20210525148 2. Bijlage A Bestuursverslag OSZG 2020

ONDERWIISSTICHTING

ffiSZG

ZELFSTANDIGE GYMNASIA Jaarverslag

2020

van de

Onderwijsstichting

Zelfstandige Gymnasia

Goedgekeurd Raad van Toezicht: Vastgesteld door het Bestuur:

7 iunl202l 7 juniàO2l;

Administratienummer: 13556 Brinnummers: 20QY 2ODG

21AB

2IAF 02DW 20Á'J

Stedelijk Gymnasium, Haarlem Gymnasium Felisenum, Velsen Barlaeus Gymnasium, Amsterdam Vossius Gymnasium, Amsterdam Gymnasium Bernrode, Heeswijk-Dinther Stedelijk Gymnasium,'s-Hertogenbosch

BV1

1,.

L.t r.2 1.3

Bestuursverslag en verslag Raad van Toezicht Bestuursverslag Verslag Raad van Toezicht Nevenfuncties voorzitter en leden Raad van Toezicht

2. Algemene informatie 2.I Kernactiviteiten 2.2 Missie 2.3 Visie en juridische structuur Íncl. Code voor Goed Bestuur, openbaar onderwijs 2.4 Bestuur en Raad van Toezicht 2.5 Bestuursbureau, staf en allocatie middelen 2.6 GMR 2.7 Vertrouwenspersonen OSZG, klachten en juridische geschillen 2.8 A.V.G. (Algemene Verordening Gegevensbescherming) 3.

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

4.

Onderwijs Ontwikkeling leerlingenaanta llen Perso neelssa menstel ling

Verzuim

lnternationalisering en Onderzoek Strategisch personeelsbeleid Toetsing en examinering Duurzaamheid Corona lnhaal- en Ondersteuningsprogramma's

Financiële situatie op de balansdatum

4.L Exploitatie en kengetallen 4.2 Analyse exploitatie 4.3 Balans per 3L december 2020 en 2019 4.4 Analyse balansposten 4.5 Reserves en voorzieningen 4.6 Kasstromen 4.7 Treasury management 4.8 Begroting 2021 4.9 Continurteitspa ragraaf 2022-2024 4.10 Risicoanalyse 4.LL Gebeurtenis na balansdatum

5. lnformatie per school 5.L Stedelijk Gymnasium Haarlem 5.2 Gymnasium Felisenum 5.3 Barlaeus Gymnasium 5.4 Vossius Gymnasium 5.5 Gymnasium Bernrode BV2

5.6 Stedelijk Gymnasium's-Hertogenbosch

6. Jaarrekening 6.L Grondslagen voor de jaarrekening (A1.0) 6.2 Balans per 31 december 2020 (A1.1) 6.3 Staat van Baten en Lasten 2O2O (A1,.21 6.4 Kasstroomoverzicht over 2020 (A1.3) 6.5 Toelichting op de Balans en Staat van Baten en Lasten (A1.4) 6.6 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen (A1.5) 6.7 Bezoldiging van bestuurder en toezichthouders (WNT) 6.8 Verantwoording subsidies (G) 6.9 Bestemming van het resultaat (C2) 6.10 Verbonden partijen (E)

7. Overige gegevens 7.L Accountantsverklaring (C1) 7.2 Ondertekening

Bijlagen

1. Balans per 31 december 2O20 per school (81) 2. Exploitatierekening 2O2O per school (82) 3. Toelichting op de balans per 31 december 2O2O per school (B3) 4. Toelichting op de exploitatierekening 2O2O per school (84) 5. Gegevens over de rechtspersoon (D1) 5. Bestemming van het exploitatieresultaat per school (D3)

BV3

L. Bestuursverslag en verslag Raad van Toezicht 1.1 Bestuursverslag De gymnasia van de Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) hebben de brede vorming van hun leerlingen hoog in het vaandel. Dat ideaal van een brede vorming is vaak aangeduid met de term Bildung, een begrip dat in de l-8e eeuw in zwang kwam. Wilhelm von Humboldt, één van de grondleggers van het begrip, benadrukte dat om jezelf te vormen, vrijheid een belangrijke voorwaarde is. De vrijheid om jezelf te ontplooien is echter niet voldoende om tot persoonlijke vorming te komen. Het is immers heel verleidelijk om in alle vrijheid telkens voor hetzelfde te kiezen. Voor echte Bitdung is een wisselwerking tussen het individu en de wereld in al haar verscheidenheid en overvloedigheid noodzakelijk. Humboldt: "Naast vrijheid vereist de ontwikkeling van de menselijke krachten nog iets anders, dat met vrijheid echter nauw verbonden is, [namelijk een] verscheidenheid aan situaties. Ook de meest vrije en onafhankelijke mens ontwikkelt zich beperkt als hij in een eenvormige omgeving geplaatst wordt." Juist door gesprekken, vriendschappen en reizen ontwikkelt en vormt de mens zich.

Door het coronavirus hebben veel van onze leerlingen het afgelopen jaar in een eenvormiger omgeving moeten leren en leven dan zij en wij gewenst hadden. Het beeldscherm verving te vaak het klaslokaal, de sociale contacten op school gingen gebukt onder de restricties die de overheid moest opleggen aan alle inwoners van Nederland. Juist voor adolescenten waren die beperkte sociale contacten een opgave. ln de periode in je leven waarin nieuwe ervaringen en ontmoetingen met anderen essentieelzijn om jezelf te leren kennen, moesten onze leerlingen het doen met halve klassen, hybride lessen en heel weinig sociaal contact. De zes gymnasia van de OSZG hebben in dit bijzonder complexe schooljaar - elk op hun eigen manier en passend bij de situatie op hun school-geprobeerd de coronacrisis zo goed mogelijk het hoofd te bieden in het belang van al onze leerlingen. ln deze jaarrekening wordt het financiële resultaat gepresenteerd en toegelicht, eerst van de stichting als geheel en daarna van elk van de zes aangesloten scholen. Daarnaast geeft het verslag inzicht in de inhoud en kwaliteit van het onderwijs op de scholen, het door hen gevoerde personeelsbeleid en hun relaties met de maatschappelijke omgeving. De structuurvan de OSZG is in overeenstemming met de wettelijke eisen van scheiding tussen bestuur en intern toezicht.

Als lid van de VO-raad houdt de OSZG zich tevens aan de Code Goed Onderwijsbestuur voor het Voortgezet Onderwijs. De OSZG heeft een bestuur bestaande uit de rectoren van de aangesloten scholen. Per l- september 2020 werd Christine Hylkema aangesteld als nieuwe rector van het Vossius Gymnasium. Het bestuur kent een portefeuilleverdeling, die tweejaarlijks wordt beoordeeld. Deze portefeuilles zijn Financiën, Onderwijs en Kwaliteit, Personeelszaken en Bestuursbureau/Facilitaire zaken. Ook het voorzitterschap rouleert tweejaarlíjks. ln 2020 vervulde ondergetekende, rector van het Barlaeus Gymnasium, deze functie.

De Raad van Toezicht stond in 2O2O onder voorzitterschap van Erwin van Geenen. Dit toezichtorgaan bestaat verder uit nog vijf personen, die allen volgens een portefeuilleverdeling zitting hebben in één van de volgende commissies: Auditcommissie, Commissie Remuneratie en Commissie Onderwijs en Kwaliteit. Per 1 september 2O20 hebben we afscheid genomen van Diederik Zijderveld als lid van de Raad van Toezicht. Sandra Lijesen (lid Auditcommissie) en Carolien Hueting (lid commissie Onderwijs en Kwaliteit) zijn de gelederen van de raad dit kalenderjaar komen versterken. Eén van de aandachtspunten uit het vierjaarlijkse onderzoek van de lnspectie dat dit jaar werd gepubliceerd was de borging van de bestuurlÍjke sturing op de kwaliteit van het onderwijs op de individuele scholen. Op dat punt zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet, maar het bestuur heeft het

BV4

voornemen om een verdere verdiepingsslag te maken. Een eerste aanzet daartoe is afgelopen jaar gegeven door een oriëntatie op het mogelijke instrumentarium dat ons daarbij zou kunnen helpen. De maatschappelijke discussie over de hoogte van de reserves van schoolbesturen was voor de OSZG

aanleiding om te onderzoeken of er binnen de OSZG sprake is van bovenmatige reservevorming. Een eerste inventarisatie geeft aan dat de stichting boven de door de lnspectie geformuleerde signaleringswaarde uitkomt. Ons onderzoek heeft uitgewezen dat de oorzaak hiervan gezocht moet worden in onze huisvesting. Onze scholen zijn gehuisvest in oude gebouwen en het onderhoud is aanzienlijk. Daarbij wordt zowel het groot onderhoud als de kosten van verbouwingen (niet gedekt door gemeentelijke subsidies) geactiveerd, waardoor het normatief eigen vermogen hoog uitvalt en waardoor onze reservepositie een vertekend hoog beeld geeft. Wij onderzoeken momenteel hoe we ons gebouwencomplex in de financiële administratie realistischer kunnen weergeven. Dat doen we door onze meerjarenonderhoudsplannen te actualiseren en daaruit conclusies te trekken hoe om te gaan met moge ijke bestem m ingsrese rves of voo rzie n i ngen. I

De OSZG heeft het kalenderjaar 2020 afgesloten met een negatief resultaat van € 919.230. Bij het opstellen van de begroting werd nog rekening gehouden met een klein overschot van € 60.000,-. De belangrijkste verklaring van het financiële verschil met de begroting zijn de extra middelen die aan het einde van 2019 beschikbaar kwamen door het convenant tussen de landelijke overheid en een brede coalitie van onderwijspartijen. Deze kwamen beschikbaar na vaststelling van de begroting en moesten ten gunste van de exploitatie van 20L9 worden geboekt en als bestemmingsreserve worden opgenomen in de balans.ln 2O2O en 2021, worden deze extra middelen ingezet ten bate van het onderwijs en komen ze ten laste van het resultaat. Naast deze extra inzet leidde ook de coronacrisis tot een grillig boekjaar met veel onvoorspelbare ontwikkelingen die effect hadden op het uiteindelijke

resultaat. ln 2O2O is begonnen met de oplevering en de financiële afwikkeling van de grootschalige verbouwing op het Vossius Gymnasium. De complexiteit van de verbouwing in combinatie met de brand die halverwege uitbrak, maakt de financiële afronding tot een tijdrovende klus. ln dit jaarverslag verantwoorden we een eerste deel van de cijfers, een definitief overzicht volgt in het jaarverslag 202L. Voor het Stedelijk Gymnasium Haarlem werden in 2O2O belangrijke stappen gezet in de richting van de verbouwing van de verouderde locatie Prinsenhof. Het bestuur gaf toestemming voor het opstellen van een definitief ontwerp, de signalen over de noodzakelijke aanvullende financiering geven goede hoop dat er op korte termijn gestart kan worden met de aanbesteding. Op veel bescheidener schaal leidde de coronacrisis op het Barlaeus Gymnasium tot vertraging van de voorgenomen verbouwing van de oude ingang. lnmiddels ligt ook daar een definitief ontwerp dat op korte termijn tot uitvoering kan komen. Het Gymnasium Felisenum heeft er bij de formatie van2O2O-2O27voor gekozen om de tijdelijke personele formatie uit te breiden vooruitlopend op de verwachte groei van het leerlingenaantal in de komende jaren. Dat zorgt op korte termijn voor een tekort op de personele begroting, maar vertaalt zich op de lange termijn in een kwaliteitsslag in het team van docenten en ondersteuning.

Het tekort op de begroting is van tijdelijke aard en wordt gefinancierd uit de overschotten in de afgelopen 4 jaar. Voor het Stedelijk Gymnasium Den Bosch geldt voornamelijk het feit dat er ten behoeve van een kwalitatieve inhaalslag mede in verband met de coronacrisis extra middelen zijn gebruikt voor personeelslasten. Bij Gymnasium Bernrode was reeds sprake van een overschot op de begroting. Vooral dankzij de vrijval van personeelsvoorzieningen is dit nog een hoger overschot geworden. De balanspositie van de OSZG blijft ondanks het negatieve resultaat onverminderd goed. De omvang van de algemene reserves en liquiditeit deed het bestuur van de OSZG al eerder besluiten beleidsrijk te begroten. Vanaf 2020 wordt ook begroot met een volledige compensatie van verwachte loonstijgingen. De OSZG houdt in de begroting2O2T rekening met een negatief resultaat van € 614.400,

BV5

waarbij in ogenschouw moet worden genomen dat hierin de vrijvalvanuit de bestemmingsreserve onderwijsakkoord 2019 voor € 441.500 is meegenomen. Ook in de meerjarenramingen 2022-2024 zien we bij enkele van de aangesloten scholen negatieve resultaten. Op basis van de jaarrekening 2020 en de tussentijdse 7-maandsrapportage van 2021 zullen bijstellingen gedaan worden in de begroting 2O22 en de volgende meerjarenramingen. De OSZG werkt met regelmatige tussentijdse rapportages, een meerjarenraming, risico-analyse, als-

mede - bij het opstellen van de jaarlijkse begrotingen - gedetailleerde prognoses van met name de personeelslasten. Voor het opstellen van de begroting worden afspraken hierover opgenomen in de

kaderbrief. Het onderwijs aan en de begeleiding van de leerlingen op de OSZG-scholen is onverminderd van hoog niveau. Dat is te danken aan de enorme inzet van de OSZG-medewerkers op de aangesloten gymnasia en op het bestuursbureau. Wij danken hen daarvoor van hartel Bestuur en Raad van Toezicht rekenen ook graag op hun steun bij het streven de kwaliteÍt van onderwijs en begeleiding nog verder te verhogen en daarbij een helder systeem van kwaliteitszorg te hanteren.

Alwin Hietbrink, voorzitter bestuur

BV6

I.2 Verslag Raad van Toezicht 1. Verantwoording wettelijke taken Goedkeurine besrotine. iaarrekeninp. b

uursverslag en stratesisch meeriarenolan

De Raad van Toezicht heeft het jaarverslag van 2019, inclusief de jaarrekening, formeel goedgekeurd De Raad heeft de vier- en zevenmaands exploitatierapportages van 2O2O besproken, inclusief de bij-

gestelde risico-a nalyse. Over het iaar 2O2O heeft de OSZG een negatief resultaat behaald van ongeveer € 919.000. De begro-

ting gaf een klein overschot van € 60.000. De begroting was echter vastgesteld en goedgekeurd voordat Corona zijn intrede deed en voordat de minister in decembe r 2OI9 extra middelen ter beschikking stelde in het kader van het Onderwijsakkoord. Deze middelen (€ 712.000) moesten in 2019 ten gunste van de exploitatie worden geboekt en als bestemmingsreserve worden opgenomen op de bala ns.

De extra uitgaven die met deze middelen zijn gedaan in 2O2O zijn ten laste van de exploitatie geko-

men. Het tekort op de exploitatie 2020 wordt dus grotendeels gedekt uit de toevoeging aan de bestemmingsreserve va n 2019. De Raad heeft de kaderstellingsbrief voor 2021 besproken en, mede op basis daarvan, de exploitatie-

begroting 2021 goedgekeurd. Ook heeft de Raad kennisgenomen van het strategisch plan voor 2O21en de meerjarenbegroting voor de periode 2O2t-2O24. Daarnaast is gesproken over het reguliere ad-

viesrapport vanuit de accountant waarmee de OSZG mede Ínvulling geeft aan het continu verbeteren van de administratieve organisatie en interne beheersing van de organisatie. De Raad van Toezicht is

tevreden over de wijze waarop het bestuur de voorgestelde maatregelen heeft geïmplementeerd. Naleving wetteliike voorschriften en omgang met de Code Goed Bestuur ln2O2O heeft de Raad van Toezicht diverse regelingen en reglementen goedgekeurd die het bestuur

heeft geactualiseerd op basis van nieuwe wet- en regelgeving en/of externe adviezen. Op financieel gebied gaat het om het Financieel Statuut, het handboek AO-lB en het aanbestedingsreglement van de stichting. Daarnaast heeft de Raad goedkeuring verleend aan een stichtingsbrede lntegriteitscode en een geactualiseerde Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk Geweld. Rechtmatige verwerving en rechtmatige en doelmatige bestedins van middelen Op basis van het eigen, intern toezicht en aangevuld met externe rapportages (zoals de controleverklaring van de accountant), oordeelt de Raad van Toezicht dat het bestuur op een rechtmatige wijze

zijn middelen heeft verworven en deze op een doelmatige wijze heeft besteed. Fvalrratie van het uitvoerend bestuur Ten aanzien van de kwaliteit van onderwijs heeft de Raad de vigerende schoolplannen, de (reguliere)

inspectierapporten, de examenresultaten alsmede het klachtenregistervan de OSZG besproken. Op basis van deze informatie is de Raad van oordeel dat de basiskwaliteit van onderwijs binnen de OSZG-gymnasia goed is. Over het algemeen scoren de scholen binnen de OSZG boven de norm van

BV7

de indicatoren die de Onderwijsinspectie hanteert. De Raad blijft enkele indicatoren met extra aandacht volgen. Naar aanleiding van het inspectierapport van het Vossius Gymnasium heeft de Raad de discussie met het bestuur over de borging van een kwaliteitscultuur verbreed. Deze discussie valt

vrijwel geheel samen met de gesprekken die de Raad van Toezicht met het bestuur voert over het opzetten van een kwaliteitsmanagementsysteem. Met name in de Commissie Onderwijs & Kwaliteit is dit onderwerp verkend en verdiept. De Raad van Toezicht heeft met het bestuur meerdere keren gesproken over de voortgang van de

verbouwing van het Vossius Gymnasium. Het project is complex, mede omdat door een brand in 2019 aanvullende gedeelten van het pand hersteld moesten worden. De totale verbouwing is hier-

door uitgelopen en in november afgerond; de financiële verantwoording richting de gemeente zal over de jaargrens lopen. De Raad heeft ook meerdere keren gesproken over de voorgenomen vernieuwbouw van het Stedelijk Gymnasium Haarlem. Ook deze verbouwing zalcomplex zijn vanwege de ligging in het centrum van Haarlem, het monumentale karakter van het pand en de noodzaak om renovatie en nieuwbouw te combineren. Daarnaast is er nog geen volledige financiering van het project. Met betrekking tot vastgoed en huisvesting heeft de Raad met tevredenheid kennisgenomen van het initiatief om de meerjarenonderhoudsplannen van alle scholen binnen de OSZG te actualiseren. Optreden als werkgever van het uitvoerend bestuur Medio 2020 heeft de heer Van Muilekom na 13 jaar afscheid genomen als rector-bestuurder van het Vossius Gymnasium. Per l- september heeft de Raad van Toezicht mevrouw drs Hylkema benoemd als opvolger. Vanwege Corona hebben in2O2O geen functioneringsgesprekken plaatsgevonden met

de rectoren-bestuurders. Keuze accountant

Voor de controle van de jaarrekening 2020 heeft de Raad van Toezicht wederom gekozen voor Van Ree Accountants. De belangrijkste reden daarvoor is om continuiteit te borgen o.a. gegeven de wijzi-

gingen in de bemensing van de Auditcommissie en onzekerheid vanwege Corona. De keuze is ge-

toetst aan de statuten van de stichting en daarbij zijn er geen belemmeringen geconstateerd.

2. Verantwoording op grond van de code goed bestuur lnrichting, werkwiize De Raad van Toezicht houdt toezicht op het (bestuurlijk) functioneren van de organisatie, fungeert als klankbord voor de bestuurder en oefent een aantal bevoegdheden uit zoals vastgelegd in de sta-

tuten en het bestuursreglement van de OSZG. De Raad van Toezicht is gehouden aan de Code Goed Bestuur en de gedragsregels zoals deze zijn opgenomen in het Reglement voor de Raad van Toezicht van de OSZG. ln 2O2O heeft de Raad van Toezicht viermaal vergaderd, deels in aanwezigheid van het bestuur. Binnen de Raad van Toezicht wordt gewerkt met drie commissies. De commissie Onderwijs & KwalÍteit

adviseert de Raad van Toezicht inzake de onderwijskwaliteit binnen de scholen van de stichting.

BV8

Twee leden van de Raad hebben zitting in de commissie. ln 2020 heeft de commissie viermaalverga-

derd met de portefeuillehouders binnen het bestuur. De Auditcommissie adviseert de Raad inzake de beheersing (incl. risicomanagement), de administra-

tieve organisatie, de continuiteit en de compliance van de stichting. De commissie, die bestaat uit

twee leden van de Raad van Toezicht, heeft in 2020 viermaal vergaderd met een financiële delegatie van het bestuur. De Remuneratiecommissie adviseert de Raad met betrekking tot de benoemingen van RvT-leden en

vervult de werkgeversrol richting de rectoren-bestuurders. De voorzitter en een lid van de Raad hebben zitting in de RemuneratiecommissÍe. Het lid van de Raad is voorzitter van de Remuneratiecommissie.

Vanuit de notie van horizontale verantwoording vergadert de Raad van Toezicht in het kader van de Wet Medezeggenschap Scholen (WMS) in principe éénmaal per jaar met de GMR. Als gevolg van Corona heeft deze vergadering in oktober 2020 digitaal plaatsgevonden. De informele bijeenkomst die de Raad in principe jaarlijks met de GMR heeft, is vanwege Corona vervallen. Samen stelline ln2O2O bestond de Raad van Toezicht uit:

-

De heer dr. E.W. van Geenen, voorzitter De heer dr. D.C. Zijderveld, MPA, plv. voorzitter (tot 1. september 2019) De heer drs. G.M. van Wijk, lid

Mevrouw dr. K.S. Ali, lid De heer mr. H.T. van der Meer, lid

Mevrouw drs C. Hueting (per l september 2020) Mevrouw drs. S.C.M. Lijesen, MFP (per 1 september 2O2Ol

Volgens het roostervan aftreden zijn de heren Divis en Zijderveld respectievelijk per 15 november 2019 en L september 2O2O afgetreden. Conform de Regeling voor Bestuur en Toezicht waren zij niet

meer herbenoembaar. Per 1 september 2020 hebben mw. Hueting en mw. Lijesen hen opgevolgd. De Raad van Toezicht is daarmee weer compleet.

Nevenfuncties De nevenfuncties van de voorzitter en de leden van de Raad van Toezicht zijn opgenomen in para-

graaf 1.3 van dit jaarverslag. Vergoeding De vergoedingen die de voorzitter en de leden van de Raad van Toezicht in 2020 hebben ontvangen,

zijn opgenomen in paragraaf 6.7 van dit jaarverslag. Situaties met (potentieel) tegenstriidis belans

ln 2020 heeft de Raad van Toezicht niet voor situaties geplaatst gestaan waarbij er sprake was van een (potentieel) tegenstrijdig belang.

BV9

Proces rondom de accountantscontrole De jaarlijkse accountantscontrole over 2020 heeft aangevangen met het vaststellen van het controle-

proces door de Auditcommissie van de Raad van Toezicht. Het controleteam van het accountants-

kantoor heeft op locatie van het bestuurskantoor controles en steekproeven uitgevoerd. Aangeleverde databestanden zijn ook op afstand gecontroleerd. ln aanwezigheid van de accountant zijn de bevindingen besproken ín de Auditcommissie. Tijdens een vergadering van de Raad van Toezicht heeft de accountant een toelichting op zijn controleverklaring gegeven. Evaluatie Raad van Toezicht De evaluatie van het eigen functioneren over 2019 stond gepland voor juni 2O2O. Als gevolg van Co-

rona is deze tweemaal uitgesteld en uiteindelijk komen te vervallen. De evaluatie van het eigen func-

tioneren over 2O2O heeft de Raad van Toezicht gepland voor mei 202L. De Raad zal de Code Goed Toezicht 1.0 bespreken die de kwaliteitscommissie van de VTOI in december 2020 heeft gepubliceerd. Daarnaastzalde Raad, samen met het bestuuren mede op basisvan eigen casuistiek, reflecteren op de thema's kwaliteit en onderwÍjs.

Dr. E.W. van Geenen

Voorzitter Raad van Toezicht

1.3

Nevenfuncties Voorzitter en leden Raad van Toezicht

De hoofd- en nevenfuncties van de voorzitter en de leden van de Raad van Toezícht zijn:

E.W. uan Geenen

Hoofdfunctie: Lid College van Bestuur HAS Hogeschool Nevenfunctie, samenhangend met de hoofdfunctie: o Lid Bestuur stichting Ecosystemen Agrofood Zuidelijk Nederland Nevenfunctie, niet samenhangend met de hoofdfunctie: o Lid Raad vanToezícht van Medèz r Lid Raad vartToezícht van Adelante Zorggroep, lid auditcommissie K.S. AIi

Hoofdfunctie: Directeur Fundraising Technische Universiteit Eindhoven Nevenfuncties: r Lid Raad vanToezicht Stichting Swalm en Roer: lid remuneratiecommissie o Voorzitter Kamer Onderwijs Hogeschool Zuyd: compliance vraagstukken r Lid Raad van Toezicht PlatOO: lid auditcommissie

G.M. uan Wijk

Nevenfuncties: o Voorzitter Stichting Dorpswerkplaats Ermelo (onbezoldigd)

BV 1O

D.C. Zijderueld

Hoofdfunctie: r Lid College van Bestuur Avans Hogeschool (vice-voorzitter) (beëindigd per 15-2O2O)

Nevenfuncties, samenhangend met deze hoofdfunctie: r lid van het stichtingsbestuur Agrifood Capital (beëindigd per 1-5-2020) r lid van het bestuur van de Juridische Hogeschool Avans-Fontys (beëindigd per 1-5-2020) r penningmeester van het bestuur van de Stichting SPARK Campus (beëindigd per 1-5-2020) . lid van de Supervisory Board Biobased Delta (beëindigd per 1-5-2020) . lid van bestuur Stichting Brabant Startup Alliance (beëindigd per 1-5-2020) . lid bestuur Stichting Grow Campus (beëindigd per l-5-2O2Ol Nevenfuncties, niet-samenhangend met deze hoofdfunctie: o voorzitter Raad vanToezícht Instituut Verbeeten (beëindigd per l-7-2O2O) . lid van SURF ledenraad (beëindigd per I-5-2O2O) . lid Commissie Bevorderen van verantwoorde Onderzoekspraktijken ZonMW Hoofdfunctie per I-5-2O2O: . Lid Raad van Bestuur Albert Schweitzer Ziekenhuis H.T. uan der Meer Hoofdfunctie: r President Gerechtshof Amsterdam o Waarnemend President Rechtbank Noord-Nederland (beëindigd per I-I22O2Ol

Nevenfuncties, samenhangend met de hoofdfunctie: o Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Onderwijsgeschillen te Utrecht r Plaatsvervangend voorzitter College van beroep voor de examens Vrije Univer-

siteit

o Gastdocent arbeids(proces)recht diverse onderwijsinstellingen C. Hueting-den Dunnen

Hoofdfunctie: o Senior Beleidsadviseur Onderwijs VO-raad S.C.M. Lijesen

Hoofdfunctie: r Wiskundedocent Stedelijk Gymnasium Leiden (Leiden) r Eigenaar Financieel Raadsvrouw (Leiden) Nevenfunctie:

Bestuurslid Stichting Haanstra ldentiteit: penningmeester

BV 11

2. Algemene lnformatie 2.1 Kernactiviteiten Het bestuur van de Onderwijsstichting Zelfstandíge Gymnasia (OSZG) is het bevoegd gezag van zes zelfstandige gymnasia: het Barlaeus Gymnasium en het Vossius Gymnasium in Amsterdam, het Ste-

delijk Gymnasium Haarlem, het Gymnasium Felisenum in Velsen, het Stedelijk Gymnasium's-Hertogenbosch en het Gymnasium Bernrode in Heeswijk-Dinther. De scholen verzorgen gymnasiaal onderwijs aan ongeveer 4.500 leerlingen.

2.2 Missie De OSZG wileen omgeving scheppen, waarin zelfstandige gymnasia gedijen en waarin gymnasiaal

onderwijs zich verder kan ontwikkelen. Daarbij past ook de belangenbehartiging van dit schooltype op diverse maatschappelijke niveaus. De OSZG staat in principe open voor aansluiting van zelfstandige gymnasia in Nederland.

2.3 Visie en juridische structuur incl. Code voor Goed Bestuur, openbaar onderwijs De OSZG biedt hoogwaardig gymnasiaalonderwijs op de aangesloten zelfstandige gymnasia. Daar-

mee levert de OSZG een belangrijke bijdrage aan de kennismaatschappij in Nederland. De gymnasia

willen een leeromgeving bieden, waarin leerlingen zich cognitief, cultureel en sociaal maximaal kunnen ontplooien. Zij nodigen de leerling uit tot leren, onderzoeken, ontdekken, vragen stellen en meningsvorming over mens en maatschappij, natuur en cultuur, lichaam en geest, verleden en toekomst. De zelfstandige gymnasia zijn kleinschalige scholen met een veilig schoolklimaat. Ze floreren in een

structuur, waarin het bestuur ruimte geeft en er een adequate doch in omvang beperkte centrale ondersteuning is. De scholen hebben dan ook een grote mate van autonomie. De scholen maken overigens volop gebruik van elkaars kennis en kunde, waarbij het een meerwaarde is dat de scholen een ve rge I ijkba re structu u r e n onde rwijscu ltu u r ken nen.

De vernieuwde Code Goed Onderwijsbestuur voor het Voortgezet Onderwijs is in 2018 volledig geïm-

plementeerd. Verantwoording wordt afgelegd aan OCW middels de Jaarverslaglegging. Ook aan de diverse gemeenten worden Jaarverslag (en begrotingen) ter beschikking gesteld; indien gewenst verschaft het bestuur ook toelichting aan een gemeenteraad. Ouders en leerlingen krijgen informatie

door middel van de lokale medezeggenschapsinstanties, via de site van de school en/of de schoolgids, het schoolplan en de informatie op Vensters.

Openbaar onderwijs Vijf van de zes scholen bieden openbaar onderwijs. Alleen Gymnasium Bernrode heeft een katholieke signatuur. Daarom is de OSZG voor de wet een stichting voor bijzonder onderwijs. De scholen zijn algemeen toegankelijk, zonder onderscheid van godsdienst, levensbeschouwing of lichamelijke beperking. Leerlingen worden vertrouwd gemaakt met de waarden en normen die gelden in onze samenleving.

BV 12

2.4 Bestuur en Raad van Toezicht Het bestuur ln maart 2015 is de huidige bestuursstructuur conform de nieuwe statuten van kracht geworden. De toezichthoudende rol werd in 2O2O uitgevoerd door de Raad van Toezicht, bestaande uit 6 personen. ln deze samenstelling voldoet de stichting aan de wettelijke eisen van goed bestuur voor het Voortgezet Onderwijs. Het bestuur heeft in 2020 IO keer met elkaar vergaderd. Helaas konden de bestuursdagen, gepland in april en uitgesteld naar oktober, geen doorgang vinden wegens Corona. Tijdens deze bestuursdagen worden inhoudelijke onderwerpen en de jaarlijkse evaluatie behandeld. Tijdens de reguliere bestuursvergaderingen zijn onder meer de volgende onderwerpen aan de orde gekomen:

-

Ontwikkelingen op de individuele scholen Diverse financiële rapportages

Het bespreken en goedkeuren van de begroting 2021 (incl. meerjarenverwachting 2022-20241 Het bespreken en vaststellen van de jaarrekening 2019 Diverse investeringen, mede inzake diverse aangevangen en geplande verbouwingen Een aantal klachten en bezwaren

Klachtenregeling

Protocol Sociale media Alle ontwikkelingen omtrent Corona: afstandsonderwijs, schoolsluitingen, organisatorische zaken m.b.t. aanwezigheid op de scholen

-

Vergoeding voor thuiswerken/Corona aan alle personeelsleden GMR adviesrecht op begroting/kaderbrief

CAOOnderhandelaarsakkoord Schoolplannen Eigenrisicodragerschap WGA incl. beroep- en klachtenregeling Loopbaanbeleid

Werving leden Raad van Toezicht + rector/bestuurder Vossius Gymnasium Portefeuilleverdeling bestuurn.a.v. nieuwesamenstelling Kwaliteitszorg en kwaliteitsontwikkeling Onderwijsresultaten + tevredenheidsonderzoeken Werkkostenregeling Uitwisselingdocenten Samenloopzwangerschapsverlof metvakanties Rapportage AVG

Vrijwillige ouderbijdrage n.a.v. berichten Minister n.a.v. Kamervragen Reisverzekering

BV 13

Samenstelling Het bestuur bestond uit de volgende leden:

Mevrouw E. Schoemaker (rector Stedelijk Gymnasium's-Hertogenbosch), De heer J.H. van der Werff (rector Stedelijk Gymnasium Haarlem), vanaf l- augustus De heer J. van Muilekom (rector Vossius Gym"nasium) tot f oktober 2020 Mevrouw C.A. Hijlkema (rector Vossius Gymnasium) vanaf 1 september 202O De heer H. Relou (rector Gymnasium Bernrode) De heer M. Kemper (rector Gymnasium Felisenum) De heer A. Hietbrink (rector Barlaeus Gymnasium), voorzitter De volgende 4 leden van het bestuur hadden in2O20 onderstaande nevenfuncties. De overige 3 be-

stuursleden niet:

A. Hietbrink (uoorzitter uanaf 1 - 1 O -2 O 1 9 ) rector Barlaeus Gg mnasium) o Lid Adviesraad VU (onbezoldigd) r Lid bestuur Stichting het Zelfstandige Gymnasium (onbezoldigd) r Lid Raad vanToezícht Karavaan (onbezoldigd)

J.G.T.M. Relou rector Ggmna.síum Bernrode

o Voorzítter bestuur Stichting Neutraal Onderwijs Wilhelmina (Helmond)

M. Kemper rector Ggmna.sium Felisenum o Lid Raad van Toezicht Surplus Basisscholen

J.W.H. uan Muilekom rector Vossius Ggmnasium (tot 1-9-2020) o Lid Raad vanToezícht Muziekschool Amsterdam Het bestuur bespreekt jaarlijks de portefeuilleverdeling en legt deze opnieuw vast. Een roulatieschema is daarbij van toepassing. Verder is aandacht geweest voor het toezichtkader in relatie tot

schoolplannen en de commissie Onderwijs en Kwaliteit. De Raad van Toezicht evalueert jaarlijks het eigen functioneren onder leiding van een extern deskundige. Tijdens de evaluatie wordt uitgebreid aandacht besteed aan elkaars rollen en de rol van de bestuurder en de rectorfunctie. Alle reglementen en het jaarverslag worden op de website van de OSZG gepubliceerd conform de lidmaatschapseisen Code goed bestuur VO-raad, alsmede het overzicht van de nevenfuncties van de

bestuursleden. Er is geen sprake van tegenstrijdige belangen. Er vindt een horizontale dialoog plaats met de GMR. Op alle scholen zelf hebben we een goed functi-

onerende MR, waarmee overleg wordt gevoerd over schoolplan, formatie en begroting. Ook kennen wij actieve ouderbesturen en leerlingenraden.

BV 14

2.5 Bestuursbureau, Staf en Allocatie van middelen Het bestuursbureau van de OSZG regelt de centrale administratie en financiën en verzorgt de regeling ouderbijdrage voor de scholen. De uitvoering en ondersteuning voor de boekenfondsen is het

afgelopen schooljaar beëindigd. Het bureau, het bestuurssecretariaat en de stafafdeling HRM bestaat uit respectievelijk 5, 1 en l" medewerker(s), met een totaal van 4.7 fte. De verantwoordelijkheid voor het bestuursbureau ligt in handen van het hoofd bestuursbureau. Het bestuur en Raad van Toezicht werden in 2020 ondersteund door de bestuurssecretaris. Het bestuur werd voor HRM-Personeelszaken ondersteund door de stafmedewerker HRM. De kosten en opbrengsten van het bestuursbureau worden conform een bestuursbesluit uit2OI2

omgeslagen over de aangesloten scholen naar rato van het aantal leerlingen en vallen daarmee binnen de begrotingen van de individuele scholen. De totale exploitatie van het bestuursbureau voor 2020 beslaat een bedrag van € 497.000. Hieronder

vallen de volgende kosten:

-

Personeelskosten bestuursbureau en toezichthouders € 414.000

Materiele kosten € 15.000, kosten beheer en bestuur € 1-8.000 en huur pand € 50.000

Kosten die direct toewijsbaar zijn aan de scholen, zoals administratieve software, worden ook direct omgeslagen naar de scholen, ook naar rato van het aantal leerlingen, of naar de individuele school. De verwerking van de regeling ZiZo, intern vereveningsfonds voor vervangingskosten,

wordt uitge-

voerd binnen de administratie van het bestuursbureau. Het resultaat tussen de ingelegde premies en de uitbetaalde vergoedingen voor vervanging wordt toegevoegd aan of ingehouden van de balansrekening ZiZo-reserve. Dit betreft ee n bestem m ingsreserve.

2.5 Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) De GMR bestaat uit 12 leden, bestaande uit docenten, leerlingen en ouders. De GMR kwam in 2OZO 5

keer (met het bestuur) bijeen en heeft o.m. de volgende zaken besproken:

-

Activiteitenplan Diverse financiële rapportages Het bespreken en goedkeuren van de kaderbrief en begroting2O2T (incl. meerjarenverwachting) Het bespreken en vaststellen van de jaarrekening 20L9 Diverse regelingen op het gebied van personeelszaken

werving leden Raad van Toezicht + rector/bestuurder Vossius Gymnasium Loopbaanbeleid

Huishoudelijk reglement GMR Protocol Sociale media Alle ontwikkelingen omtrent Corona: afstandsonderwijs, schoolsluitingen, organisatorische zaken

m.b.t. aanwezigheid op de scholen

-

GMR adviesrecht op begroting/kaderbrief

Er is 1 keer digitaal overleg met de RvT gevoerd wegens Corona.

BV 15

2.7

Vertrouwenspersonen OSZG, klachten en juridische geschillen

Naast de vertrouwenscontactpersonen bij de scholen zijn er ook twee externe gecertificeerde ver-

trouwenspersonen aangesteld voor de stichting. OSZG heeft Merlijn Groep ingeschakeld om deze functies te vervullen. De functies werden in 2O2O ingevuld door mevrouw P. Meursing en de heer M Moons, die gedurende het jaar is opgevolgd door de heer M. Rutten. ln 2O2O hebben 8 meldingen plaatsgevonden bij de externe vertrouwenspersonen. Klachten en geschillen op stichtingsniveou ln 2O2O ziin 2 bezwaarschriften ingediend. Deze bezwaarschriften betroffen de toelatingsprocedure van de gymnasia in Amsterdam en Haarlem. De bezwaren zijn allemaal afgewezen.

2.8

A.V.G. (AlgemeneVerordeningGegevensbescherming)

Niet verrassend is dat het jaar 2O20 voor een belangrijk deel werd bepaald door de coronacrisis en de effecten die deze had op de werkzaamheden binnen de afzonderlijke scholen en de OSZG als geheel. De scholen en het bestuursbureau moesten zich binnen korte tijd aanpassen aan nieuwe en ongekende omstandigheden, wat extra druk gaf op de uitvoering van de normale werkzaamheden. Ook op privacygebied was dit door nieuwe, veelvuldig digitale contacten een extra uitdaging. ln dat licht is het te begrijpen dat het contact met de FG minder frequent is geweest dan was voorzien.

Met betrekking tot AVG compliance heeft dit in zoverre tot vertraging geleid, dat op alle scholen het eerder opgestelde plan van aanpak wat op de achtergrond is geraakt en er slechts een paar schoolbezoeken hebben kunnen plaatsvinden om de in dat plan van aanpak beschreven planningen te kunnen volgen.

Vanuít het bestuursbureau zijn centraal wel twee belangrijke zaken opgevolgd en vervolgens vastgesteld. Dat betreft in de eerste plaats het verwerkingsregister waarin alle verwerkingen met persoonsgegevens van de gehele organisatie conform AVG format staan opgenomen (art. 30 AVG). Daarnaast zijn, als gevolg van het plotseling moeten uitvoeren van onderwijs op afstand, richtlijnen en een gedragscode opgesteld die de privacy van leerlingen en docenten moeten waarborgen, daar waar het nieuwe onderwijs gebruik moest maken van online videoverbindingen. Conclusie en aanbevelingen De nieuwe en onverwachte situatie waarmee de OSZG zich in 2020 geconfronteerd zag, heeft zij op

het gebied van privacy naar vermogen adequaat opgepakt. Hieruit spreekt een grote mate van bewustzijn die vertrouwen geeft dat de verdere inrichting van de organisatie richting AVG compliance in het komende jaar, ondanks de waarschijnlijk nog even blijvende beperkingen, kunnen worden voortgezet. Wel moet al op korte termijn worden nagedacht over de privacyaspecten van het examineren op afstand (online proctoring), omdat het centrale eindexamen ook voor het eerst in het 'nieuwe normaal' zalgaan plaatsvinden. Ten slotte is het wenselijk dat in2O21, de OSZG en de FG meer dan alleen online contacten hebben, zodat de taken en de daarbij horende verantwoordelijkheid die beide partijen hebben nog beter kunnen worden uitgevoerd.

BV 16

3. Onderwijs 3.1 Ontwikkeling Leerlingenaantallen De scholen zijn sinds de vorming van de OSZG in 1998 gegroeid. De stichting begon destijds met 4

scholen met in totaal 2350 leerlingen. lnmiddels is het totaalaantal leerlingen op de teldatum l oktober 2019 (=basis bekostiging kalenderjaa r 2O2Ol4.583, incl. 3 VAVO-leerlingen Jaar

SGHa

GF

BG

VG

GB

SGHe

Totaal

2076

832 875

661

829

833

666

798

642

825

837

645

818

825

6s8 6s9

815

869

854

607

809

835

672

817

4.679 4.652 4.632 4.594

861

615

819

834

669

785

4.583

2017

20L8 2079 2020

816

3.2 Personeelssamenstelling Aan het einde van het verslagiaar had de OSZG 483 personen in dienst. Wij verwachten een stabiel personeelsbestand voor de komende jaren. Er is een aantal individuele gevallen geweest waarbij ziekte of disfunctioneren aanleiding is geweest tot ontslag. Er wordt in dit soort gevallen steeds alles aan gedaan om de betrokken medewerker zijn functie goed uit te laten voeren en te laten behouden

lndien daar toch uiteindelijk onvoldoende resultaat uit volgt, wordt er alles aan gedaan om deze medewerker een loopbaanvervolg te geven, waardoor de uitkeringslasten zo laag mogelijk worden gehouden. Het personeel was als volgt verdeeld over de drie geledingen Personeelsleden OSZG Directie Onderwijzend personeel Ondersteunend personeel

2016

Totaal

2077

2018

2019

2020

15

15

1"4

1.4

1,4

3s9

353

350

3s6

351_

113

1,17

1,16

118

118

487

48s

480

488

483

ln deze tellingen zijn de tijdelijke aanstellingen voor vervangers meegenomen ln de schoolleiding werkten eind 2020 8 mannen en 6 vrouwen.

Voor het OP geldt dat de formatie als volgt verdeeld was over mannen en vrouwen en over een betrekkingsomvang van 0 t/m 0,5 fte en 0,51 t/m L,2fte.

Mannen

<= 0,5 FTE

> 0,5 FTE

Totaal

28

1.94

222

Vrouwen

59

20

261,

Totaal

87

396

483

ln vergelijking met eind 2019 is het aandeel mannen met 8 personen afgenomen, terwijl het aandeel vrouwen met 3 is gestegen.

BV 17

De docentenformatie is per einde kalenderjaar als volgt over de drie schalen verdeeld:

2018

2019

2020

80

77

80

74

78

76

B4

85

194

194

197

192

192

I

1

0

0

0

3s9

353

350

356

351

201,6

2077

LB

89

LC

75

LD

Schalen

Oude schaal Totaal

De gemiddelde functiemix fluctueert de afgelopen 5 jaren tussen de 130 en 135. Er is een stabiel loopbaanbeleid gevoerd. De minimale fluctuaties zijn een gevolg van uitstroom en instroom van do-

centen.

3.3 Verzuim

2020

Meldingsfrequentie 2018 20L9 2020

2,7 4,85 3,36

2,87

L,48

7,23

1,48

5,84

7,42

7,44

1,29

3,4

0,99

1,,28

1,,16

VetzuimYo 2019 2018 Stedeliik Haarlem Felisenum

4,16 2,6

Barlaeus

5,77

Vossius

2,34

2,LI

5,2L

r,32

1,55

1,46

Bernrode

7,85

4,79

5,93

1,L8

0,93

1",03

Stedelijk Den Bosch

2,36

1_,96

2,57

1,,63

L,25

1,12

Bestuursbureau

1,,2r

r,24

3,79

L,63

o,84

0,24

gemiddeld

4,09

3,16

4,18

L,32

L,29

L,25

Gezien de ontwikkeling van het verzuimpercentage en de redelijk bescheiden meldingsfrequentie

(=aantal meldingen/aantal medewerkers) kunnen we constateren dat het vigerende verzuimbeleid zijn vruchten heeft afgeworpen. Wij achten een verzuimpercentage van 4%o als een signaal tot verbetering. Uiteraard hebben de coronabesmettingen van zowel het onderwijzend personeel als het ondersteunend personeel het afgelopen jaar de nodig weerslag gehad op het verzuimpercentage. Gezien de bijzondere omstandigheden beoordeelt het bestuur de omvang van het verzuim als relatief laag. Er is binnen de OSZG regelmatig overleg tussen de afdeling HRM Personeelszaken en de leidinggevenden. Alle scholen worden nauwgezet gevolgd en ondersteund op het vlak van verzuim en vitali-

teit, waarbij op regelmatige basis contact is met Arbodiensten om zoveel mogelijk personeel betrokken te laten zijn met hun herstelproces en gezondheid.

3.4 lnternationalisering en Onderzoek De OSZG-scholen hebben internationalisering hoog in het vaandel staan. Zo komen de belangrijkste

ontwikkelÍngen in de wereld aan de orde tijdens de lessen aardrijkskunde, geschiedenis en economÍe en zeker ook het vak maatschappijleer, als ook bij de culturele en hÍstorische lessen in het kader van

de moderne vreemde talen Engels, Frans, Duits en Spaans. Bij de eerstgenoemde drie moderne vreemde talen is het bovendien op de meeste OSZG-scholen mogelijk deel te nemen aan internationaal erkende examens als de diverse Cambridge-, Goethe-, Dele- en Delf-examens. Ook wordt binnen

BV 18

de OSZG het vak Geo Future gedoceerd; leerlingen leren bij dÍt vak zich te verhouden tot grote we-

reldproblemen als verdroging, aantasting van het milieu, energieschaarste etc. Tevens is op een school het vak Wereldcultuur in voorbereiding. Binnen dit vak gaan leerlingen zich oriënteren op de kunstuitingen van andere werelddelen als Afrika, van landgenoten die uit deze werelddelen afkomstig zijn en bestuderen zij hoe beelden over en weer ontstaan en in stand gehouden worden. Ten

slotte bestaan er op de scholen mogelijkheden voor het leren van de beginselen van talen als ltaliaans en Chinees.

Uiteraard kennen alle scholen taalreizen, naar Frankrijk, Engeland, Duitsland, Spanje en andere landen, waaronder uiteraard ltalië en Griekenland, de bakermatten van de klassieke beschaving. Verder spreekt het voor zich dat de toenemende diversiteit binnen de leerlingenpopulatie ontwikkelingen als geschetst alleen nog maar verder stimuleert. Leerlingen leren onderzoek te doen is een van de primaire opdrachten van de - in het algemeen academisch opgeleide- leraren van een categoraal gymnasium. Op veel scholen krijgen leerlingen de eerste beginselen van onderzoek bijgebracht in lessen techniek en informatica. Vervolgens leren zij bij de natuurwetenschappen experimenten op te zetten - steeds meer ook in de vorm van simulaties op de computer- en deze vervolgens volgens een wetenschappelijk protocol te verslaan. Bij de geestes-

wetenschappen is de omgang met (schriftelijke) bronnen belangrijk; deze krijgt vooral in de bovenbouw vorm, bijvoorbeeld bij een vak als geschiedenis. Op alle scholen wordt hoog ingezet op de zogenaamde profielwerkstukken; daarmee worden ook geregeld door leerlingen prijzen gewonnen.

3.5 Strategisch personeelsbeleid (HRM) Het bestuur heeft de ambitie opgevat om het strategisch personeelsbeleid verder vorm te geven.

Aandachtspunten daarbij zijn het loopbaanbeleid, de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de ervaren werkdruk. Daartoe heeft het bestuur een verkennend onderzoek gedaan rondom een breed op

te zetten medewerkersonderzoek. De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt voor de vaststelling van een strategische agenda op het gebied van personeelsbeleid. Dit onderzoek zou in 2020 uit-

gevoerd worden. Echter door de coronacrisis is hier vooralsnog geen vervolg aan gegeven. We hopen

dit in het najaar van202'J, weer op te pakken.

3.5 Toetsing en examinering De kwaliteitsborging van de schoolexamens en de inrichting van de examencommissie heeft de aan-

dacht van het bestuur. ln het schooljaar 2019-2020 zijn de PTA's van alle scholen onderling uitgewisseld en beoordeeld.

3.7 Duurzaamheid De scholen van de OSZG streven naar een samenleving die toekomstbestendig is voor volgende generaties. ln lijn met het Klimaatakkoord van Parijs (2015) vraagt dit om een verantwoord gebruik van

beschikbare energiebronnen om daarmee de invloed van klimaatveranderingen op de samenleving

te beperken. Schoolgebouwen hebben een aanzienlijke energiebehoefte en hebben daarmee impact

BV 19

op de gewenste energietransitie (van fossiel naar hernieuwbaar). De schoolgebouwen van de OSZG dragen bij aan het verantwoord omgaan met de beschikbare energiebronnen en aan de energietran-

sitie. De scholen vinden het belangrijk om het goede voorbeeld op het gebied van duurzaamheid aan leerlingen te geven. De scholen van de OSZG zijn voor een gedeelte gehuisvest in oudere gebouwen met soms een monu-

mentenstatus. De afzonderlijke scholen geven veelal invulling aan duurzaamheid door het aanleggen van zonnepanelen en ledverlichting. Op Gymnasium Bernrode wordt gebruik gemaakt van een bin-

nenklimaatsysteem met warmteterugwinning. Op het Vossius Gymnasium is een vergunningsaanvraag voor plaatsing van zonnepanelen afgewezen vanwege de monumentale status van het gebouw.

Daarnaast sluiten de scholen aan bij de ambities op het gebied van duurzaamheid zoals geformuleerd in de afzonderlijke IHP's.

3.8 Corona Het coronavirus heeft in 2O2O een enorme impact gehad op het onderwijs in de gehele wereld. Kijkend naar Nederland hebben de (gedeeltelijke) schoolsluitingen, de 1,5 meter samenleving, het

thuisonderwijs, de versnelde digitalisering, de examenperikelen en het niet doorgaan van buitenlandse reizen, excursies, verdiepingslessen, voorstellingen en schoolfeesten een onvoorstelbare slag

toegebracht aan de leerlingen, docenten en ondersteunend personeel. Daar zijn herstelwerkzaamheden voor georganiseerd op momenten dat de volgende aanpassing in de

lockdown alweer werd voorbereid. De kosten daarvan zijn moeilijk meetbaar, want er wordt veel gerepareerd tijdens de reguliere uren. Er is bij een aantal van onze scholen in verhouding veel personeel langdurig uitgevallen wegens ziekte of besmetting, waardoor de vervangingskosten bovenmatig zijn uitgevallen, waardoor er voor dat deel niet geclaimd kon worden op ons interne verzekeringsfonds. De versnelde digitalisering voor thuiswerken heeft veel gevergd van het |CT-personeel en de door de

school samengestelde taskforces met daarin vooral de op |CT-gebied onderlegde docenten, die hun collega's uitstekend hebben bijgestaan. Uiteraard is er veel geïnvesteerd om apparatuur en lesmateriaal voor deze bíjzondere manier van lesgeven te kunnen bewerkstelligen.

3.9 lnhaal-en ondersteuningsprogramma's De lnhaal- en ondersteuningsprogramma's waarvoor bekostiging is ontvangen van OCW in het najaar

van 2O2O is door 5 van onze scholen reeds deels ingezet in 2O2O. Hiervoor is extern personeel ingehuurd om ondersteuning te bieden en toezicht te houden bij het klassikaal lesgeven. Veel van de leerlingen hebben les gekregen in kleinere groepen gericht op hun gezamenlijke kwaliteiten en met inachtneming van de L,5 meter richtlijn. ln model G van de jaarrekening zijn de bestedingen van de toegekende bedragen per school aangegeven.

BV 20

4. Financiële situatie op de balansdatum 4.1 Exploitatie en kengetallen De financiële positÍe van de OSZG heeft ondanks het mindere resultaat van 2020 niet te veel te lijden gehad. Dat blijkt uit de verschillende kengetallen die voor de financiële positie worden gehanteerd.

Binnen de stichting was sprake van bovenmatig eigen vermogen. Als gevolg van het negatieve resultaat over 2020 is de omvang van dit bovenmatig eigen vermogen gedaald.

Liquiditeit Dit kengetal geeft aan in hoeverre de OSZG de verplichtingen op korte termijn kan voldoen. Het wordt berekend door de vlottende activa te delen door de kortlopende schulden.

Vlottende activa (A) Kortlopende schulden

2020 1,4.6t4.3I5 7.656.206

2019 L5.664.624 7.s85.037

(B)

Liquiditeit (=A/B) Norm VO

T,9L

2.O7

0,5-L,5

0,5-L,5

De liquiditeit op de balansdatum is aanzienlijk lager dan vorig jaar. De reden van deze verlaging werd vorig jaar aangegeven en lag in het feit dat voor de verbouwing bij het Vossius Gymnasium de ontvangst van de subsidiegelden voorafging aan de termijnbetalingen van het onderhanden werk.

Solvobiliteit 2 Dit kengetal geeft aan in hoeverre de OSZG in staat is om op lange termijn alle schulden te voldoen Het wordt berekend door het eigen vermogen en de voorzieningen te delen door het totaal van de passiva.

2020 Eigen vermogen (A)

1_5.807.675

2079 L6.726.904

Voorzieningen (B) Totaal passiva (C) Solvabiliteit (=(A+B)/C)

1.439.302

t.711.436

24.903.r82

25.423.377

0,69

o,70

> 0,3

> 0,3

Norm VO

De solvabiliteit op de balansdatum is bijna gelijk aan vorig jaar en ligt ruim boven de minimumnorm voor het Voortgezet Onderwijs. De reden van deze geringe verlaging is het negatieve resultaat van het afgelopen verslagjaa r.

Rentobiliteit De rentabiliteit drukt de relatie uit tussen het resultaat en de totale baten. 2020 2019 Totaal resultaat (A) -919.230 1.013.349 Totale baten incl. rentebaten (B) 39.L76.277 39.929.607 Rentabiliteit (=A/B*1OO%) -2.35% 2.54% Norm

VO

>-LO%

BV 21

>-tOo/o

De rentabiliteit is door het negatieve resultaat uiteraard onder 0, maar voldoet nog immer ruim-

schoots aan de norm van het VO. De gemiddelde rentabiliteit over de afgelopen 2 en 3 jaar ligt nog ruim boven 0. Weerstondsvermogen Het weerstandsvermogen geeft het verband aan tussen het aanwezige eigen vermogen en de totale baten van de stichting. Hiermee wordt inzichtelijk welke middelen de OSZG beschikbaar heeft om eventuele tegenvallers op te vangen.

2020

2019

Eigen vermogen (A)

1.5.807.675

1,6.726.904

Totale baten incl. rentebaten (B) Wee rsta ndsvermogen (=A/ B* I00%l

39.L16.277

39.929.607

4O.4o/o

41-.9o/o

25%

25%

Norm OSZG

Het weerstandsvermogen ligt met 40.4% ruim boven de norm van25% die de OSZG daarvoor heeft gesteld. Deze norm is als volgt tot stand gekomen. De OSZG schat de risico's op gemiddeld 2,5Yovan de jaaromzet van een school gedurende 10 jaar. Dat komt neer op een weerstandsvermogen van 2,5*LO=259/o van de jaaromzet van de OSZG. Het huidige weerstandsvermogen ligt ruim boven deze

norm. Signoleringswaorde bovenmotig Eigen Vermogen Deze door OCW eerder dit jaar geïntroduceerde signaleringswaarde is ingesteld om reden van de bo-

venmatige reserves die opgebouwd zijn bij een aantal onderwijsbesturen. Deze reserves zijn veelal opgebouwd wegens de onzekerheid over de OCW-bekostiging. Ten tijde van het opstellen van de jaarlijkse begroting is er geen zekerheid over de inkomsten voor het begrotingsjaar.Zodra er in de loop van het begrotingsjaar zekerheid is over de inkomsten vanuÍt OCW is de formatie voor het nieuwe schooljaar al afgerond. Hierdoor werden niet alle middelen in het betreffende schooljaar besteed. De signaleringswaarde is een instrument van het ministerie om besturen te wijzen op de ongebruikte gelden en hen te dwingen deze in te zetten voor het onderwijs. Op de lange termijn zouden alle be-

sturen binnen de marges van deze signaleringswaard moeten opereren. De formule is ingewikkeld maar geeft een relatie aan tussen het gebouwencomplex + de totale baten en het eigen publieke vermogen. De signaleringswaarde van ons bestuur is nu € 1,.060.167 bovenmatig, waarbij aangetekend dat dit €

1.5 miljoen lager is dan vorig jaar. Door geen noemenswaardige maatregelen te nemen om reseryes

bewust te besteden is het in het coronaja ar 2020 gelukt om de signaleringswaarde fors om laag te krijgen. Het eigen vermogen is door het resultaat flink gedaald terwijl de waarde van het gebouwencomplex steeg ten bate van normatieve eigen vermogen. Overige kengetollen Het aandeel personeelskosten is bijnaBL%van de totale lasten. Hierbij moet worden vermeld dat nascholing en representatiekosten hierin niet zijn meegenomen. Het aandeel huisvesting (incl. af-

schrijving) is nu 5.5% van de totale lasten.

BV 22

EXPLOITATIE

Realisatie 2020

Begroot 2020

Realisatie 2019

€

C c

€

37.158.707

36.603.200

36.595.071

394.879

3s9.900

481.167

Baten 3.1

Rijksbijdragen

3.2

Overige overheidsbijdragen

3.4

Baten werk i.o.v. derden

0

0

360

3.5

Overige baten

7.529.235

2.569.600

2.80s.887

Totaal baten

39.082.816

39.532.700

39.882.478

32.384.395

30.904.100

30.194.783

L.773.827

1.304.630

1.093.132

7.843.874

1.860.600

1.830.435

Lasten 4.L

Pe rsonee lslasten

4.2

Afschrijvingen

4.3

H uisvestingslaste

4.4

Overige lasten

4.633.471

5.431.800

5.797.907

Totaal lasten

40.035.507

39.501.130

38.916.258

-952.69r

31.570

966.220

33.46r

30.000

47.129

- 919.230

61.570

10I!.3/19

n

Saldo baten en lasten 5

Financiële baten en lasten

Resultaat

Volgens de begroting zou de exploitatierekening een resultaat hebben van € 61.570. ln werkelijkheid is er een negatief resultaat van € 825.249. Een verschilvan € 980.800.

4.2 Analyse exploitatie De rijksbijdragen waren ruim € 550.000 hoger dan begroot. Een substantieel deel hÍervan be-

staat uit extra middelen van de samenwerkingsverbanden € 170.000 en een aantal incidentele subsidies (o.a. het 2020 deel van inhaal-en ondersteuningsprogramma's) aangevraagd door individuele scholen van € 340.000 De overige overheidsbijdragen waren € 35.000 hoger dan begroot en betreffen individueel

aangevraagde subsidies. De overige baten zijn € 1.1 miljoen lager dan begroot. Dit heeft te maken met de niet uitge-

voerde activiteiten, zoals buitenlandse reizen, excursies, die normaal gesproken onder opbrengst ouderbijdrage zouden vallen. De kosten van het personeel waren € 1.480.000 hoger dan begroot. De resultaten per school

vallen nogal verschillend uit. Dit komt o.m. door dotatie van personele voorzieningen en de hoge vervangingskosten i.v.m. Corona. Daarnaast hebben de inhaalprogramma's en andere

ondersteuning wegens de bijzondere omstandigheden een enorme aanslag op de middelen gedaan. lndividuele verklaringen staan bij de toelichting van de school weergegeven. De afschrijvingen zijn € 130.000 lager dan begroot. De afronding van de verbouwing en de inrichtingsinvesteringen bij het Vossius Gymnasium hebben vertraging opgelopen, zodat de

begrote afschrijvingseffecten pas in 2021 reëel zullen worden. Daarnaast zijn geplande investeringen bij de andere scholen mede door Corona uitgesteld naar 2O2L. Daarnaast worden

BV 23

nieuwe investeringen pas geactiveerd bij ingebruikname, waardoor de afschrijving later aanvangt. De huisvestingslasten zijn € 17.000 lager dan begroot. Deze verlaging is marginaal en daar-

mee zijn deze lasten goed onder controle, mede door de bijzondere omstandigheden afgelopen jaar. De overige lasten zijn € 800.000 lager dan begroot. Zoals ook al aangegeven bij de Overige

Baten is de voornaamste reden te vinden in het feit dat er praktisch geen reizen, excursies en andere activiteiten voor de ouderbijdrage zijn uitgevoerd. Daarnaast zijn er bij een aantal posten, zoals b.v. veiligheid en digitale licenties, uitgaven gedaan i.v.m. Corona en afstands-

onderwijs. Daarnaast is er bij andere posten, zoals kantine en nascholing veel minder is uitgegeven om dezelfde reden. De financiële (rente)baten kwamen uit op € 3.500 boven de begroting, dankzij de bonus-

rente.

De recapitulatie van de saldi (rekening-/-begroting) (x € 1.000) ziet er als volgt uit

a. Rijksbijdragen b. Overige overheidsbijdragen c. Opbrengst werk voor derden d. Overige baten e. Personele lasten f. Afschrijvingen g. Huisvestingslasten h. Overige lasten i. Financiële baten en lasten

€

Totool verschil

€

555 35 0

-1.040 -1.480 131 L7

798 3

981

BV 24

4.3 Balans per 31 december 2O2O en2019 2020

2079

€

ci

9.388.868 900.000

8.558.752

0

0 1,.376.477

Vaste activa 1,.2

Materiële vaste activa

1_.3

FÍnanciële vaste activa

1_.200.000

Vlottende activa

t.4 Voorraden 1.5 Vorderingen

L.7 Liquide middelen

2.1,

2.2 2.3

2.4

Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden

2.263.531 12.350.784

14.288.148

4.9 J

8.423.377

1,5.807.675 1,.439.302

1,6.726.904 1.1-1,r.436

7.656.206 7.585.036

24.9 .Ln 4.q23371 4.4 Analyse balansposten

e Materiele vaste activa: deze activa zíjn iets toegenomen, doordat de investeringen hoger zijn dan de desinvesteringen. Vooral de investeringen bij het Vossius Gymnasium dragen hieraan bij.

r Financiële vaste activa: jaarlijks valt er momenteel € 300.000 vrij uit langlopende deposito's. o Vorderingen: een toename van € 0.89 miljoen. Dit betreft grotendeels een vordering op de Gemeente Amsterdam inzake het restant van de subsidies voor de verbouwing en inrichting.

o LÍquide middelen: de afname van € 1.9 miljoen wordt veroorzaakt door de volop betaalde investeringen voor de verbouwingen, terwijl de subsidies daarvoor voor een groot gedeelte reeds in 2OI8 zijn ontvangen.

. Eigen Vermogen en Voorzieningen wordt in het volgende hoofdstuk nader uitgewerkt. o Kortlopende schulden: het verschil is praktisch verwaarloosbaar. 4.5 Reserves en voorzieningen Algemene reserve De algemene reserve van de OSZG bedraagt € 11.619.555. Dat is € 635.000 lager dan vorig jaar. Het negatieve resultaat van de exploitatie is voor wat betreft het publieke deel in mindering gebracht

op de algemene reserve. Bestemmingsreserves De OSZG beschikt over de volgende publieke bestemmingsreserves

BV 25

Socioalplan Volgens afspraak met de vakbonden bij de oprichting van de OSZG wordt € 455.000 bestemd voor de gevolgen van reorganisaties. Tot nu toe is het niet nodig geweest deze reserve aan te spreken; ZiZo-fonds De scholen van de OSZG vereffenen onderling hun ziektekostenvervanging. Het verschil tussen pre-

mies en uitkeringen komt in het ZiZo-fonds terecht. Het fonds heeft in 2020 een negatief resultaat

laten zien van € 59.754, doordat de ziektevervangingen flink zijn toegenomen door Corona en daardoor hoger uitvielen dan de premie-Ínleg. Het saldo per einde 2O2Ois€ 527.550. Onderwijsokkoord 2079 Deze bestemmingsreserve bevatte de in december 2019 toegekende extra middelen ad. €772.O4t t.b.v. het personeelvoor het schooljaar 2020-202L. Hiervan is in 2020 €226.408 besteed.

Het totale bedrag van de publieke bestemmingsreserves komt daarmee op € 1.468.183. De private middelen van de OSZG zijn terug te vinden in de bestemmingsreserve Eigen Middelen. Deze is in 2008 ontstaan door het private deelvan de algemene reserve overte hevelen en er het exploitatieoverschot van de eigen middelen aan toe te voegen. Het gaat hierbij om bijdragen van ou-

ders, opbrengsten uit leerlingactiviteiten of lustrumfestiviteiten en rente over het private deel van

liquide middelen minus de kosten die hier tegenover staan. De omvang van de private middelen is per einde verslagjaar € 2.7I9.937. Het exploitatieoverschot op de private middelen bedroeg in 2O2O

€1.793. Functies von de algemene reserve De algemene reserve heeft drie functies: de financieringsfunctÍe, de bufferfunctie en de inkomens-

functie:

7. Finoncieringsfunctie De in het verleden behaalde exploitatieoverschotten staan op de balans als algemene reserve bij

de passiva en als liquide middelen bij de activa. De investeringen in gebouwen en inventaris moe-

ten betaald worden met deze liquide middelen. De OSZG heeft per 31december202O€ 5.235.937 geïnvesteerd in gebouwen en terreinen (minus subsidies) en € 4.1-52.931 in inventarÍs en apparatuur. Verhoudingsgewijs zijn dit zeer hoge bedragen. De oorzaak hiervan is dat de vergoedingen van gemeenten tekortschieten om de noden van de lokale gymnasia op huisvestingsen onderhoudsgebied te dekken. De materiële vaste activa vormen hierdoor een groot deel van de algemene reserve. De conclusie is, dat de algemene reserve van de OSZG vastzit in (vooral)

stenen, inventaris en apparatuur.

2. Bufferfunctie De reserves dienen ook om risico's op te vangen. De OSZG loopt financiële, strategische, schade-

en operationele risico's. Voorbeelden zijn: wijzigingen en onzekerheden in de rijksbijdragen,

nieuwe wet- en regelgeving, aansprakelijkheid, daling of (extreme) stijging van het aantal leerlingen, personeel dat ouder is dan gemiddeld, risico van uitval personeel en onderhoud-renovatie van gebouwen. De grootte van deze risico's valt moeilijk in te schatten. De OSZG heeft besloten de risico's te

schatten op gemiddeld 2,5% van de jaaromzet van een school gedurende 10 jaar. Dat komt neer

BV 26

op een weerstandsvermogen vdn 2,5*10=25Yovan de jaaromzet van de OSZG. De OSZG zit hier

ruim boven. Pe rson ee lsvoorzie n i n g

De personeelsvoorziening bestaat uit 4 componenten

a. jubileumgratificaties; b. ADV/LFB-spaarverlof;

c. WW-uitkeringen ex-personeel; d. langdurig zieken. De omvang van component a. wordt berekend aan de hand van een onderzoek van de VOS/ABB uit

2007. Het destijds vastgestelde bedrag van € 550 is verhoogd tot € 650 per fte in verband met conjuncturele verhogingen. Het totale bedrag van deze voorziening is op 3L december 2O2O:€238.875 Voor component b. is per deelnemer bepaald, welk bedrag er nodig is voor de vervanging tijdens het verlof aan de hand van de vastgestelde CAO-bedragen of van het salaris ten tijde van het sparen. De voorziening is per 3L december 2O2O: € 514.5i.0. Voor component c. is op basis van de huidige uitkeringen onderzocht wat de aanspraaktermijn is en is een schatting gemaakt van mogelijkheden op herintreding. De voorziening bedraagt per 31 decem-

ber 2O2O: € L91.339. De medewerkers die zijn ontslagen zijn grotendeels 60 jaar of ouder en voornamelijk (gedeeltelijk)