Bijlage 1 Jaarverslag en Jaarrekening - Gemeente Haarlem - 2024

Het college investeert in een kansrijke start voor kinderen, het wegwerken van leerachterstanden en het implementeren van de verrijkte schooldag. Met de verrijkte schooldag worden leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen door, naast het reguliere lesprogramma, extra activiteiten aan te bieden. Er is extra aandacht voor de positie van jongeren en jongvolwassenen. Inwoners voor wie kansen niet vanzelfsprekend zijn, krijgen gericht ondersteuning. De eerste inwoners zijn in het najaar van 2024 succesvol uitgestroomd na een schuldentraject van 18 maanden. Hierdoor is het aantal inwoners met nazorg fors toegenomen. De verkorting van de aflostermijn bij schuldbemiddelingstrajecten van 36 naar 18 maanden heeft nog niet geleid tot een toename van het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening. Mogelijk is dat effect in 2025 wel te zien. Haarlemmers die de stap naar werk kunnen maken, werden in 2024 met verschillende re-integratie instrumenten ondersteund. Betaald werk is nog steeds de belangrijkste reden voor de uitstroom uit de bijstand. Het aantal Haarlemmers met een bijstandsuitkering was opnieuw lager dan op basis van de landelijke trends kon worden verwacht, wat resulteerde in een positief saldo op de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG).

Bij bestaanszekerheid hoort het bieden van passende en betaalbare woonruimte. Voor uitstroom uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen is betaalbare en passende woonruimte noodzakelijk. Gemeenten waren verplicht om in 2024 een lokale woon-zorgvisie op te stellen, waarin wordt aangegeven wat er nodig is om voldoende huisvesting en maatschappelijke ondersteuning te realiseren voor kwetsbare groepen. Met het Pact voor Uitstroom zijn er in 2024 130 woningen toegewezen in Zuid-Kennemerland en IJmond aan mensen die uitstromen uit beschermd wonen of de maatschappelijke opvang, of voor wie opvang voorkomen is door de inzet van Wonen eerst. Positieve gezondheid is de leidraad voor alle beleidsterreinen. Bij positieve gezondheid is het uitgangspunt het vermogen van mensen om zich aan te passen en de eigen regie te voeren, in plaats van de afwezigheid van ziekten en beperkingen. Het college investeert daarom in een gezonde omgeving. Dat verkleint gezondheidsrisico’s en stimuleert gezond leven. Voor wie niet gezond is of wordt, is er ondersteuning op alle levensgebieden. In de komende periode staat de implementatie Jaarverslag en Jaarrekening 2024

46 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

van twee landelijke akkoorden centraal. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) maken een integraal preventief beleid mogelijk op gemeentelijk en regionaal niveau, in samenwerking met zorgverzekeraars en de eerste en tweedelijns gezondheidszorg. Met de gemeenten Zandvoort, Haarlemmermeer, Velsen en Beverwijk heeft Haarlem een succesvolle aanvraag bij de Rijksoverheid gedaan voor een zogeheten Regiodeal. Deze regiodeal met een omvang van in totaal € 40 miljoen, waarvan € 20 miljoen door het Rijk wordt bijgedragen, moet leiden tot versterking van de brede welvaart in de regio. Hiermee wordt ook ingezet op de samenhang en -werking tussen het fysiek en sociaal domein. Ook zijn in 2024 voor de regio Kennemerland twee succesvolle subsidieaanvragen gedaan voor middelen vanuit het Rijksprogramma Grip op onbegrip. Deze zijn bedoeld voor de aanpak van situaties met mensen met onbegrepen gedrag en complexe problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid, waarbij het vermogen om zich aan te passen en eigen regie te voeren niet altijd aanwezig is. Met de € 4,6 miljoen die is toegekend wordt hier tot 2027 samen met partners en uit het zorg- en veiligheidsdomein en ervaringsdeskundigen aan gewerkt.

Onderliggende programma's Het cluster Sociaal bestaat uit drie programma’s: Programma 1: Maatschappelijke participatie is gericht op zelfredzaam zijn en regie over het eigen leven hebben, een goede start, gelijke kansen in het onderwijs en het behalen van een startkwalificatie, minder gezondheidsverschillen, sociale samenhang, het hebben van een netwerk en over advies en ondersteuning als iemand zelf minder regie heeft. Programma 2: Ondersteuning en zorg is gericht op voorzieningen voor jeugd en volwassenen. Die voorzieningen zorgen dat iedereen zoveel mogelijk mee kan doen in de samenleving vanuit eigen kracht. Waar nodig zijn er voorzieningen met verblijf. Programma 3: Werk, inkomen en schulden is gericht op het bieden van een tijdelijk financieel vangnet en toeleiding naar werk, scholing of participatie, om vanuit eigen kracht zelfredzaam te zijn in de samenleving. Haarlemmers met een laag inkomen of met schulden worden ondersteund.

Hoofdkoers Gewoon in de Wijk 2024 was het tweede jaar van de achtjarige opdracht Gewoon in de Wijk (2022/53240). Gewoon in de Wijk is een aanpak die inwoners van Haarlem laagdrempelig en passende ondersteuning biedt. Daarnaast kunnen inwoners deelnemen aan activiteiten die bijdragen aan hun welzijn en de leefbaarheid van de wijk. Met een integrale opdracht en een vast budget voor de sociale basis, wijkteams, ambulante begeleiding en dagopvang wordt verder gewerkt aan de transformatie van het sociaal domein. De gemeente en Buurts dragen samen de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de ondersteuning en de kostenbeheersing. Buurts slaagt erin om de inwoners naar tevredenheid en effectief te ondersteunen. Dit doet Buurts grotendeels door het wijkteam en/of door deel te nemen aan collectieve activiteiten in de wijk of stad, met minder inzet van specialistische ambulante begeleiding. Ook is er in samenwerking met Buurts een Huisvestingsplan Gewoon in de Wijk (2024/907669) opgesteld, waarmee er een plan ligt om de capaciteit en de kwaliteit van het maatschappelijk vastgoed Gewoon in de Wijk op het vereiste niveau te krijgen. En om het maatschappelijke vastgoed Gewoon in de Wijk aan te laten sluiten bij de groei en ontwikkeling van de stad en het versterken van de sociale basis.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

47 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Diversiteit en inclusie Het afgelopen jaar is er stevig ingezet op de sociale veiligheid en inclusie van alle Haarlemmers. Diversiteit verrijkt en elke Haarlemmer moet zich volledig geaccepteerd en gewaardeerd kunnen voelen. Veel organisaties in Haarlem zetten zich hier actief voor in. De gemeente Haarlem wil dit zo veel mogelijk stimuleren en benutten. Daarom is er in 2024 actief ingezet op uitbreiding van de betrokken partners en op het verstevigen van de huidige samenwerkingen. Dit is gelukt met het realiseren van de eerste Pride Haarlem en het gelijktijdige Queer Festival, waar veel verschillende organisaties en partijen bij betrokken waren. Ook was er aandacht voor diversiteit in verschillende wijken van Haarlem door het plaatsen van regenboogbankjes. Dit zijn acties uit het Actieplan Haarlem Regenboogstad 2023-2026 (2022/1586146). Daarnaast zijn bewustwording en zichtbaarheid speerpunten van het antidiscriminatiebeleid. Belangrijke onderdelen daarvan zijn de jaarlijkse KetiKoti viering en de Koloniaal Haarlem Dag, waarbij de link met het hedendaags racisme wordt gelegd. Ook in het kader van gendergelijkheid worden organisaties in Haarlem die activiteiten organiseren gericht op zichtbaarheid en bewustwording ondersteund, zoals op Internationale Vrouwendag.

Integraal Zorgakkoord/Gezond en Actief Leven Akkoord In 2024 is uitvoering gegeven aan het regioplan Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Kennemerland en het plan van aanpak GALA Haarlem (2023/1846413). Vanuit het GALA is onder andere gewerkt aan de verschillende ketenaanpakken, zoals valpreventie en gezond gewicht. Om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden zijn er in de regio in het kader van het IZA verschillende transformatieplannen ontwikkeld en goedgekeurd in 2024. Het belangrijkste doel hiervan is om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te versterken, zodat inwoners de juiste zorg en ondersteuning op de juiste plek krijgen. Eind 2024 is op de ledenvergadering van de VNG besloten om de IZA-samenwerking op landelijk niveau tijdelijk op te schorten. De reden hiervoor is dat niet is voldaan aan de randvoorwaarden die de VNG bij het afsluiten van het IZA in 2022 heeft gesteld over een gelijkwaardige positie en voldoende structurele financiering voor het sociaal domein. De inmiddels op gang gebrachte samenwerking met de zorgpartners in de regio wordt voortgezet. Sinds februari 2025 is de VNG weer aangehaakt bij de onderhandelingen over een aanvullend zorg en welzijnsakkoord.

Wijziging abonnementstarief De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor alle Wmovoorzieningen is in 2024 uitgesteld naar 1 januari 2027. De financiële consequenties hiervan worden door het kabinet besproken bij de aankomende voorjaarsnota. Hiervoor waren namelijk al middelen opgenomen per 2026 in de Meicirculaire 2023. Deze middelen waren opgenomen, omdat verwacht werd dat er minder gebruik zou worden gemaakt van Wmo-hulp en ondersteuning door het afschaffen van het abonnementstarief. Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen (aanbesteding en doordecentralisatie) Waar tot 2023 de gemeente Haarlem als centrumgemeente verantwoordelijk was voor de uitvoering van Beschermd wonen en Beschermd thuis, is dat vanaf 2024 een gezamenlijke verantwoordelijkheid geworden van de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Haarlem, Haarlemmermeer, Velsen en Zandvoort. In 2024 is daarom de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer in werking getreden en wordt de uitvoering gestuurd vanuit een Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen, waarin de verantwoordelijke wethouders van deze gemeenten deelnemen. Ook is binnen de organisatie van Haarlem een team regionale BW-taken ingericht: het regionaal team Beschermd Wonen. De regionale aanbesteding Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang is afgerond.

De nieuwe overeenkomsten zijn vanaf juli 2024 van kracht. Er zijn 24 aanbieders gecontracteerd. Hierin is ook een acceptatieplicht van cliënten voor aanbieders overeengekomen. Partners doen mee in een gezamenlijke instroom, doorstroom en uitstroomtafel, met als doel ook bij complexe hulp passende Jaarverslag en Jaarrekening 2024

48 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

opvang of begeleiding te kunnen bieden. In dit overleg kunnen knelpunten in het aanbod worden gesignaleerd en oplossingen worden geïnitieerd. Met het tekenen van de nieuwe overeenkomsten verplichten aanbieders zich om actief bij te dragen aan de inhoudelijke transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis aan de hand van zes ontwikkelopgaven. De zes ontwikkelopgaven zijn: • spreiding locaties; • direct starten met begeleiding; • acceptatie in de wijk; • van ketensamenwerking naar netwerksamenwerking; • het bevorderen van de inzet van ervaringsdeskundigen; • en het ontwikkelen en realiseren van pauzeplekken) Maatschappelijke opvang We werken met gemeenten, zorg- en welzijnsaanbieders en woningcorporaties aan een regionaal actieplan dakloosheid om de beweging naar Wonen Eerst te realiseren. In 2024 zijn we begonnen met een actieplan waarin staat omschreven hoe wonen in de hele regio als middel ingezet kan worden om de afbouw van (grootschalige) locaties en het oplossen van dakloosheid te realiseren. In 2024 is de een nieuwe Wmo-verordening vastgesteld, waarmee de toegang en de voorwaarden voor het gebruik van de maatschappelijke opvang zijn aangescherpt. De belangrijkste inzet is om de toegang direct te verbinden aan een uitstroomperspectief en Wonen Eerst, zodat dakloze mensen niet onnodig lang gebruik hoeven maken van de maatschappelijke opvang.

In 2024 veranderde de aanbieder van de maatschappelijke opvanglocaties Wilhelmina en Velserpoort. HVO-Querido heeft de Velserpoort in oktober 2024 aan PerMens overgedragen en de Wilhelmina in december 2024 aan het Leger des Heils. Tot slot werd dit jaar de doorstroomvoorziening in het Anton Pieckhofje tweemaal geëvalueerd. Daarna werd het aantal plekken verhoogd van 18 naar 24 in januari 2024 en van 24 naar 34 in september 2024. Uitvoeringsprogramma Wonen Eerst Samen met de woningbouwcorporaties, Buurts en de GGD zijn verschillende acties uitgezet voor de lokale en regionale implementatie van Wonen Eerst. Er zijn verschillende bijeenkomsten geweest om betrokkenen en professionals te informeren over Wonen Eerst. In juni 2024 is de koplopersgroep Housing First gestart, waarbij tien huishoudens versneld huisvesting toegewezen krijgen. Ook werken de partners aan het modelgetrouw werken volgens de principes van Housing First. De beschikbaarheid van woonruimte blijft een aandachtspunt in de transformatie naar Wonen Eerst. Dit is onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel. Opvang van vluchtelingen en statushouders Per 1 februari 2024 is de spreidingswet van kracht, waarmee beoogd wordt de opvang van asielzoekers over alle gemeenten in het land te verspreiden. Voor Haarlem betekent dit dat er 963 opvangplekken mogelijk moeten worden gemaakt.

Door het gemeentebestuur zijn er twee locaties aangewezen als meest kansrijke opties voor dit doel: Meesterlottelaan 301/Dreef 48 en Zijlweg 245. De eerste locatie werd door het COA in 2024 aangekocht. Voor de tweede locatie konden de onderhandelingen in 2024 nog niet worden afgerond. Beide locaties zijn samen goed voor circa 620 opvangplekken. Dit was de capaciteit zoals die voor Haarlem was berekend tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer. Nadat bij publicatie van de wet in de Staatscourant deze opgave bleek te zijn verhoogd tot 963 plekken, besloot het college vooralsnog uit te blijven gaan van de 620 plekken op eerdergenoemde locaties en daarnaast noodopvang in stand te houden om aan de opgave van 963 te kunnen voldoen. Eind 2024 werd aan ruim 800 asielzoekers noodopvang

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

49 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

geboden in Haarlem, waarbij de 120 statushouders in “doorstroomvoorziening Laan van Decima” zijn meegerekend. Het kabinet heeft aangekondigd met een voorstel tot wetswijziging te willen komen van de Huisvestingswet. In 2024 bedroeg de al jarenlang bestaande ‘’taakstelling huisvesting statushouders’’ op grond van deze wet nog 330 personen. 2024 startte met een voorstand van 18 personen, maar eindigde met een achterstand van 49 personen. Deze achterstand wordt weer meegenomen naar de nieuwe taakstelling voor 2025. Het beleid in Haarlem was en blijft vooralsnog gericht op het voldoen aan de taakstelling. Hiervoor wordt intensief samengewerkt met de drie woningbouwcorporaties om statushouders op de wachtlijst passende woonruimte aan te bieden. Tenslotte is ook in 2024 de opvang aan Oekraïense ontheemden gecontinueerd. Met een capaciteit van ruim 600 plekken binnen gemeentelijke accommodaties, plus de BRP inschrijvingen op particuliere adressen van ruim 400 personen, is ruimschoots voldaan aan de inspanningsverplichting die het kabinet aan gemeentebesturen heeft opgelegd. In 2024 konden aanzienlijke stappen gezet worden in het beleid om onzelfstandige opvang te vervangen door meer genormaliseerde woonplekken.

Op het Woudplein naast station Haarlem-Spaarnwoude werd een wooncomplex opgeleverd waar bijna 150 Oekraïense vluchtelingen onderdak geboden wordt in units met eigen kook- en douchegelegenheid. Hierdoor kon afscheid genomen worden van een riviercruiseschip dat, nu duidelijk werd dat het verblijf voor een langere periode noodzakelijk bleek, vooral voor gezinnen met minderjarige kinderen geen wenselijke verblijfsituatie vormde. Dit beleid wordt waar mogelijk voortgezet. Toch kunnen opvang in hotelkamers en het tweede riviercruiseschip nog niet afgebouwd worden zolang er geen beter alternatief voorhanden is. De opvang van Oekraïners blijft van kracht zolang de Europese Unie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming in stand houdt. Het Rijk vergoedt op grond hiervan alle kosten die de gemeente maakt. Huiselijk geweld Geweld in relaties en gezinnen is de meest voorkomende vorm van geweld, met ernstige gevolgen op korte, maar zeker ook op langere termijn. In het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (2024/879497) staat gezinsgericht werken, aandacht voor rechtsbescherming van de direct betrokkenen, vereenvoudiging van het (jeugbeschermings)stelsel centraal, ondersteund door een ‘lerende cultuur’. Het programma is gericht op inwoners van alle leeftijden in huishoudens met en zonder kinderen.

De gemeente Haarlem heeft dit programma in 2024 vertaald samen met de regiogemeenten (Haarlemmermeer, IJmond en Zuid-Kennemerland) naar een regionaal Koersplan Aanpak HGKM 2024-2028 (2024/1473629). Het regionale Koersplan bevat een geactualiseerde visie op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en de belangrijkste regionale ontwikkelopgaven. Het wordt naar verwachting medio 2025 afgerond. Hierin worden ook de lopende acties uit de tweede actieagenda van de regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling opgenomen (2024/1473629), waaronder het versterken van de rol van lokale teams in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, de implementatie van casus- en procesregie bij huiselijk geweld en kindermishandeling en de implementatie van het werken volgens de visie Gefaseerd Samenwerken voor Veiligheid met de TOP-3 methodiek. Eind 2024 is ook de aanpak van femicide geïntensiveerd. Na een initiatiefvoorstel van de raad wordt samen met de kernpartners een actieplan opgesteld. Onderwijs In het coalitieakkoord is de ambitie geformuleerd om ongelijk te investeren voor gelijke kansen. Samen met de aanbieders van peuteropvang, onderwijs- en jeugdpartners zette Haarlem zich in 2024 weer in om ieder kind vanaf jonge leeftijd gelijke kansen in het onderwijs te bieden.

In samenwerking met de partners in de stad, zoals kinderopvang, onderwijs, welzijn, zorg en sport is het onderwijskansenbeleid (2022/154311) en (2019/462550) uitgevoerd om kinderen een kansrijke start te geven en leerachterstanden weg te werken. Met de uitvoeringsregeling van het Jaarverslag en Jaarrekening 2024

50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

onderwijskansenbeleid is ook rekening gehouden met het vraagstuk over de actuele personeelstekorten. Ook de incidentele Haarlemse Programma Onderwijsmiddelen (NPO) (2022/91908) droegen bij aan gelijke kansen en hielp bij het wegwerken van coronaleervertragingen. Er was extra aandacht op scholen en in de opvang met veel doelgroepkinderen. Ook bood de verrijkte schooldag een integraal aanbod van educatie, sport, cultuur, welzijn en kinderopvang aan kinderen die dit hard nodig hebben. De regionale verzuimaanpak, de thuiszittersaanpak, de aanpak voortijdig schoolverlaten (VSV) en jongeren in kwetsbare posities (2023/59388) zijn in samenwerking met alle schoolbesturen, middelbaar beroepsonderwijs en diverse andere ketenpartners uitgevoerd. De verbindingen met het gelijke kansenbeleid, passend onderwijs, jeugdpreventie/hulp, de toeleiding naar de arbeidsmarkt en de aanpak van jeugdwerkloosheid en dagbesteding zijn versterkt. De leerwerkmakelaars van het Regionaal Bureau Leerplein en MBO plaatsten regionaal 152 jongeren op stageplekken, leerwerkplekken en praktijkleren in verschillende sectoren. Onderwijshuisvesting In het kader van de uitvoering van het in 2023 vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2023 -2038 (2023/0009349) werd vernieuwing van schoolgebouwen voorbereid, vervangende nieuwbouw of levensduurverlenging uitgevoerd en vernieuwde schoolgebouwen geopend.

Hierbij zijn er flinke uitdagingen om te voldoen aan alle landelijke en lokale (duurzaamheids)eisen. Deze uitdagingen komen onder meer door de krapte op de markt voor materialen en personeel en bijvoorbeeld het tempo van voortgang in de ontwikkelzones. De middelen van het Rijk voor de vernieuwing van schoolgebouwen schiet tekort. Samen met de andere G-40 gemeenten heeft Haarlem hiervoor aandacht gevraagd bij het Rijk. In het schooljaar 2024-2025 startte het Haarlem College met een havo-afdeling. Het aantal leerlingen in het primair en voortgezet nieuwkomersonderwijs is toegenomen, mede door de voortdurende oorlog in Oekraïne en de instabiele situatie in de wereld in het algemeen. De afstemming en samenwerking over geschikte huisvesting is met schoolbesturen en buurgemeenten in volle gang. Het vergroenen van schoolpleinen is goed voor de gezondheid en de ontwikkeling van kinderen, maar ook voor een leefbare buurt. In 2024 zijn elf aanvragen van schoolbesturen hiervoor toegekend. Jeugdpreventie en jeugdhulp Het jeugd- en jongerenwerk is ondergebracht bij Buurts, net als een aantal andere projecten voor jeugd, zoals opvoedingsondersteuning met programma’s als Home-start en Spel-aan-huis, en ondersteuning van speeltuinverenigingen.

Buurts heeft in 2024 extra aandacht besteed aan een aantal wijken waar nog geen stevige basis is voor jeugd- en jongerenwerk, zoals in Noord en de Rozenprieel. Preventief jeugdbeleid is van groot belang. Een stevige sociale basis voor jeugd zorgt voor een afname in de vraag naar jeugdhulp. Uit de cijfers van de GGD gezondheidsmonitor blijkt dat de mentale gezondheid van jongeren nog steeds aandacht behoeft. Hiervoor is in Haarlem de Alliantie Mentale Gezondheid (2025/150706) gelanceerd tijdens het kennisfestival Mentale Gezondheid op School in november 2024. Het festival vond plaats in Museum van de Geest. Er waren meer dan 100 professionals van veel verschillende organisaties aanwezig, zoals jeugdhulporganisaties, het jeugden jongerenwerk, het onderwijs en de gemeente. Het doel van de alliantie is preventie en vroegsignalering van mentale problemen bij jongeren, om verdere escalatie te voorkomen. Er is een programma ontwikkeld met workshops, trainingen en advies op maat op middelbare scholen.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

51 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Jongeren worden hiermee ondersteund in het versterken van hun veerkracht en hun sociale vaardigheden. De veranderopgave die onderdeel is van de implementatie van de regionale inkoop jeugd stond onder grote druk. De vraag naar jeugdhulp heeft ook in 2024 druk gezet op de beschikbare middelen. Dit speelt niet alleen in Haarlem, maar bij vrijwel alle gemeenten in Nederland. Hierover zijn signalen afgegeven bij de VNG en het ministerie. In 2024 zijn er (nood)maatregelen getroffen (in samenwerking met de andere gemeenten in de jeugdhulpregio) om het jeugdhulpsysteem beter te laten functioneren en de (te) lange wachttijden en wachtlijsten te verkorten. Het doel van de (nood)maatregelen is o.a. om ruimte te creëren voor capaciteit en innovatie. De innovatievoorstellen worden in 2025 geïmplementeerd. Er is gebouwd aan een regionaal dashboard specialistische jeugdhulp, waardoor er beter gestuurd kan worden op de opdracht en worden ontwikkelingen in beeld gebracht. De verordening jeugdhulp is aangepast voor de zeven gemeenten in de jeugdhulpregio. Deze verordening is eind 2024 het besluitvormingsproces in gegaan. De jeugdhulpregio werkt sinds april 2024, onder begeleiding van het door de VNG en VWS aangestelde Landelijk Team Aanpak Wachttijden, aan duurzame verbetering van de wachttijden in de jeugdhulp. Wachttijden worden gezien als een belangrijk symptoom van een vastgelopen stelsel.

Het aanpakken van de oorzaken van dit probleem kost tijd. Sportstimulering Met inzet van onder andere de Brede Regeling Combinatiefuncties, het Haarlems sportakkoord (2019/599953) en verschillende sportstimuleringsprojecten zijn Haarlemmers gestimuleerd om te sporten en bewegen. Er was in 2024 specifiek aandacht voor groepen voor wie sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is, zoals inwoners met een beperking of een laag inkomen. Ook zijn sportaanbieders begeleid met verenigingsondersteuning en intensieve begeleiding door clubkadercoaches. Vanuit het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) (2023/1846413) wordt gewerkt aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van sport, bewegen, preventie, gezondheid en sociale basis ten behoeve van een gezonde leefstijl van Haarlemmers doorontwikkeld. Sportaccommodaties Bij de renovaties van de sportvelden en kleedkamers zijn sporttechnische eisen, duurzaamheid, circulariteit en klimaatadaptatie uitgangspunt, gebaseerd op het Duurzaam Meerjarig Investeringsplan voor de sportvelden en kleedkamers (2021/942533). Om dit te versnellen en voor de toekomst te borgen, is in 2024 de aanbesteding en inschrijving van het project Scale Up | toekomstbestendige kunstgrasvelden gestart.

Dit is een project van de gemeente Haarlem en Amsterdam om samen met marktpartijen te komen tot de aanschaf en ontwikkeling van toekomstbestendige kunstgras sportvelden. Deze kunstgrasvelden worden op een duurzame manier aangelegd, zijn volledig circulair, wekken energie op en/of zijn klimaatadaptief. Testresultaten uit klimaatstresstesten op de thema’s droogte, wateroverlast, hitte, biodiversiteit & natuur, exclusiviteit en energie zijn verwerkt in een kansenkaart. Bij renovatie van de sportvelden kan zo op de juiste locatie een positieve bijdrage geleverd worden aan de duurzaamheids- en klimaat ambities van de gemeente. De gunning van Scale Up vindt volgend jaar plaats. In 2024 zijn klimaatadaptieve korfbal kunstgras velden bij HKC Haarlem en CKV Rapid aangelegd. Samen met SRO, sportverenigingen en het onderwijs is onderzoek gedaan naar de toekomstig benodigde capaciteit, configuratie en verdeling van de binnensport accommodaties in Haarlem. Voor de renovatie van zwembaden De Planeet en het Boerhavebad is onderzoek gedaan naar de toekomstige benodigde hoeveelheid zwemwater. Op basis daarvan is de verdeling van het zwemwater en indeling voor het gebruik voorgelegd aan de gemeenteraad. Gestreefd wordt naar realisatie nieuwbouw de Planeet in 2028 en nieuwbouw Boerhaavebad in 2031. Er is gestart met de Jaarverslag en Jaarrekening 2024

52 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

verdere uitwerking en onderzoek naar een geschikte locatie voor de vervanging van het zwembad De Planeet in Haarlem Noord. De raad is hierover geïnformeerd en er is een voorbereidingskrediet vrijgegeven om de ontwerpfase te starten. Beweegvriendelijke omgeving Het ambitie- en beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte (2024/0320101), inclusief een sport- en beweegrichtlijn, is afgerond. In het plan staat beschreven hoe het stedelijk netwerk van sport- en beweeglocaties in de openbare ruimte en op (open) sportparken zo toegankelijk mogelijk kan worden vormgegeven. Hierbij is specifiek aandacht voor urban sport en sport- en beweegvormen die momenteel weinig aangeboden worden. Binnen de ontwikkelzones en gebieden is ruimte gemaakt voor verschillende sport- en beweegaanleidingen, veelal gericht op urban of andere ongeorganiseerde sporten. Er is activatie op de bestaande plekken in de openbare ruimte georganiseerd. Zo is er vanuit het sportakkoord een 3x3 basketbaltraject gestart en worden er jongeren opgeleid om in hun eigen buurt sport- en beweegaanbod in de openbare ruimte te organiseren. Ook is een ontwerp voor het Nol Houtkamp sportpark (Spaarnesportpark) gemaakt voor meer vrij toegankelijke sport en beweegmogelijkheden.

Werk en Inkomen Haarlem heeft in 2024 haar succesvolle re-integratie aanpak verder versterkt door ruimhartige inzet van loonkostensubsidie en jobcoaching. Ook werd de praktijkroute vaker met succes ingezet. Deze aanpak leidt ertoe dat meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt betaald werk vinden, waarmee hun bestaanszekerheid vergroot. Betaald werk is nog steeds de belangrijkste reden waarom mensen uitstromen uit de bijstand. Het aantal uitkeringsgerechtigden was in 2024 met 3.204 vrijwel gelijk aan 2023 en lager dan op grond van landelijke trends werd verwacht. Het jaar 2024 werd afgesloten met een positief saldo op de BUIG van ruim € 7,7 miljoen. In 2024 is samen met de re-integratiepartners het duale inburgeringstraject voor nieuwkomers geïntensiveerd en is, in aanloop naar landelijke wijzigingen in de Participatiewet, de bijverdienpremie ingevoerd. Deze maatregelen verkleinen de stap naar werk en vergroten de financiële bestaanszekerheid van Haarlemmers met een uitkering. Op de regionale arbeidsmarkt werkt Haarlem samen met partners in Zuid-Kennemerland en IJmond aan een goed functionerende en toekomstbestendige regionale arbeidsmarkt. In 2024 is in de regio als een van de eerste een regionaal werkcentrum geopend als doorontwikkeling van de voormalige mobiliteitscentra.

De groep die nu nog in de bijstand zit, is kwetsbaar en heeft een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt. Haarlem bleef ook in 2024 zoeken naar manieren om deze groep, die langdurig in de bijstand zit, aan het werk te helpen. Dit gebeurde bijvoorbeeld als onderdeel van de Meerwijkaanpak en door te kijken of het zinvol is mee te doen aan de pilot van het ministerie van Sociale Zaken voor een no-riskpolis voor inwoners zonder banenafspraak. Daarnaast is met de invoering van de bijverdienpremie voorgesorteerd op de wijzigingen in de Participatiewet, waardoor parttime werken voor inwoners in de bijstand meer loont. Het participatiebedrijf Spaarne Werkt biedt, naast de reintegratiefunctie, een passende werkplek voor de meest kwetsbare groep die het niet lukt om bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan, waaronder inwoners die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening of met een indicatie voor nieuw beschut werk. Spaarne Werkt zit in een transitie waarbij het werksoorten moet afstoten om de bedrijfsvoering in lijn te brengen met de krimpende doelgroep. In 2024 zijn de eerste stappen gezet door het afbouwen van Business Post, Parkeerbeheer en Fietsdepot.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

53 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Minima en schulden In 2023 is besloten om voor de gemeentelijke zorgpolis in te zetten op een strategisch partnerschap met één zorgverzekeraar, te weten Zorg en Zekerheid. Dit besluit is genomen om de gezondheid van inwoners met een laag inkomen en hoge zorgkosten te bevorderen en gezond leven makkelijker te maken. 2024 was dus het eerste jaar dat er één aanbieder was, via een campagne zijn inwoners hierover geïnformeerd. Deze inzet heeft zijn vruchten afgeworpen: het aantal volwassenen dat gebruikt maakt van deze polis is in 2024 is gestegen. De energietoeslag 2023 kon in 2024 nog worden aangevraagd tot 30 augustus 2024. In totaal is in 2024 nog aan 1.500 Haarlemse huishoudens de energietoeslag 2023 uitgekeerd. Het aantal volwassenen met een HaarlemPas is toegenomen met 218, terwijl het aantal kinderen met een HaarlemPas iets gedaald is met 34. Voor kinderen is in 2024 is het Kinderkeuzebudget opgehoogd van € 50 naar € 100. Dit is een vrij te besteden bedrag dat wordt verstrekt via de schoolkostenregeling. Sinds 1 juli 2023 is de looptijd van de schuldbemiddelingstrajecten 18 maanden in plaats van 36 maanden. Ondanks deze halvering is er nog geen toename van het aantal aanmeldingen voor schuldregelingen. Het aantal Haarlemmers onder beschermingsbewind vanwege hun schulden is gedaald.

De samenwerking met de bewindvoerderskantoren van het convenant zorgt voor een vlottere door- en uitstroom. De gemeente ontvangt maandelijks signalen van betalingsachterstanden bij inwoners. Het gaat om betalingsachterstanden in de vaste lasten, zoals huur, energie, water en zorgverzekering. Mede door de inzet van een klantencontactcenter zijn in 2024 meer inwoners met betalingsachterstanden bereikt met een aanbod voor hulp. In 2024 zag de gemeente het aantal ondernemers dat zich meldde met geldproblemen verder toenemen. Een aanzienlijk deel hiervan maakte gebruik van een ondersteuningstraject bij OverRood. Bij OverRood kregen zij advies, een toets op levensvatbaarheid van de onderneming, maar vooral ook extra ondersteuning bij hun administratie en het op orde maken van het schuldendossier. Inwoners zonder problematische schulden die zich zorgen maken over hun geldzaken, kunnen zich melden bij de gemeente. Voor deze inwoners zijn er budgetcoaches die ondersteuning bieden om te voorkomen dat de situatie problematisch wordt. In 2024 is er een 213a onderzoek uitgevoerd naar het minimabeleid: dit was een toekomstgericht onderzoek waarbij lessen uit eerdere verruimingen van het minimabeleid betrokken werden bij de verruiming van het beleid naar 130% van de bijstandsnorm. Uit de uitkomsten van het 213a onderzoek is gebleken dat het minimabeleid doelmatig en doeltreffend is.

Haarlem heeft veel en diverse minimaregelingen en deze worden intensief gebruikt. Met name voor gezinnen met kinderen zijn de gemeentelijke regelingen daadwerkelijk nodig om alle noodzakelijke bestedingen te doen. Deze uitkomsten van het 213a onderzoek naar de effecten van het minimabeleid zijn meegenomen in de geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden (2024/1440957) die in 2024 is vastgesteld door het college.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

54 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Doelenboom Programma 1 ‘Maatschappelijke participatie’ Beleidsveld

1.1 Onderwijs

Doel

Effectindicator % leerlingen dat voortijdig het VO- en MBO-onderwijs verlaat (BZK)

% kinderen dat deelneemt aan peuteropvang met voorschoolse educatieprogramma

Aantal leerplichtigen dat niet op school staat ingeschreven (BZK)

Uitvoeren ‘Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval’

1102 Leerplicht regionaal (B € 874; R € 797)

% jongeren dat school voortijdig verlaat

% projecten dat gestart is conform het jaartal dat in het SHO is opgenomen

Uitbreiden en (ver)nieuwbouw schoolgebouwen

1103 Onderwijshuisvesting (B € 14,891; R € 15.051)

Aantal gestarte (ver)nieuwbouw- en uitbreidingsprojecten schoolgebouwen

Uitvoeren van beweeg- en sportprogramma’s, ook voor kwetsbare groepen

1201 Sportbeleid (B € 12.238; R € 12.279)

Zorg voor voldoende en goed onderhouden sportaccommodaties

1202 Sportaccommodaties (B € 3.592; R € 3.626)

% goed onderhouden sportaccommodaties

Stimuleren van bewegen en sporten in de openbare ruimte Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. het hebben van voldoende sociale contacten Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. een zinvolle daginvulling die bijdraagt aan de ontwikkeling van het arbeidsvermogen

1201 Sportbeleid (B € 12.238; R € 12.279)

% Haarlemmers dat vindt dat er voldoende gratis buitensport mogelijkheden zijn

1302 Sociale basis (B € 26.699; R € 26.554)

Aantal unieke deelnemers Waardevol Werk binnen Gewoon in de Wijk

1303 Sociaal wijkteams (B € 9.559; R € 9.450)

Aantal unieke inwoners binnen ‘Gewoon in de Wijk’ dat ondersteund wordt op het gebied van sociale contacten

Uitvoeren beleid taalonderwijs aan volwassenen

1302 Sociale basis (B € 26.699; R € 26.554)

Aantal deelnemers dat een diploma/ certificaat heeft behaald bij formele educatie

1302 Sociale basis (B € 26.699; R € 26.554)

Aantal gematchte vrijwilligers binnen Gewoon in de Wijk

1303 Sociaal wijkteams (B € 9.559; R € 9.450)

Aantal nieuw gestarte initiatieven met facilitering binnen Gewoon in de Wijk

Voldoende onderwijsvoorzieningen

% niet wekelijkse sportende inwoners t.o.v. totaal aantal inwoners van 19 jaar en ouder (BZK) % kinderen (4 – 11) dat lid is van een sportvereniging % volwassenen (19 – 64) dat voldoende beweegt % ouderen (65+) dat voldoende beweegt Haarlemmers zijn tevreden over sportvoorzieningen

Het oordeel van Haarlemmers over gemeentelijke sportaccommodaties

Haarlemmers doen mee in de samenleving

% inwoners dat niet voldoende contacten heeft of meer contacten zou willen

Meer kansen in het onderwijs voor volwassenen

% volwassenen dat formele educatie volgt om de eigen taalvaardigheid te verbeteren

Haarlemmers zetten zich in voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad

Prestatie-indicator

1101 Onderwijsbeleid (B € 4.733; R € 4.890)

Aantal leerplichtigen dat ongeoorloofd afwezig is (BZK)

1.2 Sport

Product

Uitvoeren onderwijskansenbeleid

Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang

Meer Haarlemmers sporten of bewegen

Prestatie

% Haarlemmers dat vindt voldoende ruimte te krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren % Haarlemmers dat vrijwillige inzet pleegt % mantelzorgers dat aangeeft (zeer) vaak overbelast te zijn

Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. 1) vrijwillige inzet, 2) mantelzorgers en 3) realisatie van initiatieven

Aantal stage- en leerwerkplekken

Aantal deelnemers van 4 -18 jaar aan sportactiviteiten Aantal deelnames van (kwetsbare) inwoners van 18+ aan sportactiviteiten

% Haarlemmers dat aangeeft een duurzaam sociaal netwerk te hebben % Haarlemmers dat aangeeft zich beperkt te voelen vanwege 1) lichamelijke of 2) psychische gezondheidsredenen % Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden in het omgaan met instanties.

Zorg voor 1) voldoende ondersteuning lichamelijk of 2) psychisch functioneren

1302 Sociale basis (B € 26.699; R € 26.554)

Aantal inwoners met ondersteuning 1) psychisch of 2) lichamelijk functioneren

Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. omgang met instanties

Aantal inwoners met ondersteuning omgang met instanties

Haarlemmers ervaren een goede gezondheid

% Haarlemmers dat de eigen gezondheid (zeer) goed noemt

Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. ervaren gezondheid

1303 Sociaal wijkteams (B € 9.559; R € 9.450) 1301 Publieke gezondheid (B € 4.681; R € 4.165) 1303 Sociaal wijkteams (B € 9.559; R € 9.450)

Haarlemmers voelen zich verbonden

% Haarlemmers dat aangeeft dat Haarlemmers met verschillende achtergronden plezierig met elkaar omgaan

Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. inclusie

Versterken preventieve ondersteuning ouders

% Haarlemse gezinnen dat zelfstandig verder kan

Versterken zelfredzaamheid ouders door voorlichting en ondersteuning CJG

1.3 Sociale basis Haarlemmers worden niet belemmerd in functioneren

Aantal inwoners met ondersteuning lichamelijke en geestelijke gezondheid

1302 Sociale basis (B € 26.699; R € 26.554) 1303 Sociaal wijkteams (B € 9.559; R € 9.450)

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij Aantal controleverklaring (nieuw) bereikte kinderen, gezinnen en 1304 CJG jongeren door CJG d.d. 3 juni 2025 (B € 10.613; R € 10.551) % Haarlemmers dat het CJG kent

Programma 1 Maatschappelijke participatie Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Zorg, Welzijn, Volksgezondheid, Jeugd, Onderwijs, Sport, Ouderen Jeugd, Onderwijs, Sport en Maatschappelijke Ondersteuning

Realisatie programmadoelstelling (missie) De gemeente stimuleert zoveel mogelijk de zelfredzaamheid van Haarlemmers. Het is van belang dat inwoners, waar mogelijk, regie voeren over hun eigen leven, meedoen in de maatschappij en voelen dat zij erbij horen. Daarvoor waren goede algemeen toegankelijke voorzieningen nodig, vooral op het gebied van welzijn, onderwijs, sport en gezondheid. Aan de inwoners die daar behoefte aan hebben, bood de gemeente advies en ondersteuning. De gemeente droeg bij aan de mate waarin elke Haarlemmer, ongeacht beperking of kwetsbaarheid, meedeed en zo werd de inzet van (zwaardere) ondersteuning zo veel mogelijk voorkomen.

Beleidsvelden Beleidsveld 1.1 Onderwijs 1. Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang Wat hebben we bereikt? Begin 2024 is de actualisatie van de onderwijskansennota door de gemeenteraad vastgesteld (2023/1791184). Hierbij is het doel hetzelfde gebleven, namelijk zoveel mogelijk kinderen gelijke kansen te bieden in en om het onderwijs. Op basis van de actualisatie van de beleidsnota, is de uitvoeringsregeling onderwijskansen vernieuwd, en zijn er duurzame afspraken gemaakt met peuteropvangaanbieders voorschoolse educatie (VE) met betrekking tot financiering. Vanuit het onderwijskansenbeleid is ook de Verrijkte Schooldag gecontinueerd. Binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn 14 Haarlemse initiatieven uitgevoerd om leervertragingen weg te werken als gevolg van het sluiten van de scholen tijdens de coronaperiode, naast de initiatieven die al in 2023 gestart waren en doorliepen tot einde schooljaar 2023-2024 (2024/1653439). Er is onder andere ingezet op extra (taal)aanbod van de bibliotheken in Haarlem en er zijn opstartmiddelen verstrekt aan de brugfunctionaris (inmiddels per september 2024 een subsidie vanuit het ministerie OCW) en leerjaar 9, ter versoepeling van de overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs.

De NPO-middelen stoppen per juli 2025, afronding van de werkzaamheden en gesprekken met de maatschappelijke partners over de borging van de kennis en inzet van bestaande initiatieven zijn in 2024 gestart. De huidige (tijdelijke) onderwijslocaties is voldoende gebleken voor het leerlingenaantal op de Internationale Taalklas primair onderwijs (ITK) en de Internationale Schakelklas voortgezet onderwijs (ISK). Het leerlingaantal op de ITK is enigszins afgenomen, dit heeft te maken met de uitstroom van Oekraïense leerlingen naar het reguliere onderwijs. De verwachting is dat gedurende het schooljaar 20242025 dit aantal weer zal toenemen. De ISK is qua aantal iets toegenomen, ook hier is de verwachting dat dit aantal verder op zal lopen richting eind van het schooljaar.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

56 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Er is uitvoering gegeven aan de aanpak van schoolverzuim van jongeren van 5 tot 23 jaar. De thuiszittersaanpak en de aanpak 'bestrijding voortijdig schoolverlaten’ (VSV) is in 2024 op basis van het regionale Meerjarenbeleidsplan ”Kansen voor Jongeren 20232026“ en in samenwerking met alle partners gecontinueerd. Het aantal vrijstellingen in het kader van de Leerplichtwet is niet gedaald. Dit beeld is gelijk aan het landelijk beeld. In vergelijking met het schooljaar 2022-2023 is gebleken dat het aantal vrijstellingen sterk groeit door enerzijds psychische en/of lichamelijke omstandigheden bij jongeren in de steeds complexere samenleving. Anderzijds volgen meer jongeren een opleiding in het buitenland en is een opvallende groei van het aantal vrijstellingen voor vervangende leerplicht (artikel 3a en 3b Leerplichtwet) te zien. Er is weliswaar sprake van een lichte daling van het totaal aantal meldingen ongeoorloofd verzuim, echter het luxe verzuim is vooral in het primair onderwijs is gestegen. Ook het aantal ongeoorloofde thuiszitter is gegroeid en het overig verzuim is toegenomen. Dankzij de preventieve aanpak zijn deze jongeren in een vroeger stadium in beeld. In samenwerking met het onderwijsveld is hierop extra ingezet met maatregelen.

De leerwerkmakelaars van Het Leerplein en MBO plaatsten regionaal 152 jongeren op stageplekken, leerwerkplekken en praktijkleren in verschillende sectoren zoals economie (retail, logistiek, horeca, facilitair), ICT/techniek en Zorg/Welzijn. Effect indicator

Voortijdig schoolverlaters: het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het vo- en mbo-onderwijs verlaat (Ingrado t/m 2016 en Verzuimloket Dienst Uitvoering Onderwijs/OCW, 2018)(BZK). Vanwege de gevolgen van corona in de schooljaren 2020-2022 zijn de cijfers niet goed vergelijkbaar. De gegevens zijn nog niet gepubliceerd.

R/S

5,0% 2,4% 2,0% 2,1% 2,2% 2,3% 1,9% nnb (2008) (2019) (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024) Relatief verzuim: het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen (Ingrado, t/m 2017 en Dienst Uitvoering Onderwijs/OCW, 2018) (BZK). Vanwege corona in de schooljaren 2020-2022 zijn de cijfers niet goed vergelijkbaar. 29 27 20 20 25 17 30 11 (2014) (2019) (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024) Absoluut verzuim: het aantal leerplichtige jongeren tussen de 5 en 16 jaar of jongeren van 16 of 17 jaar die vallen onder de kwalificatieplicht, dat niet is ingeschreven op een school en ook niet is vrijgesteld van de inschrijvingsplicht, per 1.000 leerlingen (Ingrado, t/m 2017 en Dienst Uitvoering Onderwijs/OCW, 2018) (BZK). 0,4 1,2 1,8 1,2 0,7 0,3 1 0,6 (2014) (2019) (2020) (202) (2022) (2023) S (2024) R (2024)

Effect indicator

R/S Effect indicator

R/S

a. Uitvoeren onderwijskansenbeleid

Wat hebben we gedaan? Zes aanbieders van peuteropvang hebben subsidie ontvangen voor het aanbieden van Voorschoolse Educatie (VE) voor kinderen met een risico op een (taal)achterstand, en/of het bieden van een peuteropvangplek aan HaarlemPashouders. Van de kinderen in Haarlem tussen de nul en vier jaar is 12% (883) door de JGZ geïndiceerd met een risico op een (taal)achterstand. Vanaf het moment dat zij twee en een half jaar oud zijn, kunnen zij gebruik maken van 960 uur peuteropvang bij gecertificeerde VE-kinderopvanglocaties. Met het wijzigen van de uitvoeringsregeling is er ingespeeld op de actuele personeelstekorten in de kinderopvang en de verzwaring van de doelgroep die door

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

57 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

de aanbieders ervaren wordt. Tevens is er in Haarlem een vierde partij met Voorschoolse Educatie gestart, wat de wachtlijsten ten goede komt. Daarnaast hebben de speelgroepen en de voorleesexpress jonge kinderen en hun ouders ondersteund in het aanpakken van (risico’s op) taalachterstanden. Hierbij is er in 2024 inhoudelijk een sterke verbinding gemaakt met de gezinsaanpak laaggeletterdheid (WEB), zodat taalondersteuning aan het gehele gezin aangeboden kan worden. In 2024 is de Verrijkte Schooldag gecontinueerd. In 2024 werd bekend dat de landelijke regeling vanuit het Rijk gewijzigd wordt per schooljaar 2025-2026, voorbereidingen voor de Haarlemse scholen zijn al in 2024 opgestart, zodat zoveel mogelijk continuïteit aan de scholen en leerlingen geboden kan worden. In de zomervakantie is een gezamenlijk vakantieprogramma georganiseerd dat gratis was voor alle jeugd in Haarlem. Hieraan deden 705 unieke deelnemers mee. Vanuit het onderwijskansenbeleid is nauw samengewerkt bij het A-dossier Kinderarmoede. Daarnaast werd in 2024 vanuit onderwijskansenbeleid een cofinancieringsbijdrage gegeven aan het Jeugd Educatiefonds (JEF). Deze landelijke stichting maakt samen met particuliere fondsen middelen vrij voor scholen met een hoge armoededoelgroep. In schooljaar 2023-2024 deden 17 deelnemende Haarlemse scholen 361 aanvragen bij het JEF.

Deze aanvragen lopen uiteen van individuele armoede tot gezamenlijke armoede zoals bijvoorbeeld cofinanciering van de schoolreis, omdat de inkomsten van de ouderbijdrage voor een school te laag zijn om de schoolreis te kunnen bekostigen. De 361 aanvragen staan los van de bijdrage van het JEF in 2024 aan de schoolmaaltijden op 17 Haarlemse scholen. De gemeente heeft de Internationale Taalklas (ITK) de mogelijkheid gegeven om een Oekraïens sprekende psycholoog op de ITK werkzaam te laten zijn. Er worden trainingen gefaciliteerd in het traumasensitief werken, leerkrachten worden hierdoor ondersteund bij het inspelen op de problematieken waar deze kwetsbare leerlingen mee te maken hebben. De leerlingen zijn hierdoor beter in staat om zich op het onderwijs te concentreren. Met de Internationale Schakelklas wordt ook in 2024 nauw samengewerkt door het Leerplein, bijvoorbeeld voor extra begeleiding/ondersteuning van jongeren en de uitstroom naar vervolgtrajecten. Samen met het ITK en de ISK hebben de betrokken gemeenten en TWijs en Dunamare zich in 2024 ingezet om het nieuwkomersonderwijs regionaal te kunnen blijven aanbieden. Er wordt samen onderzocht hoe de onderwijskwaliteit in relatie tot de schaalgrootte van beide voorzieningen goed blijft, en hoe zich dat vervolgens vertaalt naar huisvestingsmogelijkheden in Haarlem en in de andere betrokken gemeenten. b.

Uitvoeren ‘Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval’

Wat hebben we gedaan? De aanpak 'bestrijding voortijdig schoolverlaten' richt zich op jongeren die van school zijn gegaan zonder startkwalificatie. Dit zijn jongeren die nog geen diploma van minimaal havo of mbo2-niveau hebben behaald. De aanpak richt zich daarnaast op jongeren in kwetsbare posities. Dit zijn ongeren die onderwijs volgen op het niveau van praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, vmbo-basisberoepsgericht en mbo1-niveau. Deze aanpak wordt in samenwerking met ketenpartners uitgevoerd.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

58 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Totaal zijn 262 Haarlemse voortijdige schoolverlaters uit meerdere schooljaren naar scholings-, leerwerktrajecten of werk begeleid. Hiernaast zijn 110 Haarlemse jongeren in kwetsbare posities naar scholing-, leerwerktrajecten of naar werk begeleid. Over het schooljaar 2022-2023 waren er volgens cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) regionaal 572 nieuwe voortijdig schoolverlaters. De regio staat in de beste categorieën landelijk gezien. De cijfers over het schooljaar 2023-2024 zijn nog niet bekend gemaakt door DUO. In schooljaar 2023 -2024 zijn 33 ongeoorloofde thuiszittende Haarlemse leerlingen gemeld, waarbij 23 jongeren langer dan drie maanden zonder geldige reden niet naar school zijn gegaan. Aan het eind van schooljaar 2023-2024 is voor zeven van deze leerlingen een traject gevonden en gestart. Voor de overige leerlingen wordt nog naar oplossingen gezocht.

Wat hebben we niet gedaan? Het Rijk is bezig met de invoering van de Wet “terugdringen schoolverzuim” en de Wet “van school naar duurzaam werk” die beide naar verwachting per 1 januari 2026 in werking treden. De evaluatie van het regionaal Thuiszitterspact en regionaal Convenant schoolverzuim heeft in 2024 nog niet plaats gevonden. Bij de evaluatie van het convenant en Thuiszitterpact worden de op handen zijnde wijzigingen meegenomen. Prestatie indicator Het percentage kinderen dat deelneemt aan peuteropvang met een voorschoolse educatieprogramma als percentage van de totale geïndiceerde groep VE- kinderen (totaal absoluut aantal: 674 in 2022). In verband met een wijziging in Rijksbeleid per 2020 is de definitie van de doelgroep veranderd, waardoor het percentage doelgroepkinderen verlaagd is (Beleidsnota Onderwijskansenbeleid Haarlem; 2018/91353) (Toeleidingsmonitor Dimensional Insight). R/S 80% 85% 75% 64% 72% 67% 70% 78% (2017) (2019) (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024) Prestatie indicator Het percentage jongeren tot 23 jaar dat voortijdig school heeft verlaten, onderverdeeld naar vooropleiding (vmbo, vmbo-t, havo, vwo), vavo en mbo niveaus 1 t/m 4 als percentage van het totaal aantal VSV jongeren van 12 tot 23 jaar (Gemeentelijke registratie CAReL).

R/S VO 77 103 nnb 85 nnb Vavo 16 15 nnb 30 nnb MBO 436 498 nnb 380 nnb Totaal 529 616 nnb 495 nnb (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024) VO 15% nnb 17,2% nnb 18% Vavo 3% nnb 6,1% nnb 6% MBO 82% 76% nnb 76,8% nnb Prestatie indicator Het aantal stage- en leerwerkplekken ter versterking van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt (Gemeentelijke registratie CAReL). Het aantal stage- en leerwerkplekken is door corona in 2020 en 2021 sterk gedaald. R/S 30 115 90 44 113 101 115 152 (2012) (2019) (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024)

2. Voldoende goed onderhouden van onderwijsvoorzieningen Wat hebben we bereikt? De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhouden van de schoolgebouwen. De gemeente ondersteunt de schoolbesturen daar waar mogelijk in het adequaat in stand houden van de schoolgebouwen. Bijvoorbeeld door het ondersteunen van

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

59 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

subsidieaanvragen voor de verduurzaming. Daarnaast is in samenwerking met de schoolbesturen in het kader van de uitvoering van het SHO 2023 – 2038 (2023/9349) gewerkt aan de fasegewijze vernieuwing van de schoolgebouwen door vervangende nieuwbouw of levensduurverlenging. Deze fasegewijze vernieuwing van de onderwijshuisvesting is een uitvloeisel van de wettelijke zorgplicht van de gemeente om te zorgen voor passende onderwijshuisvesting. Hiernaast heeft de gemeente schoolbesturen gestimuleerd schoolpleinen te vergroenen. Zij konden hiervoor een financiële bijdrage aanvragen. In 2024 zijn aanvragen voor elf schoolpleinen toegekend. Effect indicator R/S

Het percentage projecten dat gestart is conform het jaartal dat in het Strategisch Huisvestingsplan 2019-2022 (SHO) (2019/842178) en SHO 2023-2038 (2023/9349), opgenomen is. 70% 70% 75% 75% (2019) (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024) R (2024)

a. Uitbreiden en (ver)nieuwbouw schoolgebouwen

Wat hebben we gedaan? Afgelopen schooljaar 2023 - 2024 zijn de volgende projecten opgeleverd: - Uitbreiding en renovatie/levensduurverlenging De Wijde Wereld - Uitbreiding Het Schoter - Levensduurverlenging Stedelijk Gymnasium Haarlem Naast deze opgeleverde projecten vond in 2024 planvorming plaats voor de vernieuwing van diverse scholen, waarbij het soms gaat om vervangende nieuwbouw of levensduurverlengende renovatie. Van levensduurverlengende renovatie is sprake bij de volgende scholen: - Zonnewijzer I - Haarlemse Montessorischool - Vrije School Kleverpark - De Kring Van vervangende nieuwbouw en/of uitbreiding is sprake bij de volgende scholen: - Internationale Taalklas (ITK) - Internationale Schakelklas (ISK) - IKBC Wijzer - De Globe - EKC Schalkwijk - IKC Valeo - Van Gilseschool Deze projecten bevinden zich in verschillende fasen van planvorming variërend van haalbaarheidsonderzoeken tot en met aanbesteding en realisatie. Tegelijkertijd is in 2024 sprake van een aantal ontwikkelingen waarvoor ook onderwijshuisvesting noodzakelijk is maar nog niet is meegenomen in de planvorming SHO. Het gaat om huisvesting van een door het ministerie van OCW goedgekeurde nieuwe basisschool IBS De Eenheid, waarvoor de gemeente vanuit de wettelijke zorgplicht moet voorzien in onderwijshuisvesting. Voorbereidende gesprekken zijn hierover gevoerd.

Duidelijk is geworden dat door medegebruik hierin zal worden Jaarverslag en Jaarrekening 2024

60 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

voorzien. Daarnaast moeten de basisscholen Camelot en De Spaarneschool uitgebreid worden als gevolg van de sluiting van de basisschool Sint Franciscus in Haarlemmerliede. Door een niet voorziene groei van het aantal leerlingen in het autistisch spectrum moet de Daaf Gelukschool uitgebreid worden. Het Haarlem College is dit schooljaar (2024-2025) gestart met een HAVO-klas. Hierdoor is het nodig om het Haarlem College intern aan te passen. De gemeente bood in 2024 de mogelijkheid aan schoolbesturen om subsidie aan te vragen voor het vergroenen van schoolpleinen en heeft de besturen actief hierover geïnformeerd. Er zijn aanvragen voor elf schoolpleinen in 2024 toegekend.

Wat hebben we niet gedaan? Voor een aantal huisvestingsprojecten is enige vertraging ontstaan als gevolg van niet voorziene ontwikkelingen, bijvoorbeeld door bezwaren die zijn ingediend tegen bouwplannen of nieuw ruimtelijk beleid dat tot heroverweging van projecten leidt. De vernieuwing van de scholen in de ontwikkelzone Floris van Adrichemlaan heeft nog niet kunnen plaatsvinden als gevolg van : a. de planvorming voor het gehele gebied waar de scholen onderdeel van uitmaken, en b. een heroverweging van de spreiding van basisscholen in Schalkwijk. Deze bredere integrale afweging kost meer tijd waardoor de oorspronkelijke planning niet gehaald wordt. Prestatie indicator Het aantal gestarte (ver)nieuwbouw- en uitbreidingsprojecten schoolgebouwen (Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan (2019/842178) (Gemeentelijke registratie). R/S 7 2 6 5 4 (2020) (2021) (2022) (2023) S (2024)

9 R (2024)

Beleidsveld 1.2 Sport 1. Meer Haarlemmers sporten of bewegen Wat hebben we bereikt? Verschillende sport- en beweegprogramma's hebben Haarlemmers in 2024 volop in beweging gebracht. Buurtsportcoaches van onder andere SportSupport en Triple ThreaT organiseerden en/of coördineerden activiteiten in samenwerking met sporten beweegaanbieders, maatschappelijke partners en het onderwijs. Daarnaast werden er verschillende (eendaagse) evenementen georganiseerd die hebben bijgedragen aan de sport- en beweegdeelname in Haarlem. In 2024 namen 10.767 kinderen in Haarlem deel aan sport- en beweegevenementen om hen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met verschillende sporten en vormen van bewegen. Activiteiten zoals de Koningsspelen en schoolsporttoernooien zijn hier succesvolle voorbeelden van. Daarnaast deden 2.050 jeugdige Haarlemmers mee aan regelmatig terugkerende activiteiten, zoals sportaanbod tijdens schoolvakanties en beweegmomenten in en rondom schooltijd. Ook volwassen Haarlemmers uit kwetsbare groepen wisten het sport- en beweegaanbod te vinden. Zo namen 676 volwassenen deel aan laagdrempelige activiteiten, zoals wandelen, dansen en zwemmen. Daarnaast zijn 268 volwassenen begeleid naar passend sport- en beweegaanbod. Voor Haarlemmers met een smalle Jaarverslag en Jaarrekening 2024

61 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

beurs bood het sportfonds een financiële tegemoetkoming van € 150,-, waardoor 225 HaarlemPas-houders hun favoriete sport konden beoefenen. Met de sport- en speelkaart op het platform ‘Sport in Haarlem’ is in 2024 het volledige sport- en beweegaanbod in de stad – zowel in de openbare ruimte als bij sportaccommodaties – zichtbaar gemaakt. Ook is via dit platform aandacht gegeven aan vernieuwende sport- en beweegactiviteiten. In 2024 zijn met behulp van de subsidie Breedtesportactiviteiten 25 initiatieven van verschillende (sport)verenigingen gerealiseerd in Haarlem. Deze initiatieven varieerden van ledenwervingsacties en maatschappelijke projecten die de verbinding met de wijk versterken, tot extra sportaanbod voor kwetsbare doelgroepen. De activiteiten hebben niet alleen bijgedragen aan het versterken van de verenigingen, maar ook aan het stimuleren van sportdeelname in Haarlem. Dankzij de subsidie maakten inwoners kennis met een breed scala aan sporten: in totaal werden 14 verschillende sporten ondersteund, wat zorgde voor een divers en toegankelijk sportaanbod in de stad. In 2024 hebben sportverenigingen opnieuw gebruik gemaakt van de subsidie Sportgoederen. Deze subsidie biedt ondersteuning bij de aanschaf van materialen die essentieel zijn voor het beoefenen van sport en het aanbieden van kwalitatief hoogwaardige sport- en beweegactiviteiten in Haarlem.

Hoewel deze subsidie een waardevolle ondersteuning biedt, blijkt dat deze minder gemakkelijk wordt gevonden dan de subsidie Breedtesportactiviteiten. Deze trend was zichtbaar in 2023, maar het verschil is in 2024 verder toegenomen. Via het Haarlems Sportakkoord is geïnvesteerd in nieuwe en innovatieve sport- en beweeginitiatieven. Zo zijn in 2024 elf nieuwe projecten ondersteund, waaronder suppen voor kinderen, 3x3-basketbalgroepen in de openbare ruimte en kidsraces voor de jongste inwoners van Haarlem. Haarlemse sport- en beweegaanbieders zijn in 2024 ondersteund via thema-avonden, adviesgesprekken, nieuwsbrieven en gerichte informatie op de website. Onderwerpen zoals regelgeving, vrijwilligersbeleid en verduurzaming stonden centraal in diverse sportcafés. Tijdens een speciaal politiek sportcafé gingen raads- en bestuursleden in gesprek met verenigingen over hun uitdagingen en wensen voor het Haarlemse sportbeleid. Bovendien kregen sportverenigingen in specifieke werkgroepen ondersteuning rondom gedeelde vraagstukken, bijvoorbeeld op het gebied van sportparken of specifieke sporten. Verenigingsondersteuning resulteerde in 19 langdurige adviestrajecten met meer dan drie vervolgacties en 159 kortlopende trajecten met één tot drie vervolgacties. Naast reguliere ondersteuning zijn twaalf sportverenigingen intensief begeleid via het project clubkadercoaching.