3 Bijlage 2 - Economische Monitor 2024-2025

,

Een hogere

I

I Emissies van jnstof naar lucht ( ) (0,33) Vaak onveilig voelen in de buurt ( ) Broeikasgasemissies per inwoner ( ) (4, ) 1,5 Aantal ondervonden delicten ( ) osfaatuitscheiding landbouw ( ) (1, 5) Geregistreerde misdrijven ( )

kstofuitscheiding landbouw (0) (1, 8) 1,3

Vertrouwen in ins tu es ( )

waliteit zwemwater binnenwateren ( )

Vertrouwen in anderen ( )

Par culiere zonne energie ( ) 1,1

ociale cohesie ( )

Afstand tot ov (0) 0,

ontact met naasten (0)

evredenheid woonomgeving (0) 0,7

Afstand tot café e.d. ( ) (1,70)

evredenheid met woning ( )

0,5 Afstand tot basisschool (0)

Bruto binnenlands product ( )

Levensverwach ng bevolking (0)

Mediaan inkomen ( )

Overgewicht (0)

Mediaan vermogen ( ) (1,72)

Erns g zieken (0)

Gemiddelde schuld (0)

Ervaren gezondheid ( )

Problema sche schulden (0)

evredenheid met sociaal leven ( )

Ne o arbeidspar cipa e ( )

evredenheid met het leven (0)

Arbeidsduur per week (0)

evredenheid met vrije jd (0) Vrijwilligerswerk (0)

Werkloosheid ( ) Hbo wo opgeleide bevolking

I Zuid ennemerland

Nederland

MRA

De tekens in de buitenste rand geven aan of het niveau van de indicator tussen 2013 en 2023 vooruit of achteruit gegaan is

32

Zuid- ennemerland is in economisch opzicht één van de kleinere deelregio’s binnen de MRA. Het bruto regionaal product per inwoner is er relatief laag en de broeikasgasemissie per inwoner is relatief beperkt. De tevredenheid met de woning en de woonomgeving komt overeen met het gemiddelde in de MRA. De ervaren veiligheid is hoger dan die in de MRA. De afstand tot basisscholen en cafés e.d. is relatief beperkt. Brede welvaart in Haarlem Gemeente Haarlem zet stappen om brede welvaart een plek te geven binnen de organisatie, vanuit de ambitie in het coalitieakkoord. De informatie in de Regionale Monitor Brede Welvaart (CBS) schetst een ontwikkeling van de brede welvaart in Haarlem. Het CBS heeft de beschikbare waarden verdeeld in kwartielen (groepen van 25 procent). Zo kan snel worden bekeken op welke thema’s de gemeente bij de bovenste of onderste 25 procent van de verdeling zit. Hierbij is een belangrijke kanttekening omdat vergeleken wordt met álle Nederlandse gemeenten. Sommige indicatoren scoren daarom relatief hoog of laag, omdat de meerderheid van de Nederlandse gemeenten zich niet goed vergelijken met een stedelijke gemeente zoals Haarlem. Zo scoort Haarlem op het gebied van werkloosheid in het onderste kwartiel, maar liggen werkloosheidscijfers in referentiegemeenten als Enschede, Maastricht, Arnhem en Nijmegen hoger.

Haarlem scoort vergelijkbaar met Breda, Amersfoort en Zaanstad. B doet dit op basis van indicatoren voor het ‘hier en nu’ en indicatoren voor ‘later’. Brede welvaart ‘hier en nu’ betreft de persoonlijke kenmerken van mensen, de kwaliteit van de omgeving waarin zij leven en meer in het algemeen hun materiële welvaart en welzijn (zie figuur 28). Brede welvaart ‘later’ betreft de hulpbronnen die volgende generaties nodig hebben om een zelfde niveau van welvaart te kunnen bereiken als de huidige generatie (zie figuur 29). Figuur 28 Brede Welvaart ‘Hier en nu’ in Haarlem, vergeleken met andere gemeenten in ederland (bron: CBS)

Figuur 29 Brede Welvaart ‘ ater’ in Haarlem, vergeleken met andere gemeenten in ederland (bron: CBS)

4

33

4

6.

Ondernemerschap In de Economische Visie richten we ons bij de Pijler Ondernemerschap op: het benutten en versterken van (kansrijke) sectoren; behouden en versterken aantrekkelijke stad; stimuleren van ondernemerschap en publiekprivate samenwerking; adequaat accountmanagement/acquisitie en het optimaliseren van onze ondernemersdienstverlening.

6.1 Ontwikkelingen in sectoren In deze paragraaf staan we stil bij de ontwikkeling van bedrijfsactiviteiten in verschillende sectoren, met name van in termen van toename of afname in aantal banen. De nadruk lig top banen – en niet op vestigingen – omdat deze statistiek sterk verstoord wordt door de ontwikkeling rond ZZP’ers. 6.1.1 Groeisectoren Volgens de Economische Verkenningen MRA vindt de bedrijvigheid in Zuid-Kennemerland voor een belangrijk deel plaats in de sectoren Industrie, Onroerend goed, Zorg en Specialistische zakelijke diensten, zie ook figuur 30. Mede door het feit dat Haarlem de provinciehoofdstad is, is het aandeel Overheid ook aanzienlijk. Gezamenlijk zijn deze sectoren verantwoordelijk voor 60 procent van de gerealiseerde economische toegevoegde waarde (= verschil tussen omzet en inkoopkosten) in de deelregio. Figuur 30 Industrie, Onroerend Goed en Zorg belangrijke sectoren in ZuidKennemerland (bron: Economische Verkenningen MRA 2025)

34

Over de periode 2015-2023 is er binnen nagenoeg alle sectoren sprake geweest van groei, maar de sector Industrie is het hardst gegroeid. Van deze sector is ruim 10 procent van het MRA totaal gevestigd in Zuid-Kennemerland. Ook de sectoren Onroerend goed, Zorg en Overheid zijn relatief sterk vertegenwoordigd in Zuid-Kennemerland. Naast Industrie, maakt ook de sector Informatie en communicatie een forse groei door, hoewel deze sector een relatief kleine bijdrage levert aan informatie en communicatie in de MRA. De krimp van Financiële diensten past in de trend die ook bij de meeste andere deelregio’s te zien is: clustering van deze sector in Amsterdam zorgt ervoor dat de omvang van de sector in andere deelregio’s afneemt. Tussen 2014 en 2024 groeide het aantal banen in Haarlem met 15 procent. Ook in het afgelopen jaar zijn er weer ruim 1.800 banen bijgekomen. In de sector ‘Verhuur roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening’ kwamen er 388 banen bij, een groei van 10% ten opzichte van vorig jaar. Andere groeisectoren waren ‘logies-, maaltijd- en drankverstrekking’( 5%, 213 banen) en bouwnijverheid (+5%, 168 banen). Over de periode van de afgelopen tien jaar zit procentueel de grootste groei van het aantal banen in informatie en communicatie (+63%), maar deze sector kende in het afgelopen jaar als enige sector een lichte krimp (-2%).

In absolute zin is de groei in het onderwijs (+39%, 2.005 banen) en de gezondheidszorg (+16%, 1.925 banen) in Haarlem het grootst. 6.1.2

Kansrijke sectoren

Stec Groep heeft in 2023 een analyse gemaakt van de meest kansrijke sectoren. Voor dienstverleners, onderwijs en onderzoek heeft Haarlem een aantrekkelijkere propositie door de hoge kwaliteit van leven, een hoog aandeel mensen met een hbo+/wo-opleidingsachtergrond, een regionaal verzorgende functie en sterke economische verbanden. Daarentegen heeft Haarlem beperkte (grootschalige) ontwikkelruimte voor de groei van bedrijven en ligt Haarlem niet gunstig voor goederenvervoer. Dat maakt Haarlem bijvoorbeeld relatief onaantrekkelijk voor bedrijven in de logistiek. Binnen deze context zijn acht kansrijke sectoren vastgesteld (zie figuur 31). Het afgelopen jaar was er – net als vorig jaar – sprake van groei in alle vastgestelde kansrijke sectoren, waarbij de groei in de bouwnijverheid, de maak- en procesindustrie en de horeca (allen +5%) procentueel het meest toenemen. Vooral de maak- en procesindustrie valt hierbij op, omdat deze groei een trend van afname in banen breekt. Over de afgelopen 10 jaar is er hier ook nog steeds sprake van krimp (-6%). De groei van banen is over de afgelopen tien jaar relatief gezien het grootste in het onderwijs (+45%) en in de bouwnijverheid (+39%). Figuur 31 Banengroei per kansrijke sector gemeente Haarlem (2014-2024) (bron: Vestigingenregister Noord-Holland)

35

6.1.3 Consumentverzorgende sectoren Haarlem beschikt vooral over consumentverzorgende sectoren, die meegroeien met de bevolkingspopulatie en/of consumentbestedingen. Het gaat om sectoren als de (detail)handel, horeca, onderhoud, onderwijs, schoonmaak en zorg. Grote regionale werkgevers, zoals de provincie en het Spaarne Gasthuis, vallen bijvoorbeeld ook in deze categorie. De zorg is met meer dan 14.000 banen de grootste sector in de stad, en kent ook een flinke groei in de afgelopen 10 jaar (+16%). Ook in het afgelopen jaar kwamen er ruim 300 banen in deze sector bij, zie ook figuur 32. Figuur 32 Aantal banen in Haarlem per SBI-sector (2024) incl. ontwikkeling 2014-2024 en 2023-2024 (bron: Vestigingenregister Noord-Holland)

6.1.4 Detaihandel & horeca Het aantal banen in detailhandel en horeca is – ondanks de krimp in de coronajaren - de afgelopen tien jaar met 16% toegenomen (zie tabel). De grootste groei zit echter in de detailhandel die niet via een winkel of markt werkt, maar bijvoorbeeld via postorder. Internet en digitale zichtbaarheid van fysieke winkels worden steeds belangrijker voor de detailhandel. Deze ‘detailhandel die niet via winkel of markt’ plaatsvindt is in de afgelopen tien jaar meer dan verdrievoudigd, van 4 0 naar 1.571 banen, zie ook figuur 33. Dit sluit aan bij het landelijk beeld. Het CBS berekende dat er inmiddels meer webwinkels (ca. 95.000) dan fysieke winkels (ca. 83.000) in Nederland zijn. Daarnaast kenmerken webwinkels zich ook door het grensoverstijgende karakter. De Rabobank verwacht dat met de opkomst van nieuwe toetreders (o.a. uit China) en de continue ontwikkelingen op technologisch vlak (o.a. generatieve AI) de groei zal doorzetten. Andere groei komt met name uit de kantines en catering ( 414 banen) en restaurants en cafetaria’s (240 banen). Jarenlang kwam in absolute zin een groot deel van de groei van de werkgelegenheid bij supermarkten en warenhuizen (zoals Hema, Casa, Kwantum, Action), maar het aantal banen in deze subsector is afgelopen jaar vrij sterk afgenomen (-4%).

Ook winkels in consumentenelektronica laten een scherpe afname van het aantal banen zien (-7%).

36

Figuur 33 Banen in detailhandel en horeca in de gemeente Haarlem (2014-2024) (bron: Vestigingenregister Noord-Holland)

Inzichten uit de Retail Risk Index 2025 De Retail Risk Index (RRI) toont jaarlijks aan hoe groot de overlevingskans van retailers op een specifieke locatie is. Locatus analyseerde een aantal trends in deze RRI die ook voor Haarlem relevant zijn. Door de veranderende wet- en regelgeving rondom de verkoop van tabak ondergaat het winkellandschap een verschuiving. Nu supermarkten geen tabak meer mogen verkopen zoeken tabaksverkopers naar zelfstandige verkooppunten, vooral in kleine en middelgrote winkelcentra. Sectoren die het verder goed doen zijn bouwmarkten en apotheken, waar winkels gericht op damesmode, fotografie en woondecoratie juist relatief vaak stopten. De binnenstad De historische setting en het gevarieerde aanbod van detailhandel, horeca en cultuur maakt de binnenstad wel zeer aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Locatus stelt vast dat na een stijging in 2024 steden weer hogere passantenaantallen hebben dan vóór de coronamaatregelen. Dit herstel van vorig jaar stabiliseert in het voorjaar van 2025, zie ook figuur 34. Het druktepeil van het centrum van Haarlem ligt in juni net boven het landelijk gemiddelde, zo blijkt uit de Passantentellingen van RMC (juni 2025). Dit betekent dat het relatief net drukker is in het centrum van Haarlem in vergelijking met steden van hetzelfde formaat.

37

Figuur 34 Passanten per maand in centrum Haarlem (2024 en eerste halfjaar 2025) (bron: passantentellingen RMC)

Aantrekkelijkheid winkelbestand Uit de Haarlemse Inwonerspeiling blijkt dat inwoners het winkelaanbod in de hele gemeente met een 7,0 beoordelen. Dit rapportcijfer was lange tijd stabiel rond de 7,6, maar is sinds 2022 afgenomen, net als de waardering voor cafés en restaurants (van 8,1 naar 7,8) en uitgaansgelegenheden (van 6,7 naar 6,4). Inwoners van Schalkwijk geven het laagste oordeel aan het winkelaanbod (6,7), maar ook inwoners van het centrum – die in voorgaande jaren de hoogste cijfers gaven – laten dit in 2024 een flinke afname in waardering zien (7,9 in 2020 naar 7,0 in 2024). In het najaar van 2024 werden bezoekers van de binnenstad door Ipsos bevraagd om behoeften voor de toekomst in kaart te brengen. Een derde van de bezoekers in de binnenstad mist voorzieningen in de openbare ruimte (zie figuur 35). Het meest noemt men hierbij openbare toiletten. Bezoekers gaven verder aan dat de binnenstad aantrekkelijker kan worden door een betere fietsregeling, meer groen en minder leegstand. Ruim vier op de tien geeft aan nog winkels te missen, zoals kleine speciaalzaken, een groot warenhuis, kringloopwinkels en sportzaken. Figuur 35 Welke voorzieningen mis je in de binnenstad van Haarlem? (bron: Binnenstad-enquête gemeente Haarlem 2024, Ipsos I&O)

38

6.1.5

Toerisme & bezoekerseconomie

Banen De grootste procentuele toename in de banen in recreatie en toerisme is te vinden in de horeca, met een groei van banen in zowel logiesverstrekking als hotels. Per saldo is het aantal banen in de gehele toeristisch-recreatieve sector in de afgelopen 10 jaar met 16% toegenomen tot meer dan 5.900 banen. Ook afgelopen jaar was er sprake van een toename van 207 banen (4%), blijkt uit analyse van het Vestigingenregister Noord-Holland (zie figuur 36). Hiermee komt het aantal banen weer in de buurt van het niveau voor de coronapandemie. Figuur 36 Aantal banen in recreatie en toerisme (2015-2024) (bron: Vestigingenregister Noord-Holland, bewerking DE)

Dagbezoek Haarlem is een aantrekkelijke en gastvrije stad voor bezoekers. Bezoekers zijn belangrijk voor Haarlem voor bestedingen in de stad en daarmee voor het in standhouden van voorzieningen als detailhandel, horeca en cultuur. Uit het Koopstromenonderzoek (2022) blijkt dat 40-45% van de bestedingen in de niet-dagelijkse detailhandel voor rekening is van mensen van buiten Haarlem. In 2026 verschijnt er een nieuw koopstromenonderzoek (KSO 2025). Uit het rapport Toeristisch bezoek aan steden (NBTC) blijkt dat het aantal Nederlandse dagbezoeken aan Haarlem ondanks een positieve trend sinds 2020 nog wel achterblijft op het aantal voor de coronacrisis (figuur 37). De belangrijkste bezoekreden is winkelen, horeca en museumbezoek (figuur 38). Figuur 37 Aantal toeristische bezoekers en bezoeken aan Haarlem (2017-2024) (bron: Toeristisch bezoek aan steden, NBTC)

Figuur 38 Belangrijkste bezoekredenen bezoeken aan Haarlem (2017-2024) (bron: Toeristisch bezoek aan steden, NBTC)

39

Hotelovernachtingen In vergelijking met dagbezoekers blijven verblijfsbezoekers langer in de stad, waardoor ze meer activiteiten ondernemen (en meer besteden) en de mogelijkheid hebben om de stad beter te leren kennen. Uit cijfers van VisitorData (figuur 39) blijkt dat het aantal hotelovernachtingen na corona een stijgende lijn liet zien (2023: 522.000), maar in 2024 is er sprake van een lichte daling (2024: 510.000). Deze daling lijkt zich voort te zetten in de eerste helft van 2025. De helft van het aantal overnachtingen is van bezoekers uit Nederland. Figuur 39 Herkomst overnachtende bezoekers Haarlem (bron: VisitorData, 2024)

In de Toeristische Koers is de ambitie geformuleerd om meer zakelijke bezoekers aan te trekken. Zowel in het aantal zakelijke gasten (2024: 48.500) als in de zakelijke gastovernachtingen 2024: 119.000) is een stijging te zien, zie ook figuur 40. Figuur 40 Zakelijke gasten in Haarlem (bron: VisitorData, 2024)

40

Balans tussen vitaliteit en leefbaarheid Ondanks de prognoses van het NBTC lijkt er op dit moment in Haarlem geen sprake van een grote groei in het aantal bezoekers/bezoeken van buiten Haarlem. Omdat in 2020 werd voorzien dat een sterke stijging van het aantal bezoekers kon leiden tot overlast, wordt hier jaarlijks in de Inwonerspeiling naar gevraagd. Het beeld lijkt zich na coronatijd te stabiliseren, blijkt uit figuur 41. Figuur 41 Ervaren overlast door toerisme (2019-2024) (bron: Inwonerspeiling Haarlem)

Toeristische Koers Na Corona was onduidelijk hoe de toeristische sector zich zou gaan ontwikkelen. Door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen werd rekening gehouden met een forse groei van het aantal (internationale) bezoekers. Om grip te kunnen houden op ontwikkelingen en een goede balans te behouden tussen vitaliteit en leefbaarheid, de gemeente Haarlem in 2021 de Toeristische Koers vastgesteld. De Toeristische Koers kent drie ontwikkellijnen: 1. Inzetten op waardevolle bezoekers 2. Versterken kwalitatief (toeristisch) aanbod 3. Sturen met concrete maatregelen (indien aan de orde)

6.2 Ondernemersklimaat In de Economische Visie wordt het belang van een goed ondernemersklimaat onderstreept, en in het Haarlems coalitieakkoord staat de ambitie om tot de top 10 van MKB-vriendelijke gemeenten te stijgen. De metingen de MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland zijn in 2024 gestopt, waardoor benchmarking niet meer mogelijk is. Via andere bronnen is nog wel inzicht te krijgen in het bredere ondernemersklimaat. Volgens de landelijke ondernemerspeiling van Ipsos I&O uit het najaar van 2024 krijgt het ondernemersklimaat gemiddeld een 6,3. De sectoren financiële en zakelijke dienstverlening en overheid, onderwijs, zorg en overig beoordelen het ondernemersklimaat gemiddeld hoger. Er is geen verschil in beoordeling tussen zzp’ers en ondernemers met twee of meer medewerkers. Een derde van de ondernemers (32%) noemt binnenlandse politiek als bedreiging voor de economie. Andere bedreigingen vindt men wet- en regelgeving (30%, vooral in landbouw) en tekort aan praktisch geschoolde werknemers (29%, vooral in industrie, bouw en nutsbedrijven). Uit onderzoek van VNO NCW en MKB Nederland blijkt dat een ruime meerderheid (67%) vindt dat het ondernemersklimaat de afgelopen 5 jaar is verslechterd. Meer dan de helft verwacht op korte termijn ook geen verbetering. Bijna 40% noemt ons land niet aantrekkelijk om in te ondernemen.

Publiekprivate samenwerking: Convenant Binnenstad In het Convenant Binnenstad 2023-2027 staan de gezamenlijke ambities, afspraken en concrete actiepunten voor de komende jaren. Met als doel een toekomstbestendige binnenstad: vitaal, leefbaar en duurzaam. Prioriteiten zijn de ontwikkeling van hotspots zoals de Nieuwe Groenmarkt, een integrale leegstandsaanpak, het stimuleren van impact ondernemen, de verduurzaming van vastgoed, vergroening van de binnenstad en de mobiliteitstransitie. Om de uitdagingen van de toekomst goed aan te gaan is in 2024 een nieuw publiek-privaat samenwerkingsmodel geïmplementeerd. Met als doel meer daadkrachtige besluiten, meer grip op de benodigde uitvoeringskracht, helderheid over rollen en verantwoordelijkheden en gezamenlijk gedragen financiering. 41

Publiekprivate samenwerking: Convenant Waarderpolder In het voorjaar van 2025 is gestart met het proces en traject te komen tot een nieuw Convenant Waarderpolder. Naar verwachting zal dit convenant, met daarin hernieuwde doelstellingen en samenwerkingsafspraken, eind 2025/begin 2026 door de gemeente en samenwerkingspartners worden ondertekend.

Ondernemerspeiling 2024 In Haarlem wordt om het jaar een ondernemerspeiling gehouden. De volgende staat voor 2026 op de rol. Begin 2024 waardeerden Haarlemse bedrijven het ondernemingsklimaat met een magere voldoende (6,0). Het aspect dat het zwaarst meeweegt in het oordeel over ondernemers- en vestigingsklimaat is de bereikbaarheid inclusief parkeren in de buurt van het bedrijf/de vestiging. In de Economische Visie wordt ook aandacht besteed aan de randvoorwaarden voor een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Onderdelen hiervan werden in de Ondernemerspeiling van 2024 ook voorgelegd aan ondernemers. Het woon- en leefklimaat krijgt de hoogste beoordeling, namelijk een 6,9. Ondernemers hebben ook de bereikbaarheid van hun bedrijfslocatie beoordeeld. Het meest tevreden zijn ondernemers over de bereikbaarheid per openbaar vervoer (6,9) en het minst tevreden zijn zij over de parkeermogelijkheden voor auto en fiets (5,8). Bij het aandragen van verbeterpunten voor de directe bedrijfsomgeving noemen ondernemers het vaakst de parkeergelegenheid rondom hun bedrijf of organisatie (35%) en de verzorging van de openbare ruimte, zoals zwerfvuil en graffiti (31%). Andere verbeterpunten zijn de kwaliteit van de openbare ruimte (inrichting, voorzieningen) (22%) en verkeersveiligheid- en overlast (21%), zie ook figuur 42.

Figuur 42 Welke aspecten wegen voor uw bedrijf(svestiging) het zwaarst bij de waardering van het ondernemingsklimaat? (bron: Ondernemerspeiling Haarlem, april 2024)

6.3 Ondernemersdienstverlening De algehele dienstverlening van de gemeente beoordelen ondernemers in de ondernemerspeiling Haarlem uit 2024 met een 6,2. De waardering van de dienstverlening is daarmee relatief stabiel. De waardering voor de digitale dienstverlening krijgt een gemiddeld rapportcijfer van een 6,3. In 2022 kreeg de digitale dienstverlening nog een 5,8. Ondernemers zijn het vaakst tevreden over de juistheid en volledigheid van de ontvangen en beschikbare informatie bij het aanvragen van een product of dienst of het voorleggen van een vraag of probleem (45%). Ruim een kwart is niet

42

tevreden (28%). De waardering over het gemak waarmee men de juiste persoon bij de gemeente te spreken krijgt over een specifieke vraag of specifiek probleem is juist relatief laag (25%). De helft van de ondernemers is hierover niet tevreden (49%). Ondernemers blijven kritisch op samenwerking met gemeente Ondernemers waarderen de samenwerking en wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt bij de totstandkoming en uitvoering van beleid met een gemiddeld rapportcijfer van een 5,3. Voorgaande jaren was dit nog net een voldoende met een 5,5. Ook de communicatie vanuit de gemeente wordt een fractie minder beoordeeld dan vorig jaar (5,6). Verreweg de meeste ondernemers hebben de voorkeur om per e-mail informatie van de gemeente te ontvangen (74%). Actieplan MKB-vriendelijke stad In het Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 is o.a. opgenomen dat er een Actieplan MKB vriendelijke stad opgesteld en uitgevoerd wordt. Onderdeel hiervan is begeleiden van nieuwe ondernemers van plan naar pand. Daarbij worden startende- en impact ondernemers nadrukkelijk meegenomen in pop-up mogelijkheden. Zo versterken we de kansen voor innovatieve aanpak en verduurzaming van het winkelaanbod.

Ondernemersdienstverlening: eerder en beter contact met ondernemers Om ondernemers beter te informeren en te betrekken worden er plannen uitgewerkt om de informatie en beschikbare dienstverlening naar de ondernemers beter inzichtelijk te maken. De handreikingen uit de recentelijk gepubliceerde actieagenda MKB-dienstverlening van het ministerie van EZK bieden een goed handvat.. Met de recente aanstelling van 2 accountmanagers bedrijven, die zich met name richten op de ruimtevragen van bedrijven in de ontwikkelzones, kunnen we gerichter en persoonlijker ondersteuning bieden aan ondernemers. Komende jaar zetten we in op het versterken van de communicatie met en naar ondernemers door het inrichten van een ondernemersportal/-website.

43

7.

Profileren 7.1 Haarlem als werk- en ondernemersstad Haarlem profileren als trotse werkstad: dat is de ambitie die staat opgenomen in de Economische Visie. Haarlem staat vooral bekend om het fijne woonklimaat, de diversiteit aan winkels en horeca, en het rijke culturele aanbod. Haarlem als werk- en ondernemersstad zit minder tussen de oren, terwijl de stad economisch gezien veel potentie heeft om verder te ontwikkelen en zichzelf meer op de kaart te zetten. Omdat de profilering van Haarlem als werkstad pas recentelijk is opgestart wordt voor nu alleen een korte kwalitatieve omschrijving gegeven. De profilering van Haarlem als ondernemers/werkstad kent twee kanten: • Haarlem als aantrekkelijke werkstad voor Haarlemse ondernemers; Ondernemersdienstverlening met accountmanagement en een goede ondernemersportal/-website zijn hierbij van belang. • Haarlem als aantrekkelijke stad voor (nieuwe) ondernemers Haarlem wil 8000 nieuwe banen realiseren. Dat is 10% stijging ten opzichte van het huidige aantal banen. Daarmee is het nodig om meer bekendheid te geven over de ambities en mogelijkheden van Haarlem als werk- en ondernemersstad.

Landelijk is nu een beweging gaande ‘New Dutch’ om de profilering van Nederland als land van klompen, kaas en molens (traditionele toeristische iconen) te verrijken met een beeld van Nederland als land met innovatieve kracht op maatschappelijke uitdagingen (nieuwe iconen). De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland werkt daarin samen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen. Voor Haarlem liggen hier ook kansen om ondernemers mee aan te spreken, ondernemers die een bijdrage willen/kunnen leveren aan de ambities van de stad. De in hoofdstuk 5 beschreven innovatieve clusters en positionering binnen de MRA en de activiteiten in het kader van circulair en impact ondernemen bieden een belangrijke basis hiervoor. Haarlem is een prachtige historische stad én Haarlem is een stad met innovatieve kracht.

44

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 6 oktober 2025

Tekst: [Naam], Fotografie: [Naam], Ontwerp: [Naam], Drukwerk: [Naam] ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 45