20220987235 2. Bijlage 1 Stedenbouwkundig Programma van Eisen Prinses Beatrixplein, d.d. 19 augustus 2022

In opdracht van Gemeente Haarlem

In dialoog met Dreef Beheer B.V. en Pré Wonen

Samengesteld door:

Voorheen BFAS

De Ruyterkade 107 1011 AB Amsterdam T: 020 - 53 53 070 E: info@studiovinke.nl www.studiovinke.nl

95

11. Bijlagen

11.1.

Beleidskaders

11.1.1. Omgevingsvisie Haarlem 2045 versterken van het tien-minuten-netwerk, het versterken van de boezemwaterstructuur, het versterken van het ecologische netwerk en het zetten van stappen in de mobiliteitstransitie door fiets- en parkeergelegenheden te concentreren in wijkhubs. Het Beatrixplein is één van de icoonprojecten uit de omgevingsvisie van Haarlem.

Jaar publicatie: 2020 Bron: Gemeente Haarlem Het Beatrixplein is een belangrijke schakel in het sociale weefsel van Haarlem Oost. Door de centrale ligging in de wijk is het gebied zeer kansrijk om verder te ontwikkelen als hart van de wijk. Een nieuw vitaal wijkwinkelcentrum, de bijdrage aan het sociaal weefsel in de wijk en het bouwen aan een vitale en zorgzame buurt staat daarom centraal. Dat wil zeggen dat het Beatrixplein zelf een ontmoetingsplek moet worden waar wonen en werken worden aangevuld met een sterk sociaalmaatschappelijk voorzieningenaanbod en waarin de publieke ruimte een belangrijke rol vervult als levensader in de wijk. Daarnaast biedt de ontwikkeling van het plein, in combinatie met de Prinses Beatrixdreef, de groene omgeving van het Reinaldapark en de nabijheid van Station Haarlem-Spaarnwoude ook kansen met betrekking tot gezondheid, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit. Het gaat bijvoorbeeld om het 97

ossierstatus:

geheel onherroepelijk in werking

11.1.2. Bestemmingsplan Zomerzone Noord •

de barrièrewerking die uitgaat van de Prins Bernhardlaan

•

de beperkte ruimtelijk relatie tussen Parkwijk en de Zuiderpolder

•

het vergroenen van de groenarme buurten

Het stedenbouwkundig hoofduitgangspunt voor het plangebied is het behoud van de bestaande structuur. Het gebied heeft voornamelijk een woonfunctie en deze blijft ook behouden. De bestaande gronden en bestemmingen worden grotendeels conform het huidige gebruik bestemd. Dit neemt niet weg dat zich desondanks ontwikkelingen voor kunnen doen die passend zijn binnen de beschreven beleidskaders. Op verscheidene plekken, waar dat stedenbouwkundig niet bezwaarlijk is of sprake is van een historisch gegroeide situatie, worden extra bebouwingsmogelijkheden mogelijk gemaakt. Functioneel In de buurten rondom de binnenstad wordt functiemenging beoogd. Wonen is echter veruit de

Jaar publicatie: 2012

meest voorkomende functie binnen het plangebied. Op

Bron: Gemeente Haarlem

een aantal plaatsen zoals rond het Prinses Beatrixplein en het van Zeggelenplein, vindt men een concentratie

Het vigerende bestemmingsplan is consoliderend van

voorzieningen, al dan niet in combinatie met wonen

aard, waarbij behoud en versterking van de huidige

op verdiepingen. Uitgangspunt is dat het plangebied

voornamelijk een woonbuurt Met op name op locaties uitgangspunt is. Dit betekent dat in worden principeontleend aan, sclaimer:situatie Er kunnen op geen enkele wijze rechten noch aanspraak gemaaktblijft. worden inhoud van deze afdruk. Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van deze afdruk de grootst mogelijke die gunstig liggen ten opzichte van voorzieningen, dient bestaande bestemmingen en bouwregels in het rgvuldigheid wordt betracht, bestaat de mogelijkheid dat bepaalde informatie (na verloop van tijd) verouderd is voorrang gegeven te worden bestemmingsplan zijn overgenomen. Wel wordt een niet (meer) correct is. Het Kadaster is niet aansprakelijk voor de eventuele schade die zou kunnenaan woningen voor ouderen. ortvloeien uit het gebruik van gegevens van de afdruk. Detailhandels-voorzieningen zijn geconcentreerd langs de aantal herontwikkelingen mogelijk gemaakt gericht op kwaliteitsverbetering. Voor toekomstige ontwikkelingen

Amsterdamstraat en aan het Prinses Beatrixplein. Nieuwe

dienen afzonderlijke juridische procedures c.q. een nieuw

winkelvestigingen dienen in deze winkelconcentraties

bestemmingsplan, dan wel omgevingsplan te worden

gevestigd te worden. Door het gehele gebied heen zijn

opgesteld. Toch bevat het bestemmingsplan een visie op

diverse maatschappelijke voorzieningen aanwezig. Meer

de toekomstige ontwikkeling in het plangebied, die zijn

dan aan uitbreiding van het huidige voorzieningenniveau,

betrokken bij het voorliggende plan.

bestaat er behoefte aan clustering van maatschappelijke

Pagina 1 van 2

voorzieningen. Tevens dient er ingezet te worden op

Stedenbouwkundig

multifunctionele accommodaties. Een voorbeeld is de

Op enkele plaatsen in het plangebied is sprake van

brede school die ook bijvoorbeeld een kinderdagverblijf,

behoefte aan verbetering van de vormgeving of gebruik

voor- en naschoolse opvang en welzijn accommodeert.

van de ruimte. Verbetering kan plaatsvinden middels

Eén en ander wordt in het bestemmingsplan mogelijk

kleinschalige ingrepen, herstructurering of herinrichting.

gemaakt door een gespecificeerde omschrijving van de

De belangrijke stedenbouwkundige aandachtspunten in

functie maatschappelijke doeleinden.

dit gebied zijn o.a.:

98

11.1.3. Structuurvisie Openbare Ruimte •

Versterken van de openbare ruimte voor stadsnatuur en ecologische potenties als meerwaarde voor recreatie, leefbaarheid en een aantrekkelijke omgeving.

•

Versterken van de hoofdbomenstructuur en een gevarieerd patroon van gezonde straatbomen.

•

Klimaatadapatieve maatregelen als natuurlijke vorm van koeling, waterbuffer en tegelijk als kans de belevingswaarde van de openbare ruimte te verhogen.

•

Goede toegankelijkheid, veilige en aantrekkelijke (recreatieve) looproutes door de wijk naar de aanwezige voorzieningen (winkelcentrum, school sportzaal, HOV-halte(s), de binnenstad en het Reinaldapark. De oversteekbaarheid van onder andere Prins Bernhardlaan voor de voetgangers, fietsers en minder validen is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

• Jaar publicatie: 2017

De fiets binnen de stad. Het parkeren van fietsen verdient speciale aandacht. Niet alleen daar waar mensen wonen, maar ook bij de aanwezige

Bron: Gemeente Haarlem

voorzieningen. Voor de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte is het belangrijk dat fietsparkeren

In de SOR heeft de gemeenteraad de

goed wordt geregeld. Bij grote vraag naar

ontwikkelingsrichting van de openbare ruimte vastgelegd.

fietsparkeren gaat de voorkeur uit dit niet op straat op

Het is belangrijk dat er in de stad meer ruimte komt

te lossen.

voor groen en water en voor fietsers en voetgangers. •

Het naoorlogse Prinses Beatrixplein is aangewezen als

Inzetten op duurzame mobiliteitstransitie, waarbij

stedelijk gebied. De belangrijkste punten uit de SOR voor

de auto is te gast. Duurzame mobiliteit kan worden

Prinses Beatrixplein zijn:

bereikt door directe, aangename en comfortabele

•

routes voor voetgangers en fietsers in wijk te

Verbeteren van de verblijfskwaliteit, zodat bewoners

realiseren.

zich er thuis voelen, ondernemers zich graag vestigen in het winkelcentrum en Haarlemmers er met plezier gebruik van maken. Voldoende ruimte om te ontmoeten, genoeg speelruimte, schoon en (sociaal) veilig. •

Recreatieve mogelijkheden en routes. Trottoirs zijn aangename plekken om te verpozen en te spelen. Pleinen, hoven en de dreef zijn verblijfsruimtes die op meerdere manieren voor verschillende gebruikers bruikbaar. In de openbare ruimte zijn er voldoende mogelijkheden om te bewegen en speelmogelijkheden. 99

11.1.4. Nota ruimtelijke kwaliteit waterstructuren die een positieve bijdrage leveren aan de openbare ruimte. Er zijn vrijheden in stratenpatroon, bouwbloktype of architectonische uitwerking. Bij transformatie is duurzaamheid (waterhuishouding, materiaalkeuze etc.) een nieuwe opgave. Prins Bernhardlaan: Lange Lijn De lange lijnen hebben in de Beoordelingskaders Ruimtelijke Kwaliteit een ‘bijzondere regie’ die uitgaat van een verscherpte aandacht voor de zichtbaarheid aan de lange lijn of op de bijzondere plek, terwijl het bouwwerk tegelijkertijd een relatie houdt met de achterliggende buurt. De overgang van bebouwing naar openbare ruimte is van groot belang, omdat de lange lijnen en bijzondere plekken en pleinen veel bezocht worden. De eenheid in de lengterichting moet zichtbaar worden gemaakt door middel van inrichting. De lange lijnen in de stad zijn ook een verbijzondering ten opzichte van het weefsel.

Jaar publicatie: 2012 Bron: Gemeente Haarlem

2.4 Nota Ruimtelijke Kwaliteit

2.5 Notiti

De Nota Ruimtelijke Kwaliteit bestaat uit een integrale stadsbrede Visie op Ruimtelijke Kwaliteit en een beoordelingskader voor de bebouwde en onbebouwde omgeving. De nota merkt 2.4 Nota Ruimtelijke Kwaliteit De Nota Ruimtelijke Kwaliteit bestaat een integrale het plangebied aan uit als onderdeel van de ‘stad in transformatie’. Notadelen Ruimtelijke uit een integrale stadsDit zijn relatief De jonge vanKwaliteit de stadbestaat die klaar zijn voor een stads¬brede Visie op Ruimtelijke Kwaliteit en waar eenKwaliteit brede Visieplekken op Ruimtelijke en te eenkiezen beoordelingskader nieuw stedelijk milieu; nog iets valt. Het voor de bebouwde en onbebouwde omgeving. De nota merkt beoordelingskader van transformatieregie bevat diverse criteria het plangebied aan als onderdeel van de ‘stad in transformatie’. beoordelingskader voor de onbebouwde aanbebouwde bouwkundige enen architectonische Dit zijn relatief jonge delen vaningrepen de stad diedie klaarmeegenozijn voor een nieuw stedelijk milieu; plekken waar ietsop te het kiezen valt. Het worden in de ontwerpfase. De nog visie gebeid omgeving. De nota merktmen hetmoeten plangebied aanvanals beoordelingskader transformatieregie bevat diverse criteria is als volgt samengevat:

In Haarlem w hoger dan 10 wordt gesteld 2.5 Notitie Hoogbouwpri hoogbouw is In Haarlem wordt hoogbouw gedefini toonbaar kw hoger dan 10 bouwlagen, vanaf 30 me verstedelijkin

wordt gesteld dat verstedelijking niet h hoogbouw is en dat hoogbouw alleen • toegevoegd Toevoegea toonbaar kwaliteit wordt verstedelijking ook een• ander motief b Duurzaam

aan bouwkundige en architectonische ingrepen die meegeno-

• • • • • •

men moetenDit worden in derelatief ontwerpfase. De visie op het gebeid onderdeel van de ‘stad inStad transformatie’. zijn in transformatie is als volgt samengevat:

De gemeente stuurtvoor hier door middel van gebiedsvisies waarin jonge delen van de stad die klaar zijn een nieuw Stad in transformatie

de bestaande en de nieuwe kwaliteiten van bebouwing en de De gemeente stuurt hier door middel van gebiedsvisies waarin

openbare ruimte in samenhang metvalt. de bredere worde bestaande en de nieuwe kwaliteiten bebouwing en de stedelijk milieu; plekken waar nog iets te kiezen Hetvancontext,

optimale resu

De volgende kansen die worden gedefi passing zijn op het plangebied. De volgende Kansen om d.m.v. hoogbouw:

passing zijn o

Kansen om d • de samenhang op hoger schaalnive • de aan de wijken grenzende ruimte leesbaarheid en ruimtelijke samen transformatie regie (Nota Ruimtelijke Kwaliteit, 2012) • de samen • een nieuwe identiteit te geven aan

transformatie regie (Nota Ruimtelijke Kwaliteit, 2012)

De lange lijnen hebben in de Beoordelingskaders Ruimtelijke

Kwaliteit een ‘bijzondere regie’ die uitgaat van een verscherpPrins Bernhardlaan: Lange Lijn te aandacht voor de zichtbaarheid aan de lange lijn of op de De gemeente stuurt hier door vaninplek, gebiedsvisies De langemiddel lijnen bijzondere hebben deterwijl Beoordelingskaders Ruimtelijke het bouwwerk tegelijkertijd een relatie houdt met deregie’ achterliggende buurt.van De overgang van bebouKwaliteit een ‘bijzondere die uitgaat een verscherpwaarin de bestaande en de nieuwewing kwaliteiten van openbare ruimte is van de lange te aandacht voor denaar zichtbaarheid aan de groot langebelang, lijn ofomdat op de lijnen en bijzondere plekken en pleinen veel bezocht worbijzondere plek,den. terwijl het bouwwerk tegelijkertijd een relatie De eenheid in de lengterichting moet zichtbaar worden bebouwing en de openbare ruimte in samenhang met van bebouhoudt met de achterliggende buurt. De overgang gemaakt door middel van inrichting. De lange lijnen in de stad zijn ookruimte een verbijzondering tenbelang, het weefsel. wing naar openbare is van groot omdat de lange de bredere context, worden verbeeld en toetsbaar opzichte van lijnen en bijzondere plekken en pleinen veel bezocht worDe eenheid in de lengterichting moet zichtbaar worden gemaakt. De lange lijnen den. vormen in deze stadsdelen gemaakt door middel van inrichting.

De lange lijnen in de stad zijn ook een verbijzondering ten opzichte van een specifieke stedenbouwkundige ontwerpopgave. In het weefsel.

Strokenbouw (1960-1975) Hoofdstructuur van doorgaande wegen, daaraan gekoppeld woonstraten en –hoven, winkelpleinen en andere voorzieningen. Nauwe samenhang tussen openbare ruimte, bebouwing en groen. Stroken of haken rondom zichtbaar vanuit de openbare ruimte, met heldere volumes en sobere en terughoudende architectuur. Strokenbouw (1960-1975)

• de aan de

Refererend aan de Structuurvisie word leesbaarh ken om “contrasten in•de stad te b eenaan nieuw knooppunten vorm te geven als ruimte den die zich onderscheiden van hun om Hoofdstructuur van doorgaande wegen, daaraan gekoppeld woonstraWoonerven (1975-1985) a om het versterken vanRefererend markante plekk ten en –hoven,van winkelpleinen en andere voorzieningen. Nauwe samenVertakte plattegrond verkeersluwe wegen, eindigend in woonerven. Verspringende rooilijnen en hoven leiden tot besloten karakter. in de stad zoals: hang tussen openbare ruimte, bebouwing en groen. Stroken of haken ken om “cont Verschillende typen woningen, vaakde rijtjes of ensembles, zonder dui-heldere volumes en rondom zichtbaar vanuit openbare ruimte, met delijke voor- en achterkant. Bewust ontworpen geleidelijke overgang knooppunten sobereprivé. en terughoudende architectuur. openbaar1. in de as van een grote weg den die zich o 2. op een belangrijk kruispunt Woonbebouwing 1985 Woonerven na (1975-1985) Terug naar de ‘straat’ met duidelijk onderscheid openbaar – privé. Steomwijk hetofverst stad Vertakte plattegrond van verkeersluwe eindigend in wooner-3. bij de entree van een denbouw, architectuur en inrichting van de openbarewegen, ruimte hangen ruimtes ven. Verspringende rooilijnen enspecifieke hoven leiden tot De besloten karakter.4. aan belangrijke openbare in de stad zoa nauw samen.

Omgaan met het (historisch) van de plek. openbare ruimte is stenig. bestaat uitrijtjes goed herkenbare Verschillende typenBebouwing woningen, vaak of ensembles, zonder dui-5. rondom OV knooppunten grote gehelen. Daarvan is de vormgeving uitgesproken en zeer divers. delijke vooren achterkant. Bewust ontworpen geleidelijke overgang6. rondom centra van voorzieningen openbaar- privé. 1. in de asterrv Divers 7. herontwikkeling eigenstandige

gebieden met transformatie regie mogen ontwikkelingen

Stratenpatroon en bebouwing zijn weinig coherent. Meestal gaat het omWoonbebouwing een ouder gebied dat na al ingrijpend 1985 is veranderd en waaraan vaak nog wordt gewerkt.

van grotere woonbuurten zich onderscheiden van

Terug naar de ‘straat’ met duidelijk onderscheid openbaar – privé. Stedenbouw, architectuur en inrichting van de openbare ruimte hangen Bedrijven/kantoorgebied Hoofdontsluitingsweg en daaropmet aantakkende secundaire specifieke wegen. nauw samen. Omgaan het (historisch) van de plek. De Weinig aandachtruimte voor deis openbare Vooral solitaire gebouwen, openbare stenig.ruimte. Bebouwing bestaat uit goed herkenbare soms een clustering van volumes. Grote variatie aan kleur- en materigrote gehelen. is deenvormgeving aalgebruik, detailleringDaarvan meestal sober doelmatig. uitgesproken en zeer divers.

hun stedenbouwkundige context. Bij strokenbouw en woonerven wordt bij grootschalige transformatie

Stedelijk Diversgroen Grote stadsparken/bossen die als recreatiegebied fungeren, begraafStratenpatroon en bebouwing zijndaarin weinig coherent. Meestal gaat het plaatsen, sportcomplexen. Groen gebied met incidentele, om een ouder Daarin gebied datdiversiteit al ingrijpend is veranderd solitaire bebouwing. grote in afmeting, vorm en en waaraan vaak uitwerking. Bebouwing vaak kleinschalig, onopvallend en sober, maar nog wordt gewerkt. elders representatief en grootschaliger.

uitgegaan van behoud van bestaande groen- en 100

Op specifieke

Op specifieke plekken le in de stad kan h toevoeging le toevoeging vormen.een Voorwaarde hie verrijking een verrijking is voor de stad, maar oo ingepast in zi ingepast in zijn omgeving en de negati omgeving omgeving beperkt blijven. Ten slottebe is van het gebouw van groot De van belang. het gebo helpen bij een zorgvuldige afweging va helpen bij ee optimale resultaat. Hierbij wordt een s

CONCEPT

CONCEPT

ruimte in samenhang de bredere context, worden verbeeld enopenbare toetsbaar gemaakt. De met lange lijnen vormen in verbeeld en toetsbaar gemaakt. De lange lijnen vormen in deze stadsdelenden een specifieke stedenbouwkundige ontwerbeoordelingskader van transformatieregie diverse deze stadsdelenbevat een specifieke stedenbouwkundige ontwerpopgave. In gebieden transformatie regie mogen ontwikpopgave.met In gebieden met transformatie regie mogen ontwikvan grotere zich onderscheiden vanvan hun kelingenwoonbuurten van grotere woonbuurten zich onderscheiden hun criteria aan bouwkundigekelingen en architectonische ingrepen stedenbouwkundige Bij strokenbouw en woonerven stedenbouwkundige context. Bijcontext. strokenbouw en woonerven wordt bij grootschalige transformatie uitgegaan van behoud bij grootschalige transformatie uitgegaan die meegenomen moetenwordt worden in de ontwerpfase. Devan behoud van bestaande groen- en waterstructuren die een positieve van bestaande bijdrage groen- leveren en waterstructuren die een positieve aan de openbare ruimte. Er zijn vrijheden in visie op het gebied is als bijdrage volgt samengevat: bouwbloktype of architectonische uitwerking. leverenstratenpatroon, aan de openbare ruimte. Er zijn vrijheden in Bij transformatie is duurzaamheid (waterhuishouding, materistratenpatroon, bouwbloktype of architectonische uitwerking.

aalkeuze etc.) een nieuwe opgave. Bij transformatie is duurzaamheid (waterhuishouding, materiStad in transformatie aalkeuze etc.) een opgave. Prinsnieuwe Bernhardlaan: Lange Lijn

• Kwalitatie

Toevoegen van nieuwe woonmilieu • Levendigh Duurzaamheid en leefbaarheid • Oriëntatie Kwalitatieve buitenruimte Levendigheid op straat • Intensief Oriëntatie in de stad Intensief grondgebruik

10

Bedrijven/kantoorgebied Hoofdontsluitingsweg en daarop aantakkende secundaire wegen. Weinig aandacht voor de openbare ruimte. Vooral solitaire gebouwen, soms een clustering van volumes. Grote variatie aan kleur- en materiaalgebruik, detaillering meestal sober en doelmatig.

2. op een be 3. bij de ent 4. aan belan 5. rondom O 6. rondom c 7. herontwi