3 Bijlage 2 Stedenbouwkundig Plan Prinses beatrixplein, d d 31 oktober 2023 (hoge resolutie)
Tekst van het document
Stedenbouwkundig plan (deel 1)
BEA Hart van Parkwijk
1
Colofon
Gemeente Haarlem Dreefbeheer Pré Wonen De Zwarte Hond De Urbanisten Versie 3 31 oktober 2023
Voorwoord In de naoorlogse wijk Parkwijk in Haarlem Oost ligt het Prinses Beatrixplein. In het gebied zijn veel commerciële en maatschappelijk voorzieningen. Ook zijn er veel woningen, veel werkgelegenheid en veel groene openbare ruimte. De bebouwing en de openbare ruimte zijn echter verouderd, er is een leefbaarheidsproblematiek en het gebied is aangewezen als urgente gebiedsontwikkeling. De Zwarte Hond en de Urbanisten hebben de opdracht gekregen een stedenbouwkundig plan, een voorlopig ontwerp openbare ruimte en een beeldkwaliteitsplan voor het Prinses Beatrixplein op te stellen. Sinds oktober 2022 hebben is hier intensief en met veel plezier aan gewerkt. Er is een stedenbouwkundig plan gerealiseerd voor een herkenbaar gebied wat open, zorgzaam en comfortabel is. Met de autoluwe dreef als identiteitsdrager en het nieuwe hart van de wijk is het Prinses Beatrixplein straks een iconische plek in Haarlem om te wonen, te winkelen, te recreëren en je talenten te ontwikkelen. Bovendien is de nieuwe wijk inclusief en toekomstbestendig voor mens en natuur en goed verbonden met de omliggende buurten en de rest van de stad. Voorliggend document is de uitwerking van het stedenbouwkundig plan (SP) (deel 1). In het eerste hoofdstuk wordt er ingegaan op de ambities en uitgangspunten en wordt er een reflectie gegeven op het SPvE (Stedenbouwkundig Programma van Eisen).
In het tweede hoofdstuk wordt het stedenbouwkundig ontwerp beschreven. In twee aparte documenten wordt verder ingegaan op het ontwerp voor de openbare ruimte ontwerp (deel 2) en de beeldkwaliteit voor de uitwerking van de architectuur (deel 3).
De Zwarte Hond De Urbanisten
3
Stedenbouwkundig plan
BEA Hart van Parkwijk
Inhoud 01 Opgave & Ambitie 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Locatie Context Visie Ambities Verbinden van BEA in de context Stedenbouwkundig programma van eisen (SPvE)
02 Ontwerp stedenbouwkundig plan 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22
5
Uitgangspunten Plankaart Programma Massa en bouwhoogte Spelregelkaart bouwmassa Spelregelkaart openbare ruimte Fietsen en fietsparkeren Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten Parkeren Ecologie en natuurinclusief bouwen Activiteiten in de openbare ruimte Afval Nutsen Groenparagraaf Bomen Verharding Klimaatadaptatie Bezonning en wind Natuuronderzoek Bodemenergie Fasering Participatie
7 8 10 12 16 20 22
25 27 28 30 34 36 40 42 46 50 56 60 62 64 66 68 72 74 76 82 84 86 88
01
“BEA ligt op steenworpafstand van de Haarlemse binnenstad. Vanuit hier ben je zo op andere plekken in de stad én daarbuiten. Wonen in BEA betekent veel ruimte en comfort. Binnen- maar ook buitenshuis. Een blokje om of wandeling door het park. Het groen is altijd dichtbij. BEA voorziet je van de dagelijkse gemakken en zorgt goed voor je. Je komt niets te kort. Omdat je hier nét dat bijzondere kunt vinden is BEA met zijn lokale helden ook voor de rest van Haarlem een herkenbaar begrip en bezoekje waard. Je vindt hier zowel rust als reuring. Fijne en veilige plekken met mensen om je heen. Waar je anderen kunt ontmoeten of om jezelf juist even terug te trekken. In BEA is de keuze aan jou. Veel is mogelijk, maar niks moet. Bijzonder is dat mensen hier zorg en aandacht voor elkaar hebben. Iedereen kan zich hier thuis voelen, zonder dat je elkaar in de weg zit. Samen en jezelf, goed in balans.” (Uit: Ambitiedocument, SITE, 2021)
Opgave & Ambitie Hoe wordt de samenhang in Haarlem Oost vergroot?
BEA Hart van Parkwijk - concept stedenbouwkundig plan
1.1 Locatie
Het projectgebied BEA ligt in Haarlem Oost tussen de Prins Bernhardlaan, het Prins Beatrixplein, de Vincent van Goghlaan en de Leonard Springerlaan. Binnen het projectgebied ligt het Reinaldahuis in het zuidwesten en aan de oostzijde enkele portiekflats van Pré Wonen die blijven behouden. De portiekflats zullen in een latere fase worden herontwikkeld. Binnen de (rode) plangrens wordt al het bestaande vastgoed gesloopt en vervangen door nieuwbouw.
Plangrens (Uit: SPvE)
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
Het plangebied is goed ontsloten per auto, bus en trein. Het gebied ligt zeer centraal tussen de kust, het centrum van Haarlem, het buitengebied en Amsterdam. Ook het Reinaldapark ligt letterlijk op enkele meters van het plangebied. Toch worden deze kwaliteiten op dit moment niet goed benut. Het gebied is naar binnen gekeerd en de aansluitingen op de omgeving (fiets en voetganger) zijn niet optimaal.
> Ligging in de stad
8
9
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
1.2 Context
Al geruime tijd wordt er door diverse partijen gewerkt aan de herontwikkeling van Parkwijk. Zo heeft Pré Wonen diverse sloop nieuwbouw projecten in de wijk gerealiseerd en worden er diverse wegen heringericht. Ook zijn er voorafgaand aan dit stedenbouwkundig plan meerdere beleidskaders, onderzoeken en uitgangspunten opgesteld. Een aantal mijlpalen in deze reeks zijn: 2014: de Ontwikkelstrategie Haarlem Oost De ontwikkeling rondom het Beatrixplein is daarin als urgent beoordeeld. 2019: de gemeente Haarlem, Dreefbeheer en Pré Wonen gaan samenwerken als opdrachtgever voor de herontwikkeling van het gebied. 2020: de ‘startnotitie Beatrixplein en omgeving’ 2021: het ‘ambitiedocument Beatrixplein Haarlem’ is afgerond. 2022: maatschappelijke scenarioanalyse en ambitiedocument zijn vertaald in een stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) (zie paragraaf 1.6).
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
10
Gemeente Haarlem
Ontwikkelstrategie Haarlem Oost maart 2014
Hb Ambitiedocument Prinses Beatrixplein Haarlem Maart 2021
1
t
ep
nc
Co
Omgevingsvisie Haarlem 2045
Toekomstbestendig, vergroenen, verbinden en ontmoeten
11
Ontwerp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Prinses Beatrixplein en omgeving, Haarlem 17 mei 2022
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
1.3 Visie
Het Prinses Beatrixplein Beatrixplein in Haarlem ligt in de na-oorlogse wijk Parkwijk in Haarlem Oost. Het gebied wordt gekenmerkt door veel groen, verouderde bebouwing en achterstallig onderhoud in de openbare ruimte. Het is een plek waar gewoond en gewerkt wordt en het voorzieningen niveau is zeer gevarieerd. Het Beatrixplein in Haarlem is in de Omgevingsvisie Haarlem 2045 en het Coalitieakkoord Actie 2022-2026 benoemd als icoonproject waarin zes strategische keuzes een prominente plek krijgen. De zes strategische keuzes hebben we vertaald naar drie OMGEVINGSVISIE HAARLEM 2045 hoofdontwikkelingsdoelen:
Tien minutenwijk Om bewoners minder afhankelijk te maken van een auto is het belangrijk dat zo veel mogelijk voorzieningen binnen tien minuten lopend of fietsend bereikbaar zijn. Het is daarom heel belangrijk dat het gebied goed is opgenomen in het stedelijk weefsel van de stad. Op dit moment is het gebied voor voetgangers en fietsers moeilijk bereikbaar. Hart van de wijk BEA transformeert van een introvert wijkwinkelcentrum naar een nieuw hart van de wijk. Gebiedsoverstijgend vergroot het nieuwe hart de leefbaarheid in Haarlem Oost. Om deze nieuwe centrumrol te kunnen vervullen moeten mensen hier graag willen zijn. Dit betekent dat het vergroten van de verblijfskwaliteit een zeer belangrijke doelstelling is. Continu Landschap
De ruime opzet met veel volwassen bomen biedt 6 strategische keuzes
de mogelijkheid om dit gebied te verdichten en te
In de omgevingsvisie zijn voor deze opgaven veel keuzes gemaakt en is en verstedelijken. Er wordt ingezet op een robuuste duurzame kwaliteit van de gebiedsontwikkeling. goed gekeken waar koppelkansen en synergiën te bereiken zijn. Om de inpassing van deze opgaven optimaal en slim te laten landen in de stad maakt Haarlem zes strategische keuzes voor de leefomgeving.
1. Mengen en verdichten
2.
Buurtgericht ontwikkelen
Haarlem is een populaire woonstad. We Zes strategische keuzes (uit: Omgevingsvisie HaarlemDoor 2045)de globalisering en grote veranmoeten extra woningen bouwen om te zorgen dat er voor alle doelgroepen een woning is. Hierbij is niet de kwantiteit leidend maar de kwaliteit. Dit betekent dat we de waardevolle karakteristieken BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan van Haarlem en Spaarndam koesteren, dat de woonwerkbalans minimaal gelijk blijft, de groene landschappen worden
deringen in de leefomgeving wordt het belang van sociale ankers in de buurt groter. Om elkaar te begrijpen en gezamenlijk aan de toekomst van de stad te kunnen bouwen is het belangrijk dat we elkaar ontmoeten. Zonder wederzijds begrip ontstaat tweedeling en polarisatie. Ontmoeten gaat gemakkelijker
3. Vergroenen en vernatten Als we nu niet starten met de aanpak van de toenemende gevolgen van de klimaatverandering dan staan over dertig jaar delen van Haarlem bij regenbuien onder water en bij hittegolven is het onaangenaam in de stad. 12 Haarlem gaat daarom de groen- en waterstructuur in de stad versterken. Niet alleen stelt het ons in staat de gevolgen
O M G E V I N G S V I S I E H A A R LOEM MG2E0V4I N 5G S V I S I E H A A R L E M 2 0 4 5 INLEIDING
INLEIDING
OMGEVINGSVISIE HAARLEM 2045
6 strategische 6 strategische keuzes keuzes
6 strategische keuzes
In de omgevingsvisieInzijn devoor omgevingsvisie deze opgaven zijnveel voorkeuzes deze opgaven gemaaktveel en iskeuzes gemaakt en is In de omgevingsvisie zijn voor deze opgaven veel keuzes gemaakt en is goed gekeken waar goed koppelkansen gekeken waar en synergiën koppelkansen te bereiken en synergiën zijn. Om te bereiken zijn. Om goed gekeken waar koppelkansen en synergiën te bereiken zijn. Om de inpassing van deze de opgaven inpassingoptimaal van dezeen opgaven slim te laten optimaal landen en in slim dete laten landen in de de inpassing van deze opgaven optimaal en slim te laten landen in de stad maakt Haarlemstad zes maakt strategische Haarlem keuzes zes strategische voor de leefomgeving. keuzes voor de leefomgeving. stad maakt Haarlem zes strategische keuzes voor de leefomgeving.
1. Mengen en verdichten 1. Mengen en2.verdichten Buurtgericht 2. Buurtgericht Vergroenen en 3. Vergroenen 1.3.Mengen en verdichten 2. en Buurtgericht ontwikkelen ontwikkelen vernatten vernatten ontwikkelen
4. Bevorderen gezonde 4. Bevorderen 5.gezonde Ruimte voor 5. Ruimte voor 6. Mobiliteitstransitie 6. Mobiliteitstransitie leefomgeving leefomgevingenergietransitieenergietransitie Een goed ingerichte leefomgeving Een goed ingerichteDuurzame leefomgeving energie en warmtewinning Duurzame energie en Om warmtewinning een groeiende stad Om bereikbaar een groeiende en in stad bereikbaar en in draagt bij aan een gezondere draagtleefstijl bij aanen een gezondere kosten ruimte, leefstijl zowel en bovenkosten alsruimte, onder-zowelbeweging boven- als teonderhouden, zetbeweging Haarlem in te op houden, zet Haarlem in op betere gezondheid. Extra betere groengezondheid. en water gronds. Extra groen Dezeen opgaven water zijn gronds. redelijk Deze nieuw, opgaven mobiliteitstransitie. zijn redelijk nieuw, De principes mobiliteitstransitie. hiervan De principes hiervan zorgen voor een betere luchtkwaliteit, zorgen voor een betere hiervoor luchtkwaliteit, is extra ruimte nodig hiervoor dieisinextra de ruimte zijn nodig eenvoudig: die in binnen de de zijn stad eenvoudig: reizen webinnen de stad reizen we biodiversiteit en nodigenbiodiversiteit uit tot sporten, en nodigen bestaande uit tot sporten, stad moet worden bestaande gevonden. stad moet zoveel worden mogelijk gevonden.
te voet of zoveel met de mogelijk fiets, te voet of met de fiets, fietsen, wandelen, spelen, fietsen, ontspannen wandelen, spelen, De benodigde ontspannen voorzieningen De benodigde kunnen voorzieningen de reizen kunnen van en naar dede stad reizen doen van ween naar de stad doen we en het ontmoeten van anderen. en het ontmoeten In deze van niet anderen. allemaal Inin deze het stedelijke niet allemaal gebied in het stedelijke zoveel mogelijk gebiedmet het openbaar zoveel mogelijk vervoer met het openbaar vervoer omgevingsvisie worden omgevingsvisie de recreatieve worden landen, de recreatieve bedrijventerreinlanden, Waarderpolder bedrijventerrein en deWaarderpolder fiets en we gebruiken en de defiets (eleken we gebruiken de (elekroutes door de stad gecombineerd routes door de stad en gecombineerd het omliggende landschap en het spelen omliggende landschap trische) auto spelen alleen als het trische) niet anders auto alleen als het niet anders met de groen- en waterstructuren. met de groenAls en waterstructuren. hierbij een belangrijke Als rol. hierbij Ook een vraagt belangrijke kan. rol. DeOok HOV vraagt knooppunten kan.
zijn Deessentieel HOV knooppunten zijn essentieel de stad groeit, neemt hetde belang stad groeit, van neemt dehet ruimteclaim belang van die de energietransitie de ruimteclaim die de onderdeel energietransitie van de mobiliteitstransitie onderdeel van ende mobiliteitstransitie en het omliggende landschap het evenredig omliggende landschap met zichevenredig meebrengt afstemming met zich meebrengt met de de afstemming verdichting met vande de stad. de verdichting Er komt eenvan de stad. Er komt een toe. Er moeten in de omgeving toe. Er moeten meer in de beschikbare omgeving meer ruimte in debeschikbare ondergrond.ruimte nieuw in de ondergrond. OV knooppunt aannieuw de oostkant OV knooppunt van aan de oostkant van natuurgebieden komen om natuurgebieden de gebieden komen Dezeom enorme de gebieden puzzel kanDeze alleen enorme worden puzzelde kan stad alleen en bestaande worden OV deknooppunten stad en bestaande OV knooppunten met de hoogste natuurwaarden, met de hoogste zoals natuurwaarden, gelegd als erzoals integrale ontwerpen gelegd alsvoor er integrale worden ontwerpen verbeterd. voor worden verbeterd. de Kennemerduinen, te beschermen de Kennemerduinen,het te omliggende beschermenlandschap hetworden omliggende landschap worden doengenomen we door:op Dit doen we door: tegen teveel bezoekers. tegen In de omgeving teveel bezoekers.
gemaakt In de en omgeving de regie wordt gemaakt genomen en de opregieDit wordt • regionale fietsverbindingen • regionale te fietsverbindingen te van Haarlem zorgen wevan voorHaarlem meer zorgende weondergrond. voor meer In deze omgevingsvisie de ondergrond. In deze omgevingsvisie verbeteren en tedat verbinden verbeteren met en te verbinden met natuurwaarde en mogelijkheden natuurwaarde voor en mogelijkheden reserveren wevoor ruimte waar reserveren we weten wedat ruimte waar we weten het tien-minuten netwerk; het tien-minuten netwerk; recreatie. recreatie. deze nodig is. deze nodig is. • knooppuntontwikkelingen • knooppuntontwikkelingen in in Dit doen we door: Dit doen we door: Dit doen we door: Dit doen we door: combinatie met verbeteren combinatie van de met verbeteren van de • meer kwaliteit toe te voegen • meerinkwaliteit het toe•teruimte voegen teinreserveren het en • vrij ruimte te maken te reserverenHOV en vrij bereikbaarheid. te maken HOV bereikbaarheid. buitengebied: onder andere buitengebied: door het ondervoor andere energietransitie door het voor energietransitie opwaarderen van de natuurwaarde opwaarderen van de natuurwaarde tot landbouwgrond; tot landbouwgrond; • het versterken van ecologische • het versterken van ecologische verbindingen tussen hotspots. verbindingen tussen hotspots.
Bovengenoemde strategische Bovengenoemde keuzes voorstrategische de leefomgeving keuzes dragen voor de bijleefomgeving aan de integrale dragen opgaven bij aan waar de integrale Haarlemopgaven voor staat. waar Haarlem voor staat. De keuzes worden niet uniform De keuzes over worden heel Haarlem niet uniform op dezelfde over heel manier Haarlem uitgevoerd op dezelfde maarmanier houdenuitgevoerd rekening met maar dehouden eigenschappen rekening met de eigenschappen van de verschillende buurten. van deDit verschillende betekent verdere buurten. uitwerking Dit betekent op gebiedsniveau verdere uitwerking in samenwerking op gebiedsniveau met iedereen in samenwerking die een rolmet speelt iedereen die een rol speelt bij de ontwikkeling van Haarlem. bij de ontwikkeling Met het opstellen van Haarlem. van deze Metvisie het zijn opstellen we niet van klaar deze totvisie 2045. zijnDe we visie nietwordt klaar eens tot 2045. in deDe zoveel visie tijd wordt eens in de zoveel tijd bijgesteld. De verwachting bijgesteld. is dat deDe strategische verwachting keuzes is datovereind de strategische blijven, maar keuzes dat overeind door nieuwe blijven, inzichten maar dat endoor nieuwe nieuwe ontwikkelingen inzichten en nieuwe ontwikkelingen bijstelling nodig zal zijn. bijstelling nodig zal zijn.
Tien minutenwijk 13
Haarlem is een populaireHaarlem woonstad. is een We populaire Door de woonstad. globalisering We enDoor grotede veranglobalisering Alsen wegrote nu niet veranstarten metAls dewe aanpak nu niet starten met de aanpak Haarlem is een populaire woonstad. We Door de globalisering en grote veranmoeten extra woningen bouwen moeten extra om tewoningen deringen bouwen in deom leefomgeving te deringen wordt inhet de leefomgeving van de toenemende wordt het gevolgen van devan toenemende de gevolgen van de moeten extra woningen bouwen om te deringen in de leefomgeving wordt het zorgen dat er voor alle doelgroepen zorgen dat er een voor alle belang doelgroepen van sociale een ankers belang in de buurt van sociale ankers klimaatverandering in de buurt danklimaatverandering staan over dan staan over zorgen dat er voor alle doelgroepen een belang van sociale ankers in de buurt woning is. Hierbij is niet de woning kwantiteit is. Hierbij is groter. niet de Om kwantiteit elkaar te begrijpen groter.en Om gezaelkaar tedertig begrijpen jaar delen en gezavan Haarlem dertig bij jaar delen van Haarlem bij woning is. Hierbij is niet de kwantiteit groter. Om elkaar te begrijpen en gezaleidend maar de kwaliteit. leidend Dit betekent maar de kwaliteit.
menlijkDit aan betekent de toekomstmenlijk van de stad aan de te toekomst regenbuien van deonder stad tewater regenbuien en bij hitte- onder water en bij hitteleidend maar de kwaliteit. Dit betekent menlijk aan de toekomst van de stad te dat we de waardevolle karakteristieken dat we de waardevolle kunnen karakteristieken bouwen is het belangrijk kunnen bouwen dat we is het golven belangrijk is het onaangenaam dat we golven in de is het stad. onaangenaam in de stad. dat we de waardevolle karakteristieken kunnen bouwen is het belangrijk dat we van Haarlem en Spaarndam van Haarlem koesteren, en Spaarndam elkaar ontmoeten. koesteren, Zonder elkaar wederzijds ontmoeten. Zonder Haarlem wederzijds gaat daarom de Haarlem groen- gaat en daarom de groen- en van Haarlem en Spaarndam koesteren, elkaar ontmoeten. Zonder wederzijds dat de woonwerkbalans dat minimaal de woonwerkbalans gelijk begrip minimaal ontstaatgelijk tweedeling begrip en polariontstaat tweedeling waterstructuur en polariin de stadwaterstructuur versterken. Niet in de stad versterken. Niet dat de woonwerkbalans minimaal gelijk begrip ontstaat tweedeling en polariblijft, de groene landschappen blijft, de worden groene landschappen satie. Ontmoeten worden gaat gemakkelijker satie.
Ontmoeten gaat alleen gemakkelijker stelt het ons in staat alleen de gevolgen stelt het ons in staat de gevolgen blijft, de groene landschappen worden satie. Ontmoeten gaat gemakkelijker verbeterd en het autoverkeer verbeterd niet en het autoverkeer op de fietsniet en te voet en op opplekken de fiets en te voetvan en klimaatverandering op plekken van beter klimaatverandering op te beter op te verbeterd en het autoverkeer niet op de fiets en te voet en op plekken toeneemt. De extra woningen toeneemt. komen De extra waar woningen mensen komen van naturewaar samenkomen. mensen van nature vangen, samenkomen. het levert ook een vangen, gezonde het levert ook een gezonde toeneemt. De extra woningen komen waar mensen van nature samenkomen. vooral rondom de HOV knooppunten vooral rondom en de HOV Het knooppunten fiets- en voetgangersnetwerk en Het fiets- en voetgangersnetwerk leefomgeving op. en leefomgeving op. vooral rondom de HOV knooppunten en Het fiets- en voetgangersnetwerk en in de ontwikkelzones. in de ontwikkelzones. de sociale basisinfrastructuur de sociale worden basisinfrastructuur worden in de ontwikkelzones. de sociale basisinfrastructuur worden Dit elkaar doen we door: Dit doen we door: versterkt en beter aan elkaar versterkt gekoppeld. en beter aan gekoppeld. versterkt en beter aan elkaar gekoppeld.
Dit doen we door: Dit doen we door: Deze sociale basisinfrastructuur • ruimte te creëren voor klimaatadaptatie • ruimte te creëren voor klimaatadaptatie Deze sociale bestaat basisinfrastructuur bestaat Dit doen we door: Deze sociale basisinfrastructuur bestaat • woningbouw te concentreren • woningbouw in te concentreren in sociale voorzieningen koste van ruimte voorten dekoste auto;van ruimte voor de auto; uit clusters van uit clusters van socialeten voorzieningen • woningbouw te concentreren in uit clusters van sociale voorzieningen grootschalige gebiedsontwikkelingen; grootschalige gebiedsontwikkelingen; versterken van de • het versterken van de genaamd ‘huis van de wijk’ genaamd , toeganke‘huis van •dehet wijk’ , toegankegrootschalige gebiedsontwikkelingen; genaamd ‘huis van de wijk’, toeganke• een substantieel aantal•arbeidsplaatsen een substantieel aantal arbeidsplaatsen boezemwaterstructuur. boezemwaterstructuur. lijke hulpen zorgvoorzieningen, lijke hulp-sporten zorgvoorzieningen, sport• een substantieel aantal arbeidsplaatsen lijke hulp- en zorgvoorzieningen, sporttoe te voegen aan de Waarderpolder toe te voegen aanvoorzieningen, de Waarderpolder onderwijsvoorzieningen voorzieningen, onderwijsvoorzieningen toe te voegen aan de Waarderpolder voorzieningen, onderwijsvoorzieningen en bij OV-knooppunten; en bij OV-knooppunten; en vrije tijdsvoorzieningen.
en De vrije ambitie tijdsvoorzieningen. is De ambitie is en bij OV-knooppunten; en vrije tijdsvoorzieningen. De ambitie is • bestaande wijken te beschermen: • bestaande wijkendat te beschermen: Haarlemmers belangrijke dat Haarlemmers dagelijkse belangrijke dagelijkse • bestaande wijken te beschermen: dat Haarlemmers belangrijke dagelijkse menging en karakter te behouden. menging en karakter te behouden. voorzieningen binnen maximaal voorzieningen tien binnen maximaal tien menging en karakter te behouden. voorzieningen binnen maximaal tien minuten op de fiets, of teminuten voet kunnen op de fiets, of te voet kunnen minuten op de fiets, of te voet kunnen bereiken. bereiken. bereiken. Dit doen we door: Dit doen we door: • het versterken van het•tien-minuten het versterken van het tien-minuten netwerk en de stadsstraten; netwerk en de stadsstraten; • het versterken van de •sociale het versterken basis en van de sociale basis en ontmoetingsplaatsen in de ontmoetingsplaatsen buurt. in de buurt.
12
13
12
Hart van de wijk
Dit doen we door: • het versterken van het tien-minuten netwerk en de stadsstraten; • het versterken van de sociale basis en ontmoetingsplaatsen in de buurt.
3. Vergroenen4.en Bevorderen gezonde vernatten leefomgeving
5. Ruimte voor energietransitie
Als we nu niet startenEen metgoed de aanpak ingerichte leefomgeving van de toenemende draagt gevolgen bijvan aande een gezondere leefstijl en klimaatverandering betere dan staan gezondheid. over Extra groen en water dertig jaar delen vanzorgen Haarlem voor bijeen betere luchtkwaliteit, regenbuien onder water biodiversiteit en bij hitteen nodigen uit tot sporten, golven is het onaangenaam fietsen, wandelen, in de stad. spelen, ontspannen Haarlem gaat daarom en de hetgroenontmoeten en van anderen. In deze waterstructuur in de omgevingsvisie stad versterken.worden Niet de recreatieve alleen stelt het ons inroutes staat de door gevolgen de stad gecombineerd van klimaatverandering met beter de groenop teen waterstructuren. Als vangen, het levert ook deeen stadgezonde groeit, neemt het belang van leefomgeving op. het omliggende landschap evenredig toe. Er moeten in de omgeving meer Dit doen we door: natuurgebieden komen om de gebieden • ruimte te creëren voor metklimaatadaptatie de hoogste natuurwaarden, zoals ten koste van ruimte de auto; devoor Kennemerduinen, te beschermen • het versterken vantegen de teveel bezoekers. In de omgeving boezemwaterstructuur. van Haarlem zorgen we voor meer natuurwaarde en mogelijkheden voor recreatie.
Duurzame energie en warmtewinning Om een groeiende s kosten ruimte, zowel boven- als onderbeweging te houde gronds. Deze opgaven zijn redelijk nieuw, mobiliteitstransitie. hiervoor is extra ruimte nodig die in de zijn eenvoudig: binn bestaande stad moet worden gevonden. zoveel mogelijk te v De benodigde voorzieningen kunnen de reizen van en na niet allemaal in het stedelijke gebied zoveel mogelijk met landen, bedrijventerrein Waarderpolder en de fiets en we ge en het omliggende landschap spelen trische) auto alleen hierbij een belangrijke rol. Ook vraagt kan. De HOV knoop de ruimteclaim die de energietransitie onderdeel van de m met zich meebrengt afstemming met de de verdichting van d beschikbare ruimte in de ondergrond. nieuw OV knooppun Deze enorme puzzel kan alleen worden de stad en bestaand gelegd als er integrale ontwerpen voor worden verbeterd. het omliggende landschap worden Dit doen we door: gemaakt en de regie wordt genomen op • regionale fietsver de ondergrond. In deze omgevingsvisie verbeteren en te v reserveren we ruimte waar we weten dat het tien-minuten deze nodig is. • knooppuntontwik Dit doen we door: combinatie met v • ruimte te reserveren en vrij te maken HOV bereikbaarh voor energietransitie
Dit doen we door: • meer kwaliteit toe te voegen in het buitengebied: onder andere door het opwaarderen van de natuurwaarde tot landbouwgrond; • het versterken van ecologische verbindingen tussen hotspots.
6. Mobiliteits
Bovengenoemde strategische keuzes voor de leefomgeving dragen bij aan de integrale opgaven waar Haa De keuzes worden niet uniform over heel Haarlem op dezelfde manier uitgevoerd maar houden rekening m van de verschillende buurten. Dit betekent verdere uitwerking op gebiedsniveau in samenwerking met ieder bij de ontwikkeling van Haarlem. Met het opstellen van deze visie zijn we niet klaar tot 2045. De visie wordt e bijgesteld. De verwachting is dat de strategische keuzes overeind blijven, maar dat door nieuwe inzichten en n bijstelling nodig zal zijn.
12
Continu landschap
INLEIDING
Bestaand beleid vertaald in drie hoofdontwikkelingsdoelen
4. Bevorderen gezonde leefomgeving
5. Ruimte voor energietransitie
6. Mobiliteitstransitie
Een goed ingerichte leefomgeving draagt bij aan een gezondere leefstijl en betere gezondheid. Extra groen en water zorgen voor een betere luchtkwaliteit, biodiversiteit en nodigen uit tot sporten, fietsen, wandelen, spelen, ontspannen 13 en het ontmoeten van anderen. In deze omgevingsvisie worden de recreatieve routes door de stad gecombineerd
Duurzame energie en warmtewinning Om een groeiende stad bereikbaar en in kosten ruimte, zowel boven- als onderbeweging te houden, zet Haarlem in op gronds. Deze opgaven zijn redelijk nieuw, mobiliteitstransitie. De principes hiervan hiervoor is extra ruimte nodig die in de zijn eenvoudig: binnen de stad reizen we bestaande stad moet worden gevonden. zoveel mogelijk te voet of met de fiets, De benodigde voorzieningen kunnen de reizen van en naar de stad doen we BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan niet allemaal in het stedelijke gebied zoveel mogelijk met het openbaar vervoer landen, bedrijventerrein Waarderpolder en de fiets en we gebruiken de (eleken het omliggende landschap spelen trische) auto alleen als het niet anders
Kernwaarden en ambities In het ambitiedocument, opgesteld door SITE in maart 2021, wordt de gewenste identiteit van BEA samengevat in 4 kernwaarden: open, comfortabel, zorgzaam en herkenbaar. Deze kernwaarden vertellen in de meest basale vorm het ‘verhaal’ van BEA en kunnen tot ver in de gebiedsontwikkeling dienst doen als het gezamenlijke geweten. Aan de hand van deze kernwaarden zijn er door
n ambities voor BEA
de Gemeente Haarlem, Pré Wonen, Dreef Beheer, Buurts, ITK en het Reinaldahuis samen twaalf concrete ambities benoemd die verdere duiding geven aan waar BEA en de gebiedsontwikkeling voor staan. In woord, beeld én vanuit de blik van toekomstige gebruikers en bewoners van BEA worden heden en toekomst verbonden en maken we kennis met de BEA van straks.
evat in
rgzaam en de meest
en tot ver in
t gezamenlijke
den zijn door
eheer samen
Open
Comfortabel
concrete
en aan waar
. In woord,
bruikers en
omst verbonden
s.
1. Sterke gemeenschap met oog voor elkaar 2. Publieke ruimte als identiteitsdrager
5. BEA heeft een levendig hart
6. Ruimte voor rust en ontspanning
3. BEA nodigt je uit
7. Hier kun je betaalbaar en fijn wonen
Zorgzaam
Herkenbaar
8. BEA houdt je gezond
11. Intimiteit en menselijke maat
4. Goed aangesloten en perfect bereikbaar
9. Ogen op de straat, veilig voor jong en oud 10. De wijk als ‘huis van de wijk’
Vier kernwaarden (uit: Ambitiedocument Prinses Beatrixplein Haarlem maart 2021)
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
12. Een eigen (lokaal) gezicht
33
14
Leidende principes De kernwaarden en ambities zijn middels een proces van ontwerpend onderzoek vertaald naar een zestal leidende principes. Deze laten de ambities letterlijk op de kaart landen. Voor ieder principe is beschreven waar de gebiedontwikkeling aan moet voldoen en op welke manier dit zich uit in ruimtelijke en/of programmatische zin. De zes principes vormen het fundament en zijn verder uitgewerkt in het SPvE.
3.4.
De kernwaarden, ambities en leidende principes zijn door De Zwarte Hond en De Urbanisten als basis gebruikt voor de verdere uitwerking. In de volgende paragraaf worden de zes leidende principes vertaald naar onze zes hoofdambities voor de verdere uitwerking.
Van ambities naar uitgangspunten
Leidende principes
^p ^
^p
^p
p
hub
hub
hub
hub
p (o.r) pp(o.r) (o.r)p (o.r)
DE DREEF ALS IDENTITEITSDRAGER DE WIJK ALS PODIUM De De Dreef identiteitsdrager De podium Dreef als identiteitsdrager De wijk als podium Deals Dreef als identiteitsdrager De wijk als podium De wijk als podium De Dreef als identiteitsdrager •
Herkenbaardoorsamenhangendeenuitgesproken
•
beeldtaal
• •
LEVENDIG HART
LEVENDIG HART Levendig hart Levendig hart Levendig hart Levendig hart
Samenhangendsysteemvanwijkvoorzieningen • langsdeBeatrixdreef
VERBONDEN VERBONDEN
Bronpuntmetverblijfswaarde,reuring,plekvoor • Bronpuntmetverblijfswaarde,reuring,plekvoor ontmoetingensamenkomstvantraffic ontmoetingensamenkomstvantraffic
Beatrixpleinisop3schaalniveausverbonden: Beatrixpleinisop3schaalniveausverbonden:
• Mixvanprogramma’sensferen • Compleetaanbodaanvoorzieningenmetruimtevoor • Compleetaanbodaanvoorzieningenmetruimtevoor 1.Metdestad2021) Zes leidende principes (uit: Ambitiedocument Prinses Beatrixplein Haarlem1.Metdestad maart kwalitatiefhoogwaardig,groenenplatanenalsdrager • Samenhangdoorspreidingprogrammaénvoldoende localheroes • Herkenningspunten,stedelijkewandaanPrins Beeldvanderuimtevormteeneenheid:open,
Verblijfsplekendragervanallerleisoortengebruik
•
Autoluwenruimtevoorlangzaamverkeer
•
VerbindingmetReinaldaparkopveiligeen
nabijheid
•
landschappelijkewijze •
AUTOLUW autoluwautoluw autoluwautoluw
Verbonden Verbonden Verbonden Verbonden
INTIEM EN MENSELIJK VAN SCHAAL
Intiem en van menselijk van schaal Intiem en menselijk schaal Intiem en menselijk schaal Intiem en menselijk vanvan schaal
•
Zominmogelijkauto’sinhetstraatbeeld
•
Zorgvuldigeopbouwvanmassa’sentypologie
•
Toegangengaragesenexpeditieviabuitenzijde
•
Intiemeensociaalveiligestratenendoorgangenmet aandachtvoorencroachmentzones
gebied
• Kiss&RideInternationaleTaalklasVincentvan • Herkenningspunten,stedelijkewandaanPrins Bernhardlaan,zichtbaarheid,menselijkemaaten Bernhardlaan,zichtbaarheid,menselijkemaatenGoghlaan
localheroes Intiemeruimteensamenmethetgroene • Intiemeruimteensamenmethetgroene
• Zwaartepuntvoorzieningen:commercieelhartaan Platanenpleineengeschakeerdgeheel Platanenpleineengeschakeerdgeheel noordzijde,HuisvandeWijkcentraleplekaande • Levendigeentransparanteplinteneenhet • Levendigeentransparanteplinteneenhet DreefenInternationaleTaalklasschoolaanzuidzijde Platanenplein Platanenplein HuisvandeWijkalswijkbreednetwerkvanzorgen
sfeerenuitnodigendeverbindingwinkelhart sfeerenuitnodigendeverbindingwinkelhart •
• •
voertuigenvannood-enhulpdiensten.Sporadisch
WoningenmetprivébuitenruimteenaanPrins Bernhardlaanentree’s
2.Metdeomgeving voorbijvoorbeeldeenverhuizing 2.Metdeomgeving • Uitnodigendedoorstekenenoversteekplaatsen,bij • Parkerenclustereninondergrondsegarage, • Uitnodigendedoorstekenenoversteekplaatsen,bij
welzijn
Ingangenwooncomplexenzijntransparanten uitnodigend
DeDreefenhetpleinzijnalleentoegankelijkvoor
•
Parkeerhubarchitectonischicoonvoornieuwe visieopduurzamemobiliteit,gezondheiden
Reinaldahuismeestbelangrijkeverbindingmetvan parkeerhubenlangsrandenvanhetgebied Reinaldahuismeestbelangrijkeverbindingmetvan Zeggelenbuurt • Parkeerhubalsicoonmetactieveplint Zeggelenbuurt
natuurinclusiviteit.
3.Binnendebuurt 3.Binnendebuurt • WoningenenbinnentuinReinaldahuisverbondenmet • WoningenenbinnentuinReinaldahuisverbondenmet deDreef,informelelooproutes,onderscheidpubliek deDreef,informelelooproutes,onderscheidpubliek enprivateruimtes,groenebuitenruimtes. enprivateruimtes,groenebuitenruimtes.
15
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
32
33
33
34
1.4 Ambities
De leidende principes uit het Ambitiedocument zijn in het SPvE als volgt doorvertaald:
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
16
1. Dreef als indentiteitsdrager
2. De wijk als podium
De Dreef is de belangrijkste openbare ruimte en de identiteitsdrager van het gebied. Samen met het centrale plein is het ook de meest openbare plek in het gebied. De Dreef wordt zo groen als mogelijk ingericht en duidelijk begrensd door doorlopende rooilijnen.
Langs de Dreef, rond het plein en langs de Sportas liggen de belangrijke niet-woonfuncties zoals het winkelcentrum, de mobiliteitshub, de Internationale Taalklas, het Huis van de Wijk en de sportzaal. Ook de belangrijkste (verblijfs) plekken in de openbare ruimte bevinden zich langs deze lijnen. Deze lange lijnen sluiten aan op de belangrijkste lijnen en functies in de omgeving.
17
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
3. Levendig hart
4. Verbonden
Het plein markeert het einde van de Dreef aan de noordkant en is het levendige hart van de wijk. Het is dé plek om buurtgenoten te ontmoeten en even te verblijven. Vanuit het rustige Reinaldapark worden bezoekers via de Dreef naar het plein begeleid. Rond het plein bevinden zich een groot gedeelte van de winkels en op het plein is veel ruimte voor terrassen en groen. Het plein is omsloten door een duidelijke rooilijn die het plein begrenst.
Nieuwe verbindingen zorgen voor een naadloze aansluiting op de omgeving. De Dreef verbindt het hart met het Reinaldapark en de Sportas verbindt de Jac van Looystraat met de Louis Hartzstraat. De oversteekbaarheid van de wegen rond het plangebied zijn belangrijk voor het slagen van deze ambitie en goed afgestemd met de herinrichting van de Prins Bernhardlaan. Omdat het verbinden van BEA met de omgeving een hele belangrijke ambitie is, wordt deze in paragraaf 1.6 verder toegelicht.
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
18
5. Autoluw
6. Intiem en menselijk van schaal
Langzaam verkeer staat op plaats één bij de herontwikkeling. Autoverkeer rijdt rond het plangebied en parkeert in twee garage’s. Vanuit de garage’s loopt men via de openbare ruimte naar de woning. Hierdoor worden (spontane) ontmoetingen gestimuleerd. Binnen het plangebied wordt niet gereden. Het gebied is enkel toegankelijk voor calamiteiten en standplaatshouders. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat er zo veel mogelijk ruimte is voor groen, veiligheid, spelen, ontmoeten en langzaam verkeer.
De bebouwing volgt het karakter van de openbare ruimte. De openbare ruimte kent een duidelijke hierarchie; van openbaar zoals het plein en de dreef naar ‘openbaar’ zoals de tussenstraten en de Sportas naar ‘intiem’ zoals de collectieve en semi-openbare ruimte. De bebouwing en de overgangszone sluit aan op deze mate van openbaarheid.
19
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
1.5 Verbinden van BEA
Parkwijk manifesteert zich op meerdere manieren als een eiland in zijn omgeving. Ruimtelijk is de wijk naar binnen gekeerd zonder een adres aan de Prins Bernhardlaan. Ook het Prinses Beatrixplein is niet goed aangesloten op de reeks publieke ruimten in oost—west richting. Het verbinden van BEA met de omgeving doen we op verschillende manieren:
Routes Het plangebied voorziet in goede aansluitingen op het lokale netwerk. De dwarsverbindingen van omliggende straten sluiten goed aan op de sterke noord-zuid verbinding van de Dreef. Voor omwonenden zal de Dreef een belangrijk onderdeel blijven vormen van het dagelijkse ommetje.
Groenstructuren Het plangebied is een logische voortzetting van de belangrijkste groenstructuren. De groenstructuren zijn een aanleiding voor soortkeuzes en visuele voortzettingen in het plangebied. Door het versterken van bestaand groen en het toepassen van veel verschillende soorten ontstaat er een rijker en weerbaarder groensysteem.
Sport en spel BEA verbindt door middel van een sport-as de verschillende bestaande sport- en spelclusters in de omliggende wijken en in het Reinaldapark. De buitenruimte van BEA nodigt uit om te bewegen.
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
20
21
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
1.6 Stedenbouwkundig programma van eisen (SPvE) Spelregelkaart “GROEN, TENZIJ”
naa r van Z & de eggele nb binn ens uurt tad
naar Amsterdamsevaart
lage n
Het Stedenbouwkundig Programma van Eisen legt de kwantitatieve en kwalitatieve ruimtelijke en functionele randvoorwaarden en uitgangspunten voor de ontwikkeling van het Beatrixplein vast. Het SPvE geeft de ambities weer waaraan de ontwikkeling van het Beatrixplein moet voldoen.
6-8
4 - 6 lagen
5-
gen P
4 - 6 lagen
Het SPvE is in oktober 2022 vastgesteld. Naar aanleiding van het advies van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) en zienswijzen is gekozen om een aantal thema’s in het plan te optimaliseren:
max. 5 lag
4 - 5 lagen
Minimaal 10 meter
Altijd 3 alzij dige Palazzo’s
nde pringe Vers
6-8
lage n
rooilij
n
en
4 - 5 lagen
6-8
lage
n
4 - 5 lagen
3 - 4 lagen
na Ce ar ntr um
Sc
ha
lkw
ijk
4 - 8 lagen
naar Reinald
apark
72 BFAS) Spelregelkaart “groen, tenzij”(Uit: SPvE,
1
2
Acht optimalisaties ten opzichte van SPvE
3
naar Station Ha arle Spaarnwoud m e
8 la
4
P
Circa 20 meter
1. Het versterken van het Hart.
5. De volledige alzijdigheid van de ‘palazzo’s’ en de sportzaal is
In het SPvE is het Hart van Parkwijk nog niet helder aan te wijzen.
risicovol.
De kop van de Dreef is de plek waar men het hart verwacht.
Een sportzaal is een gesloten gebouw. Voor de functionaliteit van
Ruimtelijk en programmatisch onderscheidt deze plek zich nog
de zaal is het niet praktisch om alzijdigheid te eisen die op een
niet helder in het stedelijk weefsel.
goede manier aansluit op het maaiveld. Voor woonbebouwing en appartementen geldt dat er op de begane grond vaak plek
2. Het versterken van de identiteit van de Dreef.
gevonden moet worden voor verschillende soorten bergingen.
De potentie van de Dreef als identiteitsdrager is heel hoog. Er
Hierdoor ontstaan er ‘slechte’ kanten. Het is beter om die aan
zijn hier volwassen bomen te vinden en de Dreef verbindt het
een stedenbouwkundig meer informele of collectieve ruimte te
Burgemeester Reinaldapark op een sublieme wijze met het
leggen.
wijkcentrum. De relatie tussen het parklandschap van de Dreef en de bebouwing (zowel de bestaande appartementen van Pré
6. De relatie met de omgeving en de stad versterken.
Wonen als de nieuwe palazzo’s in het SPvE) kan aan kracht en
Op dit moment ligt het plangebied als een eiland omgeven
betekenis verbeteren. De bebouwing versterkt de identiteit van
door infrastructuur in het stedelijke weefsel. Het is beter om
de Dreef niet. De Dreef is nog niet het belangrijkste adres voor de
te zoeken naar de continuïteit van lange lijnen, waardoor het
nieuwe en bestaande woningen.
gebied toegankelijker wordt voor voetgangers en fietser, maar ook beter functioneert als een hart voor de buurt. Dan kan
3. Het clusteren van de functies bij het Hart.
er beter ingespeeld worden op de kansen die toekomstige
Om levendigheid te waarborgen en van het Hart een echte
mobiliteitstransities geven. Ook de ecologische verbindingen met
ontmoetingsplek te maken is het noodzakelijk om daar de
de omgeving verdienen extra aandacht.
belangrijkste publieke en commerciële functies te concentreren. Tegelijkertijd kunnen we door het beter adresseren van de
7. Beter inpassen van de supermarkt
woningen aan de Dreef ervoor zorgen dat er voldoende sociale
Een goed functionerende supermarkt is onontbeerlijk voor
controle is op de Dreef, zodat er ook ’s avonds veilig gewandeld
een levendig hart. Gevels van supermarkten zijn vaak gesloten
kan worden.
waardoor de relatie tussen een supermarkt en de openbare ruimte beperkt is. Dat betekent dat we oog moet hebben en
4. De ruimte tussen de woongebouwen mist eigenaarschap.
plaats moeten geven aan goede afzoomfuncties of winkels om de
In de proefverkaveling is de groene ruimte tussen de
supermarkt heen.
woongebouwen niet toebedeeld. Het is niet de bedoeling om deze te privatiseren, maar het moet wel duidelijk zijn waar deze
8. Beter gebruik maken van de kansen van een mobiliteitshub
groene ruimte bij hoort. Een duidelijker verschil tussen openbare,
Een mobiliteitshubhub kan veel meer zijn dan een opeenstapeling
collectieve en private (park)ruimte is belangrijk evenals goede
van parkeerplaatsen. Het is een bronpunt en tegelijkertijd een
overgangen daartussen.
plek waar de technische collectieve ruimtes van een wijk een plek krijgen. Een gebouw dat een rol speelt in de energievoorziening, stadslogistiek (pakketjes), het concept MAAS, etcetera. Hierdoor wordt het gebouw onderdeel van de wijk in plaats van een gebouw dat nu eenmaal ergens een plek krijgt.
5
6
7
8
02
Ontwerp stedenbouwkundig plan Met welke ruimtelijke ingrepen worden de doelen bereikt?
.... BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
26
2.1 Uitgangspunten
Programma Kernwaardenen enambities ambities voorBEA BEA Kernwaarden voor Kernwaarden Kernwaarden • Een gemengd woongebied met circa 570 nieuwe woningen in de verhouding 40% sociaal, 40% De gewenste identiteit van BEA is samengevat in De gewenste identiteit van BEA is samengevat in een 4 kernwaarden: open, comfortabel, zorgzaam en een 4 kernwaarden: open,laag comfortabel, middelduur (waarvan 24% middelduur enzorgzaam 16%en • Veel doorgangen tussen de herkenbaar. Deze kernwaarden vertellen in de meest herkenbaar. Deze kernwaarden vertellen in de meest basale vorm het ‘verhaal’ van BEA en kunnen tot ver in basale vorm het ‘verhaal’ van BEA en kunnen tot ver in middelduur hoog) en 20% vrije sector. gebouwen; goede aansluiting de gebiedsontwikkeling dienst doen als het gezamenlijke de gebiedsontwikkeling dienst doen als het gezamenlijke geweten. Aan de hand van deze kernwaarden zijn twaalf Open Comfortabel geweten. Aan de handextra van deze kernwaarden zijn twaalf • In samenwerking met Kennemerhart plek voor met omgeving Open Comfortabel door de Gemeente Haarlem, Pré Wonen en Dreef Beheer door de Gemeente Haarlem, Pré Wonen en Dreef Beheer 12 concrete ambities benoemd die verdere duiding geven 12 concrete ambities benoemd die verdere duiding geven (intramurale)ouderenzorg. aan waar BEA en de gebiedsontwikkeling voor staan.
In • Doorgangen, tussenstraten aan waar BEA en de gebiedsontwikkeling voor staan. In woord, beeld én vanuit de blik van toekomstige gebruikers woord, beeld én vanuit de blik van toekomstige gebruikers • Een vernieuwd winkelcentrum met supermarkt, en hoven zijn allemaal en bewoners van BEA worden heden en toekomst en bewoners van BEA worden heden en toekomst 1.Sterkegemeenschapmetoogvoorelkaar 5.Beatrixpleinheefteenlevendighart verbonden en maken we kennis met de BEA van straks. 1.Sterkegemeenschapmetoogvoorelkaar 5.Beatrixpleinheefteenlevendighart waarbij ook ruimte is voor werkfuncties, commerciële openbaar toegankelijk verbonden en maken we kennis met de BEA van straks. 1. Sterke gemeenschap met oog voor elkaar 5. BEA heeft een levendig hart 2.Publiekeruimtealsidentiteitsdrager 6.Ruimtevoorrustenontspanning 1. Sterke gemeenschap met oog voor elkaar 5. BEA heeft een levendig hart 2.Publiekeruimtealsidentiteitsdrager 6.Ruimtevoorrustenontspanning 2. Publieke ruimte als identiteitsdrager 6. Ruimte voor rust en ontspanning 3.Beatrixpleinnodigtjeuit 7.Hierkunjebetaalbaarenfijnwonen 2. Publieke ruimte als identiteitsdrager 6. Ruimte voor rust en ontspanning functies zoals horeca en sociale ondernemingen. 3.Beatrixpleinnodigtjeuit 7.Hierkunjebetaalbaarenfijnwonen 3. BEA nodigt je uit 7.
Hier kun je betaalbaar en fijn wonen 3. BEA nodigt je uit 7. Hier kun je betaalbaar en fijn wonen 4.Goedaangeslotenenperfectbereikbaar 4.4.Goedaangeslotenenperfectbereikbaar Goed aangesloten en perfect bereikbaar 4. Goed aangesloten en perfect bereikbaar • Een Huis van de Wijk dat ruimte biedt voor sociale en maatschappelijke voorzieningen voor de hele buurt. • Bovenop het Huis van de Wijk komt een sportzaal. • Gebouwen en openbare • Een nieuw onderkomen voor de Internationale ruimteHerkenbaar zorgen voor sociale Zorgzaam Zorgzaam Herkenbaar Taalklas. interactie • Levendig stadsdeel Openbare ruimte • Aanleidingen voor sport 8.Beatrixpleinhoudtjegezond 11.Intimiteitenmenselijkemaat 8.Beatrixpleinhoudtjegezond 11.Intimiteitenmenselijkemaat 11. Intimiteit en menselijke maat 8. BEA houdt je gezond 11. Intimiteit en menselijke maat 8. BEA houdt je gezond 9.Ogenopdestraat,veiligvoorjongenoud 12.Eeneigen(lokaal)gezicht 12. Een eigen (lokaal) gezicht 9. Ogen op de straat, veilig voor jong en oud • Aanleg van een hoogwaardige en klimaatbestendige en bewegen (stimuleren 9.Ogenopdestraat,veiligvoorjongenoud 12.Eeneigen(lokaal)gezicht 12. Een eigen (lokaal) gezicht 9. Ogen op de straat, veilig voor jong en oud 10.Dewijkals‘huisvandewijk’ 10. De wijk als ‘huis van de wijk’ 10.Dewijkals‘huisvandewijk’ 10.
De wijk als ‘huis van de wijk’ openbare ruimte en levendig plein om te ontmoeten, gezonde leefstijl) op 33 33 recreëren en bewegen. De groene Beatrixdreef gebouwniveau en in de DegewensteidentiteitvanBeatrixpleinisinhet dieverdereduidinggevenaanwaarBeatrixpleinende DegewensteidentiteitvanBeatrixpleinisinhet dieverdereduidinggevenaanwaarBeatrixpleinende Ambitiedocumentsamengevatin4kernwaarden:open, gebiedsontwikkelingvoorstaan.Dezestaanonderelkvan Ambitiedocumentsamengevatin4kernwaarden:open, gebiedsontwikkelingvoorstaan.Dezestaanonderelkvan verbindt het plein en wijk met voor het Reinaldapark. openbare ruimte comfortabel,zorgzaamenherkenbaar.Dezekernwaarden devierkernwaardenweergeven. comfortabel,zorgzaamenherkenbaar.Dezekernwaarden devierkernwaardenweergeven. Kernwaarden ende ambities BEA Kernwaarden vertellenindemeestbasalevormhet‘verhaal’van Kernwaarden en ambities voor BEA vertellenindemeestbasalevormhet‘verhaal’van Vanuitdekernwaardenende‘scenariostudie Kernwaarden • Behoud van zo veel mogelijke bomen.
Vanuitdekernwaardenende‘scenariostudie Beatrixpleinenkunnentotverindegebiedsontwikkeling Beatrixpleinenkunnentotverindegebiedsontwikkeling maatschappelijkevoorzieningen’zijnvervolgenszes maatschappelijkevoorzieningen’zijnvervolgenszes dienstdoenalshetgezamenlijkegeweten. dienstdoenalshetgezamenlijkegeweten. ruimtelijkleidendeprincipesgeïntroduceerd.Dezevormen • Groen, tenzij... voor een klimaatadaptieve en ruimtelijkleidendeprincipesgeïntroduceerd.Dezevormen Aandehandvandezekernwaardenzijndoorde deonderleggervoordeverdereruimtelijkeverkenning De gewenste identiteit van BEA is samengevat in Aandehandvandezekernwaardenzijndoorde deonderleggervoordeverdereruimtelijkeverkenning De identiteit van comfortabel, BEA is samengevat in en GemeenteHaarlem,PréWonen,DreefBeheereneerder envindenhunwegnaarvierconcreetruimtelijke eengewenste 4 kernwaarden: open, zorgzaam GemeenteHaarlem,PréWonen,DreefBeheereneerder envindenhunwegnaarvierconcreetruimtelijke natuurinclusieve omgeving met minimale verharding een 4 kernwaarden: open, comfortabel, zorgzaam en beneomdestakeholders12concreteambitiesbenoemd conceptkaarteninhoofdstuk4. herkenbaar. Deze kernwaarden vertellen in de meest beneomdestakeholders12concreteambitiesbenoemd conceptkaarteninhoofdstuk4.
herkenbaar. kernwaarden vertellen in detot meest basale vorm Deze het ‘verhaal’ van BEA en kunnen ver in • Karakter openbare ruimte bepaalt de vormgeving van • Comfortabel wonen basale vorm het ‘verhaal’ van BEA en kunnen tot ver in de gebiedsontwikkeling dienst doen als het gezamenlijke de gebiedsontwikkeling dienst doen als het gezamenlijke geweten. Aan de hand van deze kernwaarden zijn twaalf Open Comfortabel de bebouwing (plint en stedelijke laag). • Betaalbaar wonen geweten. Aan de hand van deze zijnBeheer twaalf Open Comfortabel door de Gemeente Haarlem, Pré kernwaarden Wonen en Dreef door de Gemeente Haarlem, Prédie Wonen en Dreef Beheer 12 concrete ambities benoemd verdere duiding geven • BEA goed verbinden met de 12 ambities benoemd die verdere duiding geven aanconcrete waar BEA en de gebiedsontwikkeling voor staan. In aan waarbeeld BEA en gebiedsontwikkeling voor staan. In woord, én de vanuit de blik van toekomstige gebruikers Verkeer omliggende buurt woord, beeld én de blik van toekomstige gebruikers en bewoners vanvanuit BEA worden heden en toekomst 1.Sterkegemeenschapmetoogvoorelkaar 5.Beatrixpleinheefteenlevendighart en bewoners BEA we worden heden en BEA toekomst verbonden envan maken kennis met de van straks.
• Parkeren in de ondergrondse parkeergarage onder het 1.Sterkegemeenschapmetoogvoorelkaar 5.Beatrixpleinheefteenlevendighart verbonden en maken we kennis met de BEA van straks. 1. Sterke gemeenschap met oog voor elkaar 5. BEA heeft een levendig hart 2.Publiekeruimtealsidentiteitsdrager 6.Ruimtevoorrustenontspanning 1. Sterke gemeenschap oog voor elkaar 5. BEA heeft hart 6.Ruimtevoorrustenontspanning 2.2.Publiekeruimtealsidentiteitsdrager Publieke ruimte alsmet identiteitsdrager 6. Ruimte voor een rust levendig en ontspanning 3.Beatrixpleinnodigtjeuit 7.Hierkunjebetaalbaarenfijnwonen winkelcentrum en de mobiliteitshub. Zo blijft de buurt 2. Publieke ruimte als identiteitsdrager 6. Ruimte voor rust en ontspanning 3. BEA nodigt je uit 7. Hier kun je betaalbaar en fijn wonen 3.Beatrixpleinnodigtjeuit 7.Hierkunjebetaalbaarenfijnwonen 4.Goedaangeslotenenperfectbereikbaar 3. BEA nodigt je uit bereikbaar 7. Hier kun je betaalbaar en fijn wonen 4. Goed aangesloten en perfect 4.Goedaangeslotenenperfectbereikbaar bereikbaar, autoluw en veilig en groen. 4. Goed aangesloten en perfect bereikbaar • Een nieuw herkenbaar hart voor Parkwijk • Coherent geheel; alle Zorgzaam Herkenbaar Zorgzaam Herkenbaar gebouwen horen bij elkaar • Rust in de architectuur 30 30
8.Beatrixpleinhoudtjegezond
11.Intimiteitenmenselijkemaat
11. Intimiteit en menselijke maat 11.Intimiteitenmenselijkemaat 12.Eeneigen(lokaal)gezicht 11.12. Intimiteit en (lokaal) menselijke maat Een eigen gezicht 12.Eeneigen(lokaal)gezicht 12. Een eigen (lokaal) gezicht
8. BEA houdt je gezond 8.Beatrixpleinhoudtjegezond 9.Ogenopdestraat,veiligvoorjongenoud BEA houdt je gezond 9. Ogen op8.de straat, veilig voor jong en oud 9.Ogenopdestraat,veiligvoorjongenoud 10.Dewijkals‘huisvandewijk’ 9. Ogen opDe dewijk straat, veiligvan voor 10. als ‘huis dejong wijk’en oud 10.Dewijkals‘huisvandewijk’ 10. De wijk als ‘huis van de wijk’
DegewensteidentiteitvanBeatrixpleinisinhet DegewensteidentiteitvanBeatrixpleinisinhet Ambitiedocumentsamengevatin4kernwaarden:open,
dieverdereduidinggevenaanwaarBeatrixpleinende dieverdereduidinggevenaanwaarBeatrixpleinende gebiedsontwikkelingvoorstaan.Dezestaanonderelkvan
Ambitiedocumentsamengevatin4kernwaarden:open, comfortabel,zorgzaamenherkenbaar.Dezekernwaarden comfortabel,zorgzaamenherkenbaar.Dezekernwaarden vertellenindemeestbasalevormhet‘verhaal’van
gebiedsontwikkelingvoorstaan.Dezestaanonderelkvan devierkernwaardenweergeven. devierkernwaardenweergeven. Vanuitdekernwaardenende‘scenariostudie Vanuitdekernwaardenende‘scenariostudie maatschappelijkevoorzieningen’zijnvervolgenszes
vertellenindemeestbasalevormhet‘verhaal’van Beatrixpleinenkunnentotverindegebiedsontwikkeling Beatrixpleinenkunnentotverindegebiedsontwikkeling dienstdoenalshetgezamenlijkegeweten.
27
maatschappelijkevoorzieningen’zijnvervolgenszes ruimtelijkleidendeprincipesgeïntroduceerd.Dezevormen ruimtelijkleidendeprincipesgeïntroduceerd.Dezevormen deonderleggervoordeverdereruimtelijkeverkenning
dienstdoenalshetgezamenlijkegeweten. Aandehandvandezekernwaardenzijndoorde Aandehandvandezekernwaardenzijndoorde GemeenteHaarlem,PréWonen,DreefBeheereneerder GemeenteHaarlem,PréWonen,DreefBeheereneerder beneomdestakeholders12concreteambitiesbenoemd beneomdestakeholders12concreteambitiesbenoemd
33 33
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
deonderleggervoordeverdereruimtelijkeverkenning envindenhunwegnaarvierconcreetruimtelijke envindenhunwegnaarvierconcreetruimtelijke conceptkaarteninhoofdstuk4. 30 30
conceptkaarteninhoofdstuk4.
2.2 Plankaart
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
2.3 Programma
Niet-woonprogramma BEA is het hart van Parkwijk en kent naast nieuwe woingen een zeer divers programma. Om het plein, aan de noordzijde van het plangebied bevinden zich de nieuwe supermarkt, enkele horecagelegenheden en winkels. Tussen de bouwblokken door loopt een smalle winkelstraat. Om ook de rest van het plangebied levendig te maken zijn er ook diverse functies langs de Dreef geplaatst. Op de hoek van het plein en de Dreef staat de mobiliteitshub waar bewoners en bezoeker kunnen parkeren. Het is een belangrijk bronpunt voor de voetgangersstromen. Onderin de mobiliteitshub zijn ook enkele aanvullende functies zoals bijvoorbeeld een fietsenmaker, een bloemenwinkel, een sociale voorziening en extra fietsparkeerplaatsen voor de nieuwe bewoners. Halverwege de Dreef, op de hoek met de Sportas is het Huis van de Wijk met daarboven en sportzaal. Beide functies dragen bij aan de levendigheid en de sociale veiligheid in de avonduren. Helemaal aan de zuidzijde, op de hoek met de Vincent van Goghlaan komt de nieuwe Internationale Taalklas (basisschool). De oppervlaktes van het niet-woonprogramma zijn als volgt: Wijkwinkelcentrum bestaande uit: Supermarkt: ca. 2800 m2 Commercieel (horeca): ca. 600 m2 Commercieel (overig): ca. 400 m2 Detailhandel: ca. 1350 m2 Overig niet woon-programma bestaande uit: Huis van de Wijk: ca. 950 m2 Sportzaal: ca. 1050 m2 Internationale Taalklas: ca.
1850 m2 Commercieel (divers) (sociale ondernemingen en plint mobiliteitshub): ca. 850 m2
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
30
Legenda niet-woonprogramma Supermarkt, detailhandel en commercieel Commercieel divers Mobiliteitshub Huis van de Wijk Sportzaal Internationale Taalklas
31
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
Woonprogramma Een gemengd gebied met circa 572 nieuwe woningen in de verhouding 40% sociaal, 40% middelduur (waarvan 24% middelduur laag en 16% middelduur hoog) en 20% vrije sector. In samenwerking met Kennemerhart komt er extra plek voor (intramurale)ouderenzorg nasst het Reinaldahuis. De woningen zijn als volgt verdeeld: Zorgwoningen: 32 Sociale huur: 125 45 22
appartementen (intramuraal) tweekamer appartementen driekamer appartementen vierkamer stadswoningen
Lage middeldure huur: Hoge middeldure huur/koop: Vrije sector huur/koop:
appartementen appartementen/ stadswoningen appartementen/ stadswoningen
134 102 112
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
32
Legenda Woonprogramma Zorgwoningen en sociale huur (mix) Sociale huur Middeldure huur en vrije sector huur/koop (mix) Middeldure huur en vrije sector huur (mix)
33
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
2.4 Massa en bouwhoogte
Ten opzichte van het SPvE heeft er mede door de zienswijze op het SPvE een verschuiving van bouwhoogtes en massa plaatsgevonden. In plaats van een hoge en relatieve lange wand aan bebouwing langs de Prins Bernhardlaan is er voor gekozen om deze wand op de delen in kleinere eenheden en de hoogte te verlagen naar 6 lagen. Op 3 plaatsen in het plan is er massa toegevoegd waardoor er 3 hoogteaccenten ontstaan. De hoogteaccenten markeren belangrijke plekken in de wijk en maken het gebied ook vanaf grotere afstand zichtbaar en herkenbaar.
De losse Palazzo die geschetst waren in het SPvE langs de Dreef zijn vervangen door een dwaalmilieu met een strakke rooilijn aan de Dreef. Op deze manier ontstaan aantrekkelijke routes door het gebied en wordt de Dreef een goed omsloten, herkenbaar gebied.
Max 6 lagen
Max 2 lag
Max 10 lagen
Max 2 lagen
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
Max 10 lagen Max 5 lagen
Max 6 lagen
Max 12 lagen
Max 6 lagen
gen
Max 5 lagen Max 5 lagen Max 5 lagen
Max 4 lagen
Hoogtes van bouwlagen: Winkelplint: Woonlaag: Mobiliteitshub: Internationale taalklas: Huis van de Wijk: Sportzaal:
ca. 6m ca. 3m ca. 3m ca. 4m ca. 4m ca. 7m
NB. Op elk gebouw wordt rekening gehouden met een dakrand van 1m
BEA Hart van Parkwijk - Stedenbouwkundig Plan
2.5 Spelregelkaart bouwmassa
In de kaart hiernaast zijn de spelregels met betrekking tot de bouwmassa’s weergegeven. In de legenda worden deze verder toegelicht. Regels met betrekking tot de vormgeving van de gevels en de architectuur worden in het Beeldkwaliteitsplan toegelicht (deel 3).
Legenda Spelregelkaart 1-2 lagen 4-5 lagen 5-6 lagen Hoogteaccent 10-12 lagen
34
Maximale bouwhooogte in meters t.o.v nieuwe maaiveld * De bouwhoogtes van twee blokken langs de Prins Bernhardlaan zijn hoger omdat de begane grond t.o.v. maaiveld ongeveer 40-60 cm hoger liggen In geval van houtbouw is er 0.5m extra hoogte toegestaan Bouweenheden
Zone onderdoorgang (N.B.liggen nooit recht tegenover elkaar, min. 4m breed) Setback (min. 2m)
Vaste rooilijn Verschuifbare rooilijn - dwarsverbinding en hoek supermarkt NB. Om efficiënt om te kunnen gaan met stramienen is het mogelijk deze rooilijnen 1.5m naar voren en naar achteren te verschuiven. Hierbij is de voorwaarde dat de tussenstraten min. 7m en max. 8m breed zijn. Eventuele uitstekende balkons liggen altijd min. 6m uit elkaar. Afstemming tussen bouwblokken is nodig. Verschuifbare rooilijn - binnengebieden NB. Deze rooilijn kan altijd naar binnen toe verschoven worden - in uitzonderingsgevallen kan deze met binnenplanse afwijkingsbevoegdheid 1m naar buiten toe verscoven worden mits de totale oppervlakte van het openbare binnengebied niet wordt verkleind Entreezone voorzieningen en/of appartementen Entreezone appartementen Entreezone appartementen en/of maisonettes Entreezone maisonettes N.B. Entrees liggen altijd aan de buitenzijde van de bouwblokken. Woningen worden niet vanauit de binnenhoven ontsloten.
Aan de buitenzijde van BEA steken de balkons maximaal 1.5m buiten de rooilijn. Binnen BEA is dat maximaal 1m. In de plint (0-6m hoogte) zijn uitstekende balkons niet toegestaan (uitgezonderd in de binnenhoven). Indicatieve plek voor afgesloten speelplek van minimaal 200m2. Het zoekgebied hiervoor betreft het hele bouwvlak van de ITK in combinatie met de omliggende openbare ruimte