6 Bijlage 5 Nota van beantwoording van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen BS Skaeve Huse - Vergierdeweg
Tekst van het document
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde. Aanvullend stelt het gemeentebestuur dat het plan voorziet in het restaureren en verduurzamen van de boerderij. Het vergezicht van de boerderij blijft daarmee behouden. De herbestemming maakt het bovendien mogelijk om een maatschappelijke invulling aan de boerderij te geven.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant T Zienswijze
Beantwoording
23/37
Reclamant T vreest dat Skaeve Huse negatieve gevolgen zal hebben voor het woon- en leefklimaat. Daarbij worden de onderwerpen ‘locatiekeuze’ en ‘openbare orde en veiligheid’ ook aangehaald. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant U Zienswijze Reclamant U meent dat het plan ten koste gaat van het groen en de natuur. Ook vreest reclamant U voor overlast. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, C en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant V Zienswijze Reclamant V geeft aan geen voorstander te zijn van het project en vreest voor overlast. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant W Zienswijze Reclamant W is het niet eens met het plan. Reclamant W maakt zich zorgen over het effect van de bewoners op het woon- en leefklimaat. Reclamant W vreest dan ook voor overlast. Reclamant W vindt verder dat de omwonenden onvoldoende door het gemeentebestuur worden gehoord.
Beantwoording Het gemeentebestuur maakt uit de zienswijze op dat reclamant zich niet gehoord voelt. Dat betreurt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur heeft alle ingebrachte informatie in de voorliggende afweging betrokken. Dat de uitkomst van de afweging voor reclamant teleurstellend kan zijn, begrijpt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur verwijst ook naar het onder thema’s A, B, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant X Zienswijze
Beantwoording
24/37
Reclamant X vindt dat Skaeve Huse negatieve gevolgen zal hebben voor het woon- en leefklimaat. Daarbij worden de onderwerpen ‘openbare orde en veiligheid’ en ‘toezicht en handhaving’ ook aangehaald. Reclamant X vindt het een beter idee om woningen voor starters te bouwen. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant Y Zienswijze Reclamant Y vindt dat het plan ten koste gaat van het groen en de natuur. Ook vreest reclamant U voor overlast en onveiligheid. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Reclamant Z Zienswijze Reclamant Z is het niet eens met het plan. Reclamant Z maakt zich zorgen over het effect van de bewoners op het woon- en leefklimaat. Reclamant M vreest dan ook voor overlast en onveilige situaties. Verder verzoekt reclamant Z het gemeentebestuur de natuur en weilanden ongewijzigd te laten. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AA Zienswijze Reclamant AA heeft grote bezwaren tegen de locatie van de beoogde Skaeve Huse en vreest dat een goed woon- en leefklimaat niet gebord kan worden als gevolg van de overlast en onveilige situaties die de bewoners mogelijk zullen veroorzaken. Gelet hierop wil reclamant AA weten hoe het toezicht zal verlopen. Reclamant AA stelt verder schade te lijden als gevolg van het project. De schade bestaat onder andere uit de vermindering van de waarde van de woning. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, C en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, C en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, E en F in hoofdstuk 2 gestelde.
25/37
Reclamant AB Zienswijze Reclamant AB meent dat de bouw van Skaeve Huse ten koste gaat van de natuur. Ook vreest reclamant AB dat de waarde van de woningen zal dalen als gevolg van het project. Reclamant AB verwacht schade te lijden als gevolg van het plan. De schade bestaat uit de vermindering van de waarde van de woning. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AC – Sterrenheuvel Holding B.V. Zienswijze Reclamant AC maakt zich zorgen over het effect van de bewoners op de uitvaartdienstverlening in de breedste zin van het woord. Concreet vreest reclamant AC voor een onveilig gevoel voor bezoekers, geluidsoverlast en overlast door onhygiënische toestanden.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, C en E in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, E, en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant AC verwacht dat de gebruiksfunctie van Skaeve Huse het gebied uit balans zal halen. Reclamant AC meent dat de bouw van Skaeve Huse bovendien het landelijke uitzicht zal veranderen. Gelet op het voorgaande meent reclamant AC dat de komst van Skaeve Huse inkomstenderving mee zal brengen. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AD Zienswijze Reclamant AD vreest dat Skaeve Huse negatieve gevolgen zal hebben voor het woon- en leefklimaat. Daarbij worden de onderwerpen ‘locatiekeuze’ en ‘openbare orde en veiligheid’ genoemd.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
26/37
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AE Zienswijze Reclamant AE vreest in de eerste plaats voor een onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat en vindt dat de beleving van de omwonenden onvoldoende is meegewogen door het gemeentebestuur. Ook heeft reclamant AE bedenkingen bij het toezicht op de naleving voor zover het plan betrekking heeft op de Skaeve Huse. Reclamant AE zet daarnaast vraagtekens bij de kwaliteit, volledigheid en actualiteit van de onderbouwing van het ontwerpbesluit. De reclamant verwijst daarbij onder meer naar de richtafstanden voor geur uit de VNGbrochure, het ecologisch onderzoek in relatie tot de regels uit de Wnb, en bepalingen uit de Omgevingsverordening. In relatie tot de Omgevingsverordening zegt reclamant AE dat het project is aan te merken als een ‘stedelijk ontwikkelingsproject’. Ter onderbouwing beargumenteert de reclamant dat het projecten buiten de bestaande contouren van de stad nieuwe woningen toevoegt. Dit is volgens de reclamant niet in overeenstemming met de Omgevingsverordening NoordHolland 2020, waaruit volgt dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling in overeenstemming moet zijn met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Reclamant AE is onbekend met deze afspraken, zodat het plan volgens de reclamant in strijd is met artikel 6.2 van de Omgevingsverordening.
De reclamant vindt ook dat de Skaeve Huse niet voldoet aan de voorwaarden voor een kleinschalige ontwikkeling uit artikel 6.4 Omgevingsverordening, en aan de voorwaarden voor een kleinschalige woningbouw ontwikkeling uit de artikelen 6.9 en 6.10 Omgevingsverordening. De verwijzing naar artikel 6.5 Omgevingsverordening is volgens de reclamant ook onterecht.
Beantwoording Naar het oordeel van het gemeentebestuur kan het Skaeve Huse-project, gelet op de aard en omvang, niet worden aangemerkt als een stedelijk ontwikkelingsproject. Daarbij is ook van belang dat het ruimtebeslag van de voorziene bebouwing beperkt is en de voorziene ontwikkeling gepaard gaat met een beperkte bebouwing op het perceel. Met de provincie is verder afgestemd op welke manier de maatschappelijke ontwikkeling kan plaatsvinden. Hierbij is rekening gehouden met de landschappelijke inpassing. Omdat de ontwikkeling niet voldoet aan de voorwaarden voor een kleinschalige ontwikkeling uit artikel 6.4 Omgevingsverordening, is hierna getoetst aan afdeling 6.5 Ruimtelijke inpassing in landelijk gebied. In de toelichting bij het bestemmingsplan is omschreven hoe wordt voldaan aan de ruimtelijke kwaliteitseisen. De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit van de provincie Noord Holland heeft ten aanzien van de realisatie van de Skaeve Huse aan de Vergierdeweg geadviseerd over ruimtelijke kwaliteit en de passendheid binnen de BPL kernkwaliteiten. Er is geen aantasting van de kernkwaliteiten BPL omdat de ontwikkeling wordt ingepast in het groen. Qua ruimtelijke kwaliteit is geadviseerd over een ‘gestrooide’ opstelling van de Skaeve Huse omdat dit het informele karakter van de plek benadrukt en het best aansluit bij de doelstelling t.a.v. de bewoners.
Anders dan reclamant stelt wordt in de toelichting niet verwezen naar artikel 6.5. Wel naar afdeling 6.5 Omgevingsverordening over de ruimtelijke inpassing in een landelijk gebied. Ten aanzien van de zorgen van de reclamant over de bestemming ‘Gemengd’ merkt het gemeentebestuur op, dat voorafgaand aan de herbestemming onderzoek is verricht. Aan de herbestemming ligt een 27/37
Reclamant AE voert verder aan dat de bestemming ‘Gemengd’ in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel. Het blijft onduidelijk hoe de boerderij in de toekomst gebruikt zal worden. Dit kan een belemmering vormen voor toekomstige initiatiefnemers. Ook is onduidelijk hoe groot de kans op leegstand zal zijn.
globaal plan ten grondslag. Dit zal door de initiatiefnemers nader worden uitgewerkt. De plannen worden breed gedragen. De eigenaar van de boerderij, recreatieschap Spaarnwoude, heeft bovendien ingestemd met het plan om de boerderij te herstellen en een maatschappelijke functie te geven. Met de huidige bewoner is hierover ook afgestemd. Het gemeentebestuur verwijst daarnaast naar het onder thema’s A, B, C, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AF Zienswijze Reclamant AF geeft aan geen voorstander te zijn van het project en vreest voor overlast. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AG Zienswijze Reclamant AG heeft bezwaren tegen de locatie van de beoogde Skaeve Huse. De reclamant verwacht dat de toekomstige bewoners van de Skaeve Huse overlast zullen veroorzaken. Dit raakt aan de leefbaarheid van het gebied, juist in relatie tot de beleving van de bewoners. In de directe nabijheid van het plangebied zijn begraafplaatsen en sportverenigingen aanwezig. De reclamant heeft bedenkingen bij het toezicht op de naleving, en verzoekt het gemeentebestuur om het veiligheidsplan nog eens onder de loep te nemen. De reclamant merkt op dat op de locatie niet gesprongen explosieven aanwezig zijn.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording In opdracht van het gemeentebestuur heeft het bureau REASeuro in 2016 historisch vooronderzoek gedaan naar niet gesprongen explosieven uit de Tweede Oorlog. Op Open Data Portaal van de gemeente is een kaart beschikbaar gesteld met de locaties waar waarschijnlijk niet gesprongen explosieven aangetroffen kunnen worden bij werkzaamheden aan de bodem. Deze kaart is verwerkt in de verbeelding en de regels van het ontwerpplan met een speciale aanduiding. Deze aanduiding is opgenomen om regels te stellen ter bescherming van iedereen bij en rondom grondroerende werkzaamheden nabij locaties waar niet gesprongen explosieven aanwezig kunnen zijn. Het gemeentebestuur heeft in het plan dus rekening gehouden mogelijke niet gesprongen explosieven. Het gemeentebestuur volgt de zorgen van de reclamant verder niet. De Skaeve Huse worden immers gebouwd door de woningbouwcorporatie. De
28/37
Reclamant AG plaatst kanttekeningen bij de kosten die gemoeid gaan met het plan. Reclamant AG vreest dat de inwoners van Haarlem voor de kosten opdraaien. De reclamant geeft verder aan dat geen sprake is van aantoonbaar draagvlak onder de belanghebbenden.
bewoners betalen vervolgens, net als iedere andere burger, maandelijks huur. De kosten voor zorg en begeleiding worden bekostigd uit de middelen voor de Wmo, die daarvoor bedoeld zijn. Verder heeft de gemeente zelf een budget beschikbaar gesteld voor de kosten voor het gereed maken en inrichten van het terrein, waaronder ook de erfafscheidingen en geluidwerende schutting. Verder maakt het gemeentebestuur uit de zienswijze op dat reclamant zich niet gehoord voelt. Dat betreurt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur heeft alle ingebrachte informatie in de voorliggende afweging betrokken. Dat de uitkomst van de afweging voor reclamant teleurstellend kan zijn, begrijpt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur verwijst verder naar het onder thema’s A, B, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AH Zienswijze Reclamant AH geeft aan dat met het plan voorbij wordt gaan aan de verwachte belevingshinder. Volgens de reclamant is dit een veel breder begrip waarbij de perceptie van omwonenden, de wijze van totstandkoming van een besluit, het daarbij gevolgde participatietraject, de wijze waarop het project gerealiseerd wordt, maar ook het gevoel van omwonenden een rol spelen in de (subjectieve) hinderbeleving.
Beantwoording Het gemeentebestuur maakt uit de zienswijze op dat reclamant zich niet gehoord voelt. Dat betreurt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur heeft alle ingebrachte informatie in de voorliggende afweging betrokken. Dat de uitkomst van de afweging voor reclamant teleurstellend kan zijn, begrijpt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur verwijst daarnaast naar het onder thema’s A, B, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AI Zienswijze
Beantwoording
29/37
Reclamant AI geeft aan bezwaren te hebben tegen de locatie, bedenkingen te hebben bij de wijze waarop het gemeentebestuur de locatie heeft uitgekozen, en vreest daarnaast voor overlast. Ook heeft reclamant AI bedenkingen bij het toezicht op de naleving.
Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B, C, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De herbestemming van de gronden waarop de Skaeve Huse wordt gebouwd, past volgens reclamant AI verder niet goed bij de natuur- en rustgebieden in de directe omgeving. Reclamant AI vindt dat versterkte geluidsinstallaties ten onrechte niet mee zijn genomen in het akoestisch onderzoek. Reclamant AI leest in de toelichting op het plan dat nader onderzoek vereist is op het gebied van flora en fauna. Reclamant AI vindt het daarom onbegrijpelijk dat het gemeentebestuur op voorhand concludeert dat het plan op dit punt niet aan de uitvoerbaarheid in de wegstaat. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AJ Zienswijze Reclamant AJ verwacht dat het plan gevolgen zal hebben voor het woon- en leefklimaat. Daarbij worden de onderwerpen ‘rust en ontspanning’ en ‘openbare orde en veiligheid’ ook aangehaald. Reclamant AJ heeft bedenkingen bij het toezicht op de naleving. Verder verwacht reclamant AJ dat minder mensen hun paard voortaan bij Pensionstal Vink zullen stallen. Reclamant AJ vindt verder dat de informatievoorziening vanuit het gemeentebestuur te wensen overlaat.
Beantwoording Het gemeentebestuur maakt uit de zienswijze op dat reclamant zich niet gehoord voelt. Dat betreurt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur heeft alle ingebrachte informatie in de voorliggende afweging betrokken. Dat de uitkomst van de afweging voor reclamant teleurstellend kan zijn, begrijpt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur verwijst verder naar het onder thema’s A, B, D, E en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AK Zienswijze
Beantwoording
30/37
Reclamant AK geeft aan bezwaren te hebben tegen de locatie en vreest voor overlast. Volgens reclamant AK zijn de negatieve gevolgen voor het woonen leefklimaat door het gemeentebestuur onvoldoende in kaart gebracht. Reclamant AK geeft aan geen vertrouwen te hebben in het toezicht op de naleving. Reclamant AK haalt hierbij ook aan dat het beheer- en veiligheidsplan nog niet (definitief) zijn vastgesteld.
Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant AK merkt verder op dat de Skaeve Huse op minder dan (de verplichte) 100 meter afstand van de verbrandingsovens van Crematorium Sterrenheuvel wordt geplaatst. In het ontwerpplan is dan ook onterecht een geurcirkel van 50 meter ingetekend. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AL Zienswijze Reclamant AL vindt de locatie ongeschikt. Reclamant AL verwacht dat het gedrag van de bewoners van de Skaeve Huse negatieve effecten zal hebben op de woon- en leefomgeving. Concreet noemt reclamant AL de onderwerpen ‘openbare orde en veiligheid’ en ‘toezicht en handhaving’. Reclamant AL vindt een vooraf vastgesteld veiligheidsplan essentieel om randvoorwaarden te kunnen bepalen. Het gemeentebestuur heeft dit ten onrechte nog niet opgesteld.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, B en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant AL zegt verder dat in het geluidsonderzoek geen rekening is gehouden met de openbeperkte openingstijden van de Sterrenheuvel. Ook vindt reclamant AL dat de Skaeve Huse te dicht op de bewoonde boerderij wordt gebouwd. Reclamant AL vindt de afstand tussen de Skaeve Huse en de verbrandingsovens van Crematorium Sterrenheuvel niet in overeenstemming met de richtafstanden uit de VNG-Handreiking. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
31/37
Reclamant AM Zienswijze Reclamant AM heeft grote bezwaren tegen de locatie van de beoogde Skaeve Huse. Reclamant AM vindt dat het gemeentebestuur het plan doorduwt. Reclamant AM vreest dat een goed woon- en leefklimaat niet geborgd kan worden als gevolg van de overlast die de bewoners mogelijk zullen veroorzaken. Reclamant AM verwacht dat de toegang vanaf de Slaperdijk de minste overlast zal veroorzaken.
Beantwoording Het gemeentebestuur maakt uit de zienswijze op dat reclamant zich niet gehoord voelt. Dat betreurt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur heeft alle ingebrachte informatie in de voorliggende afweging betrokken. Dat de uitkomst van de afweging voor reclamant teleurstellend kan zijn, begrijpt het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur verwijst verder naar het onder thema’s A, B, D en F in hoofdstuk 2 gestelde.
De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AN Zienswijze Reclamant AN geeft aan bezwaren te hebben tegen de locatie, bedenkingen te hebben bij de wijze waarop het gemeentebestuur de locatie heeft uitgekozen en vreest daarnaast voor de openbare orde en veiligheid.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A, D, E en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant AN vindt het daarnaast verontrustend dat het beheer- en veiligheidsplan nog niet (definitief) zijn vastgesteld. Ook heeft reclamant AN bedenkingen bij het toezicht op de naleving. Reclamant AN verwacht verder de Skaeve Huse een waardevermindering van de woningen in de directe omgeving tot gevolg zal hebben. In het verlengde daarvan vraagt reclamant AN of het gemeentebestuur bereid is om de waardevermindering te compenseren. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AO Zienswijze
Beantwoording 32/37
Reclamant AO heeft een paard op stal bij Pensionstal Vink. De weide grenst aan het terrein van de Skaeve Huse. Reclamant AO vraagt het gemeentebestuur toe te lichten hoe de twee percelen van elkaar zullen worden gescheiden. Reclamant AO vreest namelijk dat bewoners overlast en/of onveilige situaties zullen veroorzaken voor de paarden. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp. Reclamant AP Zienswijze Reclamant AP heeft een paard op stal bij Pensionstal Vink. De weide grenst aan het terrein van de Skaeve Huse. Reclamant AP vraagt het gemeentebestuur toe te lichten hoe de twee percelen van elkaar zullen worden gescheiden. Reclamant AP vreest namelijk dat bewoners overlast en/of onveilige situaties zullen veroorzaken. De zienswijze heeft niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp.
Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Beantwoording Het gemeentebestuur verwijst naar het onder thema’s A en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Reclamant AQ Zienswijze Beantwoording Reclamant AQ is eigenaar en gebruiker van direct aan het plangebied Naar aanleiding van deze zienswijze neemt het gemeentebestuur de grenzende percelen. Reclamant AQ laat daar rundvee en paarden grazen. voorwaardelijke verplichting in het bestemmingsplan op, dat het Skaeve Reclamant AQ vreest dat de bewoners onevenredige overlast zullen Huse-terrein wordt omsloten met hekken en geluidwerende dichte veroorzaken, wat mede R ten koste zal gaan van het dierenwelzijn. schuttingen. De hekken en schuttingen passen bij het landelijke en Reclamant AQ verwacht dat het gedrag van de bewoners van de Skaeve agrarische karakter van de omgeving. Ter hoogte van het deel van het Huse – ondanks de begeleiding en toezicht – onvoorspelbaar zal zijn. In het terrein waar de Skaeve Huse komen, wordt een geluidwerende dichte verlengde daarvan verzoekt reclamant AQ het gemeentebestuur om een schutting (begroeid met groen) geplaatst. voorwaardelijke verplichting op te nemen in het plan. De verplichting houdt in dat het plangebied – uit voorzorg – wordt omsloten met hekken of een Voor het overige verwijst het gemeentebestuur naar het onder thema’s A, B aarden wal met opgaand groen. en F in hoofdstuk 2 gestelde.
Naar aanleiding van deze zienswijze wordt in het plan een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor het plaatsen van hekken en geluidwerende dichte schuttingen.
33/37
4.
CONCLUSIE ZIENSWIJZEN
De ingediende zienswijzen geven het gemeentebestuur geen aanleiding om van vaststelling van het bestemmingsplan af te zien. Wel hebben de zienswijzen geleid tot de volgende aanpassing in het besluit, ten opzichte van het ontwerpbesluit: 1. In paragraaf 3.2.2, onder ‘Landelijk gebied/MRA – Landelijk gebied is het volgende toegevoegd: omdat het niet voldoet aan artikel 6.4 wordt hierna getoetst aan afdeling 6.5 dat gaat over nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied. Als het daaraan voldoet kan het plan alsnog in overeenstemming met de Omgevingsverordening worden gerealiseerd. En: onder ‘Zuid kennemerland’ aan de laatste alinea toegevoegd: …’ en op dit punt aan de Omgevingsverordening NH2020.’ 2. In artikel 15, paragraaf 15.2.2, wordt een voorwaardelijke verplichting opgenomen. a. De voorwaardelijke verplichting houdt in dat het Skaeve Huse-terrein wordt omsloten met hekken (begroeid met groen). b. Aan het artikel wordt tevens een bijlage toegevoegd. Het gaat om een tekening waarop de positie van de erfafscheidingen (hekken) zichtbaar is.
34/37
5.
AMBTSHALVE WIJZIGINGEN
In de onderstaande tabel zijn de ambtshalve wijzigingen aangegeven die wij als gemeente doorvoeren in het definitieve besluit. Deze wijzigingen betreffen aanvullingen, dan wel aanpassingen die tot doel hebben om de duidelijkheid van de bestaande tekst vergroten, de laatste informatie toe te voegen om het complete beeld over een onderwerp te kunnen geven of het in lijn brengen van de tekst met de juridische vereisten die gesteld worden aan dit besluit. De aanvullingen en aanpassingen hebben geen relevante wijziging van de inhoud van het besluit tot gevolg. Ambtshalve wijziging Toelichting In Hoofdstuk 1, Inleiding, het jaartal 2016 vervangen door 2022. Par 2.4 cultuurhistorische waarden. Deze paragraaf is toegevoegd om een beschrijving te geven van de cultuurhistorische waarden van het boerderij-ensemble. De oorspronkelijke paragrafen vanaf 2.4 (tot en met 2.9) schuiven hiermee 1 paragraaf op. Par 2.8 Verkeer en parkeren (was 2.7) Wijzigingen in de tekst voor de boerderij in verband met het mogelijk maken van 6 parkeerplaatsen. Paragraaf 3.4.2 Structuurvisie openbare ruimte Aanvulling gedaan over de uitgevoerde natuuronderzoeken.
Paragraaf 3.4.5.1 Kader opvang, wonen en herstel Korte toelichting opgenomen over de achtergrond van het project en de regionale afspraken die hierover zijn gemaakt. Paragraaf 4.1.1 Bedrijven en milieuzonering – Inleiding Hier is een verwijzing gemaakt naar de VNG richtlijnen (handreiking 'Bedrijven en milieuzonering') als toelichting over de toepasselijke richtafstand voor geur. Paragraaf 4.1.2 Onderzoek – crematorium en begraafplaats Hier is een korte toelichting gegeven over de toepasselijke richtafstand voor geur. Paragraaf 4.6.1 Archeologie, inleiding. Onder ‘Verwachtingswaarde plangebied’ is de tekst gewijzigd in verband met de nieuwe archeologische verwachtingskaart. De tekst is nu in overeenstemming met de regeling die is opgenomen.
Motivering
Vindplaats
Aanpassen fout in tekst Deze tekst was per abuis weggelaten in het ontwerpbestemmingsplan.
Hoofdstuk 1 Paragraaf 2.4
Hiermee wordt aangesloten bij het vigerende parkeerbeleid (nota parkeernormen). Tekst is aangepast naar aanleiding van de definitieve rapportages natuuronderzoeken die afgerond zijn in de periode van ter inzage legging van het ontwerpbestemmingsplan. Aanvulling op tekst ter verduidelijking bestaande tekst.
Paragraaf 2.8
Aanvulling op tekst ter verduidelijking bestaande tekst.
Paragraaf 4.1.1
Aanvulling op tekst ter verduidelijking bestaande tekst.
Paragraaf 3.4.2
Paragraaf 3.4.5.1
Paragraaf 4.1.2 Aanvulling op tekst ter verduidelijking dat wordt Paragraaf aangesloten bij het vigerende erfgoedbeleid (Erfgoednota 4.6.1 met bijbehorende archeologische verwachtingskaart vastgesteld in maart 2024). 35/37
Paragraaf 4.10.2 soortenbescherming Aangevuld met resultaten soortenonderzoek Paragraaf 4.10.3 gebiedsbescherming Aangevuld met resultaten weidevogelonderzoek Paragraaf 5.2.2.2 dubbelbestemmingen Onder categorie 4: 2.500 m2 gewijzigd in 500 m2 Bijlagen bij de toelichting Bijlage 8 ingevoegd soortenonderzoek en bijlagen vanaf deze vernummerd Bijlage 9 ingevoegd weidevogelonderzoek en bijlagen vanaf deze vernummerd Bijlage 10 (was 8) stikstofnotitie Aangepast aan laatste versie AERIUS en geüpdatet Bijlage 12 Nota van zienswijzen toegevoegd
Rapportage natuuronderzoek afgerond Rapportage weidevogelonderzoek afgerond Aanvulling op tekst ter verduidelijking dat wordt aangesloten bij het vigerende erfgoedbeleid.
Paragraaf 4.10.2 Paragraaf 4.10.3 Paragraaf 5.2.2.2
Bijlage 8 Bijlagen vanaf deze vernummerd
Bijlage 9 Bijlage 10 Bijlage 12
Verbeelding Geen wijzigingen Regels Hoofdstuk 2 bestemmingsregels Agrarisch met waarden - natuurwaarden, artikel 3.1 onder e Aantal parkeerplaatsen gewijzigd in maximaal twee. Tuin-1, artikel 6.1 onder b Aantal parkeerplaatsen gewijzigd in maximaal zes. Waarde – Archeologie, artikel 8.2 Waarde – archeologie 4 de oppervlakte van 2.500 m2 aangepast naar 500 m2. Hoofdstuk 3 algemene regels Overige regels, artikel 15.2.2 toegevoegd voorwaardelijke verplichting hekwerk
Hiermee wordt aangesloten bij het vigerende parkeerbeleid (nota parkeernormen). Hiermee wordt aangesloten bij het vigerende parkeerbeleid (nota parkeernormen). Aanpassen fout in tekst.
Artikel 3.1
Naar aanleiding van zienswijze AQ
Artikel 15.2.2
36/37
Artikel 6.1 Artikel 8.2
6.
BIJLAGEN BIJ DE ZIENSWIJZENNOTA
6.1
Bijlage 1: Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam
6.2
Bijlage 2: Aanpak Skaeve Huse aan de Vergierdeweg in Haarlem
6.3
Bijlage 3: Artist impression Skaeve Huse Vergierdeweg
37/37
BIJLAGE 1 RAAP-RAPPORT 5261
Boerderij Noord Akendam
Cultuurhistorisch onderzoek
Colofon Opdrachtgever: Wijkraad Vondelkwartier Titel: Boerderij Noord Akendam; cultuurhistorisch onderzoek Versie: 20-07-2021 Projectcode: HASK Bestandsnaam: RAAPrap_5261_HASK_20210708
ISSN: 0925-6229
RAAP Leeuwenveldseweg 5b
Telefoon: 0294-491 500
1382 LV Weesp
E-mail: raap@raap.nl
Postbus 5069
Website: www.raap.nl
1380 GB Weesp © RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2021 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing van de adviezen.
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Inhoud Inhoud................................................................................................................................................. 3 1 Inleiding ........................................................................................................................................... 4 2 Cultuurhistorische context ................................................................................................................ 6 2.1 De ligging op een strandwal ................................................................................................................. 6 2.2 Ontginning van de veengebieden .......................................................................................................... 6 2.3 De Hekslootpolder ............................................................................................................................... 6 2.4 Bewoning en gebruik in de prehistorie en middeleeuwen ........................................................................ 7 2.5 16 e eeuw ............................................................................................................................................. 7 2.6 17 e -18 e eeuw .......................................................................................................................................
7 2.7 19 e eeuw ............................................................................................................................................. 8 2.8 20 e eeuw: stedelijke expansie ............................................................................................................... 8
3 Waardering en aanbevelingen ......................................................................................................... 10 Literatuur .......................................................................................................................................... 22 Overzicht van figuren ........................................................................................................................ 23
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[3]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
1 Inleiding In opdracht van de wijkraad Vondelkwartier in Haarlem-Noord heeft RAAP een cultuurhistorisch onderzoek gedaan naar het boerderijcomplex Noord Akendam aan de Vergierdeweg 452-454 in Haarlem. Dit onderzoek vond plaats naar aanleiding van het besluit van de gemeenteraad op 22 april 2021 om aan de noordoostkant van de boerderij een zestal Skaeve Huse (een woonvoorziening voor onaangepaste Haarlemmers) met beheerderswoning, fietsenstalling en containeropslag te bouwen. De Wijkraad kan dit besluit niet rijmen met eerdere uitingen van de gem eente omtrent de cultuurhistorische waarde van de boerderij. De onderzoeksopdracht van de wijkraad was om een onafhankelijk cultuurhistorisch onderzoek van het plangebied uit te voeren, gericht op de vraag welke ontwikkelingen het plangebied heeft doorgemaakt (1), welke sporen daarvan bewaard zijn gebleven in de huidige situatie (2), hoe die sporen te waarderen zijn (3), aangevuld met een advies over de vraag hoe de vastgestelde waarden in het gebied geborgd dan wel versterkt zouden kunnen worden (4). Dit rapport is opgesteld op basis van historisch kaarten- en digitaal bronnenonderzoek en een interview met de bewoner en vormt een aanvulling op eerder uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek naar de boerderij.
Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[4]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 2. Studie Skaeve Huse (2020).
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[5]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
2 Cultuurhistorische context 2.1 De ligging op een strandwal De boerderij Noord Akendam aan de Vergierdeweg ligt in het noorden van de gemeente Haar lem, op de noordoostelijke flank van een oude strandwal. Deze strandwal is gevormd door een landschappelijk proces dat zich voltrok vanaf ca. 5000 voor Christus. Door veranderingen in het klimaat begon de zee tijdens stormen en door de werking van eb- en vloed op het land langgerekte, parallel lopende strandwallen af te zetten waarop zich later duinen vormden. Langzamerhand vormde zich een gesloten kustlijn, waarna het achterland verzoette en geleidelijk in een moeras veranderde . In deze moerassen en in de lage vlaktes tussen de verschillende strandwallen werd veen gevormd. Het veen groeide in het eerste millennium ter hoogte van de boerderij Noord Akendam zo sterk dat hier ook de oude strandwal overgroeid raakte. 1
2.2 Ontginning van de veengebieden De natte veengebieden werden in de loop van de middeleeuwen (vanaf ca. 900 na Christus) geschikt gemaakt voor landbouw door sloten te graven en begroeiing te verwijderen. Deze ontginningen geschiedden meestal vanaf de hoger gelegen strandwallen zodat de verkaveling van de veengebieden hier over het algemeen haaks op staat. Ter plaatse van de Noord Akendam is dit nog goed herkenbaar; het grootste deel van de sloten van de omliggende weilanden ligt dwars op de Vergierdeweg (die van noord naar zuid over de hoge strandwal loopt) en voert het water af richting het Spaarne. Met de ontwatering van het land werd ook een proces van bodemdaling ingezet. Daarmee werd het land kwetsbaar voor overstromingen. Door dijken op te werpen trachtte men zich daartegen te wapenen. Vanaf 1612 werd de Slaperdijk aangelegd, die het gebied waarin de boerderij Noord Akendam staat moest beschermen. In 1806 werd de dijk verhoogd na aanhoudende overstromingen in het gebied. 2
2.3 De Hekslootpolder De boerderij Noord Akendam ligt in de noordwesthoek van een gebied dat als ‘Hekslootpolder’ bekend staat, een relatief hoog gelegen, onbedijkt stuk land dat rechtstreeks op het Spaarne uitwatert. De naam Heksloot komt reeds voor op een kaart van het Spaarne uit 1584. De sloot vormde de begrenzing van een stuk land dat later, in 1634, een eigen polderbestuur kreeg en vervolgens als Het Sparenlant (later Spaardamsche Polder, nu Oude Spaarndammerpolder) werd aangeduid. Deze polder werd vermoedelijk in de 17 e eeuw voorzien van molenbemaling. 3 De molen bestaat niet meer; op dezelfde plek langs de Slaperdijk staat nu een gemaal. De naam Hekslootpolder lijkt overigens een niet-officiële benaming en komt niet op topografische kaarten voor.
1
Vos e.a. 2018. www.hekslootpolder.nl 3 www.hekslootpolder.nl 2
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[6]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
2.4 Bewoning en gebruik in de prehistorie en middeleeuwen Door archeologische opgravingen is bekend dat de strandwallen bij Haarlem zeker vanaf de Romeinse tijd al bewoond waren. Uit eerder onderzoek blijkt dat zich ter plaatse van de boerderij Noord Akendam mogelijk al bewoningssporen vanaf de Late IJzertijd (250 voor Christus) in de on dergrond bevinden. 4 De smalle strandwal zou tot ca. 1900 de voornaamste vestigingslocatie blijven in het gebied gelegen tussen Haarlem, Santpoort, de Delft en het Spaarne. In de Middeleeuwen (voor de 14 e eeuw) kregen delen van Kennemerland de status van ‘ambachtsheerlijkheid’: zij werden min of meer zelfstandig e gebieden die door de graven van Holland aan adellijke geslachten werden beleend. In het geval van het ambacht Noord Akendam (waar de boerderij zijn naam aan dankt) behoorde dit tot 1699 toe aan de Heren van Brederode. 5
2.5 16 e eeuw Op een vroege kaart uit 1525 (figuur 3) blijkt dat het gebied nog een dun bevolkt en volledig agrarisch karakter had. De boerderij Noord Akendam bestond nog niet, maar de huidige Vergierdeweg wel. De ligging van deze weg op de strandwal en de aan weerszijden ongelijke verkavelingsstructuur doen vermoeden dat de weg zijn oorsprong heeft in of vóór de ontginning van het gebied. Waarschijnlijk was het tot in de 19 e eeuw een pad van ondergeschikt belang dat aftakte van de belangrijke ‘Verkeerdeweg’ die naar Santpoort liep en in de 19 e eeuw werd omgevormd tot Rijksstraatweg. Het is aannemelijk dat de naam Vergierdeweg hieruit voortkomt, maar over de exacte herkomst van deze namen bestaat geen sluitende verklaring. De oude waterlopen Jan Gijzenvaart en de Delft, die tegenwoordig het Vondelkwartier en de Delftwijk begrenzen, zijn eveneens al herkenbaar op de kaart. Tussen Santpoort en Spaarndam lag een weg die wordt aangeduid als Brederoeslaan. Ter hoogte van die weg werd in 1612 de al genoemde Slaperdijk aangelegd. Ten oosten van de Vergierdeweg staat op de kaart een kapel aangeduid met ‘Scoete’ (Schoten) die aan een (tegenwoordig niet meer te herkennen) vaart lag.
2.6 17 e-18 e eeuw Uit historische kaarten blijkt dat het aantal boerderijen langs de Vergierdeweg vanaf het einde van de 16 e eeuw groeide. Ook op de rest van de strandwal in de richting van Haarlem nam de bebouwingsintensiteit toe. In de ambachtsheerlijkheid Noord Akendam lagen drie à vier boerderijen, elk op enige afstand van de weg. Op een kaart uit de 17 e eeuw wordt een deel van de Vergierdeweg als de Buyer- of de Buyrweg aangeduid (figuur 4, figuur 5). Eén van deze boerderijen is mogelijk de boerderij Noord Akendam (figuur 6, figuur 7), die volgens bouwhistorisch onderzoek (MAB, 2003) uit de 17 e eeuw dateert. Uit het onderzoek blijkt dat de boerderij verschillende bouwfases kent en dat deze zowel kenmerken heeft van de Noord Hollandse stolpboerderij als van het kop-hals-romptype. 6 Behalve de schuur met twee aangebouwde woonhuizen (waarvan één nog is bewoond) staan op het erf diverse bijgebouwen waaronder een ‘zomerhuis’ (nu
4
W arning 2018, p.3. De Haan e.a. 1966, p.10. 6 Frank 2003. 5
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[7]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
gebruikt als schapenstal), een zwarte schuur, en een varkensschuurtje die in eerdere plannen voor de boerderij als bakhuisje wordt aangegeven. 7 Op het deels verwilderde erf liggen nog diverse (sier- en moes)tuinen, de ondergrond is voorzien van verhardingen van verschillende ouderdom. De entree tot de bo erderij is nog steeds aan de Vergierdeweg conform de opzet zoals die op de 17 e -eeuwse kaarten is weergegeven.
2.7 19 e eeuw De opbloei in de agrarische bedrijvigheid lijkt van korte duur te zijn geweest. Omstreeks 1800 was het aantal boerderijen sterk afgenomen (figuur 8). De huidige boerderij Noord Akendam was de enige overgebleven boerderij in de voormalige ambachtsheerlijkheid (in 1798 ging deze op in de gemeente Schoten en gehuchten). De boerderij lag in die periode geheel vrij in het landschap; in het gebied tussen de huidige Vondelweg tot aan de Slaperdijk weg is het de enige bebouwing. De Vergierdeweg werd op een kaart van 1810 ter hoogte van de boerderij Akendam aangeduid als ‘Het Vlielands wegje’. De kadastrale minuut van 1818 (figuur 9) geeft nauwkeurig de toenmalige ligging van de sloten aan. De meeste sloten in het gebied liggen nog op dezelfde plek. Direct rond de boerderij zijn wel enkele sloten gedempt of afgedamd. Mogelijk hield dit verband met de aanl eg van een waterleiding dwars door de polder omstreeks 1999. De verhoging in het landschap die daar het gevolg van was, is op de hoogtekaart nog goed te zien. Bij het opmeten van de kadastrale minuutplans is ook vastgelegd wie de eigenaar van de gronden was en waarvoor deze in gebruik waren. Daaruit blijkt dat Gijsbert van der Peet eigenaar was van de percelen rond de boerderij.
8 Al deze percelen waren als weiland in gebruik, met uitzondering van een ten zuiden van de boerderij gelegen perceel dat als moestuin en boomgaard is aangeduid. Gedurende de 19e en 20 e eeuw werd er langs de Vergierdeweg, op enige afstand ten zuiden van de boerderij Noord Akendam, op relatief kleine schaal bloemen geteeld. De oude zandgronden achter de duinen waren daarvoor goed geschikt. Aan het einde van de 19 e eeuw werden de eerste planmatige uitbreidingen van Haarlem gerealiseerd. Het gaat om kleine stadsuitbreidingen die op het gebied rond de boerderij Noord Akendam nog geen invloed hadden. Tegelijk groeide ook het dorp Schoten, nabij de historische kapel, uit tot een kleine agrarische, in hoofdzaak rooms-katholiek kern. 9
2.8 20 e eeuw: stedelijke expansie In de 20 e eeuw veranderde de omgeving van de boerderij Noord Akendam ingrijpend. Langzaam maar zeker werd het gebied in de stedelijke sfeer van Haarlem getrokken. Dat begon met de gefaseerde Haarlemse annexatie van de gemeente Schoten en gehuchten i n de periode tussen 1884 en 1927. Na de annexatie werd voortgeborduurd op het bestaande uitbreidingsplan voor Haarlem van L.C. Dumont (uit 1905). Tussen 1935 en 1955 werd het overgrote deel van de buurten Vogelbuurt, Vondelkwartier en Dietsveld gebouwd.
7
Interview G. Steentjes, juni 2021. Oorspronkelijk aanwijzende tafel bij Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Schoten en Gehugten, Noord Holland, sectie A, blad 01 (MIN07104A01). 9 Gemeente Haarlem 2016. 8
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[8]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
De Vondelweg bleef om militair-strategische redenen de oostelijke begrenzing van Haarlem-Noord, waardoor een groot deel van de Hekslootpolder onbebouwd bleef. Hier lag de "Verboden Kring", het schootsveld van de Stelling van Amsterdam waarin permanente bebouwing niet toegestaan was. De boerderij Noord Akendam lag net buiten deze kring. 10 Ook de directe omgeving van de boerderij Noord Akendam veranderde. Allereerst werd na de annexatie van Schoten in 1932 een nieuwe begraafplaats aangelegd, schuin tegenover de boerderij Noord Akendam. Vermoedelijk ging dit gepaard met een verbetering van de Vergierdeweg, die van de Vondelweg tot aan de boerderij Noord Akendam werd rechtgetrokken. Een deel van de oude Vergierdeweg is als een smalle (geasfalteerde) parallelweg behouden. Langs de beplanting ten zuiden van de entree van de boerderij Noord Akendam kan nog een denkbeeldige lij n getrokken worden, waar vroeger een (nu verdwenen) deel van de oude Vergierdeweg lag. Op basis van een gesprek met de huidige bewoner en de topografische kaart uit de jaren 1950 blijkt dat het perceel pal ten noorden van de boerderij Noord Akendam toen in gebruik was als moestuincomplex (figuur 11). Eind jaren 1950 werd op dit terrein een tweede begraafplaats aangelegd (Sint Jozef), die op een smalle strook na het hele gebied tussen de boerderij Noord Akendam en de Slaperdijkweg innam.
Mogelijk werd de driehoekige strook grond daarna nog enige tijd voor moestuintjes gebruikt; tot eind jaren 1980 lag hier in elk geval nog een pad langs, evenwijdig aan de erftoegangsweg. In 2019 werd het neoklassieke gebouw van crematorium Sterrenheuvel ge opend aan de zuidkant van de begraafplaats, waarvan de achterzijde uitkijkt op het erf van de boerderij. Ten noorden van het erf van de boerderij staat een voormalig woonhuis van de familie Ego. Na hun verhuizing eind jaren 50 werd het aangekocht om als sc outinghok van de Karingroep enige jaren dienst te doen. 11 Tot slot liggen langs de Vergierdeweg nog twee andere agrarische complexen en vier sportverenigingen die hun oorsprong in de 20e eeuw hebben.
10 11
https://leidraadlc.Noord holland.nl/ Interview G. Steentjes, juni 2021.
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[9]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
3 Waardering en aanbevelingen Waardering De cultuurhistorische waarde van de boerderij Noord Akendam is gelegen in de volgende aspecten: 1.
De relatie tussen de boerderij en het nog deels intacte agrarische landschap tussen Vondelweg/Vergierdeweg en het Spaarne. De landschappelijke geschiedenis is nog afleesbaar aan de verhoogde ligging op de strandwal; de grotendeels intacte polderstructuur tussen Vergierdeweg en Spaarne; en de ten noorden van het plangebied gelegen 17 e -eeuwse Slaperdijk. De boerderij ligt van oudsher als een groen eiland te midden van deze structuren.
2.
Aan de zuid- en west- en oostzijde is de oorspronkelijk vrije ligging van de boerderij in het landschap nog intact. Aan de noordzijde is deze door de aanleg van de begraafplaatsen ingrijpend gewijzigd (met name Sint-Jozef). Van een vrije ligging is aan die kant geen sprake meer.
3.
Door het verleggen en verbreden van de Vergierdeweg heeft deze weg zijn oorspronkelijke karakter als pad verloren. Daarmee is de ook de beleving van de boerderij Noord Akendam veranderd. De smalle, slingerende, half-verharde erftoegangsweg heeft nog wel een hoge zeggingskracht.
4.
De meeste watergangen rond de weilanden die vroeger bij de boerderij hoorden (voor zover ze in de ‘Hekslootpolder’ liggen) zijn nog intact en hebben een hoge ouderdom (<1818).
5.
Ondanks het verval is de samenhang tussen de boerderij, de woningen, de bijgebouwen en de erfinrichting nog afleesbaar.
6.
Met de aanwezigheid van een siertuin, moestuin en weilanden waar schapen worden gehouden is het historisch functioneren van de boerderij nog in beperkte mate in tact.
7.
De bouwhistorische waarden zijn benoemd in een rapportage van MAB (2003).
Aanbevelingen 1.
De bouw van een betrekkelijk klein project als de Skaeve Huse aan de noordkant van het erf (figuur 12, figuur 13 en figuur 14) heeft in beginsel een beperkte impact op de cultuurhistorische waarde, want aan deze kant heeft de boerderij zijn oorspronkelijke vrije ligging reeds verloren door de aanleg van begraafplaats St Jozef. Met een zorgvuldig ingepast ontwerp is het mogelijk de meeste van de hierboven genoemde cultuurhistorische waarden te behouden en mogelijk zelfs te versterken. Hiervoor is vooral een duurzame restauratie en (maatschappelijke) herbestemming van het gehele boerderijcomplex van belang, waarmee de huidige cyclus van verval kan worden doorbroken . Hiermee kan het boerderijensemble ondanks de bouw van de Skaeve Huse aanzienlijk herkenbaarder en beleefbaarder gemaakt worden. Ook zonder de bouw van Skaeve Huse is het voorkomen van verder verval van de boerderij aanbevolen om de nog aanwezige waarden te behouden. Aanvullend gelden nog enkele specifieke aanbevelingen:
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[10]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
2.
Behoud de verschijning van het erf als groen eiland in de polder; met name vanuit het westen, oosten, en zuiden heeft het vrije zicht op en vanuit de boerderij nog een hoge mate van oorspronkelijkheid;
3.
Houd de zichten vanuit de omgeving op de achterzijde van het erf intact door niet voorbij de achtergrens van het erf te bouwen;
4.
Maak voor de nieuwbouw gebruik van neutrale kleuren en passende materialisering. Houd nieuwe volumes ondergeschikt aan dat van de boerderij. Door het aanbrengen van camouflerende beplanting kan de impact op het zicht op de achterkant van het erf vanaf de Slaperdijkweg beperkt worden;
5.
Behoud het smalle en landelijke karakter van de erftoegangsweg;
6.
Houd bij een eventuele (her) inrichting van het erf rekening met (indien bekend, streekeigen) historische erfinrichtingsprincipes.
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[11]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 3. “Caert van Schoten”, ca.1525-1550 met in rood de locatie van de boerderij Noord-Akendam bij benadering aangegeven. Het noorden is rechts. Op het kaartbeeld zijn de volgende toponiemen aangegeven: Bredenroe, die Delft, Santpoert, Bredenroeslaen, Velserbruck, die Verkeerde Wech, Scoeten, die Verl oeren beeck, Sparendam en de bezitting van Cornelis Aelbertz. Linksboven een weg waarin geschreven staat: Die Velsers segghen dit is 't scheijt tusken Aelbersberch ende Velsen. (NHA)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[12]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 4. Kaart van Haarlem en omgeving, in het bijzonder van de waterwegen rond Haarle m, 1590 met in rood de locatie van de boerderij Noord Akendam bij benadering aangegeven. De kaart lijkt minder exact dan die van 1525, zo ontbreekt de ‘Brederoesweg’. (NHA)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[13]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 5. Kaart van het hoogheemraadschap van Rijnland (Haarlem), 1615. De locatie van de boerderij Noord Akendam is bij benadering aangegeven. (Hoogheemraadschap Rijnland)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[14]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 6. Foto van de boerderij Noord Akendam omstreeks 1930,1945. De grote bomen zijn gekapt rond 1960. Rechts van het bakstenen deel is nog de “karremolen” (eind 80er jaren ingestort) te zien (informatie & afbeelding aangeleverd door dhr. G. Steentjes)
Figuur 7. De boerderij Noord Akendam anno 2021. (Foto RAAP)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[15]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 8. Kaart van het noordelijkste gedeelte van de voormalige gemeente Schoten & Gehuchten en van Spaarndam : Noord Akendam, Schotervlieland en Spaarndam, ca.1795. De boerderij Noord Akendam is duidelijk zichtbaar (rood omcirkeld). (NHA)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[16]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 9. Kadastrale opmeting (1811-1832). Het rood omlijnde perceel ten zuiden van de boerderij is als moestuin en boomgaard aangegeven. (RCE)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[17]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 10. Kaart van Haarlem / vervaardigd aan het bureau van Openbare Werke n, 1927. Tussen Haarlem en de boerderij Noord Akendam (rood omcirceld) zijn de eerste grote stadsuitbreidingen gerealiseerd. De boerderij ligt nog steeds geheel vrij. (NHA)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[18]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 11. Ontwikkeling van de omgeving van de boerderij Noord Akendam op topografische kaarten sinds 1955. De vrije ligging van de boerderij is door de aanleg van de begraafplaatsen, met name Sint Jozef aangetast.
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[19]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 12. Zicht vanuit oosten op de groene achtergrens van het erf ter hoogte van de studielocatie Skaeve Huse. (foto RAAP)
Figuur 13. Vrij zicht in oostelijke richting vanaf de achterzijde van het erf op de weilande n van de Hekslootpolder; link de Slaperdijk.
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[20]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Figuur 14. De achtergrens van het erf vanuit noordelijke richting, links het vrije zicht op de Hekslootpolder. (foto RAAP)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[21]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Literatuur Warning S. en R. Jaring (2018). Plangebied Noord Akendam, gemeente Haarlem; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAP-Rapport 3926. De Haan, Tj.W.R. e.a. (1966). Zeven Heerlijkheden. Over geschiedenis en volksleven der voormalige gemeente Schoten. Kruseman’s Uitgeversmaatschappij N.V., Den Haag. Frank, C.J.B.P. en J.H.J. van Hest (2003). Vergierdeweg 252 -254 Haarlem. MAB. Gemeente Haarlem (2016). Cultuurhistorisch onderzoek. Bijlage bij Bestemmingsplan Vondelkwartier. Vos, P., M. van der Meulen, H. Weerts en J. Bazelmans (2018).: Atlas van Nederland in het Holoceen. Landschap en bewoning vanaf de laatste ijstijd tot nu, Prometheus , Amsterdam.
www.hekslootpolder.nl https://leidraadlc.Noord holland.nl/
Dit rapport is tot stand gekomen met medewerking van G. Steentjes (interview juni 2021) en de Stichting Historisch Schoten.
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
[22]
Cultuurhistorisch onderzoek boerderij Noord Akendam ; cultuurhistorisch onderzoek
Overzicht van figuren Figuren: Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).
4
Figuur 2. Studie Skaeve Huse (2020).
5
Figuur 3. “Caert van Schoten”, ca.1525-1550 met in rood de locatie van de boerderij Noord-Akendam bij benadering aangegeven. Het noorden is rechts. Op het kaartbeeld zijn de volgende toponiemen aangegeven: Bredenroe, die Delft, Santpoert, Bredenroeslaen, Velserbruck, die Verkeerde Wech, Scoeten, die Verloeren beeck, Sparendam en de bezitting van Cornelis Aelbertz. Linksboven een weg waarin geschreven staat: Die Velsers segghen dit is 't scheijt tusken Aelbersberch ende Velsen. (NHA)
12
Figuur 4. Kaart van Haarlem en omgeving, in het bijzonder van de waterwegen rond Haarlem, 1590 met in rood de locatie van de boerderij Noord Akendam bij benadering aangegeven. De kaart lijkt minder exact dan die van 1525, zo ontbreekt de ‘Brederoesweg’. (NHA)
13
Figuur 5. Kaart van het hoogheemraadschap van Rijnland (Haarlem), 1615. De locatie van de boerderij Noord Akendam is bij benadering aangegeven. (Hoogheemraadschap Rijnland)
14
Figuur 6. Ongedateerd schilderij van de boerderij Noord Akendam.
15
Figuur 7. De boerderij Noord Akendam anno 2021. (Foto RAAP)
15
Figuur 8. Kaart van het noordelijkste gedeelte van de voormalige gemeente Schoten & Gehuchten en van Spaarndam : Noord Akendam, Schotervlieland en Spaarndam, ca.1795. De boerderij Noord Akendam is duidelijk zichtbaar (rood omcirkeld). (NHA)
16
Figuur 9. Kadastrale opmeting (1811-1832). Het rood omlijnde perceel ten zuiden van de boerderij is als moestuin en boomgaard aangegeven. (RCE)
17
Figuur 10. Kaart van Haarlem / vervaardigd aan het bureau van Openbare Werken, 1927. Tussen Haarlem en de boerderij Noord Akendam (rood omcirceld) zijn de eerste grote stadsuitbreidingen gerealiseerd. De boerderij ligt nog steeds geheel vrij. (NHA)
18
Figuur 11. Ontwikkeling van de omgeving van de boerderij Noord Akendam op topografische kaarten sinds 1955. De vrije ligging van de boerderij is door de aanleg van de begraafplaatsen, met name Sint Jozef aangetast.
19
Figuur 12. Zicht vanuit oosten op de groene achtergrens van het erf ter hoogte van de studielocatie Skaeve Huse. (foto RAAP)
20
Figuur 13. Vrij zicht in oostelijke richting vanaf de achterzijde van het erf op de weilanden van de Hekslootpolder; link de Slaperdijk.
20
Figuur 14. De achtergrens van het erf vanuit noordelijke richting, rechts het vrije zicht op de Hekslootpolder. (foto RAAP)
RAAP-rapport 5261 / versie 20-07-2021
21
[23]
BIJLAGE 2 Skaeve Huse aan de Vergierdeweg in Haarlem Aanpak, 22 maart 2024 De gemeente laat kleine, eenvoudige woningen volgens het model Skaeve Huse bouwen aan de Vergierdeweg, naast huisnummers 452/454. Bij de Skaeve Huse is ook plek voor een klein beheerderskantoor. Skaeve Huse zijn kleine eenvoudige woningen voor Haarlemmers die wegens hun problematiek woonoverlast veroorzaken in het reguliere woningaanbod en die niet in een groepsvoorziening kunnen wonen. In dit document is de voorgenomen aanpak voor de Skaeve Huse in Haarlem beschreven. Inhoudsopgave 1. Bewoners worden geselecteerd door een plaatsingscommissie ....................................... 1 2.
Bewoners functioneren zo zelfstandig mogelijk................................................................. 1
3.
Er gelden huisregels en sancties om overlast te voorkomen en beheersen ...................... 2
4.
Er zijn meerdere partijen betrokken bij de Skaeve Huse in Haarlem................................. 3
5.
De inrichting van het terrein draagt bij aan rust en veiligheid........................................... 4
6.
De financiële haalbaarheid is geborgd................................................................................ 5
1. Bewoners worden geselecteerd door een plaatsingscommissie Toewijzing van de Skaeve Huse aan bewoners zal plaatsvinden door een plaatsingscommissie, o.a. bestaande uit de casemanagers Beschermd Wonen en in afstemming met de gemeente en politie. Er wordt bij de start van de bewoning een groep geselecteerd van bewoners die geschikt zijn om in de Skaeve Huse te wonen en zij worden daarop voorbereid door de betrokken zorginstelling. Bewoners kunnen alleenstaand zijn (in de meeste gevallen) of kunnen een relatie hebben of krijgen en samen wonen. Er komen geen minderjarigen in de Skaeve Huse te wonen. De belangrijkste selectiecriteria zijn: - Aantoonbaar niet in staat zijn om zelfstandig te wonen in een reguliere (sociale huur)woning en - Aantoonbaar niet passend binnen de reguliere (groeps)opvangvoorzieningen in Haarlem. De toekomstige bewoners die aan deze selectiecriteria voldoen, verblijven nu in een Beschermd Wonen voorziening in Haarlem of hebben geen vaste woon- of verblijfplaats en zijn reeds bekend bij de deelnemers in de plaatsingscommissie. Zij zorgen in hun huidige situatie voor veel overlastmeldingen bij politie en handhaving en zijn niet in staat gebleken om in een groepsvoorziening te wonen. Bewoners kunnen een verslaving hebben maar dat is geen voorwaarde voor plaatsing in de Skaeve Huse in Haarlem.
Verwacht wordt dat deze mensen voor de rest van hun leven in de Skaeve Huse aan de Vergierdeweg blijven wonen. De ervaring in andere gemeenten leert namelijk dat er weinig mutaties zijn. 2. Bewoners functioneren zo zelfstandig mogelijk Bewoners van Skaeve Huse wonen zelfstandig en zorgen voor zichzelf. Wel zijn bewoners verplicht om een bepaalde mate van zorg en/of toezicht te accepteren en financiële bewind voering. Dat wordt vastgelegd in een huurzorgcontract tussen bewoners en zorgverlener. Het 1
ondertekenen van dit contract markeert de start van een nieuw leven in de Skaeve Huse, inclusief de voorwaarden die daarbij horen. De bedoeling is om bewoners zo zelfstandig mogelijk hun leven in de Skaeve Huse te laten leiden. De gemeente volgt het voorbeeld van andere succesvolle Skaeve Huse projecten in het land en zet op het volgende in: - De focus ligt op zelfredzaamheid, Skaeve Huse is niet een verkapte intramurale locatie; - Bewoners wonen zelfstandig en vrijwillig in de Skaeve Huse en zijn ook vrij om te gaan en staan waar zij willen, net als andere Haarlemmers; - Agressie, dealen en overlast zijn op het terrein niet toegestaan. Bij overlast naar de omgeving volgt gepaste sanctionering. - Door de zorginstelling wordt ingegrepen bij problemen die ontstaan en preventief ingezet op het voorkomen van escalatie, zoals bijvoorbeeld bij ruzies of andere problemen tussen bewoners onderling, middels aanspreken van/gesprekken met bewoners en eventueel inzetten van time-out*; - Er worden duidelijke afspraken gemaakt tussen bewoners, de gemeente en de zorginstelling en er heerst regelmaat op de locatie: bijvoorbeeld zorgverleners komen op vaste momenten langs en dat zijn, zo veel als mogelijk, steeds dezelfde personen.
Waar nodig wordt de zorginstelling hierin bijgestaan door gemeentelijke handhaving of politie; - Er is geen sprake van verplichte dagbesteding of therapieën om bijvoorbeeld van verslaving af te komen; - Indien buurtbewoners initiatief nemen tot contact, geldt dat er geen verplichtingen voor bewoners van de Skaeve Huse zijn om hieraan deel te nemen; - Het is toegestaan om bezoek te ontvangen en voor bezoekers gelden dezelfde regels als voor bewoners (geen overlast veroorzaken). Logees zijn alleen toegestaan na toestemming van de zorginstelling; - Aan ongewenste bezoekers en bezoekers die zich misdragen hebben, wordt de toegang tot het terrein ontzegt (indien nodig wordt een schriftelijk toegangsverbod ingezet). Handhaving daarop is een verantwoordelijkheid van de zorginstelling. Bij de uitvoering kan, zo nodig, handhaving of politie betrokken worden. *
Time out is een maatregel waarbij een bewoner tijdelijk de toegang wordt ontzegd tot de Skaeve Huse locatie en pas na een afgesproken periode weer terug mag keren naar de woning