20220020915 2. Bijlage 1 Actieprogramma IVH 2022
Tekst van het document
Actieprogramma Veiligheid en Handhaving 2022 t.b.v. het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019-2022
VH 2022/20915
1
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................................................. 3 1. Beleidsperiode 2019-2022 .................................................................................... 4 1.1 Prioriteiten ........................................................................................................................ 4 1.2 Uitgangspunten................................................................................................................. 4 1.3 Handhavingsstrategie ....................................................................................................... 5 2. Actieprogramma 2022 ........................................................................................ 10 2.1
Ondermijnende criminaliteit .................................................................................. 10
2.2
Zorg en veiligheid .................................................................................................. 13
2.3
Leefbaarheid van wijken en buurten ...................................................................... 16
2.4
Jeugd en veiligheid ................................................................................................ 22
2.5
High Impact Crimes ............................................................................................... 26
2.6
Cybercriminaliteit .................................................................................................. 28
2.7
Veiligheid grote evenementen ............................................................................... 29
2.8
Veilig uitgaan ......................................................................................................... 31
2.9
Veilig ondernemen ................................................................................................. 33
2.10
Brandveiligheid en crisisbeheersing ...................................................................... 35
2.11
Radicalisering en polarisatie .................................................................................. 37
2.12
Veilig en integer werken ........................................................................................ 38
VH 2022/20915
2
Voorwoord Dit Actieprogramma is het vierde en laatste Actieprogramma behorende bij het Integraal Veiligheidsen Handhavingsbeleid 2019–2022. In de beleidsnota staan de strategische visie op veiligheid en daarbij behorende ambities voor de komende vier jaar beschreven. Dit Actieprogramma geeft praktische invulling aan deze ambities. Per thema zijn in dit Actieprogramma de doelstellingen en acties voor 2022 opgenomen. Deze acties dragen bij aan de, in de beleidsnota gestelde, ambities en doelstellingen. Het Actieprogramma bestaat deels uit activiteiten die ook in het huidige Actieprogramma (2021) staan opgenomen. Het college zet blijvend in op de vastgestelde prioriteiten. Daarnaast zijn enkele aanvullingen specifiek voor 2022 toegevoegd. Allereerst is in de nota ‘’Versterkers Duurzaam Doen 2021 – 2023’’ de ambitie uitgesproken om de handhaving in de stad te versterken om Haarlem veiliger te maken. Zo is de eerdere bezuiniging op handhaving teruggedraaid en wordt geïnvesteerd in cameratoezicht. Ruimtelijke aanpassingen in en rondom het Reinaldapark moeten bijdragen aan de veiligheid rondom de Domus Plus voorziening. Bovendien worden extra middelen beschikbaar gesteld om meer handhaving rondom Domus Plus en Skaeve Huse mogelijk te maken. Het terugdraaien van de bezuiniging op de CJG coach in 2022 in Schalkwijk draagt bij aan de preventieve aanpak van overlastgevende jongeren.
Tenslotte wordt de leefbaarheid van de stad verder versterkt door handhaving van de nieuw vastgestelde milieuzone. Al deze extra impulsen voor 2022 op gebied van veiligheid en handhaving zijn verwerkt in dit Actieprogramma. Bij de uitvoering van het Actieprogramma wordt nauw samengewerkt met (veiligheids)partners, waarvan de politie een belangrijke is. De capaciteit van de politie staat de komende jaren onder druk. Dit kan invloed hebben op de capaciteit die beschikbaar is voor de uitvoering van het Actieprogramma.
VH 2022/20915
3
1. Beleidsperiode 2019-2022 1.1 Prioriteiten Voor de beleidsperiode 2019-2022 is het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019-2022 vastgesteld. Dit beleidsstuk geeft inzicht en kaders waarop de komende vier jaar wordt ingezet om criminaliteit in Haarlem tegen te gaan en de stad leefbaar te houden. Het Integraal Veiligheid- en handhavingsbeleid (IVH) 2019-2022 bevat de volgende vijf prioriteiten: Intensivering 1. Ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en veiligheid 3. Leefbaarheid van wijken 4. Jeugd en veiligheid Continuering: 5. High Impact Crimes
Voor de eerste vier prioriteiten is gekozen voor een intensivering van de aanpak. Voor de vijfde prioriteit geldt een continuering van de huidige aanpak, omdat de impact van deze delicten op slachtoffers prioritering legitimeert.
1.2 Uitgangspunten Zoals in het IVH 2019-2022 beschreven, staat het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de stad de komende jaren centraal. Om dit zo goed mogelijk te bereiken, worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Samenwerken Om Haarlem veilig en leefbaar te maken en houden is samenwerken van cruciaal belang. Deze samenwerking vindt plaats op meerdere niveaus. Het gaat om interne samenwerking met diverse afdelingen binnen de gemeente, samenwerking met inwoners en samenwerking met (veiligheids-)partners op zowel lokaal als regionaal niveau. Voor de aanpak van ondermijning geldt dat de interne samenwerking, met afdelingen als de Sociale Recherche Schulden en Minima (SRSM), het Klant Contact Centrum (KCC), Veiligheid, Toezicht en Handhaving (VTH) en Data, informatie en Analyse (DIA) verder wordt geïntensiveerd. Innoveren: Data-gestuurd werken De komende jaren wordt voortgebouwd op wat er is en worden succesvolle bestaande werkwijzen verder ontwikkeld en verfijnd. Daarnaast wordt ingezet op innovatie in de aanpak. Hiervoor worden nieuwe technieken gebruikt zoals data-gestuurd werken. Data-gestuurd werken helpt ons vooral om informatie sneller en efficiënter in kaart te kunnen brengen om complexe veiligheidsvraagstukken aan te pakken zoals bijvoorbeeld ondermijnende criminaliteit.
Doelstellingen Net als vorig jaar is er in dit Actieprogramma voor gekozen om alleen algemene doelstellingen op te nemen. De cijfermatige doelstellingen (ook wel streefwaarden genoemd) zijn niet opgenomen. Het spreekt voor zich dat de ambitie ligt in de terugdringing van overlast en criminaliteitscijfers en een toename van veiligheidsbeleving. Uit voorgaande jaren is gebleken dat dergelijke doelstellingen (of streefwaarden) meer vragen oproepen dan beantwoorden en deze ook vaak onderhevig zijn aan ontwikkelingen waar in het voorgaande jaar (waarin dit Actieprogramma wordt opgesteld) nog geen VH 2022/20915
4
of beperkt zicht op is. Intern worden deze indicatoren wel constant gemonitord en ingesprongen op ontwikkelingen die aandacht vragen.
1.3 Handhavingsstrategie De handhavingsstrategie beschrijft hoe in Haarlem de handhaving ten behoeve van de leefbaarheid en veiligheid in wijken plaatsvindt. De strategie is opgebouwd uit een visie op handhaving, de werkwijzen die we hanteren, de thema’s waarop gehandhaafd wordt en de monitoring die gebruikt wordt om beleid en uitvoering goed op elkaar af te stemmen. Visie op handhaving Handhaving in de openbare ruimte speelt een belangrijke rol bij het leefbaar houden van de stad. Waar in het verleden alleen de politie kon optreden tegen overlast, zijn er nu gemeentelijke handhavers werkzaam om overlast in de openbare ruimte aan te pakken. Hierbij is sprake van een nauwe samenwerking en afstemming tussen politie en handhavers. De handhavers zijn een belangrijk en zichtbaar aanspreekpunt voor inwoners, ondernemers en bezoekers van Haarlem. Ze zijn daarbij herkenbaar, dienstverlenend, spreken mensen aan op gedrag en kunnen als dat nodig is handhavend optreden. Het uitgangspunt is om zoveel mogelijk situaties op te lossen middels communicatie met mensen. Als dat niet werkt, schromen handhavers niet om daadwerkelijk te bekeuren of bestuursdwang toe te passen. Handhavers zijn de oren en ogen in de wijken en hebben daarmee een belangrijke functie bij het signaleren van onveilige situaties.
Zo worden signalen op het gebied van ondermijning intern gedeeld en met externe partners, zoals de politie. Informatiegestuurd werken De handhaving van de leefbaarheid en veiligheid in de stad gebeurt zo veel mogelijk informatiegestuurd. Dit houdt in dat de handhavingsinzet mede wordt bepaald op basis van informatie uit verschillende bronnen, zoals waarnemingen en interventies van de handhavers op straat, overlastmeldingen van inwoners en politieregistraties. Hierdoor kan, naast repressieve inzet, ook steeds meer preventief worden ingezet en krijgen de handhavingsthema’s die het meeste aandacht vragen prioriteit. De regierol van de gemeente wordt versterkt doordat veiligheidsproblemen vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. Het informatiegestuurd handhaven biedt de mogelijkheid om effectiever en efficiënter in te zetten. Preventief en sanctionerend handelen Handhavers handelen in de meeste gevallen eerst preventief en pas in de tweede plaats sanctionerend. Met preventieve handhaving wordt geprobeerd normconform gedrag te bereiken door zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar te zijn en het gesprek aan te gaan met de betrokkene. Zo worden overlast en verloedering zoveel mogelijk voorkomen en teruggedrongen. Als dit niet het gewenste effect op heeft geleverd, wordt sanctionerend opgetreden.
Waarschuwen De handhaver kan van geval tot geval besluiten of een waarschuwing een gepaste sanctie is om het gewenste gedrag te stimuleren. Waarschuwingen zijn niet vrijblijvend, maar worden officieel geregistreerd. In de handcomputers (pda’s) kunnen de handhavers raadplegen of de betrokkene al eerder is gewaarschuwd of bekeurd.
VH 2022/20915
5
Mulderfeiten Verkeersovertredingen die voor overlast zorgen, zoals foutparkeren en rijden van (brom)fietsers in voetgangersgebieden, worden aangemerkt als Mulderfeiten. Hierop volgt een strafrechtelijke sanctie. Handhavers leggen de sanctie op door een aankondiging van beschikking uit te reiken aan de betrokkene of op het motorrijtuig achter te laten. De officier van justitie verzorgt de verdere afhandeling (ook bij bezwaar en beroep) en neemt maatregelen als niet betaald wordt. De opbrengsten van de Mulderbeschikkingen komen bij het rijk terecht. Bestuurlijke strafbeschikkingen Overlastfeiten rond afval, hondenpoep en jeugdproblematiek kunnen afgedaan worden met een strafbeschikking. De inning daarvan gaat via het Centraal justitieel incassobureau (CJIB). Bestuursrechtelijk handhaven Bij bestuursrechtelijke handhaving neemt het gemeentebestuur zijn verantwoordelijkheid en maakt het zelf een afweging van de te ondernemen stappen in toezicht en sanctionering. De handhavers doen de constatering als formele toezichthouder. Het bestuur neemt het handhavingsbesluit. Bestuursrechtelijk handhaven leent zich voor situaties waarbij herstel van de oorspronkelijke situatie mogelijk is. Het gaat dan niet om “bestraffen”, maar om “herstellen”. Hierbij wordt een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang opgelegd.
De kosten van bestuursdwang kunnen vervolgens verhaald worden op de overtreder. Naheffingsaanslagen (fiscaal handhaven) Het heffen van parkeerbelastingen heeft een regulerend karakter met het doel om het parkeergedrag van automobilisten te beïnvloeden. Omdat de parkeerbelasting alleen mag worden ingevoerd om het parkeren te reguleren, mag het krijgen van inkomsten uit de heffing geen reden zijn voor de parkeerbelasting. De inkomsten uit naheffingen mogen dus ook niet hoger zijn dan noodzakelijk voor het handhaven van de parkeerbelasting. De inning van de parkeerbelasting en de eventuele bezwaar- en beroepsprocedures is uitbesteed aan Cocensus. Bezetting De handhaving in de openbare ruimte in Haarlem wordt zo ingericht dat er een zeven dagen dekkend rooster is met dag-, avond,- en incidenteel nachtdiensten. Hierbij wordt rekening gehouden met evenementen en de drukste horecanachten. De bezetting van handhaving vraagt voortdurende aandacht. Voor 2022 is in de Nota ‘’Versterkers Duurzaam Doen’’ extra budget voor handhaving toegezegd. Onder andere door inzet op het behouden van stagiairs en het creëren van een aantal senior integrale handhaving functies wordt de bezetting op peil gebracht. Thema- en wijkgericht werken Elk stadsdeel of wijk van Haarlem heeft zijn eigen identiteit, dynamiek en veiligheidskwesties.
Het is belangrijk om hier rekening mee te houden en maatwerk is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Mede daarom is gekozen voor een mix tussen enerzijds wijkgericht (middels wijkhandhaving) en anderzijds themagericht werken, waarbij per stadsdeel en/of wijk concrete acties worden bepaald. Hiermee vindt er een betere aansluiting plaats bij de ontwikkeling van gebiedsprogramma's en kunnen onze veiligheidspartners, ondernemers en inwoners van Haarlem gericht betrokken worden bij de invulling en uitvoering van de aanpak. Handhavingsthema’s Bij de handhaving op specifieke thema’s wordt onderscheid gemaakt tussen integrale handhaving en parkeerhandhaving.
VH 2022/20915
6
Integrale handhaving Integrale handhavers werken niet alleen overdag, maar ook ’s avonds, ‘s nachts en in het weekend. Sinds 2016 heeft iedere integrale handhaver zijn eigen ‘’aandachtswijk’’. Een deel van de tijd wordt in die wijk besteed. Het is de taak van de wijkhandhaver om goed te luisteren naar wat bewoners in de wijk waarnemen. Die informatie gebruikt de handhaver om met gerichte handhavingsactiviteiten eventuele overlast terug te dringen en de leefbaarheid in het gebied te vergroten. De handhavers zijn aanspreekbaar voor mensen uit de buurt en kunnen direct zaken oppakken die voor bewoners van belang zijn. De integrale handhavers werken op basis van vooraf vastgestelde prioriteiten en koppelen hun acties en bevindingen terug. Met de informatie uit de stad en van partners wordt de inzet van handhaving op gebied van uitvoering en beleid bepaald en verbeterd. Daarnaast worden alle handhavers flexibel ingezet voor projectmatige handhavingsacties, zoals inzet bij ondermijning en complexe drank- en horecacontroles. Parkeerhandhaving De parkeerhandhavers houden de parkeeroverlast in de stad beheersbaar, zodat de verkeersveiligheid en bereikbaarheid, ook van hulpdiensten, op peil blijft. Zij controleren op allerlei vormen van parkeeroverlast (parkeren op de stoep, doorgaande weg, dubbel parkeren, parkeren op invalideplek zonder invalidekaart etc.).
In de ochtenduren is er in de gebieden rond basisscholen vaak sprake van parkeeroverlast. Hier wordt vanuit handhaving strikt op toegezien en waar nodig gehandhaafd. Het programma Modernisering Parkeren is inmiddels uitgevoerd. Eind 2020 is een aanbestedingsprocedure voor de nieuwe scantechniek gestart. Het werken met de nieuwe scanauto en -apparatuur leidt naar verwachting tot meer efficiëntie van de handhaving en vergroting van de betalingsbereidheid. In 2021 is gestart met de implementatie van de scantechniek en in 2022 wordt dit verder uitgerold en geoptimaliseerd. Deze optimalisatie zal ervoor zorgen dat naheffingsaanslagen (NHA’s) niet meer bij de auto worden uitgeschreven, maar dat deze op afstand worden opgelegd. Voor het op afstand opleggen is een speciale uitleesruimte ingericht, de zogenaamde ‘deskforce’. Scanscooter In 2022 zal er een scanscooter worden aangeschaft. De extra mobiliteit, die inzet van een scooter met zich meebrengt, maakt dat de parkeerhandhaving ook op lastiger te bereiken locaties kan plaatsvinden. De scanscooter maakt van hetzelfde proces gebruik als de scanauto. De gemaakte beelden worden in de deskforce uitgelezen en waar nodig wordt er een fiscale naheffingsaanslag of een boete opgelegd. In 2022 zullen de scanauto en -scooter ook ingezet kunnen worden voor handhaving op de zogenaamde Mulderfeiten, zoals parkeren op de stoep.
De nieuwe manier van aanpak maakt dat we tot drie keer meer controles kunnen gaan uitvoeren. De combinatie van de parkeerhandhaving op de fiscale- en Mulder feiten én het vergoten van het aantal controles zal, naar verwachting, een goede uitwerking hebben op de parkeeroverlast en verkeersveiligheid in de stad.
VH 2022/20915
7
Prioriteiten Effectieve inzet in het handhavingsdomein vereist keuzes over inzet en capaciteit. De afgelopen twee jaar is er veel ingezet op het handhaven van de COVID-maatregelen. Het komende jaar zal dit onderdeel zijn van de reguliere werkzaamheden en daarmee niet meer als aparte prioriteit benoemd worden. Op basis van informatiegestuurd werken, gaat prioriteit uit naar de volgende thema’s: •
Afval Het optreden tegen overlast door zwerfafval, bijplaatsen van afval naast de ondergrondse containers en het illegaal plaatsen van bedrijfsafval. In 2022 wordt de handhaving op afvalscheiding (SPA) voortgezet.
•
Jeugd Optreden tegen overlast van jongeren op hangplekken, gebruik van alcohol op straat door jongeren onder de 18 jaar. Hierbij wordt enerzijds gereageerd op meldingen en anderzijds ingezet op de bekende hangplekken (hotspots).
•
Parkeren Toezicht op de naleving van de plicht tot het betalen van parkeerbelastingen en het optreden tegen overtreding van parkeerverboden en parkeeroverlast.
•
Dak- en thuislozen Optreden tegen overlast door dak- en thuislozen. Dit betreft deels sociaal zwakkeren die voor overlast zorgen, onder andere door drinkgedrag op pleintjes of verblijf in parkeergarages. Er wordt veel samengewerkt met de zorgpartijen. Het uitgangspunt is om zoveel mogelijk daken thuislozen in de zorg te krijgen.
•
Fietsen/rijdend verkeer Het tegengaan van overlast door rijdende (brom)fietsen in voetgangersgebieden en het handhaven op overtreding van inrijverboden. Hierbij gaat extra aandacht naar het voetgangersgebied in het centrum. Het handhaven op weesfietsen en fietswrakken in het winkelgebied van het centrum is onderdeel van de aanpak. Dit gebeurt door fietsen te stickeren, waarbij een termijn van maximaal 14 dagen geldt voordat de fiets wordt weggehaald.
•
Milieuzone Vanaf 1 januari 2022 geldt in Haarlem een milieuzone voor vrachtwagens. Alleen vrachtwagens die voldoen aan emissieklasse 6 mogen in de milieuzone rijden. Vanaf 1 januari 2022 is een geslotenverklaring ingesteld voor vrachtwagens. De handhaving op deze milieuzone vindt plaats door middel van vaste- en mobiele ANPR camera’s. Om deze beelden op een goede manier te kunnen uitlezen wordt gebruik gemaakt van de uitleesruimte die speciaal voor het scanproces is ingericht.
VH 2022/20915
8
Overige handhavingsthema’s Daarnaast wordt er gehandhaafd op de volgende thema’s: •
Honden Optreden tegen hondenpoep, loslopende en/of bijtende honden. Bij incidenten met bijtende honden vindt nauwe afstemming plaats met politie. Daarbij kan een aanlijnplicht of muilkorfgebod worden opgelegd.
•
Autowrakken, aanhangers en caravans Het verwijderen van hinderlijke voertuigwrakken, te lang gestalde campers, caravans en aanhangers middels bestuursdwang.
•
Openbare inrichtingen Toezicht op de naleving van de Drank- en horecawet en aanverwante regelgeving uit de APV door exploitanten van openbare inrichtingen en de regels over uitstallingen en terrassen.
•
Evenementen Toezicht op het rustig verlopen van evenementen. Er wordt opgetreden tegen alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar, wildplassen en andere gedragingen die tijdens het evenement de openbare orde verstoren. Bij grote, drukke evenementen wordt gezorgd voor extra handhavingsinzet.
•
Ad hoc thema’s Naast de bovengenoemde thema’s zijn er meer thema’s waar incidenteel handhaving op gewenst is, zoals vuurwerkoverlast. Deze thema’s worden opgepakt aan de hand van concrete situaties, meldingen of signalen.
Monitoring en evaluatie Handhaving is een dynamisch proces. De kracht van handhaving zit in het goed kunnen inspelen op de actualiteit. Zonder die kwaliteit te verliezen wordt met een meer strategische visie op handhaving de focus verlegd naar effecten op de langere termijn, in plaats van alleen te reageren op incidenten. Om te kunnen monitoren en toetsen of de handhaving effectief is en of de juiste prioriteiten gesteld zijn, wordt er gewerkt met een dashboard waarin monitoringsindicatoren zijn opgenomen. Het dashboard dient als input voor bijstelling van prioriteiten, dagelijkse inzet, werkwijzen of bestaand handhavingsbeleid. Hiermee kunnen beleid en uitvoering nog beter op elkaar worden afgestemd.
VH 2022/20915
9
2. Actieprogramma 2022 Prioriteiten 2.1
Ondermijnende criminaliteit
Elke vorm van criminaliteit is in zekere zin ondermijnend, maar bij dit thema wordt gedoeld op een aantasting van maatschappelijke structuren of het vertrouwen daarin. Bij ondermijning zetten criminelen legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. Criminelen hebben deze legale middelen zoals een Burgerservicenummer (BSN), panden, inschrijvingen in de BRP (Basis Registratie Personen), uitkeringen of vergunningen nodig om hun criminele activiteiten te kunnen plegen. Door het misbruiken van deze legale middelen raakt de bovenwereld met de onderwereld verweven. Hierdoor wordt het vertrouwen in de overheid aangetast en raakt de maatschappij ontwricht. Dit soort criminaliteit wordt vaak gepleegd binnen criminele samenwerkingsverbanden en gaat niet zelden gepaard met geweld, bedreiging en intimidatie. De ambitie is om meer inzicht te krijgen in ondermijnende criminaliteit om ondermijnende activiteiten succesvol aan te pakken en terug te dringen. Het komende jaar wordt gewerkt aan nog meer slagkracht in de integrale aanpak en binnengemeentelijke samenwerking, zodat snel en efficiënt kan worden ingespeeld op signalen van ondermijning. Daarnaast wordt ingezet op een communicatiecampagne om de meldingsbereidheid onder burgers te vergroten. De verwachting is dat dit zal leiden tot meer signalen van ondermijning.
Indien op een thema meerdere signalen van ondermijning binnen komen, kan dat leiden tot het opstarten van een project. Bestaande risicolocaties worden duurzaam hersteld of verkend zodat de (eventuele) voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten wordt weggenomen. De APV-wijziging (artikel 2.78 APV) biedt de mogelijkheid om panden, gebieden en branches vergunningplichtig te maken om ondermijning tegen te gaan. Bekeken zal worden of deze en andere bestuurlijk-juridische mogelijkheden om ondermijning aan te pakken kunnen worden benut. In 2022 zal, vanuit de Provincie in samenwerking met het RIEC, een scan worden uitgevoerd over de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie t.a.v. ondermijning. De eventuele verbeterpunten die uit de weerbaarheidsscan naar voren komen, worden opgepakt. De aanpak van woon- en adresfraude is onderdeel van dit thema. Deze aanpak richt zich voor een belangrijk deel op die voedingsbodem voor ondermijning. Niet bij elke verkeerde registratie in de BRP is er sprake van ondermijning. Wel blijkt dat er bij veel ondermijnende activiteiten sprake is van het bewust misbruik maken van de BRP om bijvoorbeeld ten onrechte een BSN, een toeslag of uitkering te verkrijgen. In de huidige krappe woningmarkt is in toenemende mate zichtbaar dat sociale huurwoningen voor veel geld worden onderverhuurd.
Dit geldt ook voor financiële uitbuiting van huurders bij particuliere adressen. Voor de bestrijding van ondermijning is een effectieve aanpak van woon- en adresfraude noodzakelijk. Bovendien draagt de aanpak van woon- en adresfraude nadrukkelijk bij aan de verbetering van de kwaliteit van de BRP. De opgelegde COVID-maatregelen hebben invloed gehad op de slagkracht van het team ondermijning en haar partners om snel en accuraat in te kunnen spelen op signalen van ondermijning. Indien de maatregelen worden gecontinueerd zal dit zijn weerslag hebben op het aantal signalen en de uit te voeren interventies.
VH 2022/20915
10
Algemene doelstelling 2022 Voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Indicator
Bron
Hitrate (%)1 adrescontroles LAA2 Aangetroffen hennepplantages Aantal bestuurlijke sluitingen (hennep) Aantal bestuurlijke sluitingen (overig)
LAA
Item
Acties 2022
partijen intern/extern
Versterken informatiepositie
■ Communicatiecampagne om de bewustwording en meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers t.a.v. ondermijning te vergroten. ■ Het meldpunt Ondermijning wordt intern breder gecommuniceerd om meer signalen van ondermijnende criminaliteit te genereren. ■ De bewustwording en weerbaarheid van ambtenaren en de gemeentelijke organisatie vergroten. ■ In het Lokaal Ondermijningsoverleg (LOO) worden periodiek de signalen van ondermijning beoordeeld en zo nodig opgepakt (mono- of multidisciplinair) ■ MMA-meldingen worden beoordeeld en opgepakt
Gemeente
Data-gestuurd werken
Versterken integrale aanpak
Versterken binnen gemeentelijke samenwerking
Integrale ondermijningsprojecten
Gemeente
2016 38%
2017 49%
2018 35%
2019 35%
2020 47%
2021 53%
34
22
29
15
11
14
13
11
6
3
3
8
2
10
4
6
1
1
Gemeente
Gemeente
Politie/RIEC
■ Doorontwikkeling dasboard woonfraude/leegstandsmonitor in samenwerking met DIA ■ Samenwerking met partners is een vereiste bij de aanpak van ondermijning. Informatie-uitwisseling op casusniveau is een onderdeel. Het RIEC speelt hierin een belangrijke rol. ■ Maandelijkse controles bij bedrijven, opslagunits etc. in het kader van ondermijning ■ Aansluiting bij het programma Ondermijning Noord Holland. ■ Samenwerking binnengemeentelijke afdelingen versterken. ■ Bekijken of alle juridische en bestuurlijke mogelijkheden over de volle breedte worden benut. ■ Project Lelie: het onderdeel revitalisering van de wijk blijft onverminderd doorgaan. Op het gebied van ondermijning is gekozen voor voortgang dmv periodiek casusoverleg. Een goed ondernemersklimaat is een belangrijk onderdeel van het project.
RIEC Politie OM Belastingdienst Gemeente
RIEC Politie OM FIOD Gemeente
1
Hitrate: Er is sprake van een hit wanneer tijdens een huisbezoek a.g.v. een signaal, blijkt dat de feitelijke woonsituatie niet overeenkomt met de registratie in de BRP. De hitrate is het aantal hits op het totaal aantal afgeronde huisbezoeken. De hitrate zegt iets over de kwaliteit van de signalen. 2 LAA: Landelijke Aanpak Adreskwaliteit
VH 2022/20915
11
Item
Acties 2022 ■ Woonwagenlocaties: bij uit- en inbreiding worden nieuwe en bestaande locaties ten behoeve van de afdeling Wonen beoordeeld op ondermijning (van de overheid). ■ Verkenning ondermijningsproblematiek door het uitvoeren van integrale controles op bedrijventerrein Waarderpolder. ■ Mensenhandel: Afstemming met andere gemeenten wordt versterkt door de regionale werkgroep toezicht prostitutie en regionaal casusoverleg. Via de briefings het onderwerp op de afdeling VH steeds onder de aandacht brengen.
Woon- en adresfraude
Drugs
Outlaw Motorcycle Gangs (OMG) Prostitutie
partijen intern/extern
HVO Querido Gemeente Politie (AVIM)
■ Start landelijke pilot woonfraude met Ymere en Ministerie BZK voor project LAA (Landelijke Aanpak Adreskwaliteit) ■ Structurele bestandsvergelijking met woningcorporaties Elan, Ymere en Pré Wonen. ■ Verder inrichten risico-indicatoren om bij adresmutaties aan de voorkant te kunnen ingrijpen, in plaats van handhavend achteraf. ■ Leegstands- en overbewoningsmonitor verder ontwikkelen met bronbestanden ■ Herziening sanctiebeleid drugslocatie n.a.v. ontwikkelingen in jurisprudentie ■ Uitvoering geven aan het convenant Aanpak Drugslocaties Noord-Holland 2020-2025. ■ Productielocaties drugs: participeren in het regionaal project vanuit het Programma Aanpak Ondermijning Noord-Holland waarbij Haarlem op verzoek inzet levert. Het belang zit in onderzoek naar dumpingen van drugsafval en naar productielocaties synthetische drugs.
Gemeente
■ Ontwikkelingen volgen en direct inspelen op actuele situaties ■ Ontmoedigen vestigingsklimaat ■ Intensiveren controle van legale seksinrichtingen/-werkers ■ Opsporen van illegale prostitutie ■ Signaleren van mensenhandel en uitbuiting ■ Vaststellen nieuw prostitutiebeleid ■ Coördinatie bestuurlijk prostitutieteam Kennemerland
Politie / OM/Gemeente
Gemeente Politie, OM,
34 gemeenten eenheid NH, woningcorporaties, netwerkbeheerders, drinkwaterbedrijven, waterschappen, omgevingsdienst en
Gemeente
Aandachtsgebieden Ondermijnende criminaliteit kan zich overal in Haarlem voordoen. Echter zijn sommige wijken in Haarlem, door een opeenstapeling van factoren, kwetsbaarder voor ondermijnende criminaliteit dan andere wijken. Hieronder worden de projecten aangegeven die lopen in aantal van deze wijken.
VH 2022/20915
12
Gebiedsgerichte acties ■ Project Lelie: Dit project richt zich op de aanpak van ondermijnende criminaliteit in de Transvaalwijk en specifiek het woon- en winkelgebied rond de Schoterweg. Het project wordt het komende jaar, naast het verbeteren van zowel de leefbaarheid als de veiligheid in de buurt, ingezet op het als overheid zichtbaar aanwezig zijn door vaker (integrale) controles uit te voeren en hierover te communiceren. ■ Verkenning ondermijningsproblematiek bedrijventerrein Waarderpolder.
Noord
Oost
2.2
Zorg en veiligheid
Veel van het werk van professionals uit het veiligheidsdomein heeft betrekking op kwetsbare mensen in de samenleving. Mensen met een combinatie van problemen op meerdere leefgebieden zijn bovengemiddeld vaak het slachtoffer van misbruik en criminaliteit of veroorzaken zelf overlast en veiligheidsproblemen. Met het oog op goede ondersteuning en zorg én in het belang van veiligheid en leefbaarheid in de stad, is het belangrijk dat zorg- en veiligheidsprofessionals goed met elkaar samenwerken. Bijvoorbeeld als het gaat om nazorg aan ex-gedetineerden, de aanpak van mensenhandel en de uitvoering van de Wvggz. De ambitie op het gebied van zorg en veiligheid ligt in een integrale aanpak van deze thema’s en een goede samenwerking in de praktijk. Algemene doelstelling 2022 Een integrale aanpak en goede samenwerking bij thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid.
Indicator Registratie incidenten met verwarde personen Overlast zwervers (E41) Overlast dak- en thuislozen Aantal opgelegde huisverboden Mensenhandel Burenruzie Huiselijke twist Terugkeer Haarlemmers na detentie Aantal exgedetineerden met hands-on trajectbegeleiding Aantal Integraal Casus Overleg (ICO’s) Haarlem
Bron 2016 1844
2017 2936
2018 3515
2019 3500
2020 2020* 2021** 3326 2687 3340
632
494
361
214
343
306
272
Gemeente
325
168
180
201
226
193
234
Politie
30
29
13
22
19
18
17
ZVH
4 300 215 280
3 314 144 227
6 418 141 187
3 282 113 184
3 358 128 175
2 327 119 140
4 355 90 200
n.v.t.
n.v.t.
26
57
55
50
55
54
59
59
75
61
80
103
Politie
* t/m november 2020 ** t/m november 2021
VH 2022/20915
13
Item
Acties 2022
partijen intern/extern
OGGZ
■ Integrale aanpak mensen met OGGZ problematiek door structureel overleg met zorg- en sociaal domein ■ Uitvoering Beheersconvenanten met locaties opvang en beschermd wonen zoals 24-uursopvang Wilhelmina, Velserpoort, BW Transvaal, opvangboot Spaarne ■ Betrokken bij realisatie Domus Plus en Skaeve Huse
GGZ en VG
■ Uitvoering Wet Verplichte GGZ en Wet Zorg en Dwang Haarlem ■ Verbetering samenwerking Spoedzorgketen ■ Veldnorm beveiligde zorg en levensloopfunctie ■
Zorg en Veiligheidshuis Kennemerland3
■ Coördinatie en trajectbegeleiding nazorg exgedetineerden ■ ■ Coördinatie individuele aanpak complexe casuïstiek waaronder verward gedrag en radicalisering ■ Persoonsgerichte Aanpak hardnekkige casuïstiek via Casus Plus
Verbinding Zorg en Veiligheid
■ Ondersteunen, stimuleren en agenderen thema veiligheid binnen sociaal domein en andersom. ■ Organisatie van netwerk- en expertiseopbouw op het snijvlak van zorg en veiligheid. ■ Samenwerking met ketenpartners bij complexe casuïstiek ■ Inzet Wet Aanpak Woonoverlast (Waw)
■ Gemeente: afd. MO ■ Politie ■ GGD ■ HVO Querido Permens ■ Brijder ■ Fivoor ■ Leger des Heils ■ Clientvertegenwoordiging ■ RIBW K/AM ■ GGZ inGeest ■ Gemeente: afd. MO ■ GGD Kennemerland ■ GGZ inGeest ■ Openbaar Ministerie, ■Politie ■ Gemeente Haarlemmermeer ■ Zorgorganisaties in ouderenzorg en verstandelijk gehandicaptenzorg ■ Gemeente: afd. MO en afd W&I ■ Zorg- & Veiligheidshuis Kennemerland ■ Regionaal Coördinatiepunt Nazorg ■ GGD Kennemerland ■ Andere betrokken regiogemeenten ■ Gemeente: sociaal domein
Woonoverlast
■ Gemeente: afd. MO ■ GGD Kennemerland ■ GGZ inGeest ■Politie ■ Woningcorporaties ■ Organisaties voor zorg en/of
3 Alle samenwerkingspartners in dit verband: Heemstede, Bloemendaal, Zandvoort, Haarlemmermeer, Beverwijk, Uitgeest, Heemskerk,
Velsen, politie, OM, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering Nederland, Fivoor, Leger des Heils, DJI locaties Heerhugowaard Lalystad Schiphol en Zaanstad, HALT, GGZ inGeest, Parnassia, De Jeugd en Gezinsbeschermers, Jeugdbescherming Regio Amsterdam, GGD, Veilig Thuis
VH 2022/20915
14
Item
Acties 2022
partijen intern/extern begeleiding uit WMO of ZvW
Gebiedsgerichte acties Noord
■ Extra inzet handhaving Skaeve Huse:
Het is belangrijk dat de omwonenden en andere belanghebbenden van de locatie waar in de toekomst Skaeve Huse (Vergierdeweg) worden gevestigd zich veilig voelen en dat er draagvlak is voor de komst van deze woonvormen. Eén van de zaken die hierbij kunnen helpen is inzet van extra handhaving in de betrokken buurt. Daarom zullen in 2022 en 2023 extra wijkhandhavers worden toegevoegd aan de bestaande wijkhandhavers die betrokken zijn bij de buurt rond de Vergierdeweg. Zij zullen zorgen voor extra zichtbaarheid, extra handhavend optreden en voor extra goede verbinding tussen handhaving en de buurtbewoners. Oost
■ Aanpak overlast Reinaldapark:
Bij de behandeling van de locatiekeuze Domus Plus heeft de raad het college verzocht om direct aan de slag te gaan met de huidige veiligheidsissues in het Reinaldapark. In 2021 heeft samen met de omgeving een schouw, twee bijeenkomsten en een onderzoek plaats gevonden om in beeld te krijgen wat de aard en omvang is van de overlast en welke maatregelen effectief kunnen zijn de overlast aan te pakken. Begin 2022 zal het college mede op grond van de onderzoeksresultaten besluiten op welke wijze zij de overlast wil aanpakken. ■ Extra inzet handhaving Domus Plus:
Het is belangrijk dat de omwonenden en andere belanghebbenden van de locatie waar in de toekomst Domus Plus (Nieuweweg) worden gevestigd zich veilig voelen en dat er draagvlak is voor de komst van deze woonvormen. Eén van de zaken die hierbij kunnen helpen is inzet van extra handhaving in de betrokken buurt. Daarom zullen in 2022 en 2023 extra wijkhandhavers worden toegevoegd aan de bestaande wijkhandhavers die betrokken zijn bij de buurt rond de Nieuweweg. Zij zullen zorgen voor extra zichtbaarheid, extra handhavend optreden en voor extra goede verbinding tussen handhaving en de buurtbewoners.
VH 2022/20915
15
2.3
Leefbaarheid van wijken en buurten
Wonen en werken in een omgeving waar je je prettig en veilig voelt, wordt door iedereen belangrijk gevonden. Overlast en verloedering tasten de leefbaarheid aan. Dit heeft niet alleen gevolgen voor het uiterlijk aanzien van de stad, maar ook voor het veiligheidsgevoel van burgers. Bij aantasting van het uiterlijk aanzien betreft het voornamelijk fysieke overlast van afval, honden(poep), hinderlijke geparkeerde fietsen en autowrakken. De parkeerdruk in de stad en daarmee de parkeeroverlast neemt ook toe in de stad. Dit brengt de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van hulpdiensten in het geding. Het is daarom belangrijk om de parkeeroverlast in de stad beheersbaar te maken. Dit wordt gedaan door het heffen van parkeerbelastingen met een nieuwe scantechniek, waarbij de werkwijze efficiënter is geworden. Het opleggen van een naheffingsaanslag vindt nu plaats in een deskforce omgeving en niet meer ter plaatse bij het voertuig. Dat maakt dat er gedurende 2022 tot drie keer meer controles kunnen worden uitgevoerd. Tevens zullen ook de maatregelen uit het Programma Modernisering Parkeren, zoals betaald parkeren op zondag en gereguleerd parkeren tot 23.00 uur in zone C (de wijken buiten het centrum), verder worden uitgewerkt. Naast fysieke overlast kan het ook gaan om sociale overlast.
Dit betreft dan voornamelijk woonoverlast, overlast van rondhangende jongeren, dak- en thuislozen en personen met verward gedrag (zie paragraaf 2.2 Zorg en veiligheid en 2.4 Jeugd en veiligheid). De corona-crisis heeft ertoe geleid dat extra aandacht voor handhaving van de coronaregels noodzakelijk is. Hierbij gaat het onder andere om het monitoren van de drukte in het Centrum en het aanspreken, waarschuwen en, waar nodig, beboeten van publiek en ondernemers als de coronaregels worden overtreden. De toegenomen mondigheid van de burgers, voornamelijk bij repressief optreden, maakte het werk voor de handhavers op sommige momenten uitdagend. Door de maatregelen rondom corona is op een aantal thema’s minder intensief ingezet, zoals op de handhaving van hinderlijk gestalde fietsen op het Stationsplein en rijdend verkeer in het voetgangersgebieden in het centrum. De ambitie is om de leefbaarheid van wijken en buurten te verbeteren middels wijkgerichte handhaving, in samenwerking met buurtbewoners, ondernemers en overige partners en om de veiligheidsbeleving te verbeteren. Algemene doelstelling 2022 Leefbaarheid van wijken en buurten verbeteren door de aanpak van fysieke en sociale overlast en het bevorderen van het veiligheidsgevoel in samenwerking met buurtbewoners, ondernemers en overige partners.
Indicator
Bron
Fysieke overlast Vernieling/baldadigheid Politie Meldingen overlast Gemeente afval Meldingen overlast honden(poep) Meldingen parkeeroverlast Sociale overlast Burenruzie Politie VH 2022/20915
2016
2017
2018
2019
2020
2020* 2021**
625 912
627 950
510 506
514 428
597 259
559 235
435 283
230
234
257
167
176
136
175
1423
2235
3005
3527
3505
2937
3498
300
314
418
282
358
327
355 16
Indicator
Bron 2016
2017
2018
2019
2020
215
144
141
113
128
2016
2017
2018
2019
2020
6,5
6,5
6,6
6,7
6,6
40%
39%
42%
39%
42%
36%
34%
35%
32%
30%
31%
34%
35%
35%
36%
Omnibusonderzoek
77%
77%
78%
78%
79%
Omnibusonderzoek
81%
80%
81%
80%
78%
75%
75%
76%
76%
75%
80%
80%
81%
80%
79%
Huiselijke twist Veiligheidsgevoel
2020* 2021** 119
90
* t/m november 2020 ** t/m november 2021
Indicator
Fysieke overlast Cijfer kwaliteit openbare ruimte (1-10) % Haarlemmers: veel overlast van afval % Haarlemmers: veel overlast van hondenpoep % Haarlemmers: veel overlast van parkeren Sociale overlast % Haarlemmers: prettige omgang met elkaar Veiligheidsgevoel % Haarlemmers: vindt Haarlem een (zeer) veilige stad % Haarlemmers: vindt binnenstad van Haarlem (zeer) veilig % Haarlemmers: voelt zich in eigen woonbuurt (zeer) veilig
VH 2022/20915
Bron
Omnibusonderzoek
17
Item
Acties 2022
partijen intern/extern
Aanpak fysieke en sociale overlast
■ Informatie gestuurd handhaven op hotspots ■ Handhaven op corona gerelateerde maatregelen
Gemeente
Regulering parkeeroverlast Gebiedsgericht werken-integrale handhaving Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodati es
■ Dak- en thuislozen: zie par. 2.2. Zorg en veiligheid ■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: Monitoren hotspots ■ Afval: Uitvoering plan van aanpak w.o. Strategisch Plan Afval (SPA) scheiden ■ Weesfietsen, fietswrakken en fout geparkeerde fietsen: Handhaven d.m.v. bestuursdwangprocedure ■ Evenementen: Extra inzet voor toezicht op o.a. alcohol 18-, wildplassen ■ Rijdend verkeer: Handhavingsacties in voetgangersgebieden in samenwerking met parkeerhandhaving ■ Woonoverlast terugdringen middels integrale aanpak ■ Deelname aan wijkaanpakken/contracten. ■ Handhaving op parkeerexcessen ■ Implementeren nieuwe scantechniek, verdere uitrollen nieuwe scanmethodiek. ■ Wijkgericht werken d.m.v. inzet wijkhandhavers ■ Deelname aan gebiedsgerichte overleggen waarbij overlast en veiligheid aan de orde komt ■ Halfjaarlijkse werkgroep sportvandalisme: bespreken inzet buurtsportcoach en fysieke maatregelen voor tegengaan vandalisme ■ Handhaving overlast jeugd op sportparken (zie ook hoofdstuk Jeugd en Veiligheid)
Welzijnsorganisaties Politie OM
Gemeente
Gemeente
Gemeente SRO Welzijnsorganisaties
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Dak -en thuislozen: Handhaving op overlast volgens het ‘’Convenant Centrum beheersmaatregelen 24-uursopvang’’. Extra aandacht voor deze doelgroep in de rest van het centrum bij overlastlocaties (parkeergarage Raaks/Appelaar/ Kamp, Stationsplein, Raaksgebied, Kenaupark, winkelgebied/Gedempte Oude Gracht) ■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: aanpak overlast locaties (Wilsonsplein en Egelantiertuin) ■ Afval: Uitvoering plan van aanpak (focus op aanbieden bedrijfsafval van horecabedrijven en winkels) ■ Fietsoverlast: Handhaving op en rondom het Stationsplein, de fietsflat op het Kennemerplein, fietsplat Boereplein en in het winkelgebied van het centrum wordt gecontinueerd. ■ Rijdend verkeer: Handhaving in de voetgangersgebieden, waarbij parkeer- en integraal handhavers samen optrekken voor een daadkrachtige aanpak: handhaving op fietsen, bezorgscooters en auto’s in de voetgangersgebieden. ■ Bestuursrechtelijk handhaven: uitstallingen binnenstad (o.a. Gierstraat) VH 2022/20915
18
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Parkeren: Auto’s in de voetgangersgebieden, overlast bij Openbare Basisschool de Kring ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak verschillende casuïstiek o.a. Burgwalbuurt. ■ Participeren in werkgroep leefbaarheid vanuit wijkcontract Burgwal
Noord
■ Inzet voor wijkaanpak Transvaalwijk (project Lelie) gericht op de verbetering van de leefbaarheid en veiligheid ■ Dak en thuislozen: Handhaving op overlast bij opvang Velserpoort en tijdelijke winteropvang boot Spaarne. Extra aandacht voor deze doelgroep bij overlastlocaties (Marsmanplein) ■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: Nelson Mandelapark en Schoterbos ■ Afval: Transvaalbuurt, Franshalsbuurt en Vondelkwartier, Delftwijk, Vlietweg ■ Fietsen: Handhaving op wrak- en weesfietsen: Cronjéstraat en Marsmanplein ■ Rijdend verkeer: in het voetgangersgebied Transvaalbuurt en Marsmanplein ■ Parkeeroverlast bij basisscholen: Willem van Oranjeschool, Koningin Emmaschool, Basisschool de Ark, Openbare basisschool de Zonnewijzer, Openbare basisschool Ter Cleef, Dr. H. Bavinckschool en Daaf Geluk School ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: van der Aart Sportpark, Noorder Sportpark, Pim Mulier ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak RIBW Kleverpark, RIBW Transvaal, BG Wonen Rijnstraat ■ Deelname wijkaanpak Delftwijk
Oost
■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: Amsterdamsevaart (Esplanade) ■ Afval: op basis van informatie-gestuurd handhaven worden deze hotspots bepaald. ■ Fietsen: Handhaving op wrak- en weesfietsen: Teding van Berkhoutstraat ■ Rijdend verkeer: Prinses Beatrixplein en Amsterdamstraat ■ Bestuursrechtelijk handhaven: supermarkt Anatolia ■ Parkeeroverlast: Franciscus Xaveriusschool, Doctor Schaepmanstraat, Teding van Berkhoutstraat en de Amsterdamsevaart (Voedselbank), Moskee aan de Prins Bernardlaan.
VH 2022/20915
19
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: Jac. Van Looijstraat (DSK)
Zuid- West
■ Dak -en thuislozen: Extra aandacht voor deze doelgroep bij overlastlocaties (parkeergarage Houtplein) ■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: Brouwersplein en diverse speeltuinen ■ Afval: Stephensonstraat, Tempelierstraat en Leidsevaart ■ Fietsen: Weesfietsen bij OV-locaties Tempelierstraat en Houtplein ■ Rijdend verkeer: Rijden op de busbaan ■ Parkeeroverlast bij basisscholen: Hannie Schaft School, Openbare Basisschool de Peppelaer en Openbare basisschool Beatrix ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: sportpark Geel-Wit, HFC, Alliance ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak verschillende casuïstiek o.a. wooncomplex Zijlweg 245 ■ Participeren in wijkaanpak Rozenprieel en supportgroep Verbindend Gezag. ■ Wijkcontract Bosch en Vaart opstellen
Schalkwijk
■ Jeugd: zie par. 2.4. Jeugd en Veiligheid ■ Honden: Molenplaspark en in de omgeving van de Meerwijkerplas. ■ Afval: Surinamerweg, Prattenburg, Frieslandlaan, Robert Kochlaan, Salieveld en winkelcentrum Schalkwijk ■ Fietsen: Handhaving op wrak- en weesfietsen – Boerhaavewijk en Europawijk ■ Rijdend verkeer: handhaven op snor/- bromfietsen - Molenburgpark, Leonardo Da Vinciplein en Molenplaspark. ■ Bestuursrechtelijke handhaven: Uitstallingen – Ben’s Fushion Belgiëlaan en ADL Brusselstraat. ■ Handhaven parkeeroverlast bij basisscholen: O.B.S. de Piramide, Basisschool de Wadden, de Molenwijk Dalton en Basisschool de Meer en Rooms-Katholieke Basisschool (RKBS) Don Bosco, Ruslandstraat, Boerhaavelaan (hockeyclub Saxenburg), nieuwe inrichting Winkelcentrum Schalkwijk en herinrichting woonomgeving. ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak wooncomplex Rudolf Steiner en Briandlaan. Aansluiten bij preventieve inzet van Pre Wonen t.a.v. kwetsbare bewoners ■ Participeren in nieuw op te stellen wijkcontract Ruslandstraat e.o.
VH 2022/20915
20
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Project ‘’buurtouders’’ als samenwerkingspartner in terugdringen van overlast in de wijk ■ In Schalkwijk wordt het 4-wijkradenoverleg benut om, samen met bewoners, de problemen die spelen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid te bespreken en aan te pakken ■ De Molenplas is een locatie waar, voornamelijk in de zomermaanden, veel wordt gerecreëerd. Dit gaat meer dan eens samen met een cumulatie van overlastvormen
VH 2022/20915
21
2.4
Jeugd en veiligheid
Overlastgevend en crimineel gedrag door jongeren vormt een bedreiging voor de openbare orde. Voor een succesvolle aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit wordt in de stadsdelen van Haarlem per jongere, per jeugdgroep of per overlastlocatie een gezamenlijke aanpak met de verschillende betrokken partners afgestemd. Hierbij werkt de gemeente nauw samen met diverse partners: politie, het OM en (ambulant) jongerenwerk. De gezamenlijke interventies worden afgestemd op de ernst van het gedrag en de problematiek van de jongere. Het sluitstuk van de aanpak is de inzet van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT). Naast deze algemene aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit werkt de gemeente sinds 2020 samen met de politie en het OM aan een geïntensiveerde aanpak van drugscriminaliteit door jongeren. Naast de lokale inzet sluit Haarlem aan bij het regionale ondermijningsproject “Criminele aanwas”. Het doel van beide projecten is drugscriminaliteit door jongeren in Haarlem te verminderen en daarnaast voorkomen dat een nieuwe generatie jongeren bij drugscriminaliteit betrokken raakt. Onderdeel van de aanpak is de inzet van het Preventie Interventie Team. Uitdagingen 2022 Maatregelen ter preventie van corona Ook in 2022 is het de verwachting dat de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit beïnvloed zal worden door de aanpak van het coronavirus.
In 2021 hebben de maatregelen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen invloed gehad op de ervaren jeugdoverlast. Locaties voor inloop, de horeca, veel van de plekken waar jongeren te vinden zijn en/of een bijbaantje hebben, zijn voor korte of langere tijd gesloten geweest. Het jongerenwerk en straathoekwerk is ingewikkelder geworden nu er langere periodes geen groepen jongeren bij elkaar mogen komen. Tegelijkertijd werken mensen veel meer dan voorheen thuis. We zien dat deze combinatie maakt dat er een toename is van ervaren jeugdoverlast. Ook zien we dat de ontwrichtende effecten van de coronacrisis op jongeren. De rellen begin 2021 zijn hiervan het gevolg, en ook eind 2021 was er sprake van onrust onder jongeren. Tekort aan politiecapaciteit Een tweede belangrijke ontwikkeling is het verder stijgende capaciteitstekort bij de politie. Dit is een landelijk probleem dat ook in Haarlem voelbaar is. Naast de inzet op de ‘spoed en nu’ en de recherche is de politiecapaciteit om thema’s als jeugd adequaat aan te pakken beperkt. Wijkagenten en jeugdagenten hebben minder tijd om goed in contact te zijn met de wijk en de jongeren. Dit gaat ten koste van de zichtbaarheid en de informatiepositie van de politie, beiden belangrijke onderdelen van de integrale aanpak jeugd.
Ontwikkelingen jeugddomein Binnen het jeugddomein heeft in 2021 een verschuiving plaats gevonden van jongerenwerk in Oost en Schalkwijk van DOCK naar Triple Threat, Hattrick en STAD. Hoewel Triple Threat en STAD al goed bekend waren in Schalkwijk kost het tijd voordat deze overgang en de andere manier van werken geland is in de wijken. - Het aantal inloopvoorzieningen voor jongeren in Haarlem is in 2021 afgenomen. In Schalkwijk is een inloopvoorziening definitief gesloten en in Noord is een inloopvoorziening voor langere tijd gesloten geweest. Dit heeft tot gevolg gehad dat het aantal verwijsplekken waar jongeren die op straat overlast veroorzaken naartoe verwezen kunnen worden is afgenomen, als ook het aantal plekken waar jongeren gevonden kunnen worden door jongerenwerk, straathoekwerk en CJG. VH 2022/20915
22
-
-
Daarbij is hierdoor de diversiteit aan hangplekken in de stad afgenomen; waardoor de verschillende typen jeugdgroepen mogelijk meer met elkaar gaan mengen op straat. De financiële beheersmaatregelen in het jeugddomein hebben tot gevolg dat partijen die specialistische zorg en begeleiding van jongeren met crimineel gedrag kunnen bieden mogelijk minder goed inzetbaar zijn. Het is nog niet bekend wat de impact van deze ontwikkeling in 2021 zal zijn op de doelgroep. In 2015 is een motie ‘Veiligheid Schalkwijk’ aangenomen voor een extra preventieve aanpak voor overlastgevende en criminele jongeren woonachtig in Schalkwijk. Eén van de belangrijkste onderdelen van deze aanpak was het toevoegen van 1,5 FTE aan CJG coach aan de bestaande capaciteit voor jongeren uit Schalkwijk. Deze extra CJG capaciteit wordt specifiek opgeleid om de overlastgevende en criminele jongeren te begeleiden. In 2020 is deze extra CJG capaciteit opgevoerd als bezuiniging (2021-2024). Deze bezuiniging is voor 2021 teruggedraaid. Ook voor 2022 is deze bezuiniging teruggedraaid op grond van de nota ‘’Versterkers Duurzaam Doen’’.
Algemene doelstelling 2022 Het terugdringen van jeugdoverlast en -criminaliteit, het voorkomen van nieuwe aanwas en het verhogen van het veiligheidsgevoel in de wijken.
Indicator Meldingen jeugdoverlast Meldingen jeugdoverlast Uitgedeelde gele kaarten Boetes alcohol 18-
Bron 2016
2017
2018
2019
2020 2020* 2021**
Politie
1368
1292
870
789
1260
1191
968
Gemeente
444
505
491
483
957
825
747
164
136
91
62
223
197
212
48
56
19
21
4
4
15
2016
2017
2018
2019
2020
16%
15%
16%
17%
21%
20%
20%
17%
16%
21%
* bijgewerkt t/m november 2020 ** bijgewerkt t/m november 2021
Indicator % vaak overlast van jongeren in de buurt % dat vindt dat overlast van jongeren meer aandacht moet krijgen
Bron Omnibusonderzoek
Item
Acties 2022
partijen in- en extern
Integrale aanpak jeugd
■ Regie integrale Aanpak jeugd in alle wijken ■ Persoonsgerichte aanpak in het Zorg- en Veiligheidshuis ■ Inzet en samenwerking maatschappelijke partners (o.a.PerMens, jongerenwerk en Bedrijf en Samenleving
Gemeente Politie
VH 2022/20915
23
Item
Acties 2022
partijen in- en extern
■ Aandacht inzet en maatregelen tijdens schoolvakanties en feestdagen (Ramadan en Oud en Nieuw)
Zorg- en Veiligheidshuis4 Jongerenwerk PerMens Reclassering
Project Criminele aanwas
■ jongeren die een criminele carrière in de drugshandel hebben of nastreven hiervan te weerhouden en om criminele aanwas te voorkomen. Er wordt inzet gepleegd in Haarlem en er wordt aangesloten bij regionale inzet vanuit het Programma Ondermijning Noord-Holland.
Gemeente Politie OM 34 gemeenten eenheid NH
Overlastlocaties
■ Aandacht voor potentiële sociale veiligheidsproblemen/ verwijsplekken voor de jeugd bij herinrichtingsprojecten en nieuwbouw, maar ook bij bestaande bouw. ■ Inzet van handhaving en politie op hotspots jeugd waaronder ook bij sportaccommodaties, speeltuinen, schoolpleinen en parkeergarages (zie ook par 2.3 leefbaarheid van wijken en buurten) ■ Inzet Buurtouders Schalkwijk ■ Onderzoek mogelijkheden uitbreiding Buurtouders in andere stadsdelen Haarlem ■ Inzet flexibel cameratoezicht ■ Inzetten op controle alcohol 18- en lachgasgebruik ■ Handhavingsacties i.s.m. politie tijdens evenementen ■ Controles van horeca en paracommercie op schenken onder de 18 en project vals ID ■ Uitvoering Actieprogramma Veilig uitgaan ■ Deelname aan VIOS (veiligheid in en om scholen) met o.a. aandacht voor cybercriminaliteit en radicalisering. ■ Inzet Preventief Interventie Team in Oost en Schalkwijk ■ Alleen jij bepaalt, 5 sportteams t.b.v. ‘risicojongeren’ i.s.m. Haarlem College, Spaarne College en Triple Threat, Onze Gezellen en United Davo ■ Project Said & Lody op Haarlem College, Al Ikhlaas en De Waddenschool.
Gemeente Politie Sportclubs Jongerenwerk Straathoekwerk SportSupport Sportclubs Inwoners
Alcohol 18-
Veiligheid in en om scholen (VIOS) Preventie
Gemeente Politie Alpha security
Gemeente Scholen
Gebiedsgerichte acties Centrum
■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, PerMens en STAD en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: Stationsplein, bij parkeergarages, speelterreinen, schoolpleinen en in de buitenring van het Centrum tijdens horecanachten.
4 Alle samenwerkende partners: Politie, OM, Bedrijf en Samenleving, CJG, Elan Wonen, Haarlem Effect, Hattrick, De Jeugd en
Gezinsbeschermers, Leger des Heils Jeugdbescherming en Reclassering, Pre Wonen, Raad voor de Kinderbscherming, Reclassering Fivoor, Reclassering Nederland, STAD, SportSupport, Triple Threat, PerMEns, William Schrikker, Ymere
VH 2022/20915
24
Gebiedsgerichte acties
Noord
Oost
Zuid- West
Schalkwijk
VH 2022/20915
■ Handhaving op alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar (ook bij evenementen) ■ Jeugd verwijzen naar Stedelijk Jongerencentrum Flinty’s ■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, PerMens en STAD en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: Marsmanplein, Planetenlaan, Zaanenpark, Nieuw Guineaplein, Flevoplein, Nelson Mandelapark, Roerdomplein, Weltevredenplein ■ Handhaving overlast sportparken (Van der Aart sportpark, Pim Mulier sportpark en Noordersportpark) en basisschoolterreinen (OBS de Cirkel, De Zonnewijzer) ■ Aandacht voor herinrichting van verwijsplekken (Planetenlaan, Nelson Mandelapark en Schoterbos) ■ Deelname aan Wijkaanpak Delftwijk ■ Uitvoering jongerenwerk door Triple Threat, PerMens, STAD, Rebup en Hattrick en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: Catharina van Rennesplaats, Reinaldapark, Oorkondelaan, Teylerplein/van Zeggelenplein, Prinses Beatrixplein, Amsterdamstraat, sportvelden van DSK, Peltenburgstraat, Bullehofje, Jan Sluijterslaan, Stastokviadukt, Staalstraat ■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, PerMens en STAD en buurtsportwerk door SportSupport.
■ Extra handhaving op overlastlocaties: bij parkeergarages, speelterreinen, schoolpleinen en de specifieke locaties: Voortingplantsoen, Remiseplantsoen, ’t Landje, Haarlemmerhout, Brouwersplein, Speeltuinen Floragaarde, Klarenhof en Nadorstplein, schoolpleinen Beatrixschool, Blinckert, Focusschool, ZuidWester, Argonauten, parkeergarage Houtplein, Munterslaan fietstunneltje, koepeltje Vogelenbos/ Eindehout, Louise de Colignylaan. ■ Handhaving overlast sportparken (Geel-Wit, HFC en Alliance) ■ Uitvoering jongerenwerk door Triple Threat, PerMens, STAD, Hattrick en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: middengebied Molenwijk; Molenburgpark, Sprielderplein, winkelcentrum Schalkwijk, Molenplaspark. ■ Inzet project ‘’buurtouders’’ in Europawijk, Meerwijk en Molenwijk ■ Extra inzet CJG- coaches en PerMens
25
2.5
High Impact Crimes
De term ‘High Impact Crimes’ (HIC) wordt als verzamelnaam gebruikt voor misdrijven die grote impact hebben op het leven en welzijn van slachtoffers en hun omgeving. Tot de HIC-delicten worden gerekend: woninginbraken, straatroven, overvallen, babbeltrucs en overige geweldsdelicten. De woninginbraken, overvallen en straatroven laten in 2021 wederom een dalende trend zien. De maatregelen rondom het coronavirus hebben hier grote invloed op gehad. Er is de afgelopen jaren (integraal) veel inzet gepleegd op het terugdringen van het aantal HICdelicten. Desalniettemin blijft constante aandacht en continuering van deze inzet van groot belang. Samen met o.a. politie, OM en woningcorporaties wordt gewerkt aan het terugdringen van de High Impact Crimes d.m.v. repressieve en preventieve maatregelen. Dit gebeurt probleem- en informatiegestuurd in samenwerking met burgers. De ambitie op het gebied van High Impact Crimes is om deze terug te dringen. Komend jaar zal de huidige aanpak worden gecontinueerd. Algemene doelstelling 2022 Terugdringen van het aantal High Impact Crimes.
Indicator Aantal woninginbraken Aantal overvallen Aantal straatroven Overige geweldsdelicten
Bron Politie
2016 452
2017 467
2018 472
2019 437
2020 233
2020* 220
2021** 145
12 25 737
13 23 651
17 28 623
16 36 619
14 42 546
12 38 490
8 21 460
* t/m november 2020 ** t/m november 2021
Item
Acties 2022
partijen intern/extern
Plan van aanpak woninginbraken
■ Inzet op meer bewustwording d.m.v. een zomer- en winterwoninginbraakpreventiecampagne ■ Afstemming inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken ■ Inzet tekstkarren ■ Versturen besmettingsbrieven indien aanleiding ■ Samenwerking wijkraden en Whatsappgroepen t.b.v. preventie en signalering verdachte situaties ■ Inzet van ‘’Jij bepaalt!’’. Een preventief sportprogramma voor jongeren met vergroot risico om af te glijden naar de High Impact criminaliteit. ■ Inzet zorgplan overvallen ■ Inzet slachtofferhulp voor slachtoffers van o.a. HIC’s. Slachtofferhulp biedt juridische, praktische en psychosociale ondersteuning. Zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig is.
Gemeente Politie OM CCV Zorg- en veiligheidshuis
Overige HIC Slachtofferhulp
VH 2022/20915
Gemeente Slachtofferhulp Nederland
26
Gebiedsgerichte acties Centrum Noord Oost Zuid- West Schalkwijk
VH 2022/20915
■ Er wordt dynamisch wijkgericht ingezet voor wat betreft de woninginbraken. Er wordt ingespeeld op woninginbraakgolven d.m.v. versturen van besmettingsbrieven, inzet tekstkarren en een winter- en zomervoorlichtingscampagne wanneer er meer woninginbraken zijn. ■ Inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken in de verschillende stadsdelen.
27
Overige strategische thema’s 2.6
Cybercriminaliteit
Cybercriminaliteit wordt als een verzamelnaam gebruikt voor alle delicten waarbij ICT als middel wordt gebruikt om het delict te kunnen plegen. Steeds meer vormen van cybercriminaliteit, zowel op internationaal als op lokaal niveau, raken inwoners en ondernemers in gemeente Haarlem. Denk hierbij aan online fraude, phishing en misbruik bij online bestellingen. In 2019 is gestart met het opzetten van de aanpak cybercriminaliteit. Het uitgangspunt is ondernemers en inwoners het komende jaar weerbaarder te maken tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit. Senioren en de jeugd behoren tot de kwetsbare doelgroepen en krijgen in 2022 extra aandacht. De beveiliging van de interne informatiesystemen van de Gemeente Haarlem vormen een belangrijk onderdeel uit van dit thema. De interne informatiebeveiliging is niet primair belegd bij afdeling Veiligheid en Handhaving, maar er is wel de ambitie hierin samen op te trekken. Algemene doelstelling 2022 Inwoners en ondernemers weerbaarder maken tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit. Item
Acties 2022
Inzicht
■ Versterken informatiepositie Haarlems slachtofferschap cybercrime
Weerbaarheid
■ Uitrol preventiecampagne aan- en verkoopfraude ■ Inzet landelijke preventiecampagne “senioren en veiligheid” gericht op thema’s zoals babbeltrucs(HIC), vriend-in-noodfraude en helpdeskfraude ■ Inzet vanuit RPC op het voorkomen van slachtofferschap bij het MKB ■ Integrale aanpak geldezelproject. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van nieuwe aanwas en repressie op jeugdige geldezels die crimineel geld verkregen uit cybercrime witwassen door hun bankrekening uit te lenen. ■ Deelname aan het Consortium Cybercrime dat zich richt op het meetbaar maken en ontwikkelen van interventies gericht op cybercriminaliteit ■ Samen optrekken (daar waar mogelijk) in het optimaliseren van de interne bewustwording m.b.t. informatieveiligheid en de risico’s van cybercriminaliteit