Transcript Commissie Samenleving 13 november 2025

Ik heb een aantal keer terug gehoord de ondersteuning voor mantelzorgers en meer specifiek ook nog jonge mantelzorgers. Daar wordt het een en ander voor gedaan, vooral door Tandem, ook onderdeel van in de wijk. En ook een van de prioriteiten. Ook iets wat wij ook veel hebben meegegeven. Daar wordt al veel op gedaan. Hebben we laatst een uitgebreide bespreking over gehad hier in de commissie, aan de hand van een memo. Maar ik stel voor dat we dat toch nog ook een keer namens u doorgeven aan Buurts. Dat is een prioriteit. Maar ik denk ook wat misschien handig is, ik was van de week bij de dag van de mantelzorger en daar sprak ik ook weer wat uitgebreider ook bijvoorbeeld met Tandem. En zij boden ook aan van misschien is het ook weleens interessant om wat breder een sessie te houden over welke ondersteuning ze nu allemaal bieden. En we hebben laatst die memo hier gehad, maar ik merkte dat er toch ook best wel wat onduidelijkheid over was. En ik zie de voorzitter al een beetje kijken van o nee, niet weer een technisch sessie, maar ik zou het u willen aanbieden. We kunnen het

15

ook iets later in de tijd doen. Dat heeft geen haast, maar ik denk wel dat dat kan helpen, omdat dat toch een thema is wat ik heel vaak terug hoor hier in uw commissie. Daar is allerlei aanbod op, maar we zullen inderdaad ook meegeven dat daar ook de prioriteit ligt. Want dat gaat ook bijvoorbeeld over vrijwilligers, overigens en mantelzorgers, gaat ook over die beweging naar voren. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Hamer. Mevrouw Hamer: Wat ik vooral terug hoor, dank u wel voorzitter, is dat het voornamelijk op aanbodsturing is vanuit Tandem. Terwijl we het ook heel graag zouden willen hebben over de vraagsturing vanuit vraagsturing, vraagwerking. Wat heeft de mantelzorg nu zelf nodig? In plaats van alleen maar aanbod om het te kunnen doen. Wethouder Van Loenen: Voorzitter, daar hebben we het volgens mij ook uitgebreid over gehad. Volgens mij was u er toen nog niet bij in onze commissie, maar dat kan. Het is juist, er is een klankbordgroep over mantelzorg. Er is juist bij Tandem heel vaak de vraag waar er behoefte aan is. En daarom wordt uiteindelijk gekomen tot een aantal producten, bijvoorbeeld ook de lotgenotengroepen die er zijn. Daar is ook veel behoefte aan. Er zijn allerlei elementen in die hele mantelzorgaanpak, waarvan zeker een groot deel vraaggericht is of vraag gestuurd is.

Als u denkt: daar missen we nog iets in, u kunt me ook altijd nog benaderen. Kunnen we het daar ook nog los over hebben. Maar volgens mij hebben we het daar redelijk uitgebreid laatst over gehad. Juist met die insteek. De voorzitter: Heeft u nog een interruptie van mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. De VVD maakt zich inderdaad ook zorgen over de hoge belasting op de mantelzorg, maar niet over Tandem, want we vinden dat dat heel goed werkt in de breedste zin van het woord. Dat is misschien goed, sluit ik mij aan om een technische sessie te doen, want VVD staat vierkant achter Tandem. De voorzitter: Net zoals net, het is dat de wethouder nog geen schoolreisjes naar Veendam heeft aangeboden, maar we doen ook zo meteen aan het einde van deze bespreking even een peiling voor die technische sessie. Dan hoeft u daar geen spreektijd aan te besteden. Wethouder, gaat u verder. Wethouder Van Loenen: Veendam daar kom ik niet makkelijk overheen, maar we doen ons best. Even over die beweging naar voren. Buurts speelt daar een belangrijke rol in, maar er spelen nog veel meer factoren een hele belangrijke rol in. Wat we wel zien is dat die belasting die dat met zich meebrengt, dat je dat juist probeert te verzachten.

Dat komt ook door de ondersteuning die aan verschillende vrijwilligers wordt gegeven, maar ook aan inderdaad de mantelzorgers, maar ook hoe je bijvoorbeeld met een project als De buurt als ecosysteem. Waarbij je juist probeert om de buurt activeren en met elkaar in contact te brengen, want soms helpt dat al om dat te verlichten. Maar ik denk ook dat we reëel moeten zijn. Het is ook een pittige tijd. De zorg staat onder druk. Er wordt steeds meer gevraagd. De voorzitter: Wethouder, ik ga u even onderbreken, aangezien we een probleem hebben met de uitzending. Goed, dames en heren, na dit korte intermezzo, inclusief een koffiepauze, hebben we als het goed is weer werkende techniek. Mocht dat niet zo zijn, dank voor de ambtenaar die dit meldde dat de verbinding niet meer het deed, zodat we dat konden gaan herstellen. We waren midden in de beantwoording van de wethouder in de eerste termijn. We gaan kijken of we daar een vervolg aan kunnen geven, al dan niet met hier en daar een enkele dubbeling. Wethouder, gaat u verder.

16

Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Ik heb ook niet heel veel tijd meer, dus ik zal een aantal punten snel behandelen. Monitoring beoordeling, waar de VVD over begon. Er is heel veel externe monitoring. Ook door cliëntervaringsonderzoek bijvoorbeeld. En we zijn ook bezig om samen met InHolland ook nog onafhankelijke cliëntervaringsonderzoeken op te zetten en uit te voeren. Ik denk dat dat vergroot misschien nog wel even iets meer, om te voorkomen wat uw gevoel misschien. Soms beoordelen ze hun eigen vlees. We hebben ook redelijk veel monitoringsmogelijkheden extern, gelukkig. Dat moet ook. Het groeibudget, D66 vroeg daarnaar van is dat nu voldoende we hebben een extra budget beschikbaar gesteld of u, als gemeenteraad. Dat gaat heel erg over de volumegroei. Dat is, omdat we die opdracht destijds zijn gestart en daar zit wel een automatische indexering in, maar niet een volumegroei. We kijken om de zoveel jaar of dat nodig is. We zien inderdaad dat er grotere aantallen zijn. We hebben drie elementen meegegeven waar wij van denken dat het verstandig is om het daaraan te besteden. Dat is wel verder aan Buurts, maar we denken wel dat voor nu dat die volumegroei daarmee wordt opgevangen. Het andere is, waar u ook naar vroeg en dan heb ik het inderdaad over D66, over het geld voor het jongerenwerk.

Dat hebben we ook … Dat heeft collega Van Leeuwen ook gezegd bij de begrotingsbehandeling. Wij werken aan een soort overzicht, zijn we nu met het juiste bezig op het gebied van jongerenwerk? Dat is ook ingewikkeld. De Gewoon in de wijkopdracht is heel erg wijkgericht, maar is dat nu ook de juiste vorm bijvoorbeeld voor het jongerenwerk of niet? Hebben we voldoende? Want uiteindelijk is wat Buurts nu doet, is hetgeen wat wij hebben meegegeven bij de opdrachtverstrekking. Maar misschien komen we wel tot het inzicht en zit daar ook wel wat volumegroei in en willen we dat toch anders inrichten. Daar zijn we mee bezig en dat verwachten we in begin 2026 te kunnen delen. En ik denk dat dat vooral iets is voor op de onderhandelingstafel, om te zien of we daar inderdaad meer geld voor beschikbaar moeten stellen of niet. Een andere prioriteit die ik ook veel heb gehoord, is diversiteit en inclusie. Onder andere GroenLinks noemde die. Wat ik kan doen, is volgende keer in de volgende trendrapportage een apart stukje maken over diversiteit en inclusie. Dan kunnen we daar wat meer aandacht aan besteden, welke ontwikkelingen er op dat gebied zijn. Zij hebben … Buurts heeft wel ook toegang tot allerlei andere demografische cijfers, die wij hebben. Die hebben niet hier allemaal opgenomen, maar zij hebben ook wel toegang tot dezelfde bestanden.

Het is wel zo dat we ergens een evenwicht moeten hebben in wat doen we dan specifiek voor bepaalde doelgroepen en wat is voor iedereen? En uiteindelijk is wel de bedoeling van deze opdracht Gewoon in de wijk dat voor iedereen er aanbod is en dat je ook niet alleen maar moet focussen op achtergronden of doelgroepen. Daar moet altijd een soort balans in gevonden worden. Maar ik denk dat wij meegeven, want die heb ik ook een paar gehoord prioriteit, om terug te komen op de universiteit en inclusie. En wij zullen in de volgende trendrapportage die ook weer terug laten komen. Dan laat ik het even hierbij, voorzitter. De voorzitter: Wie zijn telefoon gaat af? O, toch. Vroeger deden we dan trakteren. Welke ambtenaar kunnen we hiervoor noteren? De wethouder is verantwoordelijk. Kijk, dat scheelt. Die schrijven we op als toezegging. De wethouder trakteert. Nee, ons. Wij worden gestoord. Is er behoefte aan de kant van de commissie voor een tweede termijn? Mevrouw Hamzad, ga uw gang. Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. Voorzitter, in de Kadernota 2026 is een ruim budget structureel, groeibudget is gereserveerd vanaf januari 2026. En Buurts mag dit bedrag zelf verdelen over drie prioriteiten.

Gezien de toename, de behoefte aan jeugd, jongerenwerk en aandacht voor mentale gezondheid van jongeren, willen wij vragen aan de wethouder: acht het college dit budget voldoende om deze groeiende vraag goed op te vangen? En is er ruimte om een deel van dit budget van het bedrag specifiek in te zetten voor een extra investering in mentale gezondheid van jongeren in het jongerenwerk? Dank u wel.

17

De voorzitter: Andere commissieleden die het woord willen voeren in deze tweede termijn? Nee. Dan gaan we naar de wethouder luisteren voor een snel antwoord. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Volgens mij was dat ook de vraag die D66 stelde. Is dat voldoende? En zoals net ook antwoordde, ik denk dat het voor nu voldoende is voor die volumegroei. Het neemt niet weg dat we voor jongerenwerk nog apart aan het kijken zijn, dat het nog een apart traject is, wat ook weer terug gaat komen. Ik zou er niet voor zijn dat wij nu nog verder gaan specificeren. We hebben al die drie categorieën meegegeven, dat we nog verder gaan specificeren hoe dat precies verdeeld moet worden. Maar weet, want het gaat dan vooral volgens mij, de jongeren gaan u aan het hart, dat we daar nog dat aparte traject voor hebben. De voorzitter: Die gaan mij zeker aan het hart. Dank. Ja, zeker weten. Mooi, dan hebben we dit punt, denk ik, zo voldoende besproken. En dan peil ik nog wel met u over behoefte is aan een technische sessie over de ondersteuning van Tandem. Dat was hem. Is daar behoefte aan de kant van de commissie? Dat is voldoende. Gaan we dat ook plannen. We gaan er wat leuks van maken. Dat is goed om te horen. En verder de toezegging genoteerd van de wethouder dat we diversiteit en inclusie meenemen in de trendrapportage van volgend jaar. 9.

Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld De voorzitter: Dan gaan we door naar punt 9. Sluit wethouder Van Leeuwen aan. Mevrouw Van de Sanden, nog iets? U dacht: ik zwaai even naar de overkant. Dat mag. Dan gaan we verder naar punt 9, het Regionaal Koersplan aanpak van huiselijk geweld. Bij ons twee wethouders. Wethouder Van Leeuwen en wethouder Van Loenen. En mevrouw Van de Sanden was net al zo enthousiast met haar hand opsteken, dat die als eerste het woord krijgt. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Inderdaad, enthousiast over een heel heftig onderwerp, maar wel een heel belangrijk onderwerp. VVD vindt het bevorderen van veiligheid in gezin en huishouden heel belangrijk, met als doel dat iedereen een veilig thuis heeft. Het Koersplan noemt een aantal leidende principes. Inwoner als deskundige. We werken met een integraal … En systeemgericht. We werken in een netwerk en verantwoordelijkheid. We leren van elkaar en de belangrijkste, veiligheid is van ons allemaal. Het is een belangrijke taak in een steeds complexere samenleving. Goed dat we dit regionaal oppakken. De VVD heeft wel wat zorgen voor bijvoorbeeld femicide staat nooit op zichzelf, staat in de afstemming met de andere programma's dat het nog opgestart moet worden. In de actieagenda zien we dat er meerdere zaken net gestart zijn of nog opgestart moeten worden.

Vraag aan de wethouder is: zijn de gestelde doelen haalbaar? Hoe monitort dit? Komt dit goed? Tot slot, de VVD wil benadrukken dat de zin veiligheid is van ons allemaal heel belangrijk is. Iedereen kan bijdragen aan een veilige omgeving en zich daar bewust van zijn. Juist nu in deze tijd is samenwerken en niet wegkijken belangrijk, met als doel een veilig thuis voor iedereen. Bedankt. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Mevrouw De Valk, ga uw gang. Mevrouw De Valk: Dank u wel, voorzitter. We zijn blij dat D66 de Initiatiefnota Femicide staat nooit op zichzelf, een plek heeft gekregen in het beleid. En dat is belangrijk, want elke vorm van huiselijk geweld vraagt om vroegsignalering, samenwerking en structurele aanpak. We zien verder dat het stuk inhoudelijk sterk op proces zijn, maar wat D66 betreft, missen we nog wel scherpte in meetbare doelen en de concrete effecten op veiligheid en herstel. We willen alleen niet … We willen namelijk niet alleen weten wat we doen, maar ook wat het oplevert voor gezinnen, voor kinderen voor slachtoffers. We maken ons verder zorgen over de periode na 2025. Er is op dit moment nog geen zicht op aanvullende rijksmiddelen. D66 hoopt dat dit niet betekent dat

18

onze ambitie op dit belangrijke terrein onder druk komen te staan. Graag een reactie van de wethouders, want preventie en bescherming vraagt continuïteit, geen tijdelijke aandacht. Verder willen we graag aandacht vragen voor een kwetsbare groep. De KOPP/ KOV-kinderen. Dit zijn kinderen van ouders met psychische problemen of een verslavingsachtergrond. Uit onderzoek weten we dat zij twee tot drie keer zoveel kansen hebben om slachtoffers te worden van huiselijk geweld. Daarnaast willen we aankaarten dat ook jonge mantelzorgers een verhoogd risico lopen op huiselijk geweld, juist omdat in hun gezinssituatie vaak meerdere risicofactoren samenkomen. D66 vraagt het college om bij de uitvoering expliciet te kijken hoe deze groepen beter beschermd en ondersteund kunnen worden. Verder roepen we het college op om, net als de gemeente Utrecht, een kinderrechtentoets van de Kinderombudsman uit te voeren op dit beleid. Het is een toets die kijkt of de rechten van kinderen in alle onderdelen van het beleid voldoende worden meegenomen en worden geborgd. Juist bij een thema als huiselijk geweld en kindermishandeling, waar kinderen vaak jarenlang onzichtbaar blijven, is dat essentieel. Het maakt zichtbaar waar beleid nog tekortschiet, waar we onbedoeld risico's vergroten en hoe we beleid kindvriendelijker en effectiever kunnen maken. Graag een reactie van de wethouder. De voorzitter: Dank.

Mevrouw Lammertse, namens GroenLinks. Mevrouw Lammertse: Dank u wel, voorzitter. Een duidelijk uitgewerkt plan, sterke doelstellingen en een enorm belangrijk onderwerp. Kijkend naar de projectstructuur valt mij vooral op hoe ontzettend veel verschillende partijen betrokken zijn. Nu echo ik mezelf een beetje van dat vorige punt over jeugdzorg. Maar hoe zit dit qua governance? Wie is daar eindverantwoordelijk? En daarnaast zijn bij al die betrokken partijen, is daar wel genoeg capaciteit om juist ook de coördinatie en die samenwerking op te pakken? En dan financieel. Het genoemde bedrag ongeveer 580.000 euro voor de hele Veiligheidsregio klinkt eerlijk gezegd niet als heel veel. Is dat voldoende geld om deze ambities te gaan vervullen of gaan we hier meer nodig hebben? Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank voor uw bijdrage. Mevrouw Verhagen, namens Trots. Mevrouw Verhagen: Dank u wel, wethouder. Volgens Trots is het heel mooi en noodzakelijk om gezinnen te behoeden voor huiselijk geweld. En die systeemgerichte aanpak in het Regionaal Koersplan biedt daarin zeker voordelen. Tegelijkertijd is het een nog grotere systeemverstrengeling, waardoor de gigantische functioneringsproblemen van de jeugdzorg nog verder uit beeld raken.

Door samenwerken zonder overdracht missen namelijk alle checks en balances om valse aangiftes, verkeerde diagnoses, onprofessionele onderzoekers en onderzoeksmethoden eruit te kunnen filteren. In plaats daarvan kunnen groepsdenken en halo-effecten op een eerste verkeerde diagnose en zelfs perverse financiële prikkels ertoe leiden dat een casus onterecht bij de beschermingstafel wordt aangemeld. Als de rechterlijke macht dan ook nog structureel oordeelt in het voordeel van de instituties, zijn de ouders wiens klachten niet serieus worden genomen, aan de haaien overgeleverd. Zo worden er nu al jaarlijks 40.000 kinderen uit huis geplaatst, door onze eigen Renske Leijten vorige week bij Johan Derksen nog het verdienmodel van de jeugdzorg genoemd. Een kleine greep uit wat opmerkingen van niet de minste, maakt dat duidelijk, advocate Henriette Nakat. Kinderen worden op basis van leugens en valse dossiers weggehaald bij liefdevolle en capabele ouders. Wethouders Annemieke Dijkstra, wacht even, dan ging die eventjes helemaal naar boven. Even kijken. Wethouder Annemieke Messelink-Dijkstra uit Lelystad kan niet zomaar geld blijven overmaken zonder inzicht in de besteding. En geen geld meer uitgeven is feitelijk kinderen redden van de jeugdzorg.

Wethouder Harry Berndsen, die als gedragswetenschappers al 20 jaar onderzoek doet naar de jeugdzorg, uit 150 onderzochte dossiers blijken 70 procent van de OTS onnodig. Dat vond ik schrikken. Gemeenten willen het

19

functioneringsprobleem in de jeugdzorg oplossen met structuurhervormingen. En dat kan nu eenmaal niet. Vanuit het besef hoeveel onbeschrijfelijk leed we met ons goedbedoelde beleid ook kunnen aanrichten, vragen we daarom, alvorens deze nieuwe werkwijze voort te zetten, om een onafhankelijk deskundig onderzoek naar de 170 dossiers van de kinderen die onder jeugdbescherming vallen. Dit is door de boven geciteerde Harry Berndsen uitgevoerd in Friesland, met een dramatische uitkomst voor het functioneren van de hele jeugdzorg. Zijn verbeteraanbevelingen zijn zeer lezenswaard en zouden zeker in dit Koersplan ook kunnen worden meegenomen. Minder kosten, met veel meer effect. Dan blijft er misschien geld over voor al die gevallen die hulp vragen, maar geen gehoor krijgen. We moeten echt uitzoeken waar perverse financiële prikkels in het systeem zitten, waardoor hulptrajecten en uithuisplaatsingen langer dan nodig voortduren. Weet de wethouder bijvoorbeeld hoeveel toeslagenuithuisplaatsingen nog bestaan en hoe komt dat? De voorzitter: Dank, voor uw bijdrage. Ook wel een paar technische vragen, heb ik gehoord. We gaan kijken of daar mogelijk antwoord op komt. Vanuit de kant van de commissie, iemand anders die nog het woord wil voeren in deze eerste termijn? Mevrouw Scholten in 28 seconden.

Mevrouw Scholten: Niet iedereen in zo'n situatie van huiselijk geweld is bij machte om überhaupt te weten waar de hulp is. Ik vat even samen, hoor. Uit angst dat kinderen worden afgepakt of geïsoleerd zijn door een partner, waardoor je niet weet waar je naartoe kunt, door een taalbarrière, doordat je banger bent voor Veilig Thuis dan voor je partner. Dat is één vraag. Wie bereiken we? Bereiken we echt iedereen inmiddels en hoe zorgen we dat we iedereen bereiken? Daarnaast, welke plekken heeft Haarlem beschikbaar voor mannen en queers? Niet zozeer in Haarlem, maar in ieder geval ergens. Eindhovens Dagblad, een keer wat anders: 80.000 mannen slachtoffer van ernstig huiselijk geweld per jaar. Slechts 3 procent vraagt om hulp. Maar er zijn maar heel weinig plekken voor hun. Hoe doen wij dat? Dat kan ik niet vinden. De voorzitter: Mevrouw Hamer, ga uw gang. Mevrouw Hamer: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem vraagt de wethouder om met de collega gemeenten te bezien om een meer uitgewerkte periodieke monitoring, met niet alleen getalsmatige, maar ook inhoudelijke aspecten uitgevoerd kan worden door een onafhankelijke, externe organisatie. Ik hoorde hem net al noemen. Dank je wel. De voorzitter: Dank. Mevrouw Özogul, namens de SP. Mevrouw Özogul: Jouw Haarlem heeft het al aangekaart. Heel snel, ik wil wat aanvullen.

Inderdaad, ik ben ook benieuwd hoe wij meer vrouwen kunnen bereiken die nu huiselijk geweld hebben, verborgen zijn, dan wel uit schaamte, dan wel uit taboe. En jarenlang huiselijk geweld meemaken, wellicht uit angst, wellicht uit onwetendheid. Is er iets wat de gemeente erop kan inzetten? De voorzitter: Dank. Iemand anders nog in deze termijn? Mevrouw Bastiaans, ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Voorzitter, dank u wel. Er is al veel gezegd. Ook de bijdrage van SP en GroenLinks, waar ik me zeker bij aansluit. We zijn het er allemaal over eens, elk geval van huiselijk geweld is er een te veel. Beleid om dit tegen te gaan, kan niet snel genoeg uitgevoerd worden. PvdA is heel positief over het Koersplan en aanpak huiselijk geweld. En met name over die aanpak integraal en systeemgericht werken. Ook bij mij duizelde het. Het werd al eerder gezegd bij het lezen van de stukken hoeveel organisaties, plannen, akkoorden en scenario's erbij betrokken zijn. En dezelfde vraag als die van de participatieraad kwamen op, bijvoorbeeld over de praktische uitvoering van onder andere de integrale en systeemgerichte aanpak die we juist zo goed

20

vinden. Uit beantwoording blijkt dat dit een ontwikkelproces is. En we zien in het actieplan 2025, we zitten al eind 2025, 2026, dat er nog veel in werking gezet moet worden. De PvdA vraagt het college om alles op alles te zetten om de planning te halen en waar mogelijk te versnellen. Verder nog een vraag en misschien word ik nu ook … Wordt er gezegd technisch, maar ik stel hem nu toch even. Verder een vraag over het spanningsveld tussen delen van informatie en de Algemene Verordening Gegevensbescherming, de AVG. Want er staat in het plan: het vraagt om duidelijke samenwerkingsafspraken. Dat is juist de clou van het geheel, inclusief afspraken over delen van informatie, waarbij gemeenten een regisserende rol hebben. De vraag is of het werkbaar is, hoe de AVG gebruikt moet worden en heeft de gemeente daarin doorzettingskracht? Als je die regisserende rol moet hebben. Dat was het, want de rest is allemaal ook gevraagd in andere bijdragen. Dank u wel. De voorzitter: Heel goed. U zei het zelf al, over de opmerking die technisch was. Heel goed. Mevrouw Moedt, namens de Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren ondersteunt de integrale en systeemgerichte aanpak.

Waarbij de betrokken professionals samenwerken als één netwerk en gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen met inwoners centraal als expert en een vast aanspreekpunt of liever misschien nog een aanspreek-duo. Dat lijkt ons ook in tijden van verloop van personeel en parttimers, ziekte, vakantie, noem maar op, fijn dat je dan een vast gezicht blijft zien of in ieder geval de kans groter. Dan een specifiek aandachtspunt van de Partij voor de Dieren. Er bestaat een sterke samenhang tussen huiselijk geweld tegen mensen en mishandeling van dieren. Mensen stellen hun vlucht uit gemiddeld met een jaar, omdat ze zich zorgen maken over een dier. En bijna de helft van de huishoudens heeft een of meerdere dieren. En we hebben het er al vaker over gehad. We weten ook dat er bij Veilig Thuis wel aandacht voor is, maar we hebben nog niet de indruk dat dat standaard onderdeel is van het beleid en misschien meer afhankelijk van hoe alert de medewerker hierop is. En in deze aanpak zien we er ook nog niets van terug.

Kan de wethouder concrete acties toevoegen om ook dierenmishandeling breder onder de aandacht te krijgen en het signaleren en aanpakken van dierenmishandeling ingebed te krijgen bij de hulporganisaties? Stichting Mendoo bijvoorbeeld zorgt voor gastopvang van dieren in noodsituaties, maar verzorgt ook trainingen, onder andere voor gemeentes, maar voor hulpverleners, in signalering met een handelingsperspectief. En onze vraag is dan ook of de wethouder bereid is contact met deze stichting op te nemen? En vergeet ook de dierenartsen niet mee te nemen in de aanpak en in de communicatie, want die hebben ook een belangrijke signaleringsfunctie. Niet alleen voor de dieren zelf, maar ook, omdat dierenmishandeling een rode vlag is voor huiselijk geweld. Dank u wel. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Mevrouw Gaasbeek, namens de Actiepartij. Ga uw gang. Mevrouw Gaasbeek: Dank u wel. De Actiepartij is wel verontrust en geschokt dat er nu pas echt aandacht is voor die samenwerking. Dat daar nu pas hard op wordt gefocust. Het zijn plannen die al veel ouder zijn. En onze vraag aan de wethouder is om de vinger aan de pols te houden over de concrete plannen en met name dan over dat netwerk wat er moet komen of verbeterd moet worden. Een tweede punt is dat in de toelichting wordt aangegeven dat lokale teams moeten gaan signaleren.

Het is misschien ook een beetje technisch en juist op dat punt maakt de Actiepartij zich wel zorgen. Met professionals gaan praten is vaak een heel grote drempel, zoals de SP ook al aangaf naast mij. En dat komt ook door de meldplicht, denk ik, denkt de Actiepartij. En onze vraag aan de wethouder is om daar extra aandacht aan te geven of het mogelijk is om een heel laagdrempelig meldpunt te maken of gesprekspunt? Dank u wel. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Als u de microfoon weer uitzet dan ...

21

Mevrouw Gaasbeek: Heb ik dat niet gedaan? De voorzitter: Nee, nog niet. Nu wel. Nu staat hij uit. Heel goed. Hebben we dan zo iedereen gehad die een bijdrage wilde leveren? Ja. Het duo van wethouders. Als eerste wethouder Van Loenen. Ga uw gang. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Even kijken. Dank voor alle vragen vanuit de commissie. Ik ga ze heel snel af, want we hebben heel weinig tijd. De VVD had het over de aanpak femicide. Dat is wel begonnen echt als een Haarlemse aanpak. Het wordt nu wat regionaler opgezet. We hebben een aantal acties in gang gezet. Komen we op terug. Hebben we ook toegezegd dat we begin 2026 komen met een soort tussenstand, hoe dat ervoor staat en dan kunnen we daar wat langer over doorpraten. Maar daar zijn acties in gang gezet. Eens even kijken. De vraag van D66 ging over meetbare doelen. Dat is wel ingewikkeld. We hebben zeker rapportages, ook zeker bijvoorbeeld wat betreft Veilig Thuis. Die staan overigens ook in dit stuk, in volgens mij een van de bijlagen. Maar ik denk ook wel dat we realistisch moeten zijn in wat we kunnen meten. Zeker als je het hebt over het kwalitatieve. Ik denk dat we met hetgeen wat we nu hebben, in ieder geval ook wat betreft Veilig Thuis, dat we daarmee wel vinger aan de pols kunnen houden.

Maar we zien ook dat echt hele uitgebreide onderzoeken, zoals het Jonker Instituut ook weleens doet, dat die vrij kostbaar zijn en ook de vraag is wat levert dat dan precies op in praktijk? U stelde, D66 stelde een hele terechte vraag, denk ik, over de middelen in de toekomst en de continuïteit. Want daar ben ik het helemaal mee eens. Het is superbelangrijk als je dit gaat doen, dat je een continue aandacht daarvoor hebt. Wij hebben gezegd: deze aanpak vinden we zo belangrijk, ondanks dat Den Haag weer eens op zich laat wachten, gaan we door of we beginnen daarmee, want we staan daar helemaal achter. En dat is ook wat we hebben gedaan. Het is zeker een risico, maar ik ga er voorlopig vanuit dat we met vertrouwen gaan kijken naar een nieuw kabinet. Waar hopelijk ook die middelen beschikbaar komen. Maar we gaan in ieder geval al zo veel mogelijk doen wat we kunnen doen en zeker daarbij in gedachten houden dat continuïteit belangrijk is. Niet dat we binnen no-time weer alles moeten afschalen. Dan GroenLinks. Want een aantal andere vragen van D66 worden beantwoord door mijn buurman. GroenLinks vroeg zich af: hoe zit dat precies met de eindverantwoordelijkheid of de governance? Best een ingewikkeld punt. Want ik ben wel onder de indruk hoe goed iedereen hier chocola heeft van weten te maken. Dat is best wel ingewikkeld. Er zijn ook behoorlijk wat overleggen aan gewijd.

Ook bijvoorbeeld in een ambassadeursteam op deze aanpak, waar ik ook in zit, samen met een aantal andere eindverantwoordelijken. Want iedereen is eindverantwoordelijk voor hun eigen deel. En dat maakt het ook juist zo complex, maar ook zo nodig dat we dit doen. Want dit is juist veel meer de integraliteit benadrukken, maar ook zeker weten in welke fase wie verantwoordelijk is. En het is niet zo dat iemand verantwoordelijk is en dat de rest dan niets doet. En daar worden ook expliciete gesprekken over gevoerd, bijvoorbeeld in zo'n ambassadeursteam van hoe doen we dat nu? En hoe zorgen we ervoor, wat ik heb begrepen in het verleden weleens is gebeurd, wat misschien ook wel een verklaring is waarom we dit niet eerder hebben gedaan, is toch: hoe bewaak je nu de integraliteit en zorg je ervoor dat in ieder geval iemand zich verantwoordelijk voelt en is, maar dat je elkaar niet laat vallen? Want je hebt uiteindelijk iedereen nodig. Dan opvang voor mannen van Jouw Haarlem. Een interessante vraag. Wist ik ook niet, maar daar is een landelijke opvang voor beschikbaar. En daar dragen wij wel aan bij financieel, maar dat is niet dat er per regio een eigen opvang is, zoals we wel bij de vrouwenopvang hebben. Maar er is wel een plek voor deze doelgroep. Ja, interessant. Wist ik ook niet. Interessante vraag. Veendam, die kans lijkt me klein. Dan ging het over het delen van gegevens.

Die zijn ook technisch uitgevraagd. Daar heb ik ook een antwoord op. Hebben we ook op geantwoord vanuit de ambtelijke organisatie. En ik denk ook wat wel interessant is, want je ziet vooral terughoudendheid bij veel professionals om die gegevens te delen. Die hele AVG wordt bijna gezien als een soort een monster, waardoor je niets meer kan delen. Dat is echt niet de bedoeling. En daarom hebben we ook laatst als college nog een

22

extra besluit genomen erover, om duidelijkheid te scheppen wat je kunt delen en dat dat inderdaad wel goed mogelijk is in dit geval. De vraag van de Partij voor de Dieren. Het goede nieuws is, we zijn al in gesprek. De voorzitter: Wat u even, wethouder. U heeft op het vorige punt een interruptie van mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. Ik was benieuwd van over welk besluit de wethouder specifiek heeft, als ze het heeft over de gegevensdeling. Wethouder Van Loenen: Dat is een collegebesluit van anderhalve week geleden, denk ik of vorige week, denk ik. Dat zit bij de collegebesluiten en dat gaat echt over hoe zorg je er nu voor dat als je complexe casuïstiek hebt dat je niet helemaal belemmerd wordt, omdat je niets mag delen. Je mag echt wel meer delen dan je denkt. Alleen dat moet je heel erg goed met een waarborging van de privacy van onze inwoners inregelen, maar u kunt het nalezen, volgens mij. Mijn collega is hem al aan het opzoeken. Het is een collegevergadering van 4 november. De Partij voor de Dieren, u vraagt of wij in gesprek kunnen gaan met stichting Mendoo. Het goede nieuws is, dat zijn we al. We zijn namelijk aan het kijken met deze stichting en ik wilde gaan toelichten wat zij doen, maar dat heeft u al heel erg goed gedaan vanuit Partij voor de Dieren. Wij zijn aan het kijken of deze stichting ons kan helpen bij de doelen uit dit plan.

En als dat zo is, dan gaan we daarmee aan de slag. Daar is al contact en ik denk dat dat mooi is. Mooi nieuws is, denk ik, dat we dat doen. Eens even kijken. Dan nog de oproep ook van de Actiepartij, maar ook wel van meerdere. Houd vinger aan de pols. Dat is zeker wat we doen, want dat is ontzettend belangrijk en valt ook niet mee in dit complexe veld. Maar weet dat wij daar nu echt wel vinger aan de pols houden. De laatste vraag van de Actiepartij was nog over de meldplicht of laagdrempelig melden. Je kunt altijd met Veilig Thuis … Ook de professionals kunnen met Veilig Thuis altijd klankborden ook hoe hiermee om te gaan bijvoorbeeld, et cetera. En dat zie je ook dat er veel meer … Je ziet ook de aandachtsfunctionarissen die er nu zijn binnen de wijkteams, die ook bepaalde expertise hebben. Er is wel steeds meer een netwerk, denk ik, waar je terechtkunt met vragen, zonder dat je hele uitgebreide meldingen moet doen. Maar om even te klankborden en dat is denk ik ook wel heel fijn. Ik ga nu het woord geven aan mijn collega, als de voorzitter dat goedvindt. De voorzitter: Dat is dan weer mijn taak. Wethouder Van Leeuwen, ga uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. En commissie dank voor de betrokkenheid bij dit onderwerp. Een aantal vragen die ik beantwoord. Allereerst de kinderen van ouders met psychische problemen of een verslaving.

Dat is waar de afkorting KOPP/KOV voor staat. Jonge mantelzorgers zijn extra kwetsbaarder. En in het Koersplan is een verbinding met volwassenen-GGZ ook een belangrijk doel. We zien inderdaad dat er meer aandacht voor nodig is. En vandaar ook de meldcode en de kindcheck om inderdaad dit vroeger te herkennen, want uiteindelijk moeten we ze eerder in beeld hebben om dat verschil te kunnen maken. Daar is inderdaad aandacht voor. Dat doen we ook bijvoorbeeld via lesprogramma's en factsheets over KOPP/KOV. Ik kan me ook nog een aantal jaren geleden herinneren dat we ook op het Stationsplein een hele mooie fototentoonstelling daarover hebben gehad. En Present is de organisatie die dat voor ons doet en die neemt ook deel aan dit programmateam. Die staat ook bij al die logo's van al die organisaties. En u kent ook allemaal de Alliantie Mentale Gezondheid Jeugd, heb ik ook al eerder genoemd vandaag bij het andere agendapunt, waar ook Tandem, Buurts en CJG onder andere in zitten en ook wij als gemeente. En daar wordt ook aandacht besteed aan jonge mantelzorgers. Dat is ook eerder besproken in deze raadscommissie. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw De Valk.

23

Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. Begrijp ik dan goed van dat ook bijvoorbeeld in huiselijk geweldsituaties waar bijvoorbeeld verslaving of waar psychische problematiek aanwezig zijn bij volwassenen, dat het dan altijd dan de kindcheck en die meldcode wordt toegepast? Wethouder Van Leeuwen: Dat is het streven. Uiteindelijk zie je ook in het Koersplan, dat staat er ook ergens in, we willen de toepassing van de meldcode en de kindcheck verbeteren. Waar het nog niet gebeurt, moet dat gebeuren. Dat proberen we zoveel als mogelijk. Dat is de inzet, wat ook in het Koersplan is opgenomen. Het korte antwoord is: ja. Dan de kinderrechtentoets. Daar staan we positief tegenover. Maar de buurvrouw van D66, voorzitter, mevrouw Bastiaans van PvdA, zei het al: er staat heel veel op de actielijst voor het komende jaar. Die kinderrechtentoets lijkt ons een goed plan. De vraag is wel wanneer het lukt, want er staat heel veel op de rol om te gaan doen. We moeten even kijken en bezien wanneer dat dan uitgevoerd kan worden. Dat zullen we meenemen en daar staan we positief tegenover. Dan voorzitter, Trots die had een heel lang betogen over de OTS, een ondertoezichtstelling is dat. Waarbij de kinderrechter heeft gezegd: de gecertificeerde instelling, een gezinsvoogd, neemt het gezin over. Daar kijken wij actief naar.

Dat is zowel met de Raad voor de Kinderbescherming als Veilig Thuis, als ook onze jeugdzorgprofessionals, kijken echt van hoe kan dit zo thuis mogelijk? Want het is in het verleden zo dat een toezichtstelling is echt noodzakelijk, want dan is het onveilig in het gezin. Maar met al deze partijen, met Veilig Thuis, kijken we: wat is de best mogelijke zorg om dit kind, deze jeugdige ook weer vooruit te helpen. Want de maatregel moet niet meer kapotmaken dan de onveiligheid in het gezin deed. Daar kijken we actief naar, ook in samenwerking met die partners. De voorzitter: Mevrouw Verhagen, een interruptie. Mevrouw Verhagen: Heeft u ook instrumenten of iets dergelijks om eventueel valse aangiftes eruit te halen? Want ik heb er een heel aantal van gelezen, dat de buurman boos is, omdat zijn boom overhangt en dan het kindje van de buren even hoort huilen en vervolgens aangifte doet. Of dat er echt gekeken wordt van is dit nu echt huiselijk geweld? Is dit nu … Zijn er professionals, die gedragswetenschapper aan de poort zou ik dan heel graag zien in deze, om dat ook te constateren? Want er wordt een zorg uitgesproken. Oké, tijd. De voorzitter: Ja, ik wilde al zeggen: een interruptie is kort. Wethouder. Wethouder Van Leeuwen: Het korte antwoord is: ja, natuurlijk. Een aangifte ligt bij de politie en die zal de politie altijd serieus nemen, ook serieus naar kijken of het oké is.

Hetzelfde is bij melding bij Veilig Thuis. Ook bij Veilig Thuis zitten natuurlijk professionals die op die manier ernaar kijken. De voorzitter: Mooi. Nee, het college zit inmiddels op min 10 minuten bijna. Goed, is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ja, die is er. Dan gaan we dat doen. Als eerste mevrouw Özogul van de SP. Mevrouw Özogul: Dank wethouder, voor de beantwoording. Ik heb één vraag nog steeds. Ik heb de vraag gesteld: hoe bereiken we de vrouwen die uit angst voor bijvoorbeeld Veilig Thuis of wat dan ook, de wegen niet kunnen vinden tot het wijkteam en het vertrouwen niet hebben uit schaamte? Dat we die vrouwen bereiken. En ik noem het voorbeeld, deze week heb ik bijvoorbeeld twee casussen gehoord waarvan vrouwen al ruim 20 jaar in een onveilige situatie zitten, maar uit angst en onwetendheid de wegen niet weten. De voorzitter: Mevrouw Lammertse, namens GroenLinks. Mevrouw Lammertse: Misschien heb ik het gemist, maar ik vroeg nog over de financiële middelen en of die toereikend zijn. Komt dat … Misschien kan dat nog kort besproken worden.

24

De voorzitter: Dat gaan we zo eens bekijken. Iemand anders nog? Mevrouw De Valk, ga uw gang. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. Wij zijn ook benieuwd vanwege de mannenopvang die nu ook is besproken door mijn collega-raadslid. Gaat gemeente Haarlem ook hier misschien nog actie op de mannenopvang … Wat zeg je? En Queers. Speciale aandacht in ieder geval voor de opvang van mannen en van queers in de opvang voor huiselijk geweld in deze context. Kan er een reactie komen van de wethouder? De voorzitter: Anders nog commissieleden die het woord willen voeren in deze tweede termijn? Nee. Dan hebben we een aantal concrete vragen. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Is het geld genoeg? Volgens mij is dat ook wat ik in de eerste termijn zei: voor nu is dit genoeg, maar er zijn wel zorgen over de structurele financiering. Maar het bedrag an sich … Uiteindelijk valt het ook voor groot deel binnen de taken die organisaties hebben, gaat het over die samenwerking. Maar hebben we ook het idee van hier beginnen we mee. En ik kom uiteraard bij u terug als dat onvoldoende blijkt te zijn. De vraag van D66 over gaan we meer doen met de opvang van mannen of queers? Nee, ja, dit is wel georganiseerd in Nederland en dat geldt ook bijvoorbeeld voor de vrouwenopvang. Waarbij ik met verschillende andere regio's contact heb, omdat dat ook op een bepaalde manier georganiseerd is.

Er is ook opvang voor deze groepen. Ik denk dat dat het goede nieuws is. Maar het is niet ook nodig om dan weer een aparte eigen opvang in onze eigen regio te organiseren. Dan … De voorzitter: Mevrouw De Valk, een interruptie. Ik was even op zoek naar een punt. Mevrouw De Valk: Ik wacht geduldig op het moment. We vinden het ook fijn om te horen dat er überhaupt inderdaad plek is voor de mannenopvang, maar zeker ook het specifiek stukje voor de queers. En ik vraag me ook af of dat alleen enkel een landelijke punt echt voldoende passend is voor deze doelgroep, die echt wel andere doelgroep is dan de stereotype maatschappelijke opvang voor huiselijk geweld, wat voornamelijk gericht is op vrouwen. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Ik stel voor dat u kijkt bijvoorbeeld op de website van de Blijf Groep. Daar staat een heel deel over hulp aan mannen, overigens ook hulp aan queers. Het is ook niet dat er één punt is. Het is meer dat het landelijk georganiseerd is en dat geldt ook voor de vrouwenopvang. Alleen zijn wij daar zelf een van de regio's die de vrouwenopvang hebben, zelfs ook een van de gemeenten die vrouwenopvang heeft. Maar daar zijn wij ook wel de enige gemeente in onze hele regio die dat heeft. Er is een soort landelijk dekkend netwerk.

En daar zit ook heel veel idee achter over hoe je dat organiseert en daar is ook de Blijf Groep ook in deskundig. Dan nog tot slot de vraag van de SP over de vrouwen die angstig zijn of die zich niet durven te melden. Wat we wel proberen te doen, is ook veel meer met de zelforganisaties ook onder de aandacht te brengen. Bijvoorbeeld met SSHO doen we ook een project over huiselijke vrede. We proberen ook wel meer bewustzijn te creëren en ook dat vertrouwen te hebben of te winnen, maar dat is wel complex. Want u geeft ook aan van er zijn ook vrouwen die en zich niet durven te melden bij Veilig Thuis, ook misschien niet bij de politie. Dat is echt wel iets van lange adem en mocht u daar nog andere suggesties voor hebben, dan verneem ik die graag. De voorzitter: Mevrouw Özogul.

25

Mevrouw Özogul: Een iets wat ik mee wil geven, vaak komt dat doordat vrouwen de regels niet weten en ook niet weten wat ze te wachten staat. En ik heb heel veel vrouwen gesproken hierover en die geven dat ook aan, die in de Blijf-opvang hebben gezeten: we wisten helemaal niet wat en hoe. Wethouder Van Loenen: En dat is ook exact waarom we ook veel meer die voorlichting willen doen in een veel bredere groep. Ook niet alleen bij mensen die er op dit moment mee te maken hebben, maar veel breder bekend te maken waar je terechtkunt en waar je recht op hebt en ook wat dat te bieden heeft. Dat is daarom ook wel iets wat we veel meer opnemen met de verschillende organisaties in de stad. De voorzitter: Mevrouw Verhagen. Mevrouw Verhagen: Kan er dan ook een punt komen waar je anoniem terechtkan? Dat je zeker weet dat je niet gelijk in het systeem genoteerd wordt. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Nu begint het een soort … We hadden het over dit hele plan en nu wordt het een soort vragensessie. Daar zijn allerlei methodes om je te melden. Ik heb die nu niet helemaal paraat, maar ik weet wel dat je bij Veilig Thuis, want dat is vorige keer ook al gezegd, 24 uur per dag, 24/7 de hele week anoniem kunt chatten met medewerkers. Dat kan. De voorzitter: Misschien is het handig als u nog meer vormen wenst, dat u die technische even uitvraagt.

Dan denk ik dat we dit zo voldoende besproken hebben Sluiting De voorzitter: En dan zijn we aan het einde gekomen van deze commissievergadering. Ik dank u allen voor de aanwezigheid en zie u graag de volgende keer weer.

26