Transcript Commissie Ontwikkeling 23.05.2024

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE ONTWIKKELING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 23 mei 2024 1.

Opening en mededelingen door voorzitter Joris Blokpoel De voorzitter: Dames en heren, we willen graag beginnen met de commissie Ontwikkeling van 23 mei 2024. Welkom allen, welkom commissieleden, welkom raad, welkom mensen op de publieke tribune, mensen thuis die meekijken bij de commissie Ontwikkeling. Volle avond, volle agenda vanavond dus we gaan snel van start. We hebben een bericht- Een verhindering van de heer Aynan, die moest door omstandigheden de zaal verlaten. Verder zie ik niemand- Of tenminste, ik zie heel veel mensen, maar niemand die afwezig is. Dan nog enkele mededelingen. Komende maandag 27 mei is vanaf half zeven een technische sessie over het Frans Hals Museum, over de huisvesting daarvan. Die wordt daar gepresenteerd. Daar kunt u zich voor opgeven. Lijsten voor al deze bijeenkomsten die ik nu ga noemen, die gaan rond. Want de volgende bijeenkomst is op 31 mei. Dat is de vrijdag vanaf half drie hier in de raadzaal over de versterking- O, het wordt een andere locatie hoor ik nu. Volgende week vrijdag mevrouw Van Zetten, 31 mei vanaf half drie. Daar wordt een presentatie gegeven over versterking van de middelduur koopsegment. Dan wederom een vrijdag, 14 juni, wordt van 9 tot 11 werkbezoek gebracht aan het Informatiepunt van Schalkwijk 2030 op locatie, in Schalkwijk uiteraard.

Dan maandag 1 juli is er een technische sessie over de voorkeursvariant van het stationsgebied, wat ook die week behandeld zal worden vanaf half zeven, waar zowel als de commissie Beheer voor worden uitgenodigd. De lijsten gaan rond, zoals ik zei. En om ook nog even stil te staan en terug te gaan in data, komende donderdag is er ook nog een Walking Dinner van Bouwend Haarlem. U heeft ongetwijfeld die e-mail daarvan ontvangen of de reminder, of reminder, of de reminder daarvan. Maar dat is in ieder geval vanaf vijf uur en daar kunt zich ook voor opgeven. Ja, dat men zich aan moet melden, dat was inderdaad wel duidelijk na vier mails van u dient zich aan te melden, dus- Maar voor de zekerheid, u dient zich aan te melden voor Bouwend Haarlem. Als u kunt. Dan heb ik al in de commissie app beloofd dat ik terug zou komen met de voorlopige lijstjes voor de komende vergaderingen, zojuist ook even met de commissiegriffier besproken. Er zijn nog een aantal wijzigingen, die gaan we doorvoeren en zodra dat lijstje compleet is, krijgt u van ons een overzicht van de komende drie vergaderingen. Die zitten vol, bijna meer dan vol. Maar dan kunt u zich in ieder geval daar mentaal op voorbereiden en dan weet u welke onderwerpen daarop staan. Dus dat volgt ik denk net na het weekend.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Vaststellen van deze agenda, zijn daar op- of aanmerkingen over? Niet? Met excuses natuurlijk nogmaals voor het toevoegen, op het laatste moment, van bestemmingsplan Rootz. Maar dat is ook in uw eigen belang uiteindelijk, zodat er woningen gebouwd gaan worden. Als u ermee instemt. Dat.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Zijn er verder mededelingen vanuit de commissie? Mijnheer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ja, dank u wel voorzitter. 5 juni is in het Van der Valk Hotel een bijeenkomst van de raden ZuidKennemerland en één van de agendapunten is de regionale huisvestingsverordening. Dus voor deze commissie lijkt me dat een interessant onderwerp, dus op 5 juni in het Van der Valk Hotel. En verder heel veel over de MRA en andere interessante onderwerpen, maar deze specifiek voor deze commissie.

1

De voorzitter: Dank u wel voor de reminder mijnheer Bruch. Nog een bijeenkomst zo richting de zomer. Het geluk kan niet op. Dan, wethouders met een mededeling. Mevrouw De Raadt is speciaal aangeschoven voor een mededeling. Mevrouw De Raadt, welkom en ga uw gang. Wethouder De Raadt: Dank u wel voorzitter. Ja. Ik wil u graag informeren over voor twee panden uit onze vastgoedportefeuille. Dat is de Kampersingel 2 en de Noord Schalkwijkerweg 113. Deze panden die vallen in de categorie niet-strategisch vastgoed en dat betekent dat we de panden verkopen, tenzij er een passende maatschappelijke invulling voor gevonden wordt. Nou, voor de Kampersingel 2 is dit goed en ruim onderzocht, of dit pand beschikbaar zou zijn voor beschermd wonen. Maar dat is helaas toch niet gelukt, ondanks dat er wel met een brede blik gekeken is naar een passende maatschappelijke invulling. Helaas heeft dat toch niet geleid tot een goede match tussen vraag en aanbod. In ieder geval niet eentje die opweegt tegen de investeringen die nodig zijn. Dus het college zal in ieder geval op korte termijn dus naar uw commissie komen met een voorstel om dit pand openbaar te gaan verkopen. Maar voor de Noord Schalkwijkerweg 113 geldt dat we in ieder geval nog wel in gesprek zijn met Bedrijf en Samenleving en zijn we op dit moment een haalbaarheidsonderzoek aan het uitvoeren, of zij het plan van ons kunnen huren.

Daar wilde ik jullie in ieder geval alvast even over informeren. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Raadt. Mevrouw Van Zetten, het was een mededeling van de wethouder. Mevrouw Van Zetten: Ik verstond de mededeling niet, wat gaat er gebeuren bij Noord Schalkwijkerweg 113? De voorzitter: Mevrouw De Raadt, wellicht kunt u hem kort herhalen. Wethouder De Raadt: Ja, Noord Schalkwijkerweg 113. We gaan nu een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren met Bedrijf en Samenleving. Of zij wellicht het pand van ons kunnen gaan huren voor de jongeren die zij huisvesten. De voorzitter: En dat volgt uiteraard later nog in de commissie. Mevrouw De Raadt, dank u wel. Nou, fijne avond zouden we zo maar zeggen, dat was een langdurig bezoek aan de commissie Ontwikkeling. 4.

Informatie uit (regionale) samenwerkingsverbanden De voorzitter: We komen agendapunt 4, informatie uit regionale samenwerkingsverbanden. Dan kijken we even naar het Noord-Hollands Archief en recreatiepark Spaarnwoude, wat hier van belang is. Nou, beide wethouders zijn hier vanaf tegenwoordig. Mochten er mededelingen zijn, dan zal mevrouw Van Loenen dat bij Noord-Hollands Archief meenemen en mijnheer Berkhout dat bij het recreatieschap uiteraard aan u mededelen zo meteen bij zijn spreektijd.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Agendapunt 5, daar gaat het over de agenda voor de komende commissievergaderingen, zoals zojuist medegedeeld. Er volgt een heel lijstje, volgt zo snel mogelijk aan en dan kunt u daar uw hart aan ophalen. Mijnheer Van Leeuwen. U heeft daar een vraag over.

2

Wethouder Van Leeuwen: Nee hoor. Ik hoop dat u meeneemt dat we ook hebben gevraagd dat we het over het uitstallingenbeleid in onder andere de Gierstraat hebben. Dus neemt u dat in dat lijstje alstublieft mee. Want dat hebben we inderdaad in januari of februari vastgesteld in een motie. De voorzitter: Ja, ik zag uw app inderdaad en ik hoor uw mededeling, maar het staat niet op het lijstje. Dus dat is dan ook tegelijkertijd weer een trigger voor ons, in het goed Nederlands een kattenbel, om daar even achteraan te gaan met de organisatie, van hoe staat het daarmee? Want inderdaad, die motie is aangenomen en daar zou iets op terugkomen. Daar komen we op terug, al dan niet de verantwoordelijke wethouder, via een briefje, mailtje dat. Alstublieft. Verder komt het lijstje dus naar u toe. En we hebben een agenderingsverzoek ontvangen van de heer Heinis over de beantwoording van artikel 32 vraag over de Self Storage aan de A. Hofmanweg. De commissie heeft daar kennis van kunnen nemen, oftewel we gaan daar over stemmen. Wie ondersteunt het verzoek om daarover te spreken? Nou? Raad brede meerderheid om dit te behandelen. Gaan we op de agenda erbij plaatsen, zoals ook al in de app, er gebeurt veel in de app, gemeld. Dat zal wel na het zomerreces worden. Dus dat zal september, oktober zal dat een plek gaan vinden op de agenda van de commissie. 6.

Transcript commissie d.d. 4 april en 18 april 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar het transcript, agendapunt 6 van de vergadering van 4 en 18 april, zijn daar naar aanleiding van opmerkingen van de commissie? Niemand? Hartstikke goed.

7.

Voorgenomen besluit tot wijziging gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief i.v.m. Wgr (DL) De voorzitter: Dan gaan we naar het eerste agendapunt ter advisering aan de gemeenteraad van volgende week 30 mei, agendapunt 7, het voorgenomen besluit tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief in verband met de Wgr-regeling. De gemeente Haarlem neemt samen met de gemeente Velsen en het ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen deel aan de gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief. Twee wetswijziging hebben gevolg voor de gemeenschappelijke regeling in de gewijzigde wet gemeenschappelijke regelingen en de nieuwe archiefwet, die naar verwachting in 2026 in werking treedt. Het college stelt voor om hiermee toestemming te verlenen aan het college tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling, als bedoeld in artikel 1, vierde en vijfde lid van de gemeenschappelijke regelingen. U had verzocht daarover advies te geven aan de raad volgende week, hoe dit verder behandeld kan worden. Maar u mag eerst hierover spreken en wie kan ik daar als eerste het woord over geven? Mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Nou, kort en wel, Actiepartij kan instemmen met de wijzigingen wat betreft artikel 14a. Dat gaat over de inspraak van de deelnemers. Daarin staat dat deelnemers kunnen inspreken of aan inspraak kunnen doen.

En de vraag eigenlijk aan het college is, hoe worden de deelnemers tijdig geïnformeerd om deel te kunnen nemen aan de mogelijkheden van inspraak? En verder kan het dat hamerstuk naar de raad. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Dat gaat blijken. Anderen? Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Het CDA die heeft het natuurlijk net als iedereen, ieder ander al besproken een tijdje geleden. Wij hebben geen andere wijzigingen gezien, dus wij gaan akkoord dat het een hamerstuk wordt. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem.

3

Mevrouw Van Zetten: Ik wil nogmaals benadrukken dat het een waardeloze ontwikkeling is, dat het Rijk zich terugtrekt. Wel complimenten geven over het goede werk en vervolgens de boel laten zitten. En een voordeel is dan nog wel dat ze willen betalen en dat ook nog indexeren. Dus dan moet het zomaar goed zien te komen. Maar ik vind het echt waardeloos echt slecht. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Zetten. Mijnheer Krouwels, D66. De heer Krouwels: Mevrouw Van Zetten heeft het uitstekend uiteengezet. De voorzitter: De heer Procee, OPHaarlem. De heer Procee: Dank u wel voorzitter. Voor 2013 was het Rijk al voornemens uit te treden. Het zou zo langzaamaan een keertje tijd worden, hoe jammer het ook is. Akkoord met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Procee. Mijnheer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Dank u wel voorzitter. Wij gaan akkoord. We vroegen ons- Het is een beetje een actuele ontwikkeling maar we hebben een hoofdlijnenakkoord, of de regering heeft een hoofdlijnenakkoord sinds vorige week en daar staat in dat we voor de overheveling van taken een korting van 10 procent op de SPUKs krijgen. Wij vroegen ons af, gaat het hier ook gebeuren en zijn we hierop voorbereid? Want dat zou een flinke bezuiniging natuurlijk zijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Heinis. Mevrouw Klazes, is een interruptie? Mevrouw Klazes: Nee.

De voorzitter: Uw termijn, gaat uw gang. Mevrouw Klazes: Eigenlijk in lijn met wat de heer Heinis zegt, voorzitter. Er wordt gesproken van een peiljaar en dat is- Het peiljaar is van het jaar voordat ze gaan uittreden. Nou, gezien de huidige ontwikkelingen met de politieke wind die waait, is dat wel een zeker risico of wij dan inderdaad wel genoeg geld overhouden om dat op dezelfde manier voort kunnen zetten. Dus ik wil graag horen van de wethouder hoe zij hiernaar kijkt. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Klazes. Mijnheer Terol, VVD. Gaat uw gang. De heer Terol: Ja, dank u voorzitter. Het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling is een noodzakelijke stap die zowel de continuïteit als de toekomstbestendigheid van het Noord-Hollands Archief zekerstelt. Door akkoord te gaan met het voorstel dragen we bij aan het behoud en de ontwikkeling van ons culturele erfgoed. De VVD zal instemmen met het plan en is blij dat er ook meer aandacht komt voor de inspraak van belanghebbenden. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Terol. Anderen nog? Niemand? Dan gaan we naar mevrouw Van Loenen. Gaat uw gang. Wethouder Van Loenen: Dank u voorzitter. Inderdaad, nogmaals inderdaad erg jammer dat het Rijk uittreedt, zij hebben inderdaad via deze brief die wij ook hebben meegestuurd aangegeven dat zij wel hun financiële bijdragen zullen blijven doen.

Verder weten we daar ook nog niet heel veel over, ook als je kijkt naar die SPUKs. Misschien even iets breder, dan hebben wij ook een beetje zitten rekenen, hoe komen ze nou precies

4

aan die bezuiniging van die SPUKs over het geheel genomen? En wij kunnen ook nog niet helemaal achterhalen wat daarachter zit. Het zou kunnen zijn als ze dat in Den Haag ook nog niet precies weten. Dus daar valt niet heel veel over te zeggen. Ik denk wel dat we blij zijn tot nu toe in ieder geval met deze toezegging als we het echt hebben over het Noord-Hollands archief en de bijdragen vanuit het Rijk. En gaan we natuurlijk op zoek naar nieuwe partners ook, in onze gemeenschappelijke regeling. Het ging ook net over de vraag over de inspraak. Dat zijn eigenlijk de reguliere methodes zoals u die hier kent, dus het gaat echt over de gemeenteraad. Dus dat gaat eigenlijk op dezelfde manier als elk ander onderwerp waarop insprekers zich kunnen aanmelden. Ja dat is eigenlijk denk ik de belangrijkste antwoorden. En misschien nog even één ding over het geld, eigenlijk de vraag van GroenLinks. Die heeft natuurlijk te maken ook met die bijdragen vanuit het Rijk. Nou, we weten dat dus nog niet precies hoe dat zich gaat vertalen. We komen volgende maand in deze commissie met de begroting en dan kunnen we nog wat langer stilstaan ook bij de financiële situatie. En misschien weten we ook tegen die tijd al iets meer. Denk het niet, denk dat het net iets vroeg is.

Maar dat is nou net iets wel denk ik waar we elkaar goed van op de hoogte moeten houden in dit gremium, als je het hebt over welke terugkoppeling heb je uit de besturen. Dus wie weet, weten we daar volgende keer iets meer over. Zit natuurlijk nog niet in de begroting, maar wel wellicht tijdens de behandeling. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Loenen. Ja, u keert hier 6 juni weer terug met inderdaad de jaarrekening van Noord-Hollands Archief. Maar ook dat zal nog te vroeg zijn waarschijnlijk. Zijn hier naar aanleiding van de antwoorden van mevrouw Van Loenen vragen over? Niemand? Mag ik dan concluderen dat het een hamerstuk wordt richting de gemeenteraad? Ik zie instemmend geknik. Perfect. Dan noteren we dat. Hamerstuk volgende week donderdag tijdens de gemeenteraad. Gaan we door naar- O, dank u wel mevrouw Van Loenen voor uw aanwezigheid. Ook u vertrekt weer. En dan gaan we gelijk door naar wethouder- Niet oneerbiedig gezegd, maar wel wethouder nummer drie van de avond. Mijnheer Berkhout, welkom. Mijnheer Roduner is nummer vier. Meestal is het nummer één hier, maar vandaag niet. 8.

Reclamebeleid (Verbod reclames met grote impact op klimaat) (RB) De voorzitter: Mijnheer Berkhout. Welkom in de commissie ontwikkeling. We gaan met u agendapunt 8 behandelen, het reclamebeleid. Verbod op reclames met impact op het klimaat. De gemeenteraad van Haarlem heeft immers op 11 november 2021 de motie aangenomen, verleid niet tot het verergeren van de klimaatcrisis. In de motie werd opgeroepen om in gesprek te gaan met exploitant van de reclames in Haarlem over de bushokjes en ook waar ruimte waarbij het niet langer was toegestaan om reclames voor producten die bovenmatig bijdragen tot uitstoten van CO2 daar in te voeren. Het gewenste verbod kan privaatrechtelijk geregeld worden door voorwaarden te stellen zonder aanbesteding voor nieuwe concessies, zonder dat. Aanbesteding voor nieuwe concessies worden geformuleerd voor de exploitatie van deze locatie. De juridische grondslag hiervoor ligt in dat geval in het reclamebeleid. Het nieuw te verwachten beleid zal echter pas eind 2025 worden geactualiseerd en terwijl de reclameconcessies komend jaar al aflopen. Daarom wordt dat beleid nu bijgesteld en het college stelt de raad voor beleid ten aanzien van reclames voor producten of diensten die impact hebben op de klimaatverandering vast te stellen.

En twee, als wijziging op het vigerende reclamebeleid voor de aanbesteding van de A0-displays een herziene kaart te gebruiken voor de plaatsing van de borden. U geeft hierover ook weer advies aan de gemeenteraad voor volgende week. Maar eerst bespreken we het hier. Wie mag ik daar als eerste het woord over geven? Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel voorzitter. Bij het lezen van het stuk moest ik denken aan mevrouw Klazes, die eens zei dat je soms van die hiep-hiep momenten hebt in de raad. Dat is het wat de Partij voor de

5

Dieren betreft zeker. Steeds meer gemeenten zien in dat reclame in onze omgeving sturend is in ons consumptiepatroon. Supermarkten wisten en gebruiken dat natuurlijk allang, maar adverteerders die billboards gebruiken en marketing uiteraard ook. En helaas is ons brein er niet op ingericht om al die ongezonde en schadelijke verleidingen te weerstaan. De Partij voor de Dieren is dus heel blij met deze stap. Echter, om het voorgestelde blijkt echt in lijn te brengen met onze doelstellingen onder andere uit het actieprogramma circulaire economie, zou er een kleine aanpassing moeten komen op hetgeen nu voor ons ligt. Er wordt nu uitgegaan van het stoppen van fossiele reclame en vlees- en visreclame. Maar je zou deze laatste twee beter kunnen vervangen door reclame voor dierlijke producten. En ik zal dat even toelichten. Als we bijvoorbeeld kijken naar de hoeveelheid CO2-uitstoot van een varken, kip en kaas, dan zien we dat kaas een veel hogere CO2 uitstoot heeft van varken en kip en dus het klimaat zwaarder belast. En kip en varken zitten weer flink boven de uitstoot van bijvoorbeeld peulvruchten of noten. Maar ook op een grotere schaal, als je kijkt naar de grootste zuivel- en vleesproducenten van Nederland, dan zie je dat Friesland Campina in 2019 17,4 megaton CO2 uitstootte en Vion en de VanDrie Group gezamenlijk 15,29 ton CO2.

En gezamenlijk is dat meer dan de directe uitstoot van al het wegverkeer in Nederland bij elkaar. De impact van ons voedsel op het klimaat is dus enorm groot en elke stap die deze impact kan verkleinen, mogen we omarmen. En hetzelfde geldt voor het waterverbruik. Ook hier geldt dat voor 100 gram kaas maar liefst 520 liter water nodig is en voor kip 430 liter. En voor de biefstuk liefhebbers, een onsje biefstuk heeft een watervoetafdruk van maar liefst 1500 liter water. 1500 van deze kannen voor een paar minuten smaakgenot. Voorzitter, de Partij voor de Dieren is blij met deze stap, maar het is echt noodzakelijk om het nu in één keer goed te doen. Als we kijken naar de feiten ten aanzien van CO2-uitstoot, het land en waterverbruik, dan moeten we stoppen met reclames van alle dierlijke producten. En ik vertrouw erop dat de wethouder dat met ons eens is. HaarlemDe voorzitter: Mevrouw Van den Broek, u heeft een interruptie van de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ik hoor u spreken over een verbod op dierlijke producten. Betekent dat bijvoorbeeld ook dat reclame voor Floris van Bommel schoenen niet mogen omdat die van leer zijn? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Ja, wat mij betreft wel, want dat valt onder de keten waar- Leer is een restproduct. Maar goed, dat is onderdeel van de industrie die die grote CO2-uitstoot veroorzaakt.

De voorzitter: Dat levert ook een vraag van de Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ja, u triggerde me net over het watergebruik, waterverspilling. Betekent dat u ook in Haarlem reclames voor spijkerbroeken wil verbieden? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Nou, het lijkt mij heel goed, want nu is er na het- Dit is de uitwerking van de motie. Ik vind het heel goed om kritisch te kijken inderdaad, ook bij de vaststelling van het verdere beleid van goh, hoe willen we überhaupt met ons reclamebeleid omgaan ten aanzien van klimaat, ten aanzien van een gezonde voedsel omgeving? Dus dat is prima om naar te kijken. Maar nu ging het specifiek over vlees en vis en voedsel. En daarvan zeg ik van, laten we dan gewoon dierlijke producten gezamenlijk meenemen. De heer Visser: Ja, voorzitter ik vind-

6

De voorzitter: De heer Visser, u heeft nog een vraag? De heer Visser: Ja, een vervolg. Ik vind het toch vreemd. Want u noemt net een aantal liters water. Ik heb even opgezocht. Eén spijkerbroek kost 10 duizend liter water. Dus in uw redenatie zouden we onmiddellijk de reclames voor spijkerbroeken moeten verbieden. Nog eerder dan uw voorstellen. Daartegenover staat in het stuk dat we vleesreclames gaan verbieden vanwege de gezondheid, maar dat is eigenlijk indirecte gezondheid, want dat is dan gerelateerd aan het klimaatbeleid. Ik ken iemand die een vlees dieet gebruikt omdat die dat juist nodig heeft voor zijn gezondheid. Dus in hoeverre vindt u het argument gezondheid- Want dat moet vanwege vrijheid van meningsuiting en zo, in hoeverre vindt u dat valide om vleesreclames verbieden, terwijl er ook mensen zijn die gebaat zijn voor hun gezondheid bij vlees. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Ik denk mensen die daar echt bij gebaat zijn en dat die dat als het ware voorgeschreven krijgen, die zullen dat zeker wel eten. Maar over het algemeen is de vleesconsumptie in Nederland per persoon veel te hoog dan wat het Voedingscentrum eigenlijk als advies hoeveelheid geeft. En levert dat gewoon heel veel hart- en vaatziekten op. Dus dat.

De heer Visser: Ik probeer u alleen maar te vragen van waar ligt de grens? Want als we dan toch iemand hebben die een vlees dieet nodig heeft, als die straks niet meer geïnformeerd kan worden waar het vlees goedkoopste is, dan komt die persoon toch wel in de problemen, als we ook vanuit sociaal perspectief kijken. Dus waar trekt u de grens wat betreft reclamebeleid? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, laatste antwoord. Mevrouw Van den Broek: De kiloknallers zitten vol antibiotica en ongezonde stoffen. Dus dat lijkt me sowieso niet gezond, om dat dat voedsel tot je te nemen. Maar ik bedoel, we hebben het nu inderdaad over de impact op klimaat ten aanzien van vlees en vis. Als iemand dat echt nodig heeft voor zijn gezondheid, dan heeft hij dat billboard ook niet nodig, want dan zal hij dat sowieso gaan eten. Maar feit is wel dat we, laten we maar zeggen, de vleesconsumptie te hoog is, wat niet goed is voor onze gezondheid. Ik maak hem heel even af en ik heb nog twee zinnen. Ja? Ja, ik maak hem even de laatste zin af en danDe voorzitter: Ja, maak uw betoog af en dan hebben we nog een interruptie. Mevrouw Van den Broek: Ik zou zeggen, Haarlem, wees trots op het feit dat gemeentes ons voorbeeld volgen in het land. En dat er juist ook door alle commotie dat er veel aandacht voor dit onderwerp is gekomen.

En ik denk dat het goed is dat we die discussie voeren en heel goed ook dat het breder wordt getrokken. Ik ben daar helemaal voor om discussies ook over textiel erbij te nemen. Maar ik denk dat gewoon goed, nu ligt een voorstel wat bij ons betreft een hele kleine aanpassing zou nog kunnen krijgen, maar voor de rest zijn we er gewoon heel blij mee. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Broek. U had nog een interruptie van mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Van den Broek, ik ben echt eerlijk gezegd helemaal kwijt wat u allemaal aan sommen verteld heeft, maar ik geloof dat u dat doorvlocht onderzocht heeft. Maar kunt u zich voorstellen dat al deze gegevens op een rijtje het draagvlak voor mensen om mee te gaan- En zult dadelijk

7

horen dat wij ook dit beleid gaan steunen, maar dat u zoveel vraagt van mensen dat het misschien ook wel mensen afschrikt? Dat beeld roept het bij mij op en dan vraag ik ook aan u, denkt u niet dat u misschien overvraagt? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Nou. Daarom probeer ik het te visualiseren met het watergebruik, wat bijvoorbeeld één ons biefstuk, wat het aan waterverbruik ligt. Kan me voorstellen dat de CO2 cijfers, dat dat ingewikkeld is. Maar tegelijkertijd als je visualiseert, iedereen heeft een beeld met hoeveel wegverkeer wij in Nederland zijn. Denk alleen al aan alle files. En als dat hetzelfde is ten aanzien van wat we uitstoten met ons voedsel, ten aanzien van vlees en zuivel en vis, dan moet dat een beeld kunnen geven dat die impact van vlees, vis en zuivel gewoon heel groot is. Het is groter dan wat wij met zijn allen al met onze auto's uitstoten. Dus dat moet toch tot de verbeelding spreken. De voorzitter: Eén aanvullende vraag van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Dank u voorzitter, want eigenlijk is het niet echt een antwoord op mijn vraag. Mijn vraag is, door het zo breed te presenteren als u nu doet, dan hebt u ongetwijfeld gelijk, maar omdat we mensen mee moeten krijgen, is dat- Denkt u niet dat u daar heel veel mensen door verliest en denkt van, O, niet te doen.

Mevrouw Van den Broek: Nee, heel eerlijk gezegd niet, want de Partij voor de Dieren denkt dat juist doordat je wat informatie krijgt- Mensen zijn zich vaak helemaal niet bewust van wat de impact van een boterham met kaas of vlees is. En juist als je hoort van dat het eigenlijk heel veel schade toelevert en dan denken mensen misschien nou, misschien ga ik dat wat minder eten of laat ik het liggen. Dus ik denk juist dat het heel goed is om daar informatie over te geven. En dat wordt volgens mij ook prima in het stuk uitgelegd. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Broek. Ik begrijp dat dit een van uw hoofdonderwerpen is, maar u heeft nog anderhalve minuut voor de rest van de avond. Dat. Mevrouw Oudshoorn, D66. Gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel voorzitter. D66 kan de krantenkoppen al bijna spellen. Betutteling, symboolpolitiek, vleesverbod. Maar soms is politiek ook symboliek. En D66 vindt dat we als overheid een verantwoordelijkheid hebben om duurzame en gezonde keuzes te maken, zeker als dat aankomt op dingen waar wij zelf over gaan. Want het beleid dat hier voorligt, dat gaat voor de duidelijkheid over onze eigen reclame dragers. Het gaat over waar wij als gemeente in de openbare ruimte wel of geen podium aan willen bieden.

Het gaat dus over reclameborden in bushokjes en langs wegen die wij daar als gemeente neerzetten en die dan door een exploitant worden uitgebaat. Het gaat dus niet over bakkers. Het gaat niet over slagers. Het gaat niet over reisbureaus die posters achter hun raam hangen. Wij steunden in 2021 de motie die eigenlijk het begin was van dit alles en we maken ook complimenten aan het college, want het gebeurt niet vaak dat een voorstel van het college nog beter is dan de motie die eraan ten grondslag ligt. Het lijkt ons een helder en uitvoerbaar voorstel. En wat D66 dan wel belangrijk vindt, is dat we heel helder zijn in de communicatie over dit beleid. Want het gaat nogmaals niet over een verbod op reclame voor vlees in de hele openbare ruimte. En wat daar dan ook heel belangrijk in is, is dat we zelf zorgvuldig zijn in hoe we dingen noemen. En als u thuis even naar ons vergadersysteem gaat, dan ziet u dat in de titel van dit vergaderstuk nu staat dat het wel gaat over een verbod. Dat is natuurlijk niet helemaal de bedoeling. De rest van de stukken hebben allemaal nette namen. Maar we wilden aan de wethouder vragen of hij kan toezeggen dat er ten eerste heel zorgvuldig gecommuniceerd gaat worden vanuit de gemeente dat dit niet gaat om een verbod op

8

vlees reclame, maar dat het gaat over de reclameruimte die wij als gemeente aanbieden, zodat alle slagers en alle bakkers en alle reisbureaus zich geen zorgen hoeven te maken over de dingen die zij achter hun raam hangen en over de borden die zij voor hun winkel zetten. En als de wethouder dat dus nog even zou kunnen laten aanpassen in het vergadersysteem, zou dat ook heel fijn zijn. Dan hebben we nog één vraag aan de wethouder. Want één punt van dit beleid verbaast ons toch wel een beetje. Voor niks gaat de zon op. En wij hadden dus ook wel de verwachting dat dit enige financiële consequenties zou hebben, als je zegt dat je niet meer reclame mag maken voor benzineauto's of voor grote vliegreizen, voor cruises. Allemaal heel begrijpelijk, maar je gaat er toch vanuit dat we dat ook in onze eigen portemonnee zouden voelen. Het stuk suggereert dat hier eigenlijk geen financiële consequenties aan zitten en we horen dan toch graag van de wethouder waar dat op gebaseerd is. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oudshoorn. Mijnheer Rademaker, BVNL. Gaat uw gang, De heer Rademaker: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat ik de bingokaart van D66 behoorlijk ga invullen. Dit is echt een schoolvoorbeeld van betutteling en door de strot duwen van de klimaatideologie. Wat we hier zien is een overheid die alles voor ons wil bepalen.

Dit is niets minder dan symboolpolitiek verpakt in een marxistisch groen jasje. Ik wil toch afsluiten met een positieve noot. Dit is echt het perfecte voorbeeld waarom heel Haarlem bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen naar de stembus moet gaan. Dit gebeurt er dus als je het overlaat aan linkse partijen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Rademaker. Gaan we door naar de heer Bruch, VVD. Gaat uw gang. De heer Bruch: Dank u wel voorzitter. Het voorstel dat voorligt komt er eigenlijk kortweg op neer dat waar de gemeente het voor het zeggen heeft, reclameposter A soms wordt vervangen door reclameposter B. Er verdwijnt geen biefstuk uit de vitrine, er wordt ook geen meter minder gevlogen. Laten we kijken naar de vleesindustrie. Die heeft een reclamebudget. Haarlem weigert hun geld in ontvangst te nemen. Zullen ze het nu aan een goed doel geven of zullen ze het ergens anders aan reclame besteden? En natuurlijk gaan ze het ergens anders aan reclame besteden. En dat betekent dat als reclame echt werkt, de vleesconsumptie zich alleen maar verplaatst en dat dat dus geen enkele invloed heeft op het klimaat. Ook grappig is dat reclameuitingen voor andere vervuilende producten buiten schot blijven. Een avocado met een voetprint van 118 gram CO2 is kennelijk geen probleem. De Visser noemde al de kledingindustrie, dus de insteek komt toch wel een beetje goedkoop over.

En dan de vraag, mag McDonald's adverteren met salades en koffie met havermelk? Mag de Shell adverteren met vegetarische sandwiches in hun tankshop? De VVD Haarlem is tegen deze beperking van reclame voor producten en diensten die gewoon verkocht mogen worden. Wij vinden dat het niet aan de gemeente is om in te grijpen in vrije communicatie via commerciële uitingen. Als dat al wenselijk is, dan zou dat landelijk geregeld moeten worden, zoals het tabaksverbod. DaarnaDe voorzitter: Mijnheer Bruch, u heeft een interruptie van mevrouw Oudshoorn, D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel. Ik hoor de VVD zeggen dat het niet aan de gemeente is om in te grijpen in vrije communicatie, maar vindt de VVD dan dat het überhaupt wel aan de gemeente is om reclameborden aan te bieden? De voorzitter: De heer Bruch, gaat uw gang.

9

De heer Bruch: Ik vind het commercieel heel aantrekkelijk om die borden aan te bieden, want het levert mooi geld op en het gebeurt in het hele land. Ik was vorige week in Oslo en daar was dezelfde aanbieder met de borden en die had daar prachtige reclames voor de Burger King. De voorzitter: Mevrouw Oudshoorn, vervolgvraag. Mevrouw Oudshoor: Maar kunnen we dan veilig constateren dat het de VVD hier helemaal niet om het principe gaat, want dat suggereerden we een beetje, maar gewoon om het geld? De voorzitter: Mijnheer Bruch. De heer Bruch: Gaat ook om het geld, maar het ons vooral om het principe dat de mensen reclame mogen maken voor artikelen die gewoon toegestaan zijn, die niet verboden zijn. Dus dat is de vrijheid die wij de ondernemer gunnen en die de ondernemer ook nodig heeft. De vraag is ook, heeft het enig effect? Gaan de mensen nu minder de auto nemen als ze geen reclame voor benzine zien? En vergeet niet dat de pompstations wettelijk verplicht zijn om de prijzen van de benzine te vermelden op een duidelijk zichtbare manier. Als je geen reclame ziet voor een vliegvakantie, vergeet je dan dat je met het vliegtuig met vakantie kan? Ik denk het niet. Wat is het einde, dat zei de heer Rademaker ook al, het einde van deze overheidsbemoeienis? Want als de knoppen één keer geplaatst zijn, dan is de verleiding groot om eraan te draaien.

Mag de slager straks geen bordje met een advertentie voor zijn biefstuk buiten zetten? Moet de visboer de etalage afplakken? Wij zijn voor het ondernemingsklimaat, zijn tegenstander van dit plan. Het gaat om legale producten en het is je eigen keuze of je die gebruikt of niet. In plaats van het verbieden van reclames, zouden we moeten focussen op innovatie en positieve stimulansen. Laten we investeren in educatieve campagnes die consumenten bewustmaken van duurzamere keuze zonder het betuttelen. En een goed voorbeeld daarvan is op dit moment de televisiereclame die laat zien dat je heel goed met de trein naar Barcelona kan. En ik denk datDe voorzitter: Mijnheer Bruch, u heeft wederom een interruptie van mevrouw Oudshoorn. Gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Ik vind dat de VVD een mooi betoog heeft. Dus dat trigger mij dan toch. Maar u heeft het over de vrijheid van ondernemers en dat als iets niet verboden is, dat je er gewoon reclame voor moet kunnen maken. Maar is het de VVD dan bekend dat je geen reclame mag maken voor sigaretten. De voorzitter: Mijnheer Bruch. De heer Bruch: Daar heb ik eerder naar gewezen. Dat is een landelijke maatregel. Als je zoiets doet, dan moet dat landelijk geregeld worden, overal hetzelfde. Anders krijg je alleen maar verplaatsing van de reclame zoals ik eerder aangaf.

De voorzitter: Mijnheer Bruch, dat was uw betoog ook? O, nog een interruptie, excuus. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel voorzitter. Even een korte vraag aan de heer Bruch, vindt u nou dat- Denkt u nou dat reclame wel of geen effect heeft? Want aan de ene kant zegt u, er zal geen biefstuk minder opgegeten worden, tegelijkertijd zegt u, ondernemers moet reclame kunnen maken want dat dat draagt bij tot een verdienmodel. Dus ik wil even weten wat de heer Bruch- Hoe u dat ziet.

10

De voorzitter: De heer Bruch. De heer Bruch: Het maakt qua saldo niks uit. Als reclame geen effect heeft, dan heeft deze maatregel ook geen effect. En als reclame wel effect heeft, dan heeft het verplaatsen van die reclame naar andere gemeenten alleen maar een verplaatsing van het gebruik tot gevolg. Dus dan heeft het ook voor het klimaat geen enkel effect. De voorzitter: Een vervolgvraag van mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Dat was niet echt mijn vraag. Want die redenering die snap ik wel, maar de vraag is wat denkt u zelf? En om u even een beeld te geven, er wordt per jaar 730 miljard euro uitgegeven aan reclame wereldwijd. Dus ik denk dat het wel degelijk effect heeft, reclame. Maar misschien verschilt u daarin van mening met mij en dat wil dan graag horen. De voorzitter: Mijnheer Bruch. De heer Bruch: Ja, ik kan het alleen maar met een wedervraag beantwoorden, denkt u dat als Haarlem dat geld weigert, dat het wordt teruggestort of zullen ze het ergens anders besteden? De voorzitter: Nou, mevrouw KlazesMevrouw Klazes: Ja, daar wil ik wel heel kort antwoord op geven. Ik kan me heel goed voorstellen dat een bedrijf als McDonald’s die hier behoorlijk adverteert met hamburgers zegt van nou, weet je wat? We gaan heel slim- Wij gaan nu alleen maar vegetarische burgers adverteren, wat u net zelf al zegt. Dus het is best- De markt is handig genoeg, die kan schuiven met de middelen.

Maar dit is wel een heel duidelijk signaal dat het niet de norm moet zijn om hier reclame voor te maken, omdat wij geen geld willen verdienen met zaken die de klimaatschade aanbrengen. De voorzitter: Dat was een tweetje. Mijnheer Bruch, u mag verder met uw betoog. De heer Bruch: Ik was eigenlijk klaar met mijn betoog. Ik wilde er alleen nog op wijzen dat uit een recent onderzoek van Factsnapp blijkt dat 66 procent van de Nederlanders tegen een verbod op vleesreclame is. Dat geef ik nog even mee. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bruch. We gaan door naar mijnheer Van Exter, Forum voor Democratie. De heer Van Exter: Dank u wel voorzitter. Ik wilde eigenlijk de discussie meegeven een voorstel om alleen reclame- Dat de overheid alleen reclame maakt voor zichzelf, dus de abri's gebruikt voor theater, de scholen. Wat hebben we nog meer? Een musea, dat soort dingen. Want je krijgt nou een enorme discussie en dat zien we hier al, van waar kunnen we wel reclame voor maken, wat niet? De wetenschap is daar nog niet eens duidelijk over lijkt mij. Dus de achtergrond is ook om de burger op te voeden. Nou, als er ergens volgens mij de burger een hekel aan heeft, is het dat die opgevoed wordt en helemaal door politici. Dus als je de kloof tussen de burger en de politiek groter wil maken, dan moet je een burger gaan opvoeden.

Maar nogmaals, het lijkt me een escape om te zeggen, nou, we gaan wel reclame maken, maar alleen voor onszelf. Voor onze eigen evenementen, de musea en wat zei ik nog meer? Bibliotheek bijvoorbeeld, die zaken. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Exter. Mevrouw Oppenhuis, CDA. Gaat uw gang.

11

Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel voorzitter. Het CDA heeft destijds verdeeld gestemd op de motie. Wel heeft het merendeel van de fractie voor gestemd. Dat was vooral vanwege de intensieve veehouderij. Wij zijn geen voorstander van legbatterijen en megastallen. Maar het nieuwe beleid gaat veel verder. In het stuk wordt ook gesproken over pakketreizen naar bestemmingen buiten Europa, waar de vliegreizen of bootreis niet bij inbegrepen is en alle boot- en vliegreizen. Maar hoe zit dat met een reis bijvoorbeeld met een zeilboot? Dat is toch wel duurzaam, lijkt ons. Maar laten we dichter bij huis gaan en kijken naar het openbaar vervoer. Het is beter dat de mensen met openbaar vervoer gaan. Maar niet al het openbaar vervoer rijdt al duurzaam. Moeten we dan dit tegengaan? En hoe zit het met elektriciteit? Ook die wordt doorgaans opgewekt door fossiele brandstoffen. En als laatste komt het CDA terug op de reclamezuilen. De reclamezuilen die we in de stad hebben, zouden tussen 0 uur en 6 uur stand-by staan. Het blijkt dat dit meer dan eens later op stand-by bij gaat. Dit is geconstateerd door mensen binnen het CDA. Het blijkt dat dit meer dan eens later is. En als die zuilen stand-by staan, dan zie je de sympathieke boodschap staan, slaap lekker. Maar voor de duurzaamheid zouden ze uiteraard helemaal uit kunnen gaan.

De bewoners die daar vlakbij wonen, horen dan namelijk nog steeds een bromtoon. En daarbij scheelt het energie als ze uitstaan. Ondanks de vragen die wij bij deze hebben gesteld, zal het CDA wel meegaan met dit voorstel. Minder vlees eten is ook gezonder voor de mens. Het wetenschappelijk instituut van het CDA heeft in 2022 in een rapport gezond leven voorstellen gedaan, waaronder een uitbreiding van het verbod op aanprijzing van bepaalde ongezonde producten. Dus dat sluit mooi aan op een gedeelte van dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oppenhuis. We gaan door naar de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Actiepartij is voorstander van zoveel mogelijk vormen van reclame in de openbare ruimte te doen verdwijnen. Onnodige ballast voor het oog, onwenselijke prikkel voor de geest en het doet bijna altijd afbreuk aan de kwaliteit van ons straatbeeld. We hebben een historische stad. Dit is echter wel een hele goede eerste stap en die gaan we ook steunen. Tegelijk zien we in de antwoorden op de door ons gestelde vragen drie problemen opdoemen. Door een lijstje te maken, door grenzen te maken.

En daar gaat de discussie nu net ook een paar keer over, lijkt het soms alsof een grens arbitrair aanvoelt en gaan we gezamenlijk tegemoet zien zoals we in de Gierstraat zien, grenzen die bepalen dat een plantje in een bankje wel mogen, maar een kratje boeken niet. Grenzen over waar wel en niet geparkeerd kan worden, is die parkeernorm zo hoog of niet? Sommige dingen kun je beter stads breed en maximaal doen. Dus daar zijn wij ultimo uiteindelijk ook voor. Ten tweede, de beperking die het college nu kiest om A0-borden wel onder dit regime te hangen, maar de lichtmast reclames niet, daar zal misschien iets met de concessies spelen, maar dat vinden we zeer onhandig. U weet dat wij, maar ook collega Aynan, vragen heeft gesteld over de veelheid aan lichtmast reclames in onze stad, waar het dus vrijelijk mogelijk blijft om grote gele emmertjes te communiceren. En in het verlengde daarvan toch de perverse prikkel, ook in de technische vragen aangegeven, dat wij gewoon geld verdienen aan reclame. En dat vinden we eigenlijk een morele dubbele standaard, die we als stad eigenlijk niet zouden moeten willen hebben. Dus we hopen dat het een opmaat is naar beter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Leeuwen, u heeft ondertussen interruptie van mevrouw Oudshoorn, D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel voorzitter. Ik was benieuwd, want ik triggerde zelf ook op die lichtmastreclame.

Maar mijn beeld is dat dat toch vooral bewegwijzering is naar lokale ondernemers, of dat nou bakkers, slagers, reisbureaus, McDonald’s of iets anders zijn. Hoe kijkt de Actiepartij dan daarnaar? Want

12

dat zijn bij uitstek lokaal gevestigde ondernemers die naar hun vestiging bewegwijzeren en niet reclames voor multinationals die vlees verkopen. Dus ik was toch benieuwd hoe u daarnaar kijkt. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Door dat voorbeeld van die M op de hoek Spaarne- Bakenessergracht, had ik dat beeld niet. Maar als u zegt dat dat zo is, wil ik daar zeker nog over nadenken. Want dat vind ik ook wel een belangrijk verschil. Maar dat is het voorbeeld wat ik kende. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Leeuwen. Mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u voorzitter. Het is natuurlijk zo, de hele problematiek is natuurlijk zo dat we nu eigenlijk een wok-cultuur hebben, want dat gaan we wel een beetje krijgen. Ik heb kippenrestaurants bij mij in de buurt en dat is natuurlijk heel apart. Die zijn niet open en staan enkel bordjes. We hebben natuurlijkHaarlem heeft zelfs zijn borden. Daar hoor ik niemand over. Dat is ook reclame. Haal die eerst maar eens weg. En ga dan maar eens met voorstellen komen om wat anders te doen. Ik ben al jaren bezig om borden bij de Spanjaardslaan weg te krijgen. Die mevrouw heeft pas nog een lintje gekregen. Ja, u zit toch met uw handen zo? Het is natuurlijk wel zo dat de contracten die jullie afsluiten- Ik ga geen namen noemen, want dat weet u zelf wel, dat moet natuurlijk helemaal veranderen. Dat moet in de pan.

En het is ook nog zo- En daar zal ik een laatste toegift aan geven, als ik dat vraag hier op het stadhuis, dan moet ik persoonlijk langskomen want dat wordt niet gemaild. Dus daar wil ik toch wel eens een vraag hebben of de wethouder daar maar eens antwoord op kan geven. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amand. Mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel voorzitter. Ik ben eigenlijk wel blij dat ik één van de latere ben, want ik heb heel veel interessante dingen gehoord. Dat is dan handig om gelijk in mijn eigen verhaaltje mee te nemen. Bij het reclamebeleid geldt, net als bij allerlei andere zaken, verbeter de wereld maar begin bij jezelf. En bij jezelf heb ik het niet over mijzelf, natuurlijk geef ik het goede voorbeeld, maar wel, wat doe je in dit geval over het reclamebeleid? Dan is het ook logisch dat je dan kijkt bij met name je eigen aanbesteding, degene die nu voorligt, kan ik daar wat mee? Je kan natuurlijk nooit tegen zijn als je probeert klimaatproblemen te verminderen, want die zijn er gewoon. Wat wij wel als fractie vinden, is dat je goed moet nadenken hoe krijg je zoveel mogelijk mensen mee in dat soort bewegingen? En dat is niet door ze in onze ogen helemaal te overvoeren, want dan is het echt zoveel. Moet ik heel mijn leven gaan veranderen.

Misschien wil ik dat over 30 jaar wel, maar nu even niet nog, dan doen ze misschien wel niks meer. Wees slim, handel op een nette manier. Dus voor uitbreiden, nee, dat zien wij niet zitten. Ik heb al eerder gezegd, wij gaan voor dit voorstel, ook al vinden wij op sommige puntjes- We vinden het bijvoorbeeld heel jammer dat je nog in deze fase niet voor bio-boeren nog wel een lans mag breken. Dus als jij wel biologische landbouw- Nou, landbouw mag misschien nog net wel, maar als je dus ook veeteelt door bio-boeren is toch echt wat anders als de grote jongens. En eigenlijk is dat waar we het meest op tegen hebben en waar we het liefst tegen het keer zouden willen gaan en- Nou, tekeergaan is misschien het verkeerde woord, maar zorgen dat het minder wordt. We gaan er toch mee akkoord omdat we gewoon vinden, je zet die eerste stap, het is begin bij jezelf en dat zijn wij als gemeente. En ja, de reacties, ik denk dat de reacties wel heel erg zullen meevallen en dat je als eerste gemeente dan begint. Nou, dat lijkt me alleen maar prima. En we merken dan vanzelf hoe dat bij evaluaties en die zouden ongetwijfeld komen, hoe we daarmee verder gaan of dat het hierbij blijft. En de vragen die net werden opgeroepen, hoe zit het dan met die borden naar de lokale ondernemer? Ja, dat is misschien geen

13

algemene vlees reclame, maar de weg naar bijvoorbeeld een slager, dat zou toch moeten kunnen. Maar dat vraag ik dan aan de wethouder hoe hij dat ziet. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Verhoeff. Mijnheer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel voorzitter. Wij zijn het eens met het voorstel om bij een aantal wegen geen reclame meer toe te staan, met name rondom de binnenstad, dus dat onderdeel van het voorstel vinden we goed. Er zijn ook best goede argumenten gegeven om beperkingen op te leggen aan reclame en landelijk zijn de goede voorbeelden van reclame tegen roken, reclame tegen gokken. Wij hebben de motie gesteund om te onderzoeken van, kunnen wij ook andere dingen verbieden? Zijn een goede redenen voor? Eerlijk gezegd heb ik spijt van de steun van die motie. Ik vind eigenlijk, het stuk wat het college nu heeft geleverd genoeg argument geven om het juist niet te moeten willen. Want waar trek je de grens? Ik kan nog best wel een eind meegaan als het gaat over fossiele brandstoffen, want daarvan hebben we met zijn allen al afgesproken dat ze die gaan uitfaseren. Vanaf 2025 worden er alleen nog maar elektrische auto's verkocht. Dat je- Daar is wel een gemeenschappelijke opinie over, dat we een bepaalde kans op gaan.

Dus dat je daar iets doet met reclame, kan ik nog inkomen, maar zodra we het gaan hebben over vlees en voedsel, dan is het heel discutabeler en is het heel erg lastig, waar trek je de grens? En waarom dan vlees wel en de kledingindustrie niet? Dat voorbeeld net. En wat PvdA net zei, waarom al het vlees en waarom dan de bio-boeren niet uitzonderen? De voorzitter: Mijnheer Visser, u heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Ja mijnheer Visser, het is vooral een vraag, u heeft de motie gesteund, wat was uw beeld? Want dat zou ik graag van u dan horen. Wil u bijvoorbeeld juist heel afgeperkt, dit is echt iets wat niet kan en dat wel. Of heeft u een heel ander beeld? De heer Visser: Het is deels voortschrijdend inzicht van hoe moeilijk die grens te trekken is. En er werden net ook voorbeelden gegeven. Maar het heeft ook te maken, welke rol pak je als overheid? En wij zijn wat dat betreft meer van de positieve stimulering. Dus maak alternatieven aantrekkelijker. Maar de vraag is of je in een samenleving, ook in het licht van de vrije meningsuiting, ook in het licht, vlees is niet verboden in Nederland, wordt voorlopig volgens mij ook niet verboden.

Moet je dan reclame daarop gaan verbieden? Nou, daar hebben wij zeer grote vraagtekens bij, ook omdat ik het net zei, het is discutabel, want er zijn andere dingen die nog veel onduurzamer zijn en waarvan reclame wel mogelijk blijft. Dus waar trek je dan de grens? De heer Visser: Dat levert een interruptie op van mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel voorzitter. Even een vraagje aan de heer Visser, u noemde vrijheid van meningsuiting, dat is een argument dat heel veel is gehoord in het begin van deze hele discussie. Al vrij snel werd duidelijk dat in dat artikel en dat staat ook in dit stuk genoemd, dat de vrijheid van meningsuiting heel expliciet handelsreclame uitsluit. Dus dat is wat mij betreft geen argument. En hoor ik nu dat- Mijn tweede vraag, hoor ik u nu eigenlijk pleiten voor een totaal verbod van reclame in openbare ruimte? Dan zijn we gelijk van alles af. Ik ben voor, hoor. Maar is dat ook uw opzet? Zou dat kunnen wat u betreft? De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Nee, dat heeft ze mij niet horen zeggen. Ik zie in het stuk inderdaad dat punt van dat handelsrelatie. Daar zit overigens ook beperkingen aan en het speelt hier juist een rol dat het juist om de gemeentelijke locaties gaat. Maar een belangrijk argument is ook gezondheid. En daarom deed ik net ook dat

14

verhaal van iemand met een vleesdieet, het argument gezondheid wordt in dit stuk gerelateerd aan klimaat. Dus de verslechtering van het klimaat is uiteindelijk ook slecht voor de gezondheid. Maar dat is een indirect argument, terwijl roken is rechtstreeks de gezondheid rakend. Gokken, daar heb je kan je ook zo'n argument voor doen. Dus het is een indirecte afgeleide. Dat maakt het volgens mij juridisch nog best wel lastig. Ik ben benieuwd wat hier nog uit voort gaat komen. Maar ik wil ook een ander voorbeeld geven. Ik ben een fervent voorstander en gebruiker van Too Good To Go, voedsel niet weggooien. Voedsel tot de houdbaarheidsdatum. Dat is ook vlees. Mag straks gewoon reclame voor Too Good To Go in Haarlem niet meer op de gemeentelijke worden, terwijl dat een gigantisch duurzaam concept is. Zo heb je heel wat grensgevallen. En tenslotte voorzitter, verbaas ik me ook over iets wat niet in het voorstel staat. Als dan toch over gezondheid hebben, dan ga ik een ander onderwerp hier op tafel gooien. Waarom gaan wij in Haarlem vleesindustrie- Reclame voor vlees verbieden, maar gaan wij reclame voor seksueel vlees, oftewel reclame voor massagesalons, staan we gewoon toe? Als we het dan toch over volksgezondheid hebben, zou ik zeggen ga die reclame verbieden. De voorzitter: Mijnheer Visser. Dit is de afslag die- Ja, die kunnen we ook nemen hoor vanavond. Dat maakt niet uit.

Mijnheer Visser, u heeft, even kijken, nog- Waar staat u? 44 seconden voor de hele avond. Was dit uw betoog of heeft u nog meer van dit soort goede opmerkingen? U begint nu pas. Ja. Mevrouw Oudshoorn was toch? Ja, voor de zoemer had u uw vinger omhoog. Gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: In 44 seconden hoor ik graag van de heer Visser, want ik begrijp het daadwerkelijk niet, maar ik ben naïef. Waarom zijn massagesalons slecht voor de volksgezondheid? De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Ik zie reclame in Haarlem-Noord op het Delftplein voor ultiem seksueel genot hangen. Dat is verslavend. Dat maakt relaties kapot. Moet je niet willen in Haarlem. En nog belangrijker heel vaak zit er mensenhandel achter. De voorzitter: Tot zover deze afslag. We gaan weer terug naar het onderwerp, reclamebeleid. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Gaat uw gang. Mevrouw Klazes: Dank u wel voorzitter, het zal u wellicht verbazen maar ik ga niet heel erg lang uitweiden over dit onderwerp. Behalve dat wij uiteraard heel blij zijn met de vertaling van de motie zoals aangenomen in 2021, naar dit stuk zoals het nu voorligt. En een hele voorzichtige hiep-hiep. Wat mijn collega van de Partij voor de Dieren al zei, die is misschien toch wel op zijn plaats, hiep-hiep.

Omdat Haarlem de eerste gemeente was waar de motie in deze vorm werd aangenomen, moest de organisatie flink aan de slag om uit te zoeken of en hoe de motie uitvoerbaar zou zijn en waar de begrenzingen lagen en hoe je dat gaat definiëren. Best een enorme klus. Zeker. Ik zei het al, omdat wij de eerste waren. Nou, het is wat mij betreft heel goed gelukt in dit stuk en onze complimenten dan ook aan de ambtenaren voor dit resultaat. En ook dank voor de partijen die de motie destijds hebben gesteund, waaronder ook u mijnheer Visser, dank daarvoor. Ik hoorde eerder- En dat was ook mijn vraag aan de heer Visser, ik hoorde een aantal leden van deze commissie zeggen dat de definitie dat dat heel lastig is. En niet dit, wat dan? Waarom dat dan niet ook? En dat niet ook, dat niet ook? Ik ben de eerste en dat is ook geen geheim, het heeft weleens in de krant gestaan. Ik ben de eerste om te zeggen joh, laten we die hele reclame in de publieke ruimte, laten we die gewoon afschaffen. Dan zijn van het gelazer van de definitie af, hebben we een mooier straatbeeld. Nou, de vraag is natuurlijk, hoe gaan we dat bekostigen? Maar dat is misschien een gesprek voor in een later stadium waar ik het graag met de leden van deze commissie nog eens over zou willen hebben, als dat kan. Ten aanzien van de beperking van het aantal

15

reclame-uitingen in de openbare ruimte, ook daar zijn we het uiteraard helemaal mee eens. Dus nogmaals mijn dank is groot. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Klazes. Mijnheer Visser, uw laatste seconden. Gaat uw gang. De heer Visser: GroenLinks wil helemaal geen reclame. Begrijp ik dat GroenLinks een motie gaat steunen die zegt van, ook verbod op reclame voor seksinrichtingen en dergelijke? De voorzitter: Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Ja, ik wil daar best een keer over nadenken hoor. Als ik zeg alle reclame, dan bedoel ik ook werkelijk alle reclame in de openbare ruimte. Daar vallen die seksreclames waar u zich aan stoort absoluut ook onder. En nog veel meer, ook de spijkerbroeken, maar ook het vlees en ook allerlei andere dingen. Dan zou je misschien een uitzondering kunnen maken voor waar mijnheer het eerder over had, voor de uitingen van de gemeente zelf en voor de cultuurreclames. Ik denk dat er een hele mooie vorm te vinden is. Daarin zijn wij niet de eerste die dat zouden doen. Grenoble is een stad in Frankrijk. Daar hebben ze het al gedaan en dat werkt wonderwel. Zij zijn al 20 jaar verder en iedereen is daar hypergelukkig met de manier waarop die stad eruitziet en waar er wel en niet voor wordt geadverteerd. De voorzitter: En dat levert een interruptie op van mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij.

De heer Van Leeuwen: Wij zijn het wel eens hier naast elkaar over de toekomst van het reclamebeleid, maar vindt u het niet toch storend dat je dan in de technische antwoorden leest, ja, we verdienen er gewoon poen aan en daarom doen we niet alles. Dus die perverse prikkel leeft in deze organisatie. Zo verdienen wij ons geld. Daar moeten we toch vanaf? De voorzitter: Nee, dat is gewoon een interruptie op uw betoog. Dus gaat uw gang. Mevrouw Klazes: Ik denk dat als dit onderwerp aan de orde komt, wat mij betreft liever vandaag dan morgen, dan denk ik dat we daar ook over moeten hebben. Ik heb al nagedacht over een aantal manieren waarop we deze kosten zouden kunnen compenseren. Daar wil ik het graag een keer met u over hebben. Dus misschien komt dat moment nog. De voorzitter: Helder. Mijnheer Bruch, u heeft nog een interruptie op mevrouw Klazes? De heer Bruch: Ja, ik wil nog even vragen, want er is veel gesproken over het goede voorbeeld gaat u dan ook het goede voorbeeld geven door bij deze verkiezingen geen verkiezingsposters op te hangen? De voorzitter: Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Nou, het gaat hier echt om posters die- Advertenties die klimaatschade toebrengen en ik denk dat onze verkiezingsposters het tegenovergestelde zullen bewerkstelligen, als ze een beetje effect hebben. En dat effect hoop ik van ganser harte dat dat het heeft. Tot zover de commissie.

We gaan naar- O, mevrouw Van Zetten nog. Ja, en mijnheer Aynan ook nog. Nou, dan doen we nog even een rondje. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja voorzitter, dank u wel. Begrijp ik het goed dat mijn jarenlange strijd tegen de borden en reclameborden in de Spanjaardslaan een van onze weinige monumentale bomenlanen eindelijk gaan

16

verdwijnen? Dan ben ik heel blij. Vorige keer wilde GroenLinks, zal het nog maar even zeggen, mijn motie die hiertoe oproept niet steunen. En daarom haalde het niet. Maar uiteindelijk, aanhouder wint. Verder, wat mij betreft, de hele manier van denken bij dit bijgevoegde stuk dat staat mij gewoon helemaal niet aan. Het lijkt een beetje op een middeleeuwse pamflat vol hel en verdoemenis om onze verlossing uiteindelijk te bewerkstelligen. En ik wil me eerlijk gezegd op dat helemaal niet begeven. Verder irriteerde ik me ook mateloos hoe de visserij ineens verdacht werd gemaakt. Kijk, ik kan me voorstellen dat je iets met de bioindustrie hebt. Maar waarom die vissers daar nou ook onder moeten lijden? Dat vind ik gewoon echt een schande. Want hoe wij aan maar aannemen hoe mensen slecht doen voor de andere mensen. Een verdere opmerking heb ik, want dat staat dan bij het verbod op reclames werkt en er wordt aangehaald natuurlijk de tabaksreclames. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Voordat u verder gaat over tabak, wil mevrouw Van den Broek nog reageren op vis. Mevrouw Van den Broek: Ik mag hopen dat mevrouw Van Zetten wel eens heeft gehoord van de firma Parlevliet. Nou, als je het dan over de bio-industrie van de visserij hebt, dat is dat. Zij varen gewoon met hele machines op zee en vissen gewoon de hele Afrikaanse kust leeg.

En dat is echt de grootste vervuilende industrie die je ongeveer kunt hebben. Mevrouw Van Zetten: Maar uDe voorzitter: Mevrouw Van Zetten, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Met één voorbeeld gaat u gewoon iedereen daarmee wegzetten, er zijn ook gewoon kleinere garnalenvissers op de Noordzee. Maar even terug op de tabak. Want waarom is de tabak zo een beetje toch wel een slecht daglicht komen te staan? Dat is gewoon natuurlijk vanwege de hoge accijnzen en dat heeft niks met die reclames te maken. Je betaalt je het lazarus en we zien nu ook dat mensen gewoon gaan vapen. Heb je het volgende probleem weer. Dus voordat wij hier als een soort nieuw geloof over Haarlem gaan bepalen wat we hier moeten opleggen aan onze bevolking. Ja, ik hou me daar verre van. En los daarvan, complimenten voor die Spanjaardslaan, want die heeft het echt verdiend. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Zetten. Mijnheer Aynan, welkom terug in de commissie. U krijgt het woord. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Eigenlijk een hele interessante discussie, eindelijk zover iets principieels eigenlijk, heel interessant waar trek je de grens? Bio-boeren, waarom mogen die niet? Heel interessant idee van Forum, alleen reclame voor gemeentelijke zaken. En ja mevrouw Van Zetten, nieuw geloof, nou, daar geloof ik helemaal niks van.

Want iedereen mag blijven eten wat hij wil, mag blijven drinken wat hij wil, mag op vakantie gaan waarheen die wil. Het gaat hier eigenlijk alleen maar om een heel beperkte, ja, beperking zou je kunnen zeggen, van uitingen op gemeentelijke sites. Dat is heel beperktDe voorzitter: Mijnheer Aynan. Dat levert een interruptie op van mevrouw Van Zetten. De heer Aynan: Sorry? De voorzitter: Dat levert een interruptie op van mevrouw Van Zetten.

17

Mevrouw Van Zetten: Want als u dat stuk nog even goed leest, het gaat constant alleen maar over gedragsbeïnvloeding, fout gedrag, wat er niet gaat gebeuren als wij ons daar niet in houden. De doemdenken van 2040, 2050, waarin er allerlei CO2 ellende op ons afkomt. Dus het is wel zeker een soort nieuw geloof. De heer Aynan: U bent het allerbeste voorbeeld van iemand die zich daar helemaal niets van aantrekt. Voorzitter, in dit kader wil ik eigenlijk aandacht vragen voor iets anders. En dat zijn die irritante lichtbakken aan de lantarenpalen, sommige delen zijn er echt gewoon mee bezaaid. Kunnen we die alstublieft weghalen, want ze leiden af van het verkeer. Is echt lichtvervuiling. Vooral in donkere groene zones, zoals de Bolwerken. Kunt u dat meenemen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan. Ben ik nog iemand vergeten? Nee? Dan gaan we nu echt naar de heer Berkhout. Gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel voorzitter en inderdaad een interessante discussie. Wat het college heeft gedaan is eigenlijk heel functioneel uitvoering gegeven aan de motie die inmiddels in 2021 is ingediend. We hebben al eerder daar in een tussenbericht ook gezegd dat, wij kunnen daar uitvoering geven op de manier zoals wij daar invloed op hebben, via de concessies zoals we ze uitgeven. Dus hebben we u ook kennis meegenomen in wanneer de concessies aflopen.