Transcript Commissie Samenleving 17.10.2024

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 17 oktober 2024 1.

Opening De voorzitter: Commissieleden, mensen op de publieke tribune, iedereen die kijkt vanavond, welkom bij de Commissievergadering Samenleving van 17 oktober 2024. Ik heet u van harte welkom. Laten we allereerst constateren dat uw vaste voorzitter, de heer Aerssens niet aanwezig is. Die is natuurlijk onvervangbaar, laten we dat ook constateren. Daarom heeft u niet één, maar twee voorzitters vanavond. Ik zal, zoals u ziet, de vergadering openen, omdat mevrouw Van Zetten die zal hierna mij vervangen. Die wilde graag bij het agendapunt beneden over het Dolhuis aanwezig zijn. Dus zodoende. Op het moment dat dat agendapunt klaar is, zal zij mij vervangen. Dan zal ik even kort schorsen en dan kunnen jullie weer door. Het zal voor u geen oponthoud betekenen. Ik handhaaf natuurlijk de spreektijden. Daar zullen we scherpen, doch rechtvaardig, op letten. Dat u niet door elkaar heen praat. Ik zal netjes het woord geven, ook even benoemen van welke partij u bent. Maar goed, dat weet u allemaal natuurlijk. Ook is het goed om even te benoemen dat vanavond BNNVARA aanwezig is. Een partij die wel al succesvol een fusie heeft doorlopen, maar dat terzijde. Even kijken. Dat gaat over een documentaire over huwelijksdwang. Dus aanwezig bij het eerste agendapunt, om de inspraakbijdrage van de directeur van Femmes for Freedom, mevrouw Musa, te filmen.

Het is misschien een beetje een Kafkaëske vraag, omdat hier overal camera’s hangen, maar mocht u er bezwaar tegen hebben dat u gefilmd wordt, geef dat dan vooral even door. Maar ik zie niemand bezwaar hebben. Dus bij deze heeft u toestemming gegeven. Daarnaast heb ik bericht van verhindering van een aantal raadsleden. Allereerst van GroenLinks, mevrouw Hamzad en haar voorstel over de raadsmarkt familieschool schuift door naar een volgende vergadering. En van OPH is de heer Procee afwezig. Zijn er nog andere bericht van verhindering? Ik zie ook een redelijk volle tafel. Dan verder bijeenkomst voor uw agenda. Dat is de jaarbijeenkomst Participatieprijs werkgevers regio Zuid-Kennemerland en die is donderdag 14 november van 15:00 uur tot 18:00 uur. Dat is in de koepel en zie ook de aanmeldlink die u via de e-mail heeft ontvangen in de Raadzaam. Dan heeft u ook al gezien dat er een aantal intekenlijsten rondgaan op de tafel. Tenminste die gaan nu rond. Allereerst voor een presentatie van de PIT, het Preventief Interventieteam, die nodigt en de Commissie bestuur uit voor een informatieve presentatie. En tijdens deze bijeenkomst geven zij een inkijkje in de totstandkoming van PIT, de werkwijze en de doelgroep waarop ze zich richten. Daarnaast lichten ze kort de samenwerking met scholen en andere partners binnen Haarlem toe.

En dat is dinsdag 22 oktober van 18:30 uur tot 19:00uur in de Fabricius. We hebben 8 november een startbijeenkomst van de Jongerenraad, vrijdag 8 november is dat van 10:00 uur tot 11:00 uur. En 12 november hebben we van 19:00 uur tot 22:00 uur, inclusief borrel, gaan we met de hele raad naar Haarlem-Noord in het Verhalenhuis. Dus we hopen weer op een hoge opkomst. De tweede keer dat georganiseerd wordt. En 26 november van 17:00 uur tot 19:00 uur is er een raadsmarkt, inclusief Walking Diner. Dus ik hoop dat u zich allemaal in grote getale op gaat geven.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Kunnen we die conform u heeft gelezen, vaststellen? Helemaal goed. Dan stel ik hem bij deze vast. Er is daarnaast één agenderingsverzoek binnengekomen. Dat is van is van Trots Haarlem, mevrouw Verhagen, met betrekking tot kennisname 1.7 Aangaan Convenant Regio Deal MRA West Beter in balans. Dan wil ik graag mevrouw Verhagen het woord geven om toe te lichten waarom zij dit wil agenderen. Ga uw gang.

1

Mevrouw Verhagen: Het gaat er vooral dat de buurten of de mensen in de wijken in het aller vroegste stadium waar mogelijk is, worden betrokken en niet alleen maar vorm gaan geven, maar ook kunnen kijken welke dingen zij echt nodig hebben. En dat kan ik niet duidelijk uit het stuk opmaken. En daar zou ik dus heel graag een soort van verzekering voor willen van voordat er wat er gaat gebeuren. Er is een leuke pot geld. Hartstikke goed. Maar lieve mensen, wat willen jullie eigenlijk? En ook dat er nooit iets over hun hoofd heen uitgestort gaat worden, wat ze niet willen. Zoals misschien wel auto's weg voor groen. Nou, dat willen we in deze wijken zeker niet. Dat soort dingen. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mevrouw Verhagen. Dank voor uw toelichting. Dan kijk ik de Commissie rond. Is daar genoeg steun voor? Ik vind het nog niet heel overtuigend. Mevrouw El Bluny stemt ook mee? Dan zie ik net aan genoeg steun, lijkt mij, als ik even uit mijn hoofd meetel. Dan gaan we hem agenderen. Helemaal goed. Dan ga ik u vragen: kunnen de kennisname stukken verder worden afgedaan? Actieve informatieplicht, de moties toezeggingen brief van college. Aan de stilte te zien, bij deze. 3.

Mededelingen commissieleden en wethouders De voorzitter: Dan gaan we naar een punt 3. Dat zijn de mededeling van commissieleden en wethouders en of college, burgemeester. Allereerst, zijn er commissieleden die een mededeling hebben? Helemaal goed. Dan hebben we in ieder geval één mededeling namens wethouder Van Loenen en de heer Wienen zal die doen. Ga uw gang. Mensen thuis vragen zich misschien af: wat gebeurt er? Er gebeurt helemaal niets, maar we wachten even tot er een pasje is gescand en geüpload. Dan kan de burgemeester meedoen. De heer Wienen: Dank u wel, voorzitter. Zoals u weet, was er geen inschrijver bij de aanbesteding van maatschappelijke opvang, locatie Wilhelminastraat. U heeft al eerder gehoord dat voor de locatie in HaarlemNoord perMens dat gaat doen. We hebben nu ook overeenstemming dat de Wilhelminastraat per 1 december geëxploiteerd gaat worden door het Leger des Heils. En Spaarnezicht zal in 2025 nog door Kenter worden geëxporteerd. In ieder geval fijn dat we weer zeker zijn dat er een exploitant is die het gaat voortzetten. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel, voor deze mededeling.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Dan ga ik snel door naar agendapunt 4. Dat is de informatie uit regionale samenwerkingsverbanden. Ik kijk ook weer even naar mijn linkerzijde. Nee, dan hebben we verder geen mededelingen.

5.

Agenda komende vergadering, Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: En dan kunnen we snel naar agendapunt 5. Dat is de agenda voor de komende vergadering, jaarplanning en actielijst. Dat is de cyclus van november, 14 en 21 november om wel te verstaan. Dan heb ik allereerst een mededeling vanuit het college over het adviesstuk de Integrale beleidsvisie armoede en schulden, inclusief de uitkomst van het A-Dossier. In de jaarplanning is rekening gehouden dat de beleidsvisie armoede en schulden volgende maand in onze commissie besproken zal worden, dus in november. De wethouder heeft laten weten dat het actualiseren van de Integrale beleidsvisie armoede en schulden en het verwerken van de uitkomst van het proces A-Dossier kinderarmoede hierin net even wat meer tijd kost. Helaas kan hierdoor de planning van november niet gehaald worden en daarom staat die nu gepland voor de

2

Commissie Samenleving van 9 januari. Verder hebben we de Nota Preventie Jeugd en die wordt in november ter bespreking verwacht in de Commissie van 21 november. 6.

Transcript Commissie d.d. 5 september 2024 en 19 september 2024 De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 6. Dat is het transcript van 5 september en 19 september 2024. En dan ben ik benieuwd of daar nog opmerkingen over zijn. Helder.

7.

Toezegging Voorkomen van achterlating en gedwongen huwelijken De voorzitter: Dan gaan we vlot door naar agendapunt 7. Dat is de toezegging voorkomen van achterlating en gedwongen huwelijken. Daar hebben we, voordat we de bespreking gaan beginnen, een inspreker voor, mevrouw Musa. Zoals ik al zei, oprichter van Femmes voor Freedom. Dan gaat u rustig zitten. Volgens mij is het zeker niet de eerste keer dat u hier bent. Enige ervaring met inspreken. Het is altijd goed om wel even te herinneren dat u ongeveer 3 minuten heeft. Mocht u heel ver daarover gaan, dan zal ik u dat zeker mededelen, maar gaat u vooral uw gang. Het is een knopje voor u en dan gaat uw tijd lopen. Mevrouw Musa: Nou, ook al is het niet voor de eerste keer dat ik inspreek, het is en blijft altijd spannend. Allereerst wilde ik iedereen, alle gemeenteraadsleden, bedanken voor hun steun aan onze strijd en om huwelijksdwang en achterlating tegen te gaan. En in het bijzonder wil ik Sibel Özogul-Özen bedanken, omdat zij dit geagendeerd heeft. Haarlem is voor ons een hele belangrijke stad, omdat in de stad Haarlem ook onze hulpverlening is begonnen. De Haarlemse Sara, een pseudoniem, is ook aanleiding geweest voor heel veel veranderingen voor slachtoffers van huwelijksdwang en achterlating. Als zij haar verhaal niet had gedeeld in de media, dan was er geen landelijk knooppunt huwelijksdwang en achterlating geweest.

Maar er kan natuurlijk heel veel meer. Ik ben superblij met de voorgenomen acties, maar er zijn nog een paar punten die het verschil kunnen maken. Heel kort, want ik heb 3 minuten. Leerplicht zou ook betrokken kunnen worden. Om te kijken wat er met de zaken is gebeurd van de meiden die onder de Leerplichtwet vallen en die niet terugkeren op school na een vakantie. Wat ook belangrijk is, dat zijn de scholen voor taal en inburgering. En ik weet dat de gemeente moet bezuinigen en heel weinig geld heeft, maar wij hebben een gratis module gemaakt, met steun vanuit het rijk om dit op alle taal- en inburgeringsscholen te verspreiden. We hebben ook allerlei handvatten en toelichtingen ontwikkeld voor de docenten, zodat mensen die net in Nederland zijn gevestigd meteen de juiste voorlichting krijgen over wat te doen bij huwelijksdwang en achterlating, maar ook dat wij in Nederland geen huwelijksdwang, achterlating, vrouwenbesnijdenis, meisjesbesnijdenis en andere vormen van geweld accepteren. Wat heel erg belangrijk is, dat is de BRP-Circulaire, waarin staat hoe je huwelijksdwang en achterlating kunt tegengaan, worden er allerlei maatregelen genoemd die het college van B&W kan nemen om huwelijksdwang en achterlating te voorkomen. Dat heb ik naar een paar raadsleden gemaild. Het college van B&W kan bijvoorbeeld in het werkproces van de gemeente een protocol opnemen.

Waarin kan worden vastgelegd dat er binnen de gemeente voor dit soort aangelegenheden een centrale contactpersoon wordt aangewezen, die ook bevoegd is om een melding bij Veilig Thuis te doen. Wat je ook kan doen, volgens die Circulaire, is dat je bij gevallen van vertrek dat de BRP-ambtenaar bij vermoedens van huwelijksdwang en achterlating, kinderontvoering of uitbuiting zijn beroepsgeheim kan doorbreken. Een onderzoek kan laten instellen, bijvoorbeeld een adressenonderzoek. En dit staat allemaal in die BRP-Circulaire van de rijksoverheid. En het allerlaatste punt dat is dat wij ons gratis aanbieden, omdat wij een ngo zijn die voor deze dames knokken. En wat willen wij hier gratis aanbieden? Dat is onze juridische hulp. Want er zijn meiden die van de aardbodem verdwijnen, die langer dan 13 jaar in het buitenland hebben gezeten en hun nationaliteit zijn kwijtgeraakt. Dat gaat om Nederlandse meiden, maar ook meiden die in de jaren 80 te maken hebben gehad met uithuwelijking en met huwelijksdwang en achterlating. Die hun verblijfstatus zijn

3

kwijtgeraakt. En dit gebeurde ook in de tijd dat zij minderjarig waren. En wij vinden dat, de lokale overheid of de landelijke overheid, er ook een verantwoordelijkheid in heeft gehad. Want waar was de leerplichtambtenaar? En wat wij aanbieden, is dat wij die meiden juridisch kunnen ondersteunen. En we halen ons er ontzettend veel werk mee op onze hals, maar deze dames die verdienen die juridische steun. Dus we willen ook een oproep doen van laten we ook kijken hoe we deze meiden die zoveel ellende is overkomen, het heet huwelijksdwang en achterlating, maar de Europese Unie heeft erkend in een richtlijn dat huwelijksdwang een vorm van mensenhandel is en seksuele uitbuiting. En daarom bieden wij ons hulp aan om deze meiden juridisch te ondersteunen om terug te keren. En als je slachtoffer bent van huwelijksdwang, kan je ook slachtoffer zijn van huwelijkse gevangenschap. Dat je gedwongen dat huwelijk moet voortzetten en dat je niet kunt scheiden. En ook voor deze groep bieden wij onze juridische hulp aan. Het zou mooi zijn als dat wordt opgenomen op de sociale kaart. Dan is mijn 3 minuten voorbij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Musa. Er staat inmiddels 9 minuten op de klok, maar u begon volgens mij iets later dik. Ik denk dat het ongeveer 3 minuten was. Dank voor uw inspreken. Dan kijk ik de Commissie rond voor vragen. Ik ga het rijtje af.

Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter en dank u wel. Ik zat zo'n beetje me in het onderwerp te verdiepen. Dat is natuurlijk niet voor het eerst per se. Maar er is ook best wel een grote dwingende oproep voor jonge mannen die hetzelfde overkomt, om die ook ondersteuning te bieden en voor mensen uit de LHBTIQAgemeenschap, omdat het voor hen natuurlijk ook vaak over dwang gaat. Biedt Femmes for Freedom diezelfde juridische ondersteuning ook aan hen of moeten zij ergens anders heen, als ze al te vinden zijn? Dat is natuurlijk ook een vraag. Mevrouw Musa: Wij zijn er voor iedereen, dus ook voor mannen. We hebben mannen ook hulp en advies geboden in het verleden, maar er is een verschil tussen mannen en vrouwen. Mannen die kunnen te allen tijde kunnen makkelijker scheiden van de vrouw, dan de vrouw die soms de medewerking nodig heeft van de man om te kunnen scheiden. Dus en de meeste hulpvragen die bij ons binnenkomen, zijn hulpvragen van vrouwen en jonge meiden. En daar zijn we primair voor opgericht, maar echt iedereen is welkom. En ik denk, als ik eerlijk mag zijn, dat er weinig ondersteuning is voor bi-culturele vrouwen ten opzichte van bijvoorbeeld de LHBTI-gemeenschap, maar we zijn er echt voor iedereen. En kijk, in landen waar dit vaak voorkomt, kunnen vrouwen vaak ook niet makkelijk uitreizen.

Mannen kunnen te allen tijde uitreizen, maar als je als vrouw met huwelijksdwang te maken hebt gehad en als je ook niet van je man kunt scheiden, dan heb je ook met een vorm van handelingsonbekwaamheid te maken. Of dat je het land niet kan uitreizen, omdat je geen toestemming hebt van de man of van je voogd of wie dan ook. Dus daar komt veel meer bij kijken. En daar hebben we de afgelopen jaren tips en tricks voor ontwikkeld. We hebben zelfs in een tijd dat in Saudi-Arabië de mannelijke voogdij en toestemming nog gold, hebben wij ook zo’n vrouw, zo'n land weten … Wij hebben haar niet uit gesmokkeld, maar ze had genoeg handvatten om toch het land te kunnen verlaten. Dus wij willen graag onze ervaring en expertise gratis aanbieden, omdat wij in Vrouwenrechten geloven en een goed doel zijn. De voorzitter: Mevrouw Bastiaans, PvdA. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel en dank u wel voor uw verhaal. U liet in het begin een folder zien. Heel praktische vraag: wordt die nu al verspreid of is het ook een vraag aan bijvoorbeeld de gemeente om daar meer van te gaan uitgeven? De voorzitter: Mevrouw Musa.

4

Mevrouw Musa: We hebben deze pakketten met alle stakeholders. Dus ook met het landenknooppunt, met zelforganisaties, politie en Veilig Thuis en iedereen gemaakt. En vanuit het rijk zijn er veel brieven verzonden naar gemeenten van nou, jullie kunnen dit gratis afnemen. Dus dit kan gratis afgenomen worden, maar we vragen wel om alleen de verzendkosten te vergoeden, want daar hebben wij geen geld voor. Maar jullie kunnen het gratis krijgen, als de verzendkosten worden afgenomen. En dit is echt vanuit het rijk geïnitieerd, vanuit de Kamer. En ook vanuit SZW wordt dit vanuit taal en inburgering gepromoot. En het zou mooi zijn, als het gratis wordt afgenomen. Want voorkomen is beter dan genezen. En er zijn zoveel mensen die zich opnieuw in Nederland vestigen, dat we weer opnieuw moeten beginnen met voorlichting en heel veel meer. En taal en inburgering is juist het moment om mensen meteen die handvatten mee te geven. Dus alstublieft, neem ze gratis van ons af. Ik denk altijd, mijn hoofd is zo ingesteld, wat kan je nou bereiken met heel weinig geld of geen geld? Nou, dit is gratis en we bieden het graag aan, aan de gemeente Haarlem. De voorzitter: Dan ga ik het rijtje verder af. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank voor het inspreken en voor uw inzet, voor uw strijd. Heel goed.

En ik vroeg me af: is er een gemeente in Nederland, maar u gaf ook aan de EU, misschien een land of stad in het buitenland die dit heel goed doet, waar wij ook nog van kunnen leren? Mevrouw Musa: Noorwegen doet het een stuk beter en Engeland ook. Wij spreken die ook. En zelfs Noorse diplomaten die ons uitgebreid uitleggen hoe het moet. Wij strijden ook landelijk in de Kamer van hoe het beter kan. En kijk, op papier is het echt geniaal geregeld. Er is een amendement van Han ten Broeke uit 2016, waarin zelfs staat dat slachtoffers actief opgespoord moeten worden. Dat slachtoffers ook in het land waar huwelijks van plaatsvindt in veiligheid gebracht moeten worden. En als ze dan gerepatrieerd worden, dat ze ook een ticket moeten krijgen en in Nederland opgevangen moeten worden door de vrouwenopvang. Maar ook in dat proces lopen er honderd dingen mis. Want wij zien dat als een vrouw zich meldt bij een ambassade, dan doet de ambassade moeilijk. Er wordt niet direct met ze gecommuniceerd van wat de mogelijkheden zijn. Dus deze voorzieningen worden de vrouwen niet aangeboden. Dus hiervoor knokken wij ook landelijk in de Kamer, om die hulpverlening beter te organiseren volgens de geest en letter van dat amendement. En ook dat ze meteen die veiligheid aangeboden krijgen, zoals dat met Noorse en Britse slachtoffers gebeurt en dat ze hier in de opvang terechtkomen.

Voordat ze in de opvang terechtkomen, moeten ze ook een ticket krijgen en dat gebeurt niet altijd. Als Buitenlandse Zaken het stokje … Een ambassade het stokje niet doorgeeft aan het landelijk knooppunt, dan keert de vrouw wel terug naar Nederland, als zij ergens gebedeld heeft voor een vliegticket. Als ze op eigen kracht naar Nederland komt, dan eindigt ze in de daklozenopvang. Dat is de situatie. En dit krijgen wij ook vanuit het veld, vanuit advocaten ook die mij dan mailen: mevrouw Musa, heeft u een voorziening? En dan zeg ik: ja, daar moet de opvang geregeld worden. Ze moeten het stokje doorspelen aan het landelijk knooppunt, ze moeten een ticket krijgen en hier moeten ze opgevangen worden door de opvang. Dus als ik ertussen zit, gaat het goed of een advocaat. Zitten wij er niet tussen, dan eindigt zo'n vrouw in de vrouwenopvang, als het meevalt. Als het niet meevalt, als ze langer dan 13 jaar buiten Nederland heeft gewoond, gewoond of waar ze opgesloten is geweest, dan verlies je automatisch je Nederlandse nationaliteit. En als jij in de jaren 80 bijvoorbeeld bent achtergelaten, dan verlies jij, dan heb je sowieso geen Verblijfsrecht. Dus je kan wel springen en roepen dat jij Nederlander bent, je kan vloeiend Nederlands spreken, maar dan zijn er juridische rechtvaardigingsgronden om deze dames niet te helpen.

Er zijn heel veel dingen die landelijk moeten gebeuren, maar lokaal kan je ook heel veel maatregelen treffen. Dus voor de nationale maatregelen staan wij in Den Haag op de barricades en voor de lokale maatregelen staan wij hier op de barricades, omdat lokaal ook heel veel kan.

5

De voorzitter: Dan zag ik nog een drietal vragen. Ga ik hier het rijtje af. De heer El Aichi, CDA. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor het inspreken. Heeft uw organisatie weleens voorlichting gegeven in Haarlem? Zo niet, is uw organisatie bereid om dat wel te doen? Dank u wel. Mevrouw Musa: Dank u wel. Ja, wij zijn altijd bereid. Wij maken tijd om voorlichting en trainingen te geven. Het is, wanneer je een ngo bent die geen permanente vaste subsidierelatie heeft met lokaal of landelijk, dan word je niet automatisch meegenomen op de sociale kaart of voor trainingen of voorlichting. We zijn een ngo. We zijn voor deze dames opgericht. Wij voelen de wanhoop. Kijk, hulpverlenen vind ik echt niet leuk. Want dat doet echt iets met je en die verantwoordelijkheid die je dan hebt als vrouwen op de vlucht zijn en hun leven in veiligheid moeten brengen. Maar we komen echt altijd ons bed uit of het nou voor voorlichting is of we kunnen meedenken met een campagne, maar ook voor de juridische ondersteuning is het noodzakelijk om ons te betrekken. Want we willen hoe dan ook die vrouwen uit die ellende helpen en daar heb je gewoon een juridisch apparaatje voor nodig. En wij hebben een juridisch apparaat aan vrijwilligers en advocaten die voor deze vrouwen willen knokken. En ik denk dat we het ook beter moeten kunnen registreren, want er zijn landelijke cijfers bekend.

Er moeten ook lokale cijfers zijn en als er geen lokale cijfers zijn, dat het beter bijgehouden gaat worden in de toekomst. De voorzitter: Dan de heer Trompetter, Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Dank voor uw inspraak en waar u mee bezig bent. Dat ondersteunen we van harte. Mijn vraag had u al een beetje beantwoord. Mensen die het Nederlanderschap verliezen en buiten de Europese Unie verblijven. U gaf in het begin aan van daar kan je misschien iets voor doen en later zei u: er kan eigenlijk heel weinig mee. Dus los van wat wij allemaal zelf kunnen doen. Daar gaan we het sowieso zo meteen over hebben en wat we kunnen leren van Noorwegen en van Engeland. Want daar gaat iets beter maken. Mijn vraag is: is er helemaal niets aan te doen, aan het laatste stuk, van mensen die hun Nederlanderschap zijn verloren? Dat is de vraag. Dank u wel. Mevrouw Musa: U zei: mensen die hun Nederlanderschap zijn verloren, hè? Ja. Kijk, wij hebben vorig jaar wel iemand die haar Nederlanderschap was verloren, zij heeft uiteindelijk toch wel een terugreisdocument gekregen, omdat wij ertussen waren gekomen. Het rijk kan zich beroepen op juridische argumenten waarom het niet kan en wij hebben gewoon een hele Toolkit van waarom het wel kan. En dus vandaar dat we ons hulp aanbieden, dat we achter de schermen voor iedereen willen en kunnen knokken.

En er moet ook een beetje juridisch gepionierd worden om deze dames te helpen. En ik denk ook, ik denk het niet, maar wij gaan ons ook sterk maken voor een dochterregeling. Want wij kunnen niet elke individuele zaak. We zetten ons wel in. Dus ik doe ook een oproep van laat ons die zaken weten. Maar we willen in het algemeen ook landelijk een soort dochterregeling dat deze dames te allen tijde een terugreisdocument krijgen, als zij aannemelijk kunnen maken dat hen dit onrecht is overkomen. En ook voor de dames die hun verblijfsstatus zijn kwijtgeraakt. Daar hebben we ook talloze voorbeelden van. Goed, dan moet de Kamer instemmen met juridische maatregelen om dit in een keer mogelijk te maken. De voorzitter: De heer Van der Vliet, VVD. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Musa, bedankt voor het inspreken. Het is een heel belangrijk onderwerp, ook voor ons. Kunt u ons meenemen hoe groot dit probleem in Nederland is? Want de vaak cijfers zijn vaak niet bekend. Er worden vaak schattingen gemaakt, maar heel vaak lijkt die schatting ook niet echt te kloppen.

6

Mevrouw Musa: Ik denk dat het probleem veel groter is, want het zijn familieleden, je dierbaren die je dit grote onrecht aandoen. Dus de meldingsbereidheid en aangiftebereidheid is ook niet zo groot. Maar als je het mij vraagt, ik loop al een tijdje rond en ik ken iedereen wel uit de bi-culturele gemeenschap, die zo'n achtergrond heeft die wel zo'n verhaal kent. En ik denk dat als we het hebben over de groep in het algemeen dat het vele malen groter is dan die landelijke cijfers, die paar landelijke cijfers. Het landeknooppunt heeft cijfers, maar dat is maar het topje van de ijsberg. Dus van de meldingen die zij binnenkrijgen. Er zijn ook cijfers bekend bij Buitenlandse Zaken. Er zijn cijfers bekend bij Veilig Thuis en politie. Het probleem met dit onderwerp is dat er ook niet op huwelijksdwang echt wordt geregistreerd bij de politie. Dus het komt op de stapel van eer-gerelateerd geweld. En ik denk dat het vele malen voorkomt, want als ik al heel veel mensen ken in mijn omgeving en met de dames met wie ik ben opgegroeid, als mensen met een bi-culturele achtergrond iemand kennen en de hulpverlening is super bekend met dit fenomeen. Dan denk ik echt dat het vaker voorkomt.

En als ze het hebben over de dames die hun nationaliteit zijn kwijtgeraakt als gevolg van uithuwelijking en langdurig verblijf in het buitenland of een verblijfsstatus, dan gaat het denk ik om honderden vrouwen. En die verdienen het om terug te komen, omdat het Nederlandse vrouwen zijn. En we moeten ook niet vergeten dat die dames dan ook in een situatie van huwelijksgevangenschap terechtkomen. Want als je gedwongen wordt om te trouwen en je kan niet van je man scheiden, dan wordt het een situatie van een gedwongen voortzetting van het huwelijk. Dus ook daar moeten we … We moeten echt een beetje breed kijken naar dit fenomeen. Zodat ze de juiste maatregelen kunnen treffen. En ook in gevallen van huwelijkse gevangenschap. Wij zijn de enige de club die deze vrouwen pro bono bijstaat. En we werken met gespecialiseerde advocaten samen die zich daarvoor willen inzetten. De voorzitter: Dan wil ik dat als laatste vraag doen, mevrouw Verhagen. Daarna kan u naar uw eerste termijn gaan. Mevrouw Verhagen, ga uw gang. Mevrouw Verhagen: Heel kort. U doet het allemaal gratis, blijkbaar. Is er ooit weleens een aanvraag voor financiering of zo bij de overheid gevraagd of is er ooit weleens wat financiering van een gemeente of iets dergelijks gekomen? Daar ben ik benieuwd naar. Mevrouw Musa: Wij hebben ooit een kleine projectsubsidie gehad, vanuit het Ministerie van Onderwijs. Dat was in 2017.

En voorheen kregen wij donaties binnen van een paar particuliere fondsen. En drie jaar geleden stopte die de projectsubsidie van OCMW en toen hebben we één jaartje een bijdrage gekregen van het Ministerie van Justitie. En Justitie gaf aan dat ze ook geen middelen meer hebben. En middelen of geen middelen, wij komen altijd ons bed uit. Wij laten deze groep nooit in de steek. Het is wel uitdagend en nogmaals, ik kijk altijd naar hoe je wel bepaalde dingen voor elkaar kan krijgen. En we werken met heel veel vrijwilligers samen. Als we ooit steun krijgen, prima. Krijgen we het niet, ik zeg altijd tegen ons team, weet je, met heel veel hartjes kom je ook heel ver. En de steun en de inzet van vrijwilligers dat is echt zoveel waard. En ik droom ervan om ooit een jurist in dienst te nemen. Als dat niet gebeurt, we roeien met de riemen die we hebben. De voorzitter: Een korte vraag, ga uw gang. Dan gaan we daarna naar de eerste termijn. Mevrouw …: U zei net dat u bereid bent om iedereen te helpen met het onderwerp. Geldt dat ook voor de gemeente Haarlem, mocht daar een beroep gedaan worden? Mevrouw Musa: Zeker weten. Wij gaan volgende maand zelfs naar de gemeente Antwerpen, waar we zijn uitgenodigd. Om daar de hulpverleners te trainen en ook om te kijken hoe we deze onderwerpen daar op de kaart kunnen krijgen. Want in België bestaat dit fenomeen alleen op papier.

Huwelijksdwang mag niet, maar

7

er is nul hulpverlening voor deze groep. Dus we gaan met de stad Antwerpen kijken hoe we dit op de kaart kunnen krijgen. En we zijn altijd bereid om waar dan ook te verschijnen. En Haarlem, ik woon in Rotterdam. FfF is gevestigd in Den Haag. Dus dat is gewoon even met de trein. Als we naar Antwerpen kunnen gaan en er ergens anders dan ook naar Haarlem. We doen dat altijd. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Musa. Fijn dat u ruim de tijd heeft genomen om de vragen vanuit de commissie te beantwoorden. En dan zou ik nu willen doorgaan naar de eerste termijn. Het is geagendeerd door de SP. Dus dan is het natuurlijk gebruik om eerst de partij het woord te laten die het onderwerp heeft geagendeerd. Ga uw gang, mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Dank u wel, voorzitter. Gedwongen huwelijken en achterlating is niet iets van deze tijd alleen. Als ik terugkijk naar mijn eigen jeugd kan ik zo tientallen vrouwen, meisjes uit Haarlem benoemen die hiermee te maken hebben gehad en die niet in beeld zijn van de hulpverlening of de gemeente op zich. En het zal ook niet zo zijn dat het dan ineens afgelopen is. Want nog steeds komen we verhalen tegen in het veld dat dit speelt. Alleen zoals mevrouw Musa zei, uit schaamte, wordt dat niet vaak gedeeld met hulpverleners of anderen. En het gevolg hiervan is natuurlijk huiselijk geweld. Mevrouw Musa zei het al. Het is ook een gedwongen huwelijk.

Het is aantasting van menselijk recht en dergelijke. Dus en waardoor komt dat? Dat is vaak cultureel, religieus bepaald. En als een meisje dan niet volgens de waarden en normen van een betreffende religie of cultuur leeft, is dat reden voor familie om de eer van een meisje te beschermen en een kans hiervoor is dan een huwelijk. Want dan heeft de vader daar niets meer mee te maken, maar dan heeft de man de verantwoordelijkheid over de eer. En dat verhoogt dus dan ook de kans op alles. En zodra dit gebeurt, moeten wij als gemeente en als samenleving er voor deze meiden zijn. En hoe kunnen we er nu voor ze zijn? Want ik heb vragen gesteld en uit de vragen blijkt dus dat wij het niet registreren, we weten niet wie ze zijn, we weten de cijfers niet. Eigenlijk hebben we helemaal geen beeld waar we het over hebben. En dan is het belangrijk dat we in de eerste instantie gaan registreren: in hoeveel gevallen gaat het in de toekomst? Om wie gaat het? Wat is een terugkomende draad in dit verhaal? Waar kunnen we dan inzetten? En wie kunnen daarbij helpen? Mevrouw Musa noemden het al. Wat ons betreft gaat het om informatie vertrekken, gaat het om leerplicht handhaven op het moment dat een meisje na de vakantie niet terugkomt en de rest van de familie is wel in Nederland teruggekeerd. Het gaat om verschijningsplicht.

Op het moment dat iemand wordt uitgeschreven en de rest van de familie is wel hier. Maar wat ons betreft gaat het ook om een vertrouwenspersoon. Kijk, buurtteams toen hartstikke goed werk, maar het moment dat jouw ouders bij een buurtteam lopen, dan zal je niet zo snel als meisje wat uitgehuwelijkt gaat worden of bang is bij hetzelfde buurtteam terecht kunnen om zijn of haar verhaal te doen. Dus het is belangrijk dat er vertrouwenspersonen komen, maar het is ook belangrijk dat bij de inburgering dit meegenomen wordt. En FfF biedt natuurlijk een gratis pakket aan. Ik hoop dat wij als gemeente hier gebruik van kunnen maken en ik hoop dat de burgemeester daar antwoord op geeft. Ik heb een aantal vragen. Kan de burgemeester toezeggen dat we in het vervolg in ieder geval de registratie goed hebben? Dat we weten over wie we het hebben en hoeveel Haarlemse meisjes het betreft. En kan hetgeen wat mevrouw Musa gevraagd heeft met betrekking tot leerplicht en de registratie bij de gemeente, de BRP, kunnen we dat in ieder geval goed in orde hebben? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer El Aichi, CDA. De heer El Aichi: Dank u wel. Mevrouw, u heeft het twee keer over wij moeten weten om wie het gaat. Wilt u ook namen of zo? Dat begrijp ik niet.

8

Mevrouw Özogul: Nee, het gaat het gaat mij niet om namen, maar het gaat mij wel om casussen. Als we weten wat zich afspeelt, dan kunnen we ook daar gericht op inzetten. Als we weten om wat voor meisjes het gaat of om wat voor verhalen het gaat, wat de oorzaak daarachter zit, dan kan de hulpverlener daar ook beter zicht in hebben om te helpen. De voorzitter: Ik zag nog een interruptie. Nee? Gaat u verder dan mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Dit was mijn eerste termijn en dan ga ik straks verder. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Van der Vliet, eerste termijn, VVD. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik de SP bedankt voor het agenderen van dit belangrijke onderwerp. Wat VVD betreft, liggen we natuurlijk op één lijn. Mensen moeten vrij zijn met wie ze kunnen trouwen en gedwongen huwelijken horen dus niet bij onze liberale samenleving. Wij vinden ook dat de problematiek echt aangepakt moet worden. Mevrouw Musa heeft daarvoor belangrijke input geleverd vanavond. Dus wij willen ook van de burgemeester weten welke acties de burgemeester gaat ondernemen hiervoor. Dank u wel. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Bastiaans van de PvdA. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de SP om dit belangrijke onderwerp te agenderen. Dat steunen wij volledig.

Het werd al een paar keer genoemd, die registratie, maar ook voorlichting. Ik vroeg net ook naar dat pakket en ik zou dat ook echt actief in zorgteams en verzuimcoördinatoren willen brengen. Niet alleen folders verspreiden, maar ook het verhaal erbij. Zodat signalen snel worden opgepikt. En ook samenwerking met zelforganisaties. Het is een verborgen probleem, om dit toch naar boven te halen. Meisjes en vrouwen die het overkomt die verdienen onze steun. Die is hard nodig. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Mevrouw Otten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Otten: Dank u wel, voorzitter. Bedankt mevrouw Özogul, dat u het geagendeerd heeft. Het is niet de eerste keer dat we het erover hebben. Er is al heel veel gevraagd door de SP, maar ik heb nog wel een aanvullende vraag. Wat is dan tot nu toe gedaan en welke verbeteringen mogen we zien in registratie? Het lijkt mij namelijk vrij simpel. Via de leerplicht moet het niet moeilijk zijn en via uitschrijvingen, zoals al benoemd door de SP, moet het ook makkelijk te achterhalen zijn om welke casussen het gaat. Graag ook een antwoord van de burgemeester. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Trompetter van de Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel. Dank aan de SP voor het agenderen voor dit zeer belangrijke punt.

Maar zoals ook al werd gemeld, kan ik het alleen maar eens zijn met de sprekers, de vragen die zij stellen. Mijn vraag was ook van: wat doen we tot nu toe? Wat doen we nu precies en wat kunnen we verbeteren? Het lijkt met de inzet van vertrouwenspersonen heel erg belangrijk. Buiten de wijkteams om. Doen we dat? En op de plekken juist die folders neerleggen, bij die in inburgering, voor het bewustzijn. Want voorkomen blijft beter dan genezen. En de verbetering van de registratie lijkt mij ook zeer belangrijk. Niet alleen voor de gemeente, maar dat het ook op meerdere plekken terechtkomt. En het zou misschien zelf zo kunnen zijn, een oproep vanuit deze raad richting het rijk, want het ligt niet alleen bij gemeente Haarlem, om daar ook een punt van te maken. Zodat de verschillende landelijke organisaties, waar die binnenkomen, het ook bij elkaar brengen. En

9

dat de politie het niet alleen als eerwraak ziet, maar ook specifiek onderscheid maakt. Zou dat kunnen? Dat zijn mijn vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter en thanks. Ik wil even een scheiding hier maken tussen twee dingen die ik zie als allebei heel belangrijk. We hebben enerzijds het probleem van achterlating en huwelijksdwang in het buitenland. En dat geldt, ik maakte net dat punt al, zonder daar aan af te doen dat het voor meisjes en vrouwen natuurlijk vaker gebeurt. Maar voor jongens die homo zijn of anderszins in de LHBTIQA-groep zitten. Zij worden ook gedwongen in het buitenland, maar we hebben ook in Nederland zelf een probleem met gedwongen relaties en dat gaat over alle religies heen. Als jij als jongen in een streng christelijke gemeenschap homo bent, bestaat er ook in sommige gemeenschappen hele zware druk om met een wit meisje te trouwen. In hoeverre zijn wij daarvan op de hoogte in Haarlem? Want dat is misschien soms nog wel net zo diep verborgen als het probleem van achterlating en bi-culturen. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi, CDA. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met de SP te bedanken voor het agenderen van dit stuk. Ik lees in de stukken dat er gesproken is met instanties, zoals Blijf Groep, Veilig Thuis en de politie.

En dat de uitkomst van het gesprek is dat er in de afgelopen jaren enkele gevallen van huwelijksdwang dan wel achterlating bekend zijn. Als ik naar de jaarverslagen van de Blijf Groep, Veilig Thuis kijk, daar wordt met geen een woord gerept over huwelijksdwang of achterlating. Daarom denk ik dat alleen in gesprek gaan met instanties, is niet voldoende. Volgens mij is de hulpverlening in Haarlem niet Intercultureel genoeg om gevallen van huwelijksdwang en achterlating te herkennen. Organisaties in Haarlem geven hieraan weinig aandacht. Voorzitter, dit onderwerp heeft nooit prioriteit gehad. Daarom pleit het CDA voor meer voorlichting op scholen bij zelforganisaties. Organisaties die inburgering bieden in Haarlem, et cetera. De vraag aan de portefeuillehouder is: wat kan de gemeente aan dit belangrijke onderwerp doen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even kijken aan andere kant van de tafel of ik nog mensen kan verleiden tot de eerste termijn. Ik zie gelijk twee handen. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Verleiding werkt meteen. Dank u wel, voorzitter. Wij danken Sibel voor het agenderen, de SP. Wij vinden dit ook. Wij steunen dat van harte. Tegelijkertijd komt ook al een beetje ter sprake, het is een heel complex probleem en er komt ook veel op de gemeente, maar ook op het sociaal werk en het onderwijs af.

Dus het zou ook heel lastig zijn, dat zal de burgemeester vast zeggen, om hier alles te voorkomen. Maar ik denk wel, we moeten hier … Op zijn minst moeten de teams onderwijs hiervan op de hoogte gebracht worden. Er zijn ook middelen voor, zoals al verteld. En we moeten alert zijn en dan wil ik toch een beetje, er zijn al goede vragen gesteld, maar toch nog een beetje nadruk, omdat in de verantwoording staat, voor de zomer zouden we in gesprek gaan en weten een aantal instanties het. En dat is niet gelukt. En dan denk ik: dat is nou die alertheid die we nodig hebben. Die missen we hier dus al. Daar wil ik graag nog even aandacht voor vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw El Bluny, GroenLinks. Mevrouw El Bluny: Dank u wel, voorzitter en bedankt mevrouw Özogul voor het agenderen. Dat is superbelangrijk. Wij sluiten ons aan bij alle vragen die voorgesteld zijn. En ook vooral vroegen wij ons af hoe dat gaat met preventie en informatie naar de betreffende jongedames, op scholen et cetera. Dank u wel.

10

De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Verhagen, eerste termijn, Trots Haarlem. Mevrouw Verhagen: Nog even dat ook Trots Haarlem zich volledig aansluit, dat we hier echt alles aan doen wat we daaraan kunnen doen. En vooral inderdaad registratie. Ga erachteraan. De voorzitter: Helemaal goed. Dan ga ik naar de eerste termijn van het college, burgemeester, de heer Wienen. Ga uw gang. De heer Wienen: Dank u wel. Ik denk dat we het hier heel breed over eens zijn. Het is een ontzettend kwalijk en slecht verschijnsel. En dat moeten we tegengaan. Wat wij gedaan hebben, is dat we met een aantal organisaties om de tafel hebben gezeten om te zeggen van: zijn we ons bewust van wat hier is en wat kunnen we doen om het breder bekend te maken? Het is ontzettend pijnlijk en vervelend dat de afspraak om ruim voor de zomer met veel meer organisaties contact te zoeken en informatie te geven, dat dat niet goed gelukt is, maar dat zullen we zeker wel gaan doen volgende keer. Er is nu wel met alle organisaties contact geweest en ook heel nadrukkelijk gevraagd om bij signalen, bij geluiden die ze opvangen, om dat met ons te delen. Zodat we het inderdaad kunnen registreren en een beter en compleet beeld kunnen krijgen. Ik denk dat het wel goed is om ons te realiseren, er kan wel gezegd worden: je moet het registreren. Het eerste wat je moet doen, is zorgen dat je de signalen krijgt.

Want signaleren is in zekere zin achteraf constateren dat het voorkomt. Dan kan je vervolgens kijken wat kunnen we nog? Maar wat we willen, is er een beter beeld van krijgen zodat we in de preventie ook beter in staat zijn om mensen te waarschuwen en te zeggen: als er bepaalde dingen gebeuren, weet dat dit je mogelijkheden zijn. Zoek hulp, meld dingen ook van tevoren. De leerplicht is zeker een heel goed punt. Ik denk dat het eigenlijk volstrekt vanzelf spreekt dat dat een plek is waar een school een leerling die niet meer komt na de vakantie moet melden van die leerling is niet meer verschenen. Het is wel zo, hetzelfde geldt trouwens voor de BRP, je bent natuurlijk ook gebonden aan allerlei regels. Als een familie het land verlaat en we zijn een vrij land, dus een familie kan het land verlaten. Dan gaan de kinderen ook mee. En wat die Circulaire, waarin de inspraakreactie over gesproken werd, die is bij ons bekend en die biedt de ambtenaren mogelijkheden om te zeggen van nou, ik kan bepaalde eisen stellen. Ik wil mensen bijvoorbeeld in persoon zien. Dus je kunt niet zeggen van nou, wij gaan weg en de kinderen gaan ook mee. Nee, die moeten dan ook in persoon verschijnen en dat maakt het ook mogelijk om signalen op te vangen van wat is hier nou precies aan de hand? Maar je kunt niet in ieder geval als gemeente zeggen van: u mag niet weg.

En een school waarvan de melding gekomen is: de kinderen hebben het land verlaten. Die gaat niet naar leerplicht om te vertellen van de leerling is niet gekomen, want die leerling is gewoon vertrokken. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Özogul. Ga uw gang. Mevrouw Özogul: Als bij dat verschijnen vermoedens zijn van iets, dan kunnen ze toch melding doen bij Veilig Thuis? De heer Wienen: Zeker, absoluut. Dus dat is precies wat ik zeg. Die Circulaire die geeft ook aan dat daar mogelijkheden voor zijn en die worden ook gebruikt. Dus je moet ervan bewust zijn dat de ambtenaren dat inderdaad ook eisen. En zodra er ook maar een vermoeden is van hier zou wel eens iets niet goed kunnen zijn, om dan te melden bij Veilig Thuis. En dan ook te zorgen dat er een registratie komt. Dat geeft ons dan een beeld en hopelijk ben je in staat om tijdig te zeggen van wacht eens even, wat hier gebeurt, gaan we toch eerst eens even onderzoek doen of dit wel in de haak is. Als een familie vertrekt en de leerlingen die komen na verloop van tijd weer terug, behalve één, dan heb je een heel erg helder verhaal van dit is raar. Wat is hier aan de hand? Hoe komt het dat er een familie vertrokken is, zich uitgeschreven heeft en dat vervolgens die familie weer terugkomt en dat er dan één kind niet is? Dat soort dingen daar proberen we zicht op te krijgen. En wij

11

willen dat delen met een heleboel organisaties in Haarlem. Organisaties die wij benaderd hebben en waar we ook informatie aan willen geven. Ik ga dat toch eventjes, om u een beeld te geven dat we echt niet achterover leunen en denken: nou, het zal wel. Dan praten we over SSHO, Stichting Zohor, alle scholen, buurten, moskeeën, CNG, Blijf Groep, Veilig Thuis, politie, Saskia, Kathelijn, VRK. Allemaal instanties waarvan we gezegd hebben: die hebben elk hun eigen ingangen bij de doelgroep en daar proberen we materiaal ook te brengen. Er is aardig wat landelijk materiaal, waar we ook gebruik van maken. En wij zullen ook kijken naar het materiaal wat de stichting heeft, om te kijken of dat een welkome aanvulling is op datgene wat er al beschikbaar is. Dus voorlichting is om gevraagd, dat willen we zeker ook doen. Zelforganisaties worden ingeschakeld. De voorzitter: Dat is een mooi moment voor een interruptie. De heer El Aichi, CDA. De heer El Aichi: U heeft net een tal organisaties genoemd. Wat is stap B? Ik bedoel, deze organisaties daar hebben jullie contact mee. Wat gaan jullie doen in de toekomst? De heer Wienen: Die organisaties wordt gevraagd om kennis te nemen van materiaal. Om elkaar ook te ontmoeten, om het belang van de zaak aan de orde te stellen en ze te vragen om alert te zijn en signalen door te geven.

Zodat wij kunnen komen tot een goede registratie en om ook zelf, dat geldt natuurlijk niet voor elke organisatie, maar er zijn genoeg organisaties die ook met bijvoorbeeld jongere kinderen contacten hebben en die dit aan de orde kunnen stellen. Ik begrijp van mevrouw Scholten dat ze het gevoel heeft dat dit ook speelt in christelijke gemeenschappen. Nou, ik durf wel te vertellen dat ik de christelijke gemeenschappen in Haarlem ken en dat dat een verschijnsel is dat hier niet bestaat. Ik weet niet of het elders wel bestaat overigens, ik ken er zelf geen enkel voorbeeld van. Maar hier in Haarlem is het volgens mij … Gedwongen huwelijk in de situatie die u beschrijft, maar hier in Haarlem als je weet hoe de religieuze kaart van Haarlem eruitziet, dat is nou niet bepaald wat in de Haarlemse kerk rol speelt. Maar goed, ik denk dat hiermede de vragen beantwoord zijn. De voorzitter: Nog een interruptie op dit punt. Ga uw gang, mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Mijn punt was niet alleen christelijk. Mijn punt was dat het ook in Nederland in religieuze gemeenschappen gebeurt. Dus niet alleen maar … Ik ken ook voorbeelden overigens uit christelijke gemeenschappen, maar mijn punt was vooral dat het ook binnen Nederland gebeurt. En ook met jonge mannen af en toe.

De heer Wienen: Uw vraag was volgens mij of wij beeld hadden dat dat in Haarlem zo is en ik denk dat ik dat vrij goed kan overzien en dat ik heel stellig van mening ben dat dat in de Haarlemse gemeenschap niet aan de orde is. De voorzitter: Is er dan nog een vraag niet beantwoord uit de eerste termijn? Want anders ga ik een rondje tweede termijn doen. Nog een verduidelijkende vraag. Mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Mag ik? De voorzitter: Ja, ga uw gang. Mevrouw Otten: Doet die het nu?

12

De voorzitter: Ja. Mevrouw Otten: Ik vind het best wel een beetje eng dat u met zoveel stelligheid zegt dat het niet gebeurt in christelijke gemeenschappen in Haarlem. Ik zou dat wat opener laten, want dat kunt nooit helemaal zeker weten. De voorzitter: De heer Wienen. De heer Wienen: Sorry, ik heb hem aan laten staan. Een beetje dom. Heb ik mijn spreektijd weer. Hoe dan ook. In ieder geval, ik ga uit van de informatie die ik heb over die gemeenschappen en over de samenstelling en de opvattingen binnen die gemeenschappen. Dan kan je daar denk ik redelijk een uitspraak over doen. Omgekeerd namelijk vind ik het ook heel ongelukkig, dat de suggestie gedaan wordt alsof dat wel zo zou zijn. Er is geen enkele aanwijzing voor, dat is iets voorzichtiger. Niet bij mij en ik heb ook nog nooit van anderen een aanwijzing gehad dat dat zou spelen. En dan heb ik het specifiek over dat punt. Dat mannen gedwongen worden om te trouwen met iemand om daarmee hun geaardheid te maskeren. De voorzitter: Dan stel ik voor dat we naar een tweede termijn gaan. Ik zag net nog een vinger van mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Ik heb het over een vertrouwenspersoon gehad. Kan de burgemeester daar iets over zeggen? En over de sociale kaart. Mevrouw Musa vroeg: kunnen wij dan ook op de Haarlemse sociale kaart? En ik wil melden dat ik bij de begroting hier in ieder geval iets mee wil doen.

De voorzitter: Helder. Dan kijk ik, nog anderen in de tweede termijn? De heer Van der Vliet, VVD

.

De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Hij doet het gelukkig. Mevrouw Musa heeft in haar in inspraakbijdrage ook het aanbod gedaan om in gesprek te gaan met de burgemeester en het college. Zou de burgemeester hier een toezegging voor willen doen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi, CDA. De heer El Aichi: Ik wil graag van het college weten of zij bereid zijn om dit soort informatiebijeenkomsten te faciliteren. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter, actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Ik had nog een vraag gesteld over het meten, maar dan ook in het land. En dan of het misschien een brief of iets vanuit de raad misschien naar het rijk of zo. Om een signaal af te geven dat er ergens in Nederland een registratie is. En ook anders dan alleen maar eerwraak, maar ook gewoon specifiek wat het is. De voorzitter: Mevrouw Booms, ChristenUnie. Mevrouw Booms: Dank u, voorzitter. Ik vraag me af hoe het dan verder gaat als er een casus is, als er een meisje inderdaad niet teruggekomen is. Ik kan me voorstellen dat er dan landelijk iets opgetuigd moet zijn. Dat is misschien wel om dat meisje daar op te gaan sporen. Dus misschien kan de burgemeester daar iets meer over zeggen.

13

De voorzitter: Dan kijk ik nog even rond nog anderen behoefte hebben aan een tweede termijn. Mevrouw Otten, ga uw gang. Mevrouw Otten: Aanvullend op de vorige vraag. Welke juridische mogelijkheden hebben wij eigenlijk, als we ontdekken dat er zo’n casus aan de gang is? De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Nee, dan hebben we even in een rap tempo nog een stuk of acht vragen richting de burgemeester gezonden. Ga uw gang. De heer Wienen: Goed. Ik kijk even. Vertrouwenspersoon, wat mij betreft is dat zeker iets om met de organisaties te bespreken van is dat een goede manier? Dat er iemand is die ook terug te vinden is op een aantal websites en dergelijke waar je terechtkunt. Dat nemen we mee met gesprekken met die organisaties. Sociale kaart lijkt me uitstekend. Dat lijkt me goed om ook melding van te maken dat deze groepen er zijn en waar je ze kunt vinden. In gesprek gaan. Ik kijk even, want ik zei al: er zijn meerdere organisaties die hierbij betrokken zijn. We hebben ook landelijk een aantal contacten. Dus we kijken even wat de toegevoegde waarde is om te zeggen: we gaan weer een apart gesprek doen. Dat ook voor de organisaties zelf denk ik van belang. Je moet ook het gevoel hebben van dat voegt iets toe aan het palet wat we al hebben, maar ik zal daar ook nadrukkelijk ook met ambtelijke medewerkers over spreken. Het faciliteren van informatiebijeenkomsten.

Volgens mij, wat we op dit moment doen, is het benaderen van organisaties om te kijken van kunnen jullie dit aandacht geven? Kunnen jullie zorgen voor het verspreiden van materiaal? Kunnen jullie zorgen voor het alert maken van de doelgroep? En ik kan me voorstellen dat we kijken van A of een informatiebijeenkomst voor henzelf en hun medewerkers een toegevoegde waarde heeft. Dat kan ik me levendig voorstellen dat dat ook helpt, want alleen iets toesturen is een ding. Maar er wat meer over horen, dat geeft toch een andere indruk en dat beklijft ook meer. Of we ook in den brede, dus informatiebijeenkomsten voor het brede publiek gaan houden, dat weet ik eigenlijk niet. Ik heb niet het gevoel dat daar veel toegevoegde waarde inzit. Het lijkt me beter dat we het proberen te doen via die organisaties. De voorzitter: Ik zag eerst nog een interruptie van mevrouw Özogul en dan ga ik daarna naar de heer El Aichi. Mevrouw Özogul: Ik zou u toch met klem willen vragen om dat wel te doen, omdat zij juist speciale informatie hebben die eventueel andere organisaties niet hebben en omdat zij ook kunnen helpen bij het terughalen van een slachtoffer. De heer Wienen: Ik heb gezegd: dat wil ik even bekijken. Het punt is, ik kan gewoon niet overzien welke organisaties er allemaal actief zijn.

Deze organisatie dat klinkt heel goed en geweldig betrokken trouwens, indrukwekkend, maar het lijkt me ook goed dat we even ons oriënteren en kijken van hoe doen we dat precies? De voorzitter: Dan had ik nog een interruptie van de heer El Aichi. De heer El Aichi: Bedankt voor de beantwoording. Ik heb nog een vraag. Het gaat niet om van wat wel of niet werkt, maar het gaat meer om van stel dat een instantie, wie dan ook, een informatiebijeenkomst wil houden voor een bepaalde doelgroep, om ze bewust te maken van dit onderwerp. In hoeverre is de gemeente bereid om dit te faciliteren? Dat is mijn vraag meer. De heer Wienen: Ik denk in ieder geval dat het goed is om er contact over te hebben. Ik ben van mening en daar hebben we het ook weleens vaker over gehad in het college van het moet ook niet zo zijn dat

14

organisaties alleen maar iets doen als de gemeente het betaalt. Je kunt zelf zeggen: wij willen graag dit onderwerp voor onze achterban aan de orde stellen en hebben daarvoor een bijeenkomst. Het wordt op talloze onderwerpen gedaan. Dus dat zou ook hierbij kunnen. Maar als ze dan zeggen: hebben jullie materiaal, kunnen jullie wat helpen met een aantal dingen die georganiseerd moeten worden? Dan kan ik me dat heel goed voorstellen. Dan wat gebeurt er dan als er een signaal is, kan je dan ook daadwerkelijk iets doen aan de terugreis? Nou, dat is inderdaad een van de lastigste dingen, want de andere landen, die dan ook in het geding zijn, hebben vaak een totaal andere wetgeving. Er zijn in ieder geval in het verleden meermalen geslaagde pogingen geweest om mensen wel terug te laten keren. Soms is het ook een kwestie van sociale druk. Soms is het dat mensen zelf, dus de betrokken meisjes meestal. Hoewel niet alleen, maar dat die zelf signalen afgeven van er klopt hier iets niet. En dat die hulp krijgen om te vertrekken. En ik denk dat het ook zeker goed is dat wij met de degenen die daar de informatie over hebben, het contact hebben om te kijken van als er een signaal is, dat we kijken: wat zijn de mogelijkheden in dit specifieke geval? Landelijk aan de orde stellen. De heer Trompetter zegt dat. Er is landelijk echt aardig wat. Er is ook materiaal.

Daar wordt ook nadrukkelijk gezegd zegt van je hebt inderdaad de eerwraakcategorie, maar er is meer, want achterlating of gedwongen huwelijken, dat kan misschien wel tegen dezelfde culturele achtergrond zich afspelen, maar het is toch een heel specifiek eigen onderwerp en dat wordt ook landelijk wel onderkend. We krijgen er circulaires over. Er is voorlichtingsmateriaal over. Dus het is niet zo dat het nodig is om landelijk te vragen van wilt u er eens naar gaan kijken? Want ze weten het. De registratie, dat vind ik zelf ook opvallend. Wij hebben dus geen harde cijfers, maar ook landelijk als je ziet hoe die cijfers uiteenlopen, dat is toch eigenlijk best wel heel bijzonder. Dan wordt er gezegd van: het aantal mensen dat is achtergelaten wordt geschat tussen 150 en 800 per jaar. Nou, dan heb je niet het idee van we hebben een heel scherp beeld. En datzelfde geldt voor gedwongen huwelijken. We hebben dat nagevraagd en dan wordt er gezegd: dat schatten we tussen 338 en 957 per jaar. Het eerste wat me verbaast, is van wat een verbazingwekkend precieze getallen, 338 niet 339 of 340, maar vervolgens jaar kan het ook 957 zijn. Geeft dus aan wat er gebeurt, is dat signalen worden geregistreerd, maar welke daarvan ook daadwerkelijk terug te brengen zijn tot van dit is daadwerkelijk een geval van gedwongen huwelijk of een geval van achterlating, dat is nog niet zo helder.

Ik denk dat we hier nog een wereld te winnen hebben. Wij volgen wat er is aan ontwikkelingen en we kijken waar we als gemeente ook stappen kunnen zetten, samen met alle partners, om in ieder geval het bewustzijn te vergroten. En mensen te wapenen tegen een voor hun leven buitengewoon, het kan een heel bedreigend iets zijn. Dus tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we aan het eind zijn gekomen van deze behandeling. Hoe wilt u dit naar de raad? Je bent niet heel scherp. Inderdaad, het gaat niet naar de raad. Ik wilde inderdaad zeker samenvatten wat er wat besproken is. Ik heb al een mededeling gehoord van de SP dat er een motie in ieder geval gaat komen richting of bij de begrotingsbehandeling van 4 en 7 november uit mijn hoofd. Ik heb gehoord dat er informatie wordt gedeeld, er wordt nog gekeken naar de informatie van de stichting die heeft ingesproken. Het onderdeel vertrouwenspersoon wordt nog besproken met verschillende organisaties. We hebben verder meegeschreven, maar dat is wat ik uit mijn hoofd in grote lijnen heb. Helemaal goed. Dank u wel. Dan ga ik wat mij betreft, misschien even pijlen, want we hadden koffiebreak om 21:15 uur. Ik vond u niet heel scherp antwoorden op mijn punt of dit naar de raad kan. Misschien wilt u toch een kop koffie, maar ik wilde echt voorstellen om door te gaan, maar ik kijk even rond. Toch doorgaan. Nou, dan gaan we door.

Helemaal goed.

15

8.

Bestuursrapportage 2024 Haarlem De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Er zat net de wethouder op de gang, de heer Van Leeuwen die komt eraan. Zeker. Ik ga wel rustig doorpraten, want anders denken de mensen thuis van goh, er gebeurt hier niets. Maar we zijn even rustig aan het wisselen, omdat een aantal woordvoerders van verschillende partijen even aan tafel komen zitten. De wethouder die komt er ook bijzitten. Dat geeft mij mooi de gelegenheid om dit agendapunt in te leiden. Het gaat hier over de bestuursrapportage 2024 in Haarlem. Dit is natuurlijk niet de enige commissie waar dit agendapunt besproken wordt. In andere commissies is dit ook besproken. Ik zou wel iets meer rusten willen hebben. Dank u wel. In de bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de voortgang van de beleidsrealisatie en financiën in het lopende begrotingsjaar. Mocht u het nog niet weten. De pagina's 11 tot 24 gaan over de programma's van het sociaal domein. Dus we hebben het specifiek over die pagina's, niet over de hele bestuursrapportage, nog ter aanvulling. Er zijn technische vragen gesteld door Jouw Haarlem. Die zijn ook op tijd beantwoord, hoorde ik. Misschien wat aan de later kant, maar ze zijn beantwoord. En dan de open vraag: aan wie mag ik het woord geven? Ga uw gang, mevrouw Hartman, Forum voor Democratie.

Mevrouw Hartman: Voorzitter, ik zou graag vanavond nog een kanttekening bij de bestuursrapportage willen plaatsen en een suggestie willen doen om dit volgend jaar beter te doen. Namelijk bij de beleidsrealisatie vinden wij een stukje over de gezondheid van de Haarlemmer en dat vinden wij niet helemaal passend bij hoe het werkelijk is. Het is fijn dat in het bijschrift wel een onderscheid wordt gemaakt tussen mentale en fysieke gezondheid, maar dit is vervolgens in de beoordeling ervan niet zo. Fysieke en mentale gezondheid kunnen natuurlijk met elkaar te maken hebben. Er vindt wel overlap plaats, maar dat hoeft niet per se zo te zijn. Dus ik vind het een beetje een vertekend beeld geven op het moment dat we die gezondheid dan als groen gaan aangeven. Terwijl uit de tekst blijkt dat dat mentale deel eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Sterker nog en ik citeer: een hoog aantal jongeren en jongvolwassenen daar problemen mee ervaart, dat op dat terrein juist extra ondersteuning nodig is. Hoe ziet de wethouder dit en is het een idee om in ieder geval voor de volgende cyclus wel die mentale en fysieke gezondheid apart te noteren hierin, zodat we daar een nauwkeuriger beeld van hebben? We wachten even het antwoord af. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jonker, D66, ga uw gang. De heer Jonker: Het was eigenlijk nog een interruptie op een vraag.

Ik was eigenlijk wel benieuwd. Die mentale gezondheid vinden wij ook heel belangrijk. Heeft u misschien ideeën wat we daaraan kunnen doen? De voorzitter: Ik sta toe. Ga uw gang, mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Binnen dit kader denk ik dat het vooral even belangrijk is om een beeld te hebben van hoe groot het probleem is. Maar als het over jongeren gaat, wellicht op scholen. We hebben het daar eerder ook al over gehad, om meer aan de preventieve kant te zitten. Maar om een probleem op te lossen, moet je eerst echt goed in kader hebben waar het vandaan komt. Dus dat lijkt ons de eerste stap. De voorzitter: Dank u wel. Eerste termijn, de heer El Aichi, CDA. Ga uw gang. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Vanwege de tijd ga ik heel snel twee punten aansnijden. Het gaat om stimuleren en bewegen sporten in de openbare ruimte. Ik zie een Oranje smiley, dat er een onderzoek is geweest en er is een uitvoeringsplan opgesteld en wordt in 2024 gepresenteerd aan de raad. Nou, we hebben nog twee maanden te gaan. Is er zicht op wanneer het uitvoeringsplan van het onderzoek naar de commissie