Bijlage 1 Ontwikkelstrategie Orionweg Planetenlaan

24

Orionweg/planetenlaan wordt aan de raad voorgelegd. Daarbij wordt gevraagd of de raad zich committeert aan de benodigde investeringen en of de raad bereid is geld uit de gemeentelijke begroting (IP) te reserveren voor de voorbereiding van de diverse publieke projecten. Dat gaat dan om een meer jaren voorbereidingskrediet om de publieke projecten binnen de zone te kunnen starten en voor te bereiden. Afhankelijk van de omvang van de investeringen (die tijdens de fase van onderzoek en voorbereiding duidelijker inzichtelijk moeten worden gemaakt) wordt in een later stadium het besluit over de reservering van middelen in het IP voorbereid. Voor de publieke projecten wordt gekeken naar de verschillende financieringsmogelijkheden binnen de gemeente. Zo kunnen reeds vastgestelde budgetten uit meer jaren onderhoudsbegroting voor de buitenruimte mogelijk worden gecombineerd met eventuele subsidies, bijdragen vanuit het wettelijk kostenverhaal en een bijdrage vanuit de Algemene Middelen. 3.5.3

Sturing op planning en sturing door prioritering

De gemeente stuurt tevens door middel van planning en prioritering van de verschillende projecten binnen de zone. Het tempo waarin de private projecten binnen de zone zich voltrekken is naast de professionaliteit de capaciteiten van de betrokken marktpartijen dikwijls afhankelijk van de gemeentelijke inzet en capaciteit. De gemeente Haarlem is jarenlang een 'beheer gemeente' geweest, gericht op het onderhoud, in stand houden en beheren van de bestaande stad. Met de ontwikkeling van de zones en de forse woningbouwopgave is de omschakeling richting een meer 'ontwikkelende gemeente' noodzakelijk. De gemeente werft aan alle kanten nieuwe medewerkers die bij kunnen dragen aan het versnellen van de ruimtelijke opgaven. Maar ondanks de recente versterkingen van het ambtelijk apparaat zullen er keuzes moeten worden gemaakt met betrekking tot de prioritering en de urgentie van de projecten. Een nieuwe beoordelingssystematiek voor de zogenaamde 'intake' van projecten (initiatief voorstellen) in de initiatief fase moet helpen bij het maken een onderbouwde en transparante afweging in welke projecten er wel worden opgepakt en welke mogelijk op een later tijdstip aan bod komen. Zoals al in de inleiding van dit document aangegeven is de Orionzone als niet-prioritaire ontwikkelzone bestempeld en worden er tot nader order geen nieuwe projecten gestart.

De reeds 'gescoorde' nog niet lopende ontwikkelprojecten binnen de zone worden opgestart in volgorden van urgentie en relevantie ten opzichte van alle in Haarlem beoordeelde initiatieven. Dit heeft gevolgen voor de initiatieven voor de projecten langs de Orionweg (Bison Bowling, Nieuwe Delftweide en Helene Swarthsstraat) en het project herontwikkeling Novacollege. Deze projecten hebben in de procedure 'gemiddeld' gescoord. Dat betekent dat deze mogelijk pas over twee jaar kunnen worden opgestart en de woningproductie binnen de ontwikkelzone op achterstand kan raken. Ongeveer de helft van het aantal woningen (circa 350 woningen) moet immers in de bovengenoemde projecten worden gerealiseerd. Voor de Helene Swarthstraat (Ymere) geldt dat er aantoonbaar urgentie bestaat om het project ter hand te nemen. De huidige situatie (onrust in de bewonersgroep en bouwkundige staat van het complex) vraagt om een voortvarende aanpak. Voor de Orionzone geldt dat de aanpak van de openbare ruimte (publieke werken) minder urgent is. De huidige infrastructuur functioneert naar behoren en ook de (ruimtelijke) kwaliteit van de twee belangrijkste straten (Orionweg en Planetenlaan) is in de huidige situatie boven gemiddeld. De mogelijke aanpak en verbetering van deze straten kan heel goed met het ontwikkeltempo van de ontwikkellocaties meelopen.

25

4.

Overige eigenaren en stakeholders De ontwikkeling van de zone is in grote mate afhankelijk van grondeigenaren, investeerders en projectontwikkelaars. Het corporatiebezit binnen de zone beperkt zich tot perceel (5.1, zie figuur 2) tussen de Orionweg en de Helene Swarthstraat en de woningen boven de bibliotheek (1.7, zie figuur 2). Zij spelen bij aanvang van de zone ontwikkeling als geheel een cruciale rol van betekenis bij het realiseren van de sociale woningbouw binnen de zone. Dit kan op twee locaties, namelijk binnen de gebiedsontwikkeling Sportweg en op het perceel tussen de Orionweg/Helene Swarthstraat. Voor alle andere percelen zullen de woningcorporaties potentiële afnemer zijn van de 50% sociale woningen binnen alle ontwikkellocaties. Er zijn in de Ontwikkelzone verschillende wijkraden actief. Zij worden intensief betrokken bij de ontwikkelingen in de zone. De wijkraden worden het komend jaar omgevormd tot wijkplatforms. Het zonemanagement is betrokken bij deze transitie en pogen we gebruik te maken van de nieuw te vormen wijkplatforms. Naast de wijkraden de (sport) verenigingen en andere instanties betrokken bij de ontwikkeling van de Orionweg en Planetenlaan. Op projectniveau weten verschillende omwonenden en direct belanghebbenden zich structureel te organiseren. Dit heeft de aandacht binnen de lopende ontwikkelprojecten.

Hier geldt dat afhankelijk van de fase waarin het project zich bevindt bewonersavonden en klankbordgroepen worden georganiseerd. Naast de bewoners en belanghebbenden speelt Platform Groen bij vrijwel alle projecten binnen de Haarlems gemeentegrenzen een stevige rol wanneer het gaat om de ruimte voor groen. Binnen de lopende projecten hebben zij hun stem al ruimschoots laten horen. Voor de gehele zone met in het speciaal de sportparken, Sportweg en herstructurering van de planetenlaan, is een vroege betrokkenheid zeer gewenst. Een andere belangrijke partner bij de ontwikkeling van de zone is het Hoogheemraadschap (Rijnland). Het is een belangrijke partner als het gaat om de waterbergingscapaciteit binnen de zone. De ruimte binnen de zone is beperkt. Daarmee is waterberging een strategische opgave die zonebreed moet worden opgepakt.

26

5.

Bijlage I - Risico's Voor de zone als geheel is de volgende top 3 van risico's geïdentificeerd. Per risico wordt een korte toelichting gegeven op het effect dat het risico heeft als het risico zich voordoet. • Stikstofdepositie De ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan ligt nabij Natura 2000-gebied. Op zowel zoneniveau als op verschillende plotontwikkelingen is nog geen berekening van stikstofdepositie uitgevoerd op basis van het beschikbare programma. Er zullen dus op plotniveau nog berekeningen moeten worden gedaan. De resultaten zouden negatief kunnen uitpakken waardoor aan het programma gesleuteld moet worden. • Marktontwikkelingen Hoewel de woningbouwproductie slechts een van de doelstellingen binnen de ontwikkelzones is en ook andere (bouw-) projecten beïnvloed worden door tegenvallende marktontwikkelingen, is de productie van nieuwe woningen een van de belangrijkste pijlers onder de zone ontwikkeling. De recente marktontwikkeling laat een afkoeling zien van de in de laatste drie jaar oververhit geraakte woningmarkt. De combinatie van stijgende hypotheekrentes, flink gestegen bouwkosten en inflatie kan leiden tot een stagnatie van de afzet en daarmee ook de productie van woningen. Met vertraging van de woningbouwproductie als gevolg.

Dit leidt ertoe dat met een stagnatie in de woningbouwproductie ook de andere projecten binnen de zone vertraging oplopen door dat de financiering ervan (zie kostenverhaal) achterblijft. Daarnaast zullen ook de publieke werken binnen de zone last ondervinden van de mede door inflatie veroorzaakte prijzenstijging. Denk aan de aanleg van groen, de energietransitie en verduurzamingsprojecten. Alles kan averij oplopen als de negatieve spiraal van stagnatie en inflatie zich doorzet. • Draagvlak omgeving - Vertragingen door juridische procedures belanghebbenden (weerstand tegen plannen) De roep om participatie en betrokkenheid van burgers en belanghebbenden is nog nooit zo groot geweest. De weerstand en het aantal juridische procedures tegen gemeentelijke (en ruimtelijke) projecten ook. De ontwikkeling van de zones leidt tot ingrepen in de voor- en of achtertuin van mensen. Het wordt veelal drukker in de stad terwijl de roep om meer groen, minder auto's en een veilig woon- en leefklimaat almaar groter wordt. Steeds vaker leiden nieuwe binnenstedelijke ontwikkelingen tot een gang naar de rechter met maanden tot wel jaren vertraging in de procedures van de projecten. Weerstand vanuit belanghebbenden is een bekend fenomeen bij ontwikkelingen. Goede participatie kan helpen bij het voorkomen van ongelukken maar sluiten ongelukken ook niet helemaal uit.

De aanstaande, nieuwe omgevingswet die op 1 januari 2024 in moet gaan, voorziet in een nog grotere en intensieve betrokkenheid van de burger bij ruimtelijke projecten. Ook dit vergt tijd en professionele voorbereiding binnen de projecten.

27

6.

Bijlage II -HRPP Ontwikkelzones

28

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 9 oktober 2023

Tekst: G. Huigen, J. Baas

________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 29