie die we hieraan willen verbinden. Laten we gewoon overgaan tot uitvoering en dan met elkaar opnieuw in het debat om te kijken waar we staan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. U krijgt nog een interruptie van mijnheer Vermeulen, Forza! De heer VERMEULEN: Ik wil graag D66 vragen of ze zich ervan bewust zijn dat de wettelijke duur van zelfbewoningsplicht nu vier jaar is. Dus ook als een expat na vier jaar iets met dat huis doet, valt dat al buiten die wettelijke termijn waarvan u graag aan de knoppen wilt draaien. Dus bent u zich ervan bewust dat er misschien wat minder aan knoppen gedraaid kan worden dan u nu voor ogen heeft? De VOORZITTER: Mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Dank u wel voorzitter. Daar ben ik me zeker van bewust. Aan de andere kant, als we niets doen, nu, gebeurt er ook niets. En de markt verandert heel snel, dus wie weet wat er volgend jaar aan nieuwe regelgeving ook vanuit Den Haag komt? Ik ben heel benieuwd naar de reactie van het college op de vraag van de PvdA, wat is nou precies de stand van zaken vanuit het kabinet op die op die Huisvestingswet? Want waar hebben we het nou over? Ik heb het idee dat we ook een beetje langs elkaar heen praten zo in de raad.

Dus ik ben meer van bewust, maar ik zoek naar de mogelijkheden om toch aan de knoppen te draaien. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we tot slot naar GroenLinks, Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter. Net als andere partijen kent GroenLinks vele Haarlemmermeerders die een woning zoeken. Sommigen zitten zelfs in onze fractie. Daarom is GroenLinks blij dat de motie Opkoopbescherming in 2021 aangenomen is. Met als doel te voorkomen dat investeerders, hoe groot of klein ook, woningen in het lage en middensegment kopen om die vervolgens te verhuren. Zo kunnen onder andere alleenstaanden, starters en jongeren een eerlijke kans krijgen om een woning te kopen. Wonen is immers en recht en investeren niet. En ook GroenLinks vindt pensioenen belangrijk. Maar niet over de ruggen van jongeren, starters en de minimum inkomens. En hoewel de opkoopbescherming dus nog niet is ingevoerd, is het blijkbaar al wel tijd om hier opnieuw een debat over te voeren. Een van de dingen dat veranderd is het afgelopen jaar is dat de verhoging van de rente die ervoor heeft gezorgd dat mensen met hetzelfde salaris nu veel minder kunnen lenen dan aan het begin van het jaar. Hierdoor hebben mensen nog minder kans op een woning, waardoor het eigenlijk dus in onze optiek nog belangrijker is dat opkoopbescherming ingevoerd wordt.

Maar voorzitter, ik vraag me ook af of de verandering er nu in zit in dat de verkiezingen achter ons liggen Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

11

en sommige partijen investerende inwoners belangrijker lijken te vinden dan minder vermogende inwoners. Als laatste. Opkoopbescherming zou een vergaande schending van eigendomsrecht zijn. GroenLinks is van mening dat huisvesting dus een recht is. Een investeerder kon voor deze regeling een woning kopen en verhuren aan bijvoorbeeld een alleenstaande, een starter of een jongeren en daarmee letterlijk slapend rijk worden. Hier hoeft hij niets voor te doen. We zijn toch een land waar werk moet lonen? Dan moet een passief inkomen via het verhuren van woningen niet bestaan. Zonder opkoopbescherming wordt het verschil tussen arm en rijk, de vermogende en de niet-vermogende weer groter. GroenLinks staat voor eerlijke kansen. Ook op de woningmarkt, dus daar gaan we hard aan werken en wij kunnen niet wachten tot 1 januari a.s. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. dan ga ik over naar het college voor een aantal vragen dat gesteld is. Mevrouw Steffens. Gaat uw gang. Wethouder STEFFENS: Dank u wel voorzitter, een aantal vragen inderdaad want het meeste van wat ik tot nu toe hoorde is vooral debat dat u onderling met elkaar wilt hebben en kijken in hoeverre u hetzelfde over dingen denkt. Om maar even te beginnen bij het waterbedeffect waar mevrouw Knikker naar vroeg. Het is nog wel erg vroeg om te kijken of dat zich voordoet. Dat kunnen we nu nog niet zeggen.

Want de andere gemeenten die het hebben ingevoerd hebben dat ook nog vrij recent gedaan. Dus dat kan ik u nog niet vertellen. Tegelijkertijd is, denk ik een van de belangrijkste dingen die een beetje open blijven staan nu de informatie die wij u in een brief hebben gegeven en de aanname, hetgeen u zegt mijnheer Van Laar, met betrekking tot wat er in de wet zou staan. Mijn informatie is anders. Ik heb het net nog een keer nagevraagd en wat ik terugkrijg is dat in het voorstel tot wijziging van de Huisvestingswet is opgenomen dat opkoopbescherming alleen nog kan gelden voor bestaande woningen. Dat is mijn informatie, dus als u zegt 'ik heb iets anders gehoord, ik heb een debat gehoord, daar komt iets anders uit', dit is wat ik u nu kan zeggen en wat nu even snel nagezocht is. Dus wat mij betreft, is wat in de brief stond aan uw raad de correcte informatie. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mijnheer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Ja, dank u wel voorzitter, dat zou dan kunnen zijn voor opkoopbescherming. Ik vroeg mij nog even af, geldt dat dan ook voor zelfbewoningsplicht, of is dat verschillend? De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Ik dacht dat dat gewoon al geregeld was in onze eigen verordening. Dat doe ik even zo uit het hoofd. Ik ga proberen nog wat vragen te beantwoorden. Even kijken.

Er werd gevraagd naar dat onderscheid, volgens mij door mevrouw Van Straten, kunnen we dat onderscheid wel maken tussen investeerders en beleggers? Dat is wel een heel lastige opgave. Dat zou ook heel veel werk kosten. En ik zou ook zeggen 'laten we dat maar niet doen'. Want dan moet je eigenlijk per eigenaar of bezitter gaan uitzoeken wat die verder in bezit heeft. En dat is ook niet altijd openbare informatie begrijp ik, dus dat wordt wel heel ingewikkeld als we dat willen gaan doen. De VOORZITTER: Een interruptie van mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, meer een verduidelijkende vraag want we kunnen de bewijsplicht ook andersom leggen, toch? Dat degene die de vergunning aanvraagt, moet aantonen dat hij maar een pandje heeft en het daarbij houdt? Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

12

De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Dat dat zou kunnen. Ja, wat kan ik daarop zeggen? Het zou kunnen dat je dat zo instelt. Maar als u mij nu op de vrouw af vraagt wat u net vroeg, is het antwoord dat ik u kan geven, dat dat geen eenvoudige zaak is. Maar ik hoor wat u zegt, dus voor verdere gedachtevorming is dat nog een idee. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter had ook nog een vraag. Wethouder STEFFENS: Ja, dat is terecht. Maar mijn buurman zegt, de vraag is of je die vraag mag stellen vanuit de wet. Dat kan ik u niet zeggen. Maar we kunnen altijd zorgen dat u dat antwoord later nog van ons krijgt. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ik ben blij met die nabrander net van de wethouder, want A. is de vraag of je dat mag vragen, maar B. in hoeverre is het antwoord op die vraag relevant, als we weten dat veel beleggers hun belegging in entiteiten onderbrengen als in bv's of stichtingen of andere eigendomsvormen. Dus als mijnheer De Ruiter komt om een vergunning voor een woning, dan heeft hij misschien geen woning in bezit, maar ik kan u verzekeren, ik heb wel degelijk een woning in bezit. Dus ik denk dat het heel erg ver gaat om het onderscheid te maken, wat ik in mijn bijdrage ook al probeerde aan te geven, zojuist. Is de wethouder dat met mij eens? De VOORZITTER: Precies.

Ik wilde het net zeggen, want laten we nog even het college antwoord laten geven, dan kunt u straks met elkaar gewoon hierover in debat gaan. Dat is denk ik waar u echt het meeste aan heeft. Mevrouw Steffens, gaat u verder? Wethouder STEFFENS: Ik ga nog even verder. Voorzitter, de vraag is ook gesteld of wij een inschatting zouden kunnen maken van het aantal procedures. Ik dacht dat het ook mevrouw Van Straten was die daar een vraag over stelde en dat kan ik helaas op dit moment niet doen. Die inschatting kunnen wij nu op dit moment niet maken. Dat was dacht ik de vraag die te maken had met in hoeverre het voor de hele gemeente of per de wijk gespecificeerd is. Dan houd ik nog over mevrouw Hup. U zei iets over concrete cijfers en u had geen informatie gekregen. Ik moet u zeggen, en mevrouw Van Straten heeft daar al iets over gezegd, die informatie heeft u voor een deel al wel gehad. Het is wel zo dat de complete analyse komt straks als het voorstel helemaal bij u terechtkomt, dan krijgt u de complete cijfers van ons. Maar ook diegene die stelde dat het 10% is, moet ik of teleurstellen of blij maken. Mijn informatie is dat het 7% is, maximaal, op dit moment.

Maar er zitten wel wat gekkigheden in die cijfers en dat is bijvoorbeeld absoluut versus procentueel, want als u 12% in Haarlemmerliede en Spaarnwoude en Zwanenburg hoort en ik vertel u dat dat gaat om twee woningen omdat er maar weinig woningen staan, zijn die cijfers soms ook wat vertekend. Dus dat beeld is niet altijd in procenten zoals u dat misschien zou verwachten. Heb ik nog wat over? Nee, volgens mij wilde mijnheer Nobel nog wat puntjes aanhalen. De VOORZITTER: Dan gaan we door naar mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Niet veel inderdaad. Misschien nog wel in aanvulling op de vraag van mevrouw Knikker 'hoe zit het nou met dat waterbedeffect?' Ik weet niet hoe het zit met 2022. Ik weet wel dat we getallen hebben uit 2015 en 2020. Toen was de markt toch echt wel behoorlijk overspannen, in 2020. Je ziet dat er procentueel gezien maar heel weinig verschil is tussen die jaren en dat is vijf jaar, dat is Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

13

toch best wel een periode. Maar dan komt ook weer meteen het verhaal om de hoek dat mijn collega zojuist schetste, dat het bijvoorbeeld in een kleine kern ineens 12% kan zijn. Dan denk je 'zo, dat gaat om heel veel woningen'. Maar nee, het gaat om heel weinig woningen maar juist omdat er zo weinig woningen staan geeft dat een beetje een vertekend beeld. De VOORZITTER: Mijnheer Koning met een interruptie. De heer KONING: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat gaat over de antwoorden van mevrouw Steffens en mijnheer Nobel over het waterbedeffect. Het is inderdaad zo dat gemeente Haarlem in februari 2023 dat gaat onderzoeken, maar het is dus wel onderzocht in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag. Daaruit is gebleken dat er aanzienlijk minder woningen aan investeerders zijn verkocht dan elders in Nederland. Dat geef ik nog even mee. De VOORZITTER: Ter informatie, of met de vraag 'bent u het met me eens daarover?' Of kent u deze informatie, is dan de vraag. Ja, kent u deze informatie mijnheer Nobel? Wethouder NOBEL: Ja, ik ken die informatie. Sterker nog, vorige periode heb ik samen met een SPwethouder nota bene gepleit voor meer regelgeving om de huurmarkt ook een beetje te beteugelen maar daarbij zeiden we ook dat Amsterdam niet Haarlemmermeer is en dat is wel de nuance denk ik.

Maar er waren nog vragen van BVNL 'hoe zit het dan met procedures in andere gemeenten?' Ik kan dat niet helemaal overzien is het eerlijke antwoord. Alleen op het moment dat je met iemand een privaatrechtelijke afspraak hebt in je anterieure overeenkomst en je besluit tussentijds toch iets anders te gaan doen, weet ik wel dat diegene vrij goede papieren heeft bij de rechter, want je had namelijk een afspraak met elkaar. Dat is wel iets dat we ook al eerder aan u hebben laten weten, ik geloof ook in die brief, 'let er nou wel op dat je de motie niet van toepassing laat zijn op die afspraken die je al hebt gemaakt'. Waterbedeffect, capaciteit handhaving, volgens mij hebben we het meeste gehad. De VOORZITTER: Ja, ik heb ook een beetje mee zitten turven en volgens mij is ook het meeste wel geweest, maar ik zie toch mevrouw Van Straten van de VVD met een vraag. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel. Ik denk dat mijn vraag of mijn zorg niet helemaal goed is overgekomen. De VVD heeft zorgen over het feit dat de wetgever nadrukkelijk heeft gezegd dat als je die opkoopbescherming wilt invoeren, je moet aantonen dat dat noodzakelijk is om de schaarste van een bepaald soort woningen tegen te gaan, of dat je aantoont dat het de leefbaarheid ten goede komt in een wijk. Die zie ik niet terug In de algemene opkoopbescherming, zoals die nu door het college wordt voorgesteld.

En dat kan ertoe leiden dat het tot juridische procedures gaat leiden. Ik wil even zeker weten of het college op de hoogte is van dit risico. De VOORZITTER: Heeft u uw huiswerk gedaan, college? Wethouder STEFFENS: Dan is het antwoord altijd ja, voorzitter. De vraag is of we het helemaal eens zijn met de conclusie van mevrouw Van Straten want volgens de informatie die wij hebben, hebben we voldoende grond om het op deze manier te doen. Laat ik het zo zeggen, voldoende onderbouwing die nodig was om het te doen zoals wij voorstellen. De VOORZITTER: Prima. Dan ronden we het hiermee af in ieder geval qua college. Dan gaat u met elkaar in debat. Ik heb een aantal puntjes genoteerd waarover u zou kunnen debatteren, maar u gaat er zelf over. De generieke maatregelen, zoals de VVD dat ook aangaf, moet je dat per wijk doen? Het onderscheid maken tussen investeerders en/of beleggers. En Forza! had ook nog 'ga nou geen regels Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

14

opleggen aan projecten die al lopen'. Ik laat het eventjes aan u over of u daar iets van in wilt brengen als punt voor debat of geheel iets anders, dat kan natuurlijk ook. Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Voorzitter, dan zou ik toch wel even duidelijk willen hebben over het nieuwe spelregels opleggen aan lopende projecten. Geldt dat dan ook niet voor degenen die al een woning hebben gekocht of al een woning in hun bezit hebben, dat daar een zelfbewoningsplicht opgelegd is en wordt? De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, ik was aan het inventariseren of dat een debatpunt zou kunnen zijn. Maar u bent het debat al begonnen, dus ik vind het ook prima maar u gaat erover. Dus wilt u het debat aangaan met elkaar over het opleggen van regels aan het projecten die al lopen? Zullen we daar dan mee beginnen als debat? Ja. Mevrouw Van Straten, VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Volgens mij heeft het college aangegeven dat we dat niet meer doen, dus voor nieuwbouwprojecten gaat deze regel niet op en daarmee is een belangrijke angel er al uit wat ons betreft. De VOORZITTER: Klopt dat, heeft het college dat ook aangegeven of heeft het college gezegd 'we hebben u daarvoor gewaarschuwd en we hebben het aangegeven'? Wethouder NOBEL: We hebben deze sessie juist en we hebben ook gewacht met voorstellen van beleid om uw raad goed te horen over wat u daarvan vindt.

De VOORZITTER: Dus het is nog steeds een open punt, zou ik zeggen. Maar u gaat over uw eigen debat, zegt u het maar? We moeten nu echt even een punten maken 'waar willen we over debatteren?' Want anders dan gaan we…. Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Voorzitter, om dit even af te maken. Er is een motie aangenomen vorig jaar, maar wat bij mij opkwam is: wordt die motie dan met terugwerkende kracht van vorig jaar ingezet of moet daar eerst nog een besluit over worden genomen? De VOORZITTER: Laat ik even proberen te helpen. Er is een motie ingediend, daarna is er een nota gekomen. Daar heeft u over gesproken met elkaar. Nadien is de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht ter inzage gelegd. Het wachten is nu dus op een raadsvoorstel en deze sessie dient dan ook om straks met een raadsvoorstel te kunnen komen aan de hand van alle zienswijzen die komen. Dus dat is de volgorde. En u gaat nu met elkaar debatteren over welke punten u belangrijk vindt, want het college luistert mee, zou ik zeggen. De heer BEUSENBERG: Oké, voorzitter, maar het moment dat… De heer VERMEULEN: Voorzitter, hebben we nou een debat met elkaar of hebben we een debat met de voorzitter over welke punten we gaan bespreken? Want dan kunnen we tot 21.00 uur doorgaan en dan is het klaar. De VOORZITTER: Ik zou graag willen dat u gewoon het debat aangaat.

De heer VERMEULEN: Nou ja, ik steek mijn hand op en u blijft in debat met mijnheer Beusenberg en dan gaat u de regels uitleggen maar het is makkelijker om… De heer BEUSENBERG: Nou, voorzitter, omdat het niet duidelijk is. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

15

De VOORZITTER: Dat is goed. U heeft een punt voor het debat? De heer VERMEULEN: Ik wil eventjes inhaken op mijnheer Beusenberg en dan is meteen zijn vraag beantwoord. Het moet met ontwikkelen… De VOORZITTER: Dit schiet niet op, ik ga even ingrijpen. Ik heb u echt gevraagd om met een debatpunt te komen. Het is gewoon een uur echt uw tijd, geef nou gewoon het college mee wat u mee wilt geven, gaat u nu in debat aan de hand van een punt, want anders blijven we soebatten met elkaar. Heeft u een debatpunt, mijnheer Vermeulen? Wilt u ergens over debatteren? De heer VERMEULEN: Ik wil graag debatteren, waarschijnlijk gaat mevrouw Van Straten dat ook voorstellen, over de reikwijdte van de regel. Of dat per wijk geldt, of we de wet gaan volgen of dat we de wet zelf gaan maken. De VOORZITTER: Ik zie mevrouw Van Straten nee schudden, dus zegt u het maar, mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Nogmaals, het is niet het voorstel om het per wijk te doen, maar dat is volgens mij wat de wetgever heeft aangegeven. Dus daar hoef ik in principe geen discussie over te hebben. Ik wilde zeker weten dat ons college zich aan de wet houdt met dit raadsvoorstel. Ze hebben net toegezegd dat ze dat doen, dus daar heb ik dan vertrouwen in. Ik wilde het nog wel hebben over iets anders want mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer gaf ook aan 'we doen dit voor onze inwoners'. Ja.

En onder onze inwoners zijn ook veel zzp'ers en ondernemers die de mogelijkheid willen hebben om een pandje te kopen dat ze kunnen verhuren voor een normale huurprijs, want dat wordt straks gereguleerd, in het middensegment dat we zo hard nodig hebben in deze gemeente, want daar is tekort aan. Dus ik zou die regeling die we nu willen hebben toch iets willen bijschaven door te zeggen 'kleine beleggers tot maximaal vijf woningen moeten ook een vergunning kunnen aanvragen om te kunnen verhuren'. Dat is wat ik graag met mijn collega's wil bespreken. De VOORZITTER: Nou, dan gaan we daarover debatteren. Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, daar wil ik wel over debatteren en het korte antwoord is: nee, dat wil ik niet. Want op het moment dat wij toelaten dat vijf pandjes alsnog door een investeerder kunnen worden gekocht en worden verhuurd, doen zij dat en zijn zij hun pensioen aan het opbouwen over de rug van starters en middeninkomens en mensen die anders echt geen toegang hebben tot de woningmarkt. Dus op het moment dat wij dat toelaten, zijn we alsnog het verschil tussen arm en rijk heel erg aan het vergroten in de samenleving en dat is nu juist wat we met deze opkoopbescherming proberen tegen te houden. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter dank u wel, ja, ik denk toch dat ik mevrouw Van Straten wel bij ga vallen.

Ik proef bij de fractie van Groen Links enorme afgunst naar de kleine beleggers en dat is jammer, want ook een woningcorporatie moet een bepaald rendement halen om uiteindelijk investeringen te kunnen doen. En dat geldt voor het pensioenfonds dat grootschalig belegt in middenhuur en dat geldt voor de kleine zzp'er die dat op heel kleine schaal doet. Wat u doet, met eigenlijk vanuit de onderbuik reageren, via de voorzitter, mevrouw Van Goethem, is een heleboel huurders die op deze manier gewoon een betaalbare middenhuurwoning kunnen krijgen die door de neus boren. Omdat u wakker Verslag Raadssessie Sessieverzoek Opkoopbescherming VVD HAP 1 december 2022

16

ligt van het feit dat de kleine ondernemer daar een rendementje uit gaat halen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Goethem. We praten in de andere persoon, dus via de voorzitter graag. Dank u wel. Mevrouw VAN GOETHEM: Voorzitter, ik misgun investeerders helemaal niets, maar de vraag is volgens mij of wonen een investeringsobject moet zijn, of dat wonen zonder tussenkomst van een kleine investeerder, een grote investeerder of wat dan ook, een huurobject moet worden, terwijl het in eerste instantie bedoeld is als een koopobject. Op het moment dat er problemen zijn op de huurmarkt, ga je op de huurmarkt zaken aanpakken en oplossen. Dan zeg je niet 'we gaan koopwoningen veranderen in huurwoningen, zodat we het daar oplossen'. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Via de voorzitter, mevrouw Van Goethem, bent u met het met mij eens dat een woning bedoeld is om te wonen en dat het dan geen enkel onderscheid maakt of dat via koop gaat, dat iemand dat in eigendom heeft, of dat het om huur gaat, want dat het in beide gevallen een huis is waar mensen in wonen? De VOORZITTER: Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Volgens mij heb ik net of mijnheer De Ruiter of een van de collegeleden, ik weet nog dat ik die kant op keek, excuus, horen zeggen dat op het moment dat je een woning als eigenaar hebt, daar wel degelijk een verschil in zit.

Je bent als eigenaar van een woning wel degelijk verantwoordelijk voor het onderhoud en voor het beheer van je woning. Op het moment dat je huurder bent, ben je dat niet. Waarom zouden wij per se die investeerders als tussenkomers hebben? Waarom zouden die er per se verantwoordelijk voor moeten worden op het moment dat ze er niet zelf wonen, maar het dus laten verhuren? De VOORZITTER: Mijnheer Koning. De heer KONING: Dank u wel voorzitter. Ik ben het eens met de visie van GroenLinks. Het is algemeen bekend dat koop de voorkeur heeft boven huur. Als het enigszins kan, wil men liever kopen en... Daar gaan alweer vingertjes omhoog. Maar ik ga toch maar gewoon mijn zin afmaken. Ik blijf ook benadrukken dat het grondrecht om een dak boven je hoofd te krijgen, iets veel belangrijkers is dan een zzp'er die zijn pensioen veilig wil stellen. De VOORZITTER: Dan ga ik even naar mevrouw Van Straten en dan… Ik wil toch een rondje even afmaken om het debat te voeren met elkaar, want het gaat anders alle kanten op. De heer VERMEULEN: Ja maar voorzitter, punt van orde, als we elkaar aanspreken maar u geeft niemand het woord, dan hebben we geen debat. De VOORZITTER: Nee, u heeft al drie interrupties gehad op hetzelfde en dat is niet de bedoeling, dus ik wil een rondje maken langs iedereen om het debat te kunnen invullen.