20220053240 4. Bijlage 3 Uitvoeringsafspraken Gewoon in de Wijk

Uitvoeringsafspraken Gewoon in de Wijk

4 maart 2022 Gemeente Haarlem

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5

2.

Uitvoering passende ondersteuning voor alle inwoners

6

2.1

Voor alle inwoners

6

2.2

Zorgen voor een veilige leefomgeving

6

2.3

Preventief en outreachend werken

6

2.4

Bemoeizorg

7

3.

4.

5.

6.

Uitvoering Sociale Basis

8

3.1

Lichamelijk en sociaal redzaam

8

3.2

Praktisch redzaam

9

3.3

Samenredzaamheid

10

3.4

Participatie

11

Uitvoering Sociaal Wijkteam

14

4.1

Herkenbare en toegankelijke ondersteuning in de wijk

14

4.2

Informatie en advies

14

4.3

Handelen met een brede blik

14

4.4

Stevige regievoering

15

4.5

Continuïteit van ondersteuning

15

Uitvoering Aanvullende ondersteuning

17

5.1

Ondersteuningsplan

17

5.2

Persoonsgebonden budget

18

5.3

Eigen bijdrage

18

Samenwerking op grensvlakken

19

6.1

Begeleiding bij een zintuigelijke beperking

19

6.2

Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang

19

6.3

Diversiteit en inclusie

20

2

6.4

Inburgering voor statushouders

20

6.5

Jeugddomein en begeleiding van gezinnen

20

6.5.1

Ondersteuning op scholen

20

6.5.2

Ondersteuning aan gezinnen

20

6.5.3

Ondersteuning aan jongeren in het veiligheidsdomein

20

6.6

6.7

7.

Maatwerkvoorzieningen Wmo

21

6.6.1

Kortdurend Verblijf

21

6.6.2

Huishoudelijke ondersteuning

21

Medisch domein

21

6.7.1

Geestelijke gezondheidszorg

21

6.7.2

Huisartsen

22

6.7.3

Verslavingszorg

22

6.7.4

Wijkverpleging

22

6.7.5

Zorg vanuit de Wet langdurige Zorg

22

6.8

Onafhankelijke cliëntondersteuning

22

6.9

Ondernemers

22

6.10 Onderwijs

22

6.11 Rondkomen en schuldenvrij leven

23

6.12 Werk en inkomen

23

6.13 Woningcorporaties

24

6.14 Zorg en veiligheid

24

6.14.1

Crisisdienst

24

6.14.2

Levensloopaanpak (ketenveldnorm)

24

6.14.3

Meldpunt Zorg en Overlast

24

6.14.4

(O)GGZ-keten

25

6.14.5

Veilig thuis

25

6.14.6

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGZ)

25

6.14.7

Wet zorg en dwang

25

Kwaliteit

26

7.1

Omgaan met gegevens

26

7.3

Klankbordgroep inwoners

27

7.4

Klachten en geschilbeslechting

27

7.5

Bezwaren

27

7.6

Toezicht op kwaliteit

28

7.7

Fraude

28

3

8.

9.

7.8

Inzet buiten kantooruren

28

7.9

Inzet van onderaannemers

28

7.10 . Social Return On Investment

29

7.11 . Duurzaamheid

29

Partnerschap

30

8.1

Risicodossier

30

8.2

Monitoring en verantwoording

31

Budget en vastgoed

33

9.1

33

9.2

Budget 9.1.1

Wijze van betaling, aanvragen en verplichtingen

33

9.1.2

Aanpak budgetbepaling

33

9.1.3

Start- en implementatiebudget

34

9.1.4

Recht- en doelmatige inzet van gemeenschapsgeld

34

Vastgoed

34

4

1.

Inleiding De gemeente Haarlem heeft [naam opdrachtnemer] de opdracht gegeven om passende ondersteuning te organiseren voor haar inwoners, middels de dialooggerichte aanbesteding ‘Gewoon in de Wijk’. De gemeente en [naam opdrachtnemer] hebben gezamenlijk tot doel om goede en passende ondersteuning te bieden aan de inwoners van de gemeente Haarlem. Daarbij staat de leefwereld van de inwoner centraal en wordt ondersteuning geboden op maat, tijdig, integraal en dichtbij huis. Voor de uitvoering van de opdracht gelden de volgende uitgangspunten:     

Werken vanuit het perspectief van de inwoner Benutten van de kracht van de wijk Samenhangende aanpak zonder schotten en kolommen Samenwerken met alle betrokkenen, met respect voor ieders rol en belang Organiseren van doelmatige inzet van ondersteuning en kostenbewustzijn

Dit document bevat de uitvoeringsafspraken voor uitvoering van de opdracht ‘Gewoon in de Wijk’. Deze opdracht omvat het uitvoeren van de Sociale Basis, het Sociaal Wijkteam en de Aanvullende ondersteuning. De Uitvoeringsafspraken vormen een bijlage bij de Uitnodiging tot Inschrijving ‘Gewoon in de Wijk’, net als de Overeenkomst, het formele contract tussen [naam opdrachtnemer] en de gemeente Haarlem. De Uitvoeringsafspraken zijn aanvullend op het Preselectiedocument ‘Voorzieningen Gewoon in de Wijk’, het Selectiedocument ‘Voorzieningen Gewoon in de Wijk’ en op de Uitnodiging tot Inschrijving ‘Gewoon in de Wijk’.

5

2.

Uitvoering passende ondersteuning voor alle inwoners In dit hoofdstuk zijn de afspraken beschreven waar in alle onderdelen van de opdracht (Sociale Basis, Sociaal Wijkteam en de Aanvullende Ondersteuning) aan moet worden voldaan.

2.1 Voor alle inwoners Gewoon in de Wijk is er voor alle inwoners1, van jong tot oud, met diverse culturele achtergronden of seksuele geaardheid, en inwoners met een licht verstandelijke beperking, een haperend brein, psychosociale problemen, een lichamelijke of zintuigelijke beperking of andere problemen. Hierbij geldt dat:  

Het samenwerkingsverband de plicht heeft om alle inwoners die een vraag om ondersteuning hebben te accepteren. Inwoners een behoefte aan ondersteuning telefonisch, schriftelijk of digitaal kunnen melden bij alle onderdelen van de opdracht.

2.2 Zorgen voor een veilige leefomgeving Het samenwerkingsverband heeft in alle onderdelen in de uitvoering van de opdracht oog voor een veilige leefomgeving van inwoners. Indien passend zorgt het samenwerkingsverband voor consultatie, advies en verwijzing naar passende samenwerkingspartners in de zorg en behandeling zoals beschikbaar via de Zorgverzekeringswet of Jeugdhulp. Daarnaast past het samenwerkingsverband de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling toe en heeft bij het bieden van ondersteuning aandacht voor de inwoner in de thuissituatie en een gezond ontwikkelingsklimaat voor kinderen en jeugdigen.

2.3 Preventief en outreachend werken Het samenwerkingsverband werkt in alle onderdelen van de opdracht preventief en outreachend. Deze werkwijze draagt bij aan het voorkomen van vragen en problemen door inzet van zo licht mogelijke ondersteuning waar dat kan en meer specialistische ondersteuning waar nodig. Outreachend werken gaat over het actief bereiken van inwoners door aanwezig te zijn op plekken waar inwoners zich ophouden. Er worden signalen opgehaald uit de wijk en het samenwerkingsverband gaat op signalen van of over inwoners af. Het samenwerkingsverband is er daarmee ook voor inwoners: 

die door beperkingen en omstandigheden hun vraag niet kunnen stellen;

1 Spaarndam-West hoort ook bij Haarlem. Ondersteuning voor de inwoners van Spaarndam-West valt daarom binnen

de scope van de opdracht. Verder zijn er geen afspraken tussen gemeenten over ondersteuning in grensgebieden, bijvoorbeeld met Haarlemmermeer. De aangrenzende gemeenten zijn wel geïnformeerd over Gewoon in de Wijk.

6

  

waar andere inwoners of verwijzers zorgen over hebben; die een drempel ervaren om ondersteuning of activiteiten aangeboden te krijgen; die een informatieachterstand hebben doordat zij niet weten wat er mogelijk is of door laaggeletterdheid of taalbarrières.

2.4 Bemoeizorg Soms is in onderdelen van de opdracht meer proactieve ondersteuning nodig: het bieden van bemoeizorg2. Dat houdt in:

  

aanwezig zijn en blijven in het publieke domein én op andere plaatsen waar en wanneer een inwoner geen gebruik wil maken van of niet bereikt wordt terwijl hier wel aanleiding voor is; gevraagd én ongevraagd contact leggen en dit contact onderhouden, waardoor het een constante factor is in de leefwereld en leefomgeving; ondersteuning bieden op een of meer leefdomeinen, als inwoners de weg naar verdere ondersteuning of activiteiten niet kunnen, durven of willen vinden.

2

Zie paragraaf 6.14.4. voor de afbakening tussen bemoeizorg binnen Gewoon in de Wijk en bemoeizorg door de GGD.

7

3.

Uitvoering Sociale Basis Het samenwerkingsverband geeft uitvoering aan de Sociale Basis conform de beschrijving in de Uitnodiging tot Inschrijving. Binnen het onderdeel Sociale Basis wil de gemeente de hierna volgende specifieke afspraken maken. Daarbij wordt de thematische indeling van de beleidsdoelen uit de Uitnodiging tot Inschrijving gehanteerd3.

3.1 Lichamelijk en sociaal redzaam In de opdracht Gewoon in de Wijk gaat het lichamelijk en sociale redzaam zijn over het voorkomen van fysieke of mentale problemen, het kunnen omgaan met beperkingen en het beschikken over een sociale omgeving die steunend is. 3.1.1 Gezonde leefstijl Inzet van de gemeente is dat het voor alle inwoners mogelijk is om zo gezond mogelijk te leven. Onderdeel hiervan is een gezonde leefstijl (van jong tot oud). Het samenwerkingsverband biedt daarom ondersteuning die bijdraagt aan voldoende bewegen en gezond eten en het rookvrij maken van de leefomgeving van kinderen/jeugd met als doel een rookvrije generatie. We hanteren in Haarlem de principes van Positieve Gezondheid, waarbij niet ziekte en zorg centraal staan maar gezondheid en gedrag. Het stimuleren en faciliteren van sporten in buurten en wijken maakt onderdeel uit van de opdracht. Het vergroten van weerbaarheid van kinderen en jongeren is een belangrijk onderdeel van preventieve inzet, zodat onder andere verslaving, psychische problemen en ongezond gedrag zoveel mogelijk worden voorkomen. Tot slot maakt ook voor de preventieve inzet op psychische problematiek bij volwassenen onderdeel uit van de opdracht. 3.1.2 Psychisch functioneren Bij psychisch functioneren gaat het om begeleiding en preventie.

Het betreft onder andere ondersteuning als ambulante begeleiding (zie paragraaf 4.3), inzet van ervaringsdeskundigheid, voorlichting op middelbare scholen, inzetten van de crisiskaart en bemoeizorg (zie ook paragraaf 2.4). 3.1.3 Duurzaam sociaal netwerk Een duurzaam sociaal netwerk is een belangrijke hulpbron om redzaam te zijn in het dagelijks leven. Het hebben en onderhouden van een sociaal netwerk is niet voor iedere inwoner een vanzelfsprekendheid, zeker niet als inwoners soms al langere tijd met vragen om ondersteuning leven. Een sociaal netwerk kan er voor verschillende mensen en in verschillende levensfase anders uitzien. Het werken aan het herstellen, opbouwen of onderhouden van een sociaal netwerk bij inwoners is onderdeel van de opdracht. 3.1.4 Opvoeden en opgroeien De gemeente wil dat ouders ook ondersteuning van professionals ervaren bij kleine vragen over opvoeden en opgroeien. Het samenwerkingsverband biedt laagdrempelige opvoedondersteuning.

3

Voor de goede orde: deze beleidsdoelen zijn ook van toepassing op het Sociaal Wijkteam (hoofdstuk 4) en Aanvullende Ondersteuning (hoofdstuk 5), maar om praktische redenen is de indeling van die hoofdstukken anders.

8

3.2 Praktisch redzaam Praktisch redzaam gaat over de ‘kleine handelingen‘ in het dagelijks leven die essentieel zijn voor zelfstandigheid, onafhankelijkheid en zelfvertrouwen. Deze vorm van redzaam zijn is vaak een voorwaarde om complexere vragen beter het hoofd te kunnen bieden. 3.2.1 Geldzorgenvrij leven Geldzorgenvrij leven omvat alle activiteiten die gericht zijn op het voorkomen, vroegtijdig signaleren en oplossen van (problematische) schulden. Het bestaat in verschillende levensfasen uit andere activiteiten: schuldpreventie, vroegsignalering door outreachend werken, ondersteuning bij geldzorgen, curatie in de vorm van schuldregelingen en nazorg. De eerste drie activiteitensoorten maken onderdeel uit van de opdracht Gewoon in de Wijk (zie ook hoofdstuk 6). 3.2.2 Veiligheid Veiligheid gaat in de opdracht Gewoon in de Wijk enerzijds om het bijdragen aan en samenwerken met partijen die invulling geven aan het voorkomen en tegengaan van huiselijk geweld, en het toepassen van de Wet verplichte ggz en de Wet zorg en dwang (zie paragrafen 6.14.6 en 6.14.7). Anderzijds gaat het over het bieden van een veilige omgeving voor kinderen om op te groeien, zowel thuis als op straat. Aanpak jeugdoverlast Specifieke aandacht is nodig voor de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit.

Deze aanpak dient een nauwe relatie te hebben met het reguliere jeugd- en jongerenwerk en de preventieve ondersteuning voor alle inwoners binnen Gewoon in de Wijk (inclusief de relatie met opvoeders). Daar staat tegenover dat de aard en het doel van de aanpak afwijkt van het reguliere jeugd- en jongerenwerk (i.c. meer individuele trajecten en nadruk op tegengaan van overlast en criminaliteit en de aanpak van bestaande jeugdoverlast en -criminaliteit). In het budget van Gewoon in de Wijk is hiervoor een bedrag van € 310.000,- geoormerkt. Na gunning maken gemeente en samenwerkingsverband afspraken over een directe samenwerkingsrelatie met het gemeentelijk veiligheidsdomein. 3.2.3 Administratie Om redzaam te zijn in het dagelijks leven is het belangrijk dat je de weg weet bij instanties, dat je je administratie bijhoudt en dat je ‘digivaardig’ bent. Het samenwerkingsverband biedt bij dergelijke vragen laagdrempelige ondersteuning. 3.2.4 Mobiliteit en verplaatsen Ondersteuning wordt (waar mogelijk) geboden in de eigen leefomgeving van inwoners. Indien de ondersteuning niet in de eigen leefomgeving geboden kan worden, organiseert het samenwerkingsverband het vervoer voor inwoners die niet zelfstandig kunnen reizen, bijvoorbeeld in de vorm van vrijwilligersvervoer. Als dat niet mogelijk is kan een inwoner een indicatie voor Regiorijder aanvragen (dit valt buiten de opdracht).

Naast het vervoer van en naar ondersteuning(slocaties) organiseert het samenwerkingsverband sociaal-maatschappelijk vrijwilligersvervoer (met uitzondering van het vervoer door Rolmobiel, dat buiten de scope van de opdracht valt). Na gunning gaan gemeente, samenwerkingsverband en Regiorijder met elkaar in gesprek om te komen tot een samenhangende visie en aanpak van professioneel en vrijwillig doelgroepenvervoer.

9

3.2.5 Rondkomen Rondkomen gaat over het ondersteunen en voorlichten van inwoners als het gaat over geldzaken en geldzorgen. Het bestaat uit verschillende activiteiten, zoals het bieden van voorlichting op scholen, preventie, vroegsignalering, ondersteuning bij hulpvragen op financieel administratief vlak, het verstrekken van minimaregelingen, bijzondere bijstand en uitkeringen en nazorg. De eerste vier activiteiten maken onderdeel uit van de opdracht Gewoon in de Wijk (zie ook hoofdstuk 6). 3.2.6 Wonen Het samenwerkingsverband biedt laagdrempelige, praktische ondersteuningsdiensten bij (langer) zelfstandig wonen, zoals klussen in en om het huis, tuinonderhoud, hulp bij digitale apparatuur, boodschappen, hulp bij het uitlaten en onderhouden van huisdieren of het verstrekken van maaltijden. Daarnaast organiseert het samenwerkingsverband laagdrempelige buurtbemiddeling om (woon)overlast te verminderen en escalaties in de buurt te voorkomen en samen met bewoners te helpen oplossen. Dit wordt bereikt door conflicten tussen buren of buurtbewoners in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren en zo efficiënt mogelijk aan te pakken.

3.3 Samenredzaamheid Bij samenredzaamheid gaat het over inwoners die zich inzetten voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad. Dat kan vrijwillig, als mantelzorger, ervaringsdeskundige of lotgenoot; en het kan individueel of in groepsverband. Vaak gaat het vanzelf, soms is een steuntje in de rug nodig. Het samenwerken met, ondersteunen en faciliteren van vrijwilligers, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen en lotgenoten wordt hieronder beschreven als onderdeel van de Sociale Basis, maar is tevens onderdeel van de werkzaamheden van het Sociaal Wijkteam en van de Aanvullende Ondersteuning. 3.3.1 Vrijwillige inzet Vrijwillige inzet is essentieel voor een draagkrachtige samenleving. Vrijwilligers voelen zich vaak verbonden met een organisatie, doelgroep, interesse of maatschappelijk thema. Het samenwerkingsverband Gewoon in de Wijk stimuleert en ondersteunt alle vormen van vrijwillige inzet, zowel het vrijwilligerswerk bij organisaties in de stad als de informele hulp die inwoners onderling met elkaar regelen. Het werven en matchen van vraag en aanbod, begeleiden, opleiden, waarderen en promoten van vrijwillige inzet maken hier onderdeel van uit. 3.3.2 Mantelzorg Het samenwerkingsverband biedt ondersteuning om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen of te verminderen. Hierbij wordt rekening gehouden met de behoefte van de individuele mantelzorger.

De ondersteuning bestaat uit het geven van informatie, advies en begeleiding, het bieden van emotionele- en praktische steun en waardering, workshops en trainingen, netwerkversterking, lotgenotencontact en (wegwijs maken naar) respijtzorg. 3.3.3 Ervaringsdeskundigheid en lotgenotencontact Sterke netwerken van lotgenoten en inwoners die zich als ervaringsdeskundigen inzetten voor andere inwoners zorgen ervoor dat er duurzame ondersteuningsstructuren in onze buurten en wijken ontstaan. Het werken met ervaringsdeskundigheid (ook in dienstverband) en lotgenotencontact is onderdeel van de opdracht aan het samenwerkingsverband. Hiertoe behoort ook het bieden van een ontmoetingsplaats en leeromgeving voor herstel van mensen met psychosociale en psychiatrische ondersteuningsvragen.

10

3.3.4 Initiatief Het gaat bij dit thema om initiatieven die inwoners in groepsverband en onderling ondernemen die een sociaal doel hebben. Het opbouwwerk faciliteert, ondersteunt en stimuleert deze initiatieven op een methodische wijze en is onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk. Vrijwilligersorganisaties zonder personeel Onder vrijwilligersorganisaties zonder personeel worden in deze opdracht alle kleinschalige verbanden van vrijwilligers zonder betaalde krachten verstaan, zoals zelforganisaties, bewonersinitiatieven en belangenorganisaties, die activiteiten organiseren rond een bepaald vraagstuk of een bepaalde populatie van inwoners in het sociaal domein. In het Preselectiedocument is reeds aangegeven dat binnen de opdracht € 300.000,- geoormerkt wordt voor vrijwilligersorganisaties zonder personeel. De gemeente kiest voor een overgangsregime tot 1 januari 2023. Vanaf dat moment zal de (financiële) ondersteuning van vrijwilligersorganisaties zonder personeel via het samenwerkingsverband lopen. Gemeente en samenwerkingsverband maken afspraken over de wijze waarop dit gaat plaatsvinden. Daarbij gaat het onder andere om de volgende vragen:   

Waarvoor is de financiële ondersteuning bedoeld (activiteiten, huur etc.)? Welke criteria gelden voor de financiële ondersteuning? Hoe wordt de gemeente betrokken bij het toekennen van financiële ondersteuning en/of de samenwerking met vrijwilligersorganisaties zonder personeel?

 De gemeente en het samenwerkingsverband doen deze uitwerking in samenspraak met de huidige vrijwilligersorganisaties zonder personeel, direct ná gunning van de opdracht Gewoon in de Wijk.

3.4 Participatie Het samenwerkingsverband voorziet in alle wijken en buurten van Haarlem inloop-, ontmoetings- en arbeidsmatige activiteiten waar inwoners (jong en oud) mee kunnen doen, elkaar kunnen ontmoeten en waardevol werk kunnen verrichten. Deze plekken zijn vrij toegankelijk en laagdrempelig en passen bij de behoefte, talenten en mogelijkheden van inwoners en hun wijk. 3.4.1 Waardevol werk Bij waardevol werk krijgt de inwoner met een (tijdelijk) onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt ondersteuning bij het aanleren en toepassen van werknemersvaardigen, contact met anderen en – waar mogelijk – bij doorstroom naar vormen van betaald werk of een opleiding. Dit laatste in samenwerking met de gemeentelijke re-integratiepartner Spaarne Werkt. Waardevol werk vindt plaats in een beroepsmatige omgeving, bijvoorbeeld bij een sociaal ondernemer4. Het samenwerkingsverband is vrij in het vormgeven van deze activiteiten. Waar mogelijk worden stappen gezet op de Participatieladder (en terug in het kader van Simpel Switchen). Een groot aantal inwoners die vragen om ondersteuning op verschillende levensdomeinen hebben ook te maken met vragen op het gebied van werk en opleidingen. Het wegwijs maken en uitleg geven 4

Europese definitie van een sociale onderneming heeft primair een maatschappelijke missie: (1) impact first!, (2) realiseert als zelfstandige onderneming een dienst of een product, (3) is financieel zelfvoorzienend, gebaseerd op handel of andere vormen van waarde uitruil, en dus beperkt of niet afhankelijk van giften en/of subsidies en (4) is sociaal in de wijze waarop de onderneming wordt gevoerd: (1) winst mag, maar de financiële doelen staan ten dienste van de missie: het vergroten van de maatschappelijke impact. Winstneming door eventuele aandeelhouders is redelijk; (2) bestuur en beleid zijn gebaseerd op een evenwichtige zeggenschap van alle betrokkenen; (3) fair naar iedereen; (4) bewust van haar ecologische voetafdruk; (5) transparant in haar bedrijfsvoering.

11

over rechten en plichten in wet- en regelgeving van de Participatiewet, het geven van informatie, advies en bemiddeling over opleidingen, (werk)stages, taalscholing, activering, scholingsbudget, reintegratiekosten ect. is onderdeel van de opdracht van Gewoon in de Wijk. Waardevol werk voor cliënten Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Een budget van ongeveer € 950.000,- uit Beschermd Wonen en € 100.000,- vanuit de Maatschappelijke Opvang is opgenomen in het budget Gewoon in de Wijk om inwoners met een Beschermd Wonen indicatie uit de regio en inwoners die gebruikmaken van de Maatschappelijke Opvang ondersteuning te bieden op het gebied van dagbesteding (waardevol werk). Deze dagbesteding is als vrij toegankelijke voorziening georganiseerd via de Sociale Basis. Vanaf 2023 wordt het Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang verder gedecentraliseerd (na de decentralisatie vanuit het Rijk in 2015 naar de centrumgemeenten). Dit betekent dat elke gemeente vanaf 2023 geleidelijk5 zelf verantwoordelijk wordt om Beschermd Wonen (en later mogelijk ook Maatschappelijke Opvang) te bieden. De centrumgemeentegelden voor Beschermd Wonen zullen per die datum gedurende een periode van zes jaar verdeeld worden over de regiogemeenten. Het budget voor de inwoners van de gemeente Haarlem kan hierdoor wijzigen, maar blijft onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk.

Vanaf 1 januari 2023 zal waarschijnlijk jaarlijks een budget onttrokken worden aan Gewoon in de Wijk en overgeheveld worden naar gemeenten in de regio, zodat zij zelf dagbesteding voor hun inwoners die beschermd wonen kunnen organiseren. 3.4.2 Ontmoeten Wanneer mensen nieuwe relaties aangaan en/of bestaande relaties verbeteren of intensiveren leidt dat tot minder gevoelens van eenzaamheid. Deze netwerkversterking kan met drie strategieën worden bevorderd:   

Laagdrempelige ontmoetingsplekken: mogelijkheden scheppen om met andere mensen in contact te komen. Versterken van sociale vaardigheden: door training kunnen mensen leren hoe zij contact kunnen leggen en onderhouden. Netwerksamenwerking: samen met partners (buiten de opdracht) programmeren en ontwikkelen van aanbod afgestemd op de behoefte en mogelijkheden van de wijk.

3.4.3 Erbij horen en ontwikkelen Het samenwerkingsverband levert een bijdrage aan ontwikkelingskansen van jeugd in verschillende leeftijdsstadia en leefdomeinen. Dat doen zij in de vorm van kinderwerk en jongerenwerk. Het kunnen activiteiten zijn gericht op ontspanning, vorming en educatie, community building, informatie, advies en hulpverlening; ook het beheer van speeltuinen en ondersteuning van de scouting maken onderdeel uit van de opdracht. De keuze van werkwijzen en specifieke methoden wordt bepaald, afhankelijk van de ontwikkelingsbehoeften en vragen van jeugd zelf, in combinatie met lokale ondersteuningsmogelijkheden, maatschappelijke ontwikkelingseisen en -perspectieven.

5 Op 1 januari 2023 wordt, met een gefaseerde overgang van tien jaar, een nieuw verdeelmodel voor Beschermd

Wonen ingevoerd. Regiogemeenten worden in de loop der jaren verantwoordelijk voor een groeiend aantal (eigen) inwoners en zullen hierbij ook meer budget ontvangen. Tegelijkertijd zal het aantal inwoners waar Haarlem als centrumgemeente voor verantwoordelijk is afnemen (uitstroom ‘oude’ cliënten) en steeds minder budget ontvangen. Daarnaast lopen per 1 januari 2023 de huidige contracten van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang af welke in samenhang worden aanbesteed.

12

Verder voldoet het jongerenwerk binnen Gewoon in de Wijk aan de volgende kwaliteitseisen: 



  

 

Imago en diversiteit – er wordt gewerkt vanuit de gedachte dat jongeren zich willen identificeren met verschillende partijen met verschillende imago’s. Er worden verschillende soorten jongerenwerk aangeboden, waarbij de nadruk ligt op meer outreachend werken in plaats van accommodatie gebonden jongerenwerk. Er is een breed palet aan type organisaties die jongerenwerk aanbieden, aansluitend bij verschillen tussen wijken. Relatie en nabijheid – vanuit de relatie die jongerenwerkers met kinderen, tieners en jongeren opbouwen krijgen zij hun vertrouwen en voelen jeugdigen zich vrij om uit te drukken wat hen bezighoudt, wat hen interesseert en waar zij ondersteuning bij nodig hebben. Dit vraagt om een eropaf benadering en continuïteit in de relatie. Eigen motivatie als uitgangspunt – omdat het om vrijwillige participatie van kinderen, tieners en jongeren gaat. Actieve rol voor jeugd – zoals jongeren bereiken jongeren (rolmodellen), eigen activiteiten ontplooien. Brugfunctie formeel en informeel – jeugd en jongerenwerkers vormen de schakel tussen informele en formele netwerken. Jongerenwerkers signaleren proactief en vroegtijdig problemen en schakelen de juiste hulp in. Ontwikkelingsgerichte benadering – niet probleemgestuurd maar vanuit de eigen leefwereld begeleiden. Flexibiliteit in de aanpak – inspelen op ontwikkelingen en trends in de jeugd- en jongerencultuur.

13

4.

Uitvoering Sociaal Wijkteam Het samenwerkingsverband geeft uitvoering aan het Sociaal Wijkteam, conform de beschrijving in de Uitnodiging tot Inschrijving. Binnen het onderdeel Sociaal Wijkteam wil de gemeente de volgende afspraken maken.

4.1 Herkenbare en toegankelijke ondersteuning in de wijk Het Sociaal Wijkteam is aanwezig waar inwoners in hun normale dagelijkse leven komen, zodat ondersteuningsvragen tijdig in beeld zijn. Het samenwerkingsverband zorgt in de hele stad voor een passende inrichting en uitvoering van eenduidig herkenbare (qua huisstijl en aanpak), toegankelijke (voor relevante inwonerspopulaties) Sociale Wijkteams, die voor iedere inwoner makkelijk in de eigen leefomgeving te vinden zijn. Dit betreffen fysieke locaties in de wijken en een digitale omgeving. De Sociale Wijkteams zijn ook voor verwijzers en professionals makkelijk te vinden middels samenwerkingsafspraken.

4.2 Informatie en advies Het Sociaal Wijkteam zorgt voor het aanbieden van (toegankelijke en passende) informatie en advies aan inwoners over ondersteuning die binnen en zorg of ondersteuning die buiten de opdracht valt, via digitale kanalen, telefonisch en middels face-to-face contact.

4.3 Handelen met een brede blik Het samenwerkingsverband biedt aan alle inwoners (kind, jongere, volwassene of oudere) en hun netwerk en omgeving begeleiding op verschillende leefgebieden om redzaam te kunnen zijn in het dagelijks leven. Dit betreft alle vormen van begeleiding (kort, lang, individueel, als gezin en in een groep). Het is aan het samenwerkingsverband, de inwoner en eventuele andere betrokken om samen te bepalen welke ondersteuning een oplossing is. Het samenwerkingsverband beschikt over de benodigde deskundigheid en expertise met betrekking tot de (gezins-)begeleiding voor alle relevante ondersteuningsvragen die:  versterken en ontwikkelen;  stabiliseren;  begeleiden bij achteruitgang. De ondersteuning wordt – zo veel mogelijk - dichtbij de inwoners georganiseerd, in de eigen leefomgeving, waarbij het actief zijn en meedoen in de samenleving belangrijke pijlers zijn. Verder geldt:  

6

De ondersteuning is tijdig – om escalatie te voorkomen – en licht waar het kan, en zwaar waar nodig. Het Sociaal Wijkteam gaat op signalen af (vroegsignalering6; outreachend) en werkt preventief.

Inclusief de taken zoals beschreven in het Landelijk convenant Vroegsignalering en lokaal addendum.

14



De ondersteuning wordt in samenhang met de Sociale Basis en met Aanvullende Ondersteuning geboden.



Het Sociaal Wijkteam is stevig gepositioneerd ‘aan de voorkant’ door ondersteuning te verbinden met vrijwilligersorganisaties en -initiatieven en laagdrempelige, collectieve ondersteuningsvormen in buurten en wijken en in de stad.



Waar dat passend is begeleidt het Sociaal Wijkteam de inwoner naar ondersteuningsvormen buiten deze opdracht.



Het Sociaal Wijkteam beoordeelt en betrekt samen met de inwoner Aanvullende Ondersteuning of specialistische zorg en behandeling (binnen en buiten de opdracht Gewoon in de Wijk), die nodig is voor een integrale aanpak op maat, zoals één gezin, één (gedragen) plan, één regisseur.



Het Sociaal Wijkteam werkt vanuit de eigen kracht van jeugdigen, volwassenen, gezinnen, huishoudens én hun netwerk en versterkt deze waar nodig.



Het Sociaal Wijkteam doet objectief en onafhankelijk onderzoek naar de behoefte aan Aanvullende Ondersteuning (hoofdstuk 5).

Begeleiding als onderdeel van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Vrouwenopvang en Jeugdhulp valt buiten de opdracht. Begeleiding bij het voorkomen van de inzet van deze voorzieningen en begeleiding na uitstroom uit deze voorzieningen valt wél binnen de opdracht. Voorts geldt dat: 

 

Het samenwerkingsverband zo snel als nodig, en uiterlijk binnen vijf werkdagen na ontvangst van een eerste vraag om ondersteuning contact met de inwoner op neemt voor een eerste afspraak. De ondersteuning – indien gewenst – direct start. In ieder geval is de ondersteuning altijd beschikbaar binnen een termijn van vier weken. Ondersteuning op initiatief van inwoners, professionele organisaties, vrijwilligersorganisaties of de gemeente kan worden georganiseerd.

4.4 Stevige regievoering De begeleiding wordt integraal en in samenhang uitgevoerd. Hierbij worden relevante partijen betrokken die binnen en buiten de opdracht actief zijn. Dit kan van de inwoner of van het samenwerkingsverband een stevige regievoering vragen om:    

zicht te houden op de voortgang; indien gepast ondersteuning te kunnen bijstellen; overlap of tegenstrijdigheden in de ondersteuning te voorkomen; voor een duidelijk aanspreekpunt te zorgen.

Indien de inwoner – of partijen uit de eigen omgeving – de regie niet zelf kan dragen en de regie is niet belegd bij een samenwerkingspartner, dan biedt het samenwerkingsverband regieondersteuning tot een andere partij, de inwoner of zijn omgeving het weer zelf kan.

4.5 Continuïteit van ondersteuning Het samenwerkingsverband is verantwoordelijk voor continuïteit van ondersteuning. Indien dat mogelijk is voorkomt het samenwerkingsverband breukvlakken in de relatie met de begeleiding.

15

Indien dat niet mogelijk is zorgt het samenwerkingsverband tijdig voor een warme overdracht van de inwoner naar passende zorg binnen de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg of vanuit de Jeugdwet. Bij de warme overdracht van een inwoner die 18 jaar wordt en zelfstandig gaat wonen, en waarvoor geen (verlengde) Jeugdhulp passend is, zorgt het samenwerkingsverband voor begeleiding zo lang als nodig is. Als sprake is van verhuizing naar een andere gemeente op basis van het woonplaatsbeginsel, dan verzorgt het samenwerkingsverband ook de warme overdracht van de inwoner.

16

5.

Uitvoering Aanvullende ondersteuning Aanvullende ondersteuning is een maatwerkvoorziening en bestaat uit de meer specialistische vormen van ondersteuning. Aanvullende ondersteuning is beschikbaar op basis van een ondersteuningsplan opgesteld door het Sociaal Wijkteam.

5.1 Ondersteuningsplan Het Sociaal Wijkteam zorgt voor een goede vraagverheldering, een brede (integrale) benadering en een inzichtelijk ondersteuningsplan. Dit bestaat uit: 



het samen met de inwoner (en eventueel eigen netwerk en omgeving) in kaart brengen en uiteenrafelen van verschillende (complexe) ondersteuningsvragen op de verschillende leefdomeinen; samenhang en volgordelijkheid in aanpak van oplossingen aanbrengen.

Het Sociaal Wijkteam werkt volgens de principes van één gezin - één plan, en betrekt alle relevante samenwerkingspartners om tot een integraal plan te komen. In het ondersteuningsplan staat ten minste:     

welke doelen en resultaten de inwoner wil behalen; beschrijving van de eigen kracht en mogelijkheden in het eigen netwerk en de eigen omgeving; wat er binnen voorliggende voorzieningen en wet- en regelgeving mogelijk is; welke ondersteuning en activiteiten een oplossing kunnen zijn; met wie de inwoner daar aan werkt.

Het ondersteuningsplan omvat tevens afspraken over het perspectief bij beëindiging van de ondersteuning en wordt periodiek – of wanneer de situatie daarom vraagt – geëvalueerd, bijgesteld of beëindigd. Hierbij zijn de inwoner en alle relevante samenwerkingspartners betrokken. Voor de inrichting van de Sociaal Wijkteams verwachten wij dat het samenwerkingsverband invulling geeft aan het volgende:   



Het doen van objectief en onafhankelijk onderzoek naar de behoefte aan Aanvullende Ondersteuning. Indien nodig maakt u daarbij gebruik van externe deskundigheid. Het toeleiden naar ondersteuning voor alle inwoners, voor alle ondersteuningsvragen; van enkelvoudige tot meervoudige problematiek. Het onderzoek en de toeleiding gebeuren rechtmatig, waarbij de inwoner wordt geïnformeerd over zijn/haar rechten en plichten (onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO), privacy, klachtrecht, bezwaar en beroep e.d.). Het samenwerkingsverband werkt mee aan het vroegtijdig betrekken en samenwerken met medewerkers Bezwaar en Beroep van de gemeente Haarlem.

17

Indien een inwoner Aanvullende Ondersteuning wil ontvangen via het samenwerkingsverband geldt het ondertekende ondersteuningsplan als beschikking. Een aparte, schriftelijke bevestiging van de beschikking voor Aanvullende Ondersteuning wordt afgegeven in de volgende situaties:    

als een inwoner erom vraagt; als een inwoner in bezwaar wil gaan; bij afwijzing van een maatwerkvoorziening Aanvullende Ondersteuning; bij inzet van een Persoonsgebonden budget (Pgb).

Het afgeven van een aparte, schriftelijke bevestiging van de beschikking voor Aanvullende Ondersteuning is een verantwoordelijkheid van de gemeente.

5.2 Persoonsgebonden budget Met een Persoonsgebonden budget (Pgb) kan zowel informele als professionele ondersteuning ingezet worden. Als binnen een lopende ondersteuning van een inwoner een Pgb aangevraagd dient te worden (op verzoek van de inwoner) en de ondersteuning kan niet geboden worden vanuit Gewoon in de Wijk, dan wordt er samen met de gemeente besproken of een Pgb de Aanvullende Ondersteuning kan bekostigen. Een Pgb kan alleen verstrekt worden voor een maatwerkvoorziening Aanvullende Ondersteuning. Het Pgb kan aangevraagd worden bij het Sociaal Wijkteam waarbij een getekend ondersteuningsplan en een Pgb-plan als grondslag dienen voor de formele afhandeling bij de gemeente. De gemeente beoordeelt de aanvraag op basis van het ondersteuningsplan en het Pgbplan en neemt het besluit ten aanzien van de toekenning van het Pgb. Het besluit wordt geformuleerd in de vorm van een beschikking. De inzet van een Pgb wordt tenminste eenmaal per twee jaar geëvalueerd, en zo nodig bijgesteld, verlengd of beëindigd op basis van een evaluatie van het ondersteuningsplan en Pgb-plan. Het samenwerkingsverband voert deze evaluatie uit. De gemeente neemt vervolgens het besluit ten aanzien van de verlenging, de bijstelling of de beëindiging van het Pgb.

5.3 Eigen bijdrage Voor algemene voorzieningen en Aanvullende Ondersteuning die in Gewoon in de Wijk geboden worden, wordt geen eigen bijdrage geïnd. Dit draagt bij aan de laagdrempeligheid van deze ondersteuning.

18

6.

Samenwerking op grensvlakken De gemeente verwacht van het samenwerkingsverband dat zij relaties onderhoudt en intensiveert op grensvlakken van de opdracht. Hierbij zijn de visie, beleidsdoelen en uitgangspunten van Gewoon in de Wijk leidend. Uitgangspunt is dat het samenwerkingsverband zich conformeert aan de convenanten en samenwerkingsafspraken die zijn afgesloten met diverse ketenpartners op deze grensvlakken. Naast de in dit hoofdstuk nader toegelichte grensvlakken is samenwerking met culturele instellingen (waaronder de bibliotheek), sportverenigingen, religieuze instellingen en de politie belangrijk. Onderdeel van het samenwerken op grensvlakken is ook: leren en verbeteren. Dit gebeurt niet alleen binnen de opdracht, maar ook met samenwerkingspartners en de gemeente. Ten aanzien van de samenwerking:  

draagt het samenwerkingsverband bij aan de overdracht van kennis en expertise aan partners; draagt het samenwerkingsverband met partners bij aan analyses om tot een samenhangende inzet te komen op basis van vragen van inwoners.

6.1 Begeleiding bij een zintuigelijke beperking Een klein deel van onze inwoners heeft te maken met een zintuigelijke beperking. Het gaat dan om inwoners die ‘vroegdoof7’, visueel beperkt of doofblind zijn. Vaak kunnen zij ook geholpen worden met laagdrempelige ondersteuning in de eigen leefomgeving. Soms hebben zij behoefte aan specialistische ondersteuning. Omdat het om een kleine groep inwoners gaat, en de continuïteit van de ondersteuning aan deze inwoners te garanderen, zijn landelijke inkoopafspraken gemaakt met specialistische aanbieders. Het bieden van deze ondersteuning is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Het adviseren en informeren over de juiste vorm van (specialistische) ondersteuning is wel onderdeel van de opdracht.

6.2 Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang Als een inwoner door psychische of sociale problemen ondersteuning nodig heeft bij dagelijkse activiteiten, niet zelfstandig kan (veilig) wonen en of dakloos is, dan kan via het Beschermd Wonen, de Maatschappelijke Opvang of de Vrouwenopvang een veilige woonomgeving met begeleiding geboden worden. Het bieden van deze ondersteuning is voor de gemeenten in de regio’s Zuid-Kennemerland, de IJmond en de Haarlemmermeer een taak van centrumgemeente Haarlem en is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Binnen de opdracht valt wel het voorkomen van dakloosheid, het signaleren en acteren bij (vermoedens van) kindermishandeling en huiselijk geweld en het bieden van ondersteuning als een inwoner vanuit deze vormen van ondersteuning weer zelfstandig gaat wonen.

7 ‘Laat-’ of ‘plotsdoven’ inwoners hebben aanspraak op behandeling via de Zorgverzekeringswet.

19

6.3 Diversiteit en inclusie De ondersteuning en activiteiten van het samenwerkingsverband Gewoon in de Wijk moeten passend zijn voor álle inwoners. De gemeente verwacht dan ook dat het samenwerkingsverband bijdraagt aan diversiteit en inclusie, onder andere door in haar personeelsbeleid er rekening mee te houden dat medewerkers in staat zijn contact te leggen en ondersteuning te bieden aan verschillende doelgroepen. Het samenwerkingsverband werkt hierbij samen met organisaties die buiten de scope van de opdracht vallen, zoals Bureau Discriminatiezaken en het COC.

6.4 Inburgering voor statushouders Ondersteunen van statushouders valt binnen de opdracht, met uitzondering van het eerste jaar dat een statushouder is gevestigd in Haarlem. De maatschappelijke begeleiding voor het eerste jaar valt buiten de opdracht. Deze ondersteuning in het eerste jaar bestaat uit alle praktische ondersteuning bij het regelen van basisvoorzieningen op het gebied van gezinshereniging, de asielprocedure, wonen, ondersteuning, inkomen en geldzorgen, vervoer, verzekeringen en onderwijs. Het samenwerken met partijen die verantwoordelijk zijn voor de inburgering en het eventueel bieden van advies, informatie en ondersteuning na inburgering is wel onderdeel van Gewoon in de Wijk.

6.5 Jeugddomein en begeleiding van gezinnen De ondersteuning van inwoners met kinderen, ondersteuning aan jongvolwassenen (vanaf 18 jaar) en jeugdigen en jongeren valt binnen de opdracht Gewoon in de Wijk. Het kan gaan om laagdrempelige, preventieve ondersteuning (zoals kinder- en jongerenwerk, opvoedondersteuning en speeltuinwerk; zie hoofdstuk 3), maar ook om meer specialistische ondersteuning van gezinnen en jongvolwassenen. Bij Jeugdhulp is er altijd sprake van een verwijzing. Dit valt niet binnen de opdracht. Het signaleren van mogelijke situaties waarin sprake is van specialistische Jeugdhulp en het begeleiden naar en samenwerken met het Centrum voor Jeugd en Gezin is wel onderdeel van de opdracht. 6.5.1 Ondersteuning op scholen Ondersteuning op scholen valt buiten de opdracht. Wel wordt verwacht dat het samenwerkingsverband samenwerkt met het CJG en via het jeugd- en jongerenwerk zichtbaar en aanwezig is op scholen. Het bieden van voorlichting op scholen met betrekking tot gezonde leefstijl en het omgaan met geld valt eveneens binnen de opdracht. 6.5.2 Ondersteuning aan gezinnen Het bieden van ondersteuning aan gezinnen is onderdeel van de opdracht. Daarbij is belangrijk dat het bieden van ondersteuning aan gezinnen altijd wordt bezien vanuit de invloed die de vraag heeft op de ontwikkeling en veiligheid van aanwezige kinderen en jeugdigen.

Als die in het geding zijn dan bepalen betrokkenen welke organisatie de regie-ondersteuning op zich zal nemen. Hierin wordt een nauwe samenwerking met het CJG verwacht. Geïndiceerde ondersteuning vanuit Jeugdhulp, bijvoorbeeld vanwege zorg over de ontwikkeling van een kind of jeugdige door een onderliggende stoornis of problematiek, valt buiten de opdracht. 6.5.3 Ondersteuning aan jongeren in het veiligheidsdomein In Haarlem werken verschillende partijen vanuit hun eigen taak en verantwoordelijkheid samen om jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit te verminderen. Van het samenwerkingsverband wordt verwacht

20

dat zij een bijdrage levert aan de ‘Haarlemse Integrale Aanpak Jeugd’ waarin zorgpartners, strafpartners en gemeente onder eenduidige regie werken aan complexe zorg- en veiligheidsproblemen in het jeugddomein. Het doel van de Integrale Aanpak is het voorkomen en verminderen van (ernstige) overlast en criminaliteit in Haarlem en om bij te dragen aan een betere persoonlijke situatie van de betrokken jongeren en hiermee recidive en maatschappelijke uitval te voorkomen.

6.6 Maatwerkvoorzieningen Wmo Het verstrekken van de maatwerkvoorzieningen Wmo is, behalve bij Aanvullende Ondersteuning, geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Het adviseren en geven van informatie over mogelijkheden en procedures is wel onderdeel van Gewoon in de Wijk. Specifiek met betrekking tot enkele maatwerkvoorzieningen wordt hieronder een toelichting gegeven. 6.6.1 Kortdurend Verblijf Het bieden van mantelzorgondersteuning is onderdeel van Gewoon in de Wijk, het bieden van Kortdurend Verblijf niet. Het vaststellen of een maatwerkvoorziening Kortdurend Verblijf noodzakelijk is, is wel onderdeel van Gewoon in de Wijk. 6.6.2 Huishoudelijke ondersteuning Huishoudelijke Ondersteuning draagt er aan bij dat inwoners langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Doordat hulpen regelmatig bij inwoners thuiskomen hebben zij een belangrijke signaalfunctie. Samenwerking met de aanbieders van Huishoudelijke Ondersteuning is daarom belangrijk.

6.7 Medisch domein Met de decentralisaties in 2015 zijn de raakvlakken tussen het sociaal domein en het medisch domein groter geworden. Dat heeft zich in Haarlem onder andere gemanifesteerd door deelname van wijkverpleegkundigen in het Sociaal Wijkteam, het project Krachtige Basiszorg in Schalkwijk en Oost, samenwerking van de gemeente en het Sociaal Wijkteam met Kcoetz Wijkgerichte Zorg (huisartsen en verpleegkundigen ouderenzorg) en gebiedsgerichte preventieakkoorden. Het medisch domein omvat inzet van professionals en voorzieningen uit verschillende wet- en regelgeving, zoals de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg. Samenwerken met het medisch domein is onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk. Daarbij gaat het tenminste om de volgende onderdelen. 6.7.1 Geestelijke gezondheidszorg De Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is gericht op het voorkomen, behandelen en genezen van psychische aandoeningen en stoornissen. Een deel van onze inwoners heeft zorg vanuit de GGZ nodig; deze zorg valt buiten de buiten de scope van de opdracht Gewoon in de Wijk. Inwoners die gebruikmaken van GGZ-zorg wonen veelal zelfstandig. Wanneer zij naast GGZ-zorg ook ondersteuning nodig hebben bij redzaam zijn en meedoen, dan wordt die ondersteuning geleverd door het samenwerkingsverband Gewoon in de Wijk.

Het samenwerkingsverband werkt samen met aanbieders van GGZ-zorg om deze zorg en ondersteuning goed op elkaar aan te laten sluiten.

21

6.7.2 Huisartsen Huisartsen en huisartsenpraktijken zijn een belangrijke schakel in de keten van zorg en welzijn. Zij kennen en zien veel inwoners en kunnen vaak als eerste een probleem signaleren. Het samenwerkingsverband zorgt voor een goede samenwerking met huisartsen en geeft huisartsen een terugkoppeling op een verwijzing. 6.7.3 Verslavingszorg Verslavingszorg is gericht op het voorkomen, behandelen en genezen van diverse soorten van verslaving. Het bieden van verslavingszorg is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Het samenwerkingsverband werkt wel samen met verslavingszorg bij de ondersteuning die geboden wordt vanuit Gewoon in de Wijk aan inwoners die zelfstandig wonen. 6.7.4 Wijkverpleging Een deel van onze inwoners krijgt zorg via de Zorgverzekeringswet. Daarbij gaat het vaak om wijkverpleging. De wijkverpleegkundige heeft een belangrijke signaalfunctie en speelt een rol bij het inzetten van de juiste ondersteuning. De wijkverpleging heeft op dit moment een plek in het Sociaal Wijkteam. Daarmee zorgt de wijkverpleging voor kennis van en verbinding met het medisch domein. Deze kennis en verbinding moet ook in Gewoon in de Wijk geregeld zijn. 6.7.5 Zorg vanuit de Wet langdurige Zorg Wanneer ondersteuning vanuit de Wmo (en zorg via de Zvw) niet langer passend is, kan een inwoner zorg via de Wet langdurige zorg (Wlz) ontvangen.

Voor Wlz-zorg is een indicatie nodig die door of namens de inwoner aangevraagd wordt bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Als het samenwerkingsverband inschat dat een inwoner in aanmerking komt voor een indicatie in het kader van de Wet langdurige zorg, informeert het samenwerkingsverband hierover de inwoner, en stemt af over de ondersteuning van de inwoner bij de overgang naar de Wlz.

6.8 Onafhankelijke cliëntondersteuning Via de Wmo moeten gemeenten onafhankelijke cliëntondersteuning bieden. Een onafhankelijke cliëntondersteuner denkt met iemand mee, helpt inzicht te krijgen in zijn of haar situatie en geeft daarbij zo nodig informatie en advies. Dit kan gaan om vragen op allerlei levensgebieden: wonen, inkomen, werk, dagbesteding, sport, vervoer, opvoeding of zorg. Het bieden van onafhankelijke cliëntondersteuning is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. Inwoners informeren over de mogelijkheden van onafhankelijke cliëntondersteuning is wel onderdeel van Gewoon in de Wijk.

6.9 Ondernemers Veel ondernemers zijn naast hun bedrijfseconomische activiteiten maatschappelijk betrokken, bijvoorbeeld doordat zij hun medewerkers tijd geven om zich maatschappelijk in te zetten of dat zij in hun dienstverlening rekening houden met kwetsbare inwoners. Het samenwerkingsverband werkt samen met ondernemers die maatschappelijk betrokken zijn.

6.10 Onderwijs Gewoon in de Wijk biedt mogelijkheden en kansen voor een breed scala aan stage- en werkervaringsplekken voor (jong) volwassenen en voor jongeren die (tijdelijk) nog niet beschikken

22

over een startkwalificatie. Haarlem kent een divers aanbod van praktijk- en beroepsgericht onderwijs op verschillende niveaus. Het samenwerkingsverband werkt samen met deze onderwijsinstellingen. Daarnaast zijn aan deze onderwijsinstellingen onderzoeksprogramma’s en wijkplaatsaanpakken verbonden, waarin inzichten uit het onderwijs en de wetenschap worden verbonden met de uitvoeringspraktijk in het sociaal domein. Hier profiteren zowel de werkpraktijk als het onderwijs van. Het samenwerkingsverband werkt samen met deze onderzoeksprogramma’s en wijkplaatsaanpakken.

6.11 Rondkomen en schuldenvrij leven Rondkomen gaat over het ondersteunen en voorlichten van inwoners als het gaat over geldzaken en geldzorgen. Het bestaat uit verschillende activiteiten, zoals het bieden van voorlichting op scholen, preventie, vroegsignalering, ondersteuning bij hulpvragen op financieel administratief vlak, het verstrekken van minimaregelingen, bijzondere bijstand en uitkeringen en nazorg. De laatste twee activiteiten maken geen onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk, maar het samenwerkingsverband dient wel op de hoogte te zijn van deze voorzieningen en inwoners daarover voor te lichten. Daaronder valt ook het attenderen op de HaarlemPas (zie ook hoofdstuk 3). Schuldenvrij leven omvat alle activiteiten die gericht zijn op het voorkomen, vroegtijdig signaleren en oplossen van (problematische) schulden. Het bestaat in verschillende levensfasen uit andere activiteiten: schuldpreventie, vroegsignalering door outreachend werken, ondersteuning bij geldzorgen, curatie in de vorm van schuldregelingen en nazorg. De laatste twee activiteitensoorten maken geen onderdeel uit van de opdracht Gewoon in de Wijk, maar het samenwerkingsverband dient wel op de hoogte te zijn van deze voorzieningen en inwoners daarover voor te lichten (zie ook hoofdstuk 3).

6.12 Werk en inkomen De opdracht voor het bieden van jobcoaching ligt bij het Participatiebedrijf. Onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk is het zorgen voor een nauwe afstemming en samenwerking met – onder andere – de gemeentelijke afdeling Werk en Inkomen, (sociaal)ondernemers, (reintegratie)bedrijven, het UWV en het Werkgeversservicepunt (WSP). Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland Het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland is gestart per 1 januari 2022. In opdracht van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort het bedrijf voert de volgende vier taken uit: • Sociale werkvoorziening (Wet sociale werkvoorziening) • Nieuw beschut werk (Participatiewet) • Re-integratie voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt en werkzoekenden met een arbeidsbeperking die in aanmerking komen voor een garantiebaan (Participatiewet) • Leerwerktrajecten voor jongeren met school uitval zonder startkwalificatie (Wet voortijdig schoolverlaten)

23

6.13 Woningcorporaties Via woningcorporaties worden woningen verhuurd aan inwoners met een lager inkomen. Inwoners kunnen soms voorrang krijgen op een sociale huurwoning (op grond van de Huisvestingsverordening). Als er sprake is van ernstige sociale, psychische of medische problematiek kan een urgentie aangevraagd worden. Inwoners die vanuit de klinische zorg, het Beschermd Wonen of de Maatschappelijke Opvang in de wijk komen wonen kunnen onder voorwaarden een urgentieaanvraag indienen in het kader van het Pact voor Uitstroom. In dat geval is de ondersteuningsvraag aanleiding voor het indienen van een urgentieaanvraag. Partners Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen motiveren de aanvraag, zijn verantwoordelijk voor het zorgplan en stellen na toekenning van de woning samen met de inwoner en de woningcorporatie een overeenkomst op waarin de ondersteuning en het huren van de woning geregeld is. Het bieden van de ondersteuning is hierbij een onderdeel van de opdracht Gewoon in de Wijk. Ook vervullen woningcorporaties een belangrijke signaalfunctie. Zij zien of horen soms al in een vroeg stadium dat een inwoner zich in een kwetsbare situatie bevindt. Het samenwerkingsverband maakt afspraken met de woningcorporaties over het oppakken van dit soort signalen.

6.14 Zorg en veiligheid Er zijn inwoners die te maken hebben met een opeenstapeling van persoonlijke problemen: psychische klachten, een verstandelijke beperking, een verslaving et cetera. Deze inwoners kunnen overlast en veiligheidsproblemen veroorzaken. Om deze inwoners en hun directe omgeving, goed te ondersteunen is het belangrijk dat er een goede samenwerking is tussen de gemeente en de veiligheidspartners. 6.14.1 Crisisdienst In de regio Haarlem is een crisisdienst ingericht voor de bereikbaarheid bij psychosociale en psychiatrische crises buiten kantoortijden. Deze crisisdienst fungeert als regionale, eenduidige ingang voor professionals in het geval van een crisis. De crisisdienst biedt advies, consultatie en crisisinterventie. De crisisdienst is geen onderdeel van Gewoon in de Wijk. De ondersteuning die voortvloeit uit de crisisinterventie kan wel onderdeel zijn van Gewoon in de Wijk. 6.14.2 Levensloopaanpak (ketenveldnorm) Voor bepaalde groepen inwoners van 18 jaar en ouder die te maken hebben met agressief en/of gevaarlijk gedrag, al dan niet als gevolg van een verstandelijke beperking of psychische aandoening, en die al jarenlang bekend zijn bij diverse zorg- en veiligheidspartners, is de levensloopaanpak ontwikkeld.

Inwoners die geïncludeerd worden in deze aanpak ontvangen intensieve, levenslange begeleiding die op- en afgeschaald kan worden, afhankelijk van wat er nodig is. De levensloopaanbieder in deze regio is Fivoor. De toegang tot deze zorg ligt bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Als het nodig is werkt het samenwerkingsverband samen met de regiehouder (Fivoor) en het Zorg en Veiligheidshuis bij het uitvoeren van de levensloopaanpak. 6.14.3 Meldpunt Zorg en Overlast Het team van het Meldpunt, uitgevoerd door de GGD, geeft advies, onderzoekt welke ondersteuning nodig is en wie deze ondersteuning of (verplichte) zorg kan bieden. Het Meldpunt Zorg en Overlast is de plek waar iedereen (ook tijdens het weekend) terecht kan wanneer iemand verward gedrag vertoont, maar geen acuut gevaar voor zichzelf of de omgeving is. Het meldpunt Zorg en Overlast is het meldpunt WvGGZ namens de gemeente Haarlem. Dat bekent dat het meldpunt de bevoegdheid

24

heeft om een Verkennend Onderzoek uit te voeren waarmee bepaald kan worden of het nodig is om verplichte zorg aan een inwoner op te leggen op grond van de Wet verplichte GGZ. Het meldpunt is geen onderdeel van de opdracht maar als het nodig is werkt het samenwerkingsverband samen met het meldpunt. 6.14.4 (O)GGZ-keten De (O)GGZ-keten richt zich op inwoners met zeer complexe ondersteuningsvragen op het gebied van zorg en veiligheid. Het gaat hierbij om een combinatie van problematieken zoals psychiatrische, verslavings- en forensische problematiek, dakloosheid en ernstige teloorgang. De GGD heeft in de regio de opdracht om hen bemoeizorg te bieden als zij hiervoor een melding krijgen. De taken van de GGD zijn hierin coördinerend en het (zolang als nodig) bieden van ondersteuning op de regie. De GGD voert een onderzoek uit waarbij zij de situatie van de inwoner in beeld brengen en de informele en professionele partijen betrekken die iets voor de inwoner kunnen betekenen. Vervolgens leidt de GGD de inwoner toe naar ondersteuning (en activiteiten) in Gewoon in de Wijk. Het bieden van ondersteuning aan inwoners die doorgeleid worden door de GGD valt binnen de opdracht Gewoon in de Wijk. 6.14.5 Veilig thuis Veilig Thuis is er voor professionals en inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld of kindermishandeling bij henzelf of in hun omgeving.

De ondersteuning van Veilig Thuis valt buiten de opdracht Gewoon in de Wijk. Ondersteuning die bijdraagt aan het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling en het signaleren ervan, is wel onderdeel van de opdracht. Ook het ondersteunen van inwoners na interventie door Veilig Thuis maakt onderdeel uit van de opdracht. Geweld hoort nergens thuis Per 1 januari 2022 is het landelijke programma Geweld Hoort Nergens Thuis geëindigd. Het programma krijgt een vervolg in het ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’. Kern van dit scenario is het opnieuw vormgeven van de kind- en gezinsbescherming. Daarin krijgen de lokale teams een prominentere plek. Het lokale team wordt hierbij gezien als de laagdrempelige plek bij vragen, voor advies, hulp en steun en zal als vast gezicht fungeren voor een gezin. Gedurende 2022 zal verder uitgewerkt worden welke specifieke rol de Sociaal Wijkteams en het CJG hierin krijgen, naast de rol die zij nu al hebben bij de aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. 6.14.6 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGZ) Het samenwerkingsverband kan een taak hebben in het kader van het zorgplan dat opgesteld wordt als aan een inwoner verplichte zorg is opgelegd. In dat zorgplan wordt onder ander opgenomen wat nodig is om de participatie van de inwoner in de samenleving te verbeteren. Binnen de WvGGZ wordt dit wederkerigheid genoemd.

Vanuit dat perspectief kan ook ondersteuning voor de inwoner of het sociale netwerk nodig zijn. In sommige gevallen kan dit onderdeel zijn van Gewoon in de Wijk. 6.14.7 Wet zorg en dwang Inwoners met een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening vallen onder de Wet zorg en dwang (Wzd) als een arts heeft verklaar dat zij, vanwege hun aandoening of beperking, zijn aangewezen op onvrijwillige zorg. Als het om inwoners gaat die ondersteuning nodig hebben op basis van de Wmo 2015 wordt deze ondersteuning (waar het gaat om ondersteuning binnen de opdracht) geboden door het samenwerkingsverband. Dit wordt net als bij de WvGGZ vastgelegd in een zorgplan dat door de Wzd-functionaris is beoordeeld.

25

7.

Kwaliteit De te leveren ondersteuning in Gewoon in de Wijk is in overeenstemming met geldende wet- en regelgeving (paragraaf 2.6 van de Uitnodiging tot Inschrijving) en kwaliteitskaders die gebruikelijk zijn voor deze ondersteuning. Daarnaast houdt het samenwerkingsverband zich in het uitvoeren van de opdracht aan de volgende kwaliteitseisen.

7.1 Omgaan met gegevens Het samenwerkingsverband is open en transparant richting inwoners over de wijze waarop zij omgaat met het vastleggen van gegevens en het delen ervan met derden. Inwoners hebben te allen tijden het recht om hun eigen dossier in te zien. Indien er gegevens worden gedeeld met derden wordt vastgelegd dat een inwoner toestemming heeft gegeven om deze gegevens te mogen delen, met welke derden en met welk doel. Een inwoner kan deze toestemming ook weer intrekken. Privacygevoelige persoonsgegevens worden (bij voorkeur) digitaal uitgewisseld. Voor het veilig uitwisselen van persoonsgegevens van burgers via e-mail wordt gebruikgemaakt van de applicaties Zivver en Zorgmail. Met inachtneming van eventuele wettelijke voorschriften worden de gegevens van inwoners niet langer bewaard dan noodzakelijk is in het kader van de hulpverlening aan de inwoner. Wanneer de bewaartermijn is verstreken worden de betreffende persoonsgegevens uit het registratiesysteem verwijderd en vernietigd, met inachtneming van de termijnen zoals opgenomen in de Archiefwet. Het samenwerkingsverband zorgt voor de nodige voorzieningen van technische en organisatorische aard ter beveiliging van de beschikbaar gestelde gegevens, ook met betrekking tot apparatuur, tegen verlies of aantasting van de gegevens en tegen onbevoegde kennisneming, wijziging of verstrekking daarvan.

Het samenwerkingsverband zorgt dat medewerkers voor een vertrouwelijke behandeling van gegevens een geheimhoudingsverklaring hebben ondertekend of dat deze verplichting geborgd is in het met hen gesloten contract of de aanstelling. Persoonsgegevens worden uitsluitend verwerkt voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van de opdracht.

7.2 Eisen ten aanzien van de ondersteuning Bij het bieden van ondersteuning op locatie draagt het samenwerkingsverband zorg voor een ruimte die geschikt is voor ondersteuning en voldoet aan eisen die noodzakelijk zijn om de veiligheid van uw medewerkers en inwoners te waarborgen. Toegankelijkheid: uw dienstverlening en communicatie hierover zijn toegankelijk voor alle inwoners, dus ook voor inwoners met een fysieke, mentale, verstandelijke of zintuiglijke beperking. Uw locaties zijn gemakkelijk vindbaar, bereikbaar en toegankelijk. Om ondersteuning op maat te bieden waarbij de veiligheid geborgd is, zorgt u dat u voldoende en voldoende gekwalificeerde professionals, ruimte en middelen beschikbaar heeft, waarbij ook de veiligheid van medewerkers is geborgd.

26

De kwaliteit van ondersteuning die geboden wordt, sluit aan bij de inhoudelijke visie en ambities van de gemeente Haarlem zoals opgenomen in het Preselectiedocument, het Selectiedocument en de Uitnodiging tot Inschrijving. Dit vraagt de inzet van voldoende en van voldoende geschikte professionals die mogelijkheden geboden krijgen voor opleiding, reflectie en deskundigheidsbevordering. U geeft invulling aan doorlopende kwaliteitsverbetering door in te zetten op vormen van cliëntparticipatie die aansluiten bij de doelgroep, een klimaat waarin reflectie een vanzelfsprekend onderdeel van het werk is en er ruimte is voor (onderling) leren. Dit leren gebeurt samen met inwoners, de gemeente en andere samenwerkingspartners. De professionals die voor uw organisatie werken, krijgen gelegenheid om te evalueren en reflecteren vanuit het perspectief van kwaliteit, zowel op cliënt- als teamniveau. Belangrijke bouwstenen hierbij zijn: de ervaringen van cliënten, professionals en samenwerkingspartners, casuïstiek waarvan we kunnen leren, en kwantitatieve informatie over bereik en beschikbaarheid. Medewerkers van het samenwerkingsverband hanteren en handelen conform de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.