Transcript Commissie Bestuur d d 21 maart 2024

17

tweaken en draaien en sleutelen enzovoort en we gaan door, ofwel we gaan terug naar de stad. Daar ophalen: wat heeft nou geleid tot een nee-stem en vragen om mogelijke oplossingen. Ik denk dat dat een beetje de vier richtingen zijn. En hoe GroenLinks daarin staat, dat komt ook overeen met mijn reactie daags na de uitslag. Maar wat ik ook wel vooraf heb proberen te duiden, vooraf bedoel ik bij het instemmen van het referendum, hebben we willen recht doen aan dit duidelijk signaal uit de stad. Er is een duidelijke uitslag, lichten tegen, maar we willen ook recht doen aan de problemen die er zijn en ook al vaak genoeg in deze raad zijn geconstateerd. Of dat nou binnen de omgevingsvisie is of het mobiliteitsbeleid, er is uiteindelijk gewoon te weinig ruimte in Haarlem. Niet alles kan en daarom moeten er ook gewoon keuzes worden gemaakt. Er komen ook vaak genoeg Haarlemmers hier naartoe omdat ze willen dat hun buurt vergroend wordt maar die wordt maar niet vergroend, er is geen ruimte. We zien ook vaak genoeg Haarlemmers hier die woningen willen. En alles bij elkaar leidt dat gewoon dat je keuzes moet maken. Als je die twee opnoemt en bij elkaar afweegt, dan komen wij tot de vierde genoemde richting. Dat is terug naar de stad.

Daar ophalen wat heeft geleid allereerst tot een nee-stem en daarover in gesprek gaan en ook over oplossingen en ik denk ook eigenlijk dat dat wel de meest zuivere vorm is om recht te doen aan deze uitslag en ik denk ook überhaupt aan een referendum. Dus niet hier allemaal zaken gaan interpreteren maar juist de stad in en daar luisteren naar de bezwaren en ook met oplossingen komen. U heeft al ook bij de agenda een eerste aanzet gezien. Die hebben jullie kunnen lezen, die is bij de stukken gevoegd. Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar wat de andere partijen ook daarin vinden en willen aandragen. Er zijn nu drie voorbeelden genoemd. De gesprekken op wijkniveau, de digipanels, het burgerberaad. Ik zit daar redelijk ontspannen in. Er zijn een aantal voorbeelden genoemd. Wat mij betreft kunnen nog meerdere voorbeelden genoemd worden, maar ik hoor graag wat de collega's daarvan te vinden hebben. En wellicht leidt dat tot een reflectie in de tweede termijn. Ik ben benieuwd. De voorzitter: U heeft nog een vraag van de heer Van den Raadt van Trots. De heer Van den Raadt: Hiervoor zei u: laten we dat referendum nu snel doen, dan kunnen we doorgaan met verduurzamen. Dus toen bleek het eigenlijk dat u het niet interessant vond wat de uitslag werd. U geeft nu aan dat u het wel interessant vindt.

Wat is nou het grootste punt waardoor u nu veranderd bent van die gedachte? De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: U kunt vragen, wat was uw gedachte hiervoor, en dat waren niet mijn woorden. Ik heb toentertijd hier gezegd in de raad inderdaad dat ik zit met bepaalde overtuiging, gedachtegoed ben ik deze raad ingestuurd door mensen die op GroenLinks hebben gestemd en die waarde daar sta ik voor en daar blijf ik voor staan. Welke uitslag van een referendum er ook is. We kunnen nu heel duidelijk constateren dat er geen draagvlak is voor die nota parkeerregulering. Maar de problemen waarvoor ik in de raad ben gestuurd om op te lossen en waar ik ook graag mee- die ik ook graag oplos voor Haarlemmers, die blijven er en daar blijf ik mee aan de slag gaan. En dat is de opmerking die ik toentertijd heb gemaakt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuin, u wilt een termijn of een vraag stellen aan de heer Drost? De heer Kuin: Eigenlijk allebei maar kan het? Eerst een vraag stellen. Sorry. Wij denken dat het cruciaal is voor om met de stad in gesprek te komen dat je daar open in gaat en niet met nog een halve agenda erachter liggen van: dit is wat we eigenlijk willen gaan doen, misschien horen we wat interessante ideeën, we passen het aan. Wij denken dat je dan niet in een goed gesprek komt. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mijnheer Drost.

18

De heer Drost: Volgens mij is de open vraag: stad, er hebben mensen voor gestemd en inderdaad veel een grotere groep heeft tegen gestemd. Wat heeft geleid tot die voor- en tegenstemmen? Ik denk dat dat de meest open zuivere vraag is waarop je het gesprek verder kan voeren. De voorzitter: Mijnheer Kuin, u wilde- Mijnheer Blokpoel nog een interruptie, gaat uw gang. De heer Blokpoel: In aanvulling op de heer Kuin, want nu zegt de heer Drost het weer: we gaan door op wat die stem was. Nee. Het moet niet meer over die stem gaan, het moet erover gaan: hoe gaan we met elkaar die wijk- hoe gaan we luisteren naar de inwoners en zorgen dat er iets komt in de wijk of niet ‘…’ in de wijk, wat ook de bewoners willen. Maar u gaat nu weer in op het referendum en waarom mensen voor of tegen hebben gestemd. Dat moet toch niet bedoeling zijn, denkt u wel? De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Ik vind dat de meest logische volgende stap. Punt. Er is een referendum geweest. Daar zijn ontzettend veel- mensen hebben voor of tegen een uiting kunnen geven in een voor of tegen. Daar zit een hele wereld achter. En ik denk dat het goed is deze- om dat op te halen en op basis daarvan het gesprek te voeren. De voorzitter: Mijnheer Alberts had nog een vraag. De heer Alberts: Ja. Voorzitter. Het eerste deel van dit debat ging over alles wat er vooraf aan is gegaan: de debatten, de campagnes.

Is dat niet al het gesprek wat plaatsgevonden heeft waar u al het een en ander uit had kunnen ontlenen? De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Ik heb- In aanloop naar het referendum, ik heb natuurlijk genoeg zorgen gezien, ik heb genoeg dingen gelezen, ik heb genoeg dingen gehoord, we hebben ook mensen gesproken. Dus natuurlijk heb ik wel een idee welke onderdelen erin zitten die ik vaker heb gehoord. Ik vind het de meest zuivere vorm. Gaan we eerst terug, ga nou niet hier in het stadhuis allemaal dingen interpreteren maar ga juist die stad in en gaat dat gewoon ophalen. De voorzitter: De heer Alberts. De heer Alberts: Kunt u dan een voorbeeld geven van wat u nu op dit moment onduidelijk vindt aan wat het referendum heeft verklaard? De voorzitter: Mijnheer Drost. De heer Drost: Ik heb allemaal zaken gehoord. Ik heb zaken over het proces gehoord, ik heb dingen over Canadees parkeren gehoord, aantal vergunningen heb ik gehoord, vergunningsplafond, tariefstructuur, hoge parkeerdruk, omvang van een gebied, alternatieven, een aantal punten die ook in de brief overigens staan, maar die allemaal kunnen leiden tot een ja of nee stem. Volgens mij heeft dat het open gesprek wat je met elkaar voert. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik dat de heer Kuin zijn termijn wilde. Mijnheer Kuin, gaat uw gang. SP.

19

De heer Kuin: Allereerst wil ik alle Haarlemmers bedanken die hebben gezorgd dat het referendum er kwam. Een deel daarvan zit hier. Zonder die Haarlemmers had het referendum niet plaatsgevonden en zonder die Haarlemmers was er niet zo'n grote opkomst geweest. Dank daarvoor. Een paar mensen van het eerste uur die de kar hebben getrokken wil ik nog in het bijzonder noemen: Edwin, Frans, Wim en nog een paar waarvan ik weet dat ze per se niet genoemd willen worden. Er was een gezamenlijke drijfveer: Haarlemmers is zeggenschap ontnomen en die gaan we terugpakken. Met een goed plan stap voor stap elke hobbel overwinnen en met heel veel uren vrije tijd is dat uiteindelijk gelukt. En ik hoop dat Haarlemmers hierdoor zich laten inspireren. Dat ze het begrijpelijke wantrouwen en cynisme loslaten en zich vaker gaan bemoeien met wat er in de wijk, in de stad en op het werk gebeurt. Bemoei je ermee, organiseer de mensen om je heen. Samen kun je invloed uitoefenen. Het maakt de samenleving zoveel beter. Volgende week moeten we tot een besluit komen naar aanleiding van de referendumuitslag. Naar onze mening is de uitslag en de bedoeling van de kiezers volstrekt duidelijk. Het referendum is namelijk geen tussentijdse peiling maar het slot van een langer lopend democratisch proces.

De Haarlemmers hebben de volgende vraag beantwoord: Bent u voor of tegen de nota Uitwerking parkeerregulering? Samengevat als: bent u voor of tegen uitbreiding betaald parkeren? Waarop 82 procent tegen heeft aangekruist. Met deze uitspraak wordt dus niet een deel maar het gehele eindresultaat verworpen. Gezien het amendement van de coalitie van 30 november 2023, gezien het commentaar van de referendumcommissie op 5 december 2023, zijn er nu slechts twee besluiten mogelijk. Invoeren van de gehele nota zoals die er ligt of intrekken van de gehele nota. Ik roep de coalitie op er geen woordenspelletje van te maken. Intrekken betekent annuleren, opheffen, tenietdoen, terugnemen, afblazen, afgelast. Volgens de Van Dale allemaal andere woorden met eenzelfde strekking. Ook de rijksoverheid definieert met betrekking tot wetgeving het woord intrekken als volgt: bij intrekken geldt een gehele regeling niet meer. Ik benadruk dit omdat de coalitie meer dan de verdenking op zich laat dat ze de nota niet echt intrekken, maar slechts wijzigen. In een notitie van dinsdag jongstleden hebben zij het namelijk minstens vijf keer over een gewijzigde nota. Maar dat gaat niet samen met intrekken. Maak er geen woordspelletje van. Als je concludeert dat er geen draagvlak is, dan kan intrekken niets anders betekenen dan dat de nota in zijn geheel van tafel gaat.

Naast de politieke logica is er nog een andere belangrijke reden. De coalitie constateert terecht dat als je nog iets wil met het parkeerbeleid, dat je gezien de duidelijke uitslag in gesprek moet met de stad. Maar je komt niet in gesprek met de stad als je meer dan de verdenking op je laat dat je naar aanleiding van deze uitslag slechts bereid bent wat wijzigingen aan te brengen. Dan zien al die kiezers de bevestiging dat de politiek toch niet luistert en dan komt er geen goed gesprek op gang. De voorzitter: Mijnheer Kuin, wilt u gaan afronden? U bent door de tijd heen. De heer Kuin: Ik dacht dat we extra tijd zouden krijgen. De voorzitter: U heeft al extra tijd gehad. De heer Kuin: Ik ga afronden. Speel geen spelletjes, trek de nota in zijn geheel in en ga echt in gesprek met de Haarlemmers. En niet met 100 gelote Haarlemmers in een burgerberaad, een besloten clubje onder begeleiding van experts en het ambtelijk apparaat. Want ook dat zal nadat 50.000 mensen hun eindoordeel hebben gegeven worden gewantrouwd. Begin echt opnieuw en neemDe voorzitter: Mijnheer Kuin, u heeft ook nog een interruptie van mijnheer Drost. Maar ja dat moet dan ook heel kort beantwoord worden. Gaat uw gang. De heer Drost: Nou, om een voorbeeld te geven. Stel nou dat uit die gesprekken blijft, wat bijvoorbeeld in de nota staat, is het aanbieden van extra deelmobiliteit, om maar eens wat te noemen.

Stel dat gesprek met de

20

stad blijkt van hee dan vinden we dat een goed idee. Dan moet dat toch gewoon kunnen? Dus dan feitelijk heb je dan een deeltje van een nota wat je dan blijft doen, maar dat is dan op basis van dat gesprek en volgens mij is dat ook wat er bedoeld wordt met dat ‘gewijzigde nota’. Er staan best wel dingen in die nota die waarschijnlijk de stad prima vindt. Dat is even volgens mij de nuance die ik in reactie wilde geven. De voorzitter: Nou een korte beantwoording, mijnheer Kuin en dan kunt u afronden. De heer Kuin: Dat vind ik een prima toelichting. Ik zou er nog bij willen zeggen dat we ook wel bedoelen van als we niet overeenstemming hebben over wat het probleem is, dan beginnen we al verkeerd. Er zit een meting in van de parkeerdruk in een aantal dagen in 2020 en 2022 waarvan er op 1 nacht in coronatijd 85 procent of meer is gemeten. Ik noem het even. De voorzitter: Mijnheer Kuin, wilt u een kort antwoord geven, u bent echt door uw tijd heen. De heer Kuin: Het is wel van belang om duidelijk te maken dat ze wel bij het begin moeten beginnen. Anders gaan we weer tot verkeerd beleid komen. En dat is een slotzin. Begin echt opnieuw, neem de Haarlemmer serieus en zie het als een unieke kans dat zoveel Haarlemmers zich er volop mee willen bemoeien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond wie ik nu het woord kan geven. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren.

Mevrouw Van den Broek: Dank u wel voorzitter. Onze gemeenteraad stelt burgers middels de referendumverordening in de gelegenheid referenda aan te vragen over belangrijke onderwerpen. En gereguleerd parkeren is zo’n onderwerp of eigenlijk misschien ook wel meer de doelen die het midden van gereguleerd parkeren beoogd te bereiken, namelijk dat onze kostbare openbare ruimte eerlijk wordt verdeeld. Dat stoepen toegankelijk worden voor iedereen en dat we onze straten dus ook broodnodige vergroening kunnen geven in onze versteende stad. En boven deze doelen hangt natuurlijk nog de paraplu hoe we de mobiliteit nu in de toekomst voor ogen zien en hoe we ervoor zorgen dat iedereen toegang heeft tot mobiliteit in de breedste zin van het woord. Deze vraagstukken zijn maatschappelijke publieke belangen waar wij als politiek voor aan de lat staan. Onze fractie heeft voor zichzelf helder proberen te krijgen wat we nu weten met de uitslag van het referendum. Wij noteren: 31 procent van de stemgerechtigde Haarlemmers is tegen de nota gereguleerd parkeren, 7 procent is voor en van 62 procent weten we het niet. Zeker dit laatste is jammer, want de mening en ideeën van die 62 procent doen er ook toe. En echt diepgaande informatie hebben we niet, want daar leent het referendum zich niet voor. VoorzitterDe voorzitter: Mevrouw Van den Broek, u heeft een interruptie van de heer Rademaker, BVNL.

De heer Rademaker: Dank u wel voorzitter. Dit is een beetje een hele rare argumentatie natuurlijk, want het aantal mensen dat tegen heeft gestemd dat zijn meer mensen dan die in totaal op de hele coalitie hebben gestemd. Dus moeten we die voortaan dan ook niet serieus nemen? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Ik noteer alleen de feiten zoals ze zijn en het feit is dat we gewoon van 62 procent niet weten of zij voor of tegen waren. Een derde is tegen. Dat is heel helder. Daar zal ik ook zeggen over wat we daarvan vinden.

21

De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, gaat u verder. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, wat Partij voor de Dieren betreft is er met die eenderde tegenstanders een signaal uit de stad gekomen dat ze dit voorgestelde parkeerbeleid niet zien zitten. Wat ons betreft gaan we de volgende zaken oppakken: we zouden als gemeente nader in gesprek moeten op buurtniveau met de Haarlemmers over hoe zij tegen leefbaarheid, de openbare ruimte en mobiliteit aankijken. Met andere woorden kunnen we een buurtbreed, wijkbreed en uiteindelijk een stadsbreed gedeeld beeld gaan bouwen. Dus niet alleen: bent u voor of tegen parkeerplekken, maar ook: hoe ziet uw ideale straat eruit? En om een nieuwe betekenis aan de afkorting BBB te geven, noemen we dit het buurtburgerberaad. Vervolgens kan de gemeente daar nuttig advies en middelen ophalen voor het nieuwe beleid. En volgens mij komen we daar samen wel uit ook met het voorstel van VVD en de coalitie. Als tweede omdat bij niets doen de huidige problematiek van toegankelijkheid blijft bestaan, kunnen we als stad wel gaan beginnen met het handhaven van de huidige regelgeving, zodat parkeerexcessen worden aangepakt. Ik ben ook benieuwd hoe het college inderdaad hier tegenover staat en of daar capaciteit voor is. Als derde: sla alle onderzoeken, wetenschap en voorbeelden uit binnen en buitenland er nog eens op na.

We zien initiatieven om autobesitas, lees hele grote SUV's, in te dammen. We zien initiatieven om stadpashouders mobiliteitsvergoedingen te geven. En we zien hier in deze zaal toch altijd een hele grote eenheid om te knokken voor meer en beter openbaar vervoer. Voorzitter, de Partij voor de Dieren staat open en klaar om samen tot een beter beleid te komen en hoopt op een constructieve samenwerking. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Aan wie kan ik dan het woord geven? De heer Rademaker, BVNL. Gaat uw gang. De heer Rademaker: Ja, dank u wel voorzitter. We hebben een historische mijlpaal bereikt in Haarlem. Ondanks de vele pogingen om het referendum te ondermijnen, van het wegstemmen van het referendum met slappe excuusjes tot een half miljoen extra uitgeven om te voorkomen dat het samenviel met de Europese verkiezingen om het zo moeilijk mogelijk te maken dat de kiesdrempel gehaald zou worden, heeft de stem van Haarlem triomfantelijk geklonken. Een overweldigende 82 procent heeft de parkeerplannen naar de prullenbak verwezen. Laten we niet vergeten wie deze overwinning mogelijk hebben gemaakt. De helden die zich onvermoeibaar hebben ingezet voor het referendum. Jullie inzet, vastberadenheid en moed zijn de ware drijfveren achter deze zege. Aan jullie mijn diepste dank.

Deze uitslag is een overwinning voor de echte Haarlemmers die zich niet langer laten knechten door de groene fanatici die onze levenswijze willen bepalen. Het is duidelijk: de enige rechtvaardige handeling is om de parkeerplannen door de papierversnipperaar te halen. Haarlem is wakker. We staan aan de vooravond van een stad waar niet langer een kleine van de realiteit losgezongen groep de dienst uitmaakt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan? De heer Aynan, Jouw Haarlem, gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Het is al eerder door andere fracties gezegd: complimenten voor degenen die zich voor het referendum hebben ingezet en ook volgehouden hebben en natuurlijk ook aan de 50.000 Haarlemmers die hun stem hebben laten horen en zich niet van de wijs hebben laten brengen door het verkapte stemadvies van sommige partijen om niet te gaan stemmen. Ook aan u dank daarvoor. Voorzitter, goed dat de coalitie, sorry als hunDe heer Wiedemeijer: Welke partijen hebben dat advies gedaan? De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, uw tijd is om, maar u heeft de vraag gesteld. Maar hierna kunt u geen vragen meer stellen. Mijnheer Aynan, gaat uw gang.

22

De heer Aynan: Uw eigen column bijvoorbeeld, waarin u stelt: op 6 maart mag u gaan stemmen. Het is aan u. Indien de opkomstdrempel van 30 procent niet gehaald wordt, is het referendum niet geldig. Nou ik heb zelden u zo zacht horen zeggen van: blijf maar eigenlijk thuis, want meestal zegt u: kom, uw stem telt, alles doet ertoe en nu vond u het eigenlijk helemaal niet nodig. Voorzitter. Ik ga verder. Complimenten aan die 50.000 Haarlemmers dat ze zich dus niet hebben laten intimideren door het verkapte stemadvies. Heel goed. Ga zo door en houdt vol. De nota gaat wat ons betreft niet in de prullenbak, want wij zijn ook voor gescheiden afval, maar gewoon in de papierbak. En dan de terechte vraag van een aantal insprekers ook: hoe nu verder? Het wordt ook in de brief van de coalitie gezegd. Er worden drie voorstellen gedaan: inzet digipanel, burgerberaad en gesprek op wijkniveau. Wat Jouw Haarlem betreft doen we alleen gesprekken op wijkniveau. Want dit is een te divers onderwerp om het aan de hele stad, dus een digipanel of een burgerberaad, over te laten. Als je een fietspad op de Jan Gijzenkade aanpakt dan vraag je ook niet aan de inwoners van Schalkwijk om mee te denken en helemaal niet mee te beslissen. En dat is hoe we dit moeten aanvliegen. Open vizier, laat mensen echt meedenken over oplossingen die zij zien.

Want waar bijvoorbeeld Canadees Parkeren een probleem is in de ene wijk is het in de andere wijk helemaal geen issue. Waar betaald parkeren of het gebrek aan ruimte in de ene wijk een probleem is, is het in de andere wijk helemaal niet. Ga het gesprek met open vizier aan, maar wel met de bewoners die het betreft. En niet zomaar een gelote inwoner die eigenlijk helemaal niets te maken heeft met parkeren. Dat is hoe wij het zien. En wij hebben ook al gezegd in mijn interruptie van, en de VVD zei het ook, SP ook: maak erDe voorzitter: Mijnheer Aynan, u bent door uw tijd heen, dus wilt u gaan afronden? De heer Aynan: Dat zijn er meer mensen die door hun tijd heen zijn. De voorzitter: Ja, en die heb ik ook gevraagd om te gaan afronden. Dus als u wilt gaan afronden dan heel graag. De heer Aynan: Punt. De voorzitter: Dat is een hele mooie snelle afronding. De heer Visser, u wil de termijn. Dat gaat dus nu niet meer. Eén vraag en een kort antwoord dan. Ik heb het net ook toegestaan dus dan moet ik nu ook even toestaan. Gaat uw gang. De heer Visser: Waar baseert u de stelling op dat de ene burger wel met parkeren te maken heeft en de andere burger niets met parkeren te maken heeft? We hebben er toch allemaal mee te maken, we hebben toch allemaal met de openbare ruimte te maken? De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Mijn punt was dus toch een punt komma dan maar.

Nou heel simpel, niet iedereen heeft bijvoorbeeld een auto waardoor die heel concreet op zoek moet naar een parkeerplek. Zo simpel is het mijnheer Visser. De voorzitter: Goed. Dan gaan we nu vragen: wie wil een termijn? Dat is mijnheer Alberts van Forum voor Democratie. Ga uw gang. De heer Alberts: Dank u wel voorzitter. Allereerst onze complimenten aan het college. Wij maakten ons tijdens de behandeling van dit nieuwe participatiebeleid zorgen dat het stille midden niet voldoende zou worden

23

bereikt. Een week later heeft dat stille midden zich waanzinnig uitgesproken over beleid in Haarlem. Wat een daadkracht. Chapeau. Verder zal onze fractie het natuurlijk steunen wanneer deze nota op basis van de uitslag van het referendum wordt ingetrokken. Maar gezien het amendement op de laatste dag van de raadsvergadering van 30 maart 2023 wachten wij in spanning af tot de aanstaande raadsvergadering wat dat betreft. Tot die tijd: hamerstuk. Wat betreft de voorstellen om met de stad het gesprek aan te gaan: zoals we allemaal kunnen horen in het eerste deel van dit debat is dit al gebeurd. En de mensen die wilden praten waren duidelijk. Er was een opkomst van 37 procent, die wij, zeker in vergelijking met de opkomst van 2022 die de coalitie benoemt, zeer relevant vinden. En er stemde hiervan een overweldigende 82 procent tegen het beleid. Dat zijn dus meer stemmen tegen dit beleid dan stemmen voor deze hele coalitie. Wij zijn tegen de participatievormen die nu voorliggen om het gesprek aan te gaan. Indien dit toch zal gebeuren, zou dit alleen zin hebben wat betreft de verduidelijking van de tegenstem wanneer deze participatievarianten louter uit tegenstemmers bestaan. Mijn vraag aan de coalitie is of dit is wat zij willen.

FVD Haarlem vindt met name burgerberaden slechte vormen van participatie die alleen maar afbreuk kunnen doen aan het referendum dat stemgeheim een algemene sturing geeft vanuit het belang van alle individuele burgers. En wat dat betreft is het verdere verloop naar onze verwachting dus als volgt: ieder doordrammen van dit beleid, waarvan het de Haarlemmer dus blijkbaar tijdens de verkiezingen in 2022 niet duidelijk was dat zij hiervoor hadden gekozen, zal zorgen dat de opkomst bij de volgende verkiezingen verder zal teruglopen. Deze uitslag is die kanarie in de kolenmijn. Aan jullie om de lift naar boven te pakken en het probleem in deze politieke krochten nu echt aan te gaan pakken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter. Ik moet zeggen dat ik het ontzettend leuk vond dat die opkomst zo geweldig is geweest en ik wil iedereen dan ook bedanken. Voorafgaand aan deze nota parkeerregulering en het referendum is natuurlijk al heel erg lang met de stad gepraat. Heel veel geparticipeerd, enorm veel nota’s besproken, insprekers geweest. En dan is die nota die uiteindelijk voor ons lag, parkeerregulering is uiteindelijk toch een politieke keus geweest en die is gestopt door dit referendum en de enorme hoeveelheid burgers die tegen hebben gestemd.

De vraag is natuurlijk: hoe nu verder? Wij kunnen wel constateren dat de coalitiepartijen natuurlijk losgezongen zijn van de kiezers. Want als je nu nog gesprekken moet gaan voeren, verbaasd bent over deze uitslag, dan heb je toch een bepaald gevoel in de samenleving gemist. Ik ben bang eigenlijk, want er worden natuurlijk- We gaan nu weer praten met de mensen en het moet natuurlijk niet zo zijn dat wij de stad nu beter gaan masseren om alsnog onze zin te krijgen. En dan praat ik natuurlijk vanuit de coalitie. Je kan natuurlijk ook afvragen waarom het autogebruik blijft stijgen en dat er toch enige empathie is met bewoners die buiten de stad hun brood verdienen en die auto's gewoon domweg nodig hebben. En dan kan je ook natuurlijk zeggen: zijn er geen grenzen aan de groei van Haarlem? Want wat gaan wij allemaal de stad in halen? Hoe moeten die mensen zich verplaatsen? Dat zijn de problemen die wij voor de komende jaren gaan zien. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? Of mevrouw Çimen, u had nog een interruptie op mevrouw Van Zetten. Gaat uw gang. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Hoe denkt mevrouw Van Zetten dan de groei van Haarlem tegen te gaan houden? Mevrouw Van Zetten: Het is grappig, ik heb nog 14 seconden, ga ik natuurlijk nu geen antwoord op geven. Dat begrijpt u zelf ook wel.

24

Mevrouw Çimen: Nou dat is dan een lekker debat zo onderling. Dank u wel. Mevrouw Van Zetten: Wilt u dan lekker met burgers weer spreken, daar kan ik verder niks aan doen. Ik wil nog wel even tot slot zeggen dat ik inderdaad die burgergesprekken en die burgerberaden dat het natuurlijk niet moet zo zijn dat we onder leiding van ambtenaren uiteindelijk weer tot een goede mening komen hè. Want ik vind dat er eigenlijk wel politieke keuzes moeten worden gemaakt. De voorzitter: De heer Trompetter heeft een interruptie, gaat uw gang. De heer Trompetter: Mevrouw voorzitter, mevrouw Van Zetten, u weet toch wel dat die burgerberaadsessies worden begeleid door externe partijen, dus niet de mensen van de ambtelijke organisatie, dat begrijpt u toch inmiddels hopelijk wel? Mevrouw Van Zetten: Eén ding begrijp ik, dat de Actiepartij die voortkomt hier uit de lokale bevolking, een lokale partij, totaal de boot heeft gemist door te luisteren naar de burgers en als u even gaat kijken hoe het is gegaan of misschien mensen spreekt hoe het gaat met het burgerberaad, dat ging dan over het CO2, hoe dat in de praktijk gaat, dan is die garantie van een externe partij, dan denk ik van dat heeft ons alleen maar geld gekost. Het leidt helemaal nergens toe behalve tot een soort geleide democratie waarin mensen de goede dingen mogen denken. De voorzitter: Goed. Hiermee bent u door uw spreektijd heen.

Wie kan ik dan nu het woord geven voor de termijn? Dat is mevrouw Jacobsz van OPH. Gaat uw gang. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel voorzitter. Even maakte mijn hart een vreugdesprongetje door een opmerking van de heer Wiedemeijer over oppositie en coalitie moeten het samen doen en zo. Ik dacht wow, daar werd ik heel blij van. Maar toen daarna ontaardde het weer in iets toch minder positiefs, eigenlijk. Dat vond ik wel jammer. Want we hebben- ik heb weinig tijd en ik heb ontzettend veel ideeën natuurlijk. En wat mij opviel bij die brief, want er stond intrekken van de nota parkeerregulering, ik denk dat is een goed plan. En ik dacht eigenlijk: als ze die nota intrekken, dan gaan we nu dus voorbereiden voor het besluit dat we dan op 28 maart gaan nemen, dan vond ik het eigenlijk niet logisch om op voorhand al dit allemaal te doen. Dus ik was eigenlijk in de veronderstelling: we gaan eerst die nota intrekken, dat gaan we de besluiten in de raad van de 28 maart en daarna gaan we weer even met de koppen bij elkaar. Want dan hebben we natuurlijk ontzettend veel ideeën opgedaan juist vanuit dit parkeerreferendum, juist doordat we met zoveel mensen hebben gesproken, juist omdat er zoveel ideeën leven. Dus ik heb zoiets van: we gooien niet alles wat erin staat meteen weg, want er zijn natuurlijk ook wel dingen die wel interessant zijn om daarmee door te gaan en dat verder uit te werken.

Maar ik vond de flyer, de verkiezingsflyer van OPHaarlem, en daar staat echt duidelijk in over dat parkeren: relatief veel Haarlemmers werken dus buiten de stad, u kunt niet altijd en op elke tijd uw werkplek bereiken met het ov. Eind 2016 heeft de coalitie in de gemeenteraad besloten dat Canadees parkeren tegengegaan moet worden. In die flyers staat ook echt duidelijk dat OPHaarlem vindt, en dat vinden wij nog steeds, dat er beter, snel en goedkoper ov moet komen, betere en veiligere fietsroutes zijn, want we moeten op de fiets. Maar ik ben een bejaarde op mijn opoefiets. Ik vind het doodeng om te fietsen. Parkeergarages en zeker de, we hadden het over parkeergarage Cronjé, volgens mij is dat al beter ingezet. Nieuwbouwappartementen met veel meer ondergronds parkeren. Want we gaan nu nieuwbouwen en dan hebben we een parkeernorm van 0,3 tot 0,5 en dat schiet natuurlijk niet op want die mensen gaan natuurlijk eerst nog gratis parkeren buiten de wijk en dan ja omdat ze geen geld hebben ook nog eens een keer een parkeerplaats te huren of een parkeerplaats te kopen. Dus we hadden al wel onze bedenkingen over deze nota en over parkeerregulering en de aannames die gedaan werden. Want daar moest ik wel een beetje om-

25

vond ik wel een mooie, want ik woon al 35 jaar in betaaldparkerengebied en daar parkeerden mensen gewoon op straat. Dan kan je niet met je dubbele kinderwagen lopen. En het is niet zo dat we meer groen hebben gekregen. We hebben nu wel grote boom spiegels gekregen ter grootte van vier bij vier en nou kunnen we helemaal niet meer lopen. Dus ik ben een beetje teleurgesteld over de coalitie eigenlijk. De coalitie in positie noem ik het een beetje, in plaats van de raad in positie, en ik vind jammer dat het op voorhand steeds al iets wordt gemaakt en dat de oppositie daar niet bij wordt betrokken. Want wij moeten altijd reageren en dat vind ik gewoon jammer, want dat vind ik geen definitie van het samen doen. Dus ik denk: neem het referendum serieus. We hebben 7000 handtekeningen, we hebben- Ik weet niet wat er- Hoe heet het ook weer? Visies ingediend. Ik wel een paarhonderd geloof ik. Dus die gesprekken zijn al geweest. Alleen we hebben er niks mee- Tenminste, niks, dat wil ik niet zeggen hoor, maar we hebben niet datgene gedaan wat ermee hadden moeten doen. En vandaar ook die grote opkomst. Vandaar ook dat mensen tegen hebben gestemd. Nou dat was hem, 55 seconden. Oké. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jacobsz. Dan zijn er volgens mij nog twee partijen. Ik weet niet of die in eerste termijn het woord willen voeren. Mijnheer Dreijer van het CDA. Gaat uw gang.

De heer Dreijer: Dank u wel voorzitter. Er zijn al wat cijfers gedeeld over het referendum. De uitslag is bekend. Bijna 31 procent van de kiesgerechtigden heeft tegengestemd. 7 procent maar voor, van 62 procent weten we inderdaad niet wat hun mening is. Maar 31 procent is wel een fors aantal waar je niet omheen kunt en waarom ze precies tegen gestemd hebben, maakt het referendum helaas niet duidelijk. Dat is ook al meerdere keren gezegd. Daarom is het goed om uit te zoeken waar men het nu eigenlijk precies mee oneens is. De huidige en toekomstige problemen die blijven namelijk bestaan en kunnen we ook niet negeren, want niets doen is geen oplossing. Daarvoor kunnen we verschillende middelen inzetten. Dat hebben we in onze brief ook opgeschreven. Het is niet uitputtend dus u kunt ook nog andere middelen gaan toevoegen indien u dat wenst. Het belangrijkste is dat we informatie uit de stad halen en precies weten waar de mensen tegen waren in de nota, maar ook eigenlijk vragen: wat voor oplossing kunnen bedenken? Kunnen we een hele andere kant op gaan dan we in de nota opgeschreven hebben. Want de nota was wel een oplossing voor problemen, maar het was niet misschien de beste oplossing en dat is natuurlijk ook door de stemmers die tegengestemd hebben ook wel aangegeven eigenlijk.

De grootste verliezers op dit moment zijn echt de mensen die in een rolstoel, rollator of kinderwagen over de stoep moeten gaan. De toegankelijkheid is echt in sommige straten ontzettend slecht. Zij moeten langer wachten voor ze in bepaalde staten weer eens normaal over de stoep kunnen gaan. De voorzitter: Mijnheer Dreijer- maar u heeft geen tijd meer mijnheer Aynan. Ik zag, u wilde- ik begreep dat u een interruptie wilde doen, maar u heeft geen tijd meer, dus dat gaat niet. De heer Aynan: Die anderen die hadden ook geen tijd, die mochten wel interrumperen. Nou ja goed. Het is me duidelijk. De voorzitter: Mijnheer Dreijer. Wat bedoelt met dan is het me duidelijk? De heer Aynan: Er waren ook fracties zonder spreektijd en die mochten wel interrumperen. De voorzitter: Ik heb net u laten antwoorden op een interruptie en ook mijnheer- ik heb dat eerder ook laten doen. Dus als er na de spreektijd nog een interruptie was, heb ik dat laten beantwoorden. Maar ik heb nog niet iemand laten interrumperen die geen spreektijd meer had. Dus mijnheer Dreijer wilt u doorgaan met uw termijn? Gaat uw gang.

26

De heer Dreijer: Wat D66 ook al aangaf: 6 procent, 16 procent was de uitslag zoals D66 al zei. 40 procent, 16 procent van de stembureaus daar was 40 procent voor het plan ‘…’. Het waren met name dus de stembureaus in de wijken waar al gereguleerd parkeren aanwezig is. Dus daar is de balans wel een beetje anders. Er is een stembureau geweest in Schalkwijk waarvan 97 procent tegen was. Ik weet niet waarom. Goed, maar het is wel heel extreem. Dus er is een ontzettende onbalans in dat soort zaken. Zoals D66 ook al aangaf, ook het CDA zou graag willen dat we weer eens gaan handhaven, ons werk gaan doen zoals het afgesproken is en zoals in allerlei wet- en regelgeving is vastgelegd. Dat handhaving weer gaat kijken naar parkeren op hoeken van straten, blokkeren van wegen en stoep et cetera. Canadees parkeren hoeft van ons op dit moment niet per se, tenzij het natuurlijk een verschrikkelijke belemmering is van de doorgang. Maar in het algemeen mag dat van ons nog best wel zo blijven bestaan. Het verkapte stemadvies hebben wij ook niet herkend. Ik herken het ook niet van mijn collega hiernaast. En maatregelen die we moeten nemen en informatie wil niet altijd zeggen, als reactie op Jouw Haarlem, als je een fietspad doet in een bepaalde straat, dan moet je alleen de straat bevragen.

Nou er zijn ook bovenwijkse belangen en als dat van toepassing is, moet je dus ook even iets breder gaan kijken dan alleen binnen de wijk. Wat wij- In de brief konden we het natuurlijk al lezen, om even terug te gaan naar de besluitvorming: wij gaan instemmen met het besluit zoals voorgesteld hier in de nota en we stemmen ervoor om in te trekken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Voorzitter, er ligt een duidelijke uitspraak, een ruime meerderheid van de Haarlemmers was tegen het pakket over gereguleerd parkeren. Tegelijkertijd is de uitspraak onduidelijk, want 70 procent van de stemgerechtigde Haarlemmers heeft niet gestemd of was wel voor het parkeerpakket. In mijn achterban zie ik ook die verdeeldheid. Mensen die heel erg hartstochtelijk voor waren, mensen die heel erg hartstochtelijk tegen waren. Daarom denk ik dat inderdaad de pas op de plaats die nu wordt voorgesteld verstandig is. Maar we moeten wel met elkaar het gesprek aangaan van: welke kant moeten we dan wel op? Ik wil allereerst even terugkijken op het referendum. Als ik kijk naar de discussies die zijn geweest, dan denk ik dat op een aantal punten de informatie echt tekort heeft geschoten. Er lag een mooie flyer van de gemeente, maar eerlijk gezegd denk ik dat die flyer toch voor heel veel Haarlemmers te ingewikkeld was.

En de belangrijkste vraag op die flyer werd niet beantwoord: hoe zit het met bezoekersparkeren? Als jij in een wijk zit met gereguleerd parkeren, weet je hoe dat werkt. Maar als je in een wijk zit waar geen gereguleerd parkeren is- Ik heb heel veel mensen gehoord die zeggen: hoe moet het nou met mijn bezoek? Terwijl we daar een goede regeling voor hebben die in verhouding tot andere steden behoorlijk royaal is. Daar is de informatievoorziening echt fout gegaan. Ik ben benieuwd naar de reacties van de burgemeester daarop. Dan ook de informatie over hoe zit het nou met de kosten? Waar gaat het geld naartoe? Is de gemeente geen geld aan het ophalen? Dat had veel duidelijker gecommuniceerd kunnen worden. Ook de groei van de auto's. Dat kwam pas aan het eind van het referendum- De heer Wiedemeijer begon over hoe het aantal auto’s toenam. Duidelijke cijfers, er werd niet over gecommuniceerd. Hoe zit het nou? Hoeveel auto’s zijn er eigenlijk per wijk en hoeveel parkeerplekken zijn er? Gewoon dat inzichtelijk maken voor de burger. Hoe groot is het probleem per wijk en hoe heeft dat zich ontwikkeld? Dat soort informatie was er niet en ik denk als we straks het goede gesprek willen voeren, moet dat soort informatie er wel zijn. Tweede constatering is dat een aantal essentiële dingen van het plan niet goed uitgewerkt zijn.

Ik kreeg kiezers naar mij toe die allemaal vragen stelden, dan ging ik er een technische vraag over stellen en dan kwam als antwoord: dat gaan we uitwerken na het referendum. Dan is er dus geen duidelijkheid en weten de mensen niet wat ze moeten stemmen. De POET bijvoorbeeld was niet duidelijk. Past mijn auto, mijn parkeergarage is te klein, maar krijg ik straks nog wel een vergunning? Ja, we gaan pas later bepalen hoe groot de parkeergarage moet zijn om een POET te zijn of niet. Het Canadees parkeren. Nou daar hebben we het ook al uitgebreid over gehad. Het parkeren voor maatschappelijke

27

instellingen voor onderwijzers. Heel veel dingen waren nog onhelder omdat ze uitgewerkt moesten worden. Dan snap ik wel dat mensen tegenstemmen als die onhelderheid er is. En voorzitter, inderdaad de bus: we vinden allemaal openbaar vervoer belangrijk, maar het is een beetje gek als we gaan praten over gereguleerd parkeren maar de toekomst van het lijnennet en de aanbesteding van nieuwe concessie, dat komt in de toekomst wel. Nee, mensen willen weten: komt er straks elk kwartier weer een bus op de Spaarndamseweg of kan ik maar één keer per uur de bus nemen en is de bus geen alternatief? Nou wat mij betreft dus genoeg ontwerpen om over door te praten. Waar dan in ieder geval over doorgepraat moet worden, is het tarief, is het Canadees parkeren, is een overgangsregeling voor de derde auto en wat ik hoorde in Amersfoort geloof ik wel goed geregeld is: als je maar één vergunning kunt krijgen, maar je hebt echt een tweede auto nodig, kan je die op wat grotere afstand van je woning dan misschien wel kwijt? Gaan we daar een hub voor bouwen? De voorzitter: Mijnheer Visser, u heeft een interruptie van Forum voor Democratie. De heer Alberts, gaat uw gang. Maar ik ga nu de heer Alberts het woord geven. Die heeft nog spreektijd en gaat nu eventjes interruptie voor de heer Visser. Geef ik u het woord voor. Gaat uw gang.

De heer Alberts: Voorzitter, aan de fractie van ChristenUnie dan de vraag na inderdaad alle mankementen die in de nota zaten qua onduidelijkheid of het gesprek dan niet met de stad gevoerd moet worden en ook de informatievoorziening, of dat wij dat, zoals de heer Kuin dat eerder voorstelde, eerst met elkaar moeten gaan bespreken voordat we kunnen zeggen van: nu hebben we wel een goed beeld van wat we willen voordat we naar de stad gaan. De heer Visser: Ik denk dat we allebei gewoon moeten doen en dat we daar uiteindelijk conclusies uit moeten trekken. En alle Haarlemmers die kunnen hun input leveren. Ik vond wat dat betreft de opmerking van Jouw Haarlem echt gek. Iemand die geen auto heeft, die heeft ook baat bij parkeren, want die krijgt bezoek of die zit in een rolstoel en die wil inderdaad een toegankelijke stoep hebben of die wil meer groen. Alle Haarlemmers zijn betrokken en dat blijkt ook wel uit de grote hoeveel mensen die is gaan stemmen en dat zijn lang niet allemaal mensen die een auto hebben. De voorzitter: U heeft nog een vervolgvraag mijnheer Alberts, gaat uw gang. De heer Alberts: Ja voorzitter, want dit is gewoon een politieke manier van kijken. Zijn de belangen zo decentraal mogelijk zwaarder wegend dan die van minder decentraal? Daar kunnen we allemaal wat van vinden.

Maar nogmaals, er is totaal dus geen zicht op wat er blijkbaar, haal ik hier zo uit, wat die nota nou daadwerkelijk voor uitwerking gaat hebben. Daar is die onduidelijkheid van en ligt die niet bij ons in plaats van bij de stad waar we nu allemaal snel het gesprek weer mee aan willen gaan. De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Als er een nieuwe nota komt dan vind ik dat een aantal van dit soort dingen gewoon duidelijker moet zijn. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, blijft u vragen of uMevrouw Van Zetten: Maar ik heb nog geen interruptie kunnen-

28

De voorzitter: Nee maar uw tijd is op, het is gewoon klaar dan. Dat geldt toch ook voor anderen dan? Dat geldt niet alleen voor u. Mijnheer Visser, was u klaar met uw-? Ik zie dan de heer Rademaker van BVNL. Misschien kunt u de vraag ook voor mevrouw Van Zetten stellen. Gaat uw gang. De heer Rademaker: Dan even een interruptie namens mevrouw Van Zetten. Als alles zo slecht is, is het dan niet aan de wethouder om af te treden? De voorzitter: En dat- Wilt u daarmee stoppen, met applaudisseren? Dat heb ik al een paar keer gevraagd. Dat is niet de bedoeling hier op de publieke tribune. En dat is een vraag aan de heer Visser, mijnheer Rademaker? Nou, het is aan mijnheer Visser om daar antwoordDe heer Visser: Het antwoord is nee. En daar kunnen we bij de borrel straks nog wel verder over praten. En dan mijn slotzin, voorzitter. De ChristenUnie is nooit fan geweest van een adviserend referendum. En mijn vraag is: wanneer gaan we de evaluatie doen van überhaupt het instrument referendum en of we daar op deze manier mee door willen gaan? De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we volgens mij alleen de fractie van Trots nog niet in de eerste termijn gehoord. En u heeft niet heel veel tijd dus ik wil vragen om het kort te houden. Maar gaat uw gang, mijnheer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter, ik hoop dat de college excuses gaat aanbieden aan de bevolking.

Want ze dachten te weten wat ze wilden, maar dat blijkt dus helemaal niet zo te zijn. Wij hopen dat- er stond ook in dat papiertje wat je kreeg dat er gebouwd werd aan parkeergarages rond de stad. Dat bleek dus nog van het plan van 2018 te zijn, want het is nooit doorgevoerd. We hopen dat daar in ieder geval mee doorgegaan wordt. En we hopen ook dat we misschien niet overhaaste beslissingen nemen, want we krijgen ook nog die 30-kilometerzones overal en dan vermoed ik dat sommige mensen denken: ik doe die auto wel weg en dan koop ik zo'n elektrische scooter die 50 kilometer per uur gaat over het fietspad. Dan ten slot hoop ik dat er gewoon een- dat we inderdaad het openbaar vervoer gratis maken in de stad, parkeergarages rond de stad, dat de Haarlemmers gratis mogen parkeren in Haarlem overal waar ze willen en dat bezoek altijd voor het lage tarief mag en dat iedereen die van buiten Haarlem komt, parkeert rond die mooie ring van parkeergarages rond de stad en dan voor een euro met het openbaar vervoer Haarlem betreedt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En hiermee bent u ook door uw tijd heen. Dan hebben we alle fracties in eerste termijn gehoord en dan zitten we even met de vraag: het is nu vijf voor zeven. We kunnen de beantwoording van de burgemeester op de eerstetermijnvragen gaan behandelen of we kunnen even schorsen om te gaan eten.

Dus ik kijk even rond of u kiest voor een pauze of dat u zegt beantwoording. Ik zie knikkend even- Wel doorgaan? Ja goed. Dan gaan we door en dan vraag ik aan de burgemeester om de beantwoording aan te vangen. Gaat uw gang. De heer Wienen: Ik kan dat kort doen, want ik denk dat het vooral nu aan de raad is om de conclusie te trekken uit het referendum wat gehouden is. Maar er zijn een aantal vragen gesteld. Er komt een evaluatie van het referendum, dat is in de referendumverordening afgesproken, dat is binnen drie maanden. Daarin is de referendumcommissie degene die komt met een stuk. Er is al eerder in de commissie gevraagd, in deze commissie, om wellicht ook nog door een derde te kijken, zou die ook nog eens kunnen kijken naar het referendum hoe het gelopen is. Daar zullen we nog naar kijken, want in principe denk je: misschien is het verstandig om ook eerst even te kijken waar komt precies de referendumcommissie mee en dan te zien of er nog aanvullingen gewenst zijn. In ieder geval is gevraagd vanuit de commissie, en dat lijkt mij evident, dat ook

29

de referendumcommissie zelf en de wijze waarop die opereert onderdeel kan zijn van de evaluatie die daarna nog plaatsvindt. Dan is er door de heer Visser gevraagd naar een evaluatie van het instrument referendum. Ik denk dat dat aan de raad is. Als de raad zegt: wij vinden dat we het daar ook nog eens over moeten hebben, dat is uitstekend, maar dat is geen automatisme, dus dan moet daar een nader besluit over genomen worden. Wat ook gebeurt, dat was de vraag van de heer Wiedemeijer: hoe is het gelopen in de campagne? Maar dat gaat dan niet over de vraag of daar precies dingen gezegd zijn die kloppen of niet kloppen. Onze referendumverordening is daar vrij helder in. Wat wij doen, dat is: wij vragen verantwoording, waar is het geld aan uitgegeven? Want dat moet voldoen aan de eisen die in de referendumverordening staan. Dat is één. En wat het meest spannend is, ik zie gewoon dat daar wel een aantal dingen niet helemaal goed gegaan zijn: mensen konden subsidie vragen voor campagne, voor, tegen of neutraal en je kunt constateren dat daar in ieder geval dingen niet helemaal gelopen zijn zoals de bedoeling was. Daar zullen wij ook naar kijken bij het verantwoording afleggen. Dan is er gevraagd om goed de handhaving van parkeren te blijven doen.

Nou het mag helder zijn: de handhaving rond parkeren is vooral nu geconcentreerd op veiligheid en dat is terecht dat daar iets over gezegd wordt. En op toegankelijkheid, de doorgang en dat zal denk ik, tenzij we andere afspraken zouden maken, zo blijven. De voorzitter: Sorry, u heeft een interruptie van de heer Kuin, gaat uw gang. De heer Kuin: Ja, sorry. De burgemeester zegt nogal stellig dat je kunt zien dat er een aantal dingen niet goed zijn gegaan. Dat kan niet zo blijven hangen. Dus of u trekt het in want dan hebben we het er later nog een keer over, of we gaan het er nu uitgebreid over hebben. De voorzitter: Mijnheer Kuin, ik had het even niet gezien, maar u was al door uw tijd heen. Mijnheer Kuin, dank u wel. En hierna is uw tijd dus echt op. De heer Wienen, gaat uw gang. De heer Wienen: Als een gewoon gezond verstand gebruiken, als in een neutrale campagne het eindigt met de oproep om tegen te stemmen, dat is- hoe dan ook roept dat een vraag op en daar gaan wij dus naar kijken. Daar gaan wij naar kijken. En als dat niet gebeurd is, dan zullen we dat ook constateren. Dan de handhaving heb ik op gereageerd. Er is overigens- er zijn geen middelen om te zeggen we gaan een heel ander handhavingsregime nu toepassen. Dus als we dat zouden willen, vraagt dat ook nadere besluitvorming. Tenslotte alles wat er gezegd is over het opnieuw kijken naar het onderwerp.

Ik denk dat het college, daar hebben we natuurlijk in het college ook over gesproken, en het college heeft gezegd: voordat wij daar verder überhaupt over willen praten, willen we eerst echt duidelijk horen wat de raad wil. Er ligt een brief van de coalitiepartijen. Daarin is aangekondigd dat er een motie komt, dus de raad zal daar een uitspraak over doen. En aan de hand daarvan kunnen wij ook- dus aan de hand van dat wat de raad uitspreekt, kunnen wij kijken hoe wij een en ander kunnen organiseren. Maar het initiatief in eerste instantie ligt wat ons betreft nu bij de raad. Dat was het. De voorzitter: Dat was uw beantwoording. Dank u wel. Dan stel ik voor dat we nu of beslissenDe heer Van den Raadt: Voorzitter, ik had nog de vraag gesteld of het college bereid is excuses te gaan aanbieden aan de bevolking van Haarlem. De voorzitter: De heer Wienen, gaat uw gang. De heer Wienen: Dat is waar. Ik vond dat een verbazingwekkende vraag. Het antwoord is natuurlijk volstrekt Nee. Het kan niet waar zijn dat het college hier zit met de pretentie dat alles wat wij voorstellen een

30

uitdrukking is van de wil van de meerderheid van de bevolking en dat als we daarnaast zitten, dat we daarvoor dan voor onze domheid of iets dergelijks excuus aanbieden. Wat het college gedaan heeft, is met een voorstel komen. Dat hebben we voorgelegd aan de raad, die vond dat in meerderheid een goed voorstel en de bevolking heeft heel duidelijk, en daar is het instrument referendum ook voor bedoeld, duidelijk gemaakt dat de meerderheid van de kiezers die is opgekomen, daar heel anders over denkt. Daar passen geen excuses. Daar past wel om heel goed na te denken en te luisteren en dat is ook precies wat wij willen doen. De voorzitter: Goed dank u wel. Uw microfoon? Ja, die is uit. Dan zijn we nu- Dit was het einde van de eerste termijn de beantwoording. Ik wil eventjes aan uw vragen: is er behoefte aan een tweede termijn, want anders kunnen we nu al gaan beslissen hoe dit naar de raad gaat. Er komt de motie aan, dus dan wordt het een bespreekpunt. Maar is er nog behoefte aan een tweede termijn? Voor de partijen die nog tijd hebben inderdaad. Als er geen behoefte is aan een tweede termijn dan kunnen we hiermee het agendapunt afronden en dan gaat het als bespreekpunt naar de raad. Dan hebben we nu pauze en dan zie ik u om tien voor half acht weer terug hier. Dank u wel. 8.

Beantwoording art. 32 vragen GroenLinks inzake regels ter bevordering diversiteit en solidariteit De voorzitter: Dames en heren we gaan weer verder met het tweede gedeelte van de commissie Bestuur van 21 maart. We zijn aangeland bij agendapunt 8. Dat is de beantwoording voor artikel 32-vragen GroenLinks inzake regels ter bevordering diversiteit en solidariteit. Voor de bespreking van dit punt hebben nog slechts vijf partijen, even kijken, vijf fracties hebben spreektijd. Nou is de overweging eventjes dat de beantwoording door het college veel korter was dan we daarvoor hadden ingepland. Dus wat ons betreft zou het kunnen dat de fracties die geen spreektijd meer hebben, dat iedereen een minuut erbij krijgt. Dan hebben we toch nog even kort de kans om te reageren op het voorstel zoals dat voorligt. Gaat u daarmee akkoord? Ja iedereen krijgt een minuut. Dan kunnen we op die manier toch eventjes rechtdoen aan de bespreking van dit onderwerp. Goed, dan gaan we het zo doen. De portefeuillehouder is ook weer aangeschoven. Het is dus agendapunt 8, beantwoording van de schriftelijke vraag van de fractie van GroenLinks. We hebben daarvoor een half uur, 35 minuten, en de portefeuillehouder is burgemeester Wienen. Er hebben zich geen insprekers gemeld en het agenderingsverzoek is bij de stukken toegevoegd.

Op verzoek van de commissie Bestuur wordt de beantwoording van deze vragen besproken met het college. De commissie Bestuur wordt gevraagd om een uitspraak te doen om boa’s de mogelijkheid te bieden om indien geloof dit voorschrijft religieuze symbolen openlijk te dragen. We gaan over tot behandeling en mevrouw Hamzad van GroenLinks, die de vraag ook heeft gesteld, die wil ik als eerste het woord geven. Mevrouw Hamzad, gaat uw gang. Mevrouw Hamzad: Dank u wel voorzitter voor het woord. Voorzitter, onlangs hebben verschillende steden regels ingesteld ter bevordering van diversiteit en solidariteit. GroenLinks is van mening dat dit verbod ongelijkheid creëert en gelijke kansen voor alle groepen belemmert, aangezien vrijheid van religie een fundamenteel mensenrecht is dat gerespecteerd moet worden. Voorzitter, dit is een schandalige vorm van uitsluiting van bevolkingsgroepen. GroenLinks vindt het ook belangrijk dat gemeenten als werkgever van boa's representatief zijn voor de gemeenschap die ze bedienen. Aangezien boa’s onder de verantwoordelijkheid van de lokale overheid vallen. Het streven is naar een inclusief personeelsbestand waarbij iedereen zichzelf kan zijn. Daarom pleiten wij ervoor religieuze uiting zoals een keppel of een hoofddoek toe te staan voor Boa’s. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, gaat uw gang.

31

Mevrouw Van Zetten: U heeft het over iedereen kan zichzelf zijn, vindt u dan- En over een schandalige manier van uitsluiting. Wat vindt u ervan als mensen met tatoeages gaan lopen? Mag dat dan van u ook als boa? Dat je hier je nek zo getatoeëerd hebt, mag dat ook? De voorzitter: Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dat zou mijn vraag zijn aan de burgemeester. Voor iemand met een keppeltje of een hoofddoek is niet toegestaan, is wel toegestaan voor tatoeage. Dat is ook mijn vraag aan de burgemeester. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Vindt u ook dat trouwambtenaren die tegen het homohuwelijk zijn, die mogen hun werk ook weigeren als een, hoe noem je dat, een homo ‘…’ wil trouwen bij het stadhuis, moet dat ook kunnen dat mensen zeggen dat werk ga ik niet doen, want ik ben nu mijzelf? De voorzitter: Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Wij vinden dat onze samenleving is veranderd. Het is niet meer jaren ‘70 of ’60. Onze samenleving is veranderd dus wij moeten nieuwe instrumenten vinden om inclusiviteit en diversiteit gewoon te waarborgen. De voorzitter: Mevrouw Hamzad. U heeft nog een laatste vraag, mevrouw Van Zetten? Mevrouw Van Zetten: Als je verwijst naar jaren ‘60 en ‘70.

Dat is juist de periode geweest dat die religie natuurlijk wel heel erg is teruggedrongen en het gaat hier natuurlijk eigenlijk: wat voor overheid ben je? En dat is scheiding kerk en staat en dat is toch zoals wij hier het gewend zijn. De voorzitter: Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank u wel voorzitter. Ik ga verder met mijn verhaal. Voorzitter, wij verzoeken het college om iedereen de mogelijkheid te geven een functie te vervullen zoals die van handhaving en toezicht, aangezien het dragen van een zichtbare religieuze uiting geen afbreuk doet aan de professionaliteit en onpartijdigheid van handhavers. Neutraliteit zit juist in professionaliteit en de kwaliteit van opleiding van boa's, ongeacht geslacht, huidskleur of religie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel. Haarlem zet zich in- zet zichzelf neer als een diverse, inclusieve en sociale stad. En dat is goed. Maar wat ons betreft kan daar een volgende stap in worden gezet en we zijn dan ook blij dat GroenLinks hier een vraag over heeft gesteld. En of de kledingvoorschriften van boa’s en de mogelijke ruimte voor religieuze uitingen erin een plek kunnen krijgen. Dus het is goed dat we daarover van gedachten kunnen wisselen vandaag. Voorzitter, de Partij voor de Dieren is voor een inclusief uniform.

Daarbij gaan we uit van de gedachte dat neutraliteit, zoals die van boa’s verwacht wordt in hun dagelijks werk, voortkomt uit hun gedrag en niet uit hun uiterlijk. Maar nu sluiten we mensen bij voorbaat al uit voor een belangrijk beroep. Zonde, want dat schaadt onze ambities op het gebied van emancipatie, maatschappelijke participatie en een divers personeelsbestand. Sterker nog, het College voor de Rechten van de Mens stelt dat de aanname dat mensen die zichtbaar religieus zijn, hun functie niet onpartijdig zouden kunnen uitoefenen, stigmatiserend en ineffectief is. De aanname dat als je laat zien religieus te zijn, en dat je dus niet neutraal en

32

onpartijdig kunt zou kunnen zijn, riekt naar discriminatie. Er wordt veel gesproken over een mogelijke landelijke richtlijn die de minister van Justitie wil gaan instellen. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, u heeft een interruptie van mevrouw Çimen, D66. Gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Dank u wel voorzitter. Nog even een punt over het College voor de Rechten van de Mens, want het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft ook gezegd dat het niet per definitie een inbreuk is op iemands godsdienstvrijheid als je zegt: we staan religieuze uitingen niet toe als in het land een duidelijke scheiding tussen kerk en staat is, bijvoorbeeld. Hoe leest u dat dan? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dat is dan zoals het Europees Hof, maar zij hebben juist ook aangegeven, het Europees Hof heeft een uitspraak gedaan dat juist een gemeente het vrij staat om bestaande beperkingen op het dragen van religieuze kenmerken, dat het hun ‘…’ heeft om ze af te schrappen als ze niet beperkend werken. Dus volgens mij zijn er twee kanten die het een werkgever in staat staan om die beperking eraf te halen. Er is ook, volgens mij juist door de gemeentes die dit nu hebben ingezet, uitgezocht dat die bevoegdheid niet door een ander lichaam of een orgaan kan worden beperkt, dus ook niet door de rijksoverheid.

De Partij voor de Dieren hoopt dan ook dat wij als raad en ook in college een stap kunnen zetten om de kledingvoorschriften van boa’s aan te passen en dat het mogelijk wordt om godsdienstige of levensbeschouwelijke uiting te dragen, zodat veel meer mensen het mooie en belangrijke beroep van boa kunnen gaan uitvoeren. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Çimen, D66. Gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Voorzitter. Laat ik maar beginnen met het principiële punt. De scheiding tussen kerk en staat is nog steeds een belangrijk en principieel uitgangspunt bij het leger, de politie en de boa's. Nou gaan wij als gemeente natuurlijk alleen over het uniform van de boa's. Maar religieuze en politieke uitingen moeten wat D66 betreft niet bij het uniform van boa's komen. Dit betekent zeker niet dat we twijfelen aan de professionaliteit of onpartijdigheid van religieuze mensen die ook veiligheidsbeambten willen zijn, of zijn. Maar de D66-fractie staat wel voor het uitgangspunt dat de staat neutraliteit uitstraalt. En we begrijpen dat dit een principiële discussie is en voor sommigen een gewetensvraag en ik hoop dat we elkaar ook die vrijheid en ruimte gunnen. Dan nog een paar praktische punten, voorzitter. Mijn fractie denkt niet dat het verstandig is dat gemeenten allemaal apart van elkaar gaan bepalen hoe ze hiermee omgaan en daar via de VNG een landelijke lijn in zou moeten komen.

Zeker ook omdat onze boa's zowel in Haarlem als in Zandvoort werken. Hoe denken de collega's in Zandvoort hierover? Heeft de burgemeester bijvoorbeeld een gesprek gehad met zijn collega op dit punt? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van den Broek, u had nog een vraag aan mevrouw Çimen. Mevrouw Van den Broek: Ik ben toch heel benieuwd hoe dat nou binnen D66 leeft, juist omdat er in volgens mij de andere steden D66 het voorstel wel heeft gesteund. Dus waar zit nu voor de Haarlemse fractie het verschil dat ze een andere afweging maken? De voorzitter: Mevrouw Çimen.

33

Mevrouw Çimen: Voor ons is de scheiding tussen kerk en staat zwaarwegender. Die is eeuwenoud en zwaar bevochten op het Europese continent. Volgens mij hebben individuen geheel het recht om naar eigen inzicht hun geloofsovertuiging te belijden, maar de staat is neutraal. Ik moet wel eerlijk zeggen: dit is wel een punt waar de D66-fractie, of de partij sorry, ook wel redelijk verdeeld over is. We hebben echt wel duidelijk een helft die dit graag wil en een helft die dit niet wil. Dus ik denk dat dat ook een mooie afspiegeling is van de discussie in de samenleving. De voorzitter: U heeft ook een interruptie van mevrouw Hamzad, gaat uw gang. Mevrouw Hamzad: Mijn vraag is aan mevrouw Çimen. Wie bepaalt wat neutraal en is daarvoor een standaard? De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Volgens mij hebben wij sinds de Verlichting ook een duidelijke scheiding tussen kerk en staat aangemaakt. De tradities en landen die bijvoorbeeld heel streng in Frankrijk, tot in de jaren ‘90 ook bijvoorbeeld in Turkije, hier wat minder, dus die bepalen we met elkaar. Dat is waar. De voorzitter: Dank u wel. Dit was uw termijn. Dan de heer Trompetter van de Actiepartij, gaat uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Dit voorstel is wel een discussiepunt geweest in onze fractie.

De vraag zou zijn of het wenselijk is dat in het land of zelfs in de regio verschillende vormen lijken te kunnen ontstaan als de boa’s hier en daar dan wel of niet hun religieuze opvattingen mogen uiten. Dan is nog de vraag of er nog een actie van de VNG op dit punt te verwachten valt of van de Tweede Kamer. Mogelijk zou dit dan, als het wat breder wordt, zouden meegenomen kunnen worden in het ontwerp van uniformen zoals in Engeland gebruikelijk is. Is het ook niet iets om over na te denken? Individuele expressie is voor onze fractie belangrijk. En wat betekent het voorstel dan, zoals Hart voor Haarlem ook al vroeg, voor andere uiterlijke kenmerken zoals tatoeages en sieraden? Mijn fractie is dan ook niet principieel tegen. Er leven nog veel vragen, zoals het er nu naar uitziet, is er nu geen meerderheid in de raad om dit te gaan doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? De heer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. De fractie van Jouw Haarlem vindt dit een totaal achterhaalde discussie. Dat professionaliteit en onafhankelijkheid door het dragen van een hoofddoekje, want daar gaat het natuurlijk om, ter discussie wordt gesteld wordt nergens door feiten onderbouwd. Tegenwoordig zijn hoofddoekjes, om het zo maar te noemen, een integraal onderdeel van onze samenleving geworden.