Printversie transcript

Mevrouw Barten: Het roept bij mij ook wel een vraag op, want u zegt inderdaad wel alleen de zonnepanelen en de rest on-hold, maar bijvoorbeeld isoleren en het ondersteunen van bewonersinitiatief, wilt u dat ook onhold zetten? Mevrouw De Goede: Nee, zeker niet, daar ga ik helemaal mee akkoord. De voorzitter: En mijnheer Aerssens, had u nog een interruptie of u laat dat zitten. Mevrouw De Goede. Mevrouw De Goede: Mij gaat over het stuk stand van zaken energievoorziening Haarlem, en er zijn best wel wat alarmerende dingen. Als ik even kijk wat daar gezegd wordt, dan is de vraag naar elektriciteit zo groot dat het net vol raakt en aansluitingen niet overal en altijd meer geheel vanzelfsprekend zijn. Zo zijn in verschillende ontwikkelprojecten gesprekken gaande waarin Liander aangeeft de zakelijke aansluitingen mogelijk niet te kunnen realiseren. Ik denk dat we eerst moeten afwachten of we voldoende netcapaciteit hebben want we kunnen toch niet riskeren dat we straks, als we alles aangelegd hebben, geen capaciteit hebben. Dank u wel. De voorzitter: U heeft nu een interruptie van de heer Jonker van D66. De heer Jonker: Ik vind het wel prachtig dat de SP zich druk maakt over de zakelijke aansluitingen, maar dat terzijde.

Ik vroeg me af, u zegt, wij willen alles collectief doen, maar wist u dat het warmtenet waar we het zo over gaan hebben, dat dat eigenlijk 100 procent in collectieve handen is, want wij hebben de helft als gemeente een kwart heeft de provincie en een kwart heeft eigenlijk de netbeheerder. Mevrouw De Goede: Dat is helemaal goed en dat is ook het enige positieve eraan vind ik, dat wij inderdaad als provincie en gemeente 75 procent van de aandelen hebben. Maar nou is mijn vraag van de op te richten Haarlemse warmtenet, dat is een BV waarin de aandelen volgestort gaan worden. Is er daar ook ruimte binnen

17

die BV voor andere warmteprojecten zoals zonnewarmte of is dit uitsluitend bedoeld voor warmtepompen? En dat is eigenlijk een vraag aan de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Jij moet eventjes wel de onderwerpen uit elkaar halen want we hebben het nu over TransitieVisie Warmte en straks gaan we het over het warmtenet Schalkwijk hebben. Ik geloof dat nu echt iedereen die wat wilde zeggen wat heeft gezegd en dan ga ik over naar wethouder Berkhout, gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Dank. Ik denk ook logisch dat we dit uitgebreid bespreken, dank dat u blij was met dit stuk. Het is echt ook, om even in te steken op de reactie van VVD, ingezet om nu gewoon aan de slag te gaan. Dit moet eigenlijk ook een beetje de houvast voor u als commissie worden, periodiek zeg ik dan even om u ... We gaan een volgende fase in, een uitvoeringsfase met een aantal no-regret maatregelen, gewoon isoleren, besparen en de grote projecten zoals in de visie bekend. En daar willen we u halfjaarlijks meenemen, maar ook, eerder hier besproken, natuurlijk in de P&C cyclus dus ook in de routekaart duurzaamheidsbegroting, die grote mijlpalen halen we, die lopen op schema.

Dus zowel het uitzoomen als het inzoomen op projecten, zonder daar gewoon echt elke commissie in de details te verzanden, want we willen ook gewoon tempo maken dus we proberen hier uiteindelijk u deze periode, komende jaren houvast in te gaan geven. Maar ook met de risico's daarbij evident, net capaciteit genoemd, maar ook vleermuizen als het om isoleren gaat. Dus we hebben dat ook geprobeerd bij u mee te geven, capaciteit, monitoring en wetgeving en zo proberen we denk ik eventjes gewoon even voor het proces de komende tijd. Afzonderlijke projecten kennen afzonderlijke processen, maar in principe is dit hoe ik u de komende tijd wil gaan meenemen. En daarnaast kunnen we altijd nog van gedachten wisselen als het echt een beetje lekker in de uitvoering gaat, hoe we ook gewoon de stad ingaan om met elkaar hier het goed beeld te krijgen hoe de energietransitie gaat en waar we tegenaan lopen. Maar dan eventjes inzoomend, ik denk dat het helemaal terecht is dat u zegt communicatie, hoe nemen we de Haarlemmers hierin mee, Haarlemse woningeigenaren, huurders. Want dit zal inderdaad sinds vorig jaar zeker, toen de energieprijzen begonnen te stijgen het gesprek zijn geweest in vele huishoudens.

En dan wil je ook duidelijkheid bieden als gemeente, dus dit plan van voor de zomer geeft aan dat er ook een communicatieproject komt om juist ook de aspecten die benoemd zijn door GroenLinks, maar ook de anderen ook gewoon mee te gaan nemen en daar hopen we ook snel mee aan de slag te gaat. Het is niet zo dat er nu niks is hè, dus ik weet niet of u allemaal de website kent, daar staat gewoon Haarlem.nl gasvrijer, wat kan ik doen? Ben ik koopeigenaar, ben ik dit, het is niet alsof we helemaal niets doen dus dat zou ik wel willen meegeven. We hebben gewoon ook succesvolle campagnes, mogen ook blij zijn dat we de groene mug jarenlang hier hebben gehad in de stad, zodat ook die bewustwording en de bekendheid ermee is. Maar wat ik ook ... Dus ik zoek ook altijd eventjes, ik leer ook elke dag in wat u precies van communicatie wenst. Ik hoorde namelijk ook geluiden, ook van Jouw Haarlem van, we hebben behoefte aan die praktische weet van wat moet ik ... Of ook Actiepartij zei dat ook.

Ja ik wil ook iets, ik moet iets, die fase zitten de meeste huishoudens, meeste Haarlemmers wel in, maar wat dan? En dan wil je eigenlijk niet dat isolatiefolie gesprek hebben, maar dan wil je iets meer, dan wil je weten van, een warmtepomp is dat dan de oplossing of moet ik toch aansluiten op een warmtenet, kan dat in mijn wijk? Dat gesprek en daar heb je ook duidelijkheid voor nodig, dus dat is niet alleen maar dat een communicatiemedewerker die opdracht krijgt, die heeft ook een kaart nodig of een goed verhaal dat dat klopt. En daar komt inhoud en communicatieplan gaat soms hand in hand maar ontwikkelt zich ook, zeg ik dan maar eventjes in algemene zin. Dus we hebben gelukkig een TransitieVisie Warmte in 2021 vastgesteld, dat is het kader waarbinnen ik deze uitvoering met u bespreek en aan de slag ga, maar die gaan we ook weer actualiseren. Er doen zich ook ontwikkelingen voor dus volgend jaar komen de actualiseringen van dit kader en daarmee hoop je ook dat die nauwkeuriger wordt. Dat is in al die jaren steeds geweest en dat je dus ook duidelijkheid kan bieden in buurten, in gebieden. En gelukkig gaat dat samen met die rijksmiddelen die CDOKE middelen, die artikel 2 middelen. Want inderdaad, de VVD zei het ook, het geld is

18

nu overgemaakt door het rijk. Dus we kunnen voor capaciteit van de gemeentelijke organisatie, maar ook voor informatievoorziening, projectleiders, milieuzones zit ook een hele uitleg hoe je dat kan besteden, dus we kunnen ook onze organisatie opschalen en ook meer gebiedsgericht gaan werken als het gaat om communicatie. Maar ook gewoon projectmatig gaan werken als het gaat om isolatieprojecten en zo verder, dus het komt op stoom, daar word ik als wethouder gelukkig van en dat is volgens mij ook in ieder geval de opdracht ook van het coalitieakkoord Actie. Dus je ziet die tendens de komende jaren, maar ik neem al ... Eventjes kijken hoor, ik ga nu even uw vragen af GroenLinks, ik neem dat ter harte een aantal zaken die u zegt over de suggesties voor de communicatie en daarnaast heeft het ook over de bewonersinitiatief en ook andere partijen noemen dat. Ik denk dat dat cruciaal is, het is niet zozeer dat de gemeente maar eventjes verordonneert in een wijk dat het gebeurt. We zoeken, dat doen we op verschillende manieren, dat doen we met de corporaties, maar die zullen bij instemming bij hun huurders langsgaan. We gaan bij VvE's in gesprek met de VvE's, adviseren de VvE's dus elk type woning of eigenaarsconstructie, maar ook elk gebied vraagt om een maatwerkaanpak en zo gaan we ...

Maar dan heb je goud in handen als je betrokken bewoners hebt in een buurt en die zijn er in sommige buurten, dat zie je met name ook in bepaalde delen van de stad, dat is ontzettend waardevol. Dus daar komt ook een zittend projectplan, daar werken we ook nader dus ook daar suggesties van kan je die ondersteunen, kan je die eventjes helpen waar ze tegenaan lopen ,of het huisvesting is of financiële vergoeding, dat komt op zich allemaal terug en hopelijk ook het Ramplaankwartier is ook ooit gestart als bewonersinitiatief. Ik vind het nu wat groter dan dat, maar dat is wel ... Je ziet dat het volle zalen trekt als het de buren zijn die zeggen we doen dit, in plaats van de gemeente. De voorzitter: Interruptie van de heer Amand van Trots Haarlem De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor nu steeds het Ramplaankwartier, maar die kunnen toch niet hetzelfde doen als de mensen in Haarlem-Oost of zo? Dus dat dat slaat toch helemaal nergens op. Het is gewoon zo, het moet betaalbaar blijven, de mensen moeten doen geholpen worden, financieel hoe dan ook coöperatief zou misschien nog een oplossing wezen. Misschien is dat een goede suggestie voor u als wethouder, om dat te overwegen dat al die mensen dan ook terecht kunnen en dat lijkt Trots Haarlem natuurlijk wel een ideaal punt om dat eens over na te denken De voorzitter: Wethouder Berkhout.

Wethouder Berkhout: Het mooie is dat dat ook gebeurt en dat betaalbaarheid een behoorlijk uitgangspunt is, of het nou aanpak voor energiearmoede is waar je dat ziet, maar ook eerlijk gezegd, als je kijkt naar het Ramplaankwartier is dat niet een logische wijk om een warmtenet te starten gezien de jaren-30 woningen en de kosten die daarbij gepaard gaan. En volgens mij is wat het Ramplaan het zonnewarmtenet daar voor ons uitzoekt met rijksmiddelen, is om een betaalbaar instrument neer te zetten wat ook mogelijk is in andere wijken. Dus volgens mij wordt ... Dat is de opdracht, het is niet alleen, zorg even dat mensen die het wel kunnen betalen dit kunnen, dus ik hoor uw signaal duidelijk, maar het is volgens mij ook het signaal wat ik al jarenlang hoor van deze raad, de energietransitie moet een betaalbare zijn, dus dat zit echt wel tussen de oren. Even kijken, ik moet sneller door denk ik. Actiepartij, neem mensen mee, heel belangrijk en wanneer opschalen? We gaan dus nu opschalen ook met die rijksmiddelen, dus er worden nu mensen aangenomen, geworven om dat de komende jaren echt uit te gaan bouwen. Jouw Haarlem, even kijken, u doelt ook inderdaad op ... U gaf uzelf als voorbeeld, maar ik denk dat we zowel in onze aanpak dit ook meenemen of het nou communicatie is of wijkgericht van, wat kan ik in mijn wijk, ik wil daar duidelijkheid over.

Maar ook in onze geactualiseerde TransitieVisie Warmte. Wat dat precies betekent voor verschillende wijken in de stad, die misschien daar nu vragen over hebben. Het centrum zegt dan, welke bron, ook hier komt trouwens ook weer

19

de bronnenstrategie wordt eventjes geactualiseerd. En dan kan je zien wat zowel de aanpak is, je probeert zoveel mogelijk duidelijkheid weer te bieden voor bepaalde woonwijken, wat je kan doen, wat je niet kan doen. En dan de Partij voor de Dieren, ik denk dat dat wel belangrijk is in de kadernota, heeft u geld vrijgegeven voor het soortenmanagementplan? Zeg maar eventjes en dat is precies ... Is er een interruptie? Ik denk dat dat is het plan waar de stadsecoloog ook mee aan de slag gaat, dus u heeft ongeveer 500.000 ter beschikking gesteld om juist dit waar we nu tegenaan lopen, waar ook de vertraging mogelijk optreedt, als je een corporatie wil hebben. De lager label aanpak bij de corporaties hebben we ook middelen voor beschikbaar gesteld, die willen echt tempo maken, maar die lopen tegen die spouwmuren aan waar je dan steeds afzonderlijk een onderzoek of een vergunning voor moet verstrekken, omdat daar mogelijk vleermuizen zich in kunnen bevinden. Hoe gaan we dit nou zorgvuldig doen met ook oog voor de biodiversiteit en daar is een aanpak voor ontwikkeld, daar hebben we gelukkig dus ook ... U heeft daar middelen voor vrijgegeven, dus dat pakken we op, want dat kan vertraging opleveren, maar dit moet je ook zorgvuldig doen, dus gelukkig kunnen we daarmee verder om ... Dat risico hadden we al geanalyseerd, maar u heeft ons ook de middelen gegeven om daar stap in te zetten.

De voorzitter: Nu leek er een interruptie te zijn van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Maar ik dacht, ik laat u even uitpraten. Wat ik met mijn eigen voorbeeld voornamelijk bedoelde zijn de gemengde wijken, de wijken waar dus niet een-twee-drie een oplossing voorhanden is, die inderdaad bestaan uit een mix van mensen die minder draagkrachtig zijn, maar mensen die ook al bijvoorbeeld op leeftijd zijn en die niet, het klinkt wat bot, maar niet per se voor 2040 al hun huis hebben overgedragen aan iemand anders. Hoe gaan we nou als Haarlem zorgen dat iedereen ook echt van het gas af is in 2040, want ik heb die visie ook, maar hoe komen we daar dan voor die laatste stukjes die heel ingewikkeld zijn, want daar ... Ik denk dat we het niet gaan redden op deze manier. De voorzitter: Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Ik snap dat, er is ook ongelooflijk veel werk aan de winkel, je hoopt ook echt op een versnelling. Maar u ziet ook, het is niet per se een wijkaanpak, het is ook vaak een aanpak die gericht is op, wat maakt nou de meeste massa? Dus we hebben ook een VvE aanpak en dus daar probeer je gewoon 20.000 huishoudens, een significant deel van de Haarlemse huizenvoorraad in een keer mee te pakken. Dat is versnipperd, zeg ik dan maar eventjes, in de stad of de corporaties hebben ook een bezit van meer dan 20.000 huurwoningen.

Daar probeer je met prestatieafspraken en afzonderlijke projecten ook stappen in te zetten, dus in elke wijk tref je van alles aan en dus we proberen zo ... Dit is een veelgelaagd probleem, maar we proberen wel een zorgvuldige aanpak, maar er zal een versnelling moeten komen, er zal ook ... Een aantal van u had het ook over rijksbeleid sturing, op wetgeving sturing, je kan natuurlijk prikkels inbouwen of je kan het op een andere manier doen. Wat op zich helpt, is bijvoorbeeld de cv-ketel regeling die laatst door de minister is aangekondigd, dat je een voor vooruitzienbaarheid creëert en daarin ook keuzes bij mensen meegeeft. Ik denk het niet dat ik u met een paar zinnen tegemoet kan komen aan de complexiteit of de vragen die u heeft, maar dit is wel de essentie van de TransitieVisie Warmte hoe we die in Haarlem voor ons zien en ook weer straks bij de herijking willen gaan uitvoeren. De voorzitter: Mevrouw Scholten, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Er is alleen een kleine verhelderingsvraag hoor, dan ... Maar zien we het dan zo voor ons dat we echt eerst de grote klappen maken van de 21.100 en daarna gaan kijken wat er nog aan losse snippertjes overblijft, moet ik het zo voor me zien?

20

De voorzitter: Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: U ziet, we hebben we hebben de routekaart CO2-reductie, ik denk dat we die even in de hand moeten nemen, 60 procent CO2-reductie. Een heel groot deel zit ook in isoleren en energie besparen, lage label aanpak, hij is onderverdeeld en een aantal zit inderdaad het echt aardgasvrij maken maar een aantal zit ook in het aardgasvrij ready maken. Dus we hebben hem echt wel onderverdeeld, dan zie je ook wat dat doet uiteindelijk met kilotonnen en wat nog de opgave is in 2030, dus hier zit een hele wereld achter aan afpellen, hoe we dat kunnen doen. Maar we zien ook dat inderdaad de praktijk soms weerbarstig is, het tempo van het warmtenet, daar gaan we het straks over hebben, dat loopt wat uit in de tijd. Maar misschien kunnen wij een versnelling maken met de isolatieaanpak, zo moet je uiteindelijk dit verhaal te lijf gaan. Afpellen, stap voor stap en dan hopen we uiteindelijk dat we in een bepaalde dynamiek komen, dat we dit kunnen realiseren. Dat is even wat ik er nu over kan zeggen, er is heel veel over te zeggen, maar de aanpak zit ook echt in de TVW en in de routekaart en daar zijn projecten uitgedestilleerd en die ziet u nu in de uitvoeringsprogramma die hier nu voor u liggen om gewoon in ieder geval aan de slag te gaan.

En u houdt mij, u controleert mij op, die doelstellingen halen we die en daar houden we elkaar op de hoogte, als ik zeg, ik heb iets extra's nodig om dit te realiseren. Ik denk dat we op zo'n manier dit moeten gaan tackelen, zeg ik dan maar eventjes heel opportunistisch. Dan gaan we snel door, Partij van de Arbeid zegt, maak het nou eens die makkelijke knop op de website, wat kan ik doen? Maar gaf ook aan particuliere huurders, pas op dat die tussen wal en schip raken. Ik denk dat u daar een punt aanstipt, tegelijkertijd denk ik, wij mikken wel op de verhuurders, wij mikken op de woningeigenaren, we mikken niet op de huurders dat zij iets moeten gaan doen, wij mikken op de verhuurders dat ze iets moeten gaan doen, dus daar is het even '...' Eventjes kijken dan, de VVD gaf ook mooie communicatiesuggestie, maak eigenlijk ... Zorg niet dat er gewoon 1000 man al die Haarlemse straten afloopt, maar kijken of je een soort van op de website een stroomschema kan organiseren van, mijn adres invoeren of mijn type woning en dat je zo hem doorloopt en dat je dan aan het eind iemand te pakken krijgt of een lijstje met partijen, liefst lokaal, die dat kunnen doen, is een hele logische gedachte.

En inderdaad, de bedrijven moeten ook de label C verplichting, maar daar werken we ook aan, niet alleen met stokken, maar juist ook met wortel, energiescans gratis, samen met de onderneming, met de omgevingsdienst. Even kijken, Hart voor Haarlem, dus wat ik net ook aangaf ... Hart voor Haarlem duidde dan inderdaad als een mogelijke risico dat we vertraging oplopen als we eigenlijk geen soortenmanagementplan hebben om onze fauna, om onze isolatie te gaan versnellen. Dat klopt, dat hebben we ook geconstateerd als risico, dus daarom hopen we ook ... We moeten daar volgens mij ook nog het gesprek aangaan met de provincie bevoegd gezag op dit vlak, maar we hebben in ieder geval de middelen, zei ik al, dus dat werken we aan. Dan de warmtewet of de wet collectieve warmtevoorziening, dat heeft natuurlijk een dynamiek met zich teweeggebracht als het gaat om private partijen. Tegelijkertijd zien wij geen consequenties voor onze warmtenetten in deze stad, zoals we ze nu voor ogen hebben, die kunnen daar ook onderdoor. Maar als u mij vraagt om een visie op wat dat teweegbrengt, dat zit nu ook denk ik in verkiezingstijd even welke lijn wordt ingezet na de verkiezing denk ik dan maar. Dan gaf u nog eventjes aan van, welke rol pakt u, faciliterende of stimulerende, maar ook eigenlijk een regierol, als het gaat om het Haarlems warmtenetwerkbedrijf of het warmtenet.

Dat klopt, dus we hebben eigenlijk 76.000 woningen in deze stad, daar zeggen we, veel zullen ook echt zelf in positie moeten worden gebracht voor individuele oplossing om dat zelf te doen en daar moeten we die faciliterende en stimulerende rol in hebben. Maar, ik heb ook een aantal kaderstellende opdrachten van u gekregen om als het gaat om governance, om betaalbaarheid te kunnen garanderen voor Haarlemmers. En daar zit eigenlijk die regierol die u mij vroeg, laat het niet volledig aan de markt als het gaat om dit soort warmtenetten, maar stuur op betaalbaarheid en dat is de opdracht die ik dan voor '...' ter harte neem. De voorzitter: Een interruptie van de heer Mohr van Hart voor Haarlem.

21

De heer Mohr: Dank u wel, dat is inderdaad een begin van een antwoord, maar wat ik u vroeg, wethouder, is om te reflecteren op een aantal evidente risico's en de mate waarin die risico's realisatie van deze visie in de weg zitten, belemmeren. U schetste en constateert, dat zijn risico's, maar ik wilde eigenlijk van u een stapje meer, namelijk wat betekenen deze risico's voor de mate waarin u deze visie gaat realiseren de komende jaren? Wethouder Berkhout: We hebben er een aantal geconstateerd, dus capaciteit, we werven dus ik denk, we zijn goed op weg. Netcongestie, klopt inderdaad, we hebben de bijlage toegestuurd, geactualiseerd van, dat houden we in de gaten, we hebben nauwe gesprekken met Liander. Ik voorzie op dit moment dat dat nog uit kan, maar dat is natuurlijk een hele ... Maar daar proberen we ook in regionaal provinciaal verband met Liander die gesprekken te voeren, hoe kunnen wij dat optimaliseren, dus dan zit je helemaal in de beheersmaatregelen met Liander. Wetgeving houden we in de gaten, maar lijkt dus voor de WCW niet voor ons een vertragende factor op dit moment en soortenmanagementplan of tenminste die fauna ... Actief dus u om 450 duizend euro krediet gevraagd, Dus we zitten heel erg ...

We hebben ze in kaart en we sturen op beheersmaatregelen, dus op dit moment denk ik nog, we kunnen we kunnen door, maar dit netcongres die kan een dynamiek doormaken en zo verder. Dus ik denk dat we dat halfjaarlijks met elkaar of in de routekaart met elkaar even moeten blijven controleren, in de gaten houden en dat zal ik zeker doen. Even kijken hoor, D66, zet in op actie, ga voor isoleren, hopelijk dat doen we hier ook inderdaad, hebben ook de rijksmiddelen, subsidies voor aangevraagd. En wat ook wel interessant is, we proberen de komende zeven jaar een enorme klapper te slaan in de reductie van het aantal kiloton in deze stad en dat is gelukkig, dat heeft u ook in een routekaart kunnen zien. Dan resteert eigenlijk nog zo'n 73 kiloton voor de gebouwde omgeving voor woningbouw. En dat is eigenlijk, dat kan je zeggen dat is de grote bulk van aardgas vrijmaken, maar je hoopt dan toch dat je de overgrote bulk van deze woning in ieder geval ook behoorlijk hun energieverbruik hebt kunnen laten reduceren, dus ik denk dat we ... Maar het betekent ook, nu al klaarzetten voor het volgende decennium, welke projecten we gaan doen, ik denk ook dat we daar met elkaar dat ik u aan het hand moet meenemen, hoe we dat voor ons zien de komende jaren. Dan heeft het CDA, geothermie, zit in de bronnenkaart, zit in de TVW.

Gaat niet vanzelf, maar lijkt nog altijd als bron als zodanig wel aan een aantal voordelen te voldoen. Het zit in onze eigen ondergrond, het is hoge temperatuur, tegelijkertijd je hebt daar wel een aantal dingen voor nodig, investeringen om daarbij te komen, het moet werkbaar zijn en uiteindelijk met afzet om dat weg te kunnen zetten. Dus die eerste zijn we mee bezig om te kijken, hoe kunnen we ook bij de provincie of bij de andere partijen middelen voor vrijmaken, maar we moeten ook eventjes zoeken, ik denk dat we in de opgave dit nog altijd kunnen gebruiken, soms kan je ... Dat hebben ook met u eerder besproken, we kunnen beginnen in de Waarderpolder, met restwarme van het datacenter. Als dat warmtenet eenmaal ligt daar, dan kan je kijken hoe zit dat er in de jaren 30-40 uit, dan hoop ik dat we met elkaar ook die overweging maximaal hebben gemaakt en we komen bij de actualisering van de bronnenkaart er bij u op terug. En daar kan dan ook PVT, aquathermie, de hele ontwikkeling die de afgelopen jaren sinds 21 zijn geweest ook bij u terugkomen en de TVW wordt ook nauwkeuriger. Dus het voorbeeld wat u op de kaart gaf, moet daar dan ook scherper worden. Dus ik denk evident dat u dat zegt, dat zijn nu nog vlekjes die ... Beschermd stadsgezicht kan dat uit, daar moeten we echt aan gaan aanscherpen. Ik zit nog eventjes te zoeken, u gaf even die ...

Volledig geeft soms een blik van hoe hard het gaat, wat dat betreft is het mooi, niet het onderwerp van vandaag, maar eergisteren kwam uit dat we 10,2 Megawatt in 2022 gaan opwekken, hebben gerealiseerd, 50 procent meer dan het jaar daarop in Haarlem. Dus zonnepanelen hebben een flinke best genomen. Ik zit ook even te zoeken, 2021 was ook een coronajaar, veel mensen zaten thuis, misschien doet dat iets met de gas. 22 had een enorme, ik denk dat we daar een enorme reductie gaan zien, want de gasprijzen stegen, maar kan je daar een patroon uithalen? Moeilijk, maar we moeten dat in de gaten houden en we kijken soms terug als het gaat om de duurzaamheidsbegroting in de monitor, helaas kijken we soms

22

twee jaar terug in plaats van dat we actueel weten wat het effect is. Even kijken hoor, Trots zei, zet het maar allemaal de ijskast, ik denk dat u zich ook moet realiseren dat er ook een prijskaartje zit aan niets doen. Of het nou is met mensen die straks het stookseizoen weer ingaan volgende maand, die verwachten toch wel dat wij ook echt iets doen, dus dat zou ik willen teruggeven. En tot slot op de SP, u had het ook eventjes over een aantal dingen over opwek, zonnepanelen fractievoorzitter heeft het ook bij de kadernota gezegd dat u werkt aan een voorstel voor collectieve zonnepanelen. Dit is natuurlijk inderdaad eventjes de TransitieVisie Warmte, dus het warmtedeel, we komen wel eerste kwartaal volgend jaar met een actualisering van het actieplan Schone opwek. Dus ik ben heel benieuwd naar uw ideeën, maar dan is dat het moment dat wij het als college bij u weer presenteren. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel voor de uitgebreide beantwoording, u heeft een interruptie, mevrouw De Goede. Mevrouw De Goede: Ik had nog een aanvullende vraag. De voorzitter: Ik ga eventjes vragen of er nog behoefte is aan een tweede termijn, dat is er, dan heeft u nu uw tweede termijn. Gaat uw gang, mevrouw De Goede, SP. Mevrouw De Goede: Ga ik hem weer aanzetten.

Ik had gevraagd over, dat is misschien voor Schalkwijk, want ik heb deze vraag gesteld inderdaad, of er ook bij het oprichten van de BV of daar dan ook ruimte is voor andere warmteprojecten, zoals opwekking van de warmte door zonnepanelen. Maar de voorzitter gaf al aan dat daar misschien antwoord op wordt gegeven tijdens het volgende agendapunt, kan ik daarvan op aan dat u die vraag daarin meeneemt? Dank u wel. Mevrouw Barten: Hartelijk dank voor alle toelichting van de wethouder, nog een paar specifieke vragen die ik had gesteld waar ik nog geen antwoord volgens mij op heb. Ten eerste komen er in alle wijken komend stookseizoen voorlichtingsavonden, zodat mensen gewoon weten waar ze aan toe zijn en aan de slag kunnen. Naast alle online-informatie en noem maar op, maar echt voorlichtingsavonden in de wijk. Ten tweede de suggestie van het energieverbruik op postcodegebied, om dat mee te nemen in de communicatiestrategie, gaat het inderdaad gebeuren? Ik heb nog even nagezocht, dat zijn data bij het CBS bekend en ten derde komt het communicatieplan en het plan om initiatieven te ondersteunen ook naar de commissie wat ons betreft bij de ter kennisname stukken, maar dat we dat wel even kunnen zien als het er is. De voorzitter: Dank u wel, is er dan verder nog iemand in het tweede termijn? Dat lijkt niet het geval te zijn, wethouder Berkhout, aan u het woord.

Wethouder Berkhout: Volgens mij dat eerste dat ... Nee, ik denk dat dat uw wens is, maar volgens mij is dat niet realiseerbaar, niet in zo'n fysieke vorm, voorlichtingsavonden in alle wijken. Ik weet ook niet zo goed wat diegene daar dan moet vertellen of dat opweegt op dit moment tegen die inzet, dus ik snap uw wens, maar volgens mij zou zoiets juist ... Als je weet, als we een actualisering ... Als u heeft vastgesteld, in deze wijk komt dat en dat komt dat, maar als u nu zegt, ik wil iemand volgende week in die wijk hebben staan en die zegt, wordt het een collectief of individuele oplossing? Die zegt, ik moet even het beleid van de raad afwachten volgend jaar, heeft hij daar ook niks aan. Dus volgens mij is die timing ... Ik snap dat u zegt, mensen willen weten of ze kunnen besparen als het stookseizoen weer plaatsvindt, maar die duidelijkheid van wat er in je gebied gebeurt, heb je dus nog niet volgende maand, dus denk dat dat is niet het voorstel van het college. Die tweede, ik denk dat het in interessante indicator is, energiegebruik op postcode, maar ik denk dat het ook wel wat ... We hebben vaak discussies ook over privacy hier, we hebben vaak ook discussies over confronterend en hoe krijg je iedereen mee? Dus ik denk dat het goed is voor ons misschien om te wegen waar zetten we onze

23

inzet op in, maar als we dat ... Ik hoop dat u misschien dat bedoelt, maar als we de wijk instappen en zeggen, u verbruikt wel heel veel, ik weet niet of dat het goede gesprek op gang brengt zeg ik maar eventjes. Ik zocht even hoe u dat voor zich ziet. En die laatste ... De voorzitter: Interruptie van mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Korte reactie, het gaat natuurlijk niet om de privacy en het blijft een postcodegebied, dus het is globaal. Maar wel dat je dan met de communicatie gewoon daar wel op in kunt zetten van, we weten dat er op bepaalde plekken heel veel energie gebruikt zo is, als er echt uitschieters inzitten om daar gewoon, hoe zeg je dat, intensiever die wijk in te gaan van, dat die informatie beschikbaar is, wat mensen weten wat ze kunnen doen, waar ze tegen aanlopen. Want dat gaat ons gewoon sneller helpen om die doelen te realiseren. De voorzitter: Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Ik denk dat het een goede suggestie is om even mee te nemen, maar ik zit ook eventjes te zoeken, want volgens mij hebben energiearmoede aanpak waar we dus echt kijken naar ... Ook hier, als we oneindige capaciteit hadden, had ik graag alles meegenomen.

Maar voor mij is het ook een afwegen als college om te zeggen, waar zet je je schaarse middelen op in? En ik zoek dan even dat we juist inderdaad lagere inkomens, daar willen we kijken, hoe kunnen we dat snel omlaag krijgen? Ik kan me ook voorstellen dat er uitkomt dat bepaalde wijken in Haarlem waar het gemiddelde inkomen iets hoger is, dat daar dan dat zit, maar volgens mij heb ik de opdracht gekregen van u in het coalitieakkoord voor die energiearmoede, om die te lijf te gaan de komende winter. Dus ik denk dat ik hem ook zo even moet wegen. Mevrouw Barten: En natuurlijk om CO2 te reduceren dus, die mensen kunnen dat evengoed nog wel zelf betalen, maar het is ook een deel van informatievoorziening en ontzorgen om ze gewoon over die drempel te helpen. De voorzitter: Maar ik denk dat we nu echt wel heel erg de diepte ingaan, want het is een TransitieVisie, niet een transitie punten programma, het gaat wat de wethouder ... Wethouder Berkhout: Ik krijg hier mee dat we het al meenemen, geruststellender dan dat krijg je niet te horen. En tot slot die plannen, volgens mij ... Dat is misschien wel even goed om duidelijk te hebben, dit zijn vaak ook niet meer collegebesluiten. We zitten nu in een dusdanige fase van de uitvoering, gelukkig, dat u de kaders heeft meegevoerd, dat we collegebesluiten uitvoeringsagenda hebben neergezet en dat het separate projecten worden.

En dan komt het op een niveau dat het gewoon aan de slag gaan is, dus ik zou u graag willen meenemen in die voortgangsrapportages zoals voortgezet, maar afzonderlijke ... Volgens mij moeten we met elkaar ook dat tempo vasthouden, dus ik neem al deze suggesties ter harte, echt waar, maar dit is ook echt iets waar ik gewoon eigenlijk mee aan de slag wil gaan in plaats van dat hier op bestuurlijk niveau dan te bespreken. Dank u wel De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan zijn we ... Heeft u een interruptie, mevrouw Jacobsz? Dan moet u op een andere manier aan uw antwoord komen, want dan hebben we het stuk uitgebreid besproken, zeer uitgebreid besproken en het gaat niet door naar de raad. En dan stel ik voor dat we even 20 minuten pauze nemen om snel wat te eten en dan gaan we vol goede moed, met heel weinig spreektijd voor het college, verder met warmtenet Schalkwijk.

24

9.

Warmtenet Schalkwijk: Conditioneel investeringsbesluit eerste cluster De voorzitter: Welkom terug, allemaal. Ik heropen de vergadering weer en dan gaan we door naar het laatste inhoudelijke agendapunt van deze avond, warmtenet Schalkwijk, het conditioneel investeringsbesluit eerste cluster. En we hebben het in deze commissie al veel vaker over een warmtenet in Schalkwijk gehad en vandaag dus het conditioneel investeringsbesluit van het college, investeringsbeleid met condities, het binnenhalen van subsidies, het aanvragen van vergunningen en het ophalen van instemming bij de huurders. En op grond van het conditioneel investeringsbesluit kan het publieke netwerkbedrijf Haarlems Warmtenetwerk notarieel worden opgericht en kan de ontwikkelfase voor het eerste cluster van het warmtenet worden afgerond. En als het goed is zullen wij in november waarschijnlijk nog in de raad gaan spreken over het echte oprichten en het volstorten van de aandelen, dus het gaat zeker vaker terugkomen. En we hebben ook nog een inspreker die al een tijdje zit te wachten, excuses daarvoor en fijn dat u hier bent. Dat is Marieke Heilbron, zij is directeur bestuurder van Elan Wonen en u wil ons in drie minuten wat vertellen, want u maakt deel uit van het warmtenet en u wil daar wat meer over vertellen. U heeft zo meteen drie minuten de tijd, dat is heel kort zei ik uit ervaring.

Het mag geen inname van ambtenaren noemen, want die kunnen zich niet verdedigen, zeg ik altijd tegen insprekers, maar het zal bij u wel loslopen. En zo meteen kunt u de rechterknop gaan indrukken en dan gaat uw tijd lopen en dan is aan u het woord, gaat uw gang. Mevrouw Heilbron: Dank u wel. Fijn dat ik hier aanwezig mag zijn om in te spreken. Ik ben blij dat dit besluit nu voorligt, want vanuit Elan Wonen willen we heel graag onze bestaande woningen verduurzamen met natuurlijk als prachtige stap om naar gasloos te gaan. En we hebben het afgelopen jaar in samenwerking met de partijen die ook in de stukken genoemd staan, heel goede stappen gezet om goed te onderzoeken wat nou de beste manier is om dat doel te bereiken wat we allemaal hebben, namelijk gasloze woningen. Maar ook, ik heb het woord betaalbaarheid al vaker horen vallen vanavond, dat is voor ons natuurlijk heel belangrijk, meer wooncomfort voor onze huurders, maar ook dat het betaalbaar blijft. En met het stuk wat nu voorligt kunnen we daar een prachtige eerste stap mee zetten. Voor ons een grote stap, ruim 900 woningen in Meerwijk kunnen we dan gasloos maken en ik kijk daar dus naar uit. Er zitten ook nog wel spannende dingen in, financiering blijft spannend en dat is ook waar we de overheid en subsidies voor nodig blijven hebben.

Maar ik heb er ook alle vertrouwen in dat we met de partners en in samenwerking met de gemeente daarin stappen kunnen zetten. En ik dacht misschien ook goed om nog te vermelden, voor ons is het een hele passende stap, omdat wij in dit deel van Haarlem al heel veel isolatiemaatregelen hebben getroffen. En veel van de woningen die we nu gaan aansluiten collectieve voorzieningen hebben, waardoor het dit voor ons een hele passende oplossing was. Dank u wel. De voorzitter: Dat is een hele beknopte bijdrage, zijn er vanuit de commissie vragen? Ik zie de heer Mohr, van Hart voor Haarlem, gaat uw gang. De heer Mohr: Dank u wel. U gaf volgens mij terecht aan dat financiering een risico is en nu voegde daaraan toe maar ik ben ervan overtuigd dat we daar met de gemeente stappen in kunnen zitten, wat bedoelt u dan? Mevrouw Heilbron: We hebben tot nu toe met de gemeente maar ook met EQUANS en Firan en Ymere op dit moment natuurlijk nog, zijn we steeds op zoek geweest naar welke subsidiemogelijkheden er zijn en dat blijven we ook samen doen. Daar moet je heel scherp op zijn en dat bedoel ik daarmee. De voorzitter: Dank u wel, ik zie mijnheer Armand van Trots Haarlem.

25

De heer Armand: Dank u wel, voorzitter, één vraag. U zegt Ymere, Elan, maar ik hoor Pré er niet, zit hij er niet bij nu? Mevrouw Heilbron: Nee, dat klopt, die zit er niet bij. De heer Armand: Kunt u mij de reden vertellen, waarom die niet bij zit? Mevrouw Heilbron: Nee, dat moet u echt aan Pré vragen. De heer Armand: Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Armand. Mijnheer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank u wel voor het inspreken, hier ben ik, er zitten inderdaad één partij, een andere corporatie niet meer aan tafel helaas, Pré wonen. Ik heb hen even gebeld en ik ben erg benieuwd hoe jullie hier tegenaan te kijken? Want zij gaven eigenlijk aan dat het te duur is, zowel voor hen qua investering als ... Daar zit wel het verschil volgens mij met blokverwarming en individuele verwarming. Maar vooral in het tarief voor hun huurders, dus hoe kijken jullie daar tegenaan, want zij zeggen eigenlijk, wat er nu voorgespiegeld wordt vinden we vinden we duur. En tweede vraag is, vinden jullie dat eigenlijk de commerciële partijen in de overeenkomst, dat die een maatschappelijk verantwoorde rendement vragen of is dat te hoog? Mevrouw Heilbron: De eerste vraag van, wat Pré de keuze maakt, om dat zij andere soorten complexen hebben andere soorten installaties kan het zijn dat ze daardoor natuurlijk ook andere financiële afwegingen maken.

Wij hebben goede afspraken gemaakt over een korting op het ACM-tarief. En ik denk dat we daarmee de betaalbaarheid goed kunnen garanderen, dus dat over dat deel. En het tweede deel was, even denken, kunt u me helpen? De heer Jonker: Of jullie de rendementen maatschappelijk verantwoord vinden. Mevrouw Heilbron: Dat staat ook ... Dat is juist iets wat ik mooi vind in deze samenwerking, dat we daar ook voortdurend over in gesprek zijn en dat partijen het ook begrijpelijk vinden dat we rendementsdoelstellingen ter discussie stellen en dat dat voor deze aanpak misschien wat lager is dan commerciële partijen gewend zijn en dat dat ook bespreekbaar is. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jacobsz, OPHaarlem. Mevrouw Jacobsz: Dank voor uw komst. U had het net over dat u ging over woningen met collectieve voorzieningen en ik vroeg me af wat u daarmee bedoelt? En mijn tweede vraag is over dat er ook een onderzoek gedaan moet worden onder de huurders of ze dan meegaan in deze transitie zal ik maar zeggen, of dat ook al gedaan wordt en hoe groot de kans is dat het erdoorheen komt? Mevrouw Heilbron: Met collectieve voorzieningen bedoel ik dat wij in het merendeel van de complexen die we nu aansluiten, mensen dus geen individuele cv-ketel hebben, maar op collectieve installaties zitten, waardoor het technisch gezien veel makkelijker is om zeg maar de knop om te zetten van de bron van warmte.

En wij hebben voor een groot deel van die complexen daar ook al draagvlak bij de bewoners voor opgehaald, dat is dus het tweede deel. De voorzitter: En nog een vraag, gaat uw gang.

26

Mevrouw Jacobsz: Gaat het dan om bestaande woningbouw of nieuwe woningen? Mevrouw Heilbron: Bestaande woningen. De voorzitter: En volgens mij zijn er verder geen ... Nog een vraag van mevrouw De Goede van de SP. Mevrouw De Goede: Ook dank u wel voor uw komst, mevrouw. Maar ik lees in bijlage H en dat gaat over de afspraken risicodeling en ontwikkelingskosten, dat de corporaties steeds hebben aangegeven niet mee te willen dragen in ontwikkelrisico. De corporaties zijn ook niet verantwoordelijk voor het aardgas vrijmaken, maar wel voor de label verlaging, wat betekent dat dan voor het woningwaarderingsstelsel het puntenstelsel, mogen coöperaties dan wel op grond van de puntenstelsel hun huren gaan verhogen? Dat is eigenlijk mijn vraag. Mevrouw Heilbron: Als het gaat om het woningwaarderingsstelsel dan iedere woning heeft een bepaald aantal punten en als er iets in de woning verandert, dan moet je opnieuw de punten waarderen en als het energielabel verandert, verandert ook het aantal punten. Dus dat kan wel van invloed zijn op de huurprijs, maar wij blijven natuurlijk altijd voor sociale huurwoningen en betaalbaar wonen. En het eerste deel van uw vraag van het ontwikkelrisico of de ontwikkelkosten noemde u, wij zijn afnemer van dit product als het ware en wij willen daarin niet het ontwikkelrisico dragen wat de commerciële partijen dragen.

Mevrouw De Goede: Dat begrijp ik, maar ik krijg dan eigenlijk hier het idee van dat u dan tot in lengte van dagen wel de lusten kunt hebben door middel van huurverhoging, door het puntensysteem, maar niet de lasten wil dragen. Mevrouw Heilbron: De lasten die we hebben is dat we sowieso al heel veel de woningen moeten aanpassen, isoleren, klaar moeten maken voor deze aanpassingen. Dus wij onderhouden woningen gewoon, dat blijven we ook doen en daarbij hangt samen dat je ook huurprijsontwikkeling hebt, dus dat heb je sowieso. De voorzitter: Dank u wel. En ik zag mevrouw Jacobsz, dat u nog een vraag had. Mevrouw Jacobsz: Nog één vraagje omdat ik ... Want we hebben natuurlijk huurkosten en we hebben servicekosten en waar valt dit dan onder? Mevrouw Heilbron: Geen van beiden in die zin dat mensen betalen natuurlijk hun eigen energierekeningen. De voorzitter: Dank u wel, dat roept nog een vraag op bij de heer Pronk van Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel. Die energierekening, kunt u daar iets meer over zeggen, want de mensen hebben nu vaste kostenleveringsbijdrage, die zal in de nieuwe situatie er ook zijn vermoed ik, zal dat ongeveer hetzelfde zijn als de mensen die nu regulier gas en elektriciteit afnemen bij Liander.

Mevrouw Heilbron: De hoogte van de energielasten is grotendeels afhankelijk van hoe mensen het ook gebruiken en daar gaan we ons natuurlijk ook op richten in de communicatie van of deze nieuwe installaties nou op een andere manier qua verbruik zijn, maar de hoogte daarvan heb ik natuurlijk eigenlijk geen invloed op, want dat hangt af van hoe mensen zelf het gebruiken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pronk.

27

De heer Pronk: Dank u wel. Ik heb natuurlijk ook eventjes gegoogeld in het land hoe het een beetje zit op andere plekken en ik kreeg daar nogal eens door dat het toch een vast bedrag is per maand voor mensen, dus ook als ze bij wijze van spreken de knop uitzetten, dat ze toch nog een flink bedrag krijgen. Toch wel belangrijk dat we hier in Haarlem die situatie niet creëren. Mevrouw Heilbron: Je hebt natuurlijk altijd bij energie heb je vastrecht en gebruik en ook in het nieuwe systeem zitten natuurlijk vastrechtkosten, maar ik weet eerlijk gezegd niet precies wat die kosten nu zijn. Maar we gaan er steeds vanuit dat we het voor onze huurders betaalbaar willen houden, dus daar hoort dat ook bij dat we daarnaar kijken, maar ik weet het bedrag nu niet. De voorzitter: Dank u wel. We gaan ook wel heel erg de diepte in, wat het precies betekent voor individuele bewoners, want wij hebben het over het conditioneel investeringsbesluit. Mevrouw De Goede, u heeft daar nog een vraag over? Mevrouw De Goede: Ik heb eigenlijk een vraag, ik denk dat er iets met de geluidsinstallatie is, want ik kan het moeilijk meer volgen op dit moment. De voorzitter: Daar wordt naar gekeken, zie ik. En dan zijn alle vragen volgens mij beantwoord, dan dank ik heel erg voor uw komst, u kunt lekker nog genieten van een mooie avond en u kunt ook de verdere behandeling hier bijwonen.

Is helemaal aan u, persoonlijk zou ik denk ... Het is een moeilijke afweging en we nemen het u niet kwalijk als u lekker naar buiten gaat, dank voor uw komst. Dan vraag ik, wie wil als eerste het woord over het conditioneel investeringsbesluit? Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem Mevrouw Scholten: Relatief simpele vragen hoop ik in ieder geval aan de wethouder in dit geval. Is er al zicht op hoe het vertrek van Pré Wonen financieel wordt opgevangen, wordt het nu een grotere investering voor de gemeente en voor de overige partijen? Dan vragen wij ons af, wat zijn eventuele consequenties voor de haalbaarheid van het zich terugtrekken van Pré Wonen? En een vraag, wat gebeurt er als particuliere eigenaren niet mee willen doen, hoe gaan die huizen dan volgens de planning voor 2040 van het gas af, is eigenlijk een beetje dezelfde vraag die ik net ook stelde. De voorzitter: Dank u wel. En wie wil daarna het woord, mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Eigenlijk een beetje dezelfde vraag als Jouw Haarlem, uit antwoord op onze technische vragen blijkt dat het eerste cluster nog wel doorgang kan vinden maar dat vanaf het volgende cluster de financiële toekomst nogal onzeker wordt, dus daar graag een toelichting op van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. En wie wil daarna het woord? De heer Jonker, D66 De heer Jonker: Dank u wel.

D66 ziet het eerste cluster van het warmtenet als een van de startpunten van de warmtetransitie. Er is nu nog geen duidelijk eenduidige oplossing voor ieder huis of voor iedere wijk om van het gas af te gaan, dus het is heel goed dat we hier mee starten. Wel zijn we onzeker of volledig elektrisch per woning of complex of vernieuwbouw naar nul op de meter niet toch beter is., ik heb dus Pré Wonen ook even gebeld, die gaan het eigenlijk ook onderzoeken nog voor hun woningen, dat ligt dus ook wel een beetje anders dan de woningen van de twee corporaties die gelukkig nog wel meedoen. En we leggen ons natuurlijk wel ook vast nog op een gasgestookte back-up voorziening. Dat is ook niet ... Dat vinden wij ook niet geweldig, het is gelukkig niet voor dertig jaar maar voor vijftien jaar, begrijp ik uit de technische antwoorden. Maar goed, ik spoor in ieder geval de wethouder aan om hier scherp op te blijven dat we zo snel mogelijk naar een echt

28

emissieloze warmtevoorziening gaan, ook voor dit betreffende woningen. We hebben ook nog wel zorgen over de business case, dat komt gelukkig nog in de zin dat we blij zijn dat er een risicoanalyse en een second opinion komt die we sowieso weer gaan bespreken bij de zienswijze later dit jaar. Dus dat zien we graag tegemoet en graag zien we dat de wethouder of de onderzoekers misschien daarbij ook kijken dus naar dat reglement van de commerciële partijen van, is dit acceptabel, is dit maatschappelijk verantwoord? Positief is dat werk-met-werk in Meerwijk gaat gebeuren, staat er in de stukken dus compliment aan de wethouder dat dat dat gaat gebeuren. De grond gaat maar één keer open dan, voor zover ik het begrijp. En het is ook fijn dat we gefaseerd kunnen beslissen, dus we beslissen nu over cluster één en daarna kunnen we gewoon als raad denken wij de vinger aan de pols houden voor wat betreft de volgende clusters en meer woningen en ook eigenlijk kunnen profiteren als er betere technische oplossingen beschikbaar komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Jonker. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel voorzitter. Wij zijn staan positief tegen dit conditionele investeringsbesluit.

Actiepartij is heel blij met gekozen techniek, er wordt echt zonnewarmte 's zomers gewonnen die voor de winter wordt opgeslagen als stroom bijvoorbeeld minder voorradig is omdat er zon niet schijnt, is er gewoon minder stroom en is de stroom ook duurder. Dus dat kan je ... Nu kan je gewoon 's zomers de stroom uit de warmte halen die er dan is en dat opslaan en dat lijkt ons heel slimmer en slimmer eigenlijk dan op individueel niveau panden van een warmtepomp te voorzien. We zijn nog blij dat hierdoor de panden niet hoeft te worden gesloopt of ingrepen te worden verbouwd, dat is natuurlijk ook een belangrijke duurzaamheidsoverweging. En we denken ook dat, het is ook goed zoals D66 al aangaf, dat het nu in clusters gaat en dat we ook de vinger aan de pols kunnen houden, want het is inderdaad hoewel het bewezen techniek is ook wel weer spannend en het is belangrijk dat we de kosten vooral voor de bewoners goed in de greep houden. Dus wij staan positief tegenover het besluit. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Hulster. Mijnheer Haver, Partij van de Arbeid De heer Haver: Dank u voorzitter. Wij staan ook positief tegenover dit eerste cluster, het warmtenet in Schalkwijk, dit is een grote stap in de energietransitie waarna er meer wijken aardgasvrij zullen worden.

Een energietransitie die we als stad moeten maken en we zijn er trots op dat we dit kunnen doen, dit is waar wij ook als partij voor staan, een duurzame toekomst. We betreuren het dat Pré Wonen niet mee wil doen met het warmtenet, maar des te blijer zijn we dat Ymere en Elan Wonen wel deze stap willen maken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haver. Dan dacht ik dat ik net mevrouw, de heer Dreijer in mijn ooghoek zag. Gaat uw gang De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn ook in vreugde dat dit besluit voorligt. We denken dat het ook beter te berekenen is wat de kosten zullen zijn voor dit soort zaken. Het is jammer dat Pré Wonen ... Dat we niet weten precies wat zij gaan doen en of zij het nou veel goedkoper kunnen gaan doen en of wij dat ... Dat gaat hopelijk doen blijken, misschien hebben zij wel hele leuke technieken voorhanden. Ik heb vertrouwen in deze techniek, dus dat is een goede keuze. Volgend jaar wordt getoetst of we definitief door kunnen gaan met dit project. Ik heb nu al een vraag over de koppeling, want dat werd daarnet aangehaald, het werk-met-werk maken, IVORIM zie ik nergens in het stuk terug en we waren al met IVORIM bezig om aan de noordkant te beginnen met de herinrichting, maar dit gaat aan de zuidkant plaatsvinden. Dus verder hebben we nog steeds de koppeling met IVORIM om dat te doen, want dat was eigenlijk ook het uitgangspunt van IVORIM.

Voor de rest, koelen wordt niet gedaan, zag ik met het systeem. En het is NMDH, het is niet meer dan huidig dus dat blijven we als uitgang principe houden, dat de huurders niet meer gaan betalen. En ik staat nul, ik stop ermee.

29

De voorzitter: U staat inderdaad op nul, dat klopt. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel. De inspreekster maar ook het stuk maakte melding van een prijs, een tarief, afspraak en toezegging op prijs, die blijft uiteraard onder de maximumprijs door de ACM benoemd, maar daar ook royaal onder, zo gaf het stuk aan. Maar hij blijft wel de gasprijs volgen, hoe rijmt u dat nu we weten dat de gasprijs de komende jaren weer in wissel zal stijgen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Wij zijn ook blij met deze volgende stap die er wordt gezet om dichter te komen bij de realisatie van het warmtenet. Eigenlijk twee vragen, het gaat over het eerste cluster en we zien best wel de complexiteit en de tijd die dat duurt. Dus wat wij vragen is ook om vooruit te kijken van, kunnen we nu al concrete stappen zetten om die realisatie van de volgende clusters hierna voor te gaan bereiden, Is er al een planning, kunnen er al dingen in gang worden gezet om toch een beetje omdat we weten hoe complex het is, toch al misschien no-regret maatregelen te kunnen nemen in de verdere planning? En het tweede, als ik het goed gelezen heb, dan is er ook wel wat vertraging wat dus ook betekent dat misschien de CO2reductie doelen voor 2030 op dit punt niet gehaald worden.

Dus in het kader van de routekaart zouden we ook heel graag willen weten en eigenlijk, D66 noemde dat net ook al, maar wat ons betreft op korte termijn, omdat anders moeten we weer wachten tot een update krijgen van de routekaart, tot er misschien een alternatief wordt voorgesteld, gaat de commissie daar weer over, dus daar gaat ook een heleboel tijd mee verloren. Dus wellicht kunnen we op vrij korte termijn al een idee krijgen wat dat voor de routekaart betekent. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Barten. De heer Armand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben natuurlijk weer altijd een beetje misschien opbouwende kritiek. Het is natuurlijk zo, we moeten eerst maar eens afwachten hoe dat zijn eigen ontwikkelt. Gaat de gasprijs dit, gaat dat, willen bewoners dit allemaal? Want dat hoor je, de ene wil het wel, de andere wil het niet. Gaan we ze sancties opleggen als ze niet willen, dat kan ook nog natuurlijk dus we moeten overal rekening mee houden. Dus wij zeggen prima initiatief, maar laten we eerst eens even afwachten hoe dat zijn eigen in alle buurten een beetje ontwikkelt. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Armand. En dan heeft denk ik iedereen die dat wilde ... Mevrouw Jacobsz, OPHaarlem. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel voorzitter.

Ik ben een beetje confuus want het zijn allemaal hele positieve reacties en OPHaarlem is ook zeker voor warmtenetten, maar wel warmtenetten die dan met een gedegen een breed gedragen opzet worden gedaan en wat ons eigenlijk zorgen baarde, is dat het een conditioneel investeringsbesluit, maar alleen die condities die zijn er dan niet en die zijn dan pas helder in 2024. Dus daar was ik een beetje confuus over, dus of u dat mij kan uitleggen en OPHaarlem kan uitleggen want ik vond dit niet uit te leggen. Dank u wel. De voorzitter: Volgens mij heb ik net drie voorwaarden genoemd, maar wellicht wil de wethouder dat nog een keer doen voor de duidelijkheid. Hierna nog iemand het woord, dat is denk ik niet het geval. Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dank, ik heb niet veel tijd, ik moet het kort houden. Vorige onderwerp uitvoerig de diepte in gegaan, dat kan ik nu echt niet meer maken. Volgens mij voor de pauze met elkaar zijn we de

30

uitvoering van de TransitieVisie Warmte ingaande projecten af. Dit is een van die grote projecten, dus we zoomen nu in op een van die grote projecten bij u zeker bekend, want we hebben het hier vaker over, maar het is wel een mijlpaal die we nu zette. Een warmtenet van zo'n 1200 woningen in bestaande bouw, dat is ook voor Nederlandse begrippen echt nog wel een groot warmtenet. Dus ben ontzettend blij ook dat partijen als onze woningbouwcorporaties als Elan en Ymere ook hier aan boord zijn en ook blij om in een wijk als Meerwijk deze stap te kunnen zetten, een wijk met veel sociale huurwoningen. Maar het is een stap in een route en ik ga ook straks uw vragen af, want ook voor dit warmtenet, dit decentrale cluster, zijn we er nog niet. We hebben uitgerekend dat we voldoen aan onze doelstellingen, betaalbaarheid, duurzaamheid, maar we hebben ook nog wat ontbindende voorwaarden, de belangrijkste is eigenlijk, krijgen we de rijkssubsidie? Maar, ik kijk nu even naar mevrouw Jacobsz, dus er zijn dus nog wat condities, voorwaarden voordat de schep echt de grond in gaat. Dat is onder andere de instemming van de huurders. Daar zou dan ook kunnen zeggen het draagvlak zitten, de corporaties zeggen, dit willen wij doen, we hebben onze investeringen hiervoor neergezet, maar je moet wel als je dusdanige investeringen doet, instemming ophalen bij je huurders.

Dat kan ook weer afwijken soms per corporatie, maar dat is in ieder geval een ontbindende voorwaarde. Dan zit er een volgorde dat vergunningen moeten worden ingediend en dat is weer de voorwaarde voor het aanvragen van de subsidie bij het rijk en dat is eigenlijk het sluitstuk van deze business case zeg ik dan maar. Krijgen we hem rond, dan volgt het definitieve investeringsbesluit eind volgend jaar en dan gaan we aan de slag, dus dat is eventjes het proces waar we nu inzitten. Maar we hebben hier gezegd, hiermee gaan we aan de slag, dit kan uit voor dit net, dus dat is dan ook even meteen in reactie op Jouw Haarlem. Als het gaat om dit cluster, u heeft wat vragen over, wat zijn de consequenties voor de haalbaarheid financieel, dat is deze business case, dat is dit project voor deze 1175 woningen. Dus dit is het voorstel voor dit warmtecluster, maar Partij voor de Dieren en ook GroenLinks en ook D66 zegt van, fijn dat u het heeft opgesplitst in clusters, maar er volgen nog meer clusters. En dan zien we inderdaad dat Pré Wonen ... Ook wil ik expliciet zeggen ook voor de clusters, het staat vrij voor Pré ook om in de toekomst weer aan te sluiten, maar moeten we even kijken hoe gaan we dat doen de komende tijd, laat duidelijk zijn, ik kom ook volgend jaar bij u terug voor het voorstel voor cluster twee.

Want GroenLinks zegt terecht, volgens mij hebben we dit als bouwsteen in de routekaart opgenomen, dus als hier vertraging optreedt, wat is het effect en hoe kunnen wij vanuit onze positie daarop sturen of in ieder geval op geïnformeerd worden? Dat wil ik ... Dat is ook hoe ik erin zit als college, dat wil ik ook in positie brengen, dus ontzettend blij dat we van de kant af zijn met het warmtenet, dat we het ook inderdaad kunnen met deze 1175 woningen. Dus dan zijn we van start, maar hoe nu verder, daar neem ik u ook in mee de komende tijd. En dat geeft ook de kansen, zoals D66 zegt, om te innoveren of het op je betaalbaarheid gaat, maar ook op je piek en back-up installaties. Ik moet wel zeggen, het is gangbaar, gasgestookt piek en backupinterventie. Van uw kant, enige jaren terug in 2019 heeft voorkomen dat hier een door biomassa gestookte piek en back-up installatie zou zijn. Ik weet niet of ik dan de zaal nog helemaal heel had verlaten als ik dat dat voorgesteld, u heeft dat toen vooruitlopend op landelijk heeft u dat geweigerd als uitgangsgrond voor de bronnenkaart, dus deze staat er. Maar we kunnen na een aflooptermijn van 15 jaar en dat wordt mij ook verzocht eigenlijk door D66 van, dat moet elektrisch of we willen van dat fossiele af, dus dat dat neem ik me zeker ter harte en dat is ook eigenlijk de insteek die we met partners in het proces hebben.

We gaan uit van de innovatie in de komende 15 jaar, nog steeds met die uitgangspunten van betaalbaarheid, maar dan moet dat een goeie kans zijn dus je zit niet tot 30 jaar, ik hoorde dat u die duidelijkheid kreeg in de technische sessie daaraan vast. En dan klopt eigenlijk voor het proces wat nu dan gebeurt, is we gaan ons Haarlems Warmtenetwerkbedrijf eigenlijk vullen. Twee jaar geleden is dat besluit genomen om hem met een zienswijze van u om op te richten en nu gaat er een aandelenstorting plaatsvinden. Maar welke risico's zitten daaraan vast, op basis van welke business case wordt daar dan gehandeld? Daar ga ik u in positie proberen te brengen, dus ik heb ook voorgesteld, zit nu in de nota, om dit onder de regeling risicovolle projecten te schaden. Maar ook twee jaar geleden was op verzoek van de VVD, als we dan een second opinion op de business case doen,

31

zoek dan een andere partij dan diegene die als eerste de second opinion deed, dus ook dat is een amendement volgens mij geweest, hebben we ter harte genomen. Dus zo proberen we eigenlijk de financiële risico's, et cetera, in kaart te brengen voor u om die zienswijze in te kunnen delen bij de aandelenstortingen november. Ik neem nog steeds te veel tijd, vrees ik. Actiepartij, even kijken, ik heb hier staan, volgens mij, dus het is niet niks, volgens mij zegt u dat ook, om in bestaande bouw dus niet te slopen nieuwbouw, bestaande bouw gasloos te maken. En veel gemeentes hebben bijvoorbeeld al bestaande stadsverwarming, daar kun je het op aansluiten, maar wij hebben eigenlijk nog niks en dan om in bestaande bouw starten met iets van deze omvang is best wel in het land wel redelijk fors. En kreeg ook eventjes mee dat ook in gesprekken met BNG die nu gevoerd worden ze ook echt wel positief verrast waren dat wij in ieder geval de vulgraad, we hebben eigenlijk gegarandeerd dat we hier 1175 woning hebben dus dat dat 100 procent is. Vaak zit die vollooprisico, daar zitten wat aandachtspunten, dat is in dit eerste cluster niet het geval, dus dat is mooi. Partij van de Arbeid zegt ook, juist fijn om in deze wijk vanuit sociale perspectief te starten. Even kijken, CDA zegt, de afstemming met IVORIM, die is er wel, het past alleen niet naadloos op elkaar, zeg ik dan maar eventjes.

Want we hebben fase A IVORIM, die pakt een paar wijken en we hebben hier nu cluster één van het warmtenet, dus daar zit dan ... We proberen werk-met-werk te maken waar mogelijk, u ziet ook eventjes dat in de wijken van Pré waar wel of in de IVORIM wijken waar gestart wordt waar voornamelijk corporatiewoningen van Pré zijn, er worden nu geen buizen gelegd maar wel ruimtereservering aangehouden. Maar in de wijken waar we nu starten ... Maar hou me ten goede want ik raak altijd in de war van cluster A, cluster twee en IVORIM fase A in welke wijken, Maar hier wordt optimalisatie gezocht, maar het overlapt gedeeltelijk, zeg ik dan maar eventjes dus daar zit de werk-met-werk component. Even kijken, niet meer dan huidig is het uitgangspunt, dus we zitten 11 procent onder het ACM, dan ga ik even naar Hart voor Haarlem. De voorzitter: Interruptie van de heer Jonker van D66. De heer Jonker: Ik was dus toch iets te snel met mijn compliment, helaas.

Maar kijk, optimalisatie is natuurlijk goed, dat vinden wij ook altijd geweldig maar toch even misschien hoog over, het is niet mogelijk om dit cluster gewoon volledig de hele herinrichting al te doen, zo gaat het dus niet? Er zit gewoon een paar straten waar het gedaan kan worden, kan het wel gedaan, ik kan het anders later ook nog even technisch uitvragen, maar het is niet zo dat nu dit eerste cluster ook helemaal heringericht wordt, dat dat helemaal hetzelfde gaat? Wethouder Berkhout: Laat ik even wat voor andere vragen afgaan, kijk nog even of ik hier in deze termijn nu nog of volgende termijn nog even op wat kan zeggen voordat ik ... Volgens mij is namelijk eventjes de uitrol van IVORIM start volgend jaar en daar zoeken we hoe nu ... De cluster gaat eigenlijk pas een jaar later in effect als we definitief investeringsbesluit hebben, maar dan zijn we al bezig met IVORIM, maar dat is ook in wijken waar nu het warmtenet cluster twee niet ligt, dus de noordelijke wijk. Dus volgens mij moet je even die volgorde zoeken en volgens mij zoeken we de maximale optimalisatie bij cluster twee om niet nog een keer die grondloop te krijgen, maar ga ik even kijken of ik daar nog op wordt geadviseerd. Ga ik nog wat vragen af, zeg ik naar de publieke tribune.