20221254980 02 Bijlage A Ontwerpnota DO v101-b IVORIM fase A-06092022

Ontwerpnota Definitief DO IVORIM fase A

Definitief Ontwerp v101-b fase A IVORIM

6 september 2022

Ontwerpnota Definitief Ontwerp v101-b IVORIM fase A Project: IVORIM Procesmanager: Ashna Vishnudatt projectnummer 0413188.210 definitief revisie 6.0 6 september 2022

Auteurs: Arjan Ros Benno Steentjes Joris Jennen Jouke Feenstra Monique Starreveld Dagmar Broström David Huijben Thea van Roosmalen

Gecontroleerd: Johan Darwinkel Merijn van Loon

datum 06-09-2022

beschrijving Definitief

vrijgave Vincent Ledeboer

Inhoud 1

INZICHT IN PROCES ......................................................................................................................... 1 AANLEIDING .............................................................................................................................................. 1 DOEL ....................................................................................................................................................... 1 SCOPE ...................................................................................................................................................... 1 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 1 STATUS EN DOCUMENTEN ............................................................................................................................ 2 ACHTERGROND .......................................................................................................................................... 3 RAAKVLAKPROJECTEN EN PLANNING ............................................................................................................... 3 BESTUURLIJKE CONTEXT ...............................................................................................................................

6 WIJZIGINGEN NAAR AANLEIDING VAN GEMEENTELIJKE BEHEER- EN BELEIDSAFDELING ............................................... 7 WIJZIGINGEN NAAR AANLEIDING VAN ZIENSWIJZEN ........................................................................................... 7

2

ONTWERP .......................................................................................................................................... 9 WATER EN KLIMAAT.................................................................................................................................... 9 Uitgangspunten ............................................................................................................................. 9 Droogte ....................................................................................................................................... 12 Grondwatersituatie ..................................................................................................................... 12 Wateroverlast.............................................................................................................................. 18 Waterhuishouding ....................................................................................................................... 21 Riolering en afwatering ............................................................................................................... 25 Materialisatie ondergrondse infra ..............................................................................................

34 Beheer en onderhoud .................................................................................................................. 34 GROEN, GEZONDHEID EN BIODIVERSITEIT ...................................................................................................... 34 Groenplan .................................................................................................................................... 34 Bomen ......................................................................................................................................... 35 Biodiversiteit................................................................................................................................ 39 Watergang Geleerdevaart .......................................................................................................... 40 MOBILITEIT, VERKEER EN VEILIGHEID ............................................................................................................ 43 Verkeersveiligheid ....................................................................................................................... 43 Parkeren ......................................................................................................................................

46 Woonstraten ............................................................................................................................... 47 Andere voertuigen ....................................................................................................................... 47 Openbare verlichting ................................................................................................................... 48 AFVALINZAMELING ................................................................................................................................... 48 MATERIALEN EN CIRCULARITEIT ................................................................................................................... 48 Materiaalkeuze ........................................................................................................................... 48 Circulaire uitvoering .................................................................................................................... 49 ENERGIE EN ONDERGROND ......................................................................................................................... 50 Aanvullend onderzoek .................................................................................................................

50 Overige Nuts ................................................................................................................................ 54 GEMEENSCHAP EN MENS ........................................................................................................................... 57 Toegankelijkheid ......................................................................................................................... 57 Verdichtingslocaties .................................................................................................................... 57 Potentiële verdichtingslocaties.................................................................................................... 57 Spelen en ontmoeten in de woonbuurten ................................................................................... 57 Spelen en ontmoeten in de wijk .................................................................................................. 58 Sociale veiligheid ......................................................................................................................... 58

Overige objecten ......................................................................................................................... 59 3

VERDERE TECHNISCHE UITWERKING ............................................................................................ 60

4

BIJLAGEN ........................................................................................................................................ 61 BIJLAGE-01 SITUATIETEKENINGEN ............................................................................................................... 61 BIJLAGE-02 DWARSPROFIELEN ................................................................................................................... 61 BIJLAGE-03 DETAILTEKENINGEN.................................................................................................................. 61 BIJLAGE-04 RIOLERINGSTEKENINGEN ........................................................................................................... 61 BIJLAGE-05 BEBORDINGSTEKENINGEN.......................................................................................................... 61 BIJLAGE-06 GROEN EN SPELEN ................................................................................................................... 61 BIJLAGE-07 BEHEERPLAN .......................................................................................................................... 61 BIJLAGE-08 UITGANGSPUNTENLIJST MATERIALISATIE.......................................................................................

61 BIJLAGE-09 VERSLAG PARTICIPATIE.............................................................................................................. 61 BIJLAGE-10 NOTA VAN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN .................................................................................. 61 BIJLAGE-11 REVIEW PLAN VAN AANPAK ....................................................................................................... 61

1 Inzicht in proces Aanleiding Het masterplan IVORIM is 17 september 2020 vastgesteld. Het masterplan bevat inrichtingsprincipes zoals waterhuishouding, klimaat en parkeren, die in samenhang zijn uitgewerkt. In Q1 en Q2 van 2021 is in de ontwerpfase voor fase A samen met bewoners hier verder invulling aan gegeven. Dit heeft geresulteerd in een vastgesteld Voorlopig Ontwerp (hierna VO) voor fase A. Dit VO heeft ter inzage gelegen van 23 juni tot en met 17 september. Dankzij een uitgebreide communicatiecampagne met billboards in de wijk, buurtgesprekken, bewonersbrieven en bijeenkomsten zijn veel zienswijzen ontvangen. Aan de hand van de zienswijzen en nadere uitwerking is het voorliggende (technisch) Definitief Ontwerp (hierna DO) fase A voor 6 woonbuurten opgesteld (413188210-Ontwerpnota DO IVORIM fase A v101-b06092022.pdf) Dit document en de bijbehorende bijlagen zijn onderdeel van het DO. Deze nota maakt integraal deel uit van het DO en geeft o.a. toelichting op ontwerpkeuzes en de samenhang tussen verschillende voorliggende documenten.

Doel Het doel van deze ontwerpnota bestaat uit het onderbouwen en toelichten van ontwerpkeuzes in het DO en het informeren over de nadere uitwerking van DO richting uitvoering.

Scope De fysieke scope bestaat uit 6 woonbuurten in Meerwijk; ook wel 3 noordelijke woonbuurten en 3 centrumwoonbuurten genoemd. Het betreffen de volgende woonbuurten inclusief omringend groen en water alsook de oostkant van de Geleerdevaart: • Woonbuurt 1 (centrum): Hugo de Grootstraat en Thomas Morestraat • Woonbuurt 2 (centrum): William Boothstraat en Jan van Den Boschstraat • Woonbuurt 3 (centrum): Baden-Powellstraat • Woonbuurt 4 (noord): Montessoristraat, Fröbelstraat en Rudolf Steinerstraat • Woonbuurt 5 (noord): Jan Ligthartstraat, Pestalozzistraat en Pa van der Steurstraat • Woonbuurt 6 (noord): Spoelderstraat en Rousseaustraat Het DO en de ontwerpnota gaan niet nader in op de ontwerpfase B, de doorgaande wegen en de ligging van het warmtenet in fase B, evenals de oprichting van het warmtebedrijf en de afspraken tussen gemeente Haarlem en het warmtebedrijf als onderdeel van de uitvoering.

Leeswijzer Dit document gaat in op het DO. De paragraaf ‘status en documenten’ geeft nadere toelichting hoe het DO en onderliggende documenten zich tot elkaar verhouden. De nota biedt een samenvatting van de ontwerpkeuzes, wijzigingen en verwerking van zienswijzen. 1

Na het inleidende hoofdstuk gaat hoofdstuk 2 inhoudelijk in op het DO en de ontwerpkeuzes per thema. Wijzigingen en aanvullingen ten opzichte van het DO zijn toegelicht, evenals de nader uit te voeren onderzoeken in de uitvoeringsfase. Het vervolgproces van het project komt aan bod in hoofdstuk 3. Tot slot geeft hoofdstuk 4 een overzicht van de bijlagen.

Status en documenten Het Haarlems civiel planproces bevat een aantal fases. IVORIM bevindt zich in de ontwerpfase, waarvan het DO onderdeel uitmaakt. Het DO is ter vaststelling aangeboden. De voorliggende technische ontwerpnota gaat in op de onderdelen die als basis dienen voor het nader op te stellen Uitvoeringsontwerp (hierna UO) door de aannemer. De documenten verhouden zich tot elkaar en bestaan uit: Ontwerpnota DO v101 IVORIM fase A waarin alle onderstaande DO documenten samen komen en in een samenvattende vorm ontwerpkeuzes zijn toegelicht. De nota is gevoed door uitkomsten van de inzagefase en review door de gemeentelijke afdelingen beheer en beleid. Bijlagen van de ontwerpnota: 01. Situatietekeningen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 (6 stuks) met daarop het Definitief Ontwerp en de huidige situatie van ieder gebied in fase A. 02. Dwarsprofielen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 (7 stuks) met de uitwerking van de op de situatietekeningen getoonde dwarsprofielen. 03. Detailtekeningen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 (2 stuks) met details met betrekking tot wandelpaden, inritten, glooiende trottoirbanden, gelijkvloerse inritconstructies. 04. Rioleringstekeningen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 (6 stuks) met de uitwerking van het HWA- en DWA-riool, en het ontwerptracé van Warmtenet. 05.

Bebordingstekeningen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 (6 stuks) met daarin de nieuwe situatie van de bebording. 06. Groen en Spelen DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 met daarin de groeninvulling, plantenlijst en speelobjecten. 07. Beheerplan DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 waarin de wijze van beheer en onderhoud beschreven staat. 08. Uitgangspuntenlijst materialisatie DO v101-b IVORIM fase A - 06092022 met daarin een overzicht van toegepaste materialen. 09. Verslag participatie inzagefase VO IVORIM fase A - 10012022 met daarin de inzet en resultaten van alle participatiemomenten. 10. Nota van Beantwoording Zienswijzen VO IVORIM fase A - 10012022 waarin alle zienswijzen op het VO zijn opgenomen en beantwoord. 11. Review Plan van Aanpak DO IVORIM fase A - 10012022 met daarin de reviewopmerkingen op het plan van aanpak en de wijze van verwerking.

2

Achtergrond Meerwijk kent momenteel een forse vernieuwingsopgave voor de openbare ruimte. De wegen in het westelijk deel van Meerwijk zijn versleten, de riolering is toe aan reparatie en vervanging en de ambitie is rioolstelsels te scheiden, om vervuiling van oppervlaktewater te verminderen en minder schoon hemelwater af te voeren naar de RWZI. Naast de noodzakelijke civieltechnische interventies, biedt deze opgave de mogelijkheid om maatregelen te nemen om voorbereid te zijn op het veranderende klimaat. De optelsom van landelijk beleid, zoals het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie, gemeentelijk beleid, zoals de SOR, en afspraken met het hoogheemraadschap van Rijnland heeft geleid tot een plan met een algehele kwaliteits- en duurzaamheidsverbetering voor de gehele openbare ruimte. De hoofddoelstelling voor het project IVORIM is een toekomstbestendige klimaatadaptieve en gezonde leefomgeving te maken voor de bewoners in Meerwijk. Dit aan de hand van 7 thema’s met daaronder verschillende ambities. Deze ambities en aanvullende uitgangspunten zijn al bepaald in voorgaande vastgestelde stukken, zoals het masterplan. De thema’s zijn ook leidend in deze nota. Deze doelstelling van IVORIM valt samen met een hoge betrokkenheid vanuit de bewoners en stakeholders.

Hoewel dit een uitdaging is geweest, gezien de pandemie destijds, blijft het zaak om tot een gedragen ontwerp te komen dat de gewenste kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte in Meerwijk geeft. Parallel aan IVORIM loopt de energietransitie vanuit het programma Haarlem klimaat neutraal in 2030. In het project warmtenet werkt de gemeente Haarlem samen met Firan (Alliander) en drie betrokken woningcorporaties (Elan wonen, Pré wonen en Ymere). In het DO is zowel de ligging van de warmtenetleidingen ten behoeve van de hoogbouw, als de uitvoeringsplanning verder verfijnd in samenwerking met het project warmtenet.

Raakvlakprojecten en planning Het projectgebied IVORIM bevat een groot deel van Meerwijk. Vanwege de omvang van het project, groot zowel in oppervlakte als in tijdsduur, dient voorts rekening gehouden te worden met verschillende raakvlakken waarover afgestemd dient te worden. Deze paragraaf somt de raakvlakken op, die op dit moment bekend zijn. De volgende tabel geeft een overzicht van projecten die in de omgeving worden uitgevoerd. Deze worden uitgevoerd ten tijde van het project en kunnen van invloed zijn op project IVORIM fase A. Drie typen raakvlakken zijn geïdentificeerd, namelijk raakvlakken uit gemeentelijke projecten, raakvlakken uit projecten of gronden van de woningbouwcorporaties en technische raakvlakprojecten. Hierna volgende tabel geeft de raakvlakken weer. Voor zover bekend zijn de data opgenomen in de projectplanning.

3

Tabel 1: Raakvlakprojecten IVORIM en planning Omschrijving project 1. Bomen in Schalkwijk, gemeente Haarlem

2. Warmtenet, gemeente Haarlem

3. Aziëpark, gemeente Haarlem en projectontwikkelaar

periode Voorbereiding: Oktober 2021 – mei 2022 Uitvoering: Oktober 2022 – maart 2023. Dient ingepast te worden in uitvoering van IVORIM. Komt derhalve naar verwachting overeen met uitvoerings- en voorbereidingsperiode IVORIM Fase 1: gerealiseerd Fase 2: start realisatie medio 2021 tot oktober 2023. Fase 3: Onbekend.

locatie Nobelprijsbuurt, Meerwijk oost (grenst aan scopegebied IVORIM).

(mogelijk) raakvlak • Bomen (of boomsoorten) • Warmtenet • Kabels en Leidingen

Meerwijk, projectgebied IVORIM

• • •

Tussen de Aziëweg, Spijkerboorweg, Briandlaan en Bernadottelaan.

Kabels en Leidingen Ontwerp ondergrond IVORIM Fasering uitvoering IVORIM

Bomenkap (86), 4 platanen behouden. • (damwanden) watergang. • Bouw woontorens met mogelijke impact op parkeren. • Afwateringsbuis richting oppervlaktewater Aziëpark Parkeren (wordt grotendeels op terrein woningcorporatie opgevangen). •

4. Optoppen bestaande woningen Elan (Haakflats). Woningcorporatie Elan voegt 100 woningen toe bovenop bestaande flats van de woningcorporatie. 5. Woningcorporatie Elan verkoopt een leeg plot aan Bureau Steenvlinder voor ontwikkeling woningen.

Huidige fase: initiatieffase. Overige data onbekend.

Albert Schweitzerlaan, Aletta Jacobslaan, Cornelia de Langestraat en Florence Nightingalestraat.

Onbekend.

Baden Powellstraat

IVORIM dient af te stemmen met Bureau Steenvlinder. Parkeren op eigen terrein, wel in/uitritten voor deze parkeerterreinen mogelijk maken. Is in DO opgenomen.

6. Op de Thomas Morestraat ontwikkelt Elan Wonen 25 tot 26 woningen op het braakliggend terrein

Onbekend.

Thomas Morestraat

Parkeren op corporatiegrond, wel in/uitritten voor deze parkeerterreinen mogelijk maken. Is in DO opgenomen.

7. Woningen Pre Wonen

n.v.t.

Parkeren op corporatiegrond

8. Woningen Ymere

n.v.t.

Alle locaties woningen Pre Wonen in Meerwijk, m.n. de parkeervelden van de corporatie. Alle locaties woningen Ymere in Meerwijk, m.n. de parkeervelden van de corporatie.

4

Parkeren op corporatiegrond.

Omschrijving project 9. Winkelcentrum Schalkwijk. Bij het verouderde winkelcentrum worden nieuwe appartementen gebouwd en komen nieuwe voorzieningen, waaronder een sporthal, horeca en bioscoop. 10. Wijkdorp Meerwijk: Zorgorganisaties, corporaties, wijkraad en de gemeente sloegen de handen ineen om ouderen prettiger zelfstandig te laten wonen in Meerwijk.

11. Vervanging gasnet door Liander Gas.

12. KPN heeft wens glasvezel aan te leggen.

13. Ziggo heeft enkele raakvlakken met IVORIM

14. PWN heeft een vervangingsnoodzaak.

periode Onbekend.

locatie Winkelcentrum Schalkwijk, Floridaplein Haarlem.

(mogelijk) raakvlak Mogelijk parkeren of bouwverkeer.

Eerder vond een schouw plaats om te achterhalen wat er aan de openbare ruimte in Meerwijk aangepast moet worden, zodat deze beter aansluit op de behoefte van ouderen. Verdere planning en werkzaamheden zijn momenteel onbekend. Dient te worden ingepast in de uitvoering van IVORIM. Komt derhalve naar verwachting overeen met uitvoeringsen voorbereidingsperiode IVORIM. IVORIM is flexibel voor de nutspartijen. Aanleg glasvezel in Schalkwijk, eind november ’22 start, werkzaamheden volgen op de werkzaamheden die nu uitgevoerd worden door ODF voor T Mobile.

Onbekend

Openbare ruimte.

In de woonbuurten worden de wit pvc leidingen vervangen. .

Kabels en Leidingen in ondergrond.

De verwachting is dat halverwege ’23 woonbuurten van IVORIM aan de beurt zijn. Gevolg is dat we mogelijk in 2 woonbuurten tegelijk werken, in de overige woonbuurten zal KPN voor ons aanwezig zijn. KPN is namelijk sneller klaar met de uitvoering. Groene vingers en enkele woonbuurten. Verleggingen benodigd.

Kabels en Leidingen in ondergrond.

NUTS vervanging vooruitlopend op werk IVORIM is streven, maar de mogelijkheid hiertoe hangt af van andere nutspartijen en waar deze partijen willen vervangen.

Kabels en Leidingen in ondergrond.

Ziggo heeft glasvezel in de woonbuurten liggen. Enkele locaties vormen knelpunten en worden opgenomen in de knelpuntentekening voor de nutspartijen. Basis uitgangspunt deze werkzaamheden worden vóór of elijktijdig uitgevoerd met de herinrichting (eind 2022). Alle woonbuurten hebben vervanging nodig.

5

Kabels en Leidingen in ondergrond.

Omschrijving project

periode Voornamelijk veel werk in noordelijke woonbuurten.

15. Liander Elektra Om het elektriciteitsnet toekomstbestendig te maken gaat Alliander vernieuwen. Dit heeft geen tot weinig invloed op de scope van IVORIM Fase A. Alliander Elektra heeft tevens aangegeven dat het laagspanningstracé binnen de scope van IVORIM niet aangepast gaat worden.

Het 6kV net wordt tussen 2021 en 2024 opgewaardeerd naar een 10kV net.2022-2023 start 35 km kabels aanleggen, 5 verbindingen gerealiseerd in Schalkwijk.

locatie Er zijn asbest cementleidingen in het gebied aanwezig waarvoor een rooiplicht geldt. Verdere afstemming met PWN is benodigd. Liander Elektra checkt waar middenspanningstracés zich precies bevinden, in verband met eventuele raakvlakken met IVORIM. Er wordt op dit moment uitgegaan van een voorbereidingstijd van minimaal 20 weken voor de nutspartijen. Deze voorbereidingstijd ligt waarschijnlijk nog hoger.

(mogelijk) raakvlak

Geen tot weinig raakvlakken, gezien de hoofdwegen, zoals de Braillelaan, Briandlaan en Stresemannlaan niet in project IVORIM fase A meegenomen worden.

Bestuurlijke context In 2018 heeft het bestuur van Haarlem besloten om allerlei ambities voor Meerwijk samen te laten komen in een integraal masterplan, onder de naam ‘integrale vernieuwing openbare ruimte in Meerwijk (IVORIM)’, Raadsstuk 2018/269828. Na de reeds vastgestelde uitgangspuntennotitie IVORIM van 31 januari 2019, de keuze voor scenario 3 `Meerwijk Maximaal verbeterd` door de commissie Beheer op 14 november 2019, is het masterplan IVORIM op 17 september 2020 vastgesteld, raadsstuk 2020/327996. Het masterplan bevat onder andere een heldere doelstelling, een visie op wijkniveau, standaardprofielen en voorbeeld uitwerkingen van buurtontsluitingswegen en woonbuurten op schetsontwerpniveau. Begin 2021 is het concept ontwerp voor fase A via huis-aan-huis verspreiding met de buurten gedeeld. Tegelijkertijd konden bewoners voorkeur uitspreken op groen, spelen en ontmoeten in hun buurt. Na enkele aanpassingen op basis van ingekomen opmerkingen door bewoners, is op 25 mei 2021 het VO voor fase A vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak (Raadsstuk 2021/226760). Het ontwerp voor IVORIM is in 2021 opgemaakt en met de buurten. Op het ontwerp zijn zeer veel reacties ontvangen. Uit de reacties blijkt dat de bewoners zich zorgen maken over de manier hoe parkeerplaatsen in het ontwerp zijn opgenomen. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft dit signaal duidelijk ontvangen.

Op 8 december 2021 heeft de wethouder nogmaals gesproken met bewoners. Samen hebben ze een ronde door de wijk gemaakt. Hierbij zijn de zorgpunten naar voren gebracht. Het College heeft een studie laten uitvoeren naar de mogelijkheid om nog extra wensen van bewoners in het ontwerp over te nemen, zoals de aanpassing aan de weginrichting van de Pa Van der Steurstraat, Rousseaustraat en Rudolf Steinerstraat. Het aanvullende parkeeronderzoek (van oktober en november 2021) heeft geleid tot een aanpassing van het vastgestelde voorlopig ontwerp. Het college ziet op verschillende punten ruimte om tegemoet te komen aan de wensen van bewoners en de commissie Beheer.

6

Wijzigingen naar aanleiding van gemeentelijke beheer- en beleidsafdeling Vanuit de ontvangen reviewopmerkingen door de interne beheer- en beleidsafdeling zijn wijzigingen doorgevoerd, welke verwerkt zijn in het voorliggende DO. De onderstaande puntsgewijze opsommingen geven een beeld hiervan. • De in het reviewdocument genoemde opmerkingen zijn verwerkt in het ontwerp waar mogelijk. • Enkele aspecten met betrekking tot materialisatie zijn aangepast en opgenomen in het DO en in bijlage 8 opgenomen. • Het Groen en Spelen DO heeft een update gekregen. Opmerkingen zijn verwerkt, en er is een beplantingsplan opgesteld, welke tevens op de desbetreffende DO situatietekening is verwerkt. • Het ontwerp voor de Geleerdevaart is opgenomen in de tekeningen en opmerkingen vanuit de gemeente zijn verwerkt in het ontwerp. • Het Beheerplan bevat bijgewerkte kentallen, tevens zijn opmerkingen vanuit een reviewoverleg met gemeente en andere beheerders verwerkt. • Op- of aanmerkingen op de ontwerpnota zijn aangepast. • Doorgegeven knelpunten van nutspartijen zijn op tekening opgelost. • Opmerkingen met betrekking tot riolering zijn op tekening en in dit document meegenomen en verwerkt. • Gewichtscompensatie in de wegfundatie in één van de woonbuurten is toegevoegd aan de dwarsprofielen.

• Het aantal parkeerplaatsen op de situatietekeningen (bijlage 1) is vergroot naar 101 extra plaatsen, en de daarbij behorende dwarsprofielen (bijlage 2) zijn aangepast.

Wijzigingen naar aanleiding van zienswijzen Een aantal wijzigingen zijn doorgevoerd naar aanleiding van de zienswijzen op het VO. De wijzigingen bestaan onder andere uit: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Meer bestaande afvalcontainers behouden, zodat in een aantal woonbuurten van fase A de loopafstanden verkleind zijn t.o.v. het VO. De kruisingen in de woonbuurten bevatten een inspringende vorm die (éénrichting)rijrichting geleidt. Hierdoor is het overzichtelijker welke rijrichting gevolgd moet worden. Tevens heeft het een snelheid remmende werking. Het speelplan is opgesteld samen met de kinderwijkraad en Triple ThreaT. Een aantal wandelpaden door het groen naar parkeerplaatsen voor mindervalide bewoners zijn toegevoegd, zodat deze plaatsen beter toegankelijk zijn. De doorsteek Jan van Den Boschstraat, tussen William Bootstraat en Baden-Powellstraat, is niet alleen voor langzaam verkeer toegankelijk, maar is ook voor auto’s ingericht. Dit wijkt af van de uitgangspunten uit het masterplan en advies van de verkeerspolitie. Het toevoegen van 101 parkeerplaatsen ten opzichte van het VO. In het VO waren 689 parkeerplaatsen ingetekend. In het nu voorliggende DO komen zijn in totaal 101 extra waterdoorlatende parkeerplaatsen ontworpen. Het aantal van 101 extra parkeerplaatsen is als volgt opgebouwd: 66 parkeerplaatsen worden toegevoegd vanwege de extra parkeertelling (oktober en november 2021), 35 parkeerplaatsen worden toegevoegd om tegemoet te komen aan de zorg van bewoners. Met deze keuze wordt het kader van het onlangs vastgestelde mobiliteitsbeleid losgelaten.

Daarnaast wijkt het ook af van de uitgangspunten in het masterplan IVORIM. 7

7.

Er is ingegaan op het verzoek uit de wijkschouw met bewoners om de inrichting te wijzigen voor de Rousseaustraat, Pa Van der Steurstraat en Rudolf Steinerstraat. Bewoners vrezen overlast van verkeer en lichtmasten nabij de woningen. Daarom is de weginrichting van deze straten gewijzigd.

8

2 Ontwerp Water en klimaat Vertrekpunt voor het onderdeel is het document 210426-0413188.165-Klimaatplan Fase A -Definitief.pdf. De hierin gestelde uitwerkingsprincipes (§3.1) en uitgangspunten (H4) zijn niet gewijzigd. De beschreven systemen en gemaakte keuzes in het VO voor fase A wijzigen niet. Op 24 november 2021 is het document ‘Eisenoverzicht 18052021 (1).xlsm’ gedeeld, naar aanleiding van commentaren op het concept-DO (20211119-413188210- Concept Ontwerpnota DO IVORIM fase A.pdf). Dit is een technisch programma van eisen dat niet eerder bij ons bekend was en waarop de voorgaande stukken niet zijn getoetst. In het vertalen van het concept-DO naar het technische DO is rekening gehouden met, en getoetst op, dit eisenpakket, wat tevens is opgenomen in het Klanteisenoverzicht. Op 26 januari 2022 heeft Aveco de Bondt haar toetsing van de drainontwerp geretourneerd (incl. aanvullende opmerkingen 11 april 2022). Geconcludeerd is dat de adviezen van Aveco de Bondt zijn verwerkt in het technische DO van 1 maart 2022. Aveco de Bondt verwijst naar CM14 RAP20211207. Het ontwerp is gebaseerd op ‘CM14 RAP20190315 rapportage uitgangspunten Drainage Ontwerp.pdf’. De drains zijn aangepast conform laatstgenoemde uitgangspuntennotitie. Op 3 maart 2022 heeft Witteveen en Bos haar toetsing van de rioolberekeningen geretourneerd.

W+B verwijst naar document ’Gemeente Haarlem, 24 augustus 2020, gemeentelijke eisen voor de aanleg van riolerings- en drainagestelsels in Haarlem en Zandvoort”. Het ontwerp is gebaseerd op ’181108 Eisen voor de aanleg van riolering en drainagesystemen in Haarlem v4.doc’ en ‘Eisenoverzicht 18052021 (1).xlsm’.

Uitgangspunten Tabel 2 geeft de meest relevante wijzigingen in uitgangspunten weer: Eis Dekking op riolering

Voorontwerp (H4) en Concept-DO > 1,30m

Buisdiameter

De minimale buisdiameter is Ø315

Buisverhang

Het gemengde stelsel heeft een minimaal verhang van 1:500 Waar ondergrondse hemelwaterriolen zijn voorzien, moet het ontwerp hiervan voldoen aan de eis dat bij een bui van 30mm in één uur (bui 9 uit de Kennisbank Stichting Rioned, kans van optreden eens per 5 jaar) geen water-op-straat ontstaat -

Afvoercapaciteit

Technisch Programma van Eisen

-

9

> 1,20m voor hoofriolering > 1,30m voor HWA > Ø250 voor DWA > voor Ø300 hoofdriolen Gemiddeld 2,5‰ voor DWA < 2‰ voor DWA Tijdens bui 09 mag geen water op straat voorkomen

De minimale waking tijdens bui 08 bedraagt circa 0,20 m. tijdens bui 10 mag maximaal gedurende circa 30 minuten water op straat voorkomen.

Vullingsgraad

-

Putafstand

-

Grondwaterbeheersing

-

DWA-vullingsgraad, stamriolen Gemengd stelsel, tot 100% inclusief POC en reserve. De maximale afstand tussen twee inspectieputten bedraagt 80m.

Een verhoging van de grondwaterstand is beperkt toegestaan om zo veel als mogelijk water in het Gebied vast te houden. Minimale ontwateringsdiepten zijn: • 0,70m onder de wegen (vanuit het laagste punt in het wegprofiel • 0,50m onder de groenvoorzieningen (excl. wadi’s)

Ontwerp grindkoffer

De drainagestrengen dienen minimaal 40cm onder de grondwaterstand aangebracht te worden. Advies Aveco de Bondt

Materialisatie drain

Advies Aveco de Bondt

Uitstroompunten drains

Advies Aveco de Bondt

Overtollig grondwater dient ingezameld te worden middels de drainagebuizen en getransporteerd te worden naar het oppervlaktewater. Er mag geen vermenging optreden met het hemelwater. Een grondwaterstand die niet hoger uit mag komen dan 0,20 m onder de vloer in de kruipruimte van de te bouwen woningen en niet hoger dan 1,00 m beneden het maaiveld. 1) Incidenteel mag de

grondwaterstand afwijken van deze streefwaarde: • voor primaire wegen 1,00 m, als dat praktisch niet haalbaar is, houden we 0,70 m aan; • voor overige wegen: 0,70 m. De drain wordt 10cm onder de van nature laagste grondwaterstand aangebracht. Grind 500x500mm, rondom drain Grind 2-6 mm zonder doek De drainageleiding dient in het midden van de grindkoffer te worden aangebracht. PE Ø160mm Sterkteklasse SN8 Leiding met gladde binnenzijde Leiding 360 graden rondom gesleufd Maximale sleufbreedte 1,9 mm Geen omhulling om drain. De b.o.b. van de drainageleidingen in directe verbinding met boezemwater verhogen tot maximaal NAP -1,00 m Combineren uitstroompunten drainage met hemelwateruitlaat worden ontworpen. Aansluiten drainage op meest benedenstroomse put HWA-riool.

Tabel 2: Meest relevante wijzigingen in uitgangspunten 1)

Vanuit doorverwijzing naar CM14 RAP20211207 rapportage uitgangspunten Drainage Ontwerp.pdf

De afwatering van het VO is in detail gemodelleerd in Sobek 2.13 (riolering) en DHYDRO 0.9 β (integraal riool, water en maaiveldmodel). 10

De onderstaande paragrafen geven per thema de impact aan van wijzigingen in de stap van VO naar DO. Toetsing aan het eisenoverzicht is uitgevoerd, waarbij de belangrijkste wijziging ten opzichte van de voorgaande stukken is, dat het drainagestelsel volledig gescheiden blijft van het regenwaterstelsel. Over het algemeen is de impact van andere eisen uit voornoemde tabel gering en betreft het met name verdere detaillering en materialisatie. Dit is verder uitgewerkt en aangegeven op de tekeningen bij het technische DO. Hittestress Het uitgangspunt voor de toekomstige situatie is dat het stedelijk hitte-eiland effect lager wordt dan de huidige situatie. Hiervoor is een verkenning gedaan en beeldend beschouwd in het Afwegingskader Scenario’s IVORIM (juni 2020). Een getalsmatig kader is voor dit item niet voorgeschreven. In het gekozen scenario, Meerwijk maximaal verbeterd, waar het ontwerp voor is gemaakt, zal door de vergroening van de wijk in de zomermaanden minder hitte blijven hangen. De bomen hebben een schaduwwerking en vanuit het gras vindt meer verdamping plaats. Door gebruik te maken van de actuele data is voor het Afwegingskader een model gebouwd, gevalideerd met de kaart ‘Stedelijk hitte-eiland effect’ vanuit de Atlas Natuurlijk Kapitaal. Hiermee zijn voor een tweetal buurtjes hittestress voorspeld en de effecten van wijzigingen inzichtelijk gemaakt.

Eenzelfde effect zal ook voor andere buurtjes aan de orde zijn en niet wijzigen in de stap van VO naar DO. In het VO is gerefereerd aan een getalsmatige kader ‘basisveiligheidsniveaus Metropool Regio Amsterdam 2020’, met de aanbeveling de afweging te maken of dergelijke kaders passend zijn voor de gemeente Haarlem. Op 8 november is de ‘Richtlijn Klimaatadaptie (12 april 2021) gedeeld. Hierin zijn de onderstaande doelvoorschriften voor hitte opgenomen. Deze zijn verplicht bij nieuwbouw en streefwaarden bij bestaande bebouwing. Het DO voor IVORIM is niet in detail gereflecteerd op deze doelvoorschriften. De inschatting is dat het ontwerp invulling geeft voor de voorschriften A, B en D.

Tabel 3: Doelvoorschriften voor hitte

In het Voorlopig Ontwerp (VO) waren 689 parkeerplaatsen ingetekend. In het nu voorliggende aangepaste definitieve technisch ontwerp komen er in totaal 101 extra parkeerplaatsen bij ten opzichte van het VO. 66 van de 101 parkeerplaatsen worden toegevoegd vanwege de extra gehouden parkeertellingen in oktober en november 2021. Met de 35 extra parkeerplaatsen (ca. 5% extra) wil het college tegemoet komen aan de zorg van bewoners, ook al wordt hiermee het kader van het door de gemeenteraad onlangs vastgestelde mobiliteitsbeleid losgelaten en correspondeert deze aanvulling niet met het masterplan IVORIM. Concreet betekent het toevoegen van 101 parkeerplaatsen dat er 12 bomen minder worden geplant en 13 extra bestaande bomen moeten worden gekapt. 11

De materialisatie van de parkeervakken zal bestaan uit graselementen. Dit zorgt voor een groene uitstraling, waardoor de bijdrage op de reductie van hittestress aanwezig blijft. Ten opzichte van een volledig begroeid groenvak is de reductie in theorie wat minder, maar nog zeker aanwezig.

Droogte Op het thema ‘droogte’ is ingegaan door een interpretatie van de mate waarin regenwater en grondwater op jaarbasis wordt vastgehouden in het eigen gebied, voor het groen en/of het op peil houden van de grondwaterstand. De conclusie vanuit het VO was dat op jaarbasis 70% van het regenwater wordt vastgehouden in het gebied. In de stap van VO naar DO is her en der de vorm van de wadi bijgesteld; dit percentage wijzigt hierdoor niet. De materialisatie van de parkeervakken zal uit graselementen bestaan. Deze hebben als uitgangspunt eenzelfde doorlatendheid als de groenvakken. Dit betekent dat er geen verschil in de toegevoegde hoeveelheid regenwater aan de bodem verwacht wordt ten opzichte van het ontwerp, als gevolg van de extra parkeervakken.

Grondwatersituatie Op 10 november 2021 is de notitie Definitief rapport Grondwatermodel Haarlem BT72 RAP20160811.pdf’ (dd. 11 augustus 2016, Wareco) van de gemeente ontvangen. Hierin zijn de resultaten van een gebiedsdekkend rekenmodel voor de grondwaterstanden beschikbaar. In het navolgende is de impact op het ontwerp beschouwd. Op 24 november 2021 is het document ‘Eisenoverzicht 18052021 (1).xlsm’ gedeeld, vanuit waaruit wordt doorverwezen naar CM14 RAP20190315 rapportage uitgangspunten Drainage Ontwerp.pdf (ontvangen 29 november 2021). De op 26 januari 2022 ontvangen memo van Aveco de Bondt geeft een reflectie op een eerdere beschrijving van de grondwatersituatie. Deze reflectie is in deze paragraaf verwerkt. Uit de beschrijving van de huidige situatie (Klimaatplan SO 200922): De grondwatersituatie is bepaald op basis van literatuuronderzoek (Dinoloket) en veldonderzoek (januari en augustus 2020). Het oppervlaktewater (en daarmee het grondwater) wordt kunstmatig op een constant peil gehouden (boezem – en polderpeilen). Hierdoor worden geringe schommelingen in de grondwaterstand verwacht. Samengevat is voor Meerwijk een gemiddelde grondwaterstand vastgesteld tussen de -1,39 (zuidzijde) en -0,99m NAP (noordzijde). Het boezemwater heeft een streefpeil van -0,61m NAP. De grondwaterstanden liggen hier onder wat mogelijk duidt op: 1.

Een drainerende werking van de zandlagen richting de Meerwijkplas aan de zuidzijde. 2. Mogelijk drainerende voorzieningen in het gebied, zoals lekke riolen of drainage die op de riolering is aangesloten.

12

Uit de VO-notitie (Klimaatplan VO 210426) De gemeten doorlatendheid in de noordelijke buurtjes is gemeten op 6 en 7 augustus 2020, met de volgende resultaten: Tabel 4: Resultaten doorlatendheidsmetingen

Uit het Grondwatermodel Haarlem In de notitie Definitief rapport Grondwatermodel Haarlem BT72 RAP20160811.pdf’ (dd. 11 augustus 2016, Wareco) zijn de resultaten van een gebiedsdekkend rekenmodel voor de grondwaterstanden beschikbaar. Ingezoomd op de noordelijke buurtjes IVORIM zijn de volgende resultaatkaarten beschikbaar (zie tabel 4 gestippelde kaders). Te zien is dat voor de noordelijke buurtjes de hoge grondwaterstanden voor een groot deel zijn bepaald op -0,40m NAP, tot maximaal -0,20/0,00m NAP. Naar de zuidzijde loopt de grondwaterstand af naar -1,20m NAP. Het zuidelijk deel van IVORIM (onder de dikke lijn in de volgende figuur) is daardoor aangemerkt als potentieel kansrijk voor infiltratie van afgekoppeld hemelwater. De representatief lage grondwaterstanden in het onderzoeksgebied zijn volgens het grondwatermodel van Haarlem circa NAP -0,90 m in de noordelijke buurten en circa NAP -1,35 m in de zuidelijke buurten van het onderzoeksgebied.

13

Figuur 1: Berekende grondwaterstand (stationair) voor een natte(winter)periode die zich ongeveer eenmaal per jaar voordoet.

Vanuit hetzelfde model is het laagste grondwaterstand ingeschat op 1,5 tot 2m onder maaiveld, zie de volgende figuur. Vertaald naar NAP geeft dit een waarde van -1,40m NAP.

Figuur 2: Laagste grondwaterstand

Met het oog op klimaatverandering voorziet het grondwatermodel enerzijds in 5 tot 10cm grondwaterpeilstijging in een natte winter en anderzijds 5 tot 10cm verlaging in de zomer. Enerzijds is het dus 14

wenselijk de grondwaterpiek af te vangen met de voorgestelde drains, anderzijds zorgen wadi’s ervoor dat op jaarbasis zoveel mogelijk hemelwater in het gebied blijft en ten goede komt aan de grondwaterstand ten tijde van droogte.

Principe uitwerking drains In potentie kan de grondwaterstand volgens het model stijgen tot ruim -0,40m NAP in de noordelijke buurtjes. Voor de zuidelijke buurtjes is deze waarde ca. -1,00m NAP. Dit is lager dan de wadibodem en de vereiste ontwateringsdiepte. Wel is het zaak de grondwaterstand te beheersen. Dit kan door de aanleg van een drainage stelsel onder de wadi’s en de openbare ruimte en deze met een verzamelleiding aan te sluiten op oppervlaktewater. Hierdoor wordt een maximaal grondwaterpeil bewerkstelligd van -0,60m NAP. Eis is dat de drain 10cm onder de van nature laagste grondwaterstand moet worden aangebracht. Hiermee komt de aanlegdiepte van de drain op -1,50m NAP. De impact op het ontwerp is, dat er een drainagestelsel is voorzien, welke goed kan afvoeren op oppervlaktewater. De volgende figuur geeft de ontwerpprincipes van de drain in relatie tot de grondwaterstanden weer. Hiermee ligt de bovenkant van de drain ruim onder het instelniveau (75cm, vereist is >40cm).

Figuur 3 : Wadibodem DO

15

Drain onder de wadi’s De wadibodem varieert in het DO van -0,10 m NAP tot -0,20m NAP. Van hieruit en de voorgestelde opbouw (zie de dwarsprofielentekeningen en bovenstaande figuur), zijn prima wadi’s op te bouwen in het noordelijk deel. In het ontwerp is onder de wadi’s voorzien in een standaarddrain PE160mm, in een grindkoffer 0,5x0,5m. Alle drains zijn in het ontwerp voorzien van putten voor onderhoud, met zandvang van minimaal 0,20m diepte, een minimale interne doorsnede van 0,80m en een schuine invoerbuis mogelijkheid voor spuitunit. Voor de afvoer naar oppervlaktewater is in de noordelijke buurtjes voorzien in een drainageafvoerleiding, van oost naar west. De drains vanuit de wadi’s en de drains vanuit de buurtjes sluiten op deze leiding aan en voeren naar de Amerikavaart via een kruising met de Briandlaan. Op deze leiding is geen regenwater aangesloten, behoudens de overloop van de wadi’s bij zeer heftige buien (>70mm per uur). De drains onder de wadi’s in de zuidelijke buurtjes koppelen direct aan op de drains onder de openbare ruimte.

Drain onder de openbare ruimte In aansluiting op de bestaande situatie, is het advies onder de rijbaan eveneens een standaarddrain terug te leggen, om de groenvakken en waterpasserende parkeervakken voldoende droog te houden en de ontwateringsdiepte onder de rijbaan te bewerkstelligen. Qua afwatering en ondergrondse belemmeringen (boomwortels, plantvakken, afvalcontainers, lichtmasten), is dit de meest logische situering. In het ontwerp is onder de rijbaan, onder het cunet, voorzien in een standaarddrain PE160mm, aan te brengen in een grindkoffer 0,5x0,5m. Uitgaande van het genoemde instelpeil van -0,60m NAP, een maaiveldniveau van ca. +0,30m NAP en een opbolling van de grondwaterstand van maximaal 20cm, wordt voldaan aan de ontwateringseis van 70cm. Ook al deze drains zijn in het ontwerp voorzien van putten voor onderhoud, met zandvang van minimaal 0,20m diepte, een minimale interne doorsnede van 0,80m en een schuine invoerbuis mogelijkheid voor spuitunit. Bij kruising met een vuilwater- of gemengde riolering wordt de drainage gezinkerd. Per zinker wordt ten minste één put toegepast. Dit in verband met de bereikbaarheid van de leiding voor onderhoud. De andere zijde van de zinker wordt met twee bochtstukken van 45° gerealiseerd.

16

Instelputten en lozingspunten Het advies is de instelpunten uit te voeren in de vorm van een put met vaste drempel. De grondwaterstand in Meerwijk is immers de meeste tijd lager dan het boezempeil. Hiermee is de kans klein dat onbedoeld het instelpeil wordt gewijzigd en boezemwater naar het drainagestelsel stroomt. De laatste put van elk drainstelsel, vóór lozing op het oppervlaktewater, wordt voorzien van een vaste drempel conform onderstaande figuur.

Figuur 4: Vaste drempel drainstelsel

Op meerdere punten loost het drainstelsel op oppervlaktewater. Om te voorkomen dat het lozingspunt wordt vernield tijdens bijvoorbeeld het maaien van de oever of baggerwerkzaamheden, dient een uitstroomconstructie aan de eindbuis in het ontwerp opgenomen te worden. Bij voorkeur wordt een standaard uitstroomconstructie van riolering toegepast. Het materiaal kan worden afgestemd op de omgeving: beton of gemetseld. Omdat de drainageleiding in veel gevallen onder het oppervlaktewaterpeil wordt aangebracht, is bij de uitstroomvoorziening geen signalering nodig. Waar mogelijk is de uitstoomconstructie gecombineerd met de uitlaat van het hemelwaterstelsel en is de overloop van de drain aangesloten op de laatste benedenstroomse HWA-put.

Richtlijnen droogte In het VO is gerefereerd aan een getalsmatige kader ‘basisveiligheidsniveaus Metropool Regio Amsterdam 2020’, met de aanbeveling de afweging te maken of dergelijke kaders passend zijn voor de gemeente Haarlem. Op 8 november is de ‘Richtlijn Klimaatadaptie (12 april 2021) gedeeld. Hierin zijn de onderstaande doelvoorschriften voor droogte opgenomen. Deze zijn verplicht bij nieuwbouw en streefwaarden bij bestaande bebouwing.

17

Het VO voor IVORIM is reeds gereflecteerd op doelvoorschrift A, in onderhavige notitie is dat gedaan voor het DO. Bodemdaling wordt in het gebied niet verwacht (zie §2.6.1.1) waardoor voorschrift B voldoet. De inschatting is dat het ontwerp invulling geeft aan het voorschriften C.

Wateroverlast Richtlijnen wateroverlast In het VO is een uitgebreid overzicht opgenomen van de gehanteerde ontwerpeisen voor de riolering en afwatering. Op 8 november 2021 is de ‘Richtlijn Klimaatadaptie (12 april 2021)’ gedeeld. Hierin zijn de onderstaande doelvoorschriften voor droogte opgenomen. Deze zijn verplicht bij nieuwbouw en streefwaarden bij bestaande bebouwing.

Het DO is getoetst met een bui van 70mm conform voorschrift A. Hierbij is een integraal model (riool, maaiveld en oppervlaktewater) opgesteld met Deltares software om inzichtelijk te maken waar het water blijft. Uitgangspunt is dat de waterberging weer beschikbaar is in 24 tot 48 uur, door geleidelijke infiltratie naar de ondergrond. Dit geeft invulling aan de voorschriften A en B. Het ontwerp is gebaseerd op, en getoetst op, een maximale waterstand van 0,1m op de rijbaan en geen water tegen de gevels. Dit geeft invulling aan voorschrift C (met uitzondering van een controle van de elektrische installaties). Door het toepassen van waterpasserende verharding, groenstroken en wadi’s, is invulling gegeven aan voorschrift D. De richtlijnen geeft ook een uitwerking op onderdelen. In het navolgende is hierop ingegaan. 18

Dimensionering (Cursief is de tekst vanuit de richtlijnen, de tekst daaronder de toelichting daarop vanuit het DO). Riolering: Geen water op straat bij bui 09 uit de Kennisbank van stichting RIONED. Hierop is getoetst in het VO. Op 24 november 2021 is het document ‘Eisenoverzicht 18052021 (1).xlsm’ gedeeld. Vanuit dit document worden meer toetsingseisen gesteld aan de afvoercapaciteit van de riolen. Het DO is in onderhavig document getoetst; de kaarten met resultaten zijn als bijlagen bijgevoegd. De volgende tabel geeft de bevindingen samengevat weer: Eis De minimale waking tijdens bui 08 bedraagt circa 0,20 m Tijdens bui 09 mag geen water op straat voor komen

Bevindingen Het ontwerp voldoet.

Centrumbuurt 3 (Baden Powellstraat) laat water-op-straat zien. De rekenwaarden zijn enkele cm’s boven maaiveld; het ontwerp is hiervoor niet aanpast. De overige buurtjes voldoen. Tijdens bui 10 mag maximaal In alle buurtjes wordt bij deze extremen bui water-op-straat vanuit de gedurende circa 30 minuten riolering berekend. De maximale duur van de water-op-straat voor alle water op straat voor komen buurtjes minder dan 30 minuten, met uitzondering van Centrumbuurt 3 (Baden Powellstraat); hier is de rekenwaarde 32 minuten. Het ontwerp is hierop niet aangepast. Tabel 5: Toetsingseisen afvoercapaciteit riolen

Bovengrond: Geen schade in en aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen (plangebied en omgeving) bij een langdurige bui. Voor de langdurige neerslagreeks gebruiken we de onderstaande STOWA-buien 2014 (kolom Haarlem). Bij deze toetsing wordt beoordeeld of de omgeving geen nadelige effecten ondervindt van de aanpassingen. We gebruiken hiervoor de standaard STOWA-buien en zetten daar de met het hoogheemraadschap van Rijnland afgesproken toeslag op.

Een toetsing van de systemen met langdurige buien is niet gedaan. Het functioneren van de integrale afwatering voor stedelijk gebied, is gebaseerd op de extreme piekbui van 70mm. Tevens is het VO getoetst met piekbuien van 20mm en 90mm om een beeld te vormen van de gevoeligheid. In het DO zijn geen grote wijzigingen doorgevoerd. Enkele slokops in de wadi’s en in de openbare ruimte zijn toegevoegd, met een aansluiting op de HWA-overloopleiding, maken het afwateringssysteem meer robuust. Een hertoetsing heeft geen meerwaarde.

Omgang met water (Cursief is de tekst vanuit de richtlijnen, de tekst daaronder de toelichting daarop vanuit het DO) -

Altijd gescheiden houden van hemelwater/ afkoppelen van hemelwater. De voorzijde van de daken en de gehele openbare ruimte wordt afgekoppeld. De achterzijde van de daken en de daken van hoogbouw blijven aangesloten op het rioolstelsel. 19

-

Waar mogelijk infiltratie van hemelwater om lokaal te verwerken, echter alleen waar dit kan (geschikte ondergrond) en geen overlast geeft (op voldoende afstand van bebouwing, kwetsbaar groen en andere objecten die gevoelig zijn voor hogere grondwaterstanden). Toepassing van waterpasserende verharding in parkeervakken, infiltrerende groenstroken en aanleg van wadi’s zorgen voor verwerking op buurtniveau. Het oppervlakkig bergen en afvoeren van hemelwater stimuleren we en passen we toe waar dit mogelijk is (in vlak gebied over een afstand van maximaal 100 meter). Er is altijd inzicht nodig in de wijze waarop water over maaiveld stroomt. Water zoekt in principe bovengronds zijn weg, in de centrale buurtjes ondersteund door een hemelwaterriool. Het afstandscriterium is niet getoetst. Stroomroutes zijn verkend, de detailstromen zijn inzichtelijk te maken van het integrale rekenmodel (DHydro). Zorg voor voldoende hoogteverschil tussen vloerpeil en straatpeil, om te voorkomen dat water een pand instroomt (richtlijn is 20 cm). Dit criterium is niet in detail getoetst. In hoeverre water tijdens extreme buien de panden bereikt en met welke hoogte is in het VO inzichtelijk gemaakt van het integrale rekenmodel (DHydro). In het DO zijn slokops in de wadi’s en in de openbare ruimte toegevoegd, met een aansluiting op de HWAoverloopleiding, deze maken het afwateringssysteem meer robuust.

Een hertoetsing heeft geen meerwaarde. Opgaves worden in principe binnen het plangebied opgelost. Als dit niet mogelijk blijkt, dan kan worden bekeken of er in de omgeving een oplossing mogelijk is. Toepassing van klimaatbestendige verharding in parkeervakken, infiltrerende groenstroken en aanleg van wadi’s zorgen voor verwerking op buurtniveau.

-

-

-

Impact op wateroverlast Het aanbrengen van extra parkeervakken in het DO, uitgevoerd als graselementen, heeft een effect op de verwerking van hemelwater in de buurtjes ten opzichte van het ontwerp. Door de uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen, zal bij buien het water over een groter oppervlak zichtbaar op straat zal staan. Bij de groenstroken kan het eerste deel water namelijk altijd onder het rijbaanniveau verwerkt worden (zie onderstaand figuur)

-

Wordt: Maximaal 10cm waterstand boven de parkeervakken met een langzame infiltratie. Was: maximaal 20cm waterstand in de groenstroken met langzame infiltratie, maar hier is gerekend met 50% aan het oppervlak als gevolg van taluds en bomen.

In principe nemen de extra parkeerplaatsen de plek in van waterverwerking in het groen. Grofweg heeft dit niet veel invloed op de totale waterhuishouding, mits de parkeervoorzieningen als graselementen met voldoende waterdoorlatendheid worden gerealiseerd.

20

Waterhuishouding Beheersmaatregelen vanuit fasering Een vraag is of beheermaatregelen moeten worden getroffen in relatie tot de aanleg van hemelwaterriolering in de centrale buurtjes, en het creëren van nieuwe lozingspunten op het oppervlaktewater. Vanuit het oogpunt van de waterhuishouding, is het advies in ieder geval het oostelijk deel van de Geleerdevaart aan te passen. Voor een nog robuuster systeem helpt het de noodoverloop via de Albert Schweitzerlaan te realiseren. Het navolgende geeft hiervan de onderbouwing. Verkenning aanbod Voor de verkenning is bepaald welke verharde oppervlakken afvoeren naar het oppervlaktewatersysteem van de Geleerdevaart, en wat de peilstijging is bij de maatgevende bui van 70mm in één uur. De volgende tabel (volgende blz.) en onderstaande afbeelding geven dit beeld weer.

Figuur 4: afvoer verharde oppervlakken naar het oppervlaktewatersysteem van de Geleerdevaart

21

Gebied Centrumbuurtjes (3x) * Bestaande gebiedje noordzijde Bestaande verharding ‘eiland’ Wateroppervlak rondom ‘eiland’ Wateroppervlak Geleerde vaart oostelijk deel Wateroppervlak Geleerde vaart westelijk deel

Afvoerende oppervlak [m²] 37.496 4.008

Aanbod bij 70 mm [m³] 2.625 281

11.603 5.928

812 415

360

25

395

28

Totaal te verwerken Tabel 6: Peilstijging bij maatgevende bui 70mm/uur

4.185

* uitgaande van 100% daken laagbouw, 0% daken hoogbouw, 100% wegverharding en parkeren Impact Het ontwerp van de Geleerdevaart is toegevoegd aan het rioleringsmodel 1 van Meerwijk, zoals opgesteld voor de toetsing van het DO voor fase A. Maatgevend lijken de vlonders aan de noordzijde van het eiland. Vanuit de AHN4 is de hoogte hiervan ingeschat op +0,01m NAP. De inrit naar de parkeergarage ligt hoger dan de vloerpeilen van deze woningen. Hierdoor zal bij extreme neerslag de parkeergarage niet onderlopen, maar zal eerder water in de desbetreffende woningen treden. Dit betekent een maximaal mogelijke peilstijging van 0,62m (gerekend vanaf een streefpeil oppervlaktewater van -0,61m NAP). De kans op het onderlopen van deze bestaande woningen is ingeschat op ca. eens per 50 à 100 jaar. Gekeken is welke beheersmaatregelen getroffen kunnen worden om deze impact te beperken.

Figuur 5: Vlonders noordzijde eiland

Aanpassingen en functioneren Geleerdevaart Oost Het realiseren van de plas/dras- en waterfluctuatiezone langs de Geleerdevaart, zorgt ervoor dat overtollig water meer ruimte heeft en dat de peilstijging van het oppervlaktewater minder zal zijn. Wordt dit over het oostelijke deel van de Geleerdevaart gedaan, dan ontstaat extra ruimte voor waterberging. Hierdoor wordt de peilstijging ca. 0,40m bij deze extreme bui, tot een waterpeil van -0,20m NAP. Bij extreme neerslag blijf het oppervlaktewaterpeil hiermee onder het vloerpeil van de woningen. Het water stijgt in de bak van de Geleerdevaart en treedt direct uit zijn bak. Waar plas-draszones aanwezig zijn, loopt het water deze zone in waar het doorstijgt. Waar geen plas-draszones aanwezig zijn, stijgt het water tegen de groene taluds en keerwanden aan. Het systeem functioneert zoals ontworpen. Deze waterstand zorgt niet voor overlast. De volgende figuren geven dit principe weer. 1

Sobek 2.15, Deltares

22

Max. waterpeil -0,20m NAP

Peilfluctuatie ca. 0,90m grondwaterpeil -1,10m NAP

Basispeil -0,60m NAP

Figuur 6 : Geleerdevaart locatie en principe.

Het principe van een ‘bak’ blijft gehandhaafd om te voorkomen dat het oppervlaktewater uitzakt naar de bodem. Een minimaal boezempeil van -0,61m NAP is wenselijk als zichtwater voor de Geleerdevaart en de waterpartij rondom het winkelcentrum. Het waterpeil in de plas-draszone (wadi) fluctueert tussen het maximale waterpeil (-0,20m NAP, het boezempeil (-0,61m NAP) en de grondwaterstand (circa -1,10m NAP). In het DO is een constructieve uitwerking van het oostelijke deel van de Geleerdevaart toegevoegd. Hierin zijn de eerder genoemde principes ingepast in de beschikbare ruimte. Leidend voor het creëren van contouren voor de wadi en het plas-drasgebied zijn kroondiameters van bomen en de taluds. Beheer en onderhoud Over het beheer en onderhoud van de Geleerdevaart heeft een overleg plaatsgevonden met de gemeente en het Hoogheemraadschap van Rijnland op 3 maart 2022. De consequenties vanuit het ontwerp zijn opgenomen en toegelicht in het Beheerplan (bijlage 7). 23

Aanpassen Geleerdevaart west Het nu al aanpassen van het westelijk deel van de Geleerdevaart is niet mogelijk, omdat dit geen deel uitmaakt van het vastgestelde VO. Realiseren noodoverloop via de Albert Schweitzerlaan Een mogelijkheid voor een noodoverloop is te realiseren door een koppeling op de aanwezige HWA-riolering in de Albert Schweitzerlaan (in onderstaand figuur in blauw). Een afvoer richting de Amerikavaart is aanwezig, indien een koppeling wordt gemaakt. Verkenningen met hydraulische formules (Chezy) laten zien via dat deze leiding ca. 800 m³ overtollig hemelwater kan worden afgevoerd, waardoor de maximale peilstijging in de Geleerde vaart en de woningen aan de noordzijde van het eiland beperkt blijft tot -0,11m NAP. Onderstaand figuur geeft een uitsnede vanuit de Open Data van de gemeente Haarlem. Een koppeling tussen het oppervlaktewater en het bestaande hemelwaterriolering lijkt realiseerbaar. De noodoverloop krijgt dan een hoogte van -0,15m NAP en een breedte van 1,00m, en zal naar verwachting ca. eens per 25 à 50 jaar functioneren.

Figuur 7: Realiseren noodoverloop via de Albert Schweitzerlaan Advies Door de aanleg van hemelwaterriolering in de centrale buurtjes, worden nieuwe lozingspunten op het oppervlaktewater gecreëerd. Hierdoor zal een peilstijging ontstaan bij extreme neerslag. Zonder beheersmaatregelen is de kans aanwezig dat het oppervlaktewaterpeil boven het vloerpeil van enkele woningen uitkomt. Door herinrichting van het oostelijk deel Geleerdevaart wordt meer waterberging gecreëerd en is de peilstijging bij extreme neerslag acceptabel. Het advies is het oostelijke deel tegelijkertijd met fase A aan te passen. De noodoverloopmogelijkheid via het bestaande hemelwaterriool in de Albert Schweitzerlaan is te zijner tijd te realiseren. Bijkomend voordeel hiervan is, dat er een afvoerroute beschikbaar is tegen de tijd dat het westelijk deel van de Geleerdevaart wordt aangepakt zodra fase B in uitvoering komt.

Watergang Aziëweg Ten noorden van het plangebied wordt op termijn oppervlaktewater gerealiseerd, parallel aan de Aziëweg, door middel van een nieuwe watergang. De watergang zal aangesloten worden op de Amerikavaart en 24

waarschijnlijk een streefpeil krijgen van -0,61m NAP. Hierdoor zal de grondwaterstand ter plaatse lager worden, met ook enig effect op de grondwaterstanden van de noordelijke buurtjes (§2.1.4.). Naar verwachting zullen de drains nodig blijven, maar minder vaak een piek hoeven af te vangen. • Regenwater en grondwater wordt binnen het projectgebied IVORIM verwerkt conform de klimaatadaptieve richtlijnen (vasthouden – bergen – afvoeren), waardoor er in principe geen overtollig regenwater beschikbaar is voor eventuele doorspoeling of aanvulling van de beoogde watergang. • Vanuit Meerwijk zal de afvoer van water naar het Aziëpark gering zijn. Het technische DO voorziet in het doortrekken van een HWA-leiding (Ø400mm) buiten het plangebied op een bob-hoogte van 1,65m NAP, ten noorden van het Spijkerboorpad. De volgende figuur (zie onderstaand) geeft dit weer met een rode pijl (De uitvoering van deze leiding buiten de scope van IVORIM wordt niet door het project IVORIM gerealiseerd). • In buurt 4 Montessoristraat, wordt de drain-/afvoerleiding aangepast ervan -1,50m NAP naar -1,57m NAP, tot en met de aansluiting op het Spijkerboorpad (blauwe pijl), om op termijn de aansluiting naar de Aziëweg en de nieuwe watergang mogelijk te maken). Die biedt flexibiliteit voor het in een later stadium al dan niet mogelijk maken van een afvoer vanuit Meerwijk.

Figuur 8: Koppeling Aziëpark

Riolering en afwatering HWA Nieuwe lozingspunten De nieuwe lozingspunten van de te realiseren hemelwaterriolen op het oppervlaktewater zijn in gezamenlijk overleg met de gemeente en het hoogheemraadschap doorgenomen op 15 november 2021. Tevens is de beoogde werking en peilfluctuatie van de Geleerdevaart toegelicht. Hoogheemraadschap van Rijnland buigt 25

zich nog in meer detail over de stukken en geeft een reactie. Conform de eisen dienen locaties van lozingen op oppervlaktewater met een betonnen instelput te worden uitgevoerd, indien nodig met opzetstukken. Aangezien er geen waterstanden in de hemelwaterriolen ingesteld hoeven te worden, is voorzien in een vrije uitstroming op een peil van -0,60m NAP, middels standaard betonnen uitstroombakken. De uitstroomvoorziening van het nieuwe lozingspunt op de Geleerdevaart is nader uitgewerkt en aangegeven in bijlage 4, samen met de herinrichting van dit oppervlaktewater en de plas-draszone. Uitgangspunten en rekenwaarde verhard oppervlak Uitgangspunt is, dat zoveel als mogelijk verhard oppervlak wordt afgekoppeld. Dit is in het DO niet gewijzigd ten opzichte van het VO.