Brief iz GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland ontwerp jaarstukken 2020 en Jaarplan 2022
Tekst van het document
Retouradres Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Aan de gemeenteraad van Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort Cc de colleges van B en W van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort Datum: 15 april 2021 Kenmerk: PG/2021/220843 Contactpersoon: J. Stork E-mail: agroot@haarlem.nl Onderwerp: GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland ontwerp jaarstukken
Geachte leden van de raad, De gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort nemen gezamenlijk deel in de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (GR ZKL). Het bestuur van de regeling heeft het ontwerp-jaarverslag en de jaarrekening over 2020 en het ontwerpjaarplan 2022 met -begroting opgesteld. Het geheel van jaarverslag, jaarrekening en jaarplan en begroting wordt hieronder ontwerp-jaarstukken genoemd. Procedure Deze ontwerp-jaarstukken dienen uiterlijk 15 april aan de raden van de deelnemers te worden toegezonden. Met de toezending van deze stukken op 14 april 2021, voldoet het bestuur aan die termijn. Op de begroting en het jaarplan kunt u als raad zienswijzen indienen. Uw zienswijzen leiden eventueel tot wijzigen van de stukken. De stuurgroep zal de stukken definitief vaststellen in de vergadering van 9 juli 2021. Daarna zullen wij de definitieve jaarstukken toezenden aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland, als financieel toezichthouder. Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) moet dit uiterlijk 15 juli 2021. Opzet stukken Het ontwerp-jaarverslag is opgezet zoals u dit van ons gewend bent. Het betreft een verslag van het afgelopen jaar. Dit doen we langs de modaliteiten zoals we die al sinds de oprichting van de GR ZKL en het mobiliteitsfonds gebruiken.
Daarnaast maakt de jaarrekening ook deel uit van het ontwerpjaarverslag. De ontwerp-begroting en het jaarplan 2022 zijn anders van opzet dan voorgaande jaren. Allereerst is de opzet langs de modaliteiten losgelaten, en is overgegaan naar zeven programmalijnen. In deze programmalijnen zijn de bestaande inhoudelijke projecten ondergebracht. Deze overgang is vorig jaar aangekondigd en is ook in lijn met het raamwerk van de concept Bereikbaarheidsvisie. In het ontwerp-jaarplan wordt dit nader toegelicht. Ten tweede is op een andere manier begroot. Tot op heden werd in onze begroting elk individueel project separaat benoemd en begroot. In deze begroting hebben wij op het niveau van de programmalijnen begroot, waaronder een aantal projecten vallen. Dit is de tweede stap in de
overgang die wij vorig jaar aankondigden. Daarom noemen wij deze begroting ook een begroting op hoofdlijnen. De indeling in drie onderdelen van de begroting – het projectdeel, het werkdeel en het vrije deel - is hetzelfde gebleven. Met uitzonderling van de extra middelen voor het benutten OV-capaciteit, zijn geen nieuwe projecten toegevoegd. Gevraagde besluiten De stuurgroep legt de volgende besluiten aan u voor alvorens de stukken 15 juli aan te kunnen bieden aan de toezichthouder: 1- Kennis nemen van het ontwerp-jaarverslag, 2- Ontwerp Jaarplan en begroting op hoofdlijnen vaststellen met eventuele zienswijzen. Wij zullen uw colleges vragen de stukken aan uw raad voor te leggen voor bespreking en eventuele reactie via zienswijzen. Met vriendelijke groet,
mede namens de stuurgroep van de GR bereikbaarheid, Robbert Berkhout Voorzitter GR bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Ontwerp-Jaarverslag 2020 Mobiliteitsfonds Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Voorwoord We kijken terug op een bewogen jaar dat vooral voor het OV-gebruik veel verandering heeft gekend onder invloed van de corona-epidemie. Hierdoor zijn de OV-inkomsten sterk onder druk gekomen. Het afgelopen jaar heeft dit, ondanks een rijksbijdrage en inspanningen van de provincie, al geleid tot een reductie van ruimt 5% in het aanbod van het bus-OV. Tegelijk zijn de investeringen van de afgelopen jaren in samenwerking van de GR en de provincie zeer waardevol gebleken. Want naast de samenwerkingsagenda die is opgesteld, werken beide partijen snel en makkelijk samen om de druk te verlichten op het OV en het herstel van de reizigersbewegingen weer te bevorderen. Door Corona vond ook de Formule 1 race niet plaats op Zandvoort. Dit terwijl ons bijbehorend project Spoorse Maatregelen op tijd gereed was. Hierdoor konden we helaas nog geen stappen nemen in de met de Bloemendaalse raad afgesproken onderzoeken ten aanzien van geluid. Deze dienen als basis om te bepalen of en welke mitigerende maatregelen nodig zijn om overlast te reduceren. Dit onderzoek houdt u tegoed. Het afgelopen jaar stond ook de vaststelling van de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie op de agenda. De raden van Bloemendaal en Haarlem stelden deze vast. Aan de raden van Heemstede en Zandvoort is gevraagd aan de hand van zienswijzen aan te geven onder welke voorwaarden de visie vastgesteld kan worden.
In dit jaarverslag 2020 kijken we terug op de activiteiten die we vanuit de vigerende bereikbaarheidsvisie hebben uitgevoerd. Om aan de wettelijke verplichtingen te kunnen voldoen hebben wij dit ontwerp jaarverslag over 2020, gelijktijdig met het ontwerp-jaarplan 2022, uiterlijk 15 april 2021 aan de gemeenteraden aangeboden.
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Jaarverslag 2020 In onderstaande paragrafen informeren wij u beknopt over ondernomen activiteiten van de Stuurgroep Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (hierna te noemen Stuurgroep), de voortgang in projecten en financiën van het afgelopen jaar.
Inhoud Voorwoord .............................................................................................................................................. 1 Jaarverslag 2020 ...................................................................................................................................... 2 1.
Stuurgroep GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland ....................................................................... 3
2.
Personele bezetting ......................................................................................................................... 3 2.1
Programmateam ..................................................................................................................... 3
2.2
Kernteam ................................................................................................................................. 3
2.3
Bijkomende werkzaamheden .................................................................................................. 4
2.4
Uitvoeringsorganisatie ............................................................................................................ 4
3.
Toelichting op de activa en passiva ................................................................................................. 5
4.
Evaluatie 2020 ................................................................................................................................. 6 Bijlage 1: Balans 2020 .................................................................................................................... 17 Bijlage 2: Saldo Baten en Lasten 2020 ........................................................................................... 18
2
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
1. Stuurgroep GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland De doelstelling van de Regionale Samenwerking is ‘verbeteren van de bereikbaarheid van Regio ZuidKennemerland’. Onze regio kenmerkt zich als een prachtig woongebied, met een zeer grote uitgaande woon- werkpendel, vooral in de richting Amsterdam. Deze pendel is in de laatste jaren harder gegroeid dan in andere gebieden en met de voorgenomen woningbouw is het belang van onze Gemeenschappelijke Regeling (GR) met haar doelstelling misschien wel groter dan ooit. Met inzet van het mobiliteitsfonds kan de GR voor haar deelnemers projecten financieren die de regionale bereikbaarheid verbeteren. Dit doet de Stuurgroep door jaarlijks een jaarplan op te stellen waaruit die regionale opgaven blijken en waarmee de keuzes worden voorgelegd de gemeenteraden. De stuurgroep bestaat uit de wethouders (portefeuillehouders mobiliteit) van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort en de regionaal bestuurder van VNO-NCW. In 2020 is elf keer plenair vergaderd. De colleges van de vier gemeenten willen graag samenwerken op gedeelde regionale belangen. Dit gebeurt op diverse thema’s, waaronder bereikbaarheid van onze regio. Begin 2020 is daartoe de Bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland aan onze gemeenteraden aangeboden. De raden van Bloemendaal en Haarlem hebben de visie vastgesteld.
Voor de gemeenten Heemstede en Zandvoort was er aanleiding om de visie nog niet vast te stellen. De stuurgroep heeft in december 2020 de colleges van Heemstede en Zandvoort gevraagd met hun raden de inhoudelijke voorbehouden op de visie te bepreken. Het bestuur van de GR geeft aangekondigd op die manier de visie aangepast aan alle vier de raden voor te leggen voor vaststelling. Na vaststelling dient de visie als kader voor een op te stellen gezamenlijke actieagenda, zodat we de middelen uit ons mobiliteitsfonds effectief kunnen inzetten. In dat licht passen ook de resultaten van de regionale radenbijeenkomst van Zuid-Kennemerland van 24 november 2020. Toen is duidelijk de wil tot samenwerken uitgesproken en elkaar te vinden op wat ons bindt. Benoemd is o.a. dat vanuit die gezamenlijkheid we beter belangen kunnen behartigen en lobbyen om cofinanciering te bewerkstelligen.
2. Personele bezetting 2.1 Programmateam Binnen het ondersteunend programmateam hebben enkele veranderingen plaatsgevonden. Afgelopen jaar is via inhuur een PA-adviseur tot 1 juli aanwezig geweest. Daarnaast is er verschuiving geweest in de rol van de secretaris. Ook is de rol van de programmamanager veranderd en tijdelijk vacant. Bij de nieuwe invulling vindt er een herijking plaats hoe de GR ambtelijk ondersteund wordt. Voor de voortgang in het proces is per december 2020 tijdelijk een procescoördinator betrokken. 2.2 Kernteam Om de bestuurlijke besluitvorming regionaal af te stemmen en daarnaast individueel gemeentelijk beleid te borgen in het regionale programma (vice versa), is het ambtelijk Kernteam ZuidKennemerland Bereikbaar opgericht. Deze komt elke week op dinsdag samen om de voortgang te bespreken van lopende projecten en de benodigde afstemming van de diverse programma’s die van direct en indirect belang zijn voor de GR. Elke gemeente levert een adequate inbreng in het kernteam.
3
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
2.3 Bijkomende werkzaamheden De gemeente Haarlem is statutair aangewezen als faciliterende partij voor:
Beheer van de financiën van de Gemeenschappelijke Regeling. In 2019, is het Mobiliteitsfonds ingericht als ‘project’, ten behoeve van een gestroomlijndere afwikkeling van de diverse geldstromen; Voeren van het secretariaat/managementondersteuning; Werkgever voor vaste medewerkers uit het programmateam (ook in 2020 voor programmamanager en secretaris).
2.4 Uitvoeringsorganisatie Het programma heeft geen eigen uitvoeringsorganisatie. De uitvoering van projecten en beleidsmatige advisering over gemeentelijke inpassing ligt organisatorisch veelal bij de grondgebonden gemeente. Doorgaans financieren deze ook het leeuwendeel van de uitvoeringskosten. Waar mogelijk faciliteert het programma (met financiering uit het mobiliteitsfonds) externe projectleiding. Voorwaarde is dat de grondgebonden gemeenten beleidsmatig kunnen ondersteunen.
4
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
3. Toelichting op de activa en passiva In Jaarverslag en Jaarrekening 2020 legt de Stuurgroep verantwoording af over de realisatie van afgesproken beleid en over de financiële resultaten. De Jaarrekening 2020 sluit met een batig saldo van € 221.262,-. De verdeling van de uitgaven over de drie begrotingsonderdelen is als volgt: Projectdeel. In totaal is € 1.408.750,- bijgedragen aan projecten. Waarvan € 8.750,- ten behoeve van fietsstalling Bloemendaal. De rest betreft de bijdrage aan Spoorse maatregelen. Daarnaast schrijven we onder het projectdeel ook incidentele inkomsten à € 242.975,(de BTW compensatie uit Spoorse maatregelen). Werkdeel. In totaal is in het werkdeel €163.550,- besteed. Hiervan werd € 112.060,- aan het Programmamanagement besteedt (in totaal €150.000 voor begroot). Daarnaast werd ten behoeve van het routeringplan, dat een project was van het kernteam, € 37.689,- besteedt (waar in totaal € 200.000 voor was begroot, maar aangegeven is dat de rest doorschuift ten behoeve van realisatie). De jaarlijks begrote € 31.000,- voor DVM 1ste fase is nog niet gefactureerd, maar zal als verplichting gereserveerd blijven. Vrije deel.
In 2020 bedroeg het vrije deel €25.000,- Van dit vrije deel is € 6.918,- besteedt aan met name de afrondende werkzaamheden ten behoeve van de nieuwe regionale mobiliteitsvisie; In bijlage 2 treft u een overzicht van het saldo baten en lasten. Verschillen die in dat overzicht optreden zijn gevolg van afrondingen. De toezichthouder (provincie Noord-Holland) heeft gevraagd in dit jaarverslag toe te lichten waarom op deze begroting geen accountantscontrole plaatsvindt. De betreffende controle vindt namelijk plaats via de begrotingen van de deelnemers. Het volgende wordt daarbij ter toelichting opgemerkt: De begroting van 2022 van de GR kent uitsluitend structurele inkomsten, bestaande uit de jaarlijkse bijdragen van de vier deelnemende gemeenten. Deze bijdragen bestaan uit een bedrag per inwoner, zoals vastgesteld bij de oprichting van de GR in 2013. De uitgaven in het projectdeel zijn incidenteel; er zijn geen meerjarige verplichtingen. Eén uitzondering daarop vormt de bijdrage beheer Dynamisch Verkeer Management (DVM), die door de provincie wordt uitgevoerd voor de regio. Deze verplichting is, zonder indexering, afgesproken tot het einde van de GR. In het slotjaar van de GR zal daar rekening mee moeten worden gehouden. De bijdragen worden als spaarfonds ondergebracht in een voorziening binnen de Haarlemse begroting.
In strikte zin heeft de GR een vordering op de gemeente Haarlem. Het spaarfonds is bedoeld om naast projecten van deelnemers die een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de regionale bereikbaarheid, ook grotere projecten te ondersteunen. Incidenteel kan er dus zelfs een sprake zijn van een overschrijding van de begroting, indien er een groot project gefinancierd wordt. Er zal nooit een structureel tekort zijn op de begroting. Vanwege de beperkte omvang van de financiële stromen én omdat de GR zelf geen rechtspersoonlijkheid heeft, lopen de uitgaven (bijdragen aan projecten) altijd via een van de deelnemende gemeenten die voor een project feitelijk de uitvoering doet. De desbetreffende accountant neemt deze projecten mee in zijn/haar onderzoek.
5
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
4. Evaluatie 2020 Evaluatie projectdeel Programmalijn fiets Trekker: Bloemendaal
Schakel 1: VogelenzangZandvoortselaan Bentveld
Schakel 2 & 3: Claus Sluterweg-N208Houtvaartkade Haarlem-HeemstedeBloemendaal
Stand van zaken eind 2020
PP
Planning uit 2019 voor 2020
Financiële stand van zaken eind 2020
FP
Doel: De regionale fietsbereikbaarheid vergroten, zodat de fiets ook voor regionale fietsroutes als vanzelfsprekend vervoermiddel wordt gezien. Zeker met de opkomst van de e-bike wordt de fiets steeds vaker een alternatief voor de auto en als aanvullend vervoer op bus en trein. Randvoorwaarde is dat de fietser goed en veilig kan doorfietsen. De regio investeert daarom in projecten die knelpunten in het fietsroutenetwerk wegnemen, de zogenaamde schakels. In 2020 wordt het definitief Het fietspad door de Water Budget van 50.000,- euro schuift ontwerp uitgewerkt en er zal leidingduinen is in samenspraak door naar de begroting 2021. hierover worden besloten door de met de provincie opgenomen als tracé in het nationaal bestuurders. toekomstbeeld fiets. Hiermee komt dit fietspad (opnieuw) op de agenda van regio-provincie.
De provincie Noord-Holland heeft het deel ten oosten van de Leidsevaart verder uitgewerkt, mede op basis van nieuwe inzichten over de gebiedsontwikkeling Haarlem Zuidwest. Het deel ten westen van de Leidsevaart (bocht N208 en passage Houtvaart) is nog niet uitvoeringsgereed en in overleg tussen provincie en regio is een scopewijziging doorgevoerd. De fietsverbinding zal daardoor ook beter aansluiting vinden bij de Ontwikkelzone Haarlem Zuidwest en IC-station Heemstede.
In 2021 wordt de stuurgroep nader geïnformeerd over de scopewijziging.
Er waren geen middelen opgenomen in de begroting
6
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Schakel 4: (Rode Loper brug) Station HaarlemHaarlem Noord
Vorig jaar zijn de hiervoor bestemde middelen teruggevloeid naar het spaarfonds, omdat dit plan in de raad van Haarlem geen doorgang heeft gevonden. In de begroting van 2021 zonder middelen opgenomen in onze begroting, omdat een verbinding tussen Haarlem stationsomgeving en Haarlem Noord wel van regionaal belang is.
Schakel 5: BoerhaavelaanFuikvaartweg Haarlem-passage Ringvaart Haarlemmermeer)
Het onderzoek naar de passage Fuikvaart (onder Schipholweg en Oude Schipholweg) heeft plaatsgevonden.
De studie heeft uitgewezen dat de kosten-baten analyse (MKBA) niet positief genoeg is met als voornaamste oorzaak de kleine scope van de maatregel.
Deze kleine schakel wordt nu opgepakt als onderdeel van een grotere snelfietsroute tussen Haarlem Oostpoort en Haarlemmermeer.
Haarlem pakt dit op in samenwerking met de provincie NoordHolland in een nieuw project.
De schakel HeemstedeHaarlemmermeer was belegd in de studie naar het fietsnetwerk in het invloedsgebied van de Duinpolder-
Schakel 6: Verbinding Haarlemmermeer (Zwaanshoek of
Het project zal worden hernoemt tot Station Haarlem - Haarlem-Noord
Variantenstudie on hold na stopzetten Duinpolderweg.
Er zijn nog geen middelen voor dit project gereserveerd.
In 2019 was er 150.000,- euro begroot. Het voorstel is gedaan om deze bijdrage voor nu te handhaven en in overleg met de provincie de scope van het project uit te breiden.
Blijft een PM-post op de begroting.
7
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
weg (Ringvaartpassage) van de provincie Noord-Holland. Na schrappen van de Duinpolderweg is de fietsverbinding ook stil gevallen. Nieuwe aanknopingspunten kunnen liggen in de gebiedsontwikkeling Westflank Haarlemmermeer bij Cruquius en Zwaanshoek.
Cruquius) – AWD Oase via Heemstede of Bennebroek
Schakel 7: Doorfietsroute VelsenHeemstede via Haarlem/Bloemendaal
Aan delen van het project is gewerkt door gemeente Haarlem en provincie Noord-Holland, de provincie coördineert.
Het Haarlemse gedeelte (Lodewijk van Deysellaan) wordt uitgevoerd als fietsstraat. De Zijlweg wordt een tweerichtings fietsoversteek ten hoogte van het Nova College.
Zuid-Kennemerland wil met de regio IJmond een financieringsopzet maken voor het realiseren van het plan.
Het budget uit het mobiliteitsfonds van 100.000,euro is doorgeschoven naar de begroting 2021.
Provincie Noord-Holland subsidieert voor een deel.
8
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Programmalijn fietsparkeren Trekker: Bloemendaal
Zandvoort
Stand van zaken eind 2020
Planning uit 2019 voor 2020
Financiële stand van zaken eind 2020
FP
Doel: OV is een volwaardig alternatief voor gebruik van eigen gemotoriseerd vervoer, vaak samen met de fiets: Ketenmobiliteit fiets-OV. Ketenmobiliteit is van groot belang om het OV een volwaardig alternatief te kunnen laten zijn. Daarom investeert de regio in het versterken van stations als OV-Hub. Daarin is fietsparkeren een essentieel onderdeel. Als onderdeel van het project Entree De aanvraag van Zandvoort voor De gemeente Zandvoort heeft een een Rijksbijdrage is in locatiestudie gedaan naar Zandvoort is de uitbreiding van de behandeling. meerdere locaties in de directe fietsenstalling in de Eltzbacherstraat omgeving van het station. Hierbij staat ook de financiële doorrekening per locatie vermeld.
Heemstede
PP
Een definitieve keuze voor locatie moet nog gemaakt worden. Het project staat momenteel in onderzoeks-/planfase.
De partijen ProRail, NS en gemeente Heemstede hebben gezamenlijk onderzocht welke extra stallingsmogelijkheden uitvoerbaar zijn binnen de gegeven randvoorwaarden.
Dit voorstel moet leiden tot een stuurgroep besluit medio 2020 om de realisatie van de stallingsmogelijkheden in 2020-
en de herinrichting van het perrongebied (waaronder de uitbreiding van de fietsenstallingen onder de kap) voorzien. Beide stallingslocaties worden ingericht om te voorzien in de groeiende vraag naar fietsparkeerplaatsen nabij NS-station Zandvoort. Er is een eerste ontwerp. De uitvoering is nog niet gestart.
De gemeente Heemstede is in samenwerking met ProRail en NS, in 2017 gestart met een projectteam en een projectvoorstel om het aantal fietsparkeerplaatsen bij NS-station Heemstede-Aerdenhout uit te breiden. Door het college van B&W van de gemeente Heemstede is de voorkeursvariant bepaald. In 2018 is het ontwerp nader uitgewerkt. De planning om het
Voor 2020, is de opgave verhoogd van 1.800 naar 2.300 stallingen, mede vanwege de plannen voor Haarlem Zuidwest. Hiervoor zijn de volgende middelen gereserveerd:
Er is in begroting 2021 een bedrag van 250.000 euro (zijnde 25% van begrote bedrag) opgenomen voor cofinanciering uit het mobiliteitsfonds.
500.000,- euro vanuit de gemeente Heemstede.
467.500,- euro vanuit het mobiliteitsfonds. Van dit bedrag
9
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
2021 mogelijk te maken.
Bloemendaal
Haarlem
ProRail heeft een definitieve afspraak gemaakt met Bloemendaal over cofinanciering van de studie.
Bloemendaal heeft eigen bijdrage gereserveerd voor de realisatiefase in 2020.
De afspraak met ProRail voor cofinanciering voor de realisatie is voorbereid.
Bloemendaal heeft de omgevingsvergunning aan ProRail verleend.
Het Carré bij station Haarlem is in 2020 gerealiseerd en is operationeel.
project in 2019 uit te voeren bleek niet haalbaar.
is al 200.000,- euro overgemaakt.
Er is een Rijksbijdrage beschikbaar van 645.000,- euro.
De overige 267.500,- euro staat gereserveerd in de begroting van 2020. Dit schuift door naar 2021.
In 2017 heeft de gemeente Bloemendaal ProRail gevraagd om offerte uit te brengen voor een planstudie ter uitbreiding van de fietsenstalling bij NS-station Bloemendaal. Naar verwachting is de planstudie gereed in 2019 en biedt deze inzicht in ontwerpmogelijkheden en realisatiekosten. De uitbreiding kan vervolgens worden gerealiseerd in 2020.
In 2020, is 70.000,- euro (25% van de uitvoeringskosten) uit het mobiliteitsfonds beschikbaar gesteld voor cofinanciering van de uitvoering. Bij nader stuurgroep besluit n.a.v. het verlagen van de Rijkssubsidie (40 i.p.v. 50%) is de fondsbijdrage voor stallingen bepaald op 35% van de uitvoeringskosten.
Verbeteren van de fietsenstalling het Carré bij station Haarlem. Door deze in te richten als selfservice stalling (eerste 24 uur gratis parkeren), wordt de bestaande ruimte optimaler gebruikt.
Er is € 8.750,= besteedt, de rest schuift door naar 2021
Ondanks realisatie staat het Carré opnieuw begroot in 2020 als PM-post. Dit komt door een geplande uitbereiding van het aantal stallingen.
10
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Programmalijn verkeersmanagement Trekker: Zandvoort
Bewegwijzering
Onderzoek iVRI’s
Stand van zaken eind 2020
PP
Planning uit 2019 voor 2020
Financiële stand van zaken eind 2020
FP
Doel: Beter benutten van en verbetering doorstroming op de bestaande (weg)infrastructuur. Door verbeterde verkeergeleiding en regulering is op ons zwaar belaste wegennet in het verleden al 9% verbetering van de doorstroming bereikt (DVM 1ste fase). Vanuit de regionale samenwerking wordt hierop dan ook blijvend geïnvesteerd. Zowel door belangrijke regionale routes voor te bereiden op nieuwe technische mogelijkheden (iVRI’s) alsmede de bewegwijzering, die ook blijft bijdragen aan verbeterde doorstroming. De uitvoering van de wettelijk De nationale Kosten conform begroting. benodigde plannen (routeringsplan bewegwijzeringsdienst is in 2020 en aansluitend bewegwijzeringsplan) gestart met de uitwerking van het moeten verlopen volgens de daarvoor routeringsplan op plaatsingsopgestelde planning. Voor het vervolg niveau (het bewegwijzeringsplan). zal een advies worden opgesteld in De stuurgroep wil hierbij een 2021. advies van het kernteam hoe dit omvangrijke project belegd kan worden (financieel en organisatorisch). Dit advies zal in 2021 worden opgesteld. Overeenkomstig de in 2019 Voor de optimale besteding van de Het onderzoek is bekostigd uit de opgestelde planning is het onderzoek provinciale middelen is door door de provincie beschikbaar uitgevoerd. De stuurgroep heeft in Haarlem in samenwerking met gestelde middelen.
maart 2020 aanvullend onderzoek Heemstede en de provincie in Na uitvoering van het onderzoek gevraagd ten aanzien van een aantal 2019 een onderzoek opgestart resteert daarvan een bedrag van VRI’s in Heemstede. Het rapport is voor de opwaardering van VRI’s ca. € 208.000,= euro. overeenkomstig de aangepaste naar iVRI’s. Deze middelen zullen -zoals planning in juli 2020 opgeleverd. Dit rapport is in juli 2020 met de afgesproken- doorschuiven naar Kosten voor het onderzoek bedroegen projectleider en overige betrokkede begroting van 2021. Hiermee € 10.250,= (binnen het budget). nen besproken. In het rapport is kunnen de fysieke maatregelen 11
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
een plan van aanpak gepresenteerd en een (globale) begroting opgenomen van de totale investeringen om op de vastgestelde route iVRI’s te realiseren. Programmalijn openbaar vervoer Trekker: Heemstede
Stand van zaken eind 2020
Onderzoek Bus – hoogwaardig R-net Zandvoort-HeemstedeHaarlemmermeer
Spoorse maatregelen
(te realiseren iVRI’s) bekostigd worden. Deze worden dus toegevoegd aan het vorig jaar beschikbare budget vanuit de regio. PP
Planning uit 2019 voor 2020
Financiële stand van zaken eind 2019
FP
Doel: OV is een volwaardig alternatief voor de auto, voor de bereikbaarheid van woon-, werk- en sociaal-recreatieve bestemmingen. Hierbij neemt de regio invloed op (bus)routes, inrichting van de OV-Knooppunten (Hubs) en inpassing in de omgeving 1.
De R-netstudie is doorgeschoven in de tijd wegens de aansluiting op de Concessie periode van 2027
Alle technische ingrepen aan het spoor en de onderliggende techniek zijn door ProRail uitgevoerd. Door Corona heeft het F1evenement niet plaatsgevonden. De afgesproken metingen hebben daardoor ook niet plaatsgevonden. De mitigerende maatregelen zijn daarom doorgeschoven (conform
De besluitvorming vond plaats in 2019 en was in 2020 tijdig gerealiseerd. De werkzaamheden zijn in overleg met ProRail en in opdracht van de provincie NoordHolland, als vertegenwoordiger van de regio, uitgevoerd. Spoorse Maatregelen was een belangrijk lobbydossier voor de
Het onderzoek wordt gefinancierd uit het mobiliteitsfonds. De gereserveerde middelen van € 20.000,- euro schuiven door naar begroting 2020. Uitvoering vond plaats binnen de afgesproken financiële kaders. Op de regionale bijdrage van €1.400.000,=, bestond nog een BTW compensatie mogelijkheid. Deze mogelijkheid is door het bestuur met succes benut en heeft het bedrag in 2020 ontvangen. De hoogte van het terug
1
Inrichting van het OV is geen zelfstandige bevoegdheid van de Stuurgroep; deze bevoegdheid ligt bij de concessieverleners: Provincie en Vervoerregio voor de regionale busdiensten en het Rijk voor het Hoofdrailnet. Wel heeft de regio mogelijkheden om de ambities kenbaar te maken, te (laten) onderzoeken op haalbaarheid of op eventuele effecten van OV-maatregelen voor haar inwoners.
12
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Programmalijn (auto) infrastructuur Trekker: Haarlem
Amerikaweg – Schipholweg (als onderdeel van Regio Ring Zuidelijk deel)
de afspraken over de aanpak). Provincie Noord-Holland heeft haar rol als regionale trekker zeer goed vervuld (inclusief de financiële afronding).
Stand van zaken eind 2019
regio. Daarom was er extra inzet vanuit Public Affairs en de programmamanager.
PP
Planning uit 2018 voor 2019
ontvangen bedrag is € 242.975,- (dit zijn incidentele inkomsten op de begroting van 2020).
Financiële stand van zaken eind 2019
FP
Doel: Verbetering bereikbaarheid – doorstroming automobiliteit. Alle modaliteiten zijn van belang om de bereikbaarheid van onze regio te verbeteren. Binnen de bestaande weginfrastructuur zijn ook diverse schakels van regionaal belang, die verbetering behoeven. Hier wordt ook door de regio aan bijgedragen. Dit project draagt bij aan de aanpak De definitieve besluitvorming is Het deel uit 2020 van €350.000,van het meest acute knelpunt in de vertraagd. Dit komt doordat de euro zal doorschuiven naar 2022 toekomstige Ring Haarlem. De provincie bezwaar heeft op het De bijdrage en reservering voor Schipholweg (N205) is één van de door de raad vastgestelde 2021 van €850.000,- schuift belangrijkste invalswegen van de ontwerp. Dit lag in de eveneens door naar 2022. regio. Zeker met de koppeling die nu oversteekbaarheid voor fietsers en gelegd wordt met de OV Hub Nieuw wandelaars in de nieuwe Zuid is het regionale belang evident. inrichting. Tegelijkertijd is mede De planning zal worden aangepast in door inbreng vanuit het bestuur de tijd, maar is op dit moment nog van de GR de koppeling gelegd met onduidelijk hoe die planning er OV Hub Nieuw Zuid (voorheen definitief uit komt te zien. Verwacht ‘Buitenrust’). Dit zal waarschijnlijk wordt dat de middelen pas in 2022 effecten hebben op het af te zullen worden aangesproken.
De wikkelen verkeer op de kruising middelen voor 2020 schuiven daarom Amerikaweg-Schipholweg. Om de door naar 2022. consequenties en de gevolgen voor een nieuw ontwerp nader in beeld te brengen heeft de raad de besluitvorming vooruit geschoven. Hierdoor is ook de uitvoering vertraagd, maar zal wel doorgang vinden. 13
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Verkenning Zeeweg Randweg
Het bestedingsritme zal aangepast worden. Bij de totstandkoming en de behandeling van de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie is deze ontsluiting in de vorm van een verkenning teruggekomen op de begroting. Doordat de nieuwe bereikbaarheidsvisie nog niet is vastgesteld is er nog geen initiatief genomen in dit dossier door de stuurgroep. Middelen zijn bestemd voor een gezamenlijke verkenning inclusief een actieve participatie van alle deelnemers, haar raden en overige betrokkenen van de GR. Een procesvoorstel zal na definitieve vaststelling van de regionale bereikbaarheidsvisie door de stuurgroep worden voorgelegd aan alle deelnemers van de GR.
Het budget was voor begroting 2020 vastgesteld op €50.000. Deze verkenning zal in 2021 plaatsvinden. De middelen schuiven derhalve dan ook door naar 2021.
De begrote € 50.000,- schuift door naar 2021
14
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Evaluatie werkdeel Kostenplaats Programmamanager
Adviseur Public Affairs
Stand van zaken eind 2020
PP Planning uit 2019 voor 2020
Het budget voor inhuur programmamanager is deels benut. Dit vanwege een detacheringsconstructie met interne doorbelasting. Daarnaast is de organisatie afgelopen jaar gewijzigd, waardoor de tijdsinzet van de programmamanager niet het gehele jaar hetzelfde is geweest. Q1 2020: is een deel van het budget ingezet voor inhuur voor een eerste aanzet nieuwe uitvoeringsprogramma c.q. actieagenda. In Q4 2020: is er een interim procescoördinator aangesteld en uit dit budget gefinancierd. Deze formatie-invulling valt binnen de meerjarenbegroting. Er is minder besteed dan begroot. N.B. De programmamanager is aangesteld voor 16 uur per week, maar er is budgetruimte voor 28 uur. In 2020 is vooruitlopend op o.a. de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie de organisatie van de GR herzien. Ook voor de nog aan te passen en vast te stellen actie-agenda (voorheen uitvoeringsprogramma), die voortvloeit uit die nieuwe bereikbaarheidsvisie, is reeds voorwerk (studie) gedaan eind 2019 en begin 2020. Binnen de budgetruimte
n.v.t.
Financiële stand van zaken eind 2020 De onderbesteding à € 37.940,= over 2020, wordt toegevoegd aan het (spaar)fonds.
In 2020, wordt de PA-adviseur extern
FP
De onderbesteding over 2020 15
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Onderhoud DVM
Programmamanager, is gevraagd aan de reeds ingehuurde PA-adviseur extra werkzaamheden te verrichten (zoals bij bewegwijzering, het jaarverslag en jaarplan). De opdracht is per 1 juli beëindigd
Conform planning
ingehuurd voor ongeveer de helft van de tijd (tot 1 juli). Deze formatieinvulling valt binnen de meerjarenbegroting. Daardoor is er een onderbesteding ontstaan. De posten PAadviseur en Programmamanager zijn samengevoegd tot een begrotingspost Programmamanagement Is meerjarig ingepland als resultaat van het DVM project Fase 1 dat een verbeterde doorstroming van ruim 9% heeft opgeleverd. Dit valt onder het werkdeel, omdat DVMonderhoud voor iedere deelnemende gemeente wordt uitgevoerd. Deze post is onderdeel van de meerjarenbegroting.
wordt toegevoegd aan het (spaar)fonds. Dit is dus een samengesteld bedrag met programmamanager in de vorige post.
Het budget van 31.000,- euro is nog niet gefactureerd, maar zal als reservering (verplichting) op de begroting blijven staan.
Evaluatie Vrijedeel 2020 Kostenplaats
Stand van zaken 2020
Financiële stand van zaken eind 2020
Vrije deel is direct door bestuur te besteden voor diverse noodzakelijke activiteiten ter ondersteuning aan het gehele proces.
Naast een aantal kleinere kostenposten, is voornamelijk de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie hieruit bekostigd.
Van het totale begrote bedrag à € 25.000,=, is € 6.918,= besteedt.
Aan de hand van de planning wordt aangegeven of deze naar onze inschatting geheel, gedeeltelijk of niet gerealiseerd is in het huidige kalenderjaar. Dit gebeurt aan de hand van een ‘verkeerslicht’ kleurenschema. Dit is toepast op de Planmatige Prestatie (PP) en de Financiële Prestatie (FP). De betekenis van de kleuren staat in de legenda weergegeven.
Legenda kleurenschema: Planning volledig gerealiseerd Planning gedeeltelijk gerealiseerd Planning niet gerealiseerd
16
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Bijlage 1: Balans 2020 Activa
31-12-2019
31-12-2020
(bedragen x € 1.000) Passiva
Vlottende activa
31-12-2019
31-12-2020
Algemene reserve (192200/071020)
4.902
5.992
Saldo baten en lasten (192200/071020)
1.090
222
Vaste passiva Eigen vermogen 5.992
Liquide middelen
6.245
5.992
6.245
5.992 Overlopende activa
Overlopende passiva
Nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen
Nog te betalen bedragen
6.214
- Haarlem
-
-
- Haarlem
- Zandvoort
-
-
- Heemstede
-
-
- Provincie Noord Holland
-
-
-
31
31 Totaal vlottende activa
5.992
6.245Totaal vaste passiva
5.992
6.245
Totaal Activa
5.992
6.245Totaal Passiva
5.992
6.245
controle
algemene reserve
5.992 31
liquide middelen
6.245
nog te betalen
nog te ontvangen
-
Nog te ontvangen
Saldo gr
6.245
-
saldo baten en lasten
222 saldo
6.245
17
Ontwerp jaarverslag 2020 mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Bijlage 2: Saldo Baten en Lasten 2020 Begroting na wijziging
2019 Rekening 2019
(bedragen x € 1.000)
2020 Begroting na wijziging
Primaire begroting
Rekening 2020
Lasten (exclusief mutaties reserves) Mobiliteitsfonds - DVM (Dynamisch verkeersmanagement)
31
14
- Opwaardering R-net lijnen (invest.agenda) - Fiets
31
31
31*
274
274
-
1.173
12
357
357
9
- Openbaar vervoer
480
-
1.400
1.400
1.156
- Verkeersmanagement
200
91
200
200
38
- Infrastructuur
850
0
350
350
-
- Overig
175
126
370
370
104
33
25
25
1
2.909
276
3.007
3.007
1.340
1.171
1.366
1.562
1.562
1.562
1.171
1.366
1.562
1.562
1.562
-1.543
1.090
-1.445
-1.445
222
-1.543
1.090
-1.445
-1.445
222
-
-1.445
-1.445
222
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totale lasten Baten (exclusief mutaties reserves) Mobiliteitsfonds Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totale baten Saldo (exclusief mutaties reserves) Mobiliteitsfonds Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totaal saldo voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Saldo inclusief mutaties reserves
-
-
-1.543
1.090
* Dit bedrag is over 2020 nog niet gefactureerd, maar blijft als verplichting op 2020 staan.
18
Ontwerp jaarplan en begroting 2022 Mobiliteitsfonds Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Voorwoord Voor u ligt de begroting op hoofdlijnen vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid ZuidKennemerland (verder: GR ZKL). Afgelopen jaar is bij de behandeling van de jaarstukken door zowel de raadsleden van de deelnemende gemeenten als de toezichthouder opgemerkt dat de procedure veel beter gevolgd is en nog enkele verbeteringen mogelijk zijn. Dit jaar heeft het bestuur van de GR ZKL daarom voor een licht gewijzigde opzet gekozen voor het jaarplan en begroting. Deze begroting is niet meer opgezet langs de modaliteiten, maar opgezet langs een zevental programma’s, waaronder de projecten vallen. Niet elk project is apart begroot, maar de programma’s zijn begroot. Je zou hierdoor kunnen spreken over een begroting op hoofdlijnen. Naar aanleiding van de opmerkingen van zowel de raadsleden als van de toezichthouder, zijn wij in deze begroting ingegaan op de grondslag voor de financiële bijdragen die door de deelnemers worden gedaan. Dit kwam voort uit een discussie die in een aantal raden daarover is gevoerd. In deze begroting op hoofdlijnen zal verder ook de procedure een aparte paragraaf kennen zodat duidelijk is wanneer wat gepland staat. Deze ontwikkeling past ook in de manier waarop wij in deze samenwerking steeds verder groeien. En sluit aan op de overgang die wij stap voor stap realiseren in onze begroting.
De begroting stemmen we af op de systematiek van de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie, die dit jaar voor definitieve besluitvorming aan de vier gemeenteraden wordt voorgelegd. Het komende jaar zetten wij de goede samenwerking tussen de vier regiogemeenten met enthousiasme voort. Daarnaast zien wij de toenemende samenwerking met Haarlemmermeer, de IJmond-gemeenten en de provincie als bijzonder waardevol. Verder zien wij, op een breder vlak dan alleen bereikbaarheid, dat onze positie in de MRA steeds duidelijker wordt. Een positie die wij willen uitbouwen en bestendigen, door te laten zien dat wij willen samenwerken en hierop resultaten behalen op diverse regionale onderwerpen. Namens het Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland, Robbert Berkhout Voorzitter
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Inhoudsopgave Voorwoord............................................................................................................................................... 1 1.
Jaarplan en begroting 2022 ............................................................................................................. 3 1.2.
2.
Regionale Bereikbaarheidsvisie basis voor jaarplan en begroting. ......................................... 3
Naar een nieuwe actie-agenda........................................................................................................ 4 2.1. Aanleiding actie-agenda ............................................................................................................... 4 2.1.1. Opbouw begroting tot op heden, langs modaliteiten ........................................................... 4 2.1.2. Focus op taken GR ZKL........................................................................................................... 4 2.1.3. GR ZKL - afspraken leidend .................................................................................................... 5 2.2.
3.
Hoofdopgaven en oplossingsrichtingen (programma’s) uitvoeringsagenda. ......................... 5
Kaders begroting mobiliteitsfonds 2022 ......................................................................................... 6 3.1 Toelichting begrotingsonderdelen ................................................................................................ 6 3.2 Toelichting op de Activa en Passiva ............................................................................................... 6 3.3 Baten begroting 2022 .................................................................................................................... 7 3.4 Lasten begroting 2022 ................................................................................................................... 8 3.5 Baten - Lasten begroting 2022 .................................................................................................... 14
4.
Investeringsoverzicht .................................................................................................................... 16
5.
Meerjarenbegroting ...................................................................................................................... 16
2
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
1. Jaarplan en begroting 2022 In de Wet Gemeenschappelijke Regeling (Wgr) en onze eigen afspraken binnen onze Gemeenschappelijke Regeling, is vastgelegd hoe wij met de jaarstukken om gaan. Het ontwerp jaarverslag ontvangt u gelijktijdig met deze ontwerp begroting als apart document. Waar het ontwerp jaarverslag terugkijkt op het jaar 2020, kijkt de begroting vooruit naar het jaar 2022. In dit lopende begrotingsjaar werkt het bestuur van de GR ZKL langs de afspraken die zijn vastgelegd in de begroting 2021, waarover wij volgend jaar verantwoording aan u zullen afleggen. Als wij in dit stuk spreken over het ontwerp jaarplan, bedoelen wij ook de ontwerp begroting. Dit ontwerp jaarplan legt de financiële en beleidsmatige uitgangspunten vast waarop dit ontwerp jaarplan en begroting van 2022 zijn gebaseerd. Het ontwerp jaarverslag 2020 en dit ontwerp jaarplan 2022, de jaarstukken, heeft u van ons uiterlijk 15 april 2021 ontvangen. Hierbij kan uw raad zienswijzen indienen op dit ontwerp jaarplan en bijbehorende begroting. Het bestuur zal de ingediende zienswijzen verzamelen en samen met de definitieve aanbieding van de begroting op uiterlijk 15 juli van een inhoudelijke reactie voorzien en toezenden aan uw raden en de toezichthouder (provincie). Dit doen wij samen met het definitieve jaarverslag (inclusief jaarrekening). Deze datum is ook wettelijk vastgelegd in de Wgr 1.
Voor het ontwerp jaarplan en begroting zullen de beleidsmatige uitgangspunten anders van opzet zijn dan voorgaande jaren. In de volgende paragraaf zal daar op worden ingegaan.
1.2.
Regionale Bereikbaarheidsvisie basis voor jaarplan en begroting.
Als stuurgroep realiseren wij ons dat de nieuwe Regionale Bereikbaarheidsvisie op het moment van schrijven van dit ontwerp jaarplan (april 2021) nog niet door alle deelnemers is vastgesteld. Door de raden van Heemstede en Zandvoort zijn aan de hand van reacties de kaders voor aanpassing van de visie vastgesteld in de vergaderingen van maart 2021. Aan de hand van die reacties zullen wij zo spoedig mogelijk een voorstel voor aangepaste vaststelling van de visie aan de vier raden voorleggen. Het bestuur heeft er alle vertrouwen in dat het raamwerk van de nieuwe Regionale Bereikbaarheidsvisie in 2021 zijn beslag zal krijgen. Met dat raamwerk wordt daarom rekening gehouden in de opbouw van het jaarplan 2022. Daarbij voeren we nadrukkelijk nog geen nieuwe beleidskeuzes of projecten op. Deze inhoudelijke beleidskeuzes zullen immers eerst nog een basis moeten vinden in de nieuwe visie. Anders gezegd, wij hanteren de nieuwe vorm voor de nieuwe begroting zoals die volgt uit de nieuw vast te stellen Regionale Bereikbaarheidsvisie. De inhoud komt nog voort uit de vigerende visie (uit 2011). Hiermee sorteren wij voor op de nog op te stellen nieuwe actie-agenda die zal volgen op de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie.
1
Voor de begroting geldt vanuit de WGR formeel 1 augustus, maar door recesperiode is het niet haalbaar die datum aan te houden. Daarom zet het bestuur zich altijd in om dit al eerder, gezamenlijk met de jaarverslag, te doen.
3
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
2. Naar een nieuwe actie-agenda Voor onze GR staat 2022 –met inachtneming van het hierboven vermelde over de nieuwe visie - in het teken van een uitvoeringsprogramma ‘nieuwe stijl’, ofwel een nieuwe actie-agenda. Deze actie-agenda is gekoppeld aan het regionale mobiliteitsfonds. Hieronder lichten wij eerst toe waarom het uitvoeringsprogramma in 2021 wordt omgevormd naar een actie-agenda. Daarna wordt ingegaan op de inhoudelijke uitgangspunten waarlangs de actie-agenda zal worden opzet. 2.1. Aanleiding actie-agenda De snel veranderende opgaven op het gebied van mobiliteit (landelijk en regionaal) én het besef dat de GR ZKL niet is ingericht met een zelfstandige uitvoeringsorganisatie, maken het noodzakelijk dat de GR zich scherper dient te positioneren. Dit zal tot uiting komen in onze inhoudelijke programma’s, die vanaf 2022 worden gekoppeld aan de vier hoofdopgaven die onlosmakelijk verbonden zijn aan bereikbaarheid en die zich nóg meer richten op strategische samenwerking met omliggende gemeenten, regio’s en de provincie. Daarnaast zal deze scherpere positionering ook zichtbaar moeten worden in de rol die de GR ZKL speelt ten opzichte van verschillende andere overleg- en samenwerkingsverbanden op het gebied van mobiliteit.
Tevens zal de bestuurlijke vormgeving van de GR-regeling als onze bestuurlijk-juridische basis verder ontwikkeld moeten worden, zodat verantwoordelijkheden en verwachtingen voor een ieder helder zijn.
2.1.1. Opbouw begroting tot op heden, langs modaliteiten Onze vorige jaarplannen waren opgebouwd langs de lijn van de drie klassieke modaliteiten, te weten fiets, auto en openbaar vervoer. Die werd daarbij aangevuld met een programma verkeersmanagement. De GR is geen zelfstandig opdrachtgever en beschikt niet over een eigen uitvoeringsorganisatie. Dat is ook niet noodzakelijk, maar directe sturing is hierdoor niet goed mogelijk. De jaarplannen zijn sterk gericht op (eigen) uitvoering van projecten. Dat wil zeggen, elk lid voert de projecten zelf en onder eigen verantwoordelijkheid uit. Immers er dient altijd een goede organisatorische inbedding te zijn en verantwoording te kunnen worden afgelegd aan de gemeenteraad. Een deel van de projecten is niet conform beoogde planning tot uitvoering/afronding gekomen en enkele budgetten zijn doorgeschoven naar een volgend begrotingsjaar. Ons regionaal beleid is sterk verweven met beleid van de provincie en de MRA en veel opgaven vragen om samenwerking. Daar passen de instrumenten bij waar onze GR zich juist wél voor leent, namelijk: bestuurlijke samenwerking, strategie, lobby en regionale cofinanciering uit ons mobiliteitsfonds.
2.1.2. Focus op taken GR ZKL Op het gebied van regionale mobiliteit en bereikbaarheid bestaat een groot aantal overleg- en samenwerkingsverbanden, variërend van een informeel portefeuillehouders overleg tot een formeel Provinciaal Verkeer en Vervoer Beraad (PVVB) en verschillende MRA-platformen. Naast deze structurele overleggen zijn de afgelopen jaren verschillende gelegenheids-overleggen ontstaan, in de vorm van samenwerkingsagenda’s met Haarlemmermeer en IJmond en de provincie. Daarnaast zijn 4
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
er nog de overleggen die voortkomen uit een specifiek project of programma, zoals duurzaamheid, OV (trein) en verkeersveiligheid. Ook hier is het belangrijk dat de GR focus houdt op de eigen kerntaken.
2.1.3. GR ZKL - afspraken leidend De GR ZKL heeft in 2019/2020 een eigen onderzoek gedaan naar verbeterpunten voor uitvoering van de GR-regeling. Na deze evaluatie is ook een eerste verbetervoorstel gemaakt en besproken in de stuurgroep. Deze is aangehouden in afwachting van de Zuid-Kennemer Agenda en afspraken aangaande de bestuurlijke vormgeving ervan. Bij het opstellen van de Zuid-Kennemer Agenda in 2020-2021 is meermaals het raakvlak (of de overlap) met de regionale Bereikbaarheidsvisie aan de orde geweest. Inhoudelijk zal in de nieuwe nog aan te passen en vast te stellen- Bereikbaarheidsvisie leidend zijn op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. Daarbij zijn vanuit de Zuid-Kennemer Agenda ook gedachten gevormd over een vorm van bestuurlijke samenwerking. Inmiddels is een convenant over de Governance rond de regionale samenwerking onderschreven door de vier raden van de Zuid-Kennemerlandgemeenten.
2.2.
Hoofdopgaven en oplossingsrichtingen (programma’s) uitvoeringsagenda.
Aan mobiliteit zijn vier hoofdopgaven verbonden: Woningbouw; Klimaat en energie; Landschap en recreatie; en Economie. Aan de vier hoofdopgaven wordt gewerkt vanuit zeven oplossingsrichtingen/programma’s: 1. Versterken netwerk fietspaden; 2. Benutten van openbaar vervoer capaciteit; 3. Ontwikkelen van regionale OV-knooppunten; 4. Versterken van het MRA-OV netwerk; 5. Verbeteren doorstroming onderleggend wegennet; 6. Spreiden van pendelstromen (woon-werk); en 7. Faciliteren van overstappunten. Deze zeven programma’s zullen na vaststelling van de nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie ook leidend zijn voor de op te stellen actie-agenda. In de begroting 2022 wordt ook langs deze zeven programma’s gewerkt. Per programma wordt vermeld welke activiteiten voorzien zijn en hoe veel budget daarvoor is begroot. Deze activiteiten komen voort uit het vigerende beleidskader van de GR ZKL.
5
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
3. Kaders begroting mobiliteitsfonds 2022 3.1 Toelichting begrotingsonderdelen Sinds 2018 is het gehele mobiliteitsfonds van de GR ZKL ondergebracht in een aparte voorziening binnen de begroting van de gemeente Haarlem. Dit betekent dat de inkomsten (baten) over meerdere jaren gespaard kunnen worden. De uitgaven variëren van jaar tot jaar, afhankelijk van de (meestal meerjarige) doorlooptijd van projecten. Bij sommige projecten is nog geen bedrag in te vullen, maar als wel een uitgave mag worden verwacht, is deze als PM-post opgenomen. Ook kan het zijn dat activiteiten voor een bepaald project niet gepaard gaan met een financiële bijdrage, maar bijvoorbeeld bestaan uit bestuurlijke afstemming of lobby. Het fonds bestaat, overeenkomstig de afspraken uit de GR-tekst uit drie delen: 1. Een projectdeel; hieruit worden concrete projecten (mede) gefinancierd van de deelnemende gemeenten. Bedragen hieruit zijn netto (zonder BTW). 2. Het werkdeel; hieruit worden gemeenschappelijke projecten en onderzoeken gefinancierd. Denk hierbij aan projecten die voor alle deelnemers gelden, zoals bewegwijzering. Daarnaast wordt uit het werkdeel ook de bekostiging van de eventuele inhuur van tijdelijk personeel gedekt. Hierover vindt achteraf een BTW correctie plaats. 3. Het vrij-besteedbare deel.
Dit is bij de start van de GR ZKL al vastgesteld en beslaat een klein percentage van de gehele opgebouwde som. Per jaar is hier sinds 2021 een bedrag van € 50.000,- euro begroot. Binnen dit vrij-besteedbare deel kunnen o.a. (informatieve) bijeenkomsten voor de regio worden bekostigd (bijvoorbeeld zaalhuur), kosten voor ondersteuning (tekst, beeld en proces) bij de herijking van de visie en de jaarlijkse extra inspanning voor opstellen van de jaarstukken. 3.2 Toelichting op de Activa en Passiva De toezichthouder (provincie Noord-Holland) heeft gevraagd in dit jaarverslag toe te lichten waarom op deze begroting geen accountantscontrole plaatsvindt. De betreffende controle vindt namelijk plaats via de begrotingen van de deelnemers. Het volgende wordt daarbij ter toelichting opgemerkt:
De begroting van 2022 van de GR ZKL kent uitsluitend structurele inkomsten, bestaande uit de jaarlijkse bijdragen van de vier deelnemende gemeenten. Deze bijdragen bestaan uit een bedrag per inwoner, zoals vastgesteld bij de oprichting van de GR ZKL in 2013. De uitgaven in het projectdeel zijn incidenteel; er zijn geen meerjarige verplichtingen. Eén uitzondering daarop vormt de bijdrage beheer DVM, die door de provincie wordt uitgevoerd voor de regio. Deze verplichting is, zonder indexering, afgesproken tot het einde van de GR ZKL. In het slotjaar van de GR ZKL zal daar rekening mee moeten worden gehouden. De bijdragen worden als spaarfonds ondergebracht in een voorziening binnen de Haarlemse begroting. In strikte zin heeft de GR ZKL hiermee een vordering op de gemeente Haarlem. Het spaarfonds is bedoeld om naast projecten van deelnemers die een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de regionale bereikbaarheid, ook grotere projecten te ondersteunen. Incidenteel kan er dus zelfs een sprake zijn van een overschrijding van de begroting, indien er een groot project gefinancierd wordt. Er zal nooit een structureel tekort zijn op de begroting.
Vanwege de beperkte omvang van de financiële stromen én omdat de GR ZKL zelf geen rechtspersoonlijkheid heeft, lopen de uitgaven (bijdragen aan projecten) altijd via een van de deelnemende gemeenten die voor een project feitelijk de uitvoering doet. De desbetreffende accountant neemt deze projecten mee in zijn/haar onderzoek.
6
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
3.3 Baten begroting 2022 In de GR-regeling zoals door de vier gemeenteraden is afgesproken, is in artikel 15 (lid 1 t/m 3) de bijdrage per deelnemer vastgesteld en ook vastgelegd gedurende de gehele periode waarover de GR-afspraken zijn gemaakt. Deze afspraken zijn gekoppeld aan een spaardoel voor het fonds (of inleg), dat aan het einde van de looptijd van het Fonds bereikt dient te worden (tot 2028). Bij de behandeling van de jaarstukken vorig jaar is door een aantal fracties in meerdere gemeenteraden de vraag gesteld waarom er geen indexatie en/of actualisatie plaatsvindt over de bijdrage per deelnemer aan dit fonds. Een van de argumenten was dat het inwoneraantal van het jaar van de oprichting gehanteerd wordt, terwijl die inmiddels veranderd zijn. Het bestuur heeft ter voorbereiding op deze begroting daartoe een compact onderzoek gedaan naar de eventuele impact van een aanpassing van de grondslag van de bepaling van de baten voor de GR ZKL. De feitelijke resultaten van dit onderzoek staan in onderstaande kader.
Berekening grondslag en effecten bijdrage GR Bereikbaarheid ZKL Per gemeente is het aantal inwoners toegenomen met de volgende aantallen: - Bloemendaal van 22.023 in 2010 naar 23.571 in 2020 - Haarlem van 149.579 in 2010 naar 162.902 in 2020 - Heemstede van 26.058 in 2010 naar 27.234 in 2020 - Zandvoort van 16.632 in 2010 naar 17.116 in 2020 Uitgaande dat niet het totale spaarbedrag (de jaarlijkse bijdrage) wordt bijgesteld, maar de verdeling over de *) deelnemers . Dit levert de volgende verdeling op:
Bloemendaal Heemstede Zandvoort Haarlem
Inwoner 2020 23.571 27.234 17.116 162.902 230.823
Nieuw bedrag 159.507,08 184.294,93 115.825,51 1.102.372,48 1.562.000,00
Huidige bedrag 161.000 190.000 121.000 1.090.000 1.562.000,00
Verschil € Verschil % -1.492,92 99,1 -5.705,07 97 -5.174,49 95,7 12.372,48 101,1
*)
Alternatief is dat de bijdrage per inwoner gelijk zou zijn gebleven en het totaal bedrag aangepast zou worden. Hierdoor zou elke gemeente iets meer gaan betalen en het spaardoel verhoogd worden.
In de stuurgroepvergadering van 14 april 2021 is besloten voor de begroting 2022 de grondslag van de bijdrage aan de GR ongewijzigd te laten.
Vanzelfsprekend kunnen de gemaakte afspraken over de jaarlijkse bijdrage door de deelnemers aangepast worden (artikel 1, lid 3). Het bestuur heeft thans niet tot een aanpassing besloten omdat de benodigde bestuurlijke wijzigingen die dit teweeg brengt in de alle begrotingen niet opwegen tegen de zeer geringe financiële veranderingen. Bij financiële noodzaak om bijvoorbeeld eventueel oplopende kosten te kunnen blijven dekken, zou hiertoe een gegronde aanleiding kunnen ontstaan. Die financiële nood is er echter niet, het Mobiliteitsfonds is immers een spaarfonds. Daarnaast zijn er binnen de GR ZKL geen vaste of meerjarige kosten die indexering behoeven. Er is binnen de GR ZKL sprake van zogenaamde projectfinanciering. Hierbij kan iedere deelnemer een of meerdere projecten, die bijdragen aan de verbetering van de regionale bereikbaarheid, aandragen voor een financiële bijdrage uit het fonds. Er is één post die, kort na vaststelling van de GR door het bestuur wel langdurig is vastgelegd: 7
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
management van de DVM-regeling (1ste fase), maar ook hiervoor is afgesproken dat geen indexering plaatsvindt. Indexering is derhalve ook vanuit boekhoudkundig oogpunt niet nodig. Mochten de deelnemers de grondslag van de GR-bijdrage willen aanpassen, dan dienen de vier gemeenteraden een met een meerderheid aangenomen én gelijkluidend amendement vast te stellen. Daarnaast dienen zij ook hun eigen (meerjaren) begroting aan te passen. Het bestuur gaat in deze begroting 2022 uit van de afspraken zoals die daartoe in de GR-regeling vastgelegd zijn. Begroting 2022 - Baten Bijdrage Deelnemers
Begroot
Toelichting
Bloemendaal
161.000
Heemstede
190.000
Zandvoort
121.000
Haarlem
1.090.000
Dit zijn de bedragen zoals die bij vaststelling van de GRregeling zijn overeengekomen. Deze baten lopen zonder aanpassing - door tot het eind van de looptijd van het regionale mobiliteitsfonds.
Totaal
1.562.000
3.4 Lasten begroting 2022 De nieuwe begroting voor 2022 kent de gebruikelijke drie delen: een projectdeel, een werkdeel en een vrij deel. Het projectdeel wordt opgezet langs zeven programma’s die in de nog vast te stellen nieuwe regionale bereikbaarheidsvisie zijn gehanteerd. Hieronder komen de projecten te vallen die voortkomen uit de vigerende regionale bereikbaarheidsvisie (de reeds lopende en bestaande projecten). Voor deze begroting zijn de lasten binnen de zeven nieuwe programma’s ondergebracht, waaronder de projecten vallen. Voor de programma’s zijn begrote bedragen opgenomen.
8
Ontwerp-Jaarplan 2022 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Begroting 2022 – Lasten – Projectdeel Projectdeel
Toelichting
Begroot
Programma Versterken netwerk fietspaden Doel: De regionale fietsbereikbaarheid vergroten, zodat de fiets ook voor regionale fietsroutes als vanzelfsprekend vervoermiddel wordt gezien
De fiets is, zeker met de komst van de e-bike, steeds vaker een alternatief voor de auto en als aanvullend vervoer op bus en trein. Randvoorwaarde is dat de fietser goed en veilig kan doorfietsen. De regio investeert daarom in projecten die knelpunten in het fietsroutenetwerk wegnemen.
€ 400.000
Bij oprichting van de GR ZKL zijn schakels benoemd. Enkele van deze schakels worden niet meer opgenomen in de begroting, omdat ze vanuit de regionale inbreng bezien zijn afgerond (in financiële zin). Een aantal andere schakels waren, ook in de lange termijn begroting, tot op heden altijd met een PM post voorzien. Uitzondering daarop “Fuikvaartweg”, hiervoor schuift € 150.000,= door.
In begroting zal uitgegaan worden van de volgende schakels: - Verbinding Amsterdamse Waterleiding Duinen. (Vogelenzangseweg – Zandvoortselaan) - Verbinding Haarlem Spaarnwoude – passage Ringvaart-H ’meer (voorheen Boerhavelaan-Fuikvaartweg), - Fietsroute Oase – Leyduin – Haarlemmermeer - Verbinding Station Haarlem - Haarlem-Noord (voorheen Rode loper) - Fietsroute Claus Sluterweg /Leidsevaart Haarlem-bocht Randweg-Houtvaartkade Haarlem/Aerdenhout + aftakking via Vogelpark naar Zandvoortselaan Heemstede. Dit was voorheen fietsschakel Velsen-Heemstede via Haarlem/Bloemendaal, deze is door instemming van het bestuur op 14 april 2021 met de door de provincie gevraagde scopewijziging aangepast.
Regionale fietsroutes. Van schakels naar routes.
De stuurgroep heeft in 2020 besloten meer op fietsroutes van regionaal belang te sturen dan op schakels. Hiermee komen ook andere routes in beeld dan de schakels zoals die ten tijde van de oprichting van de GR ZKL bestonden. In de stuurgroep is – ter illustratie – de fietsroute Oase – Leyduin – Haarlemmermeer genoemd. Voor nu is het nog te vroeg om concrete projecten voor deze routes op te nemen, daarom is deze algemene post ‘regionale fietsroutes’ opgenomen. In de actieagenda wordt hieraan nader invulling gegeven.