2021-04-29 Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen).doc

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 29 APRIL 2021 Onderwerp:

De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen)

Voorzitter:

mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven

De leden: mw. M.E. Ballieux-Hamel, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. P.J. Boerman, dhr. E. Boscher, dhr. H. den Butter, dhr. E. Hagemeijer, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. G. Knikker, dhr. H.C.M. Koning, mw. J. Koolmoes, dhr. J.A. Kos, mw. C.F.M. van der Meij, dhr. E.J. van der Peet, mw. I. Pfeil, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, dhr. J.P.H. de Vries Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, dhr. J.G. Rip, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.H.F. SchuurmansWijdeven, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, dhr. F. Sidali, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Ik open deze sessie. Omdat het zo'n speciale sessie is, hebben we de bel maar geluid, hoewel dat eigenlijk alleen bij raadsvergaderingen gebeurt. Het is toch een mooie traditie. Welkom. We gaan vanavond met elkaar een sessiedebat houden over de financiële opgaven van de gemeente en dat doen we op een heel speciale manier. Het wordt een echt raadsdebat waarin u uitgenodigd wordt om echt met elkaar te debatteren. Ik weet niet of u iets van de Tweede Kamer heeft gezien vandaag, maar dat is ongeveer het voorbeeld. Dat betekent dat degene die spreekt niet aan bod komt omdat u aan een stuk door gaat interrumperen, want dat is het debat en daarna is er nog een tweede deel waarin u nog aparte onderdelen kunt bespreken. Maar u heeft begrepen dat het er vooral gaat om tijdens de woordvoering met elkaar het debat te voeren. Per fractie zijn voor deze fysieke sessie maximaal twee woordvoerders aanwezig in het raadhuis en ook het college is uitgenodigd maar dat kon niet voltallig aanwezig zijn. Wethouder Steffens en wethouder Sedee kijken mee en dat kan ook omdat het college verder geen vragen zal beantwoorden en geen debat zal voeren. We hebben alleen afgesproken dat als u in het debat gaat debatteren over een onderwerp dat echt niet klopt, het college daarop mag ingrijpen want anders gaat u een verkeerde discussie voeren. Voor de rest is het helemaal aan u.

We hebben een spreektijd afgesproken en ik heb al verteld dat interrupties tijdens de spreektijd mogelijk zijn, maar die tellen niet mee, noch bij u, noch bij de partij die de interruptie pleegt, dus het wordt u heel gemakkelijk gemaakt om interrupties te plegen. Met deze huishoudelijke mededelingen… Nog een ding, u pleegt interrupties op uw plek. Dat betekent dat als u in de Burgerzaal zit, u dan even moet zwaaien. Er is iemand van de griffie aanwezig – we kunnen u overigens heel goed zien zitten – maar als het niet lukt om mijn aandacht te krijgen, appt u dan even de griffier of waarschuwt u iemand van de griffie. Maar we hebben hier een scherm en volgens mij kan ik u allen goed zien dus we gaan het zo proberen. We gaan beginnen met het debat en als eerste vraag ik aan de VVD om het woord te voeren. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik wil toch even kwijt dat ik het wel heel bijzonder vind om hier weer te zijn en iedereen te zien. En het is niet alleen een bijzonder moment, maar ook een bijzondere raadsperiode, dat durf ik nu al te zeggen, terwijl die nog niet eens helemaal is afgelopen. De ene bijzondere situatie na de andere bijzondere situatie moeten wij het hoofd bieden. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

1

We zijn al bezig een pandemie het hoofd te bieden en sinds een paar maanden weten we ook dat we een financiële uitdaging het hoofd moeten bieden. Willen we ons huishoudboekje op orde houden, dan zullen we moeilijke keuzes moeten maken want voor de komende jaren ziet ons huishoudboekje er niet zo goed uit. De prognoses laten zien dat we dan meer gaan uitgeven dan er binnenkomt. Niks doen is geen optie. Voor de VVD is het niet alleen belangrijk dat de uitgaven en de inkomsten in evenwicht zijn, werken aan toekomstperspectief blijft ook in financieel zware tijden noodzakelijk. Dat betekent dat er nog ruimte moet blijven om te sparen voor tegenvallers en te kunnen investeren voor de toekomst. De VVD wil blijven inzetten op vooruitgang, op verbetering. Dat mogen inwoners van ons verwachten. Voor de VVD biedt elke uitdaging ook kansen. De kans om: 1. nog eens kritisch te kijken of wat je doet wel zo effectief is, of je daarmee je doelen bereikt; 2. om nog eens aan elkaar uit te spreken wat de prioriteiten zijn die jij ziet voor onze gemeente; 3. om met elkaar een helder en transparant gesprek te voeren over de rol van de gemeente. Waar moet de gemeente een rol pakken? Wat kunnen mensen zelf, wat willen mensen misschien wel zelf oppakken? Dat gesprek gaan we nu en de komende maanden met elkaar aan en daar verheugen wij ons als VVD in ieder geval op.

Een goed gesprek begint altijd met luisteren. Luisteren naar wat de verschillende partijen belangrijk vinden. Vervolgens ga je dan op zoek naar de overeenkomsten, de punten waarop je elkaar snel kunt vinden en het snel eens kunt worden. Ik spreek in ieder geval voordat we beginnen de wens uit dat we vanavond veel punten horen waarop we elkaar snel kunnen vinden. Dat maakt de opdracht voor het college, dat uiteindelijk met een voorstel moet komen, makkelijker. Toch ben ik ook een realist en weet ik ook dat we ook op veel punten van mening zullen verschillen. We hebben immers allemaal onze eigen idealen. En die idealen vormen het ijkpunt voor ons kompas. Als je door financieel slecht weer gaat, is een kompas nodig. Zo’n kompas geeft richting aan de zoektocht naar besparingen. De goede luisteraar heeft inmiddels al een heel belangrijk uitgangspunt van ons kompas gehoord, we moeten op zoek naar besparingen, minder uitgeven. Voor de VVD is het niet leuk, maar wel simpel. Als je thuis geld tekortkomt, kun je twee dingen doen: naar je baas gaan en een hoger salaris vragen of kijken naar je uitgaven. Waar kan het minder, geef je ergens te veel aan uit? Als we de vergelijking doortrekken naar de gemeente, is het rijk onze werkgever en kan ik u meegeven dat de lobby voor salarisverhoging is gestart. Dat weten we hier allemaal. Daarmee wordt bedoeld het Gemeentefonds te verhogen.

Iedereen weet dat er nu een aanzet wordt gedaan voor een kabinetsformatie – en ik weet niet hoe het zal gaan na vandaag, maar het zal denk ik niet heel snel gaan – dus voordat we weten of we die verhoging echt krijgen, zullen we zelf ook aan de slag moeten. De gemeente heeft nog een extra bevoegdheid om de inkomsten te verhogen. Een bevoegdheid die wij als eenvoudige burger niet hebben, namelijk inwoners en bedrijven extra belasting laten betalen. Nu wordt de VVD nooit enthousiast van belastingverhoging, maar in een tijd dat inwoners en bedrijven financieel al zo veel voor hun kiezen krijgen door de pandemie, vinden wij dat geen verstandige keuze. En dan druk ik mij eufemistisch uit. Dus we zullen aan de slag moeten met het vinden van besparingen. Ons kompas dat we gebruiken bij het zoeken naar besparingen heeft vier heldere uitgangspunten die u bekend in de oren zullen klinken. Ze zijn allemaal de afgelopen jaren al eens door ons genoemd. 1. Er moet eerst gekeken worden naar de beleidsterreinen waar een budgetoverschrijding plaatsvindt of zal plaatsvinden, in dat beleidsterrein moet als eerste gezocht worden naar een besparing. In ons geval is dat het Sociaal Domein. 2. Er moet binnen de eigen gemeentelijke organisatie gekeken worden of besparingen mogelijk zijn, of dat er efficiënter gewerkt kan worden.

Overheden blijken daar moeite mee te hebben, las ik laatst in een VNG-tijdschrift. Maar dat kan geen excuus meer zijn. Bovendien moeten we, wat de VVD betreft, ook nog eens goed kijken of we ons beperken tot onze wettelijke taken. Alles wat we extra doen, is een zoekrichting voor besparing wat ons betreft. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

2

3. Een zoekrichting is ook de vergelijking van onze uitgaven met anderen gemeenten. Dus waar we in vergelijking veel meer uitgeven dan andere gemeenten, daar zitten wat ons betreft ook mogelijkheden om besparingen te vinden. 4. De effectiviteit van onze uitgaven vormt ook een belangrijke zoekrichting wat de VVD betreft, hoe effectief zijn de uitgaven die we doen? Behalen we ons doel daarmee? We hebben deze raadsperiode met elkaar geconstateerd dat we daar in veel gevallen onvoldoende zicht op hebben. De VOORZITTER: Ik heb een interruptie voor u van mevrouw Van der Meij. Mevrouw VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Ik moest even nadenken dus ik ga even terug in uw betoog, mevrouw Van Straten. U gaf bij het eerste punt in het kompas aan 'daar waar de tekorten plaatsvinden, moet er ook bespaard worden' en toen noemde u specifiek het Sociaal Domein. Dat is op zich geen verrassing maar mijn vraag is: de besparing die gerealiseerd moet worden is € 10 tot € 20 miljoen, zegt u daarmee dat alle tekorten uit het Sociaal Domein moeten komen, of ben ik dan te kort door de bocht? Mevrouw VAN STRATEN: Dan bent u te kort door de bocht, als ik heel kort mag zijn. We zien dat er in het Sociaal Domein een overschrijding is van het budget maar het meerjarenbeeld laat ook zien dat er een grotere overschrijding is.

Dus daarom komen we ook met meerdere zoekrichtingen en beperken we ons niet tot het Sociaal Domein alleen. De VOORZITTER: Gaat u verder. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u, ik was gebleven bij de zoekrichting of we onze eigen effectiviteit van de inzet van onze middelen goed kunnen beoordelen en dat we met elkaar dit jaar in ieder geval hebben geconstateerd dat we onvoldoende zicht hebben op het beoordelen van die effectiviteit. We zijn gelukkig bezig met elkaar om daar verbetering in aan te brengen. Ook die route biedt wat ons betreft zicht op mogelijke besparingen. Ons kompas biedt heldere en stabiele uitgangspunten om ons door financieel zwaar weer te leiden en richting te geven. In de zoektocht naar besparingen blijven enkele ambities voor de VVD overeind. Ik gaf al eerder aan, werken aan toekomstperspectief blijft belangrijk voor de VVD. De vijf ambities die overeind blijven, zijn wat de VVD betreft: de ambitie om de woningnood te verlichten, dus bouwen, bouwen, bouwen blijft voor de komende jaren onze inzet. En in het verlengde hiervan: zorgen voor een goede bereikbaarheid in onze gemeente, ook om te kunnen bouwen is dit nodig; eerst bewegen dan bouwen. Werk is wat ons betreft nog altijd het beste sociale vangnet dus wij willen tot de economisch sterkste regio’s van het land blijven horen. Een vierde belangrijke ambitie voor ons is een veilige en schone woonomgeving.

En in het kader van het behoud van toekomstperspectief zullen wij ook blijven inzetten op een betaalbare en betrouwbare energietransitie. Kortom, voor de VVD is dit het kompas dat duidelijke zoekrichtingen geeft voor besparingen, maar ook duidelijk aangeeft welke ambities overeind blijven zodat we, zodra we het slechte financiële weer zijn doorgekomen en het zonnetje weer gaat schijnen, ondertussen hebben kunnen doorbouwen aan een mooi Haarlemmermeer. Met dit kompas kan het college wat de VVD betreft aan de slag. De VVD verwacht dan ook op 10 juni a.s. verder in gesprek te kunnen gaan over de meer concrete plannen van het college en verwacht daar ons kompas in terug te zien, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Klijn, die heeft een vraag. De heer KLIJN: Ik heb een interruptie inderdaad. Een vraag aan mevrouw Van Straten, u noemt ambities en u heeft een kompas op een aantal punten. Dat geeft u aan, dat zijn allemaal belangrijke zaken voor de VVD begrijp ik, en overigens voor de PvdA ook. En u geeft aan 'we moeten vooral niet Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

3

de gemeentelijke belastingen omhoog laten gaan', maar ik hoor u nu eigenlijk niet zeggen waarop dan bezuinigd kan worden. Ik hoor u wel het Sociaal Domein noemen, maar verder heb ik geen richtingen gehoord. Of heb ik niet goed geluisterd? Mevrouw VAN STRATEN: Ik zou nooit durven zeggen tegen u dat u niet goed geluisterd heeft, maar ik heb wel vier richtingen genoemd. Ik heb de richting genoemd van de effectiviteit van onze middelen waar we naar moeten kijken, ik heb de richting genoemd van de vergelijking met andere gemeenten 'waar geven we veel geld aan uit?' en ik heb de zoekrichting om binnen de eigen organisatie goed te kijken wat er efficiënter kan en hoe het productiever ingericht kan worden. De heer KLIJN: Helder, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik voor de woordvoering namens Forza! naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, wij gaan het heel kort houden Forza! vraagt al jaren om een kerntakendiscussie, is alles wat we doen nodig en is alles wat we doen nuttig? Vandaag mogen we die discussie voeren, zij het met het mes op de keel. We zijn op zoek naar € 20 miljoen structureel. De economische crisis die voortvloeit uit het lamleggen van de economie door het kabinet en de forse overschrijdingen op de Jeugdwet en de Wmo heten debet te zijn aan deze uitdaging.

Onze eigen zorgspecialist is bezig met het uitwerken van een plan waarmee we zowel grip op de kosten, als op de toegankelijkheid van de jeugdzorg kunnen krijgen. En dan hierbij meteen een oproep aan alle andere fracties om met ons mee te denken zodat we daar met een gezamenlijke oplossing kunnen komen. Op een A1-locatie midden in Hoofddorp – en ik weet het, ik begin er bijna elke keer over, maar ik ga het deze keer weer doen – staat het Cultuurgebouw met daarin, op een commerciële onderneming na, louter instellingen die zonder subsidie geen enkele overlevingskans hebben. Kosten € 16,5 miljoen per jaar. Forza! zou graag zien dat, behoudens de bibliotheek en de schouwburg, gebruikers elders in meer passende – en dan bedoel ik goedkopere – behuizing worden ondergebracht. Verder heeft het onze voorkeur om de bibliotheek te deprofessionaliseren. Terug naar de tijd dat vrijwilligers een bibliotheek draaiende hielden. Het theater willen we post corona naar model van Flint in Amersfoort laten exploiteren. Flint kost nog steeds geld, maar met minder dan € 2 miljoen subsidie per jaar hebben we hier een heel gedeelte van de gezochte € 20 miljoen boven water. Verder denken wij dat je geen Stichting Maatvast nodig hebt om jaarlijks € 5,5 miljoen uit te geven aan de verliesgevende exploitatie van dorpshuizen, wijkgebouwen en jeugdcentra.

De € 20.000,00 die we per locatie per maand daarop toeleggen, moet ook wel voor de helft kunnen als we met lokale vrijwilligers gaan werken. Als er vanuit de wijk of dorp geen animo is: gewoon sluiten. Verder denken we dat het Integraal Accommodatieplan… De VOORZITTER: Ik heb een interruptie voor u van mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ja, voorzitter dank u wel. Ik ben vooral benieuwd waar mijnheer Vermeulen die vrijwilligers dan vandaan gaat halen. Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Het feit dat mensen in hun eigen omgeving graag een dorpshuis willen hebben, of wat voor faciliteit dan ook, heeft altijd op vrijwilligers gedraaid en we hebben ook meerdere dorpshuizen in onze gemeente die gewoon volledig zelfstandig op vrijwilligers draaien. En als er helemaal geen animo is in een dorp en niemand dat doen wil, zie ik ook geen enkele reden om iets in stand te houden waar de inwoners zelf duidelijk geen enkele energie in willen steken. Dus wat ik net al Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

4

zei: geen animo, op slot, gewoon stoppen ermee, geen geld meer ernaartoe. De VOORZITTER: Ik heb nog een interruptie van mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Vermeulen, ik loop al een tijdje mee in het welzijnswerk en mijn hele jonge jaren ben ik welzijnsmedewerker geweest en had ik veel te maken met dorps- en wijkgebouwen, weliswaar in Noord-Brabant maar het zal hier niet anders zijn geweest. En elk dorps- en wijkgebouw dat ik ken, had destijds al een beheerder die gewoon betaald werd, of meerdere beheerders. En volgens mij is het nu in Haarlemmermeer niet anders, dus wat bedoelt u met deprofessionaliseren, want dat begrijp ik nog steeds niet zo goed. De heer VERMEULEN: Als we uitrekenen wat we elk jaar overmaken naar Stichting Maatvast en als we dan kijken hoeveel locaties zij exploiteren – en ik houd altijd van eenvoudige rekensommen – en we delen het hele bedrag door het aantal locaties, dan kom ik op € 20.000,00 per locatie per maand. Ik weet zeker dat daar een bedrag te vinden is in die € 20.000,00, misschien zelfs wel de helft, om zowel daar elke dag de deur open te laten draaien als om een beheerder te betalen.

Dat zou een besparing opleveren van de helft dus ik vind dat iets dat de moeite waard is om eens te bekijken en te berekenen en niet in tijden dat je heel veel geld tekort komt, daar gewoon maand in, maand uit per locatie € 20.000,00 naartoe te brengen. Ik hoop dat u met me eens bent dat het de moeite waard is om dat te onderzoeken. De heer KLIJN: Dat is een heel ander verhaal wat u nu vertelt. U had het er net over om het personeel maar te ontslaan en met vrijwilligers te gaan werken. De heer VERMEULEN: Nee, dat ging over de bibliotheek, sorry voorzitter. De heer KLIJN: Dat zei u wel hoor. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, misschien wilt u nog een reactie geven? De heer VERMEULEN: Voorzitter, dat ging over de bibliotheek, daar gebruikte ik het woord deprofessionaliseren. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Dat klopt en bij het Cultuurgebouw vond u dat er gedeprofessionaliseerd moest worden en bij de dorps- en wijkgebouwen vond u dat die op vrijwilligers moesten gaan draaien en niet op professionals, dat heeft u gezegd. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik doe echt mijn best om heel langzaam te praten zodat mijnheer Klijn me gewoon kan volgen, maar hij haalt mijn woorden volledig door elkaar. Ik zal hem de tekst straks doen toekomen, die staat gewoon voor mij en dan zal hij zien dat hij me niet goed gehoord heeft.

De VOORZITTER: Mijnheer Klijn. De heer KLIJN: U zit niet in de raadzaal, maar ik wel en ik zie alleen maar mensen om mij heen die knikken van 'mijnheer Klijn, u heeft gelijk'. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

5

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik ben heel blij dat mijnheer Klijn zo veel bijval krijgt. Mag ik verder? De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Verder denken wij dat het Integraal Accommodatieplan maar beter even in de koelkast kan omdat de wethouder op vragen van Forza! heeft aangegeven dat dit juist tot structurele lastenverzwaringen leidt. De stedenband met Cebu zeggen we wat Forza! betreft vanavond al op. Verder kan ik het heuglijke nieuws meedelen dat we een ondernemer bereid hebben gevonden om € 5 miljoen op tafel te leggen om het clubhuis van de Stichting ETO over te nemen. Zo zijn we uit de kosten en besparen we € 0,25 miljoen. Voorlopig stoppen we met de sloop en bouw van een nieuw raadhuis. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn heeft een vraag voor u, mijnheer Vermeulen. De heer KLIJN: Mijnheer Vermeulen, u heeft het over die € 5 miljoen die betaald zou worden door een ondernemer die u kent. Maar een jaar geleden hadden we het ook over ETO volgens mij, en had u ook een ondernemer. En wat is daarmee gebeurd uiteindelijk? Volgens mij helemaal niets. Gaat dit dan wel serieus worden? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Een heel goede vraag van mijnheer Klijn. Een vorige keer heb ik met een wethouder die uw partij geleverd heeft uitgebreid onderhandeld en ben ik de hele zomervakantie bezig geweest met plannen om daarmee te komen.

Op het moment dat ik de plannen aan het toelichten was, heeft ze heel hard nee zitten schudden en daar is het bij gebleven. De heer KLIJN: U heeft die plannen niet gedeeld met de raad volgens mij, behalve dat u heeft gezegd dat u een ondernemer had die het wilde overnemen. Wat ik ervan begrepen heb, is dat het uiteindelijk helemaal niets is geworden. Maar ik ga daar verder niet op in want dat is van destijds, maar ik vind het heel raar dat u nu weer met een ondernemer komt. Maar ik hoop dat het lukt, eerlijk gezegd, dat weer wel. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat is heel positief nieuws. Ik ben blij dat mijnheer Klijn dit een heel goed idee vindt. Ik ga weer verder. Voorlopig stoppen we met de sloop en de bouw van een nieuw raadhuis. Meer thuiswerk betekent minder ruimte nodig. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi heeft een interruptie voor u. De heer EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter. Ik vraag me af wanneer die ondernemer zich bij de gemeente gaat melden, mijnheer Vermeulen. Kunt u daarop antwoorden? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik meld het nu dus u weet dat die er is en als de gehele raad is geïnteresseerd in deze ondernemer zal ik er zeker voor zorgen dat hij zich bij de gemeente gaat melden. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

6

De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi nog. De heer EL IDRISSI: Volgens mij is het handiger als die zich gewoon bij de gemeente aanmeldt en dan kunnen we een goed gesprek voeren. Want u spreekt vaak over ondernemers die voor ons vage personen zijn, het zijn schimmige mensen waarvan wij helemaal niets weten en ik zou hem richting de gemeente sturen want dan kunnen we zaken doen en dan kunnen we ook kijken hoe we met ETO om kunnen gaan. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik vind het jammer dat mijnheer El Idrissi ondernemers als schimmige mensen ziet, maar het zijn ook gewoon mensen, het is de kurk waar onze samenleving op draait. De heer EL IDRISSI: Ik noem ondernemers geen schimmige mensen maar degenen die u altijd noemt, zijn figuren die wij niet persoonlijk kennen en het zijn vaak vage figuren. Ik zou zeggen, maak er gewoon werk van in plaats van elke keer een ondernemer te noemen. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja ik ga hier verder niet op in. De VOORZITTER: U heeft nog een heleboel interrupties, ik geef mevrouw Ballieux het woord.

Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ik wil mijnheer Vermeulen vragen of hij het met mij eens is dat het feit dat we in deze situatie zitten, dat we eigenlijk de grip zijn kwijtgeraakt op onze financiën, ermee te maken heeft dat we de taken en rollen en verantwoordelijkheden van de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie niet goed uit elkaar hebben gehouden. Met andere woorden, u doet nu een voorstel dat de raad iets moet gaan aankopen of verkopen, maar bent u het met me eens dat dat niet de rol is van de raad maar dat die een andere rol heeft, met andere taken? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat ben ik helemaal eens met mevrouw Ballieux, we geven een denkrichting aan en ik had als zonnig puntje voor vanavond het feit dat een ondernemer bereid is om die locatie over te nemen en daar een andere bestemming aan te geven. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn nog? De heer KLIJN: Ik had ongeveer dezelfde vraag. Dan toch nog eventjes over die ondernemer want ik ben het wel met mijnheer El Idrissi eens dat we die niet kennen en we hebben u ook gehoord over een andere ondernemer die hier tijdelijke woningen wilde bouwen, waarvan ik ondertussen weet dat die in Duitsland gezocht wordt. Dus ik zou ook zeggen, volg de normale gang van zaken richting gemeente en dan kan die ondernemer zich aanmelden.

U weet dat de raad heeft aangenomen als het gaat om ETO dat op het moment dat er een particulier initiatief is waar we het aan over kunnen doen, we dat graag en met liefde doen. Dus de normale wegen bewandelen en dan komt het helemaal goed op het moment dat het een ondernemer is waarvan de gemeente zegt 'daar willen we zaken mee doen'. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

7

De heer VERMEULEN: Dat is geweldig nieuws. De VOORZITTER: Gaat u verder. De heer VERMEULEN: Heel graag. Ik was bij het stoppen met de uitvoering van de bouw van het nieuwe raadhuis en verder is Forza! van mening dat bij minder taken minder ambtenaren horen want ik weet zeker dat allerlei andere partijen ook met allerlei heel goede ideeën komen om het een beetje minder te doen. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ik hoor mijnheer Vermeulen zeggen 'stoppen met bouw van een nieuw raadhuis', maar ik ben benieuwd hoe hij dan het structurele voordeel terug gaat brengen dat we behalen met de bouw van het nieuwe raadhuis. Daar zit een structureel voordeel in voor de langere termijn en hoe gaat mijnheer Vermeulen dat verschil dan terugverdienen? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat is een heel goede vraag. Ik heb al diverse keren gehoord wat voor enorm positief effect het bouwen van een nieuw raadhuis gaat hebben op onze gemeentelijke financiën. Ik heb tot twee keer toe aan het college gevraagd om dat met een berekening te onderbouwen en ik moet de berekeningen nog zien. En met alleen het feit dat iemand mij vertelt dat iets heel veel geld op gaat leveren, zonder dat hij daar een duidelijke berekening van kan laten zien die daaraan ten grondslag ligt, kan ik niets. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet.

De heer VAN DER PEET: Dan zou ik mijnheer Vermeulen aanraden nog eens de stukken terug te lezen want bij mijn weten hebben we die berekeningen wel gehad en hebben we gewoon gezien op welke wijze dat structurele voordeel tot stand komt. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Daar ga ik geen hele discussie over aan, ik heb echt om de rekensom gevraagd en de rekensom nooit gekregen en die stond ook echt niet in de stukken De VOORZITTER: Ik heb nog mijnheer Klijn en dan kunt u verder met uw betoog. De heer KLIJN: Die rekensom hebben we inderdaad wel gehad, ik zou inderdaad ook de stukken nog eens even nalezen als ik u was. En dan even over dat u zegt minder ambtenaren. U heeft volgens mij ook vorige week de informatieve sessie van de gemeente over de financiële toestand bijgewoond en dan weet u als het goed is dat Haarlemmermeer ten opzichte van alle mogelijke vergelijkbare gemeenten veel minder ambtenaren heeft. Dus hoe ziet u dat voor zich, dat we nog minder ambtenaren zouden hebben en de werkdruk nog hoger wordt? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dat is het feit dat we het heel graag willen hebben over de kerntaken die de gemeente uitvoert en bij minder kerntaken, bij een eenvoudiger takenpakket, horen Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

8

minder ambtenaren. Verder vinden we het altijd over de schutting kijken naar een ander bij Forza! niet altijd de juiste methode. Je leert er iets van, maar als iedereen het verkeerd doet, als iedereen te veel ambtenaren heeft en als iedereen te veel werk maakt van dingen die misschien heel veel eenvoudiger en efficiënter kunnen, dan ben je constant in een cirkeltje aan het rondkijken en doe je het allemaal verkeerd. Ik geloof veel meer in eigen innovatie en eigen oplossingen, net als het in het bedrijfsleven gaat. Als het in het bedrijfsleven slecht gaat, moeten er ook af en toe een paar mensen uit en dan blijkt het ineens met veel minder mensen ook te kunnen, als je het werk maar anders aanvaardt. Dat is de kant die we op zouden willen. De heer KLIJN: Dat laatste ben ik helemaal met u eens, maar die slag heeft Haarlemmermeer al lang gemaakt en daarom hebben wij minder ambtenaren dan een vergelijkbare gemeente. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik wil niet in een welles-nietesdiscussie belanden. Ik heb verteld hoe we dit zien en als iedereen het niet met ons eens is, zijn we de enigen die er zo naar kijken. Ik ben eigenlijk bijna klaar.

Ik had graag nog een onderbouwde besparing op het bezit van gemeentelijk vastgoed gegeven, maar we kregen voor de tweede maal op rij geen tijdig antwoord op onze schriftelijke vragen dus de antwoorden die we daarop krijgen, komen helaas als mosterd na de maaltijd. Ik ga wel vertellen wat voor de fractie van Forza! onbespreekbaar is. Dat is iedere vorm van belastingverhoging voor onze inwoners en onze bedrijven. En ook onbespreekbaar is nog minder onderhoud aan de buitenruimte en aan het groen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan mijnheer Van der Peet, die heeft nog een vraag voor u. De heer VAN DER PEET: Ja, ik hoor mijnheer Vermeulen spreken over een kerntakendiscussie. Het is net of ik een papegaai hoor want ik hoor dat al heel lang. Eigenlijk hoor ik al zo lang ik in de raad zit, Forza! praten over de kerntakendiscussie. Volgens mij is vandaag de dag waarop dat zou kunnen gebeuren en dan valt me op dat er heel weinig zaken naar voren komen in uw bijdrage die over die kerntaken gaan. Dus ik wil u uitdagen om in de tweede termijn met meer concrete voorstellen te komen. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen.

De heer VERMEULEN: Ik vind het zo jammer dat ik zo mijn best heb gedaan op een bijdrage, dat ik met twee kerntaken kom die zo'n beetje 5% van ons totale budget in beslag nemen, namelijk onze schouwburg waar we bakken met geld naartoe brengen en de bibliotheek, ook geen verplicht item meer, dus je kunt je afvragen in hoeverre je aan die taak uitvoering moet geven. En ik heb heel duidelijk laten weten dat we willen besparen op de exploitatie van dorpshuizen, wijkgebouwen en jeugdcentra. Dat lijkt me een aantal zaken waar je vraagtekens bij kunt plaatsen, zijn dat kerntaken of niet? Maar als u wilt dat ik met een stofkam door onze hele begroting en het hele takenpakket heen ga, wil ik dat nog wel een keer doen. Maar ik vrees dat we dan aan die drie uur niet genoeg hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag in het kader van kerntaken. Een van de dingen waar we tegenaanlopen, is dat we voor het bouwen van nieuwe huizen ook nieuwe infrastructuur moeten aanleggen en een van de dingen is bijvoorbeeld dat er gesproken wordt over het omleggen van de N201. Vindt u dat een kerntaak van de gemeente, om dat op die manier te doen? En een andere die ik dan ook bij u onder de aandacht wil brengen is het subsidiëren van Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

9

parkeren. Is dat ook een kerntaak van de gemeente of denkt u daar net als GroenLinks anders over? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat is een heel goede vraag, ik begin met de infrastructuur. Voor infrastructuur die op een gegeven moment nodig is om woningbouwwensen te faciliteren van particuliere bezitters van grond, dus die op die grond heel veel geld gaan verdienen en daar infrastructurele aanpassingen voor nodig hebben, lijkt het de fractie van Forza! niet meer dan billijk dat die kosten volledig verhaald worden op de mensen die de bouwaspiraties hebben. Het moet niet zo zijn dat we met publiek geld of geld van de gemeente de winsten financieren van de mensen die daar heel veel geld verdienen aan een stukje grond dat ze verkocht hebben. Dat is punt 1 en dat vind ik inderdaad geen kerntaak van de gemeente. De kerntaak van de gemeente is om de olie tussen de tandwielen te zijn en ervoor te zorgen dat er huizenbouw komt en dat die infrastructurele aanpassingen er komen, maar het is niet de kerntaak van de gemeente om die te betalen. De tweede vraag was het parkeren. In principe is het met parkeren zo dat degene die profiteert van het parkeren zou moeten betalen voor het parkeren. Ik meen dat we kostendekkende tarieven hanteren voor het parkeren, maar als ik ernaast zit, moet u me dat maar vertellen, dan ben ik verkeerd geïnformeerd.

De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter. Ik ben blij met het voorzetje want we hebben helemaal geen kostendekkend parkeren, dat zou GroenLinks wel graag willen. We vinden het heel raar dat we daar als gemeente bijvoorbeeld alleen voor Hoofddorp-Centrum € 13 miljoen op de plank hebben om te investeren en dat als je hier op de straat parkeert, dat € 0,50 per uur kost, waardoor we als gemeente zelfs concurreren met de parkeergarage onder het grote winkelcentrum hier aan de overkant. Dat kan toch eigenlijk niet de bedoeling zijn als je duurzaam en spaarzaam wilt omgaan met je geld. Ik ben benieuwd of mijnheer Vermeulen dat met mij eens is en ik hoor dat ook graag straks van de rest van de raad. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat is iets… Ik zou van de wethouder willen horen wat dan de diepere gedachte is achter het parkeertarief, of dat zomaar uit de lucht is gegrepen of dat daar echt over nagedacht is. De VOORZITTER: U weet dat u de vragen nadien schriftelijk kunt stellen en dan krijgt u daar een reactie op. Ik ga naar mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik wil toch nog een verduidelijkende vraag aan mijnheer Vermeulen stellen want ik hoor hem zeggen 'projectontwikkelaars die gaan verdienen moeten zelf wegen aanleggen'. We willen ook graag dat er woningen gebouwd worden.

Als aangetoond kan worden dat het niet uit kan, om het zo maar even te zeggen, vindt u dan dat de gemeente geen enkele bijdrage daaraan moet leveren en dat er dus niet gebouwd kan worden? Begrijp ik dat goed? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, mevrouw Van Straten doet het nu net voorkomen alsof als de gemeente geen wegen aanlegt, dus voor kosten van de gemeente, het onmogelijk is om huizen te Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

10

bouwen. Ik zeg, in antwoord op de vragen van mevrouw Ballieux, dat het niet de bedoeling is dat we projectontwikkelaars heel veel geld laten verdienen aan huizen. Dat dat betekent dat we eigenlijk die winst aan het financieren zijn door het aanleggen van de infrastructuur die voor rekening zou moeten komen van die projectontwikkelaar bij de huizen die zij willen bouwen en die wij inderdaad zelf ook heel graag willen hebben voor onze inwoners. Het is niet de bedoeling om met geld van de inwoners de winsten te financieren van de projectontwikkelaars. De VOORZITTER: Dank u wel, dan denk ik dat er verder geen vragen en opmerkingen meer zijn naar aanleiding van uw betoog. Dank voor uw bijdrage. Dan ga ik voor de bijdrage van HAP naar mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter. We staan aan de vooravond van een van de grootste uitdagingen die onze gemeente voor haar kiezen krijgt. Gemeenten zijn wettelijk verplicht een sluitende begroting te hebben. Ons huishoudboekje is verre van rooskleurig en de tijden waarin de bergen tot in de hemel reikten zijn definitief voorbij. De gevolgen van de economische crisis zijn nu ook op lokaal niveau sterk voelbaar. Waar het college spreekt over een strategische heroriëntatie, heet het in de volksmond gewoon bezuiniging, en zo zien onze inwoners het ook.

Er staat ons als raad daarom een verdomd lastige taak te wachten: het vinden van ombuigingen voor maar liefst € 20 miljoen zal absoluut geen walk in the park zijn, maar een intensief proces waarin de algehele raad dient te beseffen dat de beslissingen die we nemen voor velen hard zullen aankomen. Er zijn grofweg drie smaken die we vanavond zullen bespreken: 1. minder geld uitgeven, 2. inkomsten verhogen of 3. een combinatie daarvan. Gezien de omvang van de besparingsopgaven gaat het dus om ingrijpende veranderingen. Veranderingen die onze inwoners, ondernemers, maar ook vrijwilligers, verenigingen en maatschappelijke organisaties linksom of rechtsom zullen voelen. Voorzitter, de zoektocht naar wat voor gemeente we willen zijn, lijkt door de ombuigingen te worden afgedwongen. Waar het vinden van oplossingen voor de tekorten binnen de jeugdzorg aanvankelijk onze enige kopzorg leek, bleek de omvang van het tekort in de meerjarenbegroting veel groter dan dat. Waardoor die tekorten precies zijn ontstaan, is nog niet geheel duidelijk. We hebben nog geen finale zekerheid over de totale omvang van de bezuiniging. Ik roep het college dan ook op om vaart te maken met het aanleveren van relevante informatie zodat de raad in deze zo belangrijke taak beschikt over alle informatie om weloverwogen deze moeilijke keuzes te kunnen maken.

Wat heeft ertoe geleid dat we in deze financiële malaise terechtgekomen zijn? De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux heeft een vraag voor u. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter. U begint met precies iets waar GroenLinks het zo direct over wil hebben, dat is dat we helemaal niet weten hoe groot de tekorten zijn en waardoor ze zijn ontstaan. Bent u het niet met mij eens dat we dat allemaal eerst moeten weten en dat het college ons die informatie moet verstrekken voordat we een ordentelijk gesprek kunnen hebben? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Deels eens, we hebben natuurlijk wel richtlijnen gekregen. We hebben een opgave van € 20 miljoen, dat is een richtlijn, we hebben knoppen waar we aan kunnen draaien en we weten dat er in de jeugdzorg € 6,7 miljoen te kort is. Dus we hebben wel wat informatie. Ik ben het met u eens dat die informatie meer mag zijn en vollediger mag zijn en we krijgen in de loop der weken – het college is daar natuurlijk ook mee bezig – die informatie tot ons en dan kunnen we verder het debat aangaan.

Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

11

De VOORZITTER: Mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: U noemde net het Sociaal Domein en dat is ongeveer € 7 miljoen. Heel veel gemeenten kiezen ervoor, omdat daar ook elk jaar weer geld bij komt… Als je er meerjarig incidenteel geld bij krijgt van het rijk, mag je dat als structureel boeken dus dat betekent dat we alleen om die reden al het boekhoudkundig zou kunnen verminderen. Bovendien is er net € 613 miljoen door het rijk vrijgegeven, zoals u weet, aan de gemeenten en er is een kabinetsformatie gaande waarbij er ongetwijfeld voor het Sociaal Domein ook meer middelen beschikbaar komen. Bent u het dan met mij eens en met mijn fractie eens dat het dan raar is om bijvoorbeeld voor € 7,5 miljoen al te gaan zoeken naar bezuinigingen in de begroting en dan misschien wel te schrappen in het Sociaal Domein, bijvoorbeeld armoedebestrijding, of hoe het groen er hier uitziet, of in de openbare buitenruimte, nog meer schrappen, terwijl dat misschien niet aan de orde is? De VOORZITTER: Een interruptie graag iets korter, mevrouw Ballieux. Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Ik ben het eens met wat u zegt, ik kom later in mijn verhaal op de stelposten en daar zal ik wat over vertellen. Maar overbodig schrappen in het Sociaal Domein is inderdaad niet nodig, als dat niet nodig is, natuurlijk. De VOORZITTER: Gaat u verder. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter.

Wat heeft ertoe geleid dat we in deze financiële malaise terechtgekomen zijn? Als eerste is de samenleving de afgelopen decennia ingewikkelder geworden. Bijvoorbeeld bij de zorg voor onze jeugd is die ontwikkeling sterk waar te nemen. De complexiteit van vraagstukken binnen jeugdzorg speelde een cruciale rol binnen het ontstaan van het enorme tekort. Daar hebben we het net over gehad. Ten tweede legt het rijk steeds meer taken bij de lokale overheid. Een ontwikkeling die naar verwachting zal toenemen. Anticiperen we als gemeente op nog meer decentralisaties van het rijk, of maken we een vuist en zeggen we dat we voor meer taken ook meer knaken willen zien, en anders niet? Dit is meteen een oproep aan de landelijke partijen in de raad om hier eensgezind in op te trekken. Ten derde is het einde van de economische crisis als gevolg van de coronacrisis nog niet in zicht. Op het gebied van overheidsfinanciën zullen de gevolgen hiervan nog lang invloed hebben, het is stilte voor de storm. Wanneer alle steunmaatregelen vanuit het rijk zijn afgebouwd, zullen steeds meer mensen aanspraak doen op bijstand. Dan is de vraag hoe sterk het fundament is van ons lokaal systeem. Het vangnet voor de meest kwetsbaren in onze samenleving moet dan staan als een huis waarbij we de mensen die door deze crisis bijna alles hebben verloren ook niet in de kou willen laten staan.

Het is duidelijk dat we een scherpe keuze moeten maken voor een duurzame toekomst waarin we realistische ambities formuleren. We begrijpen allemaal dat een tak die te ver wordt gebogen op een gegeven moment knakt. HAP zal met betrekking tot die ombuigingen hier te allen tijde voor waken. Ik geef u graag mee waar mijn fractie grote waarde aan hecht met de verwachting dat in de voorstellen van het college aan deze dingen geen afbreuk wordt gedaan. Allereerst het vangnet voor minima en in het bijzonder hun kinderen zodat iedereen volwaardig kan meedoen in de samenleving, ook als het even niet meezit. Een ommetje in een verzorgde en groene openbare ruimte waarbij mensen vooral in coronatijd bewust stilgestaan hebben, heeft voor velen nog meer waarde gekregen. Net als de speeltuin waar ik wekelijks met mijn peuter graag kom en waar ik kinderen vol blijdschap hun eerste levensfase zie doorlopen. Uitdagende en duurzame onderwijsgebouwen, voorzitter, waar onze meest kostbare bezit zich kan ontplooien tot wereldburgers en daarmee een toekomstige bijdrage kan leveren aan onze kenniseconomie. En de dorps- en wijkgebouwen die als kloppend hart van dorpen en wijken een veilige omgeving vormen voor jong en oud, om te ontmoeten, ontplooien, maar ook om samen een maaltijd te delen met andere Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

12

wijkbewoners zijn in deze tijd van toenemende eenzaamheid onmisbaar gebleken. De vraag is: hoe wil HAP dan het tekort oplossen? Dat is een logische vraag. Een terechte vraag waar mijn fractie goed over heeft nagedacht. HAP roept op tot versobering, maar alleen daar waar het mensen niet direct raakt. HAP roept dan ook op om te starten vanuit de eigen organisatie. Ik benoem een aantal maatregelen waarbij mensen niet direct worden geraakt: 1. het temporisering van geplande investeringen en 2. het creëren van stelposten, daarmee kom ik mevrouw Ballieux tegemoet, en het herstructureren van leningen waarmee de aankomende jaren de lasten aanzienlijk verminderen. En daarmee dus het totale tekort. Ik licht dit even verder toe. Het creëren van een stelpost is iets dat veel gemeenten toepassen in hun meerjarenbegroting waarin extra rijksgeld voor de jeugdzorg wordt ingevoegd. Of dat geld er komt, is dus onzeker. Maar je creëert op deze manier wel extra ruimte in de meerjarenbegroting. Een uitstekende manier om onze inwoners en ondernemers te ontzien. Ook door het herstructureren van leningen kunnen we mensen blijvend ontzien. Door looptijden van bestaande leningen te verlengen, is het mogelijk het uitstaande bedrag over meer termijnen te spreiden.

Bovendien is het mogelijk om terugbetalingen te pauzeren gedurende een bepaalde periode om vervolgens de oorspronkelijke betalingen weer te hervatten. De boete die we hiermee riskeren, is verwaarloosbaar gezien de totale schuldomvang die we op dit moment hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. We hebben toch best wel wat informatie gekregen en ook een informatiebijeenkomst gehad waar dit onderwerp ook aan de orde kwam. Daar werd toch duidelijk verteld dat als we die leningen gaan herfinancieren, we het probleem eigenlijk verder voor ons uitschuiven. Bent u het niet eens met de mensen die dat hebben verteld of zegt u 'wij vinden toch dat we dat probleem voor ons uit moeten schuiven?' De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Mevrouw Van Straten, ik ben daarbij geweest en ik heb het tot me genomen en er goed over nagedacht. Ik heb daar ook een verleden in, in die zin dat mijn opleiding daarover gaat, en als ik het sommetje maak, kan ik me haast niet voorstellen dat het minder oplevert dan de boete die we daarmee riskeren. Dat is ook de reden dat ik het zo benoemd heb in mijn bijdrage, het feit dat we onze mensen hiermee kunnen ontzien en vooruit kunnen schuiven zodat we in tijden dat het weer goed gaat, dus na corona, de betalingen weer oppakken.

De VOORZITTER: Ik ga nog een keer naar mevrouw Van Straten en ik heb mijnheer Vermeulen en mijnheer Sulmann gezien. Mevrouw VAN STRATEN: Dan concludeer ik dat u er een andere mening op nahoudt dan de mensen die dat hebben verteld. De VOORZITTER: Dan ga ik naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u voorzitter, ik heb hetzelfde gehoord als mevrouw Van Straten en ik heb met stijgende verbazing zitten luisteren naar het betoog van mijnheer El Idrissi. Ik snap nu wel waarom hij ondernemers schimmige figuren noemt want iedereen die op deze manier een boekhouding voert, is inderdaad zeer schimmig. Ik zie hier geen enkele structurele besparing in, het enige dat ik zie, is dat we de huid van de beer verkopen voor we hem geschoten hebben en dat we eigenlijk alleen maar het probleem een beetje voor ons uitschuiven en veel erger maken. Ik geloof niet dat HAP nog met oplossingen komt en ik hoop dat mijnheer El Idrissi dat ook inziet. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

13

De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: De gedachte is in deze tijd waarin we nu zitten mensen te ontzien en de hamvraag is 'hoe doe je dat vanuit de eigen organisatie?' Een van de mogelijkheden is kijken naar de leningen die je hebt uitstaan. En heel veel bedrijven en organisaties doen dat en ik zou het sommetje graag wel willen zien, maar ik denk dat wat het oplevert meer is dan de boete die we daarmee riskeren. De VOORZITTER: Dan nog even terug naar mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Het is zo jammer, want dit is in al die informatiesessies aan de orde gekomen en onze wethouder heeft heel duidelijk aangegeven dat ze daar natuurlijk al naar kijken. Dat doen ze niet alleen nu omdat we nu een crisis hebben, maar dat doen ze altijd. We hebben daar het hele verhaal bijgehaald, dat het werkt net als bij een bank, een rente kan natuurlijk omlaag, maar dan betaal je een boeterente en die kost per saldo hetzelfde. U bent luchtkastelen aan het bouwen en dat is ontzettend jammer. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Ik wil graag verdergaan als het kan voorzitter, anders verzandt het in een welles en nietes… De VOORZITTER: Ik heb eerst nog mijnheer Sulmann, mijnheer Beusenberg, mijnheer Klijn en mevrouw Ballieux dus u heeft nog een heleboel tegoed. Ik begin met mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter.

In de informatieve sessie waar we allemaal bij zaten, is volgens mij heel duidelijk verteld dat het voordeel niet opweegt tegen het nadeel. Maar ik vroeg me ook af, dit is toch iets wat we al lang gedaan zouden hebben moeten, ook al hebben we geen bezuinigingen? Dan zou het college toch een fout hebben gemaakt als ze het niet al hadden gedaan? Bent u het met me eens, dat als het gekund had, het college het al gedaan had? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Ja goed, dat zou kunnen. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter, ik hoor mijnheer El Idrissi zeggen dat we de terugbetaling van de leningen zouden moeten uitstellen en ik hoor iedereen ook praten over de rentepercentages, maar er is een gemeente in Nederland die dit heeft gedaan en die heeft met een lening van € 46 miljoen – ik heb schriftelijke vragen gesteld en wij hebben een schuld bij de BNG van € 350 miljoen – een besparing kunnen realiseren van € 500.000,00 per jaar. Dus bent u het met mij eens dat daarnaar gekeken zou moeten worden? Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Zeker, alle mogelijkheden die besparingen zouden kunnen opleveren waarbij mensen niet direct geraakt worden, zouden bekeken kunnen worden.

Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

14

De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar mijnheer Klijn. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Ik weet ook iets van bedrijfseconomie en de gemeente heeft allerlei leningen bij verschillende banken en die leningen hebben allemaal een bepaalde looptijd en bepaalde vaste rentes over de looptijd en in de looptijd moet je elk jaar een X-percentage aflossen en je moet rente betalen. Op het moment dat u zegt 'laten we dat opschorten', gebeuren er twee dingen. Ten eerste krijg je een extra aflossing in de periode daarna en ten tweede krijg je een boeterente dus je zadelt de periode na corona op met extra hoge financiële lasten. Dan denk ik toch dat het veel beter is die nu maar gewoon te nemen en daar je maatregelen op aan te passen, bent u dat met mij eens? De heer EL IDRISSI: Nee, niet helemaal. Wat we vanavond aan het doen zijn, is om lucht te creëren. We zitten midden in een pandemie en iedereen heeft het zwaar, ondernemers hebben het zwaar, inwoners hebben het zwaar, maatschappelijke organisaties hebben het zwaar, de gemeente heeft het zwaar. En dit is een voorstel waar je goed naar moet kijken want hier creëer je lucht voor mensen die het zo hard nodig hebben. Als we straks uit die pandemie komen en het gaat weer voortvarend en bedrijven lopen weer goed en inwoners hebben weer een job en het loopt weer, dan kun je zo'n boete er goed bij hebben.

Met andere woorden, je moet ervoor zorgen dat je nu zuurstof in die meerjarenbegroting creëert en dit is een uitstekende oplossing daarvoor. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter. Een vraag aan mijnheer El Idrissi. Ik heb elke keer het gevoel dat u het beurtelings heeft over onze eigen begroting als gemeente en over wat onze inwoners aan leningen hebben. Elke keer als ik u hoor praten denk ik 'wat bedoelt u nu precies?' En de tweede vraag, als het gaat over de leningen die we uit hebben staan, waar mijnheer Beusenberg het ook over had, hoeveel denkt u dan te kunnen bezuinigen meer dan we al proberen te doen volgens ons nette treasurybeleid? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Ik heb de cijfertjes niet paraat en ik kan u geen exact getal geven, maar ik denk dat daar gewoon wat te halen valt in die zin van zuurstof creëren voor de meerjarenbegroting. Dat is hoe ik erin sta. In de informatieve bijeenkomst hebben de ambtenaren aangegeven dat die boete daar niet tegen op kan en ik heb daar toen mijn bedenkingen bij gehad en die leg ik nu ook op tafel. De VOORZITTER: Ik geef u nog een keer het woord en dan heb ik nog mijnheer Vermeulen, mijnheer De Vries en mevrouw Knikker.

Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ik constateer dat mijnheer El Idrissi dan niet precies weet wat hij met de herfinanciering van onze leningen als gemeente kan besparen op jaarbasis. Maar dan ben ik nog wel benieuwd want ik heb elke keer het gevoel dat hij het eigenlijk ook meteen heeft over de effecten op onze inwoners en ik zie niet precies hoe dat dan werkt. Misschien kan hij dat ook uitleggen. De heer EL IDRISSI: Dat is heel simpel mevrouw Ballieux, we hebben lasten aan die leningen en we betalen natuurlijk rente over bepaalde leningen en we hebben wat je moet aflossen, dat zijn twee lasten. Als je ervoor zorgt dat je die twee lasten naar de toekomst schuift, waardoor je jezelf wat ruimte geeft om adem te halen, creëer je ruimte waar je niet hoeft te bezuinigen en dat heeft weer een effect op het totale tekort dat we moeten vinden en dat heeft weer een voordelig effect op onze inwoners waar je niet op hoeft te besparen. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

15

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Toen wij aan deze sessie begonnen, was mijn idee dat we het gingen hebben over het probleem dat we hebben dat we op zoek zijn naar € 20 miljoen structureel tekort, dat dat opgelost moet worden en dat we daar ideeën voor aandragen en richting meegeven aan het college welke kant wij graag zouden zien dat zij gaan zoeken. En eigenlijk hoor ik van mijnheer El Idrissi dat we op zoek zijn naar een beetje lucht. Ik weet niet hoe zijn portemonnee er elke dag uitziet, maar ik kan € 20 miljoen niet een klein beetje lucht noemen. En ik hoop echt dat mijnheer El Idrissi van de HAP toch enige visie aan de dag kan leggen, anders dan hij nu heeft gedaan. Mijnheer El Idrissi, u heeft toch nog wel meer dan dit, mag ik hopen? De heer EL IDRISSI: Ik ben nog helemaal niet klaar met mijn betoog, mijnheer Vermeulen, ik zit er middenin en er komen nog heel veel voorstellen aan. Het was een van de voorstellen en ik merk dat het een beetje leeft en dat is goed, het is het begin van de avond en we moeten elkaar een beetje aanvoelen. Het is ook goed om elkaar te corrigeren, daar waar je een andere gedachten hebt, dus ik zou zeggen, laat me doorgaan met mijn verhaal en dan komen er genoeg nieuwe voorstellen. De VOORZITTER: U bent een politieke gangmaker en dat betekent dat er nog een aantal mensen is dat toch wil reageren.

Te beginnen met mijnheer De Vries. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Ik ben misschien een vreemde eend in de bijt, maar ik ga mijnheer El Idrissi hierin bijvallen. Ik zag toch echt in de informatieve sessie een bedrag van € 130.000,00 tot € 1,5 miljoen dat we kunnen besparen op de herstructurering van de leningportefeuille en ik snap het verhaal dat je het naar de toekomst schuift, maar ook daarin kan ik mijnheer El Idrissi wel bijvallen die zegt 'als je nu in een heel zware tijd zit en je verwacht dat op een gegeven moment die economie toch wel weer gaat draaien, al is het over een jaar, over twee jaar of over vier of vijf jaar, dan verleg je een stukje rentelast van hier naar de toekomst'. Wij zijn er dan niet meer als raad – nee, dat is een geintje. Het is een bewuste keuze dat je zegt 'we moeten nu ergens € 10 à € 20 miljoen vandaan halen. En als dat € 0,5 miljoen besparing oplevert bijvoorbeeld, waarvoor je over een aantal jaar € 550.000,00 extra moet vinden, dan heeft u ons mee. De VOORZITTER: Interrupties zijn over het algemeen iets korter, maar goed, het was uw eerste keer, maar ik geef dat nog even mee. Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Mag ik verder voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: O, ik dacht dat u wilde reageren. De heer EL IDRISSI: Nee, niet specifiek.

De VOORZITTER: Nee, dan heb ik nog mevrouw Knikker en mijnheer Koning dus u kunt nog niet verder. Mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Dank u voorzitter. Ik zat zo braaf te wachten tot ik aan de beurt kwam. Net als mijnheer De Vries wil ik de HAP ook een beetje bijvallen want vorig jaar heeft D66 bij de voorjaarsrapportage technische vragen gesteld over die optie met herfinancieren van langlopende leningen aan het college. Dus dit is niet iets dat uit de lucht komt vallen. Ik denk dat als je het hebt over kijken met een open vizier, alles op tafel moet kunnen en dan kan ik de gedachtegang wel volgen. Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

16

De VOORZITTER: Dank u wel. Dit klinkt niet echt als een interruptie. Dan ga ik naar mijnheer Koning. De heer KONING: Dank u wel voorzitter, ik vind dat mijnheer El Idrissi het goed omschreven heeft, namelijk dat hij lucht wil voor de inwoners. Het is alleen jammer dat het hier krokant gebakken lucht is die bij het minste of geringste uit elkaar spat. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Wat moet je daar nu op zeggen? Die opmerking past mijnheer Koning natuurlijk als een jasje. Ik neem dat maar aan als info en schrijf hem op. De VOORZITTER: U kunt verder met uw betoog. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter, ook hierbij geldt dus daar waar we de mensen kunnen ontzien, moeten we dat zeker niet nalaten. En waar mag het wat HAP betreft een onsje minder? Onze voorzieningen zijn veelal van hoge kwaliteit en in sommige gevallen zelfs overdadig. Wat HAP betreft, is sober en functioneel goed genoeg. Dat geldt voor meer zaken. Ook overdaad zoals door ambities uit het verleden is de oorzaak van de huidige tekorten, die fouten moeten we niet opnieuw maken. Ik ga afsluiten. HAP is bereid moeilijke keuzes te maken, maar wat HAP betreft, worden die afgemeten aan het uitgangspunt dat we kwetsbare groepen ontzien, dat we lasten voor inwoners niet onevenredig verhogen en kiezen voor een verzorgde leefomgeving, waar sober en functioneel ons uitgangspunt blijft.

De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer EL IDRISSI: Nog een laatste zin, voorzitter, als het kan? Dan ben ik klaar. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Als u het goed vindt, dan mag mijnheer El Idrissi even zijn laatste zin afmaken. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Goed voorzitter, in dat geval. Mijnheer El Idrissi gaf net aan dat hij nog lang niet klaar was met zijn betoog en nog met een hele lijst aan ideeën zou komen om de visie van de HAP te delen met de inwoners van de gemeente Haarlemmermeer. Klopt het dat u ongeveer twintig seconden nadien klaar was met uw betoog? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dat klopt mijnheer Vermeulen. Ik maak mijn laatste zin af. De VOORZITTER: Ik heb mevrouw Van Straten nog voor u. De heer EL IDRISSI: …en onnodige franje geen plaats heeft. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik probeerde echt tactisch te wachten op het einde Conceptverslag Sessiedebat De financiële opgave van de gemeente (ombuigingen) 29 april 2021

17

want ik probeer goed te luisteren en u had in het begin iets gezegd waarvan ik dacht 'daar wil ik later op terugkomen en kijken of we elkaar daar kunnen vinden'. Dat gaat over dat vangnet. We vinden allebei een vangnet belangrijk. Wat ons betreft, zit dat vangnet in werk, dat is het meest sociale vangnet. U spreekt met name over een vangnet voor mensen zonder werk. Kunnen we elkaar vinden als we moeten inzetten op de goede, sterke economie in deze regio omdat dat het beste vangnet is voor onze inwoners? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Zeker, ik had het over het vangnet en dat ging specifiek over die kinderen. Een vangnet moet geen hangmat zijn. Het is niet zo dat je daar lekker in kunt hangen, maar het is ook specifiek bedoeld voor kinderen in gezinnen die daarmee te maken hebben en het is gewoon belangrijk dat we daar goed naar kijken en naar omkijken. De VOORZITTER: Ja, mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Dank u wel voorzitter, ik dacht 'we gaan de hangmat weer horen'. Ik vind dat een ongelooflijk nare uitdrukking want ik ken heel weinig mensen die in een hangmat gaan hangen, vrijwillig. Maar dat gezegd hebbend, heb ik nog een andere vraag over franje. We willen 10.000 woningen bouwen, we willen daarvoor misschien wel de N201, een provinciale weg, omleggen.

Wat vindt u daarvan, moeten wij dat betalen of iemand anders? De heer EL IDRISSI: Ik vind dat daar waar het om wegen gaat en die door onze gemeente lopen, we daar een bijdrage aan zouden moeten leveren en dat de provincie, als die daarmee te maken zou hebben, ook een bijdrage zou moeten leveren aan welke omlegging dan ook. Dat hebben we gezien bij de A9 in Badhoevedorp. Daar hebben verschillende belangengroepen aan meebetaald, onze gemeente, Schiphol, het rijk en ik vind dat wel een goede manier van doen. De VOORZITTER: Aanvullend, mevrouw Ballieux. Mevrouw BALLIEUX: Ik wil nog een ding opmerken over de A9 want ik ben heel erg blij voor Badhoevedorp dat die snelweg daar weg is, maar dat is ook een rijksweg. En € 100 miljoen lenen, hebben we recent met z'n allen geleerd, kost € 5 miljoen op jaarbasis en die kunnen we dan bijvoorbeeld niet uitgeven aan de openbare buitenruimte of iets anders. Bent u met mij eens dat we echt moeten proberen om voortaan dat soort bedragen niet meer zelf te betalen, maar daar gewoon subsidie voor te vinden en andere bijdragen, of desnoods de projectontwikkelaars die daarmee hun geld gaan verdienen te laten betalen? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: We kunnen niet terug in de tijd. Dat is toentertijd op die manier zo afgesproken dat we dat bedrag op ons zouden nemen.