Transcript commissie Bestuur d d 11 december 2025

Maar nogmaals, waarom het een raadsvoorstel moet worden kan OPHaarlem eigenlijk niet bedenken, want het is helaas niet controleerbaar en je hoopt op elkaars integriteit. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel. Ik zal het kort houden. Wij kunnen gewoon deze uitgangspunten steunen en wat ons betreft een hamerstuk. De voorzitter: Dank u. De heer Drost van GroenLinks. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. Hartstikke goed dat dit toetsingskader er natuurlijk is, dat we er niet achteraan sukkelen maar dat we gewoon goede richtlijnen bij elkaar hebben. Die kunnen we ook steunen. Ik vond herkenbaar de risico's en de kansen natuurlijk. Ik moest ook nog wel denken aan de afgelopen verkiezingen in oktober. Toen bleek ook dat verschillende chatbots bij hun stemhulp ook al een bepaalde bias hadden en dat bijvoorbeeld GroenLinks-Partij van de Arbeid significant veel vaker uit die stemhulpen kwamen dan op basis van andere stemwijzers. Dat vind ik dat misschien niet zo heel erg, maar goed in zijn algemeenheid kun je natuurlijk wel zeggen dat dat gewoon niet goed is, die beïnvloeding. Dus goed dat dit er is en het is goed dat we dit ook zo nu en dan evolueren natuurlijk. De voorzitter: Dank u wel. Had u een interruptie of wilt u? U heeft een interruptie, van de heer Van den Raadt.

De heer Van den Raadt: Dat is een heel interessant punt wat GroenLinks aanbrengt. Laatst hadden we ergens een feestje met ambtenaren, toen hadden we het daar ook nog over. Maar toen bleek dat sommige gemeentes helemaal geen stemhulp meer gebruiken, onder andere door wat nu de heer Drost beschrijft. Dus mijn vraag aan GroenLinks is, zouden we eigenlijk in Haarlem ook niet eens moeten overwegen om de stemhulp niet meer te gebruiken? Onder andere door dit. De voorzitter: Ook hierbij moet ik er toch wel op wijzen dat dit een heel ander onderwerp is waar we het … Ja u haakt aan, maar het gaat wel over een ander onderwerp. Mijnheer Drost, gaat uw gang.

18

De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. We hebben een heel mooi gremium, het seniorenconvent, en daar bespreken we dit soort zaken of we stemhulpen gebruiken of niet en welke. En dan kunnen we dat allemaal met elkaar bespreken en dan komt daar wat uitrollen. Dus doe vooral mee. De voorzitter: Dat was uw bijdrage. Zijn er nog anderen? De heer Van den Raadt, Trots Haarlem. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Een vraag of wij nu de AI-geletterdheid, dat is in 2 februari ingevoerd. Als je daar niet aan voldoet dan krijg je per 2 augustus een boete. Lopen wij risico als gemeente dat wij boetes krijgen omdat wij medewerkers niet goed AI-geletterd hebben? Dat is mijn vraag aan de burgemeester. En de andere vraag is, er staat ook in de stukken dat er geen duurzame alternatieven zijn en dat AI veel water en energie gebruikt. We hebben natuurlijk meerdere malen hier klimaatcrisis … De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt, u heeft een interruptie van de heer Trompetter. Ja, u had het misschien niet in de gaten. Mijnheer Trompetter, gaat uw gang. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. Voorzitter, zoals ik net al tegen mijnheer Smit van OPHaarlem zei, het gaat hier niet om het AI-protocol voor de ambtelijke organisatie, maar het protocol voor de raad en de griffie.

En u gaat het onderwerp veranderen, dat doet u vanavond vaker, maar u heeft dus over een totaal ander ding wat er wel is, maar daar hebben we het nu niet over. De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, het college mag beslissen of ze het wel of niet interessante vragen over AI vindt. Omdat het hier over AI gaat stel ik die vragen. Als er weer wordt gezegd dat het totaal iets anders is, daar ben ik het er niet mee eens. Maar dat mag de burgemeester zelf beslissen dan. En anders dan merken we het wel als we binnenkort wel boetes krijgen. Maar ik ga weer verder met mijn verhaal en wat wel in de stukken in ieder geval genoemd staat, ik ga dat letterlijk herhalen, dat het nog veel energie en water gebruikt. En aangezien wij natuurlijk met ons goede gedrag verschillende klimaatcrises hebben uitgesproken in Haarlem en wij hebben natuurlijk ook nog het standpunt dat we reclameverboden invoeren voor vlees en auto's omdat het vervuilt en veel energie verbruikt, is eigenlijk mijn vraag als Trots Haarlem zijnde, zou het hier niet van toepassing zijn dat het college komt met een voorstel om een reclameverbod voor alle onderwerpen met AI hier uit te spreken in Haarlem? In de lijn met de weg die zij zijn ingezet. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in eerste termijn? Nee. Dan gaan we naar beantwoording door de burgemeester.

Voor zover u antwoorden kunt geven. Burgemeester Wienen: Sommige dingen zeker, want om te beginnen bij de bijdrage van de ChristenUnie. In het stuk staat onder 5.5 planning dat na een jaar de uitgangspunten en het naslagwerk geëvalueerd worden en indien nodig herzien en opnieuw aangeboden. Dus dat staat er gewoon in. De heer Procee, u heeft helemaal gelijk. Ik stel voor dat we die wijziging gewoon aanbrengen. Ik begrijp ook hoe dat dan komt. Maar in het blauwe stuk met de uitgangspunten staat aan het eind, we vermijden geen onnodige input. Bedoeld wordt natuurlijk we vermijden wel onnodige input. Dus dat is terecht geconstateerd. Het draait de betekenis precies om. Dan denk ik inderdaad de vraag van OPHaarlem, waarom doe je dit eigenlijk, waarom stel je het vast, kun je dit wel afdwingen. Dat staat in het stuk aangegeven, de overweging. In de vorige vergadering hebben we het er uitgebreider over gehad, moet je dat nu doen of niet doen. Maar we hebben meer zaken waarbij we een protocol hebben vastgesteld waarbij we bepaalde zaken over hoe we hier dingen willen aanpakken

19

vaststellen omdat we elkaar dan daar ook op kunnen aanspreken. Maar u heeft volkomen gelijk. Dit is geen juridisch bindend iets waarbij we achter het privégebruik of het als raadslid gebruiken van AI aan gaan. Maar dit is wel waar we met elkaar van zeggen, als we het op deze manier doen dan doen we het binnen de wet. Dus dan houden we ons aan de wet en dan proberen we ook op een fatsoenlijke manier met elkaar dit instrument te gebruiken. En daar kunnen we elkaar op aanspreken. Dat is de functie en zo is het voorgesteld. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Smit, OPH. De heer Smit: Dat beaam ik, geachte burgemeester. Maar is dan een raadsvoorstel … De voorzitter: Kunt u via de voorzitter praten? Maar gaat u verder. De heer Smit: De vraag is, is het dan ook inderdaad nuttig om het in raadsvoorstel te stoppen. Of zeg je kijk eens, dit hebben wij als raad vastgesteld, wij hoeven onszelf niet te dwingen via een raadsbesluit, want dat maakt niet uit. Maar we hebben het hier zichtbaar voor iedereen vastgesteld. De voorzitter: De burgemeester. Burgemeester Wienen: Dat is op zich nog wel een interessante discussie, maar hier discussiëren we over dingen maar nemen we geen besluiten. In de raad nemen we een besluit en als je zegt als raad hebben we dit met elkaar afgesproken, dat is feitelijk de betekenis van wat hier voorligt.

Dat staat er ook in en dat is vind ik de winst van de vorige bespreking. Want toen was het één geheel met het tweede deel Richtlijn en toetsingskader, het stond allemaal door elkaar heen. Daarvan is terecht gezegd, dat is helemaal verwarrend, haal het uit elkaar. Het zijn eigenlijk maar twee beknopte stukken met een aantal uitgangspunten waar we hier met elkaar van zeggen, dit zijn wat de raad betreft de uitgangspunten die voorliggen en we gaan ermee werken en na een jaar gaan we eens kijken hoe functioneert dat in de praktijk. Dan de vraag hoe zit dat dan met de ambtelijke organisatie, is dat niet veel belangrijker? Het is sowieso een heel ander onderwerp en dat onderwerp is zeer terecht dat daar gezegd wordt dat verdient toch ook aandacht. Dat is ook zo. De ambtenaren hebben overigens stringentere uitgangspunten dan u. Bij u zit er veel meer toch uiteindelijk uw eigen keuze, uw eigen verantwoordelijkheid. Bij ambtenaren is er gezegd van je kunt wel gebruik maken van deze AI-instrumenten en niet van die. Dat wordt vrij precies voorgeschreven. Alleen dat is niet door de raad voorgeschreven. Ik denk dat dat ook niet hoeft, want dat hoort echt bij het deel waar het college verantwoordelijk is voor het aansturen en functioneren van de ambtelijke organisatie. En dat moet wel zorgvuldig, want er is terecht gezegd daar bent u ook op aanspreekbaar.

Dus wij moeten zorgen dat we dat zorgvuldig doen, want daar zijn ook allerlei wettelijke regels van toepassing. En dat is ook openbaar, dus het is niet zo dat dat dan allemaal geheimzinnige zaken zijn. Dus u kunt kijken hoe is dat dan gebeurd. Maar het hoeft niet door de raad te worden vastgesteld. De voorzitter: Is het een interruptie of kunt u het nog in tweede termijn ook als vraag stellen? Mijnheer Smit, gaat uw gang. De heer Smit: Als een collega aan de overkant mij kan uitleggen dat dat document bestaat, die instructie, dan verbaast het OPHaarlem dat het niet aangereikt wordt. Want als u zegt we hebben de verantwoordelijkheid om ook te beoordelen of de ambtelijke organisatie goed functioneert, dan moeten we weten waar we op aanspreekbaar zijn. En dan kunt u zeggen het is geen geheim document, maar dan moet het ons aangereikt worden zodat we weten waar wij op enig moment in een hectische wereld mogelijk op aangesproken zouden

20

kunnen worden. En ik hoop dat u bereid bent om dat dan ook aan te reiken. Want er is niets geheims aan, dus ik moet het niet opzoeken in de krochten van het archief, maar ik moet het dan aangereikt krijgen. Dank u. De voorzitter: Uw vraag is helder, dank u wel. De burgemeester gaat verder met de beantwoording. Burgemeester Wienen: Op het moment dat raad zegt wij willen dat graag, dan krijgt dat toegestuurd. Maar nogmaals, waar u van uit mag gaan is dat in onze organisatie dat wij gewoon op een keurige manier regelen hoe dat werkt. En als u zegt dat interesseert mij, de heer Trompetter heeft dat technisch nagevraagd en die krijgt het ook onmiddellijk aangereikt. En als u nu zegt wij willen eigenlijk allemaal dat zien, uitstekend. Dat is geen probleem, er zitten geen geheimen in. Maar nogmaals, het is niet iets waar de raad een besluit over hoeft te nemen. De voorzitter: Mijnheer Smit. De heer Smit: Ik hoop in ieder geval dat de burgemeester mij niets verwijt met mijn vraag, maar dan moet de burgemeester gewoon zeggen de raad of OPHaarlem alleen, wie het niet hebben wil, hoeft het niet te lezen, die krijgt het in ieder geval aangeboden en weet dan hoe de organisatie daarmee omgaat, ook in relatie tot ons functioneren. De voorzitter: Dank u wel. Was u klaar met uw beantwoording? Burgemeester Wienen: Jazeker. En ik kan dan hooguit herhalen, dat is geen enkel probleem.

En ik ben helemaal niet verontwaardigd of neem u iets kwalijk, ik constateer alleen het zijn twee heel verschillende dingen. De voorzitter: Is er nog behoefte aan een tweede termijn? De heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ik had twee vragen gesteld, voorzitter. De voorzitter: Moment, nog anderen in tweede termijn? Nee. Dan gaan we nog een keer naar de beantwoording voor vragen die gesteld zijn. Burgemeester Wienen: Ik meen dat bij implicatie ik daarop geantwoord heb. Want u wilde weten lopen wij een risico en mijn antwoord is nee, wij hebben dat geregeld en daarmee hebben wij dat risico juist bestreden. Ik zal niet zeggen dat het onmogelijk is dat hier ooit iets niet goed gaat, maar het is wel in ieder geval onmogelijk dat er gezegd wordt het college heeft daar niets aan gedaan en dus zitten we hier met een levensgroot probleem. Nee, wij hebben dat dus geregeld en de heer Smit heeft gezegd ik zou het weleens willen zien, nou uitstekend. Dus dat is ook bij implicatie het antwoord op uw vraag. De voorzitter: Dan kunnen we het hierbij … U heeft nog een aanvullende vraag, mijnheer Van den Raadt? De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, omdat ik zei ik had twee vragen. Dit is een antwoord op één vraag.

Die andere vraag was in de rode lijn die we volgen in de raad om dingen te verbieden die slecht zijn voor het milieu, komt hier een reclameverbod op AI? Dat zou logisch zijn. Anders kom ik met een motie. De voorzitter: De heer Wienen.

21

Burgemeester Wienen: Dat plezier zou ik u niet willen ontnemen natuurlijk, maar er komt zeker niet een voorstel op dit moment daarvoor. Ik heb recent gezegd dat de enige manier van regulering van reclame die we hebben, dat loopt via ons contract voor de bushokjes en de openbare buitenruimte. Daar hebben we juist een uitvraag gedaan, dus er zijn geen nieuwe onderwerpen die we daar nu aan gaan toevoegen. En ik heb ook gezegd, ik kan me heel levendig voorstellen dat we volgende keer dat we nog eens met elkaar praten van willen we eigenlijk op deze manier reclame blijven maken of willen we daar anders naar gaan kijken. En dan komt dit ongetwijfeld ook aan de orde. U hoeft dat niet nu te regelen, want het kan nu niet. Dus ik zou de motie besparen en op een later moment kunnen we misschien in zijn algemeenheid eens kijken hoe willen we omgaan met reclame als dekking van kosten van de gemeente. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we aan de afronding toe zijn en dan kunnen we nog even constateren dat in het stuk wordt verbeterd dat we wel onnodige input vermijden, met hartelijke groet, en dat indien u dat wilt u ook het AI-protocol voor ambtenaren kunt krijgen. U krijgt het toegestuurd. Ik dacht het meer op aanvraag was. Burgemeester Wienen: Het is niet mijn portefeuille, maar dat is geen enkel probleem. De voorzitter: Goed, u krijgt het.

Dan kunnen we het hiermee afsluiten en dan zou ik willen voorstellen hoe gaat het naar de raad, ik zou zeggen als een hamerstuk. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik ga zeker een motie indienen en ik heb eigenlijk nog een nabrander over het stuk. Want die richtlijnen voor de raad, daar staat ook dat je mag geen afbeelding genereren. Maar wanneer ben ik eigenlijk een raadslid? De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt, we hebben het nu al besproken in twee termijnen. Ik ga niet nog een keertje nu de bespreking verder doen. Mijn vraag aan u als commissie was hoe gaan we het naar de raad brengen. Als u een motie wilt indienen, dan wordt het een bespreekpunt, een hamerstuk met stemverklaring, en dan kunt u altijd nog uw motie indienen. Mijnheer Smit. De heer Smit: Dat wilde ik inhoudelijk even toelichten. Ik denk dat het thema zo actueel is en zoveel vragen ook bij onze burgers neerlegt, hoe doet de gemeentewet het, zou ik het toch een tikje minachting voor het complexe en heel levende thema vinden om er alleen een hamerstuk van te maken. Dus sowieso hamerstuk met stemverklaring, want dat vind ik veel logischer dat je dan als raad ook aangeeft hoe je tot je eigen ondersteuning en functioneren daarbinnen bent gekomen. De voorzitter: Dan gaan we het als hamerstuk met stemverklaring naar de raad brengen. En dan is hiermee de vergadering beëindigd.

Het laatste agendapunt is besproken, we kunnen het gaan afronden. 10. Sluiting De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 10, de sluiting. Ik dank u allen hartelijk. Dit was de laatste vergadering van commissie Bestuur in 2025. Maar we hebben zo nog commissie Ontwikkeling, commissie Samenleving en volgende week nog de raad, dus we zijn nog niet helemaal klaar. Maar ik zie u in deze samenstelling graag weer in het volgende jaar op zoals het er nu naar uitziet 8 januari. Dank u wel. En de burgemeester, dank.

22