2021-04-01 Raadssessie RKC vervolgonderzoek Duurzaamheid.doc

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 1 APRIL 2021 Onderwerp:

RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid

Voorzitter:

mw. C.F.M. van der Meij

De leden: dhr. T.M. Blom, dhr. P.J. Boerman, dhr. A.L.M. den Elzen, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, dhr. R. Kenselaar, mw. J. Koolmoes, dhr. J.C. Koomen, dhr. H.P. Spijker, dhr. E. Vermeulen, dhr. J.P.H. de Vries Griffier: mevrouw E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Welkom bij deze sessie dames en heren. We bespreken vanavond het Rekenkamercommissie vervolgonderzoek Duurzaamheid en daarin zijn twee beslispunten voor de raad. Het eerste is het college te vragen aan te geven hoe de aandachtsgebieden Water & klimaatadaptatie, Grondstoffen & bouwprogramma en Kennis & innovatie in het beleid en de organisatie zijn verankerd. En daarbij het college te verzoeken voor deze aandachtsgebieden de doelen en bijbehorende effect- en prestatie-indicatoren op te stellen en hierover aan de raad te rapporteren. Het tweede punt is: te beoordelen of de doelen en indicatoren in de programmabegroting en de Monitor Energietransitie Haarlemmermeer samen voldoende informatie geven om de resultaten van de energietransitie te monitoren. Dat tot zover. Ik kijk even wie zich als eerste gemeld heeft. U heeft zich allemaal al heel snel gemeld, maar ik zie mijnheer Koomen D66 als eerste, gaat uw gang. De heer KOOMEN: Dank u voorzitter, ja ik was er vroeg bij, dat is heel goed. We hebben het hier over voor ons een heel belangrijk voorstel. Dat zal niemand verbazen en waar het normaal nog wel eens saai kan zijn in de lokale politiek omdat we het allemaal eens zijn, we willen allemaal dat het afval tijdig wordt opgehaald of meer woningen, is dit een onderwerp waarop we volgens mij van elkaar verschillen als dag en nacht.

D66 zou fundamenteel andere keuzes maken als we dit rapport zo lezen. Want laten we eerlijk zijn, wat ons betreft ligt hier bewijs dat er niet veel terechtkomt van ons duurzaamheidsbeleid. Het ligt gewoon stil, sterker nog, het lijkt de nek omgedraaid. Enkel de energietransitie en dan ook nog als volger, minimaal, zo halen we de doelen nooit. Het lijkt of onze ambtenaren op hun handen moeten zitten en wachten tot de regels uit Den Haag komen, want we volgen landelijke regels, tot we wettelijk aan de slag moeten of zoals dat heet we volgen wat de buren doen dus we gluren over de schutting af en toe om te kijken of we iets kunnen na-apen. Dat past toch niet bij onze pioniersgeest in de polder? De reactie van het college is wat ons betreft dan ook teleurstellend maar wel verwacht. Een stukje ontkenning, eromheen praten, het vergoelijken maar geen reflectie of leren of 'we gaan het nu anders doen'. Ik weet niet of het klopt, en we gaan het straks wel horen, maar het lijkt wel een beetje gepikeerd dat de vinger op de zere plek wordt gelegd, overigens is dat precies de rol van de rekenkamer dus daarvoor lof. We hopen van harte dat de koers wijzigt, maar met dit coalitieakkoord verwachten we dat eerlijk gezegd niet.

Ik zou kunnen verwijzen naar het schip in het Suezkanaal, het is gewoon aan de grond gelopen en het ligt gewoon stil in het water wachtend tot het weer wordt vlot getrokken. Maar elk jaar, elke week, elke dag dat we wachten is het eigenlijk net als met dat schip, het probleem wordt groter Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

1

en we raken achterop en dat is zonde en dat hoeft ook niet. Wat ons betreft is er goed nieuws en de landelijke verkiezingen gaven dat signaal al, steeds meer mensen willen het anders en bedrijven willen ook echt wel. De Klimaatmars was echt indrukwekkend als je zag hoeveel mensen van allerlei soorten dat op de been bracht, van links tot rechts en over verschillende politieke partijen heen. Dus wat ons betreft is het gelukkig een kwestie van tijd en dan kunnen we ook in Haarlemmermeer het schip weer vlottrekken. D66 legt in ieder geval de lat een stuk hoger. Haarlemmermeer weer in de kopgroep, durven pionieren in de polder. En we zijn het dan ook en dat zal u niet verrassen, helemaal eens met de aanbevelingen om daar zoveel mogelijk grip op te krijgen en zicht op te krijgen. Dat, voor nu even voldoende. Ik kijk uit naar het debat. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koomen. Dan heb ik als tweede de heer Spijker staan, EEN Haarlemmermeer. Gaat uw gang. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter, eerst even complimenten voor de RKC voor het vervolgonderzoek Duurzaamheid en voor de reactie van het college dat duurzaamheid door de hele organisatie in elk beleid is doorgevoerd. Het klinkt 'prachtig', maar we missen zoals de RKC aangeeft in de duurzaamheidsmonitor duidelijke resultaten en externe factoren. Meten is weten, dus doe er ook iets mee.

Een heel belangrijk punt we waren verbaasd dat gemeenten Leiden, Den Haag, Almere, Utrecht, Nijmegen, Amersfoort en Dordrecht en nu komt-ie, de provincie Noord-Holland en natuurlijk ook Zuid-Holland de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen hebben ondertekend. Waarom zat de gemeente Haarlemmermeer niet aan deze tafel en heeft die deal ondertekend? Of juist niet ondertekend? We willen hier heel graag het antwoord op. Dan de grondstoffen en bouwen. Circulaire bouw en Tiny Houses. Er zijn al jarenlang private voorstellen voor deze circulaire woningen ingebracht maar iedere keer stoot men zijn hoofd en dan heb ik het over circulaire woningen op private gronden. Ze hebben een minimale ecologische footprint. Maar helaas lopen ze met hun hoofd tegen een betonnen muur van regeltjes. In heel veel buurgemeenten zijn wel kansen laten we nu eens werken aan betere mogelijkheden. En sta eens werkelijk open voor de volgende plannen van een indiener met circulaire woningen en leg niet meteen een 'nee'-stempel klaar, want dat gebeurt helaas te vaak. Dat is in het verlengde van wat we hiervoor hebben besproken. We kunnen ons trouwens geheel vinden in de voorstellen van de beslispunten, dus dit was het voor mijn eerste inbreng, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Spijker. Dan ga ik naar mijnheer Boerman, GroenLinks, gaat uw gang.

De heer BOERMAN: Dank u voorzitter, we spreken vanavond over een Rekenkameronderzoek maar ook over een stuk dat we eind vorig jaar hebben gekregen, de Nulmeting Energietransitie. Van dat stuk – ik ga er toch even op in - worden we niet erg vrolijk. We kennen allemaal de ernst van klimaatverandering, maar in de cijfers in dit stuk staat dat de CO2-uitstoot in deze gemeente flink is gestegen in alle sectoren en ook nog eens relatief, ten opzichte van de rest van Nederland en de rest van Noord-Holland. In die tijd hadden we hier in de gemeente een stijging van 17% in energieverbruik en dat zelfs zonder Schiphol, achter de douane en zelfs zonder de snelwegen. En qua verkeer en vervoer nam de CO2-uitstoot van de gemeente in die tijd toe van 8,8% naar 9,3% van de hele provincie Noord-Holland. Ik kan nog veel meer cijfers uit het rapport halen maar laat ik volstaan met de opmerking dat de ernst van de materie nog niet erg lijkt doorgedrongen tot dit college. Als energieregio Noord-Holland Zuid verwachten we de komende tien jaar bijna vier keer zoveel wind- en zonne-energie op te wekken, dat staat in het stuk en in de beleidsvoornemens. Mooi, prachtig, maar wanneer gaan we daar de voorstellen voor zien met name als het gaat om wind want zo gaan we het natuurlijk nooit redden.

Zeker niet als het energieverbruik in deze gemeente maar blijft stijgen en als de groei in dit tempo doorzet, zitten we in 2050 hooguit op 15% duurzame energie in plaats van de Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

2

beloofde 100%. En dan hebben we het nog niet eens gehad over water, klimaatadaptatie, grondstoffen en kennis en innovatie zoals de RKC ook terecht opmerkt. Met dat voorstel kunnen we dus makkelijk instemmen want zo verankerd is dat beleid nog helemaal niet. Dat zien wij ook. Het tweede deel van het raadsvoorstel over de informatie in de monitor vinden we als GroenLinks momenteel al veelomvattend en verhelderend, daarvoor dank dus. We zijn ook zeer benieuwd naar de volgende rapportage later in het jaar waarin we hopelijk nog iets meer grafieken zien zodat in een oogopslag duidelijk wordt wat we tot nu toe hebben laten zien. Dus de rapportage is prima, maar nu nog echte actie want die missen we en die is hard en hard nodig. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman. Dan ga ik naar mevrouw Van 't Hull, VVD. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel voorzitter, we hebben het over het Rekenkamercommissierapport en fijn dat de RKC nog even tussentijds een thermometer in het proces steekt op weg naar een duurzame wereld. Door alle voorstellen voor de energietransitie en warmtetransitie en draagvlakonderzoeken zou je bijna vergeten waarom we dat ook alweer doen, of wat er wordt gedaan en hoe we dat hadden bedoeld. En dan is de VVD blij dat er focus is en expertises verdeeld zijn over de verschillende wethouders.

We zijn van versnippering van diverse projecten onder één wethouder gegaan naar focus verdeeld over de verschillende wethouders waar dat past in hun portefeuille en alleen de energietransitie is apart belegd bij wethouder Nobel. Waar sommige partijen eerder hebben aangegeven het tempo van de energietransitie, en nu ook weer, te laag te vinden, ligt de ambitie nog altijd hoog. Het tempo gaat slechts over de te volgen weg naar het doel. En is het niet zo dat de weg wanneer je op een overzichtelijk tempo rijdt, er een stuk duidelijker uitziet en de kans op verkeerd rijden een stuk lager is? De VVD is zeker na het verdiepen van de stappen om hier te komen, blij dat we onder andere de door mijn voorganger Rob Koster geïnitieerde weg zijn ingeslagen. Zo is duurzaamheid niet een ding dat apart aangezwengeld moet worden maar een vanzelfsprekendheid voor de hele organisatie. Zo kan worden gefocust op de verschillende onderwerpen met volledige toewijding van de betreffende wethouders. Met het collegeakkoord hebben we vastgesteld de energietransitie het belangrijkst te vinden en daar dan ook op in te zetten en te monitoren. De RKC legt de lat nog eenmaal langs het voormalige duurzaamheidsbeleid. Te zien is dat nagenoeg alle aanbevelingen zijn overgenomen.

In de bestuurlijke reactie is te lezen hoe een en ander is verankerd in de organisatie en dat bevestigt het beeld dat de VVD heeft dat een en ander goed is ingebed. Hiermee is aanbeveling 1, zoals wij dat noemen, reeds overgenomen. Verder is het aan ons als raad om te beoordelen of we ons voldoende geïnformeerd zien. Ik hoorde al een heleboel kengetallen van partijen dus we zijn goed geïnformeerd en daar kunnen we gewoon over spreken in de sessies die ons worden aangeboden door de verschillende collegeleden. Wat de VVD betreft heeft de RKC waardevolle aanbevelingen en we kunnen naar tevredenheid concluderen door dit afsluitende vervolgonderzoek van de RKC dat een en ander goed is opgepakt. Ten slotte kijken ook wij uit naar eventuele nieuwe onderzoeken gericht op de nieuwe werkwijze. Tot zover voor de eerste termijn. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van 't Hull. U krijgt aan het einde van uw inbreng nog net een interruptie van mijnheer Koomen. Gaat uw gang, mijnheer Koomen. De heer KOOMEN: Ik dacht 'ik wacht even netjes tot mevrouw Van 't Hull is uitgepraat'. Het verbaast me wel en wat ik toch even wil checken, er ligt eigenlijk een heel kritisch rapport en ik hoor u vol lof spreken over dat het eigenlijk heel goed gaat.

Begrijp ik dat nu goed, want misschien hebben wij een ander rapport gelezen, dat zou kunnen hoor, maar dat wilde ik even bij u checken en als ik u hoor praten over focus, als uw uitleg van focus is 'we doen nog één ding', dan klopt dat wel maar dan hebben we ook een heleboel dingen laten liggen en dat zou niet mijn uitleg van focus zijn.

Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

3

De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull, een reactie. Mevrouw VAN 'T HULL: Daar wil ik zeker even op reageren. Ik zie de focus niet in dat we nog maar één ding doen, maar het was een heel veelomvattende hoeveelheid aan projecten en daar is focus in aangebracht en focus resulteert meestal in meer voortvarendheid en ik denk dat ook terug te zien. En u had ook een inbreng en toen ik dat hoorde dacht ik, ik weet dat wij van mening verschillen over een aantal zaken hieromtrent, dus dat klonk mij niet vreemd in de oren, maar ik heb wel een wedervraag: wat in het rapport ziet u dan als kritisch, want ik heb het inderdaad zo gelezen dat het college heel veel van de aanbevelingen heeft overgenomen. De heer KOOMEN: Mag ik die vraag beantwoorden? Uw microfoon staat niet aan, voorzitter dus dan moet ik gokken of dat ja of nee is. De VOORZITTER: Ja, dank u wel, het antwoord was eigenlijk nee, want dat lijkt me iets voor in de tweede termijn en er zijn nog meer mensen die willen reageren op mevrouw Van 't Hull en dat is ten eerste mijnheer Spijker en daarna mijnheer Boerman. Mijnheer Spijker, gaat uw gang. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Ik had eigenlijk hetzelfde als mijnheer Koomen. Als ik het rapport zo lees mevrouw Van 't Hull, over de duurzaamheidsmonitor en dan citeer ik: "Aan dit deel van de aanbeveling is niet geheel voldaan".

Ik denk dat er toch wat verschil van inzicht is, maar misschien. Dan hebben we nog de vraag heeft het college tijdig eraan voldaan. Aan dit deel van de aanbeveling is niet tijdig voldaan. Bent u het met me eens mevrouw Van 't Hull dat dit toch wel iets als een nootje van kritiek is of zie ik dat verkeerd? De VOORZITTER: Dank u wel. Voor u reageert,. Mevrouw Van 't Hull, wil ik eerst mijnheer Boerman een kans geven om een interruptie te doen. Gaat uw gang. De heer BOERMAN: Die vraag hangt daar voor een deel mee samen maar het gaat wat minder om de RKC. Ik heb van mevrouw Van 't Hull namens de VVD gehoord dat de ambitie nog steeds hoog ligt, maar het tempo wat laag. Later zei ze toch dat er voortvarendheid is, ik heb wat cijfers genoemd waaruit mij die voortvarendheid niet blijkt en ik wil vragen waar zij die voortvarendheid ziet, die ik niet zie want ik zou me zomaar kunnen vergissen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van 't Hull, gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Spijker vroeg bent u het met me eens dat er een nootje van kritiek wordt genoemd? Ja, een nootje, inderdaad en dat betekent dat grotendeels de aanbevelingen zijn overgenomen, helemaal 100% scoren hoeft wat de VVD betreft niet. En de aanbevelingen worden meegenomen wederom. Ik heb geen reden om aan te nemen dat dat niet zo is.

En mijnheer Boerman over de voortvarendheid, het is niet zo dat het college niets doet. Dat wil niet zeggen dat het resultaat er direct is, maar ik heb wel degelijk het idee dat we op de goede weg zijn en dat we niet stilstaan. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van 't Hull. Mijnheer Spijker, wilt u uw hand naar beneden halen want dat volgens mij nog van de vorige interruptie. Dan ga ik naar de volgende spreker en dat is mijnheer Den Elzen, PvdA. Gaat uw gang. De heer DEN ELZEN: Dank u wel voorzitter en ook dank aan de RKC voor het vervolgonderzoek, de conclusies en aanbevelingen, dat is wat we vandaag met elkaar bespreken. Dan gaan we toch eigenlijk naar het onderzoek zelf. 2017, intussen is de wereld veranderd, ik zie een hele nieuwe Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

4

gemeente en een nieuwe opgave zoals we begin 2019 met elkaar hebben afgesproken. Wij vinden zoals het er nu voorstaat dat duurzaamheid binnen de organisatie verankerd is. In de tweede termijn kan ik voorbeelden noemen van waar het tussen de oren zit en ik noem alleen maar dat we de LIOR hebben ingeruild voor de DIOR, Duurzame Inrichting Openbare Ruimte, om maar iets te noemen. Er is ook al heel veel ingekaderd en dat gaan we borgen via de RES, daar komt ook heel veel terug en ik wil ook refereren aan het debat van pasgeleden over de klimaatadaptatie, waarbij we als raad trouwens unaniem de motie hebben aangenomen om juist ook vanuit die duurzaamheidsgedachte meer die openbare ruimte op een andere manier beter in te richten. Dan hebben we het over de uitrol van het grondstoffenbeleid en dergelijke en ja, er kan natuurlijk altijd een tandje bij, maar volgens mij hebben we op dit moment meer kopzorgen dan dat we koploper willen zijn als je kijkt naar waaraan we het geld allemaal moeten uitgeven. Dus ja, het omdenken en de zaak op een andere manier goed inrichten. Als laatste voorbeeld noem ik toch nog even de aftrap van het Haarlemmermeers kampioenschap Tegelwippen. Het klinkt heel leuk, maar als je ziet wat daarachter zit, zijn we volgens mij tussen de oren wel bezig om duurzaamheid steeds meer een plek te geven voorzitter.

De VOORZITTER: Mijnheer Den Elzen, ik onderbreek u even. O, u was aan het afronden. De heer Boerman heeft nog een interruptie. Mijnheer Boerman, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Ja tegelwippen, er zijn van die dingen. Het gebeurt wel, er gebeuren dingen, maar ik ga aan de heer Den Elzen vragen: vindt u dat het snel genoeg gaat? Het gaat alleen maar achteruit, ik heb ook bewoners van nieuwe huizen zien tegelwippen, terwijl ze tegelijkertijd een vliegveld willen openen en die twee dingen kunnen echt niet samen. Bent u dat met mij eens? De VOORZITTER: Mijnheer Den Elzen, voordat u antwoordt. Mijnheer Boerman, u bent na deze interruptie door uw tijd heen, dat wil ik u alvast even meegeven. Mijnheer Den Elzen, uw reactie. De heer DEN ELZEN: Eigenlijk kan ik daar niet op reageren want wij gaan hier lokaal niet over het wel of niet sluiten of openen van vliegvelden mijnheer Boerman. Ik probeer het hier lokaal in te steken en ik zie dat we daar ontzettend ons best in doen. Ik ben toch in uw tijd bezig, dus ik kan het mooi even beetpakken. Ik heb de stemmingenlijst van 15 april jl. gezien waar wordt gesproken over het toepassen van graskeien in de open verharding in het project Wickevoort; of we ermee akkoord gaan om daarvan af te wijken, dus geen gesloten verharding maar open verharding. Volgens mij zijn we ontzettend bezig om duurzaamheid in allerlei beleidsvelden in te bedden.

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Elzen. Dan ga ik naar de volgende inbreng en die is van mevrouw Koolmoes van de HAP. Gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Ja dank u wel voorzitter. Voorzitter de RKC heeft in het vervolgonderzoek op duurzaamheid twee aanbevelingen aan de raad gedaan, namelijk om het college te vragen de aan het college gerichte aanbevelingen te implementeren en dat doet het door middel van een raadsvoorstel. Het college heeft al een bestuurlijke reactie gegeven op de conclusies en aanbevelingen die uit het vervolgonderzoek naar voren zijn gekomen en we bedanken de RKC voor de duidelijkheid en de betrokkenheid bij dit onderwerp. Voorzitter, ik houd het vanavond kort, alles in overweging genomen zullen wij de aanbevelingen van de RKC niet steunen. Het college heeft duidelijk aangegeven dat beide aanbevelingen al in ons beleid worden meegenomen. Daarom is HAP van mening dat, als we instemmen met dit raadsvoorstel, een opdracht aan het college wordt gegeven voor iets wat al gedaan wordt of gedaan zal worden als het beleid er is. Ik hoor graag de mening van mijn collega's hierover. Tot zover, dank u wel.

Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

5

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Koolmoes, dat zal dan voor de tweede termijn zijn. Dan ga ik naar de heer De Vries, ChristenUnie-SGP. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, hoe duurzaam is het duurzaamheidsbeleid van Haarlemmermeer? Wij vertalen de conclusies van de RKC in: het vorige college wilde een samenhangend beleid in gang zetten en het huidige college is met die samenhang gestopt. Natuurlijk wordt er zeker wel iets gedaan aan aspecten van duurzaamheid, maar dat heeft meer te maken met van bovenaf opgelegde taken zoals de energietransitie en het Klimaatakkoord of met het binnenhalen van zoveel mogelijk subsidies, zoals deze week uit vragen van de VVD naar voren kwam dan met een zelf gevoelde urgentie. Er lijkt sinds 2018 niet echt veel schot te zitten in de rest van de afvalproblematiek om maar eens iets te noemen en in de bouwplannen zien we nog weinig creatief denken over bijvoorbeeld de CO2-reductie of de stikstofproblematiek. U schrijft 'binnen het thema Grondstoffen en bouwprogramma is het meten van circulariteit zich aan het ontwikkelen. Wij volgen deze ontwikkeling om deze waar mogelijk te betrekken bij beleidsvorming'.

Ja, mijnheer Spijker noemde het al, misschien hebt u het gemist, maar er is een City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen waarbij u nog niet bent aangesloten, maar wel bijvoorbeeld Dura Vermeer, toch een bekende onderneming, Van Wijnen en de corporatiekoepel Aedes. Waarom Haarlemmermeer nog niet? Kortom college, de fractie ChristenUnie-SGP roept u op om een duidelijke stip op de horizon te zetten voor een Haarlemmermeer waar een duurzaam en gezond leefklimaat heerst voor onze kinderen en kleinkinderen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer De Vries. Dan ga ik naar mijnheer Blom, CDA. Gaat uw gang. De heer BLOM: Voorzitter, wat uiteenlopende reacties van de verschillende partijen. In het vervolgonderzoek van de RKC zien we dat het merendeel van de aanbevelingen uit het RKConderzoek uit 2017 toch zijn opgevolgd en dat vinden wij goed nieuws. Dat laat zien dat de gemeente goed luistert naar de aanbevelingen en zichzelf probeert te verbeteren. Natuurlijk zijn er nog wel verbeterpunten, die ook in het RKC-stuk genoemd worden. Ten eerste is het nog steeds moeilijk om onderscheid te maken tussen behaalde resultaten, tussen de effecten die veroorzaakt worden door gemeentebeleid en de effecten die zijn veroorzaakt door externe factoren.

Ik kan best begrijpen dat het lastig is om die differentiatie te maken, maar dat onderscheid is belangrijk om te maken aangezien het zonder onderscheid moeilijk is om het gemeentelijke beleid goed in te schatten en daarmee te bepalen of het beleid moet worden aangepast, uitgebreid of stopgezet. Ten tweede vindt de RKC dat de structurele informatievoorziening aan de raad nog steeds niet helemaal op orde is. We begrijpen dat het onderwerp duurzaamheid tegenwoordig niet meer door één wethouder wordt behandeld en dat het daarom moeilijker is om de raad structureel geïnformeerd te houden, maar ik heb toch het idee dat we de laatste maanden heel wat rapporten en nota's die zien op de energietransitie, de warmtetransitie en allerlei andere zaken die de duurzaamheid betreffen behandeld hebben. De VOORZITTER: Mijnheer Blom, ik ga u weer even onderbreken want u krijgt een interruptie van de heer De Vries van de ChristenUnie-SGP. Gaat uw gang. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Ik hoorde mijnheer Blom zeggen dat er heel veel beleidsstukken en nota's zijn langsgekomen, maar ik heb het idee dat we meer gebaat zijn bij handelen, bij acties. Daar wil ik het even bij laten, wat vindt u daarvan mijnheer Blom? De VOORZITTER: Mijnheer Blom, gaat uw gang.

De heer BLOM: Mijnheer De Vries, ik ben het helemaal met u eens, ik ben bijna mijn hele leven ondernemer geweest en als ik een plan had, voerde ik dat dezelfde of de volgende dag nog uit, maar Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

6

ik heb wel begrepen dat dit in gemeenteland op een andere manier gaat en daar zullen we ons toch een klein beetje bij moeten neerleggen. Ik hoop op versnelling en dat het gemakkelijker en vlotter gaat en dat zie ik nog niet gebeuren, maar we houden moed. Mag ik door? De VOORZITTER: Zeker mijnheer Blom, gaat uw gang. De heer BLOM: Ik ga maar gewoon even door. Ondanks dat de programmabegroting en de Monitor Energietransitie Haarlemmermeer beleidsstukken zijn waar de stand van zaken betreffende de duurzaamheid uitgebreid besproken wordt, maar aangezien dit een belangrijk onderwerp is dat effect op het beleid van de komende jaren zal blijven hebben, lijkt het ons toch noodzakelijk om deze informatievoorziening aan de raad te blijven verbeteren, te structureren en gewoon ons best te doen om te doen wat we moeten doen. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom, dan ga ik naar de heer Kenselaar van GEZOND Haarlemmermeer. De heer KENSELAAR: Dank u wel voorzitter. Het mooie van de stukken die door de RKC worden aangedragen is dat ze in tegenstelling tot diverse andere stukken totaal niet onnodig lijvig zijn en daardoor kort en krachtig samenvatten wat er al goed gaat c.q. is opgevolgd van de aanbevelingen en wat ons nog te doen staat.

Een rode draad door menig stuk dat van het RKC tot ons komt, als het goed is, herkent u het, is dat ons elke keer weer wordt gevraagd om concreet te worden en heldere doelstellingen en meetpunten vast te stellen, zoals wij en met ons meerdere partijen al zo vaak roepen: kan het eens wat SMART'er. Ik snap heel goed dat, hoe SMART'er je de doelstellingen wegzet hoe meer je erop kan worden afgerekend, maar ik hoop niet dat dit het criterium is om een en ander wat vager te laten, in het bedrijfsleven kom je hier niet mee weg. Als landelijk door een partij wordt gesproken over de bv Nederland en diezelfde partij hier de grootste is, spreek dan gerust eens over de bv Haarlemmermeer en koppel daar een SMART'e manier van het neerzetten van doelstelling en van realisatiewensen aan. Dat is duidelijker voor ons en voor de inwoners die graag willen weten wat er met hun geld gebeurt. Dat geldt in dit geval niet alleen voor het onderwerp in dit debat, maar eigenlijk voor alle plannen die nog lopen en de plannen die nog moeten starten. Het is overigens prima te constateren dat de RKC concludeert dat aan een groot aantal punten met betrekking tot duurzaamheid inmiddels wel is voldaan en daarvoor ook lof van onze kant.

Dat we nu aan een groot aantal punten hebben voldaan is één, maar de realiteit vliegt van ons af en daarom stelt GEZOND Haarlemmermeer ook de vraag: wordt het niet eens tijd dat we in plaats van veel punten al onze punten binnen afzienbare tijd op orde hebben? De VOORZITTER: Mijnheer Kenselaar, ik ga u heel even onderbreken want uw laatste opmerkingen komen niet helemaal over, kunt u die nog een keer herhalen of bent u inmiddels bevroren? Ja, de heer Kenselaar is bevroren. Als u mij nog wel hoort, dat zou kunnen, dan verzoek ik u om even uit de vergadering te gaan en terug te komen, dan krijgt u nog de ruimte om het laatste stukje van uw bijdrage te doen. Dan ga ik voor nu even door naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter dank u wel, dan denk ik dat ik de hekkensluiter ben. We bespreken eigenlijk een evaluatie van het programma Haarlemmermeer Duurzaam 2015-2018. Dat programma is afgelopen, de aanbevelingen uit het vorige rapport zijn bijna allemaal opgevolgd. De verkiezingen van 2018 hebben voor een nieuwe werkelijkheid gezorgd, met het aantreden van een nieuw college werd ervoor gekozen niet langer met de groene bril van D66 voor de troepen uit te lopen, maar om de energietransitie in te gaan als een slimme volger. Dus niks pionieren in de polder met het geld van de belastingbetaler. Wat de fractie van Forza! betreft is zelfs die doelstelling nog te ambitieus.

Nederland is een landje met 17 miljoen inwoners, waarvan een kleine elitaire club bestuurders ten koste van de Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

7

inwoners van dit land de rest van de wereld het goede voorbeeld wil geven. China met haar 1,4 miljard inwoners en India met bijna evenveel mensen blijven volop inzetten op kolen, zodat iedere inspanning die we in Nederland betrachten minder is dan de spreekwoordelijke druppel op de gloeiende plaat. In het licht van de ambitie van de overige 7 miljard inwoners van de aarde is iedere dure duurzaamheidsinspanning alhier in de ogen van Forza! niets anders dan burgertje pesten. We kunnen wat Forza! betreft dan ook niet slim genoeg zijn met volgen, zeker nu de EU op het punt staat om deze maand aardgas als dure energiebron te bestempelen. We nemen dit vervolgonderzoek dan ook voor kennisgeving aan. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Ik geef straks als eerste het woord aan de heer Kenselaar om zijn bijdrage af te maken, maar ik wil intussen ook even kijken of er nog iemand van de SRH is die het woord op dit onderwerp wil voeren en ook of de heer Meijer dat wil. Als u aanwezig bent en nog aan het woord wilt, wilt u zich dan even in de chat melden, dank u wel. Dan ga ik terug naar de heer Kenselaar, die inmiddels weer hangt zie ik. Mijnheer Kenselaar, ik ben bang dat u nog een keer dezelfde actie moet ondernemen. Ik constateer ook dat SRH en de heer Meijer niet aanwezig zijn.

Daar is mijnheer Kenselaar weer geloof ik, mijnheer Kenselaar hoort u mij? Nee. Mijnheer Kenselaar, ik ga nu door en u krijgt straks nog een kans om het laatste onderwerp van uw bijdrage met ons te delen. Dat betekent dat ik nu naar de wethouder ga, mevrouw Sedee als ik het goed heb. Wethouder SEDEE: Voorzitter, dank u wel. Ik weet niet zo goed waar ik moet beginnen. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik het niet met de meeste mensen eens ben dat dit college niet genoeg doet aan duurzaamheid, dat hebben onder andere de heer Blom, de heer Den Elzen en mevrouw Van 't Hull gezegd. We doen wel degelijk heel veel aan duurzaamheid en we hebben inderdaad misschien wat meer focus, laat ik het daarbij houden. Ik geef even wat voorbeelden en direct richting mijnheer De Vries die zegt dat het lijkt of het allemaal top-down is. Mijnheer De Vries, dan herinner ik u aan ons zonneakkerbeleid, de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie en onze natuurvisie die tot u zijn gekomen en waarbij uit en te na is geparticipeerd. Er is aan iedereen gevraagd wat ze vonden van het zonneakkerbeleid, er is aan mensen gevraagd: doet u alstublieft mee en laat weten wat u van onze natuurvisie vindt, wat moet daarin? We hebben allerlei externe partijen uitgenodigd om hun bijdrage te leveren aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie.

De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, ik ga u even onderbreken want er is een interruptie en die is of was van de heer De Vries, of hebt u een... Mijnheer de Vries, gaat uw gang. De heer DE VRIES: Mevrouw Sedee zegt nu 'we doen van alles', ik heb in mijn stuk ook gezegd dat er van alles wordt gedaan en dat het onder andere heel veel vanuit het rijk geïnitieerd is. Het Klimaatakkoord wordt opgelegd door het rijk en dan zullen wij iets moeten doen. Het rijk komt met een energietransitie en daar zullen alle regio's en alle gemeenten iets aan moeten doen. Dus dat zonneakkerbeleid vloeit voort uit de opdracht van het rijk om iets in de gemeente te doen. Als we helemaal niets zouden doen, zouden we zelfs op de vingers getikt worden. Dat is dus niet een zelf gevoelde urgentie, 'we moeten iets doen met deze wereld, met dit land en met deze gemeente', maar het rijk dwingt ons ergens toe. Vindt u niet dat dit meer het geval is? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, voor u doorgaat met antwoorden. Mijnheer De Vries, dank u wel voor uw inbreng. Dat betekent dat u voor nu door uw tijd heen bent in deze eerste ronde. Mevrouw Sedee, gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Natuurlijk, mijnheer De Vries heeft gelijk. Dat Klimaatakkoord is natuurlijk gesloten, dan moeten we een RES opstellen en we hebben gekozen voor het zonneakkerbeleid. Wat Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

8

ik hiermee wil zeggen, is dat ons beleid niet top-down tot stand is gekomen, maar dat wij als lokale overheid wel proberen iedereen uit te nodigen om mee te denken over hoe het zonneakkerbeleid kan worden vormgegeven en dat geldt ook voor de Natuurvisie en voor de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie om ervoor te zorgen dat onze leefomgeving zo goed mogelijk wordt bewaard en natuurlijk ook om de biodiversiteit te bevorderen, dat is heel erg belangrijk als je kijkt naar de duurzaamheidsagenda en de natuurvisie. Dan even naar mijnheer Spijker met betrekking tot circulair bouwen en de City Deal. Wij doen ook mee aan de City Deal, maar dan in het kader van de Metropoolregio Amsterdam. We doen zeker wel mee en de mooiste projecten en de lessen die we kunnen leren, nemen wij aan. Dat is logisch, je hoeft niet overal ver weg aan mee te doen, wij hebben in onze eigen regio ook verschillende C-creators die zich ook hebben aangesloten. De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, u krijgt een interruptie van de heren Koomen en Spijker. Ik begin bij de heer Koomen. Gaat uw gang. De heer KOOMEN: Sorry een vergissing, ik heb geen handje opgestoken. Ik zit te trappelen om te spreken, maar dat laat ik even tot het debat. De VOORZITTER: De heer Spijker heeft zijn hand wel opgestoken. Mijnheer Spijker, u hebt een interruptie op mevrouw Sedee, gaat uw gang.

Mevrouw KOOLMOES: Excuses voorzitter, ik denk dat u mijn naam zag staan, ik heb mijn hand opgestoken. De VOORZITTER: Dank u wel. Eerst de heer Spijker, direct daarna mevrouw Koolmoes en dan gaan we door naar mevrouw Sedee. De heer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Wethouder, hartstikke fijn dat we meedoen via C-creators en andere prachtige voorstellen, maar waarom zien we dat nergens? Ik moet helemaal gaan graven en ik heb aardig gegraven, maar ik kwam nergens de gemeente Haarlemmermeer tegen, direct, indirect. Dat is wel een belangrijke, communicatie. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Koolmoes, gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. Ik heb wat moeite met waar we in dit gesprek nu heen gaan want we gaan het nu over onderwerpen hebben waar het later niet over hebben. Dit is het vervolgonderzoek op de duurzaamheid die bij ons goed in het beleid verankerd zit. Er wordt van alles over duurzaamheid bij gehaald en geloof me, daar kan ik wel zes sessies over volpraten want ik vind het een heerlijk onderwerp, maar daar gaat het vanavond niet over. De Rekenkamer heeft een rapport gegeven, we hebben het over dit rapport en ik vind dat we het daar dan ook over moeten hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat is dan een andersoortige interruptie dan een vraag. De heer De Vries is door zijn tijd heen.

Mijnheer Spijker, ik meld u dat u inmiddels ook door uw tijd heen bent en ik ga nu terug naar de wethouder, mevrouw Sedee gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Ik wil dan toch wel even wat concretere voorbeelden geven want dat is ook gevraagd, laat ons nu eens zien waar we nu hartstikke duurzaam bezig zijn. Ik noem bijvoorbeeld circulair inkopen. Dat doen wij en wij hebben eigenlijk de doelstelling van 10% circulair inkopen in 2022 al lang gehaald want wij zitten op 42%. Tegelijkertijd hebben we ook bijvoorbeeld binnen de MRA-regio een betonakkoord gesloten, die brief hebt u volgens mij onlangs ook ontvangen. Om Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

9

helemaal concreet te zijn, wat ik zelf heel erg leuk vond om te zien en te lezen is dat we bijvoorbeeld met betrekking tot de beheerinvesteringen met het principe van circulariteit in Zwanenburg een hele leuke pilot hebben waar we asfalt aanleggen, niet met gebruik van primaire grondstoffen maar met bijvoorbeeld korrels van oude dakbedekking. Dus dat is heel erg circulair. Ik denk dat wij heel goed bezig zijn en als je kijkt naar bijvoorbeeld het slopen op de plek waar Hyde Park komt, daar kan de heer Nobel ook van alles over vertellen, is dat volgens mij op een bijzonder duurzame en zorgvuldige manier gebeurd. Ik hoop dat mijnheer Nobel daar ook nog iets over kan zeggen. Verder wil ik nog tegen GEZOND Haarlemmermeer zeggen: misschien dat de grootste partij in deze gemeente het wel heeft over de bv Nederland, maar dat zult u deze wethouder nooit horen zeggen. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Sedee. Ik zie dat er nog een wethouder is aangesloten en dat is de heer Nobel. Mijnheer Nobel, hebt u nog de behoefte om het woord op dit onderwerp te voeren? Wethouder NOBEL: Ik was er al die tijd bij voorzitter. De VOORZITTER: Excuus. Wethouder NOBEL: Dat wil ik wel gememoreerd hebben. Mevrouw Sedee heeft het zo keurig verwoord dat ik daar niets aan toe te voegen heb namens het college. De VOORZITTER: Dank u wel. Dat betekent dat wij nu starten met de tweede termijn.

Daarvoor hebben zich inmiddels al twee mensen aangemeld, dat zijn de heer Vermeulen en de heer Koomen. De heer Vermeulen was iets eerder en daarom geef ik hem als eerste het woord. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Het valt me op dat we als raadsleden een veelheid aan onderwerpen behandelen en dat die onderwerpen, net als het onderwerp dat we vanavond hebben, dan door iedereen apart worden aangevlogen en dat alleen wat met dat onderwerp te maken heeft wordt behandeld. Zo roepen dan heel veel mensen… De wethouder gaf al aan dat we meer doen dan vele mensen vermoeden en iedereen wil voor de troepen uit lopen en vooral met eigen initiatieven komen, maar heel veel dingen die wij zelf initiëren staan vaak haaks op ander beleid. Op het moment dat wij graag heel veel woningen willen bouwen, maar je daarna de duurzaamheid zwaarder laat wegen dan het feit dat je woningen wilt bouwen, zijn er heel veel dingen die je eigenlijk niet kunt waarmaken. Wat ik eigenlijk aan de collega's wil vragen, dan komen we eigenlijk op het echte onderwerp: zijn jullie het niet met mij eens dat wat we nu doen, gewoon slim volgen en niet zomaar pionieren in de polder, eigenlijk gewoon met alle andere dingen die we ook willen bereiken het meest verstandige beleid is? De VOORZITTER: Dat was een lange inleiding voor een vrij concrete vraag. U krijgt daar ook direct reacties van een aantal mensen op.

Ik ga direct even iets over de vergadering zeggen. Er hebben zich inmiddels vier mensen gemeld voor een onderwerp en dat zal lastig worden. Ik houd de volgorde van de meldingen aan, maar ik geef ook aan dat er niet nog een onderwerp bij kan en dat betekent dat het onderwerp van de heer De Vries, als we daar al aan toe komen, het laatste onderwerp is. Ik zal de tijd in de gaten houden, zodat we een poging doen om deze onderwerpen in ieder geval aan bod te laten komen. Dan ga ik terug naar de handjes die inmiddels uit mijn beeld verdwenen zijn en ik hoop dat ik even wat bijstand van mijn rechterzijde krijg. Een seconde want de handen zijn weg. Ja, ik zie in ieder geval de heer Koomen. De heer KOOMEN: Ja, we hebben ze zelf ook een beetje in volgorde gezien voorzitter en anders help ik u wel een beetje, de techniek laat ons vaker in de steek. Dat was eigenlijk een heel gemakkelijke Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

10

vraag van de heer Vermeulen. Ik ben het hartgrondig niet met u eens en dat heb ik volgens mij ook betoogd. Ik vind eigenlijk dat u het in uw eerste betoog heel mooi weergaf en ik kon uw analyse van hoe het gelopen is, dat er andere keuzes zijn gemaakt die D66 inderdaad precies niet zou maken, goed volgen. Daarin kan ik u vinden, maar uw uitleg dat het ten koste van de inwoners zou gaan, gaat natuurlijk volledig mank. Als we uiteindelijk niets doen, wordt het veel duurder en daarom is uw idee dat we nu goedkoop af zijn natuurlijk relatief kortzichtig. Dat mag, iedereen mag zijn eigen ideeën aanhangen, maar het is uiteindelijk een investering in onze toekomst en het uitstellen van de Klimaatagenda is misschien wel een mooi voorbeeld. Daarin staat letterlijk opgeschreven en becijferd: niets doen is duurder. Dus uiteindelijk doet u de inwoners meer plezier door juist wel te pionieren en wel vooruitstrevend te willen zijn want het is ook, als u het dan in centen wilt uitdrukken, de nieuwe economie, zo simpel is het. Dat is een eenvoudige reactie voorzitter, daar verschillen we gewoon hartgrondig van mening. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koomen. Dan ga ik naar mevrouw Van 't Hull, VVD. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja dank u wel voorzitter. Dit is eigenlijk meer een punt van orde en ik sluit me aan bij mijn collega mevrouw Koolmoes.

We hebben het hier over een onderzoeksrapport van de RKC en niet over of het tempo wel of niet goed is. Ik denk dat we daarover bij de betreffende onderwerpen al uitvoerig hebben gesproken en ik denk dat het waardevoller is als we het nu hebben over dit rapport en dat we kijken naar wat er anders zou moeten. Ik hoorde heel veel collega's zeggen dat niet alle aanbevelingen zijn overgenomen en dan zou ik wel eens willen weten wat er dan moet worden overgenomen, maar daar hoor ik niemand over. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van 't Hull. Dat is wat mij betreft een ander onderwerp en ik wil toch even deze ronde afmaken. Dat betekent dat ik naar de heer De Vries, ChristenUnie-SGP, ga. De heer DE VRIES: Voorzitter, dat onderwerp over het RKC-rapport wilde ik ook aansnijden. Dat laat ik dan nog even liggen en ik hoop dat ik nog aan de beurt kom. De VOORZITTER: Dat gaan we zeker proberen mijnheer De Vries. U was nu wel aan het woord voor een reactie op de woorden van de heer Vermeulen. Tenminste, ik heb uw naam opgeschreven, stak u uw hand op om een volgend onderwerp aan te snijden of wilt u reageren op de woorden van de heer Vermeulen? De heer DE VRIES: Nee. Heel kort, ik ben het grotendeels oneens met de heer Vermeulen en deels eens met de heer Koomen. Het gaat mij niet om volgen of vooroplopen, maar wel om een beleid waaruit visie spreekt. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel.

Dan ga ik naar mijnheer Spijker. Daarna heb ik nog de heer Den Elzen en de heer Boerman, maar eerst de heer Spijker, gaat uw gang. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Koomen zei het heel mooi: we moeten inwoners en ondernemers laten pionieren. Als zij met een goed en duurzaam voorstel komen, laten we dat dan niet direct langs een bekrompen latje leggen en 'nee' zeggen want dat is waar heel veel mensen hun neus op stoten; o jee, o jee, net iets buiten de getreden paden en dan? We hoeven niet in alles de duurzaamste van het land te zijn, maar we hoeven ook niet te zeggen 'hosanna, we zijn de beste' want dat is geklets, in de rapporten van de RKC staat dat we nog wel een paar stappen hebben te zetten. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Spijker. De heer Den Elzen, PvdA, gaat uw gang. Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

11

De heer DEN ELZEN: Dank u wel voorzitter. Laat ik het nu eens zijn met de heer Vermeulen dat wij niet per se koploper hoeven te zijn. Dat hebben we in de behandeling in 2017 gesteld en ook bij de behandeling van de motie die voortvloeide uit de behandeling in 2018. Je hoeft niet per se koploper te zijn want dat betekent ook er veel geld aan uitgeven en ik heb net al aangegeven dat we op dit moment hele andere kopzorgen hebben in het totaalverhaal. Ik ben het met u eens dat we geen koploper hoeven te zijn, met slim volgen komen we ook heel ver. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Elzen. Dan ga ik naar de heer Boerman, GroenLinks, gaat uw gang De heer BOERMAN: Ik val bijna van mijn stoel van die laatste woorden. We hoeven niet de beste te zijn, we hoeven niet de duurzaamste te zijn, zo heb ik het gehoord. Slim volgen is genoeg. Ik heb volgens mij in mijn betoog aangegeven dat we niet alleen een slimme volger zijn, maar dat we alleen maar verder achterop gaan lopen. Als Haarlemmermeer doen we het slechter dan de rest van de provincie en doen we het slechter dan de rest van Nederland. Het wordt alleen maar erger hier. Dan ben ik blij met de initiatieven die er zijn, maar of het genoeg is daar heb ik grote zorgen bij. Er werd gezegd 'we hebben ook andere kopzorgen, we moeten er niet te veel geld aan uitgeven'. Toen was ik ook even flabbergasted.

Er zijn hier inwoners die graag iets willen, die willen pionieren en zij hoeven alleen maar te horen dat de gemeente dat ondersteunt. Die inwoners hebben een van de beste businesscases die ik ooit gezien heb. Daar ga je geld aan verdienen. Dat kost geen geld, daar ga je geld aan verdienen. Waar komt die farce vandaan, dat idee-fixe dat het geld gaat kosten. Ik roep de PvdA op om over die schaduw heen te stappen en mee te gaan en laten we hier nu voor gaan en niet zeggen, 'oeh, dit gaat zoveel geld kosten'. De VOORZITTER: Mijnheer Den Elzen, u wordt rechtstreeks aangesproken, dus u kunt daarop reageren. Gaat uw gang. De heer DEN ELZEN: Dan heeft mijnheer Boerman echt niet gehoord wat ik bijvoorbeeld in mijn eerste termijn benoemde. Als we het over initiatief uit de markt hebben, dan heb ik het over plan Wickevoort, waar we in het kader van de bio geen gesloten verharding... maar daar komt een initiatief, dan kunnen we daar gras neerleggen. Dat wordt nog afgekocht ook. Als je het hebt over de onderhoudsstatus, het levert ons nu geld op om daar duurzaamheid te gaan toepassen. U wordt op uw wenken bediend mijnheer Boerman, u moet alleen wel voorstemmen over twee weken. (geluid valt weg 50.10) De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman. Ik gaf inderdaad aan dat u rechtstreeks werd aangesproken en of u daar nog op wilt reageren. De heer BOERMAN: Laat ik dat maar niet meer doen nu.

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Blom en hij is de laatste spreker in deze ronde, dan mag de heer Vermeulen nog één keer afronden en dan wil ik naar een volgend onderwerp overgaan. Mijnheer Blom, gaat uw gang. De heer BLOM: Dank u wel voorzitter. Het is ook een kwestie van keuzes maken met wie ga je als gemeente samenwerken. Kijk naar de omlegging van de A9. We zien dat als een prachtige prestatie. Bijna alle grondstoffen die in de oude A9 verwerkt zijn, zijn ook weer in de nieuwe A9 verwerkt. Een heleboel kunstwerken zijn op een moderne manier geconstrueerd zodat er minder energie en minder Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

12

cement nodig zijn dan op de conventionele manier. Het is ook een kwestie van de juiste aannemers en de juiste contacten en laten we niet te angstig zijn voor nieuwe dingen. Ik zie best veel positieve dingen die in de afgelopen jaren hier voorbij zijn gekomen. Ik vind de negatieve tendens van een aantal partijen... Ik heb daar toch wel moeite mee. Dit is wat ik denk. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom. Mijnheer Vermeulen, ik wil u verzoeken kort af te ronden in verband met de tijd en de kans op andere onderwerpen. De heer VERMEULEN: Ik zal dat afronden. Mijnheer Blom heeft heel goed gezegd hoe ik er ook in zit. Ik zie echt heel veel positieve dingen. Dat het heel goed voor de economie is zoals mijnheer Boerman denkt, ik zou niet eens weten waar ik moest beginnen, want dat is natuurlijk de grootste flauwekul. Ja, er gaan heel veel mensen geld aan verdienen, maar overal waar iemand verdient, komt het geld uit de portemonnee van een ander en dat zijn helaas altijd onze inwoners. Dus ik ben dat helemaal niet met u eens. Ik ga nu graag over naar het volgende onderwerp. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Het volgende onderwerp wordt ingebracht door mijnheer Koomen, D66. De heer KOOMEN: Dank u voorzitter, dan gaan we snel van start.

Ik zou het over het nootje van de VVD willen hebben, namelijk het rapport zelf en of dit nu, zoals de coalitie aan borstklopperij doet, een heel positief rapport is waar het allemaal hartstikke goed gaat of dat daar toch een aantal, ik zou het niet nootjes noemen, maar stevige noten in gekraakt worden. En ik wil graag daar na de reactie op de eerste termijn de VVD helpen met wat punten die in het rapport naar voren worden gebracht, op een hele nette manier, maar wel heel duidelijk. Om er eentje van te noemen, daar hebben we het met elkaar over gehad: de doelstellingen van het programma Duurzaamheid worden volgens het coalitieakkoord verankerd binnen de reguliere organisatie. Die verankering van het duurzaamheidsprogramma lijkt zich echter te beperken tot de wettelijke regie- en handhavingsrol van de gemeente bij het realiseren van de energietransitie. Ik vond dat mijnheer De Vries dat heel duidelijk aangaf. Als dat onze ambitie is dan is het wel heel karig en wat ons betreft sluit dat totaal niet aan op wat de urgentie is en hoe we volgens mij onze inwoners daarmee uiteindelijk tekortdoen. Dat is iets meer dan een nootje wat mij betreft. Over het inkoopbeleid, ik heb er drie hoor, dan weet u dat alvast, dat zit in het beleid maar de daadwerkelijke toepassing van de regels is afhankelijk van de individuele inkoper, dus of die eraan denkt en of die het belangrijk vindt.

Dat lijkt me niet hoe we het beleid willen, namelijk wij hebben beleid en of het wordt nagevolgd dat zien we wel, dat is afhankelijk van hoe iemand zijn bed uitstapt. Dat is volgens mij niet de bedoeling. En dan als laatste punt en misschien wel het belangrijkste. Die focus is eigenlijk vooral energietransitie en dan ook nog enkel de wettelijk taak en waar er op andere onderwerpen zelfs geen budget en geen fte zijn toegekend, ik weet niet wat we dan doen zonder budget en fte's, maar goed, is er grote kans op risico van verwatering en versnippering. De integraliteit en samenhang is vervallen. En dan misschien nog als laatste en dat zou ik dan met name richting de HAP willen zeggen die de aanbevelingen niet overneemt. Dit gaat ook over de positie van de raad en de besmettelijkheid van de doelen. Wat het college natuurlijk roept en wat ik ze ook niet kwalijk kan nemen. Dat dat ook blindelings wordt overgenomen door de HAP stelt me dan wel teleur, dit gaat over de positie van de raad, waarom zouden we niet meer zicht willen hebben op de realisatie van doelen. Dat moeten we toch met elkaar willen. Voorzitter, dat is wat mij betreft meer dan een nootje en ik hoor graag hoe de collega's erover denken. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koomen.

Ik heb zomaar het vermoeden dat u daarmee ook het voorstel van mijnheer De Vries en mevrouw Koolmoes hebt meegenomen en ook mevrouw Van 't Hull die het daarnet in probeerde te brengen. Mevrouw Koolmoes werd rechtstreeks aangesproken en had ook als eerste al aangegeven dat zij graag wilde reageren, dus gaat uw gang. Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

13

Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter, mijnheer Koomen haalde inderdaad mij de woorden uit de mond. Natuurlijk willen wij graag reageren. Ik wilde eigenlijk beginnen onder de verankering F, waar u het ook over had, over de inkoop, alleen ik pak hem anders op denk ik dan u doet. Ik vind namelijk dat het in het rapport als een aanname wordt neergezet. Want of daadwerkelijk de duurzaamheidsregels worden toegepast bij de individuele inkopers zou kwetsbaarheid mogen heten We delen dus de conclusie niet uit het RKC-rapport want dit is een aanname of er moeten bewijzen bij staan waaruit zou blijken dat onze inkopers dat zouden doen. Er zijn meerdere redenen waardoor we zeggen dat wij dit niet kunnen steunen. Een beleid dat nog in ontwikkeling is, daar komt nu een rekenkameronderzoek op. Is dat handig, zou dat dan niet een adviserende rol zijn en zou u willen dat de rekenkamer dat gaat doen? Ik kaats de bal even terug mijnheer Koomen, alstublieft. De VOORZITTER: Mijnheer Koomen, daar mag u even rechtstreeks op reageren, dan ga ik terug naar de andere bijdragen. De heer KOOMEN: De rekenkamer staat ten dienste van onze gemeente en ook ten dienste van de raad, dus als u het niet eens bent of als u, en ik heb toch een beetje de indruk dat u dit niet ziet als een hulpmiddel. Dit is bedoeld als hulpmiddel voor ons debat en om ook onze rol verder te kunnen aanscherpen.

Zo kijk ik ook naar het rapport van de rekenkamer, dus als u het niet eens bent met de aanname dan kunt u met de rekenkamer in gesprek of vragen om dat verder toe te lichten. Daar zit wel degelijk een onderzoek onder. Daar verschillen we dan denk ik überhaupt van mening in hoe we naar een rapport kijken van de rekenkamer. Wij hechten daar kennelijk toch meer waarde aan en hebben er vertrouwen in dat dat niet zomaar tot stand gekomen is. Daar kunnen we over verschillen. De VOORZITTER: Mevrouw Koolmoes, een korte reactie dan kan ik daarna door naar de heer De Vries. Mevrouw KOOLMOES: Ik wil daar wel even op reageren want als iemand de rekenkamer ontzettend waardeert is het HAP. Echt waar, we vinden dat echt een ontzettend mooi instrument. Het is bedoeld voor het toetsen van de doelmatigheid, doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het gemeentebestuur en ik vind dat ik daar een kritische noot bij mag plaatsen als ik iets lees. Laten we niet vergeten, het is een onderzoek uit 2017 geweest en we spreken nu over 2021. Zoals het college ook terecht zegt kunnen we een heleboel doelen niet eens meer halen omdat dingen veranderd zijn in de tussentijd. Daar laat ik het nu bij voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Koolmoes. Ik zie de heer Boerman in mijn beeld reageren. Ik heb iemand anders op mijn lijst, maar ik wil u even de mogelijkheid geven om aan te geven...

Wilt u reageren op een van deze twee? De heer BOERMAN: Even over dat RKC-onderzoek want ik hoorde mevrouw Koolmoes het wel iets verzachten, maar ik hoorde in haar eerste reactie toch wel, laat ik zeggen een aantijging naar de RKC. De heer Koomen zei daarover kun je van mening verschillen, maar ik vond het nog wel iets zwaarder dan dat. Ik denk dat je wel heel voorzichtig moet zijn om zulke dingen te doen en als je meer over het onderzoek wilt weten is er gelegenheid genoeg geweest om met de RKC te spreken. Dit is geen onderzoek uit 2017. Het eerste onderzoek was uit 2017. Dit is een vervolgonderzoek en het vervolgonderzoek gaat over hoe het nu is en de constateringen die daaruit komen gaan ook over hoe het nu is. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman. Dat is uw bijdrage over het rekenkameronderzoek an sich. Ik zou terug willen naar het draadje dat de heer Koomen had gestart en dat ging over, in drie Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

14

woorden, het nootje, de inkoop en de focus. Daarvoor had ik mijnheer De Vries op dit moment op mijn lijstje staan om te reageren. Mijnheer De Vries, gaat uw gang. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Ik ben het met mijnheer Koomen heel erg eens. Hij stipt precies de punten aan die ik ook aanstipte. Wat betreft de opmerking van mevrouw Koolmoes, ik vind het vreemd dat je dat als aanname ziet. De gemeente moet beleid vaststellen en in dat beleid zit blijkbaar niet dat die inkoper geforceerd een bepaalde richting met duurzaamheid moet houden. Als er dus een gat in dat beleid zit, is er dus blijkbaar iets mis. Dat constateert de RKC en of dat nu wel of niet in de praktijd misgaat, het... (geluid valt weg 59.45). En terug op het RKC-rapport, ik heb mevrouw Van 't Hull horen zeggen 'ja, bijna alles, heel veel is opgevolgd, dat niet alles is opgevolgd, dat kan gebeuren'. Ik hoor u ook zeggen '100% hoeft niet' en ik hoor u ook zeggen 'het college doet niet helemaal niets'. Dat vind ik toch wel dingen waarvan ik denk: is het de bedoeling dat ons beleid dat we hier in de gemeente hebben 'nou ja, 80% is oké, daar moeten we als raad niet moeilijk over doen, we hoeven niet te streven naar 100%, ach joh, ze doen hun best, vooruit. Ik heb het idee dat de RKC wordt ingehuurd om de vinger op de zere plek te leggen, om kritisch te kijken naar hoe iets functioneert en dat doen ze.

Dan komen ze met aanbevelingen en dan zeg ik: dat zijn goede zaken om mee verder te gaan. Dat is even mijn punt. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer De Vries. Mevrouw Van 't Hull, u werd rechtstreeks aangesproken dus ik geef u de kans om even kort op mijnheer De Vries te reageren. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja graag. U herhaalt mijn woorden gedeeltelijk. De laatste zin die ik eraan toevoegde deed er wel degelijk toe. Ik heb geen reden om aan te nemen dat de aanbevelingen verder naast zich worden neergelegd. Het wordt grotendeels overgenomen en dat is toch goed om te lezen. En, dat is al een kleine reactie op de heer Koomen, ik heb nog steeds niet gehoord wat nu wordt voorgesteld, welke aanbeveling beter moet worden opgepakt. Ik hoor niets concreets. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Koomen, ik verzoek u om even te wachten met uw reactie. Mijnheer Vermeulen had ik nog staan, dan komt de heer Boerman en dan kom ik bij u terug. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. Dit is allemaal begonnen met het programma Haarlemmermeer Duurzaam 2015-2018. En 2018, dat zegt het al een beetje, we zitten nu 1 april 2021 dus we zijn een beetje verder. Dan kun je spreken over voortschrijdend inzicht. We hebben verkiezingen gehad en daardoor zijn de kaarten wat anders geschud en zijn er door het nieuwe college andere keuzes gemaakt, zijn de zwaartepunten anders neergelegd.

En als we dan teruggaan naar het rapport, dan heeft mevrouw Van 't Hull dat gewoon heel goed verwoord en heel goed gelezen. Bijna alle punten uit het eerdere onderzoek zijn geadresseerd. Sommige punten niet helemaal. Dat betekent niet dat ze niet zijn uitgevoerd, maar niet helemaal. Dat gezegd hebbende, we zijn ondertussen verder. We hebben een nieuwe werkelijkheid, er zijn andere beleidskeuzes gemaakt en dat zijn niet meer de beleidskeuzes die er waren in de tijd dat de partij van mijnheer Koomen hoogtijdagen vierde in deze gemeente en voor de troepen uit kon lopen. Inmiddels zijn de keuzes nieuw, anders en het feit al dat er überhaupt nog steeds dingen uit dat oude beleid worden voortgezet, daar zou hij ontzettend blij mee moeten zijn. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Dit roept weer veel reacties op, maar ik wil even door met de ronde zoals we die hadden en dat betekent mevrouw Van 't Hull, de heer Den Elzen en de heer Boerman aan het woord komen en dan is het woord nu dan aan mevrouw Van 't Hull. Gaat uw gang.

Conceptverslag Raadssessie RKC-vervolgonderzoek Duurzaamheid 1 april 2021

15

Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel. Ik had al aangegeven, ik hoor graag van D66, maar ook GroenLinks heeft zich er best fel over uitgesproken dat het allemaal niet zo goed gaat en dat het rapport kritisch zou zijn. Ik lees dat en anderen lezen dat ook echt anders, dus dan hoor ik graag welke aanbeveling echt concreet verbeterd moet worden, dan kunnen we het daar tenminste over hebben. Ik hoorde de heer Koomen ook aangeven dat we niet ambitieus zouden zijn omdat we aan de wet voldoen. Dan is mijn vraag: aan de wet voldoen, kan dat per definitie niet ambitieus zijn? We hebben gezegd bij de energietransitie 'het moet wel haalbaar zijn en ook betaalbaar en betrouwbaar'. Op dat niveau denk ik dat we erg ambitieus bezig zijn. De VOORZITTER: Mijnheer Den Elzen, gaat uw gang. De heer DEN ELZEN: Dank u wel voorzitter. Ik wil bij het nootje van D66 toch een stevige voetnoot plaatsen. Er wordt gesproken over bijbehorende effect- en prestatie-indicatoren, er wordt iets gezegd over de doelen en dergelijke. Je ziet op dit moment dat zaken integraal worden aangepakt op vele beleidsterreinen en dan verwijs ik ook maar naar het versterken van de informatiewaarde van de planning-en-controlcyclus die eerdaags op de agenda staat, waar over gesproken wordt om de informatiewaarde en de producten beter te beschrijven, de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de gedane uitgaven.

Daar worden dit soort zaken allemaal aan getoetst straks, die indicatoren. Volgens mij worden we op onze wenken bediend, mijnheer Koomen. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Elzen. Mijnheer Koomen, nog even geduld. De heer Boerman. De heer BOERMAN: Ik ga denk ik mijnheer Koomen helpen want mijnheer Den Elzen zegt dat we op de wenken worden bediend. Het wordt een beetje een 'het glas is halfvol, het glas is halfleeg'-debat. Ik zie de RKC, en laten we even teruggaan naar het raadsvoorstel, aan de raad voorstellen om aan het college te verzoeken om doelen op te stellen en bijbehorende effect- en prestatie-indicatoren. Tot die tijd weten we namelijk helemaal niets als raad. We kunnen van alles zeggen, we kunnen zeggen 'we zijn heel goed bezig', maar we hebben geen idee of het werkt of niet. Ik heb in mijn eerste termijn iets gezegd over of het werkt qua CO2-uitstoot. Daar zijn we niet op de goede weg. Ten aanzien van een aantal van die andere gebieden hebben we geen idee en daarom vinden wij dat er heel hard van die doelen en effect- en prestatie-indicatoren nodig zijn. Daarom zouden we de hele raad willen voorstellen om in ieder geval dat punt wel te ondersteunen. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman. Mijnheer Koomen. De heer KOOMEN: Dank u voorzitter. Dan zal ik afronden met een conclusie, althans mijn conclusie. De VVD vraagt een aantal concrete punten.