2022-10-27 Raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 27 OKTOBER 2022 Onderwerp:

Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie (2022.5917133)

Voorzitter:

dhr. P.J.M. Schouten

De leden: dhr. H. den Butter, mw. M.K. Denie, mw. A.E. Gumbert, mw. A.N. Mees-Marhe, dhr. P.C.I. Meijer, dhr. E.J. van der Peet, mw. M.C.M. Roos, dhr. A. Salhi, dhr. K. Sulmann, mw. D.E. van der Veldt, dhr. P.M. Vermeulen Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: mw. M.H. Ruigrok, mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, mw. M. Steffensvan de Water Insprekers: dhr. M. Schouten (Dorpsraad Nieuw-Vennep), dhr. B. Baltus (Dorpsraad Badhoevedorp)

De VOORZITTER: Collega's, luisteraars en kijkers thuis, welkom bij deze sessie. Iets speciaals, een initiatiefvoorstel uit de raad zelf. Langetermijnvisie Participatiedemocratie. We gaan het hebben over een aantal beslispunten. Ik zal ze alvast even noemen dan kunt u dat een beetje laten inzinken: 1. De verbinding tussen de gebieden, onze gebieden, en de gemeenteraad uit te werken in een agenda om op gezette momenten te ontmoeten in en buiten het raadhuis conform de tabel die in het raadsvoorstel is opgeschreven. 2. De ontwikkeling van de langetermijnvisie op de participatiedemocratie als een interactief beleidsproces te organiseren, op grond van de Inspraakverordening Haarlemmermeer, artikel 6. 3. Het gespreksmemo Langetermijnvisie Participatiedemocratie Haarlemmermeer ter voorbereiding van de gesprekken voor alle belanghebbenden beschikbaar te stellen. Het wordt spannend vanavond. We hebben alvast twee insprekers die u vast wat mee willen geven. De eerste inspreker is mijnheer Schouten, voorzitter van de Dorpsraad Nieuw-Vennep. Geen familie. Mag ik u uitnodigen? U krijgt vijf minuten om u uit te spreken en als u daarna nog even wilt blijven staan voor eventuele vragen? De heer SCHOUTEN: Dat is helemaal prima. De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer SCHOUTEN: Dank u wel. Goedenavond, best college, leden van de raad.

Namens de Dorpsraad Nieuw-Vennep wil ik waardering uitspreken voor het initiatief om de participatie tussen de gemeente en bewoners te bevorderen. Deze positieve insteek en blijvende inzet is de enige manier om samen met alle betrokkenen te komen tot een betere leefomgeving. Vanuit de Dorpsraad Nieuw-Vennep willen wij de volgende overwegingen meegeven. Ten eerste: participatie moet leiden tot zichtbaar resultaat. Er wordt al zeer veel geparticipeerd en ook wordt altijd uitvoerig feedback gegeven op genomen beslissingen. De vraag die u uzelf kunt stellen is: wat wordt daadwerkelijk door de gemeente gedaan met participatie? De indruk ontstaat dat het eigenlijk erg weinig is. Dit komt wat ons betreft niet alleen doordat de plannen reeds in een vergevorderd stadium zijn als ze voorgelegd worden aan bewoners – dat was een van uw opmerkingen – het komt eigenlijk

Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

1

denk ik ook juist doordat er reeds zo goed over is nagedacht dat er tot gevolg waarschijnlijk weinig denkruimte meer is voor de aanpassing. Ons voorstel is drieledig. Breng plannen voor participatie als er een concept wordt geformuleerd, in het beginstadium en houdt ook de feedback vast bij de verdere ontwikkeling zodat er altijd getoetst kan worden aan de originele feedback. Dat zou veel problemen voorkomen. En publiceer proactief resultaten van participatie, dus 'wat is er veranderd dankzij deze inbreng?' Hiermee wordt het zichtbaar waar de invloed is geweest. Het is ook te overwegen om deze mensen persoonlijk te bedanken want zoveel feedback krijgt u niet, dus het is wel een bedankje waard eigenlijk. Als laatste: u kunt overwegen wat het punt wordt om plannen te stoppen. Na hoeveel weerstand tijdens participatie wordt dit besluit genomen? We lezen nergens in uw voorstel dat dit ook een optie is. Misschien zijn sommige ideeën en zaken gewoon geen goed idee. Dat zou kunnen. En een referendum is een mogelijkheid, maar in ieder geval weet ik zeker dat de participatie gaat toenemen als het kan leiden tot werkelijke verandering. Ten tweede: waar kan over worden geparticipeerd? Ik denk dat geen enkele burger – ik begrijp het zelf ook niet – goed begrijpt waarover kan worden geparticipeerd. We zien besluiten voorbij komen, bijvoorbeeld van de Metropoolregio Amsterdam.

Ik zou niet weten wie die mensen zijn en hoe kan iemand die uitkijkt over de Amstel besluiten nemen over bijvoorbeeld de infrastructuur bij de Hoofdvaart in Nieuw-Vennep? En als we het niet eens zijn met dat besluit, waar moeten wij dan als dorpsraad naartoe? Waar kun je dat kenbaar maken? Dat is niet duidelijk. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor veiligheid. De burger wordt eigenlijk geconfronteerd met een rijksbesluit, provinciebesluit, regionale besluiten, een Formule 1-besluit, de algemene arbeidsmarkt. Ja, ga er dan maar aanstaan als burger om daar iets zinnigs over te formuleren, over veiligheid en al die andere thema's die eigenlijk boven de gemeente uitstijgen. Dat is eigenlijk onmogelijk. Dus ons voorstel is dan ook: wees duidelijk waarover burgers kunnen participeren. En indien er al besluiten genomen zijn, zeg dat ook gewoon. Dat bespaart ons wat tijd als dorpsraad. Of het het enthousiasme van de burger bevordert in de participatie, valt te betwijfelen, maar het is in ieder geval eerlijke communicatie. Ten derde: de gezamenlijke budgetbesteding. We zijn erg gecharmeerd van het idee om een budget buiten de begroting aan te wenden voor ontwikkeling in Nieuw-Vennep. We zouden dit alleen samen met gebiedsmanagement willen doen.

Als je te veel neerlegt bij een dorpsraad… Het blijven vrijwilligers die het allemaal parttime doen dus er is gewoon hulp nodig en dat kunnen we ook samen realiseren. En we zien het echt wel voor ons dat er concreet een bepaald bedrag vrijgemaakt wordt buiten de begroting om, dat samen met de dorpsraad en gebiedsmanagement wordt aangewend ter verbetering. Dus als er een bedrag beschikbaar komt voor een grote verandering per jaar, zal het directe invloed geven in de verbetering van de omgeving. We hebben echt ideeën genoeg. Als laatste de ondersteuning van initiatieven. Ook het idee om bijvoorbeeld financieel te ondersteunen om in de buurt initiatieven te ondernemen, ondersteunen we zeer. Maar dat houdt wel in dat de gemeente processen ook daar goed moet begeleiden, met beperkte controle en bewijslast. Tevens zal het niet vanzelf gaan om dit in beweging te krijgen in de gemeente. Het is toch iets nieuws, dus we stellen wel voor dat de gemeente zelf ook ideeën gaat aandragen en dit ook actief communiceert. Waarschijnlijk zal dit concept daarna gaan leven met meer initiatiefnemers. In Almere zijn deze initiatieven reeds succesvol uitgerold. Misschien kunt u daar eens uw licht opsteken. Dat was eigenlijk onze inbreng op dit thema. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Schouten. Zijn er vragen vanuit de raad? Dat is niet het geval, dank u wel.

Dan nodig ik de volgende inspreker uit, de heer Baltus, secretaris van de Dorpsraad Badhoevedorp. Voor u geldt hetzelfde, vijf minuten. De heer BALTUS: Goedenavond, geachte voorzitter, leden van het college en leden van de raad. Ik zal me even voorstellen, mijn naam is Bart Baltus. Vanavond spreek ik hier namens het nieuwe bestuur van onze Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp. Onze vereniging heeft zo'n 600 leden en we bestaan inmiddels 90 jaar. Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

2

De Rekenkamercommissie publiceerde 2,5 jaar geleden het rapport Wijze raad is halve daad. Hier lezen we over de ontwikkeling om een interactief beleidsproces te organiseren. Maatwerk is het uitgangspunt. Per onderwerp of project wordt een bijpassende vorm van participatie bepaald. De raad besluit welk traject van toepassing zal zijn. Wij vinden al deze theorie van het initiatief prima en willen graag snel aan de gang. In Badhoevedorp hebben we namelijk geen tijd om nog een paar jaar te theoretiseren, terwijl het college alle belangrijke plannen al uitwerkt. Badhoevedorp heeft een unieke kans en die is eenmalig, dus als dorpsraad zeggen wij: het is een prima initiatief, niets verder aan doen, snel goedkeuren en gewoon aan de slag. In de gespreksmemo lezen we over een gebiedsprogramma. Afgelopen maart mochten wij input en feedback geven voor Haarlemmermeer-Noord. Sindsdien is het stil. We zijn benieuwd hoe het daarmee staat en horen graag de status daarvan. We lezen ook over een gebiedsvisie die 15 tot 20 jaar vooruitkijkt. Het is fijn dat het in het initiatiefvoorstel staat want de ontwikkeling van Badhoevedorp kan niet zonder zo'n visie op het dorpse karakter. We denken graag met jullie mee over die visie. In deze visie gaat het over participatie, een belangrijk onderdeel is de participatieladder.

Het risico bij participatie is telkens het volgende: de bewoners verwachten samenwerking, de gemeente gaat eens een keertje luisteren wat de verschillende bewoners willen en maakt dan een plan. Een tijdje later komt het plan. Maar daarin zien veel bewoners hun bijdragen dan niet meer terug. En dat creëert een kloof. Participeren is een werkwoord, dat zei een wethouder van een andere gemeente vorig jaar tijdens een debat over verkeersmaatregelen en dat is de spijker op zijn kop. Wij denken er ook simpel over: participatie is samen een plan maken, dus niet eerst als gemeente een plan maken en dan achteraf vragen om instemming of goedkeuring van de burger. Nee, samen een plan maken. We zijn dus voor dit initiatiefvoorstel maar het duurt wel erg lang. Daarom hebben we overwogen om een paar concrete voorbeelden te geven. Van u als raadsleden kunnen we daar hulp bij gebruiken. Er zijn talloze grote en kleine projecten en knelpunten waar we heel goed bij kunnen participeren. Meerderen van u hebben in juli of september samen met ons door Badhoevedorp gefietst en veel plekken zelf gezien. Dat is ook een stukje participatie. Het was voor ons een overweging om nu opnieuw diverse dingen te vertellen over actuele zaken.

We hadden concreet advies kunnen vragen over hoe we de participatieladder sneller kunnen inzetten op lopende en nieuwe projecten, over hoe we graag met jullie samen nadenken over een bestemmingsplan voor Catharinahoeve, een nu nog lege akker waar een bedrijventerrein gepland wordt, of over de gebiedsontsluiting via de Schipholweg, een linksaffer naar de Sloterweg, over de Sloterbrug en bushaltes die verdwijnen, over het centrum dat bijna volledig opnieuw wordt ingericht, over groen dat gekapt is en misschien terugkomt, over groen dat nog gekapt gaat worden en over grondgeluid, dat wordt tegengehouden door dat groen. Maar die verzoeken over actuele zaken komen op een ander moment nog wel. Ik ga afronden en laat het vandaag vooral bij een uitgestoken hand. Geachte raadsleden, wees niet bang om in het diepe te springen. Zie ons als jullie partner. Wij kijken ernaar uit te starten met zo'n interactief proces. Samen kunnen we een stap verder komen. Er ligt een prima initiatiefvoorstel. Wij zijn voor. We kunnen niet wachten en willen graag snel verder met echt participeren over allerlei ontwikkelingen in en rondom ons dorp. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Baltus. Zijn er vragen aan mijnheer Baltus? De heer Meijer. De heer MEIJER: Dank u wel mijnheer Baltus voor uw inspraak.

Kunt u mij eens meenemen naar een concreet voorbeeld waarvan u denkt 'dat was nu echt goed geweest om daarbij te participeren en dat is niet gebeurd.'? De VOORZITTER: Mijnheer Baltus. De heer BALTUS: Er zijn natuurlijk veel voorbeelden waar wel een beetje geparticipeerd is. Dat maakt het vaak lastig om te zeggen 'er is niet geparticipeerd', maar een van de beste voorbeelden vind ik het Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

3

nieuwe dorpshuis in Badhoevedorp. Als ik mensen vraag 'hoe vind je het dorpshuis?' dan zegt eigenlijk bijna iedereen 'het is echt een mooi gebouw'. En na een korte stilte zegt iedereen 'het staat op de verkeerde plek'. Terwijl de dorpsraad heel duidelijk heeft aangegeven waar het beter had gekund. Dus daar zit wel een stukje dat beter had gekund. Daar zijn dan wel gesprekken over geweest, maar ja. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Baltus, u mag weer gaan zitten. Dit is iets speciaals, want u ziet hier de collegebanken, vak K, waar het college geen functie heeft, maar we hebben twee mensen van de WWR als vertegenwoordigers van de WWR die straks na de eerste termijn het woord gaan nemen om eventuele vragen te beantwoorden. We gaan gewoon een eerste en tweede termijn doen. Ik vraag wie de eerste termijn wil starten. D66, mevrouw Van der Veldt. Mevrouw VAN DER VELDT: Dank u wel voorzitter. In april 2020 kwam de Rekenkamercommissie met het rapport Wijze raad is een halve daad, het werd net ook al even genoemd. Hier stond een aanbeveling in aan de raad om samen met het college, dorps- en wijkraden en andere belanghebbenden een langetermijnvisie op de participatieve democratie in Haarlemmermeer te ontwikkelen. Hierbij moest in het bijzonder aandacht zijn voor de positie van dorps- en wijkraden.

Het voorstel dat nu voor ons ligt waarmee vaste afspraken worden gemaakt met dorps- en wijkraden en andere belangstellenden, kunnen we alleen maar onderschrijven. Kennisontwikkeling en dialoog zijn voor D66 belangrijk. Gesprekken vergroten het onderling vertrouwen en het draagvlak en zorgen voor kwalitatief beleid. Wel is het voor D66 van belang dat deze bijeenkomsten door allerlei inwoners worden bezocht, dat betekent door leden van dorps- en wijkraden, leden van andere organisaties maar ook inwoners die niet in die organisaties zitten. Daarom ligt er wat ons betreft een belangrijke opdracht om hiervoor te zorgen, om zo te zorgen voor zo inclusief mogelijk beleid. Ook ligt er een tweede opdracht aan ons. We krijgen vaak signalen dat er wel sprake is van participatie maar dat inwoners daarna niets meer horen. De insprekers noemden het net ook al even. Laten we in ieder geval met elkaar afspreken dat we altijd teruggeven wat er met de participatie is gedaan en zoals ook in het stuk staat, laat het interactief zijn. Tot slot. Uit de gesprekken tussen gemeenteraadsleden en vertegenwoordigers van dorps- en wijkraden is het advies gekomen om gebruik te maken van het instrument quickscan lokale democratie van het programma Democratie in actie.

Bij dit instrument worden raadsleden, collegeleden en inwoners en ambtenaren aan de hand van een korte vragenlijst gevraagd om te kijken naar de samenwerking binnen de lokale democratie. De gemeente kan de uitkomst gebruiken om nog beter samen te werken aan een betere lokale democratie in Haarlemmermeer. Ik ben benieuwd hoe de overige leden van de raad ertegen aankijken om dit instrument te gebruiken. Al zo'n 60 andere gemeenten gingen ons voor. Kortom, het is een belangrijk voorstel en we kunnen ermee instemmen. De inrichting van Haarlemmermeer is namelijk een zaak van ons allemaal. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van der Veldt. De tweede spreker, de heer Vermeulen van Forza! De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter, vandaag bespreken we het initiatiefraadsvoorstel vanuit de Werkgroep Werkwijze Raad. Dit in februari 2022 opgestelde initiatiefraadsvoorstel is door alle vertegenwoordigers uit deze werkgroep omarmd. Namens de fractie van Forza! heeft het toenmalige raadslid Van Dijk zijn handtekening gezet. Natuurlijk staat Forza! achter de participatiedemocratie. Immers, zonder toestemming en waar mogelijk inspraak op de inhoud van onze inwoners kunnen en willen wij als gemeente niet functioneren. We zijn er voor de inwoners.

Forza! vraagt zich nog wel af: hoe? Hoe gaan we de dorps- en wijkraden enthousiasmeren om in gesprek te komen? De gebiedsmanagers zijn geen probleem, die komen wel, maar een eerder gehouden Dag van de Raden in oktober 2021 liet zien dat er weinig tot geen belangstelling is vanuit deze gremia. Veel raadsleden en fractieleden waren er, maar een op een hand te tellen aantal dorpsVerslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

4

en wijkraadsleden. Forza! vindt het van groot belang, zoals het initiatiefraadsvoorstel ook aangeeft, om bij elke participatie duidelijk vooraf aan te geven tot waar wel en niet participatie over mag gaan. Dus bijvoorbeeld wel over de inrichting van de buitenruimte en het aanzicht van de woningbouw, maar bijvoorbeeld niet over wie er mogen komen wonen. Geef ook een duidelijke tijdslijn weer en geef aan hoe en wanneer een terugkoppeling wordt gegeven wanneer de participatie is gedaan. Forza! hoopt en gaat ervan uit dat het initiatiefraadsvoorstel een einde maakt aan het huidige verplicht vinkje zetten bij trajecten. De ervaring leert onze fractie dat veel van onze inwoners negatief reageren op het huidige participatieproces. Als voorbeeld noemen we de reacties uit Nieuw-Vennep en Badhoevedorp, beide insprekers waren aanwezig. Vanuit de raad wordt dan gereageerd 'als er nu ergens veel geparticipeerd is, is het wel in Badhoevedorp'. Maar de inwoners geven aan dat ze dit juist niet zo ervaren. Een duidelijke aanwijzing dat het huidige participatieproces niet voldoet. Voorzitter, de gespreksmemo langetermijnvisie participatiedemocratie is tevens een opsomming van verplichtingen, wensen en taken en tijdspannes die van eenieder inzet vragen.

Een inzet die niet geheel vrijblijvend is omdat raadsvoorstellen die niet duidelijk omschrijven hoe en welke participatie er heeft plaatsgevonden, niet op de stemmingenlijst mogen komen. Forza! zal hier scherp op toezien. Tot slot, voorzitter, de fractie van Forza! zal natuurlijk instemmen met dit initiatiefraadsvoorstel. De inwoners zijn de kracht van onze gemeente en zonder hen zat deze raad er niet. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. De derde spreker, de heer Den Butter van ChristenUnie-SGP. Gaat uw gang. De heer DEN BUTTER: Dank u wel voorzitter. Een stuk waar je eigen handtekening op staat, hoe kan je daar nog echt kritisch op zijn? Dat is lastig en daarom ben ik ook blij dat beide insprekers in ieder geval hebben gezegd dat ze het een goed stuk vonden, dat is in ieder geval geruststellend omdat het juist die mensen zijn waar je mee in gesprek wilt. Wat vond ik werkelijk van het stuk? Dat ga ik nu toch een beetje onthullen. Vooral punt 1 was wat ons betreft aangelegen omdat op die dag van de dorpsraden, het werd al vermeld door mijnheer Vermeulen, bleek dat we juist dat contact met de gebieden aan het kwijtraken zijn, dat we eigenlijk niet meer goed weten wat er aan de hand is en wat er speelt, behalve dan als je op uitnodiging van een dorpsraad ergens bent.

Dus we zijn eigenlijk op zoek naar hoe we die verhalen nu weer los krijgen en we hopen dat dit een middel is. Het stuk lijkt te zeggen dat het met name participatie met de dorpsraden is, maar dat is uitdrukkelijk niet de bedoeling. We kregen vanmiddag nog een brief van de SOHC dat die ook graag meepraat en dat is precies de bedoeling, om niet alleen met de dorpsraden, maar juist zo breed mogelijk met belanghebbenden te spreken. Dat is participatie zoals we dat voor ons zien en dat is ook de bedoeling van dit geheel. Dat je van de gebiedsmanager ook te horen krijgt 'wie zijn nou die stakeholders, wie zijn nou de mensen die belangrijke dingen vinden van het gebied?' Ik hoop dat dat een onderdeel zal zijn van punt 1. Punt 2, het uitwerken van de langetermijnvisie. Dat is eigenlijk wat meer voor de fijnproevers. Daar waren ook alleen maar enthousiaste mensen voor bij de dorpsraden te vinden. Ik denk dat dat moeilijker is om gewoon aan burgers te vragen. Die vinden dat ingewikkeld en dat is het eigenlijk ook. Daar zit dat punt 3 bij de gespreksmemo. Dan merk je al dat de dorpsraad vindt dat wat in die gespreksmemo staat ook echt gaat gebeuren. Het is alleen maar een richting om in dat gesprek met die dorpsraad over die lange termijn te kijken wat er haalbaar is en wat niet. We zijn daar benieuwd naar. Punt 4.

Ik vond het wel merkwaardig dat we nog gaan besluiten omdat het college al de vrijheid heeft genomen om te reageren. Dus dat hoeven we niet meer te besluiten. Daar wil ik het college dank voor zeggen en daarmee wil ik mijn eerste termijn afsluiten. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Butter. Mijnheer Salhi van HAP, het is uw beurt. Gaat uw gang. Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

5

De heer SALHI: Dank u wel voorzitter. Participatiedemocratie betekent dat onze inwoners en instellingen en ook andere belanghebbenden mogen meedenken, meepraten en ook meebeslissen. Dat is precies wat mijn fractie aan participatie in de samenleving wil terugzien, maar helaas is dit niet altijd de praktijk. Het vertrouwen in de overheid is tot een dieptepunt gedaald en daarmee neemt ook de polarisatie toe op verschillende thema's. We zien dat terug in onvrede die wordt geventileerd op de publiekstribune of via social media. Met regelmaat horen we van insprekers dat ze zich niet gehoord voelen. Soms voelt een individu zich niet gehoord, of een groepering. Ze wenden zich dan tot de raadsleden als laatste redmiddel. Op het eerste gezicht lijkt het participatietraject goed op orde te zijn; er worden enquêtes en brieven rondgestuurd, er worden inspraaksessies voor bewoners georganiseerd, dorps- en wijkraden worden actief benaderd en gevraagd om input te leveren en wij als raadsleden gaan actief de wijk in om naar onze inwoners te luisteren. In elk stuk staat een paragraaf over participatie en hoe dat is gegaan want daar zijn regels voor en die worden nauwgezet nageleefd. Ondanks dit alles leidt in de praktijk toch de uitkomst van participatie vaak niet tot het gewenste resultaat. Twee voorbeelden.

Het dagelijks bestuur kernen is, zoals u weet, opgestart in januari 2021 door problemen bij een participatiesessie omdat de kaders niet helder waren. En bij de totstandkoming van het concept-VSP dat nu ter inzage ligt, bleek onlangs dat de wijkraad Toolenburg en andere partijen niet goed zijn gehoord in het voortraject. Meerdere partijen hebben iets gezegd over het voortraject, dus dat mag duidelijk zijn. Participeren moet niet alleen over de invulling gaan, maar juist over het onderwerp. Anders gezegd, het gaat juist over beslissingen zoals of er bomen of bloemen moeten komen, niet alleen of het tulpen of narcissen moeten zijn want dan voelen inwoners zich niet gehoord. De knelpunten zijn: geen duidelijke afspraken over waar we over moeten praten, geen duidelijke kaders waarbij bij beide partijen verwachtingen onuitgesproken blijven. Overigens is het voor ons als raadsleden soms ook lastig om de rol bij het participeren te controleren en goed in te vullen. Mijn fractie is blij met het initiatief van de WWR omdat de langetermijnvisie voor de participatiedemocratie helder is neergezet. Tegelijkertijd vraagt mijn fractie zich af waar de verbeteringen zichtbaar zullen zijn. In het memo staat dat de ambtelijke organisatie versterkt moet worden met meer en nieuwe capaciteit.

Dat is precies waar het fout gaat, we zijn te veel met onszelf bezig en het vertrekpunt moet juist zijn om in te spelen op wat er vanuit de samenleving op ons afkomt. Wat mijn fractie betreft, trekken we gelijkwaardig op en is onze houding dat we er samen uitkomen. Een ander zorgpunt is de samenstelling van de besturen van de dorps- en wijkraden en de Participatieraad. We zien dat vaak dezelfde mensen actief zijn en dat er over het algemeen weinig diversiteit is. Dat past niet bij het streven naar een brede vertegenwoordiging van de samenleving. Ondernemersverenigingen zijn onmisbaar, zij moeten betrokken worden. Bovendien lijkt het een steeds grotere opgave te zijn om vrijwilligers te vinden, bijvoorbeeld voor besturen. Mijn fractie is benieuwd hoe de langetermijnvisie hiermee omgaat. Ik ga afsluiten voorzitter. Mijn fractie kan zich goed vinden in het initiatiefvoorstel maar ziet ook uitdagingen. Participatie is niet alleen ophalen, maar ook actief terugkoppelen wat er wel en vooral ook niet is gedaan. En duidelijk maken hoe het proces gaat. Bij participatie moet er ruimte zijn om samen wezenlijke aanpassingen te maken. Een goede werkwijze kunnen we borgen door in het stuk in de stemmingenlijst te eisen dat daarin opgenomen wordt op welke wijze geparticipeerd is en hoe betrokken partijen passende terugkoppeling krijgen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Salhi.

De volgende spreker is mijnheer Van der Peet van het CDA. Gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Wij beginnen ook onze bijdrage met een compliment aan de WWR van de vorige periode. Namens het CDA Haarlemmermeer was Ingrid Vink hierbij betrokken. En dat we vandaag een voorstel bespreken dat in onderlinge samenwerking tot stand is Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

6

gekomen, stemt ons zeer tevreden. De raadswerkgroepen hebben echt toegevoegde waarde, dat blijkt maar weer eens. En het is ook mooi om te zien dat de raad ook steeds meer zelf het initiatief neemt. Het bestuur van onze gemeente staat voor de ingewikkelde taak om de afstand tussen bestuur en inwoners kleiner te maken. De lokale politiek in de vorm van de gemeenteraad speelt hier een belangrijke rol in. Dit is de plek waar deze twee werelden al decennialang samen komen. Raadsleden kunnen hun rol als volksvertegenwoordiger echter alleen goed invullen als er een goede interactie is met inwoners en groepen die hiervoor opkomen. De dorps- en wijkraden in Haarlemmermeer geven hier al jaren invulling aan. De tijd dat mensen zich spontaan wilden inzetten voor hun eigen leefomgeving is echter voorbij. Dat zien we terug in het verenigingsleven, waar het aantal vrijwilligers afneemt, en dat is helaas ook aan de orde bij de dorps- en wijkraden. We moeten daarom de handen ineen slaan en werken aan nieuwe vormen van interactie die passen in de huidige samenleving en waarmee bestuur en inwoners dichter bij elkaar kunnen komen. Met de lokale politiek als essentiële verbinding. De WWR heeft in het initiatiefraadsvoorstel verschillende acties opgenomen om hier concreet handen en voeten aan te geven. Wij staan volledig achter deze voorstellen.

We zien ook een positieve grondhouding van het bestuur, college en daarmee staan alle lichten op groen. We moeten het gewoon gaan doen; met elkaar ervaren welke dingen werken en welke niet en blijven kijken waar verbetering mogelijk is. Wij hopen van harte dat onze inwoners meer betrokken worden bij de keuzes die we als bestuur maken en zich hierdoor ook meer verantwoordelijk gaan voelen. En dat we hier ook andere gezichten zien dan de usual suspects, het werd net ook al genoemd. Die opgave is echter niet eenvoudig en begint wat ons betreft met een duidelijke opdrachtomschrijving en spelregels. De raad heeft vaker geconstateerd dat het managen van verwachtingen essentieel is. Maak duidelijk waar het wel over gaat. Maar vooral ook waar het niet over gaat, dat hebben we de Dorpsraad Nieuw-Vennep net ook nog horen zeggen. Het CDA pleit ervoor dat dit ook onderdeel wordt van de nog uit te werken agenda. Tot slot doen we een oproep aan iedereen die hier verder mee aan de slag gaat. Hou het simpel, maak het aantrekkelijk voor iedereen, maar blijf ook realistisch, want participatie is niet hetzelfde als je zin krijgen. En dat zal het ook niet worden, hoe je het ook organiseert. Een geweldig proces zonder deelnemers levert uiteindelijk nog niets op. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van der Peet van het CDA. De volgende spreker is mevrouw Mees van de VVD. Gaat uw gang.

Mevrouw MEES: Dank u wel voorzitter. Een wijze man uit Betondorp sprak ooit eens de wijze woorden 'elk voordeel heb zijn nadeel'. Voor mij betekent dat dat lid mogen zijn van een fractie die best groot is, betekent dat ik pas na vier maanden voor het eerst aan het woord ben. Maar ik heb de tijd goed gebruikt om zoveel mogelijk af te kijken en te leren van al mijn raadscollega's tijdens alle vergaderingen en ik heb geprobeerd om me zoveel mogelijk te verdiepen in mijn aandachtsgebieden. Voor dit onderwerp waar we hiervoor bij elkaar zijn, stuit ik op stukken waarin vermeld staat dat vanaf 2014 het college focus legt op participatie, maar ook het rapport van de RKC met aanbevelingen uit 2020 en een sessie in 2021 over de werkwijze gemeenteraad bij participatie. De overheid vraagt van ons om een inspraakverordening aan te passen naar een participatieverordening, dus er is ook een absolute noodzaak tot voortgang op dit onderwerp. En nu ligt het initiatiefvoorstel langetermijnvisie participatiedemocratie voor. Als nieuweling vraag ik me af waarom we sinds 2014 nog niet echt uit de startblokken zijn gekomen, behalve zoals het college aangeeft in haar bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel, met de Jongerengemeenteraad en de kinderburgemeester.

Er ligt nu een voorstel om de ontwikkeling van de langetermijnvisie op een participatiedemocratie als een interactief beleidsproces te organiseren. Dat vinden we als VVD-fractie een goede eerste stap en wij steunen dit initiatief van harte. De sessie hierna over de Kanaalstrategie is ook een stap op de participatieladder op. Natuurlijk is het spannend voor ons allen om ruimte te geven aan instanties en bewoners om invloed te geven op beleid. De mate waarin Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

7

dat gegeven wordt, is weliswaar afhankelijk van de trede op de participatieladder die we afspreken met elkaar in deze langetermijnvisie. Ook de snelheid van bestuur kan negatief beïnvloed worden als we daar niet creatief mee omgaan door bijvoorbeeld deelbesluiten tussentijds te behandelen in de raad om vervolgens het participatieproces weer op te pakken. Ook dat zal in de visie verwerkt worden, is onze inschatting. We zullen moeten voorkomen dat bewoners en instanties het gevoel krijgen dat participatie een draagvlaktruc is. Verwachtingen zullen vooraf gemanaged moeten worden. Er zal transparantie moeten zijn over de mate van participatie en terugkoppeling is cruciaal. We zullen zorgvuldigheid moeten afwegen ten opzichte van snelheid. Participatie is meestal niet bedoeld om te kiezen tussen ja en nee. Participatie is bedoeld om andere gezichtsvelden te verkennen en daarmee de plannen inhoudelijk te verrijken. Het helpt beleidsmakers in plaats van dat het ze in de weg staat, maar dan is het belangrijk om context en spelregels vooraf goed te markeren. Onze conclusie is dat participatie zeer gewenst en tegelijkertijd zeer ingewikkeld is, zeker met het oog op het democratische besluitvormingsproces en de rol die wij hebben als gekozen volksvertegenwoordigers die het algemeen belang voor ogen moeten houden.

Daarom is het waarschijnlijk al zo lang onderwerp van gesprek in Haarlemmermeer. Laten we dan nu de eerste babystapjes zetten. Concreet wordt gevraagd wat wij als fractie ervan vinden om op gezette tijden de verschillende gebieden in Haarlemmermeer te ontmoeten op het raadhuis en in de kernen. Daar zijn we als VVD groot voorstander van. We vinden het wel noodzakelijk dat daar een diverse afspiegeling van verschillende meningen te horen is en geven daarom ook aan dat wij breder willen kijken dan alleen dorps- en wijkraden. We denken niet-limitatief aan bijvoorbeeld ondernemingsverenigingen of bedrijfsinvesteringszones, zoals de SOHC, waar hier ook al eerder naar verwezen is, die ons allen vandaag een bericht heeft gestuurd graag betrokken te worden, of ook bijvoorbeeld ervaringsdeskundigen van instanties, als Ons Tweede Thuis et cetera, alles afhankelijk van het onderwerp en het kader dat we meegeven als raad. Hierbij willen we niet onbenoemd laten dat er ook ruimte moet zijn voor dorps- en wijkraden om niet deel te nemen aan deze ontmoetingen omdat ze andere of geen politieke ambities hebben. Qua financiën wordt aangegeven dat we rekening moeten houden met een forse impact, vooral door het investeren in mensen voor de organisatie van werkprocessen en vervolgens in het productief maken en communiceren van de uitkomsten van de besluitvorming.

Als VVD gaan we ervan uit dat de participatiedemocratie oplevert dat planvorming en besluitvorming beter wordt doordat vanuit meerdere invalshoeken naar het onderwerp gekeken wordt en dat dit zal leiden tot meer draagvlak in de samenleving. Dit weegt op tegen enige verhoging in de kosten. Maar laten we dit alles per project evalueren om te zien of dit in de praktijk ook zo uitvalt en bijsturen indien het gewenste effect niet optreedt. Wij vragen ons wel af of het haalbaar is qua personeelscapaciteit van de gemeente, omdat er sowieso schaarste is. Als VVD kijken we uit naar de volgende stap en zullen we met dezelfde spanning als u allen kijken waar dit ons gaat brengen. Om met de woorden van diezelfde wijze man te eindigen 'je gaat het pas zien als je het doorhebt'. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Mees. Mijn complimenten en gefeliciteerd met uw maidenspeech. De volgende spreker is mevrouw Roos van FVD. Gaat uw gang. Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter, heel veel is al gezegd dus ik zal ook een beetje in herhaling vallen, denk ik. Voor ons ligt een initiatiefvoorstel van de werkgroep. Bedankt hiervoor. Het doel is dat de raad het gesprek over planning, beleid en regelgeving per gebied met alle betrokkenen kan voeren. Wekt het aanbevolen, interactieve beleidsproces niet te hoge verwachtingen? Er is reeds zeer laag vertrouwen in de politiek.

Dit kan al snel door wijkraden en vergelijkbare organisaties uitgelegd worden alsof er ook daadwerkelijk invloed uitgeoefend kan worden, terwijl het meestal al beklonken is. Het idee is mooi, maar in de uitvoering is het eigenlijk nooit wat ervan verwacht wordt. Over het algemeen zijn het altijd dezelfde mensen die zich voor bijvoorbeeld klankbordgroepen en wijkraden aanmelden waardoor er geen diversiteit van geluiden ontstaat. Het is al eerder genoemd. Dat neemt niet weg dat het voor de Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

8

raad natuurlijk altijd wijs is het oor te luisteren te leggen. Schep hiermee alleen geen valse verwachtingen. Er is meer behoefte bij inwoners aan tijdige en duidelijke informatie en duidelijkheid over waar nog op gestuurd kan worden, iets dat voor de raad vaak genoeg ook niet duidelijk is. Het sleutelwoord: communicatie. Het gehele proces dat voor ons ligt, is veelomvattend, bewerkelijk en tijdrovend voor iedereen in dit proces. Als blijkt dat het voor de dorps- en wijkraden niet het gewenste effect heeft, heeft dit grote gevolgen voor het gevoel richting politiek. Het doel is het gesprek aan te gaan. Dit moet voor iedere partij dus duidelijk zijn. In de toekomst moeten inwoners op een kaart ontwikkelingen kunnen zien in hun eigen gebied waar alles bij elkaar komt, begroting, beleid en werkplannen. Dat is prachtig, voor iedereen een mooie tool. Als dit uiteindelijk werkt, zou ik zeggen, dat moet zeker navolging krijgen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Roos. Dan is de volgende spreker de heer Meijer van BVNL. De heer MEIJER: Dank u wel voorzitter. Ik zou bijna zeggen 'je moet scoren om te kunnen winnen'. Mevrouw Mees, goede maidenspeech, mijn complimenten. Ik wil eerst de Werkgroep Werkwijze Raad danken voor dit uitgebreide voorstel. Ik hoor heel veel juichberichten, maar ik zit er iets minder positief in.

Bij de laatste verkiezingen hadden we een opkomstpercentage van 46,5%. Daar kunnen we heel wat aan doen om dat beter te maken. Ik ben heel benieuwd hoe we dat gaan doen. Als je keek naar de politieke cafés waren de mensen die daar kwamen met name raadsleden. Er stonden hooguit vijf, zes man van onze eigen inwoners. Dus hoe we dat beter gaan krijgen? Ik heb geen idee. Ik ben blij dat we wel de referendumverordening nu hebben. Het heeft drie burgemeesters gekost, maar ten slotte is die er wel. Er is al eerder gezegd, het vertrouwen is weg, niet alleen in de landelijke politiek, maar ook lokaal. En participatie is echt niet heilig, want er komt heel veel verschillende informatie op je af en heel veel verschillende meningen en je moet ze op een lijn zien te krijgen. Ik zal een voorbeeld noemen. Als ergens een GSM-mast geplaatst moet worden – iedereen wil bellen, iedereen wil mobiel bereikbaar zijn – dan wordt er gezegd 'ja, nimby; not in my backyard'. Maar dat ding moet toch ergens neergezet worden. Dus dat zijn heel lastige zaken. En ik zeg zo maar dat ik hoop dat de langere termijn toekomst wat meer gaat opleveren, maar ik zie het niet als een heilig middel. Maar goed, participeren kun je leren. Dank u wel. De VOORZITTER: Heel mooie afronding mijnheer Meijer, dank u wel. Mevrouw Gumbert, GroenLinks. Gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel, voorzitter.

GroenLinks is altijd enthousiast over meer samenwerking en participatie met inwoners en organisaties. 'Hoe samer, hoe beter', wat ons betreft. Dat ene hokje eens per vier jaar vinden we niet genoeg. Echt meedoen kan en moet meer zijn dan alleen maar stemmen. Dit initiatief van de WWR, de langetermijnvisie participatiedemocratie, vinden wij uitstekend. De gemeenteraad komt uit het raadhuis en gaat naar de inwoners toe, tegelijkertijd worden de inwoners uitgenodigd om bij ons binnen te komen. Wij verwachten dat deze beweging in twee richtingen waardevol zal zijn voor zowel de raad als de inwoners. Het kan de lokale democratie versterken en inhoudelijk het debat in het raadhuis en in de samenleving zowel verbreden als verdiepen. We hadden wel een beetje moeite met punt 2 van het initiatiefvoorstel, om de ontwikkeling van de langetermijnvisie op de participatiedemocratie als een interactief beleidsproces te organiseren. Wat betekent dat nou? Is het mogelijk, een vraag aan de Werkgroep Werkwijze Raad, om dit concreter te maken bij wijze van spreken in jip-en-janneketaal? Want als raadsleden al niet eens precies weten hoe en wat er interactief moet worden ontwikkeld of georganiseerd, dan weten inwoners misschien ook niet precies wat er verwacht wordt. Of wat er mogelijk is.

Verder hopen we nog op een extra toelichting op de raadsbijeenkomsten die volgens het voorstel zes keer per jaar buiten het raadhuis gehouden zullen worden. Zijn dat dan gewone raadsvergaderingen, Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

9

maar dan op locatie? Of zijn het een soort politieke cafés georganiseerd door de raad, of extra inspraakavonden naast de gewone die gekoppeld zijn aan specifieke projecten? Vergaderen op locatie lijkt ons nuttig en vooral ook leuk. Maar waar gaan die vergaderingen over en komen ze op de gewone agenda van de raad, dat wil zeggen op donderdagavonden, of valt het buiten de reguliere raadsvergadering? Maar wanneer vinden ze dan plaats en hoe zorgen we dat de raadsleden wel aanwezig kunnen en willen zijn? En niet alleen voor de raadsleden is het natuurlijk belangrijk dat we er zoveel mogelijk zijn, maar ook voor gewone inwoners, belangengroepen, organisaties en ondernemers. Hoe worden de mensen geïnformeerd? Met de dorps- en wijkraden informeren zal dat denk ik nog wel lukken, maar is er een plan voor publiciteit hierover, want vanuit inwoners gezien is het natuurlijk belangrijk dat de participatiedemocratie geen feestje voor enkele enthousiastelingen is. Dus ik denk dat we hier goed over kunnen verder praten. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Gumbert. Dan is nu de beurt aan mevrouw Denie van de PvdA. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter, ik heb al veel gehoord. De PvdA is ook zeer enthousiast over het initiatiefvoorstel dat voor ons ligt. Een heel goede stap in de richting van een participatieve democratie.

Echter, er is ook een aantal dorps- en wijkraden dat heeft aangegeven geen vertrouwen meer te hebben in een samenwerking met de gemeente. Dit komt, zoals ook al genoemd is door de insprekers, doordat zij zich niet gehoord voelden. Wij vragen ons dan ook af of dit zal worden meegenomen bij de uitwerking van de plannen. In het initiatiefvoorstel staat dat een aantal leden van dorps- en wijkraden hebben aangeboden mee te werken aan het beleidsvoorstel, maar met het gegeven dat er ook dorps- en wijkraden zijn die geen vertrouwen meer hebben in samenwerking zijn wij dan ook benieuwd hoe we ook deze mensen bij het proces kunnen betrekken. Daarnaast is het wat ons betreft een uiterste noodzaak dat er niet alleen informatie wordt opgehaald, maar dat de uiteindelijke verwerking van deze informatie ook wordt teruggekoppeld aan de participanten. Ook dat is al eerder genoemd. Hierbij is belangrijk dat wanneer inbreng niet wordt meegenomen, met een goede onderbouwing terug te koppelen waarom dit niet is meegenomen. Wij zijn ontzettend benieuwd naar het vervolg en kijken uit naar de uitkomst. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Denie dan hebben we nog een partij die nog een bijdrage heeft, mijnheer Sulmann, gaat uw gang.

De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter, ook mijn handtekening staat onder het stuk, dus op zich had ik kunnen zeggen 'akkoord', maar ik wil er nog wel even iets over zeggen. De basis voor dit initiatiefvoorstel is een langetermijnvisie en dat is nu precies wat wij als gemeenteraad moeten doen. We zijn vaak bezig met de hectiek van de dag en daardoor bezig met korte termijn brandjes blussen. Maar als we toekomstige uitdagingen niet nu ook adresseren, blijven we voor korte termijn de brandjes blussen en letterlijk dweilen met de kraan open. Dit initiatiefvoorstel probeert de verbinding tussen raad en gemeentelijke samenleving te verbeteren door letterlijk de inwoners naar het gemeentehuis te krijgen. En, misschien nog wel belangrijker, de raadsleden de dorpen en wijken in te krijgen. Het lage vertrouwen in de politiek wordt een steeds groter probleem en als gemeenteraad is dat een van de belangrijkste onderwerpen. Dit initiatiefvoorstel levert enerzijds direct een oplossing om raad en inwoners dichter bij elkaar te brengen om zodoende het lage vertrouwen te herstellen. Maar het levert ook een dialoog op over hoe we in de toekomst om willen gaan met participatie. Inwoners willen zich logischerwijs gehoord voelen en een serieuze partner zijn in een participatieproces.

Het voorstel levert ook concrete maatregelen op, zoals bijvoorbeeld het Right to Challenge dat de raad kan instellen als extra instrument voor actieve zeggenschap waar inwoners behoefte aan kunnen hebben.

Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

10

Afsluitend voorzitter, de ontwikkeling van de langetermijnvisie participatie wordt ingericht als een interactief beleidsproces. Een mooi woord inderdaad. Dus we doen dit vooral samen met inwoners en belanghebbenden, wat ons betreft het enige juiste om de participatie vorm te geven. Dank u. De VOORZITTER: Leuk hè, dat woord als tongbreker, participatiedemocratie. We zijn aan het einde van de eerste termijn. De partijen SRH en EEN Haarlemmermeer zijn niet aanwezig, dit voor de notulen. Dan zou ik zeggen 'het woord is aan het college', maar we gaan vragen aan de twee leden van de Werkgroep Werkwijze Raad om een eerste termijn te doen. Mijnheer Boerman, wilt u als eerste? Of mevrouw Van de Meeberg? De heer BOERMAN: We hebben elkaar lang aangekeken en ik mag het doen voorzitter. Ik mag beginnen en zo moet ik het ook zeggen want dit is ook echt een begin, volgens mij. We hebben er als WWR lang over gesproken – er zit een aantal mensen hier in de zaal, mevrouw Kliphuis, mijnheer Sulmann en mijnheer Den Butter die er allemaal ook nog bij waren – omdat we ook zagen na het rapport van de Rekenkamercommissie 'er is iets tussen de raad en de inwoners waar een soort kloof is ontstaan. Vanuit de gemeente doen we heel veel met de gebiedsmanagers maar heel veel signalen vanuit de inwoners bereiken de raad moeilijk en er zijn geen vaste momenten'.

Daar is dit voorstel een beetje uit voortgekomen. Ik heb daar heel veel goede geluiden over gehoord en daarvoor dank aan de hele raad. En dank ook aan de hele commissie want er is best wat werk in gestoken. Maar zoals ik al zei, het is een start, zo zien wij het in ieder geval. We moeten als raad hiermee verder. We moeten als raad kijken 'hoe gaan we het verder vormgeven?' Vandaar ook dat interactieve beleidsproces. Er wordt door diverse partijen gevraagd 'hoe ziet u dat voor zich?' Dat zien wij als oude WWR niet echt voor ons. We hebben dit aangeboden aan de raad en het is nu aan de raad om dat verder vorm te geven. Maar ik hoorde mevrouw Gumbert zeggen 'hoe samer, hoe beter'. Dat zou ik namens de oude WWR wel willen meegeven. Interactie zien wij voor ons als 'doe dat nu ook samen en doe dat samen als raad en dorps- en wijkraden, maar doe het ook samen met al die andere mensen die iets vinden van de gemeente, die iets hebben met de gemeente en die iets willen van de gemeente'. Dus ook de ondernemersverenigingen en ook alle verenigingen die genoemd zijn, geef die nu ook een rol in dat hele proces. Wie het dan vervolgens moet gaan doen, laten wij in het midden maar het lijkt mij in de lijn der verwachtingen liggen dat dat een opdracht is die deze raad mooi kan meegeven aan onze opvolgers als WWR. Zodat we daar de komende jaren die vervolgstappen zetten die gezet moeten worden.

Dat als aftrap. Ik denk dat ik een paar vragen kan langslopen die er nog zijn. We beginnen bij D66, dat zei 'het is heel belangrijk dat in ieder geval meer inwoners meedoen'. Daar heb ik ook iets over gezegd, dat zou ook onze visie zijn en het zou ook mijn aanbeveling aan de raad zijn om dat ook wel zo breed mogelijk op te zetten. De tweede opdracht was zo veel mogelijk die feedback terug te koppelen. Dat heb ik van heel veel partijen gehoord en dat lijkt me eigenlijk vanzelfsprekend. De derde was de quickscan en ik ben nu aan het bedenken wat ik daarover moet zeggen dus die geef ik even door. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Mevrouw Van der Veldt heeft gesproken over die quickscan die staat in die gespreksmemo als optie om te gebruiken als raad. De vraag lag eigenlijk voor hoe de andere raadsleden daarnaar keken want wat mijnheer Boerman net ook al zei, dat ondersteun ik van harte, er zijn heel veel vragen gesteld over 'hoe gaan we nu verder met elkaar?' Daar gaan wij dus met z'n allen over. Wij gaan daar nu geen antwoord op geven. Dat kunnen we niet maar dat willen we ook niet want juist dat interactieve proces moet je met elkaar, niet alleen als raad, maar ook samen met al die mensen die dat graag willen, verder vorm gaan geven. Dus daar gaan we met elkaar over.

Dus als we horen van een aantal mensen dat het vertrouwen weg is, dit is dus een manier om te zorgen dat we vertrouwen terug gaan winnen, door dit goed op te pakken met elkaar en ook daadwerkelijk uit te gaan voeren, Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

11

samen met elkaar. En we moeten er dus ook zelf op toezien dat we dit met elkaar goed gaan uitvoeren. Dat is een opdracht aan jullie allemaal van ons allemaal om daar samen hand in hand mee verder te gaan. We hebben heel veel gehoord ook op die Dag van de Raden en ook hier vanavond, dus eigenlijk hebben we denk ik hetzelfde doel met z'n allen want ook de insprekers hebben daar iets over gezegd: koppel terug maar wees ook open en eerlijk over de beslissingen, communiceer helder, open en eerlijk met elkaar. Mensen hebben echt wel door wanneer dat niet gebeurt en zo verlies je het vertrouwen. Dat horen we steeds opnieuw en dat is ook iets dat wij aan de uitwerking zouden willen meegeven. En de VVD heeft iets gezegd over waarom er niet eerder iets gebeurd is. Ik wil dat bestrijden want ik denk dat we sinds 2014 echt wel flink bezig zijn met participatie en dat we heel veel hebben geleerd daarvan. We hebben dingen echt wel goed zien gaan en we hebben dingen ook heel erg verkeerd zien gaan en de resultaten daarvan hebben geleid tot dit stuk. Dit is een uitwerking en adviezen op basis van de lessen die we hebben geleerd met elkaar. Ik denk dat we al best een hoop hebben gedaan. Even denken, er was nog iets dat ik heel graag wilde zeggen. Ik geef hem weer even terug, misschien bedenk ik het dan. De heer BOERMAN: Als het mag, voorzitter, maken we er een soort samen dingetje van.

Hoe samer hoe beter, zullen we maar zeggen. De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer BOERMAN: Dan neem ik even over want mij zijn ook een paar dingen bijgebleven. De HAP had het over de raadsleden als laatste redmiddel. Dat is vaak het gevoel. Precies dat gevoel hebben we willen bestrijden want dat gevoel is voor de raadsleden vervelend want de raadsleden willen graag aan de voorkant zitten en die willen graag ook kaders meegeven. We hebben een kaderstellende rol, vandaar ook dat we dit stuk graag vroegtijdig inbrengen, maar het is ook voor de dorpsraden en de wijkraden vervelend en voor de andere inwoners vervelend om hier te moeten komen om de raad aan te spreken als laatste redmiddel. Daarom zeggen wij 'ga nu kijken of je een vorm kunt vinden waardoor je eerder met elkaar in gesprek raakt, waardoor je eerder weet als raadsleden wat er leeft in diverse gebieden'. Dat kunnen dorpen zijn, dat kunnen wijken zijn, maar dat kunnen ook werklocaties zijn, dat kan ook. Er zijn allerlei vormen denkbaar. Maar zorg nu eens dat die wens die de inwoners en de raadsleden delen op een manier wordt geadresseerd die past bij de tijd waarin we nu leven. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman, u krijgt een interruptie van mijnheer Salhi. De heer SALHI: Dat is een duidelijk statement dat u maakt.

Maar ik vroeg me af, we hebben daar een participatieladder voor die eigenlijk heel erg duidelijk is over hoe er geparticipeerd wordt en toch lijkt dat niet te werken. Hoe ziet u dat? Hoe ziet de WWR dat punt? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Als ik mag, voorzitter? De participatieladder op zich is een instrument en wat niet lijkt te werken, is hoe met de uitkomsten wordt omgegaan. Of hoe aan de voorkant de verwachtingen worden gemanaged. Wat we al eerder hebben gehoord, wat we hier in de zaal ook vanavond horen, van zowel insprekers, als van raadsleden is: manage die verwachtingen door communicatie, door terug te geven wat je hebt gedaan met die inbreng, wat je verwacht, aan de voorkant. Ik hoorde ook iemand zeggen 'participatie werkt niet'. Ik denk dat het heel goed werkt, maar ik denk alleen dat heel veel mensen denken dat participatie betekent dat je je zin krijgt. Dat is niet zo. Mijnheer Meijer zei het al terecht, iedereen zegt 'ik wil wel iets, maar niet hier'. Het gaat erom hoe je met elkaar dat proces in gaat, wat je ervan verwacht. Die communicatie moet heel helder en duidelijk zijn. En inderdaad, als raadslid, dat weten we allemaal wel inmiddels, doe je het nooit helemaal goed. Er is altijd Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

12

wel iemand boos op je. De kunst is te zorgen dat iemand die het niet met je eens is wel snapt waarom je een andere beslissing hebt genomen. Dat gaat veel beter als je daarover goed en helder communiceert met elkaar. Dat is wat we vooral hebben proberen mee te geven in dit document. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman was net aan een betoog bezig. Gaat u verder. De heer BOERMAN: Daar dan op aansluitend. Kort. Het CDA had het over de lokale politiek als essentiële verbinding en daar sluit ik dan meteen aan bij hetgeen mijn collega mevrouw Van de Meeberg zei, ik denk dat het inderdaad gaat om die essentiële verbinding en dat we onze taak als volksvertegenwoordigers, want dat zijn we natuurlijk, ook kunnen invullen. En ik snap dat dorps- en wijkraden op allerlei manieren bij de gemeente aankloppen. Maar wij kloppen weinig bij hen aan als gemeenteraad. Zij kloppen ook niet veel bij ons aan. Alleen als laatste redmiddel en dat hiaat hebben we hierbij geprobeerd… We hebben geprobeerd een voorstel te doen aan de raad om dat anders in te vullen en dan is het nu aan de raad om daarover een mening te geven. Ik heb gelukkig breed gehoord dat dat een wens is die leeft en ik kijk er ook erg naar uit om dat in het vervolg ook weer verder vorm te geven. Dan rond ik het daarmee af en als er vragen zijn hoor ik het graag. De VOORZITTER: Ik zie dat mevrouw Van de Meeberg nog wat wil toevoegen.

Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u voorzitter, ik wil ook nog de hand in eigen boezem steken in die zin dat dit proces al best lang duurt. We hebben corona tussendoor gehad en er is – daar wil ik echt mijn grote complimenten en dank voor uitspreken – ambtelijk ontzettend veel werk gestoken in de voorbereiding en de uitwerking hiervan. Maar het heeft ook wel even geduurd en ik wil graag meegeven aan de raad, dus inclusief mijzelf: laten we zorgen dat we hier snel verder mee gaan en stappen gaan maken om dit daadwerkelijk uit te gaan voeren. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van de Meeberg en mijnheer Boerman, dan kijk ik even rond of er behoefte is aan een tweede termijn, of iemand nog iets wil zeggen. Zal ik gewoon een rondje maken? Mevrouw Van der Veldt. Mevrouw VAN DER VELDT: Ik wil graag nog horen over die quickscan wat mijn collega's daarvan vinden. De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Wat ik daarvan vind? Het punt is dat de quickscan onderdeel is van de tools die in de toolbox zitten om participatiedemocratie vorm te geven en precies dat willen we eigenlijk juist graag interactief doen. Dat is wat het voorstel is. Dus het is eigenlijk niet zo heel erg belangrijk wat ik ervan vind, want juist dat is iets dat we in die nieuwe vorm van werken proberen weg te leggen in de participatie.

Op het moment dat ik zeg 'dat vind ik een goed idee en dat gaan we doen', sla je eigenlijk meteen een tool uit handen bij de mensen die komen participeren. Dan heb je alweer alles beslist. Dat is lastig ook; wat laat je los en wat laat je niet los? Het idee was juist onder punt 2 om die participatiedemocratie met elkaar vorm te gaan geven en op die plek, dus in een discussie een-op-een te gaan bepalen 'is zo'n quickscan wat voor ons?' Dat zou kunnen en wellicht wel, maar ik wil daar nu niets over vastleggen. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert op dit punt. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik vond die quickscan juist wel aantrekkelijk omdat iedereen er zijn mening in kan geven zodat je die interactie kunt bereiken omdat je dan ook met elkaar weet waar Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

13

we het over hebben. Op het moment dat je een discussie hebt, kun je iedereen vragen om daarop te reageren op zo'n manier, dus je kunt het gebruiken als onderdeel. Het is niet een doel op zichzelf. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Salhi op dit punt. De heer SALHI: Ik kan me daar wel bij aansluiten. Ik denk dat het ook een goede check is om te bepalen waar we zitten en waar we staan en dat van daaruit het vertrekpunt zou kunnen zijn. Dan heb je in ieder geval de informatie binnen die je nodig hebt. Voor mij is het echt een check in plaats van een quickscan. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet op dit punt. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ik sluit me helemaal aan bij wat mijnheer Den Butter heeft aangegeven. Ik denk dat we de afgelopen jaren, mevrouw Van de Meeberg gaf dat ook al aan, vanaf 2014 volgens mij, een gigantische gereedschapskist vol met praktijkvoorbeelden, tools en weet ik veel wat allemaal hebben verzameld en dat we zelfs zoveel hebben dat we niet eens goed weten hoe we het in moeten zetten. Dan moet je wel heel terughoudend zijn om weer nieuwe tools toe te voegen, denk ik, want elk jaar komen er wel weer ergens nieuwe dingen uit. Dus ik denk dat het vooral aan de groep die hiermee verder gaat is om te kijken 'wat is nu de beste tool voor welke situatie?' in plaats van dat we dat hier nu zo gaan neerleggen. De VOORZITTER: Dank u wel.

Nog iemand anders over de quickscan? Mevrouw Denie. Gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Ik sluit me aan bij wat mijnheer Van der Peet ook zei. Er liggen al best veel tools maar aangezien we het vanavond toch hebben over participatie in samenwerking met onder andere dorps- en wijkraden, als er zo'n grote toolbox is, laten we daar met elkaar doorheen gaan en dan kijken met de partijen die uiteindelijk zullen participeren wat zij het prettigst vinden werken, in samenspraak met ons. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Mees nog. Mevrouw MEES: Ik sluit me ook aan bij mijnheer Van der Peet en mijnheer Den Butter en mevrouw Denie dat we vooral niet nu al moeten besluiten welke tool we gaan gebruiken, maar dat we dat met de groep waarmee we gaan participeren doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van der Veldt, om af te ronden. Mevrouw VAN DER VELDT: Dank u wel. Als reactie daarop, de quickscan komt uit een gespreksmemo van een gesprek dat met de dorps- en wijkraden is gevoerd, dus het is niet door mij bedacht, dat komt echt daaruit. Dus het komt daar al vandaan. Dat is misschien wel goed om nog even mee te geven. De VOORZITTER: Dank u wel. Dat was de quickscan. Mijnheer Meijer, had u een punt om in te brengen? De heer MEIJER: Ja, ik denk dat de grootse uitdaging die we hier hebben is dat we met 31 kernen te maken hebben.

Die 31 kernen willen vaak allemaal een zwembad, allemaal een bioscoop en allemaal een sporthal of sportzaal. Die discussie hebben we destijds gehad in Zwanenburg een aantal jaar geleden en dat maakt het extra lastig want wat je veel hoort, of wat ik tenminste veel hoor, is 'in Hoofddorp kan alles, maar in Beinsdorp, of Vijfhuizen, of Zwanenburg kan helemaal niets'. Ik ben benieuwd hoe mijn collega's er tegenaan kijken, hoe zij denken dat we alle dorpen en kernen erbij

Verslag raadssessie Initiatiefvoorstel WWR Langetermijnvisie Participatiedemocratie 27 oktober 2022

14

kunnen betrekken. Want dat is echt wel een dingetje. Als je een grote stad hebt als Den Haag, dan heb je ook deelraden maar het is veel makkelijker te participeren dan in een gemeente met 31 kernen. De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: In het voorliggend voorstel zit wel een soort schets hoe dat vorm te geven is want ik ben het wel eens met mijnheer Meijer, dat wordt altijd wel een moeilijke zaak. Er staat wel iets over om het in deelgebieden op te delen. Het risico blijft bestaan dat er nog steeds regio's zijn of dorpskernen zijn die niet of nauwelijks participeren in zoiets omdat ze er ook niet zo heel veel behoefte aan hebben. Dat is een van de ingewikkeldheden sowieso met participatie, want hoe bereik je iedereen? Ik denk dat dat ook gewoon niet gaat lukken omdat mensen ook vaak niet geïnteresseerd zijn om überhaupt mee te doen. Je hoeft ze ook niet te dwingen. Ik hoorde GroenLinks zeggen 'alleen een stem eens in de vier jaar is niet genoeg', maar wat mij betreft wel. Als je dat genoeg vindt, dan moet je er ook verder mee stoppen, bemoei je er dan verder niet mee en prima, dan lossen wij het hier op. En je mag er ook nog op schelden als je het niet goed vindt, maar het is geen verplichting om te participeren. Dat wil ik er wel even bijgelegd hebben. Dan nog moeten we kunnen proeven wat er leeft in zo'n gemeenschap.

Ik denk dat dat een heel moeilijk spanningsveld is. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Van der Peet voor een reactie. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat mijnheer Meijer wel de spijker op zijn kop slaat. Dit is echt een ding waar we met z'n allen mee te maken hebben en dat in combinatie met de veranderende samenleving. Iedereen is hartstikke druk met allerlei problemen en zijn eigen ding, en de bereidheid om iets voor de ander te doen of je voor een vereniging in te zetten of voor een dorps- en wijkraad, loopt gewoon terug. Dat is gewoon een feit. Ik denk dat het gewoon verstandig is dat je daar niet probeert krampachtig vast te houden aan wat er was, maar vooral gaat kijken naar wat wel werkt. Volgens mij was bijvoorbeeld de swipocratie een andere insteek en een heel moderne vorm, dat heeft heel veel reacties opgeleverd. Duizenden reacties. We leven in een andere wereld en dat moeten we wel gewoon accepteren en daarop inspelen. En dan gaat het misschien helpen om ook die mensen die je met allerlei bijeenkomsten in wijkgebouwen et cetera niet kunt bereiken, misschien wel te bereiken via Facebook, Instagram of andere media. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Salhi, het is uw beurt. De heer SALHI: Dat is precies het probleem waar we tegenaan lopen.