20210511430 2. Bijlage 1 Bestuursrapportage 2021

23

daardoor zijn misgelopen. Het gaat om Smile sport, Pre sport, circus Hakim, Scouting Marco en Gym Bolen. In lijn met de eerder goedgekeurde handelswijze wordt 50% van de jaarhuur kwijtgescholden zodat daarmee de inkomstenderving over het eerste halfjaar wordt gecompenseerd. Voorstel: - Kwijtschelden van 50% van de jaarhuur van een aantal niet-gesubsidieerde huurders van gemeentelijk cultureel vastgoed (Smile sport, Pre sport, circus Hakim, Scouting Marco en Gym Bolen). De inkomstenraming te verlagen met € 60.000 te dekken uit de reserve steunmaatregelen corona.

Paragraaf 3.2 Maatregelen ondersteuning Sport 3.2.1. Kwijtschelden huur sportverenigingen De gemeenteraad heeft bij de Voortgangsrapportage 2021 besloten de landelijke compensatie (rijksregeling Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties, afgekort TVS) aan te vullen tot 100% voor kwartaal vier 2020 en kwartaal één en twee 2021. Dat betekent dat voor deze periode de huur wordt kwijtgescholden voor de (amateur)sportverenigingen die op jaarbasis via SRO en de afdeling vastgoed van de gemeente Haarlem huren. SRO zal daarom in september 2021 richting de sportverenigingen de gebruikersvergoeding definitief kwijtschelden. Dit gebeurt vooruitlopend op de beschikking van de TVS vanuit het ministerie van VWS over kwartaal 4 2020 en de eerste twee kwartalen 2021. Zodra deze beschikkingen bekend zijn zal een afrekening tussen SRO en gemeente plaatsvinden (d.m.v. kwijtschelding van een deel van de huur van de sportaccommodaties). Voor het derde en vierde kwartaal 2021 is op dit moment nog niet bekend of er vanuit het Ministerie van VWS een regeling komt om de sportverenigingen te compenseren voor gederfde inkomsten. Vooralsnog ziet het er naar uit de sportverenigingen hun activiteiten gewoon kunnen opstarten en dat er ook weer competitie gespeeld kan worden.

Hierbij moet er wel een slag om de arm gehouden worden afhankelijk van de ontwikkelingen rondom het coronavirus en de verspreiding hiervan. 3.2.2. Sportakkoord en leefstijlgelden Vanuit de Rijksregeling Sportakkoord is voor de jaren 2021 en 2022 een specifieke uitkering toegekend voor het bevorderen van sport en bewegen. Bij de Voortgangsrapportage 2021 is besloten de middelen uit de Rijksregeling Sportakkoord in te zetten voor het bevorderen van sporten en bewegen. In verband hiermee zijn de budgetten voor uitvoering sport verhoogd met € 80.000 in zowel 2021 als 2022 tot € 160.000. In het tweede kwartaal 2021 is de extra uitkering binnen het Sportakkoord o.a. ingezet om verenigingen extra te ondersteunen. Ledenaantallen en actieve inzet voor de club hebben zwaar geleden onder de corona-maatregelen, daarbij worden verenigingen geholpen. Ook zijn vanuit het Sportakkoord nieuwe sport- en beweeginitiatieven in de openbare ruimte begeleid. Naar verwachting zal vanaf september 2021 het sportseizoen relatief ‘normaal’ opstarten en worden de middelen ingezet ten behoeve van sporten en bewegen volledig benut. Sportakkoord – extra middelen leefstijl Naast de extra impuls die is gegeven aan het Sportakkoord, heeft het Rijk op 28 mei 2021 (vanuit het Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl) de regeling ‘Gezonde Leefstijlinterventies’ gepubliceerd.

Deze regeling is bedoeld om initiatieven te intensiveren die als doel hebben een gezonde leefstijl bij inwoners te stimuleren. Via deze regeling worden negatieve gezondheidseffecten van de coronamaatregelen zoveel mogelijk ondervangen om verdere schade te voorkomen. De gemeente Haarlem ontvangt binnen deze regeling van het Rijk bijna € 181.000. Dit wordt uitgekeerd via de SPUK Sportakkoord, maar is wel een afzonderlijke regeling. Inzet vanuit deze middelen vindt

Bestuursrapportage 2021

24

plaats in de tweede helft 2021 maar de regeling biedt de mogelijkheid om deze ook in 2022 in te zetten. Op dit moment wordt de invulling van de rijksbijdrage nader uitgewerkt. (Staatscourant 2021, 26470 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl)) 3.2.3. Exploitatietekort zwembaden 2020 Begin 2021 zijn de uitvoeringsregels van de SPUK-IJZ vanuit het ministerie van VWS gepubliceerd en is de regeling opengesteld voor aanvraag. Op basis van de uitvoeringsregels heeft de gemeente (in overleg met SRO Kennemerland BV) een SPUK-IJZ aangevraagd. Vanuit het gemeentelijk noodfonds is de huur richting SRO voor de zwembaden in 2020 voorlopig kwijtgescholden overeenkomstig het bedrag dat aangevraagd is bij de SPUK-IJZ. Inmiddels is van het Ministerie van VWS de definitieve beschikking ontvangen. Op basis daarvan kan voor Boerhaavebad, de Planeet en de Houtvaart de huur over 2020 definitief worden kwijtgescholden (€ 463.000) te dekken uit een bijdrage uit de genoemde regeling ter grootte van dit bedrag. Voor de eerste twee kwartalen 2021 wordt vanuit het ministerie wederom een SPUK-IJZ beschikbaar gesteld. Het is nog niet bekend hoe deze regeling eruit gaat zien. Voorstel: - Een budget op te nemen voor de exploitatietekorten zwembaden over 2020 van € 463.000 te dekken uit de van het Rijk ontvangen subsidie ter grootte van dit bedrag. 3.2.4.

Huurders gemeentelijk vastgoed De eerdere inschatting voor benodigde compensatie voor huurders gemeentelijk vastgoed bleek € 88.000 te hoog. Dit bedrag kan vrijvallen. Voorstel: - Een bedrag van € 88.000 laten vrijvallen ten gunste van de algemene middelen vanwege minder benodigde compensatie huurders gemeentelijk vastgoed.

Paragraaf 3.3 Maatregelen ondersteuning sociale basis en maatschappelijke opvang Programma 1: Maatschappelijke participatie 3.3.1. Jeugd- en jongerenwerk De geraamde Rijksbijdrage voor Jeugd- en Jongerenwerk is € 794.000 (al gemeld in de Voortgangsrapportage 2021, betreft geen extra middelen). Voor € 695.000 zijn hiervoor voorstellen uitgewerkt. In de Raadsinformatiebrief (2021/ 169956) is aangegeven hoe dit bedrag wordt besteed. Voorgesteld wordt om het restant van de Rijksbijdrage (€ 99.000) aan de reserve steunmaatregelen corona te onttrekken en te besteden aan de vernieuwing van speel- en sportvoorzieningen en extra inzet van jongerenwerk en projecten voor jongeren ten tijde van corona. In oktober 2021 zal de raad geïnformeerd worden over de voortgang van de lopende projecten en de invulling van het nog resterende bedrag. Voorstel: - Het uitgavenbudget jeugd- en jongerenwerk verhogen met € 99.000 voor het realiseren van jeugd- en jongerenprojecten en de kosten te dekken uit de Rijksbijdrage jeugd- en jongerenwerk (middelen eerder toegevoegd aan de reserve steunmaatregelen corona dus nu onttrekken aan deze reserve).

Bestuursrapportage 2021

25

3.3.2. Sociale basis Dock en Haarlem Effect In 2020 is noodsteun gereserveerd om Haarlem Effect en Dock te ondersteunen in verband met wegvallende inkomsten en hogere uitgaven. Bij de afwikkeling van 2020 blijken de meerkosten 2020 voor deze subsidiepartners mee te vallen waardoor een bedrag van € 75.000 kan terugvloeien naar de reserve steunmaatregelen corona. Huurlasten vaccinatielocaties huisartsen De huurlasten van vaccinatielocaties voor huisartsen ad € 40.000 komen gelet op de hoogte van het bedrag niet in aanmerking voor vergoeding door het Rijk.

Voorstel: - De reservering voor noodsteun Haarlem Effect en Dock 2020 met € 75.000 verlagen door de onttrekking te verlagen voor dit bedrag ten gunste van reserve steunmaatregelen corona; - Voor de huurlasten van vaccinatielocaties € 40.000) ramen ten laste van het resultaat 3.3.3. Ventilatie schoolgebouwen Begin 2021 heeft het Rijk een subsidieregeling opengesteld voor het verbeteren van de ventilatie in schoolgebouwen. De directe aanleiding hiervoor was het beperken van de verspreiding van het coronavirus. Het rijk heeft hiervoor in de eerste ronde circa € 100 miljoen beschikbaar gesteld. De subsidieaanvragen moesten door de schoolbesturen bij de gemeente ingediend worden. De gemeente kon vervolgens de subsidie bij het Rijk aanvragen. Door 7 schoolbesturen is een subsidieverzoek ingediend. Tot op heden zijn de aanvragen van 4 schoolbesturen toegekend voor een totaalbedrag van ca. € 460.000. De andere aanvragen zijn vooralsnog afgewezen omdat het budgetplafond is bereikt (de gemeente fungeert hierbij alleen als doorgeefluik van de subsidie). Voorstel is om ook deze schoolbesturen tegemoet te komen in de kosten. De geschatte extra kosten bedragen € 350.000 en worden onttrokken aan de reserve steunmaatregelen corona. Voorstel: - Voor de ventilatie van schoolgebouwen een totaalbedrag ramen voor subsidie aan vier schoolbesturen van € 460.000 te dekken uit subsidie van het Rijk.

- De vraag vanuit de drie scholen waarvan de aanvraag in eerste instantie is afgewezen alsnog toekennen ten laste van de reserve steunmaatregelen corona (geraamde kosten € 350.000) 3.3.4. Maatschappelijke opvang In de Notitie Coronasteunmaatregelen eerste halfjaar 2021 is voor de huur van de MS Aurora voor de periode april t/m juli 2021 rekening gehouden met financiële compensatie van het Rijk ad € 1,6 mln. Zowel in de maart- als meicirculaire 2021 zijn er door het Rijk geen aanvullende middelen beschikbaar gesteld, waardoor -in lijn met eerdere besluitvorming- de reserve Opvang, Wonen en Herstel zal moeten worden aangesproken als 1e buffer. Voorstel: - Verlagen van de raming van de verwachte compensatie van het Rijk maatschappelijke opvang (€ 1.600.000) en de kosten maatschappelijke opvang te dekken uit de reserve Opvang, Wonen en Herstel (€ 1.600.000); Bestuursrapportage 2021

26

-

Eventuele compensatie maatschappelijke opvang in de decembercirculaire 2021 weer toe te voegen aan de reserve Opvang, Wonen en Herstel

Programma 3: Werk, inkomen en schulden 3.3.4. Budgetoverheveling aanpak van armoede en schulden In de decembercirculaire 2020 zijn incidentele middelen ontvangen ter dekking van de verwachte toenemende druk op de schulddienstverlening door de gevolgen van corona. In de Voortgangsrapportage (paragraaf corona) zijn deze toegevoegd aan de begroting van beleidsveld Schulden. Het gaat om € 478.000 ter dekking van maatregelen in verband met te voorziene toename van armoede- en schuldproblematiek zoals beschreven in de Notitie coronasteunmaatregelen eerste helft 2021. Het gedeelte van deze middelen bestemd voor uitbreiding team budgetcoaches (€ 129.000) is nog niet ingezet. Door de verlenging van de landelijke steunmaatregelen, en de meer gunstige economische ontwikkeling dan eerder verwacht, is de druk op de budgetcoaching naast de huidige extra aanpak nog niet dermate opgelopen dat ook deze middelen dit jaar nodig zijn. Verwacht wordt dat dit effect mogelijk wel optreedt als de landelijke steunmaatregelen aflopen. Voorgesteld wordt om daarom dit gedeelte van het budget over te hevelen naar 2022. Voorstel: - De middelen die via de Decembercirculaire 2020 zijn ontvangen via de reserve budgetoverheveling gedeeltelijk over te hevelen naar 2022 (€ 129.000) om in te zetten voor gemeentelijk schuldenbeleid als hierboven beschreven. 3.3.5.

Budgetoverheveling incidentele middelen re-integratie In de decembercirculaire 2020 zijn incidentele middelen ontvangen ter dekking van de verwachte toenemende druk op de re-integratie door de gevolgen van corona. In de Voortgangsrapportage 2021 (paragraaf corona) zijn deze toegevoegd aan de begroting van beleidsveld werk. Het gaat om € 694.000 ter dekking van aanvullende re-integratiekosten en € 370.000 voor de impuls re-integratie. Door de verlenging van de landelijke steunmaatregelen en de meer gunstige economische ontwikkeling dan eerder verwacht, is de druk op de re-integratie naast de huidige extra aanpak nog niet dermate opgelopen dat ook deze middelen dit jaar nodig zijn. Verwacht wordt dat dit effect wel optreedt als de landelijke steunmaatregelen per 1 oktober 2021 aflopen. Voorgesteld wordt om daarom deze budgetten over te hevelen naar 2022. Voorstel: - De van het Rijk ontvangen middelen voor re-integratie (€ 1.064.000) die niet worden benut in 2021 via de reserve budgetoverheveling overhevelen naar 2022. 3.3.6. Startbanenplan (leerwerktrajecten met baangarantie) De coronacrisis heeft grote impact gehad op onze arbeidsmarktregio. Nu de arbeidsmarkt weer aantrekt en jongeren, flexkrachten en zzp’ers weer aan het werk gaan, is extra aandacht nodig voor de -andere- werkzoekenden: mensen in de bijstand met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Deze groep is vaak al voor lange tijd uit het arbeidsproces en komt moeilijk aan het werk. Om te zorgen dat deze meest kwetsbare werkzoekenden juist in de nadagen van de coronacrisis de aansluiting op de arbeidsmarkt niet verliezen, is extra inzet en ondersteuning bij de begeleiding naar werk nodig. In het Haarlems addendum bij de Regionale aanpak arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond 2020-2022 (2020/0988859) is de intensivering van re-integratie voor deze groep werkzoekenden met zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt al opgenomen. Het voorstel is om voor Bestuursrapportage 2021

27

de uitvoering van dit plan € 400.000 te onttrekken ten laste van de reserve steunmaatregelen corona. Werkzoekenden met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt, die met de reguliere reintegratie instrumenten niet aan het werk komen, kunnen door middel van dit startbanenplan met inzet van een tijdelijke loonkostensubsidie op betaald werk bij -reguliere- werkgevers worden geplaatst. Door de combinatie van intensieve begeleiding door het Participatiebedrijf en een gesubsidieerde werkervaringsplaats bij een reguliere werkgever voor een periode van maximaal 12 maanden, kunnen 15 tot 20 mensen daarna duurzaam aan het werk. De uitvoering van dit plan start in oktober. Dit betekent voor 2021 een onttrekking van € 70.000. De uitvoering loopt door in 2022. Voor 2022 is een onttrekking van € 330.000 nodig. Voorstel: - Voor het opzetten van een startbanenplan in 2021 € 70.000 en in 2022 € 330.000 onttrekken aan de reserve steunmaatregelen corona. 3.3.7. Uitvoering Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De landelijke regeling Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden.

Gedurende de gehele looptijd van de TONK kunnen nieuwe aanvragen worden ingediend over de gehele periode. Aanvragen kunnen worden ingediend tot 1 november 2021. Eind oktober 2021 kan de TONK dus nog worden aangevraagd en toegekend vanaf 1 januari 2021. Hierdoor kan het uiteindelijke aantal aanvragen blijven stijgen en pas na 1 november 2021 definitief worden vastgesteld. De onzekerheid wordt ook vergroot doordat de ondersteuning in andere regelingen zoals de NOW en Tozo stopt per 1 oktober 2021. Het is dus mogelijk dat mensen in oktober alsnog een aanvraag TONK indienen over de periode 1 januari 2021 tot en met 30 september 2021 wanneer andere inkomensondersteuning wegvalt. Niet alleen het aantal aanvragen is lastig te prognosticeren ook de omvang van de steun is dat. Er zijn per begin juli ongeveer 200 aanvragen ingediend voor de TONK. In vier maanden tijd is dit circa 50 per maand. Aanvragen kunnen nog gedurende vier maanden worden ingediend. Gerekend met een vergelijkbaar gemiddelde zou het totaal aan aanvragen over de gehele TONK periode op bijna 400 aanvragen kunnen komen. Wanneer deze aanvragers allemaal in aanmerking zouden komen voor het maximale bedrag van € 4.500 gedurende de maximale periode van negen maanden dan zijn de kosten € 1.800.000 (4.500 x 400). In de praktijk komt niet iedere aanvraag in aanmerking voor de TONK, of wordt een lager bedrag toegekend.

Gemiddeld bedrag tot op heden is € 2.639 per cliënt wat leidt tot een prognose van afgerond € 1.050.000. Ook kan het zijn dat voor een deel van de aanvragers van het eerste tijdvak het inkomen inmiddels voldoende is hersteld, waardoor zij het tweede tijdvak niet meer nodig hebben. Door deze onzekerheden kunnen de lasten fors fluctueren: er zijn scenario’s denkbaar die € 2,3 miljoen kosten maar bij dalende aantallen en bedragen ook € 0,6 miljoen. Op basis van de actuele budgetprognose is er geen reden de raming voor de TONK lasten in de begroting aan te passen. In de begroting is een uitgavenbudget opgenomen van € 1,2 miljoen voor de TONK-regeling. De lasten worden gedekt uit een Rijksbijdrage. Op basis van de meest waarschijnlijke verwachtingen is het beeld nu dat de lasten inclusief uitvoeringskosten uiteindelijk rond de € 1,15 miljoen gaan bedragen. Zoals in de vorige alinea is uitgelegd, is de onzekerheid in de ramingen groot. Daarom wordt voorgesteld geen begrotingswijziging aan de lastenkant door te voeren. Voorstel is verder om ook de batenraming (Rijksbijdrage) niet aan te passen. Voor het eerste kwartaal van 2021 kreeg Haarlem € 754.000 via de Algemene uitkering van het gemeentefonds. In een tweede tranche Bestuursrapportage 2021

28

wordt het resterende budget (van € 195 miljoen) over gemeenten verdeeld. In de begroting is ervan uitgegaan dat het verschil tussen € 1.200.000 en € 754.000 alsnog zal worden ontvangen door het opnemen van een stelpost van € 446.000 in programma 7. Voorstel: - Kennisnemen van stand van zaken uitvoering Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK). Raming baten en lasten 2021 blijft ongewijzigd.

3.3.7. Uitvoeringskosten Tozo In de Voortgangsrapportage 2021 zijn de uitgaven- en inkomstenramingen 2021 met betrekking tot de uitvoering van de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) opgenomen. Door verlenging van de regeling en door hoger gebruik van de maatregel dan verwacht moet de begroting naar boven bijgesteld worden. Zowel de lasten van deze uitkeringen als de uitvoeringskosten worden volledig vergoed door het Rijk. Het verschil tussen de verwachte toegenomen lasten en toegenomen baten wordt gedoteerd aan de reserve corona steunmaatregelen. De uitvoeringskosten afwikkeling bezwaarschriften Tozo € 120.000 worden ten laste gebracht van de reserve steunmaatregelen corona (onttrekking). Op grond van het besluit uit de Decemberrapportage 2020 om overschotten op de Rijksvergoeding van de uitvoeringskosten te reserveren ter dekking van kosten in komende jaren wordt voorgesteld het geraamde resultaat op de uitvoeringskosten van dit jaar (bedrag eind 2021 te bepalen) opnieuw te doteren aan de reserve steunmaatregelen corona. De komende jaren volgen er geen Rijksvergoedingen meer en zullen de resterende uitvoeringskosten Tozo gedekt worden door onttrekkingen aan de reserve corona steunmaatregelen. Het is nog onzeker hoe lang de uitvoeringskosten zich precies zullen blijven voordoen.

Voorstel: - Op basis van de actuele uitgavenraming Tozo de verwachte lasten en baten van deze regeling verhogen (respectievelijk met € 3.925.000 tot € 11.225.000 en € 4.581.000 tot € 11.880.000); - Op basis van de actuele uitgavenraming Tozo een bedrag van € 655.000 (het bovenstaande verschil tussen de toename van de lasten en de toename van de baten) doteren aan de reserve steunmaatregelen corona. Daarbij een onttrekking aan de reserve steunmaatregelen te ramen van € 120.000 inzake uitvoeringskosten. Per saldo derhalve een dotatie van € 535.000. Omdat dit schattingen betreft worden per jaareinde de werkelijk gerealiseerde bedragen gedoteerd respectievelijk onttrokken aan de reserve steunmaatregelen corona.

Paragraaf 3.4. Maatregelen ondersteuning verbonden partijen 3.4.1 Recreatieschap Spaarnwoude In 2021 is een reservering van € 45.000 opgenomen voor een hogere bijdrage als gevolg van lagere inkomsten uit evenementen ten gevolge van Corona bij deelgebied Spaarnwoude-oud. Er zijn op dit moment nog geen signalen ontvangen dat het Recreatieschap aanspraak op dit bedrag zal doen. Mocht uiteindelijk bij de Najaarsnota 2021 of jaarrekening 2021 van het schap blijken dat toch een

Bestuursrapportage 2021

29

extra bijdrage is verschuldigd, dan is dekking mogelijk binnen het nog beschikbare budget van de reserve steunmaatregelen corona. 3.4.2. Dividenden In de Voortgangsrapportage 2021 is de raming van te ontvangen dividend verlaagd met € 100.000. Deze gederfde inkomsten zouden opgevangen worden middels een onttrekking van € 100.000 aan de reserve steunmaatregelen corona. Door een gunstigere dividendverwachting over 2021 is de aframing niet meer van toepassing en wordt de eerder gemelde aframing en de onttrekking aan de reserve teruggedraaid. Voorstel: - De onttrekking aan de reserve steunmaatregelen corona terug te draaien voor coronasteun aan Recreatieschap Spaarnwoude ter grootte van € 45.000; - De uit de Voortgangsrapportage 2021 besloten aframing dividenden van € 100.000 en de bijbehorende onttrekking van de reserve steunmaatregelen corona terug te draaien.

Paragraaf 3.5 Maatregelen gemeentebegroting Diverse programma’s 3.5.1. Raming parkeerbaten De coronacrisis heeft een nadelig effect op de inkomsten uit de parkeerbelasting. De lockdown is langer doorgezet dan voorzien in 2020. Op basis van de cijfers van het eerste half jaar en de compensatie van het rijk is het nu mogelijk om beter in te schatten wat de prognose over 2021 zal zijn. In de begroting voor 2021 is al rekening gehouden met een nadeel van ruim € 1,5 miljoen. In de eerste helft van het jaar is echter al € 3 miljoen minder aan inkomsten gerealiseerd dan wat was verwacht en de verwachting is dat dit nadeel in de tweede helft van het jaar niet zal kunnen worden gecompenseerd. Dit betekent dat het nadeel in 2021 nog circa € 1,4 miljoen groter zal zijn dan nu in de begroting is verwerkt. Bij de verwachting over het jaarresultaat is rekening gehouden met extra parkeerinkomsten vanwege bezoekers aan het F1 evenement in Zandvoort die in Haarlem parkeren (en vervolgens met het OV naar Zandvoort gaan). Eenzelfde effect doet zich voor bij de parkeerboetes (minder baten € 200.000). De exploitatie van de parkeergarages betreft een activiteit waarvoor vennootschapsbelasting is verschuldigd. Door de lagere baten, hoeft er naar verwachting € 193.000 minder vennootschapsbelasting te worden afgedragen.

Voorstel: - De raming van de parkeerbaten garages in 2021 verlagen met € 1,6 miljoen en de raming van de parkeerboetes te verlagen met € 200.000. De lagere baten komen ten laste van de algemene middelen. - Het hieraan gerelateerde voordeel op de vennootschapsbelasting van € 193.000 komt ten gunste van de algemene middelen. 3.5.2. Extra tijdelijke capaciteit en coronacrisisorganisatie

Bestuursrapportage 2021

30

Door corona is de werkdruk van de organisatie zichtbaar toegenomen en is ook in tweede halfjaar beperkte extra inzet van personele capaciteit (€ 225.000) onvermijdelijk waar temporiseren van werkzaamheden geen optie is. Het gaat om corona-gerelateerde werkzaamheden en achterstanden die zijn opgelopen door inzet op corona (o.a. Cultuurplan). Verder blijft de regionale programmaorganisatie COVID-19 door de toename van besmettingen langer actief (nadeel € 25.000). Voor extra uitgaven coronacrisisorganisatie/onvoorzien € 150.000 ramen. De bij de Voortgangsrapportage 2021 vrijgegeven middelen voor extra capaciteit eerste halfjaar 2021 zijn voor € 275.000 niet benodigd en worden teruggesluisd naar de reserve steunmaatregelen corona. Voorstel: - Het bij de Voortgangsrapportage 2021 vrijgegeven budget voor extra personele capaciteit voor het eerste halfjaar 2021 met € 275.000 te verlagen en dit bedrag te doteren aan de reserve steunmaatregelen corona; - Een budget voor extra personele kosten/inhuur opnemen voor het tweede halfjaar 2021 van € 225.000 + € 25.000 te dekken uit de algemene middelen. - Een budget voor kosten coronacrisisorganisatie/onvoorzien te ramen ad € 150.000 ten laste van de reserve steunmaatregelen corona 2.5.3. Handhaving en toezicht Van het Rijk is een specifieke uitkering handhaving en toezicht ontvangen.

Deze wordt ingezet om de coronagerelateerde extra handhavingskosten te dekken. Het gaat om een subsidie van € 496.000. Voorstel: - Een budget voor extra handhavingskosten opnemen van € 496.000 te dekken uit de van het rijk ontvangen subsidie ter grootte van dit bedrag. 3.5.4. Leges burgerzaken De batenraming voor leges burgerzaken wordt met € 250.000 verlaagd. De coronacrisis vertaalt zich door in minder aanvragen rijbewijzen en reisdocumenten. Voorstel: - De leges burgerzaken (rijbewijzen en reisdocumenten) verlagen met € 250.000 ten laste van de algemene middelen

3.3 Inzet middelen van noodsteunfase naar herstelfase Inleiding In 2021 zijn voorbereidingen getroffen voor een herstelpakket voor Haarlem na de coronacrisis. Het college heeft met vaststelling van de nota ‘Bevorderen van het herstel na de coronacrisis’ d.d. 25 mei 2021 (2021/258003) een half miljoen per jaar voor 2021 en 2022 beschikbaar gesteld. Dit is bedoeld voor activiteiten en maatregelen op sociaal maatschappelijk en economisch-cultureel vlak en voor de omslag naar hybride werken. Onderdeel van dit pakket vormt tevens een initiatievenbudget dat gericht is op het herstellen van contact tussen Haarlemmers. Ervan uitgaande dat de ontwikkelingen op enig moment de goede kant opgaan, groeit de kans dat noodsteunmaatregelen door gemeente en andere overheidslagen kunnen worden afgebouwd. Bestuursrapportage 2021

31

Planbureaus en adviesraden wijzen er anderzijds op dat de crisis op de langere termijn zal blootleggen dat sommige sectoren over geringe buffers en veerkracht blijken te beschikken. Door de grote transities – de energietransities, de overgang naar een circulaire economie, de digitale transitie – zal nog meer worden gevraagd van ieders aanpassingsvermogen. De vraag is aan de orde hoe de gemeente daarop moet inspelen. De afgelopen periode is duidelijk geworden dat de te treffen maatregelen vanuit het herstelpakket moeten meebewegen met de actuele ontwikkeling van de pandemie en landelijke maatregelen die in dit kader worden getroffen. Het is belangrijk de balans tussen korte termijn acties (2021/terwijl de pandemie nog niet voorbij is) en middellange termijn maatregelen (2022/als de beperkende maatregelen hopelijk achter ons liggen) te bewaken. De gemeente zal met het herstelpakket bijspringen waar het echt nodig is en waar zaken in gang kunnen worden gezet of gestimuleerd die echt tot verandering leiden.

Beschikbare middelen voor steunmaatregelen corona Tijdens de coronacrisis heeft het Rijk middels verschillende regelingen (soms uitgevoerd door de gemeenten) en doeluitkeringen bijgedragen aan het (deels) opvangen van de negatieve effecten van de crisis. Deze regelingen waren gericht op de korte termijn, het lopende begrotingsjaar (2020 of 2021) en zijn en worden door het college gebruikt als gedeeltelijke dekking voor de noodsteunmaatregelen. Deze regelingen bieden vooralsnog geen dekking voor mogelijke maatregelen vanaf 2022. De vraag die bij de overgang van noodsteun naar herstel aan de orde is, is in hoeverre eventuele restantbudgetten vanuit de noodsteun worden ingezet voor herstel of worden teruggesluisd naar de algemene middelen. Daarnaast heeft de provincie Noord-Holland een fonds opgericht met als doel de economische en maatschappelijke effecten in Noord-Holland als gevolg van de uitbraak van het coronavirus te verzachten. Het fonds richt zich op de verduurzaming van de bebouwde omgeving, de culturele en maatschappelijke sector en de arbeidsmarkt. De gemeente Haarlem benut waar nodig de kansen tot (co)financiering van maatregelen. Verder richt de gemeente zich via lobbyactiviteiten, ook in regionaal verband (MRA en Kennemerland) op mogelijk aanspraak van alternatieve dekkingsbronnen, zoals investeringsfondsen van het Rijk en de EU.

Van noodsteun naar herstel: herstelpakket voor Haarlem De gemeente doet het nodige, zoals hierboven genoemd, aan steun en herstel vanuit bestaande of verhoogde Rijksbudgetten. Het ter beschikking gestelde herstelpakket van de gemeente zelf kan aanvullend een aantal al bestaande en nieuwe ideeën mogelijk maken waarvoor nog geen budget beschikbaar is. Op korte termijn (2021) wordt een invulling van de beschikbaar gestelde middelen voorzien langs onderstaande lijnen. Deels loopt deze invulling door in 2022 en zal op basis van de ervaringen met en de opbrengsten van de inzet van de middelen voor 2021 een aanvullende invulling van het herstelpakket plaatsvinden met de beschikbaar gestelde middelen voor 2022. De beschikbare 2x € 500.000 voor het herstelpakket worden ingezet langs de geschetste lijnen in de nota ‘Bevorderen van het herstel na de coronacrisis (2021/258003) d.d. 25 mei 2021, en nader toegelicht in deze Bestuursrapportage. Rapportage over en raming van de inzet van de middelen vindt plaats bij de reguliere P&C documenten.

Bestuursrapportage 2021

32

Het zal mogelijk niet lukken om budget 2021 volledig uit te geven. Als dat inderdaad zo is, kan bij de jaarrekening 2021 worden afgewogen of het noodzakelijk is middelen 2021 over te hevelen naar 2022 en worden hiervoor voorstellen aan de raad gedaan. Ruimte voor energie en initiatief uit de stad: Corona Initiatievenbudget  Als onderdeel van het herstelpakket is besloten via een subsidieregeling een budget voor 2021 en 2022 (€ 125.000 per jaar) beschikbaar te stellen voor kleinschalige ideeën en plannen van bewoners, ondernemers, culturele instellingen en maatschappelijke organisaties (2021/357787). Het gaat om ideeën die bijdragen aan het herstel van de lokale samenleving en economie na de coronacrisis, gericht op het stimuleren van ontmoeting en (hernieuwde) verbinding.  Met de regeling wil de gemeente de Haarlemse samenleving weer versterken door ruimte te bieden aan de kracht, ideeën en energie van de stad zelf. Hierbij is bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen, zwaar getroffen organisaties en sectoren. Vanaf eind augustus kunnen aanvragen worden ingediend voor dit budget. Sociaal-maatschappelijk spoor: Iedereen doet (weer) mee  Eind mei 2021 is een project gestart met vertegenwoordiging uit alle afdelingen uit het sociaal domein, waarin afstemming plaatsvindt over activiteiten en maatregelen gericht op het herstel na corona.

In beeld wordt gebracht welke activiteiten en maatregelen vanuit welke middelen (Rijksmiddelen, gemeentelijke noodsteun, provinciale middelen, etc.) kunnen worden bekostigd, waardoor scherper in beeld komt waar aanvulling vanuit het herstelpakket nodig en nuttig is.  Op 6 juli 2021 heeft het een college via een RIB de raad geïnformeerd over initiatieven gericht op jeugd en jongeren die worden gefinancierd vanuit de extra impulsmiddelen (2021/270788). Vanuit eigen middelen is daarnaast een extra buurtcoach ingezet die zich inzet voor ledenbehoud bij sportverenigingen.  Door Triple ThreaT is tijdens de zomer extra sportactiviteiten aangeboden voor Haarlemse jeugd. De activiteiten vinden plaats in Schalkwijk. Hiervoor is een beroep gedaan op de gemeentelijke Coronaherstelmiddelen.  Er is een activiteitenplan ontwikkeld met sociale partners uit de stad dat bekostigd wordt uit de Rijksmiddelen die beschikbaar zijn gesteld voor coronaherstel. De activiteiten richten zich op de gevolgen van corona op eenzaamheid, gezonde leefstijl en kwetsbare inwoners (2021/340153).

 Vanuit het herstelpakket van de gemeente wordt gewerkt aan een plan om de leefbaarheid te verbeteren in kwetsbare wijken middels aanpassingen in de openbare ruimte (bijvoorbeeld bankjesroute voor ouderen, vervanging verouderde speeltoestellen voor kinderen, beweegroutes inrichten, groenvoorzieningen met beweegtoestellen, etc.). Hiervoor wordt de input vanuit de pilot in Oost gebruikt (UUM i.s.m. Erasmus over COVID19 en bewegen), die in maart 2021 is gestart. Economisch-cultureel spoor: Haarlem weer open en aantrekkelijk Horeca:  Besluit tot behoud uitbreiding terrassen na de 1,5m samenleving tot 31 december 2021;  Korte termijn: actie om parkeren in de fietsenstallingen te stimuleren en de horecabranche te ondersteunen bij herstel. Gedurende de actieperiode worden in de fietsenstallingen vouchers uitgedeeld waarmee (bijvoorbeeld) een gratis tweede drankje kan worden verkregen bij deelnemende horeca. Tijdens de actieperiode worden op zaterdagen Groene Muggen (1,5 m team) ingezet om wildparkeerders aan te spreken en te wijzen op de stallingen en deze actie.

Bestuursrapportage 2021

33





Korte/middellange termijn: Duurzame terrasverwarming horecaondernemingen: een vervolg van het initiatief tot subsidiëring van de aanschaf van warmtekussens, als duurzaam alternatief voor terrasverwarmers mede met oog op de transitie naar een meer duurzame bedrijfsvoering. Uitvoeringsdatum: najaar 2021; In overleg met KHN-afdeling Haarlem wordt gekeken naar mogelijke andere maatregelen om horeca zonder terras en nachthoreca te ondersteunen zoals een campagne om horecapersoneel te werven en een communicatiestrategie rond Testen voor Toegang zodra de beperkende maatregelen zijn opgeheven.

Detailhandel:  Korte/middellange termijn: in het verlengde van het Actieplan Horeca en Detailhandel 2020-2022 en in overleg met winkeliersverenigingen wordt gekeken naar de mogelijkheid maatwerk per winkelgebied te gaan leveren. Mogelijke ondersteuning bij bijvoorbeeld het opzetten van samenwerkingsverbanden, budgetondersteuning voor marketingdoeleinden, het opzetten van gebiedsgerichte acties, ondersteuning bij innovatie, verduurzaming en/of digitalisering etc. Cultuur:  Korte termijn: voor cultuur wordt vanuit het herstelpakket een bedrag gereserveerd voor een extra ronde van het Cultuurstimuleringsfonds dit najaar. Specifiek bedoeld voor cultuurmakers die eerder niet of nauwelijks in aanmerking zijn gekomen bij landelijke en provinciale (noodsteun)regelingen.  Najaar 2021, en afhankelijk van het al dan niet opheffen van beperkende maatregelen, is het onder meer voor de culturele sector mogelijk om korte termijn activiteiten te ontplooien vanuit het Corona Initiatievenbudget. Denk bijvoorbeeld aan culturele activiteiten deze winter voor kwetsbare bevolkingsgroepen.  Middellange termijn: bevorderen van het herstel gaat gelijk op met het realiseren van de ambities voor het nieuwe cultuurbeleid (Cultuurplan 2022-2028).

In het nieuwe Cultuurplan wordt voorgesteld om met programmasubsidies de samenwerking tussen culturele instellingen en andere organisaties te versterken, te zorgen voor een steviger inbedding in de stad en wijken, en de zichtbaarheid van cultuur te vergroten om zo opnieuw aansluiting te vinden met een nu nog breder publiek. Programmasubsidies zijn bedoeld voor gezamenlijke meerjarige activiteitenprogramma’s van gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde organisaties, voor groot en klein, voor cultuurmakers tezamen met culturele en andere maatschappelijke organisaties. Om de ambities voor het cultuurbeleid te kunnen realiseren en ter bevordering van het herstel van de sector na de coronacrisis. Evenementen:  Korte termijn: om de evenementenbranche als geheel te helpen bij herstel, komt in 2021 vanuit het herstelpakket een flexibel te besteden budget beschikbaar voor hulp aan kleinschalige niet gesubsidieerde evenementen. Hiermee kan maatwerk worden geboden aan organisatoren.  Middellange termijn: gezien de actuele ontwikkelingen wordt najaar 2021 gekeken op welke manier de evenementenbranche ondersteund kan worden bij herstel in 2022. Toerisme:  Middellange termijn: in navolging van de subsidie voor de campagne Duurzaam Herstel Bestemming Haarlem in 2020/2021 komt vanuit het herstelpakket extra budget voor Haarlem Bestuursrapportage 2021

34



Marketing ter versterking van het aantrekken van (zakelijk en/of individueel) bezoek in 2021/2022. Middellange termijn: budget vanuit het herstelpakket voor Untourism Haarlem: het onder de aandacht brengen van minder bekende kanten van Haarlem, voor inwoners én bezoekers van Haarlem, met oog op drukte verspreiden en ‘uitwaaieren’ over de stad, ook als extra ondersteuning van ondernemers (horeca, detailhandel, culturele instellingen) buiten de binnenstad. Dit valt samen met de beoogde ambitie in het nieuwe Cultuurplan om ook meer aandacht te geven aan initiatieven en kleinere culturele instellingen in de wijken.

Vasthouden positieve impact – hybride werken Door de landelijke coronamaatregelen is gebleken dat thuiswerken voor veel mensen best goed te doen is en dat ook op afstand kan worden samengewerkt. Maar hoe ziet het toekomstige werken eruit en wat is daarvoor nodig? Deze en andere vragen worden in de tweede helft van 2021 uitgewerkt door het projectteam Het Nieuwe Werken. Het nieuwe werken gaat over meer dan of thuis of op kantoor werken. Het gaat over de missie, visie en kernwaarden van de organisatie, en over de samenwerkingscultuur. Scenario’s zullen worden bedacht en experimenten zullen in de praktijk worden getest. Regionale thema’s zoals duurzaamheid en mobiliteit zijn verweven in dit project. Door eerder of later te beginnen of thuis te werken, neemt de spits af. En door het openbaar vervoer te nemen wordt duurzaamheid bevorderd. Het Nieuwe Werken zal een blijvende (positieve) impact hebben op het leven. Met partners in de regio (publiek en privaat) wordt ingezet op het voor de langere termijn benutten van mogelijke investeringsfondsen gericht op economie (Metropoolregio Amsterdam), arbeidsmarkt (Kennemerland) en openbaar vervoer (Vervoersregio Amsterdam en provincie NoordHolland).

Herstel op (middel)lange termijn De wijze en mate van afloop van de crisis en de effecten ervan zijn nog steeds met veel onzekerheden omgeven. Monitoring van de effecten en mogelijke bijstelling van het beleid naar aanleiding hiervan zal blijvend onderdeel uitmaken van de gemeentelijke reactie op de crisis. De inzet en werking van het herstelpakket in 2021 en 2022 zal helpen een beeld te vormen van wat naar aanleiding van de coronacrisis leeft in de stad en waar (aanvullend) behoefte aan is. Trends die hieruit op te halen zijn kunnen van meerwaarde zijn voor de (middel)lange termijn aanpak. Ook de inzet van instrumenten als de corona impact-monitor en scenarioplanning heeft hierbij een ondersteunende functie. Op later moment in de P&C-cyclus zal opnieuw worden afgewogen of aanvullende middelen vrijgemaakt moeten worden gericht op het herstel op de lange(re) termijn.

Bestuursrapportage 2021

35

4 Beleidsrealisatie en Financiële wijzigingen Programma 1 Maatschappelijke participatie Omschrijving

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Budgettaire wijzigingen Bijstelling exploitatievergoeding SRO

182 n

Bijstellingen Rentelasten

-905 v

Hogere huurbaten onderwijshuisvesting

-105 v

Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Onderbesteding personeelsbegroting Schulddienstverlening Minima en Sociale Recherche

-4 v -15 v

Neutrale wijzigingen Specifieke Rijksuitkering Lifestyle

L

181 n

Specifieke Rijksuitkering Lifestyle

B

-181 v

Verwerking Stelpost Compensatie OZB-lasten nietwoningen

L

6 n

ZonMW subsidie Sociale benadering dementie

L

100 n

ZonMW subsidie Sociale benadering dementie

B

-100 v

Wijzigingen met een effect op reserves Meicirculaire 2021

117 n

Terugontvangen subsidiegelden VRK over 2020

-39 v

Totaal wijzigingen corona

414 n

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

-349 v

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Steunmaatregelen corona Dotatie Hoofdstuk 3 coronacrisis verlagen Onttrekking Hoofdstuk 3 coronacrisis verlagen

-99 v 75 n

Onttrekking Hoofdstuk 3 coronacrisis

-350 v

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

-723 v

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bestuursrapportage 2021

36

Bijstelling exploitatievergoeding SRO In 2020 is er een generieke bezuiniging doorgevoerd door de indexatie van “materiele instandhouding” te halveren. Er is hierdoor een indexatie toegepast van 0,8% op de exploitatievergoeding richting SRO Kennemerland BV. Dit terwijl SRO een verbonden partij is waarbij de complete exploitatievergoeding geïndexeerd moet worden met 2,4%, zoals contractueel is overeengekomen met SRO. Met deze wijziging wordt de begroting hiervoor bijgesteld. Dit resulteert met ingang van 2021 in een verhoging van de exploitatiebijdrage met € 120.000.De bouw van de sporthal Sportweg heeft vertraging opgelopen door een uitgebreide bestemmingsplan procedure. Hierdoor moeten zowel de Beijneshal als de tijdelijke sporthal langer worden gehuurd tot eind januari 2022. Voor 2021 bedragen de extra kosten eenmalig € 62.000. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 182.000. Bijstellingen Rentelasten De rentelasten komen in 2021 lager uit dan primair begroot, ook is gebleken dat gehanteerde omslagrente verlaagd dient te worden van 2% naar 1,5%. Dit werkt voordelig door naar de beleidsprogramma’s doordat de verschillende beleidsterreinen kapitaallasten dekken (incl. rente) van investeringen. Voor programma 1 betreft dit de investeringen in onderwijshuisvesting. (Zie: totaalbeeld toelichting programma 7).

Hogere huurbaten onderwijshuisvesting Doordat de huur van de Oorkondelaan t.b.v. de ISH is verlengd tot eind oktober, is het deel van de huurkosten dat doorbelast wordt aan het schoolbestuur van de ISH hoger. Het schoolbestuur betaalt een deel van de kale huur van de vierkante meters en de servicekosten. Daarnaast zijn er meer inkomsten vanuit de verhuur van Buitenschoolse Opvang (BO) locaties in 2021. Door deze wijziging wordt hiervoor de begroting met € 105.000 voordelig bijgesteld. Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Zie toelichting bij programma 2. Onderbesteding personeelsbegroting Schulddienstverlening Minima en Sociale Recherche Bij de afdeling Schulden Minima en Sociale Recherche is in 2021 sprake van een incidentele onderbesteding op de loonsom van € 241.194. De onderbesteding wordt veroorzaakt doordat er dit jaar – tijdens de coronacrisis waarin het moeilijk was om nieuw personeel adequaat in te werken – sprake was van formatieruimte (gemiddeld 1.98 fte) en deels doordat er jonge medewerkers met minder werkervaring werkzaam zijn. Deze medewerkers hebben de top van hun schaal nog niet bereikt, waardoor de werkelijke loonsom tijdelijk lager ligt dan de begrote loonsom.

De onderbesteding leidt tot een voordeel op de doorbelaste lonen in beleidsveld inkomen van € 126.283 een voordeel op doorbelaste lonen in beleidsveld Schulden van € 99.460 en een voordeel op de doorbelasten lonen Sociaal Wijkteam van € 15.451. Neutrale wijzigingen Specifieke Rijksuitkering Lifestyle Voor het uitvoeren van lifestyle interventies stelt het Rijk eenmalig een specifieke uitkering beschikbaar. Met deze mutatie wordt de uitkering van € 181.000 verwerkt in de begroting. Verwerking Stelpost Compensatie OZB-lasten niet-woningen Bij de meicirculaire is berekend dat de gemeente € 0,5 miljoen minder aan algemene uitkering ontvangt als gevolg van de korting op de maatstaf OZB niet-woningen. In de Begroting 2020 is destijds voorgesteld om 50% te compenseren via de OZB. Doordat de gemeente eigenaar is van panden en vanwege compensatie van OZB lasten aan schoolbesturen en cultuurpodia is destijds een Bestuursrapportage 2021

37

stelpost opgenomen om de hogere lasten bij de gemeente als gevolg van de 50% compensatie te dekken. Met deze wijziging wordt deze stelpost op de juiste programma's verwerkt voor het jaar 2021. ZonMW subsidie Sociale benadering dementie Gemeente Haarlem heeft een subsidie vanuit ZonMW ontvangen om de in Haarlem reeds gestarte Social Trial rondom de Sociale Benadering Dementie (SBD) uit te breiden. De Sociale Benadering Dementie verenigt het sociale medische en psychologische domein, sluit aan bij de ambitie een dementievriendelijke stad te zijn en de samenwerking tussen welzijn en zorg. Het bedrag is toegekend voor een periode van 2 jaar. Deze wordt ingezet door stichting Zorgbalans om samen met Haarlem effect en Dock tweede SBD team te gaan formeren. De totale subsidie wordt in termijnen overgemaakt vanuit ZonMW. De subsidie bedraagt € 250.000 en zal besteed worden over een periode van 2 jaar (start per half 2021), waarvan € 50.000 in 2021, € 150.000 in 2022 en € 50.000 in 2023. Met deze mutatie wordt hiervoor de begroting 2021 budgetneutraal bijgesteld. Er is ook een subsidie ontvangen vanuit ZonMw die ingezet zal worden voor de uitvoering van een trainingsplan in 2021 (leeracademie). Hiervoor wordt de begroting met € 50.000 budgetneutraal aangepast. Reservemutaties Meicirculaire 2021 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire in programma 7.

Terugontvangen subsidiegelden VRK over 2020 Als gevolg van de vaststelling van de jaarrekening VRK (incl. Veilig Thuis) over 2020 worden de terug te ontvangen middelen in de begroting 2021 verwerkt. Een deel hiervan was reeds verwerkt in de Decemberrapportage 2020. Conform raadsstuk 2021/240386 vloeien de extra terug te ontvangen bedragen op programma's 1 (€ 39.000) en 6 (€ 147.000) terug naar de algemene middelen. Het resterende voordeel van € 439.000 op programma 2 vloeit voor € 176.000 terug naar de regionale reserve Opvang, Wonen en Herstel omdat dit regionale middelen betreft. Het overige deel wordt betrokken bij het geheel van de kostenontwikkeling op de beleidsvelden 2.1 en 2.2.

Bestuursrapportage 2021

38

Beleidsrealisatie 1 Maatschappelijke participatie

Toelichting

1.1 Onderwijs en sport 1 Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang

a Uitvoeren onderwijskansenbeleid

b

Uitvoeren aanpak ‘Voorkomen en bestrijden voortijdig schoolverlaten’

2 Meer Haarlemmers sporten of bewegen





 

a

Uitvoeren van beweeg- en sportprogramma’s, ook voor kwetsbare groepen



3

Voldoende goed onderhouden van onderwijs- en sportvoorzieningen



a Uitbreiden en (ver)nieuwbouw schoolgebouwen

b

Zorg voor voldoende en goed onderhouden sportaccommodaties





Het is de verwachting dat dit doel grotendeels gerealiseerd wordt. Het uitvoeren van het onderwijskansenbeleid verloopt volgens planning: de wettelijke urenwijziging van 960 uur per doelgroeppeuter in anderhalf jaar verloopt goed en er zijn afspraken over inzet van pedagogische medewerkers per 2022 gemaakt. Er is door corona en de voorkeur van ouders voor bepaalde locaties op sommige plekken in de stad een kleine wachtlijst ontstaan voor voorschoolse educatie. Op andere locaties en stadsbreed is voldoende plek, er wordt hard gewerkt met de aanbieders om ouders naar de beschikbare plaatsen toe te leiden. Er zijn veel aanvullende vsv-maatregelen ingezet, die effect hebben. Ook speelt mee dat door de coronaomstandigheden jongeren niet eenvoudig werk konden vinden en daardoor een onderwijstraject blijven volgen. Het is de verwachting dat dit doel gerealiseerd wordt. De beweeg- en sportprogramma’s worden volledig uitgevoerd en verlopen volgens planning. Daar waar corona-maatregelen de uitvoering (heeft) bemoeilijkt, worden alternatieve gevonden om Haarlemmers sport- en beweegactiviteiten te bieden. Ook het aanbod voor kwetsbare groepen is gerealiseerd. Dit aanbod is steeds meer divers. Het is de verwachting dat dit doel grotendeels gerealiseerd wordt.

Van een aantal bouwprojecten zijn in de eerste helft van 2021 de definitieve en voorlopige ontwerpen goedgekeurd: uitbreiding Schoter, uitbreiding ECL, verbouwing Junoplantsoen t.b.v. ISH, renovatie Stedelijk Gymnasium, vernieuwbouw Wijde Wereld en gymzaal IKBC Wijzer. Een aantal andere projecten loopt wat achter op schema, te weten uitbreiding Zonnewijzer, nieuwbouw Verbeelding en vernieuwing scholen Floris van Adrichemlaan (Globe, Wadden en Don Bosco). De Zonnewijzer en de Verbeelding zijn van elkaar afhankelijk en wachten op een definitief besluit van het bestuur van de Verbeelding. Naar verwachting kan dit besluit in het 4e kwartaal van 2021 genomen worden. De nieuwbouw van de scholen in de Floris van Adrichemlaan hangt samen met de totale herontwikkeling van deze strook. Van dit project wordt de initiatieffase in het 4e kwartaal van 2021 afgerond. Bovendien zijn voor de nieuwbouw van deze scholen tot en met 2023 nog geen middelen beschikbaar. Bijna alle IP-projecten voor 2021 en de doorgeschoven projecten vanuit 2020 zijn of worden opgeleverd. Het jaarplan voor het onderhoud van de sportaccommodaties wordt ook volledig uitgevoerd.

1.2 Sociale basis

1 Haarlemmers ervaren sociale verbondenheid

Bestuursrapportage 2021



Ondanks de grote impact van corona wordt er kwalitatief voldoende ondersteuning geboden en is de verwachting dat dit doel grotendeels gerealiseerd wordt.

39

a

Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning van kwetsbare inwoners



2

Haarlemmers zetten zich in voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad



De coronamaatregelen hebben een grote impact gehad op het bieden van voldoende ondersteuning voor kwetsbare inwoners. Desondanks hebben de maatschappelijke organisaties flexibel en inventief vele andere manieren gevonden om inwoners te bereiken en verbonden te houden. Zo zijn onder andere de groepsactiviteiten tijdelijk stopgezet, maar is dit opgevangen door veelvuldig 1 op 1 contact en waar mogelijk fysiek. Hierdoor hebben inwoners kwalitatief voldoende steun kunnen blijven ontvangen. Naar verwachting wordt dit doel grotendeels gerealiseerd. Hoewel er vanwege de coronamaatregelen diverse maatschappelijke activiteiten waar normaliter veel vrijwilligers werken niet zijn doorgegaan, kijken ook veel meer mensen naar elkaar om. In een gezamenlijk initiatief van het Vrijwilligerscentrum en BUUV is er een Haarlems online coronahulp platform voor bewoners opgezet. Hier is de vrijwillige inzet van bewoners hoog. Ook bij het bewonersplatform BUUV, waar Haarlemmers elkaar ontmoeten en ondersteunen met (praktische) hulp, is de verwachting dat de prestaties met het aantal matches dit jaar worden behaald. Het Informatiepunt voor vrijwillige inzet is vanwege corona maar gedeeltelijk geopend. Hierdoor is de verwachting dat het aantal bezoekers lager wordt dan in voorgaande jaren.

Faciliteren bemiddeling tussen inwoners en vrijwilligerswerk, a ruimte bieden voor initiatieven en zorgen voor ondersteuning voor mantelzorgers.



3 Haarlemmers zijn zo redzaam mogelijk in het dagelijks leven



a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. redzaamheid



4 Inwoners ervaren een goede gezondheid



Bestuursrapportage 2021

Voor het eerder bereiken van mantelzorgers en het kunnen aanbieden van ondersteuning die nog beter aansluit bij de individuele mantelzorgers zijn we structureel in overleg met een klankbordgroep van ervaringsdeskundige mantelzorgers. Samen met deze mantelzorgers wordt het ondersteuningsaanbod zoveel mogelijk aangepast aan de wens van de mantelzorgers. Dit jaar is er extra inzet geweest op het bereiken van moeilijke doelgroepen, zoals jonge mantelzorgers en mantelouders. Vanwege de coronamaatregelen waren de meeste respijtvoorzieningen voor mantelzorgers, zoals logeervoorzieningen en dagbesteding, in aangepaste vorm open. Gezien de voortgang in de uitvoering van de prestaties is de verwachting dat dit doel (grotendeels) gerealiseerd wordt. De praktische diensten voor bewoners, zoals vervoer en klussen in en om het huis, zijn aangepast aan de coronamaatregelen. Hierbij zijn met name de meest kwetsbare bewoners ondersteund. Wel zal naar verwachting het totaal aantal ondersteunde inwoners dit jaar minder hoog zijn door de aanpassingen. Ook de activiteiten voor cliëntondersteuning zijn uitgevoerd. Dit jaar is er met het landelijke koploperproject extra inzet voor cliëntondersteuning gericht op de verbetering van de bekendheid en aandacht voor specifieke doelgroepen, zoals cliënten in de maatschappelijke opvang en oudere migranten.

Inwoners van Haarlem ervaren hun gezondheid over het algemeen goed. Corona heeft wellicht wel negatieve impact gehad op de ervaren gezondheid, met name bij de kwetsbare groepen.

40

a zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. van de gezondheid



5

Haarlemmers met een afstand tot de arbeidsmarkt doen mee met waardevol werk



a

Zorg voor voldoende ondersteuning t.a.v. arbeidsmatige dagbesteding



6

Voorkomen van escalatie problematiek op het gebied van welzijn



Versterken via voorlichting en ondersteuning i.s.m. CJG en SWT



Bestuursrapportage 2021

In verband met de coronamaatregelen heeft niet al het ondersteuningsaanbod in de oorspronkelijk vorm kunnen plaatsvinden. Er zijn echter alternatieve manieren ontwikkeld en de verwachting is dat nu de maatregelen versoepeld zijn er extra ondersteuning geboden kan worden. Doordat er al dan niet in aangepaste vorm voldoende ondersteuning wordt geboden is de verwachting dat dit doel (grotendeels) gerealiseerd wordt. De gemeente zorgt in samenwerking met de partners in de stad voor participatie op maat. In overleg met de klant wordt een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. Alle dagbestedingslocaties zijn open, maar vanwege de geldende coronamaatregelen voor minder mensen beschikbaar. Dit omdat er met kleinere groepen werd gewerkt. Hierdoor hebben mensen gedeeltelijk kunnen participeren. Om mensen ondersteuning te blijven bieden zijn er veel alternatieven geboden, zoals werk afleveren bij mensen thuis. Ook is er steeds meer mogelijk, door het versoepelen van de coronamaatregelen, waardoor we inwoners de juiste voorziening kunnen blijven bieden. Gezien de voortgang in de uitvoering van de prestaties is de verwachting dat dit doel (grotendeels) gerealiseerd wordt.

Het Sociaal Wijkteam (SWT) ondersteunt inwoners bij het betrekken van hulpbronnen in zijn omgeving (netwerk en voorzieningen in de sociale basis) om oplossingen te vinden voor ondersteuningsvragen. Sinds februari lopen de vragen naar een maatwerkvoorziening begeleiding via het SWT (Begeleiding in de wijk). In het voorjaar is de vernieuwde website van het SWT gelanceerd, met daarop laagdrempelig toegankelijke informatie over alle wijkteams en inhoudelijke informatie waar inwoners zelf mee aan de slag kunnen. Het SWT is mede uitvoerder van de aanpak Vroegsignalering van Schulden en werkt hierbij nauw samen met de gemeente. Het SWT gaat signalen van huurachterstand , al dan niet aangevuld met achterstanden in de andere vaste lasten af om in een zo vroeg mogelijk stadium integrale ondersteuning aan te bieden en verergering van de problemen te voorkomen Samen met het CJG en DOCK neemt het SWT deel aan de overdrachtstafel Veilig Thuis, waar bepaald wordt welke meldingen overgedragen kunnen worden van Veilig Thuis naar het SWT en het CJG. Het totale bereik en het aantal advies- en informatievragen aan het CJG in 2021 is toegenomen.

41

Programma 2 Ondersteuning en Zorg Omschrijving

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Budgettaire wijzigingen -3.583 v

Lagere groei in aantal cliënten Wmo Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht

-63 v

Maatregelen en taakstellingen Jeugd

500 n

Maatregelen en taakstellingen Wmo

343 n

Overschot middelen Bed, Bad, Brood

-250 v

Prijseffecten Jeugd

70 n

Prijseffecten Wmo

240 n

Structurele effecten kosten - Jeugd

-10 v

Structurele effecten kosten – Wmo

-751 v

Neutrale wijzigingen Verschuiving Jeugdbudget naar Wmo-budget (2.2)

L

-100 v

Verschuiving Jeugdbudget naar Wmo-budget (2.1)

L

100 n

Diverse neutrale formatiewijzigingen

L

65 n

Huur/verhuur Wilhelminastraat 10-12

L

-255 v

Overheveling teammanagers JOS naar overhead

L

-106 v

Wijzigingen met een effect op reserves Meicirculaire 2021

150 n

Terugontvangen subsidiegelden VRK over 2020

-176 v

Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel

-4.416 v

Budgetoverhevelingen zie paragraaf 4.8

-289 v

289 n

-8.530 v

289 n

289 n

-289 v

Totaal wijzigingen corona Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverheveling Zie paragraaf 4.8 Budgetoverheveling Opvang, wonen en herstel Dotatie

Meicirculaire 2021

Onttrekking Hoofdstuk 3 coronacrisis Dotatie Dotatie

Terugontvangen subsidiegelden VRK over 2020 Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

Bestuursrapportage 2021

956 n -1.600 v 176 n 4.336 n -4.374 v

0 n

42

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Lagere groei in aantal cliënten Wmo Voor deze Bestuursrapportage 2021 is, zoals gebruikelijk, een analyse van de uitgaven tot nu toe gemaakt en is een prognose gemaakt hoe deze zich tot einde 2021 ontwikkelen. Daaruit blijkt dat de volumegroei Wmo zich beperkter voordoet dan verwacht. De coronamaatregelen zijn hier een belangrijke oorzaak van. Dit kan mogelijk tot gevolg hebben dat de groei en vraag weer toeneemt in de tweede helft van 2021 als de maatregelen mogelijk verder versoepeld worden. Voor de Woonvoorzieningen blijven de kosten tevens achter bij de begroting, dit wordt met name verklaard door een lager aantal grote en dure woningaanpassingen dan verwacht. Deze ontwikkelingen betekenen dat er op de Wmo een ‘voordeel’ van € 3,6 miljoen wordt verwacht; dit wel ten opzichte van de bijgestelde begroting (met ruim € 8,9 miljoen nadelig). Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Met deze wijziging wordt de herziene en vastgestelde begroting van de gemeenschappelijke regeling(GR) regionale leerplicht aangepast. Ieder jaar wordt na het vaststellen van de jaarrekening, de begroting voor het lopende en het volgende jaar herzien. Het bedrag dat per saldo resteert is de herziene bijdrage voor het Haarlems deel.

Op dit moment betalen 7 regio gemeenten uit IJmond en Zuid-Kennemerland Kenter voor begeleiding van jeugdigen die een leerwerktraject volgen bij Perspectief. Uit oogpunt van efficiëntie is afgesproken de bijdrage aan Kenter via het bureau Leerplein te laten lopen waar deze gemeenten al deel van uit maken. Met deze mutatie wordt het Haarlems deel van € 63.000 overgeheveld van jeugdhulp naar Perspectief. Maatregelen en taakstellingen Jeugd Bij het opstellen van de Kadernota 2022 was de verwachting dat circa € 807.000 van de taakstelling op Jeugdhulp niet behaald zou worden in 2021. Uit de prognose tot einde 2021 blijkt het beeld iets positiever uit te vallen en wordt € 500.000 van de taakstelling 2021 niet behaald. Middels deze wijziging wordt de begroting Jeugdhulp met dus met € 500.000 verhoogd ten laste van de algemene middelen. Maatregelen en taakstellingen Wmo Uit de Kadernota 2022 analyse blijkt dat de maatregelen en taakstelling 2021 slechts voor een deel kunnen worden ingevuld, voornamelijk door de nauwelijks te beïnvloeden kostenontwikkeling Huishoudelijke Ondersteuning. Dit leidt per saldo tot een nadeel van € 343.000. Overschot middelen Bed, Bad, Brood Er blijft € 250.000 over op het lokale budget voor economisch daklozen. Dit komt voornamelijk door minder hotelkosten dan verwacht en lagere bestedingen op de trajectbegeleiding.

De lagere hotelkosten zijn hoogstwaarschijnlijk incidenteel omdat economisch daklozen in de eerste helft van 2021 zijn opgevangen in de corona-gerelateerde voorzieningen. Prijseffecten Jeugd De indexatie die volgt uit contractuele tariefafspraken met zorgaanbieders en de indexatie op gemeentelijke budgetten ligt redelijk in lijn en leidt slechts tot minimale aanpassingen. De hoogte van de bijstelling wordt met name veroorzaakt door de NHC-toeslag voor jeugdzorgplus cliënten en de effecten van de open-house in 2020, waarbij verschillende zorgvormen opnieuw zijn aanbesteed.

Bestuursrapportage 2021

43

Deze ontwikkelingen samen verklaren het grootste gedeelte van het nadeel (per saldo € 70.000). Deze mutatie betreft de financiële verwerking van de Kadernota 2022 analyse voor 2021. Prijseffecten Wmo Voor Huishoudelijke Ondersteuning wordt de arbeidstoeslag per 1 januari 2021 verhoogd met € 0,60 cent per uur. Deze ontwikkeling verklaart het grootste gedeelte van dit nadeel van € 240.000. Dit betreft de financiële verwerking van de Kadernota 2022 analyse. Structurele effecten kosten - Jeugd Op basis van een analyse van de 2020 jaarrekening resultaten, zijn de structurele kosten in kaart gebracht. Voor deze structurele effecten wordt de begroting 2021 met € 10.000 naar beneden bijgesteld. Deze wijziging betreft de financiële verwerking van de Kadernota 2022 analyse voor 2021. Structurele effecten kosten – Wmo Op basis van een analyse van de 2020 jaarrekening resultaten, zijn de structurele kosten i.k.v. de Wmo in kaart gebracht. Voor deze structurele effecten wordt de begroting 2021 met € 751.000 naar beneden bijgesteld. De lagere kosten zijn voornamelijk te verklaren door een lagere groei in het aantal cliënten Huishoudelijke Ondersteuning, Ambulante begeleiding en Dagopvang. Deze mutatie betreft de financiële verwerking van de Kadernota 2022 analyse.