20210496560 3. Bijlage 2 Jaarverslag 2020 Dunamare Onderwijsgroep
Tekst van het document
LEERLINGEN
2019-2020
2020-2021
Aantal
143
140
ONDERWIJSRESULTATEN 2020
VMBO-B
Onderwijspositie
VMBO-K boven de norm
Onderbouwsnelheid
boven de norm
Bovenbouwsucces
onder de norm
Geen oordeel
Slagingspercentage
100%
100%
Arrangement onderwijsinspectie
voldoende
voldoende
TEVREDENHEID 10
9,4
Vergelijkingsgroep landelijk
9,2 8,4
8
7,9 7,4
7,1 Hoe gaat het6,7met de7,3verdere implementatie van 6 blended learning? “Iedereen maakt er inmiddels gebruik van en de 4 leerkrachten raken er steeds meer bedreven in. Het 2 voordeel van werken met boeken én de iPad is dat de docent afwisseling kan bieden. Maar vooral dat die 0 Tevredenheid Schoolklimaat Veiligheid op Tevredenheid de lesstof makkelijk kan differentiëren tempo en leerlingen leerlingen leerlingen ouders niveau. Vooral in de onderbouw, met zowel basis- als kaderberoepsleerlingen, biedt dit veel voordeel.”
Wat zijn de speerpunten voor komend jaar? “We blijven blended learning verder ontwikkelen. Verder hebben we een nieuw speerpunt: we willen leervertragingen zoveel mogelijk wegwerken. Daar hebben we subsidie voor gekregen, die we gaan gebruiken voor extra ondersteuning en lessen. In 2020 hebben we voor het eerst een nieuwe vorm
School
gebruikt voor de leerlingbesprekingen. Docenten leveren daarvoor informatie aan, waarover de mentor, zorgcoördinator, orthopedagoge en teamleider een bespreking houden. De aandachtspunten worden vervolgens verwerkt in een plan van aanpak, waarvan iedere lesgevende docent op de hoogte is. Ook gaan we Het Goede Gesprek invoeren, in plaats van functioneringsgesprekken. Een ander speerpunt is het aanstellen van de toetscoördinator en het opnieuw opzetten van ons toetsbeleidsplan. Bij de nieuwe docenten introduceren we het werken met de zes rollen van de leerkracht. Tot slot hebben we een nieuwe teamleider, schoolpsycholoog en trajectbegeleider. Die gaan we op een goede manier inwerken.”
6 Resultaten per school
59
19| VELLESAN COLLEGE EN
DUIN EN KRUIDBERG MAVO
Het Vellesan College is een brede scholengemeenschap voor beroepsgericht vmbo, mavo, havo en vwo. De school heeft drie locaties in IJmuiden met ruim 1.200 leerlingen en één in Driehuis (Duin en Kruidbergmavo met 210 leerlingen). Kerndoelen van de school zijn dat de leerlingen succesvol doorstromen naar de juiste vervolgopleiding en zich sociaal en maatschappelijk kunnen ontwikkelen. De Duin en Kruidbergmavo heeft zich gespecialiseerd in gedigitaliseerd onderwijs met behulp van de iPad. Het Vellesan College is een Sport Accentschool en voldoet daarmee aan de richtlijnen van het NOC*NSF voor een breed sportprofiel. Daarnaast is de afdeling vmbo en mavo gecertificeerd als Vecon Business School en maakt de afdeling havo-vwo deel uit van GLOBE, een netwerk van scholen die samen met wetenschappers onderzoek doen naar natuur en milieu.
Veelzijdig Innovatief en gedigitaliseerd Bevlogen Kleinschalig georganiseerd Zorg voor leerlingen
www.vellesancollege.nl en www.duinenkruidbergmavo.nl
Resultaten en gegevens in beeld VELLESAN COLLEGE LEERLINGEN
2019-2020
2020-2021
Aantal Vellesan College
1146
1208
ONDERWIJSRESULTATEN 2020
VMBO-B
VMBO-K
Onderwijspositie
HAVO
VWO
boven de norm
Onderbouwsnelheid
Rector Marc Boelsma
VMBO-(G)T boven de norm
Bovenbouwsucces
boven de norm
boven de norm
boven de norm
Boven de norm
Boven de norm
Slagingspercentage
100%
100%
100%
100%
100%
Arrangement onderwijsinspectie
voldoende
voldoende
voldoende
voldoende
voldoende
over de uitdagingen en behaalde resultaten van het Vellesan College en de Duin en Kruidberg Mavo in 2020.
TEVREDENHEID 10
Vergelijkingsgroep
landelijk Resultaten en gegevens in beeld DUIN EN KRUIDBERG MAVO 8,9
7,9
8 6,6
6,7
7,2
60
Jaarverslag 2020
Sinds het schooljaar 2019-2020 werken jullie met een nieuw toetsbeleid. Wat hebben jullie daar in 2020 aan gedaan? “Vanaf 2018-2019 zijn we hier al mee bezig. We hebben kritisch gekeken naar ons toetsbeleid en om te beginnen hebben we het aantal toetsen verminderd. In 2020 hebben we vooral naar de kwaliteit van de toetsen gekeken. We gebruiken niet meer vanzelfsprekend methodetoesten, maar maken zelf evenwichtig opgebouwde toetsen, die het vertrekpunt vormen van de lessen. In 2020 zijn docenten opgeleid tot toetsexpert. Acht collega’s hebben hiervoor scholing gevolgd of zijn scholing aan het volgen.” In januari is het Vellesan College geauditeerd. Wat zijn de belangrijkste uitkomsten? “Wat we vooral mooi vonden om in het rapport terug te lezen is dat we het maximale uit leerlingen weten te halen. We hebben goede onderwijsresultaten en werken actief aan de opstroom van leerlingen. Dat dit effect heeft, blijkt onder andere uit doorstroomcijfers en de behaalde diploma’s. Medewerkers, leerlingen en ouders zijn buitengewoon tevreden over de rustige sfeer en veiligheid op school. Wij bieden rust en regelmaat, constateerde de auditcommissie. De cultuur op school maakt dat
7,9
School
7,1
LEERLINGEN
Welke impact hadden de coronamaatregelen in 2020? “Mede door onze ervaring met digitaal onderwijs waren we snel in staat om over te schakelen op onderwijs op afstand. Ik ben er echt trots op hoe medewerkers en leerlingen zich zo goed en snel hebben aangepast aan de nieuwe situatie. We hebben de normale standaard vast kunnen houden: het aantal leerlingen dat is bevorderd en dat is geslaagd was geheel in lijn met de voorgaande jaren. Terug op school na de eerste lockdown in het voorjaar, hebben medewerkers en leerlingen snel geschakeld naar de 1,5-meterschool. Het onderwijsondersteunend personeel heeft hier snel en goed voorbereidingen voor getroffen. Wat door de coronamaatregelen beter zichtbaar werd, is de kansenongelijkheid. Je ziet dat niet alle leerlingen over een device beschikken. Dat ze niet allemaal thuis over een goede internetverbinding beschikken. En dat niet iedere thuissituatie geschikt is om onderwijs op afstand te volgen. Daarom hebben we veel devices uitgeleend en leerlingen voor wie dat beter was naar school gehaald. Verder hebben de mentoren goed contact onderhouden met leerlingen en ouders. Daarbij hadden zij ook oog voor het sociaal-emotionele aspect; de ene leerling vond het prima om thuis te zitten, de andere hield het na twee dagen al niet uit.”
9,2
6 Aantal
2019-2020
2020-2021
260
215
4 2 ONDERWIJSRESULTATEN 2020 Onderwijspositie 0 Tevredenheid Onderbouwsnelheid leerlingen Bovenbouwsucces
VMBO-(G)T Boven de norm
Schoolklimaat leerlingen
Veiligheid Tevredenheid Boven de norm leerlingen ouders Boven de norm
Slagingspercentage Arrangement onderwijsinspectie
97% Voldoende
leerlingen zich gezien voelen en daar gedragen ze zich naar. Verder heeft de auditcommissie geconstateerd dat we een stevige ondersteuningsstructuur hebben neergezet. Tot slot heeft de auditcommissie bevestigd dat wij een redelijk traditionele school zijn. Daar hebben we bewust voor gekozen, met duidelijk pedagogisch-didactisch leiderschap van de leraar. Ontwikkelpunten, zoals meer aandacht voor activerende werkvormen, komen terug in ons nieuwe schoolplan.” Wat zijn de speerpunten voor de komende jaren? “Die hebben we onder andere verwoord in het nieuwe schoolplan voor 2021-2025. Dit is vooral gericht op de
brede talentontwikkeling van onze leerlingen en het bieden van maatwerktrajecten. Gezien de ontwikkelingen rondom corona willen we ons in 2021 vooral richten op kansengelijkheid. De auditcommissie zegt dat we alle leerlingen de kans bieden om boven hun niveau uit te stijgen. Naast het uitlenen van devices, bieden we samen met een externe partner een ondersteuningsprogramma en bijles. De taak van het onderwijs is om leerlingen kennis en vaardigheden aan te rijken en ze mede te vormen tot jongvolwassenen. We willen niet alleen kansen bieden, maar ze ook middelen aanreiken om die kansen te pakken. Daar gaan we nog meer werk van maken.”
6 Resultaten per school
61
20| VSO DAAF GELUK VSO Daaf Geluk is onderdeel van de Prof. Dr. Gunningschool, school voor voortgezet speciaal onderwijs (vso). Deze vestiging is gehuisvest op het Plesmanplein in Haarlem en biedt onderwijs op maat (vmbo kader, vmbo theoretisch, havo en vwo) aan leerlingen met angstproblematiek en/of een stoornis in het autistisch spectrum (intrinsiek van aard). De school heeft 380 leerlingen. www.vsodaafgeluk.nl
Op de Daaf Geluk tel je mee Jezelf kunnen zijn Extra ondersteuning Hulpvaardig
Directeur Monica van den Hoven
over de uitdagingen en behaalde resultaten van VSO Daaf Geluk in 2020.
Resultaten en gegevens in beeld DAAF GELUKSCHOOL Voor welke uitdagingen stond de school door de coronapandemie? “Voor onze leerlingen is de fysieke aanwezigheid op school heel belangrijk voor de binding. Zij hebben veel persoonlijk contact nodig als ondersteuning. Het was dan ook een enorme opgave voor ons om goed onderwijs op afstand te organiseren. Kinderen met een angststoornis krijg je bijvoorbeeld niet makkelijk voor de camera van een laptop. Ons team heeft tijdens de lockdown heel veel gebeld, een-op-een, met alle leerlingen en met het thuisfront. We hebben gelukkig veel extra zorgmedewerkers die dat konden doen. Sommige leerlingen konden naar school komen, als dat nodig was. Het is lastig in beeld te krijgen hoe groot de achterstanden door de lockdown zijn, zowel in didactische als sociaal-emotionele zin. Voor de didactische achterstand hebben we afgelopen jaar al extra lessen georganiseerd. Maar ook de sociaalemotionele achterstand houden we in de gaten, daar moeten we wellicht ook extra ondersteuning op inzetten, vanuit school of extern. Voor wat betreft het programma van toetsing en afsluiting hebben we ons best gedaan de leerlingen zo gemotiveerd mogelijk te houden en bij alles te betrekken. Dat kostte veel inzet van het team, maar dat is redelijk goed gelukt. Qua digitalisering heeft de school ook een enorme ontwikkeling doorgemaakt.
Gelukkig hadden we voldoende laptops in huis om uit te lenen aan leerlingen. Het team heeft hard gewerkt om het onderwijs op afstand in te richten en zich het lesgeven in Teams eigen te maken. Daar hebben we ook trainingen voor aangeboden.
62
Jaarverslag 2020
Ik ben trots op de flexibiliteit en inzet die iedereen heeft getoond. Het team denkt echt in mogelijkheden en is niet bij de pakken neer gaan zitten.” Als je terugkijkt op het afgelopen jaar, waar ben je trots op? “We zijn opnieuw flink gegroeid, en dat is op zich een groot compliment. Onze school staat breed bekend in de regio als een plek waar leerlingen een sterke persoonlijk ontwikkeling kunnen doormaken. Wij zijn in staat ze heel goed te ondersteunen richting het diploma en een plekje in de maatschappij. Maar die goede reputatie is ook een valkuil: willen we onze kracht als VSO behouden, dan moeten we kleinschalig genoeg blijven om elkaar en de leerlingen persoonlijk te kennen. We moeten niet te groot groeien. We hebben voor instroom in de bovenbouw dit schooljaar al een leerlingenstop afgekondigd.” VSO Daaf Geluk is een nieuwe naam sinds dit jaar. Wat is er veranderd? “Eigenlijk niks, behalve de naam en een nieuwe website. Onze doelstelling is hetzelfde gebleven. De nieuwe naam was nodig omdat de Daaf Gelukschool, waarmee wij altijd de gebouwen deelden, per 1 augustus 2020 is opgegaan in het nieuwe Spaarne College. Daardoor konden wij onszelf niet langer ‘Vestiging Gunning op de Daaf Gelukschool’ noemen. Nou was die oude naam sowieso niet heel handig, ouders en leerlingen noemden ons in de wandelgangen al ‘de Daaf Geluk’.
Iedereen vindt dat een mooie naam, dus we wilden ‘m graag behouden. Vandaar dat we per 1 augustus VSO Daaf Geluk heten.”
LEERLINGEN
2018-2019
2019-2020
Aantal
290
370
ONDERWIJSRESULTATEN 2020 Einduitstroom
Boven de norm
IQ in relatie tot uitstroom
Boven de norm
Plaatsbestendiging
Boven de norm
Tussentijdse uitstroom
Boven de norm
Arrangement onderwijsinspectie
Voldoende
TEVREDENHEID 10
Vergelijkingsgroep landelijk
9,2 8,4
8 6,7
xx
xx
7,1
Afgelopen6,1 jaar is de school bezocht door de inspectie. 6 Wat waren de uitkomsten van dit bezoek? 4 “We hebben een examenlicentie gekregen, dus we mogen zelfstandig examens afnemen. Dat is heel uitzonderlijk, 2 we zijn de vierde VSO-school in Nederland die dit heeft gekregen. Je moet aan strenge voorwaarden voldoen; 0 Tevredenheid Schoolklimaat Veiligheid Tevredenheid leerlingen leerlingen ouders zo moet je voldoendeleerlingen eerstegraads en tweedegraads docenten hebben, je PTA’s moeten kloppen, je moet ervaring hebben met examens afnemen et cetera. In 2021 kunnen we al beginnen. We kregen ook mooie complimenten van de inspectie: ze waren heel gecharmeerd van de betrokkenheid van medewerkers bij de leerlingen en de warmte die de school uitstraalt.” 6,5
School
Jullie zijn gestart met het gebruik van een kwaliteitskalender. Kun je hier meer over vertellen? “Met een kwaliteitskalender maak je duidelijk wie van het managementteam voor wat verantwoordelijk is op alle beleidsgebieden en de daaronder liggende domeinen. Iedereen kan in de kalender zien in welke periode ze wat moeten doen, wie eindverantwoordelijk is voor een taak en wie daarbij kan ondersteunen. Dit overzicht helpt enorm in onze planning en het helpt mij bij een strakkere en duidelijkere sturing. Ik heb er hoge verwachtingen van.” Waar liggen de speerpunten voor het komend jaar? “In 2021 draait het er vooral om de leerlingen zo goed mogelijk naar het examen en naar het volgende leerjaar te brengen, ondanks de beperkte mogelijkheden die we hebben vanwege corona. We houden de achterstanden in de gaten en proberen de sociaal-emotionele effecten zo goed mogelijk te beperken. Dat is al genoeg uitdaging voor ons.”
6 Resultaten per school
63
21| WIM GERTENBACHCOLLEGE Het Wim Gertenbach College is de kleinste zelfstandige mavo van Nederland met ongeveer 200 leerlingen. Er is leerwegondersteuning (lwoo) en in de onderbouw ook havo-onderwijs. De kracht van kleinschaligheid met specifieke aandacht voor dyslectische leerlingen gekoppeld aan inzet van moderne leermiddelen zorgt dat de school een belangrijke rol in de regio vervult. De school stelt aan elke leerling gratis een laptop ter beschikking. Met een recent gerenoveerd schoolgebouw is het een aantrekkelijke plek voor onderwijsvoorziening. www.wimgertenbachcollege.nl
Kleinschalig Hulpvaardig Hartelijk Uniek dyslexiebeleid
Directeur Fred van Zanten
over de uitdagingen en behaalde resultaten van het Wim Gertenbach College in 2020.
Welke dilemma’s ben je tegengekomen rondom corona en hoe heb je die opgelost? “De belangrijkste vraag was natuurlijk hoe we het onderwijs door konden laten gaan. Dat was op zich niet zo heel moeilijk, want alle faciliteiten voor digitaal onderwijs waren er al. En al onze leerlingen krijgen een laptop van school. Toen de scholen vanaf 1 juni weer open mochten, hebben we alle leerlingen alle dagen naar school laten komen. De eindexamens waren al achter de rug. Dat gaf ons speling om klassen op te splitsen. Het dilemma waar we voor stonden was hoe we voor optimaal onderwijs konden blijven zorgen en tegelijkertijd het team fit houden. We hebben bewuste keuzes gemaakt om de leerlingen een volledig rooster op school te laten volgen, waardoor ze weinig achterstanden opliepen. Docenten hoefden dus niet tegelijkertijd digitaal en fysiek les te geven. Uiteindelijk hebben we ervoor gezorgd dat niemand uit het team is uitgevallen. Daar ben ik erg trots op. Een ander dilemma was hoe we de introductie van de brugklassers aan het begin van het schooljaar moesten vormgeven. We hebben gekeken naar wat er binnen de veiligheidsvoorschriften wél kon.” Wat heeft je team het afgelopen jaar geleerd? “We hebben de kracht van digitaal onderwijs ervaren. Ondanks dat we daartoe al volledig waren uitgerust, waren docenten aan het begin van de eerste lockdown toch wat onwennig.
Maar ze hebben het fantastisch gedaan. Daarnaast vind ik het ook heel mooi om te zien dat het team geleerd heeft dat je met flexibiliteit en denken in mogelijkheden veel verder komt dan met denken in problemen. Er is echt een flinke stap gemaakt.
64
Jaarverslag 2020
Op de tweede lockdown in december waren we dan ook goed voorbereid.” Hoe staat het met de ontwikkeling van het WGClesmodel? “We proberen de pedagogisch-didactische invalshoek samen te laten vallen met de ondersteuning die leerlingen nodig hebben en met het taalbeleid. Veel elementen daaruit zijn niet nieuw, maar worden verder uitgediept. Ook hebben we een aantal studiedagen georganiseerd waarop we het fundament voor het lesmodel verder hebben verstevigd. Daarbij hadden we ondersteuning van goede professionals van buiten, onder anderen een consulent passend onderwijs, en twee collega’s vanuit de Dunamare Academie. Ook heeft een aantal docenten een workshop gegeven aan hun eigen collega’s. Het mooie is dat alle nieuwe inzichten worden toegepast in de klas. Daar speelt het zich tenslotte af. Niet voor niets is de titel van ons schoolplan ‘In de les gebeurt het’.”
Resultaten en gegevens in beeld WIM GERTENBACH COLLEGE LEERLINGEN Aantal
ONDERWIJSRESULTATEN 2020
2020-2021
181
174
VMBO-(G)T
Onderwijspositie
Boven de norm
Onderbouwsnelheid
Boven de norm
Bovenbouwsucces
Onder de norm
Slagingspercentage
98%
Arrangement onderwijsinspectie
Voldoende
TEVREDENHEID 10 8,8
Vergelijkingsgroep landelijk
9,2 8,5 8,0
8 6,7
Begin dit jaar kwam de inspectie op bezoek. Wat heb je gedaan met de uitkomsten van hun onderzoek? “De inspectie was tevreden met de gang van zaken en we kregen een aantal complimenten. Een aantal kleine puntjes, zoals enkele formuleringen in het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) en een tekstje in de schoolgids, hebben we direct aangepast. Wat ik belangrijker vind is dat leerlingen graag meer uitgedaagd worden. Dit kwam ook al naar voren uit de interne audit in 2019. Dat was voor ons een reden om de aanpak volgens het WGC-model te intensiveren. De inspecteur
2019-2020
6,7
7,0
7,0
School
6 4
vroeg ons of we naast een ouderklankbordgroep niet een leerlingenklankbordgroep in het leven wilden roepen. 2 Dat vonden we een goed idee, maar de uitwerking daar0 van is vanwege corona stroef verlopen. In 2021 gaan we Tevredenheid Schoolklimaat leerlingen leerlingen hier verder mee.” Wat zijn de speerpunten voor komend jaar? “Het belangrijkste speerpunt is het verder doorontwikkelen van ons lesmodel. Dat moet in de genen gaan zitten van de docenten, die het uitvoeren. Ook gaan we verder
met de aanpassing van het taakbeleid. Op papier staan nu taken die niet hoeven, terwijl dingen die wel moeten nog niet worden benoemd. We zijn bezig om dit aan te passen. Tevredenheid Daar is instemming van twee derde van het team Veiligheid leerlingen voor nodig.ouders Ik heb goede hoop dat we met ingang van het cursusjaar ’21-’22 een nieuw taakbeleid hebben. Het laatste speerpunt is de doorontwikkeling van de sportklas. We hebben een heel succesvolle pilot gedraaid. Nu onderzoeken we of we LO2 als examenvak kunnen invoeren.”
6 Resultaten per school
65
7| VERSLAG VAN DE RAAD VAN TOEZICHT De raad van toezicht (RvT) fungeert als toezichthouder op het beleid van het college van bestuur (CvB) en de algemene gang van zaken in Stichting Dunamare Onderwijsgroep. De RvT is verantwoordelijk voor het goedkeuren van begrotingen, jaarverslagen en jaarrekeningen, reglementen en beleidsplannen. De RvT fungeert daarnaast als werkgever van het CvB en als klankbord voor het CvB. De RvT stelt op voorstel van het CvB de strategische organisatiedoelen vast en monitort de realisatie hiervan. De RvT werkt conform de Code Goed Onderwijsbestuur VO. De Code Goed Bestuur is volledig in acht genomen.
In 2020 heeft de RvT, inclusief de bijeenkomsten van de Commissies, zestien keer met het CvB gesproken in verschillende vergaderingen en twee keer met de GMR zonder het CvB. Leden van de RvT in 2020: • mevrouw J.C. Huizinga, voorzitter RvT, lid van de Remuneratiecommissie; • mevrouw T.J. Triezenberg, lid RvT, voorzitter van de Audit & Risk Commissie; • mevrouw F.C. Azimullah, lid RvT, voorzitter van de commissie Kwaliteit; • de heer R. Dubbeldeman, lid RvT, voorzitter van de Remuneratiecommissie; • de heer S. Haringa, lid RvT, lid van de Audit & Risk Commissie; • de heer R.K. van Rijn, lid RvT, lid van de commissie Kwaliteit ; • mevrouw J.S. Duttenhofer, lid RVT, lid commissie Kwaliteit. In de bijlagen zijn de benoemingstermijnen en de nevenfuncties van de leden van de RvT vermeld.
Doelmatigheid en (financieel) beleid De RvT ziet toe op de doelmatigheid van de bestede middelen van Dunamare Onderwijsgroep, zodat hiermee wordt voldaan aan de Wet op het voortgezet onderwijs. De Raad van Toezicht heeft drie commissies ingesteld, te weten de commissie Kwaliteit, de commissie Goed Werkgeverschap (tevens Remuneratiecommissie) en de Audit &Risk Commissie. Deze commissies rapporteren aan de RvT als geheel, adviseren de RvT als geheel en vervullen een klankbordfunctie voor het CvB. In deze vergaderingen, maar eveneens tijdens schoolbezoeken, bevraagt de RvT het CvB op de doelmatigheid van inzet van middelen. Het belangrijkste doel van Dunamare Onderwijsgroep is het geven van goed onderwijs. De scholen van Dunamare Onderwijsgroep
66
Jaarverslag 2020
voldoen aan de inspectienormen van kwaliteit. Tijdens de vergaderingen, zowel van de commissies als van de gehele RvT, wordt veelvuldig over de kwaliteit van het onderwijs gesproken. Tijdens de RvT-vergaderingen wordt zowel bij de begrotingsvoorbereiding als bij de verantwoording stilgestaan bij de inzet van de middelen om onderwijs van kwaliteit te leveren. De RvT stelt regelmatig de vraag of de ontvangen financiële middelen terechtkomen daar waar het hoort en schenkt gericht aandacht aan het benoemen van beleidsdoelen en prestaties in planningen, begrotingen en rapportages. Uit de begrotingen en de verantwoordingen blijkt dat het CvB hier voldoende aandacht voor heeft. De komende jaren zal Dunamare Onderwijsgroep meedoen aan de landelijk te ontwikkelen benchmark als het gaat om doelmatigheid en verantwoording. De RvT heeft passend binnen haar rol vastgesteld dat de verkregen middelen doelmatig en rechtmatig zijn ingezet in 2020 door Dunamare Onderwijsgroep. De RvT benadrukt in gesprekken met het CvB het belang van een adequate onderbouwing van de aard en omvang van de reserves in het licht van de strategie en risico’s op school- en groepsniveau. In dit verband onderschrijft de RvT het voornemen van het CvB om bij de komende herziening van het strategisch beleidsplan aandacht te besteden aan de inzet van reservemiddelen.
Daarnaast constateert de RvT dat de systematiek van het risicomanagement zeer professioneel is opgezet inclusief het afleiden van een gewenst weerstandsvermogen daaruit. Er is geen sprake van overschrijding van kritische grenzen. In de vergaderingen van de commissies zijn de eigen investeringen in schoolgebouwen en de mogelijkheden voor het afdekken van boekwaarde-risico’s besproken. Daarnaast zijn de gevolgen van COVID-19 voor Dunamare Onderwijsgroep besproken en de inzet van extra middelen voor investeringen in ventilatie,
leermiddelen en capaciteit/vervanging. Het Strategisch Huisvestingsplan dient als basis voor de doelmatigheid van eigen investeringen in gebouwen. Hierin wordt gerichte aandacht besteed aan de ventilatie en het borgen van een veilig en fijn binnenklimaat.
In het kader van de voorbereiding op het bestuurlijk inspectietoezicht heeft een aparte bijeenkomst plaatsgevonden waarin een aantal leden van de RvT is voorbereid op hun deelname aan het bestuurlijk inspectietoezicht.
Vergaderingen Raad van Toezicht De RvT houdt onafhankelijk toezicht op Dunamare Onderwijsgroep en fungeert tevens als werkgever van het CvB. De RvT heeft in haar rol van toezichthouder aandacht voor het publieke belang van Dunamare Onderwijsgroep en bespreekt in haar vergaderingen onderwerpen zoals de strategie van de organisatie, financiën, onderwijskwaliteit en risicomanagement. Daarnaast heeft een delegatie van de RvT twee keer per jaar overleg met de GMR.
In de vergaderingen van de RvT is in 2020 verder aandacht geweest voor de WNT-bezoldigingsnormen. De WNT is van toepassing op Dunamare Onderwijsgroep. Het voor Dunamare Onderwijsgroep toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2020 € 201.000, zijnde het bezoldigingsmaximum voor het onderwijs, klasse G. De Raad van Toezicht heeft in haar vergadering van 22 oktober 2020 de indeling van Dunamare Onderwijsgroep in klasse G op basis van de complexiteitspunten per criterium vastgesteld.
De RvT heeft in 2020 vijf keer vergaderd in aanwezigheid van het CvB. Het CvB heeft zich in de vergaderingen verantwoord aan de RvT. Voorafgaand aan elke vergadering heeft de RvT een intern overleg. De drie commissies van de RvT hebben in de vergaderingen een terugkoppeling gegeven van de besproken onderwerpen tijdens de bijeenkomsten van de commissies.
De RvT gaf goedkeuring aan het voorstel van het CvB om vooruitlopend op de begroting 2020/2021 een eigen investering in de begroting van Het Schoter op te nemen. In verband met het nog te lopen kritieke tijdspad en om te voorkomen dat de tijdelijke huisvesting niet per het nieuwe schooljaar gereed is, heeft het CvB besloten om noodlokalen te huren met een termijn van in totaal drie jaar voor het Haarlemmermeer Lyceum, locatie de Zuidrand, voorafgaand aan de goedkeuring van de begroting. De RvT heeft positief op dit besluit gereageerd.
Daarnaast vond begin 2020 een studiemiddag plaats waarin onder begeleiding van een externe facilitator het eigen functioneren van de RvT is geëvalueerd. De aandachtspunten die hieruit naar voren zijn gekomen worden in 2021 verder vormgegeven, omdat in 2020 de focus met name was gericht op de gevolgen van COVID-19 voor Dunamare Onderwijsgroep en wat dit vraagt van de organisatie en de RvT. Een ander belangrijk thema dat de RvT in 2020 meerdere malen heeft besproken, is de opvolging van de leden van het CvB in verband met de pensionering van de leden van het CvB. Dit heeft geresulteerd in de benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter per 1 september 2020 en de benoeming van een nieuw lid van het CvB per 1 januari 2021. De RvT heeft zorgvuldig en uitgebreid gesproken over de samenwerking met de externe accountant PWC. Na goed overleg tussen PWC en de Dunamare Onderwijsgroep heeft de RvT besloten tot intrekking van de aanwijzing van PWC als accountant. Bij de aanbesteding in 2019 is Astrium als tweede uit de selectie gekomen. De RvT heeft geconstateerd dat Astrium voldeed aan de gestelde eisen en besloten tot de aanwijzing van Astrium als externe accountant.
In de vergaderingen van de RvT is de herziening van het Bestuursreglement en het Reglement RvT besproken. De RvT heeft enkele wijzigingen voorbereid die in 2021 verder zullen worden besproken en verwerkt. Verder heeft de RvT besloten tot verlenging van de aanstelling van de heer Rath als interim bestuurder tot 1 september 2020. De RvT besprak in aanwezigheid van de accountant zijn rapportages en de door het CvB daarop aangegeven acties en is akkoord gegaan met de bestuurlijke reactie op de inhoud van het accountantsverslag 2019. Daarnaast heeft de RvT het jaarverslag en de jaarrekening 2019 goedgekeurd. De RvT heeft tevens de begroting 2020-2024, inclusief het Jaarplan Bestuursen Servicebureau, goedgekeurd. De fraudeanalyse en het risicomanagementproces zijn in een aantal vergaderingen in 2020 aan de orde gekomen. Commissie Kwaliteit In de Commissie Kwaliteit, waaraan ook het CvB en het hoofd Onderwijskwaliteit deelnemen, hebben drie leden van de RvT zitting. In 2020 is de commissie Kwaliteit vier keer bij elkaar gekomen, waarvan één vergadering op
6 Resultaten per school
67
het Ichthus Lyceum heeft plaatsgevonden. Het Ichthus Lyceum heeft een presentatie gehouden over hun onderwijskundig concept, waarvan de kern “grip op leren, een leven lang” is. De overige vergaderingen zijn in verband met de COVID-19 maatregelen online gehouden of op het Bestuurs- en Servicebureau. De Commissie Kwaliteit heeft in een digitale vergadering gesproken met de rector van het Haarlemmermeer Lyceum, die een uitgebreide toelichting heeft gegeven op de gevolgen van COVID-19 voor de school en de medewerkers. Ter voorbereiding op een gesprek met de Commissie Kwaliteit ontvangt de schoolleider een set vragen over de visie op onderwijs van de betreffende school, belangrijke interne en externe ontwikkelingen en de relatie met het kwaliteitsbeleid van Dunamare Onderwijsgroep. De Commissie Kwaliteit vraagt altijd aan de schoolleider op welke zaken de school trots is en welke aandachts- en ontwikkelpunten er voor de desbetreffende school zijn. De Commissie Kwaliteit heeft in 2020 veel gesproken over het kwaliteitsbeleid en de stand van zaken hiervan op verschillende scholen, waarbij onder meer aandacht is geweest voor de onderwijsresultaten en de uitkomsten van Inspectieonderzoeken, zoals bij het Coornhert Lyceum en Technisch College Velsen. De Inspectie was tevreden en er zijn geen grote risico’s gesignaleerd.
De Commissie Kwaliteit heeft verder gesproken over de uitkomsten van de audit van het Wim Gertenbach College. Doordat de scholen zijn gesloten wegens Covid-19 kon een aantal geplande audits en visitaties niet doorgaan. Ook na het heropenen van de scholen per 1 juni 2020 was het niet realistisch om visitaties en audits te laten plaatsvinden, omdat de scholen vooral hun aandacht moesten richten op het leerproces van de leerlingen en de nieuwe vorm van anderhalve-meteronderwijs. De scholen hebben in de maand januari van 2020 allen een zelfevaluatie gemaakt op de thema’s van het Dunamare kwaliteitsprofiel. Op basis van deze zelfevaluaties zijn jaarplannen op maat per school ontwikkeld voor de rectoren/directeuren. Op basis van deze zelfevaluaties op schoolniveau is vervolgens een bovenschoolse evaluatie gemaakt. Deze bovenschoolse evaluatie heeft gediend als startpunt voor de zelfevaluatie op bestuursniveau ten behoeve van het bestuurlijk inspectietoezicht in 2020-2021. Dit thema is met de Commissie Kwaliteit en ook met de voltallige Raad van Toezicht besproken. Dunamare Onderwijsgroep heeft een werkgroep examens opgericht, die de toetsen, het PTA en het correctiemodel van de verschillende scholen checkt. Daarnaast werken de scholen aan het ontwikkelen van een toetsbeleid, dat per 1 augustus 2020 een wettelijke verplichting is. De resultaten van de werkgroep zijn met de Commissie
68
Jaarverslag 2020
Kwaliteit besproken. Daarnaast is gesproken over de invulling van het penvoerderschap van Dunamare bij het regioplan Sterk Techniekonderwijs en de accreditatie van H2O, de opleidingsschool van Dunamare. De RvT en het College van Bestuur zijn trots dat de accreditatie voor de opleidingsschool H2O van Dunamare is toegekend. De NVO heeft een zeer positief advies aan de minister gegeven, met complimenten voor zowel het team als de begeleiding van de studenten. Vanzelfsprekend is er veel aandacht geweest voor de gevolgen van COVID-19 op het kwaliteitsbeleid en de resultaten van de scholen van Dunamare en de effecten van de wet- en regelgeving voor docenten en leerlingen. Er is veel tijd en energie gestopt in het vertalen van alle landelijke adviezen en protocollen naar de praktijk van de scholen van Dunamare Onderwijsgroep. De Commissie Kwaliteit heeft hier met belangstelling van kennisgenomen en heeft complimenten gegeven voor de uitwerking hiervan. Er is gesproken over de maatregelen die scholen hebben getroffen op het gebied van ventilatie, alsook over inspanningen die zijn gedaan om achterstanden weg te werken. In de vergaderingen van de Commissie Kwaliteit is het Bestuurlijk Inspectietoezicht zorgvuldig voorbereid en geëvalueerd.
Commissie Goed Werkgeverschap (tevens Remuneratiecommissie) De Commissie Goed Werkgeverschap fungeert tevens als Remuneratiecommissie en wordt gevormd door twee leden van de RvT. De Remuneratiecommissie voert de voortgangs- en functioneringsgesprekken met de leden van het CvB. Het CvB en het hoofd HR nemen deel aan de bijeenkomsten van de Commissie Goed Werkgeverschap. De Commissie Goed Werkgeverschap is in 2020 twee keer in deze hoedanigheid bij elkaar gekomen, waarvan éen vergadering werd gehouden op het Bestuurs- en Servicebureau en één keer online. Overige thema’s waarover de Commissie Goed Werkgeverschap in 2020 heeft gesproken zijn onder meer de Regionale aanpak van het lerarentekort, de aanpassing van de secundaire arbeidsvoorwaarden van Dunamare Onderwijsgroep, de gesprekscyclus “het Goed Gesprek”, de eerste resultaten van de Generatieregeling, de accreditatie van de opleidingsschool H2O en de voortgang van het leiderschapsprogramma.
nieuwe leden voor het CvB is in goede samenwerking met de GMR op zorgvuldige wijze geschied. Dit heeft geresulteerd in de voordracht aan de RvT van een nieuwe bestuursvoorzitter en een nieuw lid van het CvB. Audit & Risk Commissie In de Audit & Risk Commissie hebben twee leden van de RvT zitting. In de vergaderingen wordt gesproken over de beleids- en beheersmatige ontwikkelingen op het gebied van risicomanagement, bedrijfsvoering, huisvesting & inkoop, IT en financiën van Dunamare Onderwijsgroep. Het CvB en het hoofd Financiën nemen deel aan deze bijeenkomsten. De Audit & Risk Commissie waardeert en onderschrijft de ambitie van het CvB om ‘In Control’ te zijn en daarover in de nabije toekomst een bestuurlijke verklaring te kunnen afgeven. De Audit & Risk Commissie is in 2020 vijf keer bij elkaar gekomen, waarvan één keer bij het Bestuursen Servicebureau en de overige keren online. In de vergaderingen zijn de effecten van COVID-19 voor Dunamare Onderwijsgroep uitgebreid besproken, met name de inzet van financiële middelen voor ventilatie op korte termijn en voor de vitaliteit van leerlingen, leraren en lesprogramma’s.
1 januari 2020 geactualiseerd en streeft ernaar om de verplichtingenmodule in het schooljaar 2020/2021 te implementeren voor bepaalde materiele kostenposten binnen Dunamare. Verder heeft de Audit & Risk Commissie positief geadviseerd aan de RvT over de berekening van de WNT-normen voor bezoldiging. Mede om de reserves te kunnen onderbouwen heeft Dunamare Onderwijsgroep een breed gedragen risicomanagementproces en wordt bij de vernieuwing van het strategisch beleid de inzet van reservemiddelen betrokken. De uitkomsten van het risicomanagementproces zijn besproken in de vergaderingen van de Audit & Risk Commissie met als doel een juiste verhouding tussen de doelmatigheid van de bestede middelen en de reservepositie. De toetsing van de omvang van de reserve van Dunamare aan de signaleringswaarde van het Ministerie van OCW kwam hierbij aan de orde. De RvT bedankt alle medewerkers voor de inzet en de goede resultaten van Dunamare Onderwijsgroep en spreekt haar grote waardering uit voor alle extra inspanningen die in 2020 zijn geleverd.
De Audit & Risk Commissie heeft positief geadviseerd aan de RvT over de (meerjaren)begrotingen, de kadernota, tussentijdse verslagen, het jaarverslag, het controleplan, de jaarrekening en enkele specifieke investerings- en aanbestedingsbesluiten. In de vergaderingen van de Audit & Risk Commissie waarin het accountantsverslag, de managementletter, het controleplan, het jaarverslag en de jaarrekening werden besproken, was de externe accountant aanwezig. De Audit & Risk Commissie vraagt actief naar de opvolging van de aanbevelingen in de managementletter en constateert dat Dunamare Onderwijsgroep de administratieve organisatie en Planning & Control Cyclus en de Managementletter punten hierover goed op orde en onder controle heeft.
De Remuneratiecommissie heeft vastgesteld dat voor de leden van het CvB geen sprake is van conflicterende nevenfuncties in relatie tot de Code Goed Bestuur.
De Audit & Risk Commissie heeft in 2020 meerdere keren gesproken over de samenwerking met de accountant PWC. Na zorgvuldig en uitgebreid overleg is in wederzijdse overeenstemming en na intrekking van de aanstelling door de RvT door Dunamare Onderwijsgroep en PWC besloten de overeenkomst te ontbinden. De RvT heeft vervolgens, op basis van de gunningsprocedure van de aanbesteding, gekozen voor de aanwijzing van Astrium als externe accountant.
De Remuneratiecommissie is in 2020 verder regelmatig bij elkaar gekomen om de opvolgingsplanning van het CvB te bespreken. De werving en selectie van
Een ander thema dat de Audit & Risk Commissie in 2020 heeft besproken is de actualisering van het inkoopbeleid. Dunamare Onderwijsgroep heeft het inkoopbeleid per
69
8| VERSLAG VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD
Naast de medezeggenschapsraden op de scholen heeft Dunamare Onderwijsgroep ook een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR). De GMR houdt zich bezig met de onderwerpen die alle scholen aangaan, de zogenoemde bovenschoolse zaken. De GMR bestaat uit zestien leden: acht personeelsleden, vier ouders en vier leerlingen. In de GMR-vergaderingen komen onderwerpen aan bod waarop de leden informatie-, advies-, of instemmingsrecht hebben. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de begroting en regelingen die voor de hele Dunamare Onderwijsgroep gelden, bijvoorbeeld de protocollen en regelingen, de ontwikkeling van een generiek functiegebouw en de functiemix. Daarnaast fungeert de GMR als klankbord voor het College van Bestuur (CvB).
Samenstelling van GMR in 2020 Namens de medewerkers • S. Cobbenhagen (voorzitter van de personeelsgeleding van de GMR (PGMR)), Vestiging Gunning op de Daaf Geluk (tot 1 augustus) •M . Frijns, (voorzitter PGMR vanaf 1 augustus) Coornhert Lyceum • L.K. Anthoni, Haarlemmermeer Lyceum • M.J. de Meijere, Paulus Mavo • N. Spencer-Maters, Vellesan College •M .A. van Rij (secretaris), Technisch College Velsen/ Maritiem College IJmuiden • C. Smit, Sterren College • R.W.J.M. Stet (penningmeester), Coornhert Lyceum •A .R. Schotvanger-Boersma, Vellesan College (per 1 augustus) Namens de ouders •E .J. de Kort (voorzitter), Ichthus Lyceum (tot 1 september) • F. van Santen, Coornhert Lyceum (tot 1 september) • C.B. Vogelesang, Het Schoter •G . Nederbragt, (voorzitter vanaf 1 september), Ichthus Lyceum en Het Schoter • R. Schulte, Coornhert Lyceum (vanaf 1 september) • J . Duijndam, Maritieme Academie Harlingen (vanaf 1 september) Namens de leerlingen • Fadime Özcan, Ichthus Lyceum (tot 1 augustus) •K oen de Boer, Vestiging Gunning op de Daaf Geluk (tot 1 augustus) • Wessel Fonck, Vestiging Gunning op de Daaf Geluk • Jesper Einmahl, Coornhert Lyceum • Damian van Wonderen, VSO Daaf geluk (per 1 augustus) • Andrei Nikolaev, Coornhert Lyceum (per 1 augustus)
70
Jaarverslag 2020
Op 19 maart 2020 is mevrouw J.S. Duttenhofer geïnstalleerd als lid van de Raad van Toezicht (RvT). Mevrouw Duttenhofer is op voordracht van de GMR RvT-lid, waardoor een goede afstemming tussen de GMR en de RvT gewaarborgd is. In bijlage 3 staan de benoemingstermijnen van de GMR. Thema’s van vergaderingen In 2020 heeft de GMR vier keer plenair vergaderd met het CvB. De PGMR heeft vijf keer vergaderd met het CvB en de financiële commissie vergaderde drie keer met het CvB. In het afgelopen verslagjaar zijn in deze vergaderingen onder andere de volgende thema’s behandeld: Thema’s • Corona • Vertrouwenspersoon integriteit • Toekomst Bestuurs- en Servicebureau • Generatieregeling • Regeling gesprekscyclus • Mobiliteitsbeleid • Medezeggenschapsreglement en statuut GMR 2020-2021 • Bestuurlijk Inspectietoezicht • Kaderbrief • Vereenvoudiging bekostiging • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) • Aanbesteding Arbo • Aanvullend geboorteverlof • Beheer en bevoegdheden medewerkersdossier • Regionale aanpak personeelstekort • Medewerkerstevredenheidsonderzoek • Revisie functieboeken • Aanbesteding leermiddelen • Ziekteverzuim
• Secundaire arbeidsvoorwaarden • Duur opvolgende arbeidsovereenkomsten • Begroting en jaarplan • Jaarverslag • Risicoanalyse Toelichting op een aantal thema’s De invoering van de generatieregeling was een mooie eerste stap naar een uitvoerig levenfasebewust personeelsbeleid. Deze aanvulling op de cao zit nu in een pilotfase, en de verwachting is dat dit beleid uitstekend voortgezet kan worden in komende jaren. De GMR juicht deze stap toe, zowel voor strategisch personeelsbeleid als voor goed werkgeverschap. Ook zijn wij positief over de risicoanalyse en de aansluitende discussie over de vermogenspositie van Dunamare. In deze onzekere tijden is het goed om hier duidelijkheid en eenduidigheid in te vinden. De GRM is betrokken bij het Bestuurlijke Inspectietoezicht. Als onderdeel van een onderzoek heeft de Inspectie gesproken met een delegatie van de GMR, waarin alle geledingen waren vertegenwoordigd. We hebben goed uiteen kunnen zetten hoe de GMR werkt en hoe we onze rol in samenspel met het CvB vervullen. Het was een prettig gesprek en informatief voor de onderzoekers. Tot slot heeft de regeling gesprekscyclus onze aandacht. De structuur om beoordelingsgesprekken in te ruilen voor ontwikkelgesprekken en daarin eigenaarschap te delen tussen leidinggevende en werknemer, vindt de GMR een goede stap.
Wel is er zorg dat deze cyclus tijdens de coronapandemie onder druk komt te staan, maar juist in deze tijden willen wij inzetten op het goede gesprek.
GMR-vergaderingen plaats. In de commissies worden de onderwerpen besproken die onder hun verantwoordelijkheid vallen en daarna met een advies voorgelegd aan de voltallige GMR. Daarna brengen we het onderwerp in een overleg met het CvB in voor definitieve besluitvorming. Dagelijks bestuur en commissies De GMR kent naast het dagelijks bestuur twee commissies: de commissie Financiën en de verkiezingscommissie. Daarnaast is er de PGMR: de personeelsgeleding van de GMR. Dagelijks bestuur In 2020 heeft het dagelijks bestuur (DB) vier keer vergaderd met het CvB. In het DB bespreken we de agendapunten van de volgende GMR-vergadering en stellen we de agenda van die vergadering vast. Het DB bestaat uit de voorzitter, de voorzitter van de PGMR en de secretaris van de GMR. Commissie Financiën De commissie Financiën heeft in 2020 viermaal vergaderd met het CvB. De commissie Financiën bespreekt vooraf aan die vergaderingen alle financiële onderwerpen. Zo stonden in 2020 onder andere de volgende onderwerpen op de agenda: • de kaderbrief; • de meerjarenbegroting; • de begroting en de exploitatieresultaten van het schooljaar; • frauderisicoanalyse; • de vereenvoudiging van de bekostiging.
Instemming en advies
Verkiezingscommissie De verkiezingscommissie organiseert de verkiezingen voor nieuwe leden van de GMR en wordt daarbij ondersteund door het Bestuurs- en Servicebureau.
In 2020 heeft de GMR ingestemd met de volgende onderwerpen: • protocollen en regelingen, zoals de Integriteitscode, het protocol Schorsing en verwijdering, en de benoemingsprocedure LC/LD; • de benoeming van vertrouwenspersonen Integriteit; • toekomstplan Bestuurs- en Servicebureau (BsB).
Personeelsgeleding van de GMR De PGMR heeft in 2020 zes keer vergaderd met het CvB. De commissie bespreekt vooraf aan die vergaderingen alle hr-onderwerpen, zoals: • de secundaire arbeidsvoorwaarden; • de geactualiseerde protocollen en regelingen; • de HR-agenda.
In 2020 heeft de GMR onder andere positief geadviseerd over: • de revisie van de begroting 2020-2021; • het jaarverslag 2019; • de benoeming van de nieuwe leden van het College van Bestuur; GMR-leden hebben zitting gehad in beide benoemingsadviescommissies. Voorafgaand aan vergaderingen met het CvB vinden
8 Verslag van de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad
71
9| FINANCIËN Financieel beleid
leningen of derivaten verzoekt Dunamare Onderwijsgroep de financiële instelling zich te laten aanmerken als nietprofessionele belegger.
De bekostiging die Dunamare Onderwijsgroep voor haar scholen ontvangt, is bedoeld om kwalitatief hoogstaand onderwijs te verzorgen voor al haar leerlingen; daar willen we de gelden ook maximaal aan besteden. De financiële organisatie is gericht op een adequate (doelmatige, rechtmatige en efficiënte) inzet van middelen. Binnen Dunamare Onderwijsgroep beslissen de scholen (in afstemming met de medezeggenschapsraad) in hoge mate zelf over een optimale inzet van hun middelen.
De financiële continuïteit wordt gewaarborgd door een planning- en controlcyclus waaronder de kaderbrief, begroting inclusief een meerjarenraming van drie jaar, en het ten minste per kwartaal afleggen van verantwoording met betrekking tot de realisatie van de begroting. Tijdens het begrotingsproces wordt een inschatting gemaakt van de ontwikkeling van de leerlingaantallen, de rijksvergoeding, de personele inzet en materiële verplichtingen zoals investeringen. De kaderbrief geeft een handreiking voor een allocatie van de middelen waarbij de beschikbare middelen doelmatig naar het onderwijs vloeien. Het grootste gedeelte van de middelen vloeit naar de scholen en een deel wordt, ten behoeve van bovenschoolse activiteiten, centraal bestemd. In beginsel wordt gewerkt met een sluitende begroting. De scholen stellen een jaarplan op (incl. zelfevaluatie) en vertalen deze in een beleidsrijke (meerjaren)begroting. Aanvullend wordt een overschot van 1% op de exploitatie als doel gesteld, om zo het weerstandsvermogen te verstevigen en hiermee de continuïteit van Dunamare Onderwijsgroep te waarborgen. Daarnaast worden de scholen gestimuleerd om uitgaven te doen ter verhoging van de kwaliteit van het onderwijs. De uitgaven kunnen plaatsvinden middels niet-structurele onttrekkingen vanuit de reserves. Het College van Bestuur toetst de totale uitgaven in relatie met het weerstandsvermogen.
Het College van Bestuur voert intensieve voortgangsgesprekken met de schoolleiding van iedere school, ook over de begroting van het bestuursbureau en over de realisatie ervan. Scholen die een onvermijdelijk maar tijdelijk tekort hebben, worden extra ondersteund door het Bestuursen Servicebureau om deze tekorten in te lopen en staan onder geïntensiveerd toezicht van het College van Bestuur. Tekorten worden voornamelijk veroorzaakt door een vermindering van het aantal leerlingen. Waar dat langdurig dreigt te worden, neemt het College van Bestuur aanvullende maatregelen.
72
Jaarverslag 2020
Treasury-beleid Het treasury-beleid van Dunamare Onderwijsgroep is gebaseerd op het treasury-statuut van de stichting en levert een wezenlijke bijdrage aan het realiseren van de financiële doelstellingen en het waarborgen van de financiële continuïteit van Dunamare Onderwijsgroep. Treasury-beleid vindt plaats conform dit statuut dat geënt is op de Regeling beleggen, benen en derivaten van OCW 2016 d.d. 19 december 2018 (RBLD). In deze paragraaf leggen wij verantwoording af conform artikel 10 van de RBLD. Het treasurystatuut is in 2020 geëvalueerd en is opnieuw vastgesteld door de Raad van Toezicht waarmee het statuut blijft aansluiten op de actualiteit en ontwikkelingen in de markt. Het treasury-beleid richt zich met name op de volgende activiteiten: •h et zorgdragen voor de tijdige beschikbaarheid van de benodigde middelen tegen acceptabele en marktconforme condities; •h et optimaliseren van de inrichting en het minimaliseren van de kosten van het betalingsverkeer, financiële transacties en het verkrijgen van financiële middelen; •h et beheersen van financiële risico’s die aan de financiële posities en geldstromen zijn verbonden; •h et nakomen van wettelijke verplichtingen inzake het bovenstaande. Het College van Bestuur stelt zich op het standpunt dat publieke middelen moeten worden ingezet in het primaire proces, te weten het verzorgen van onderwijs.
Het College van Bestuur brengt dit proces niet in gevaar door het aangaan van risico’s die daar niet direct betrekking op hebben, zoals het risicovol beleggen van tijdelijke niet-bestede middelen. Bij het aangaan van nieuwe beleggingen,
In voorgaand boekjaar (2019) zijn alle langlopende leningen afgelost en is de daarbij behorende renteswap afgewikkeld. In 2020 zijn er geen leningen aangegaan en geen derivaatovereenkomsten afgesloten. Wel is Dunamare in maart 2020 overgegaan tot het deelnemen in schatkistbankieren. De mogelijkheid tot schatkistbankieren is als instrument opgenomen in het treasurystatuut en daarmee voldoet het aan het treasury-beleid. Schatkistbankieren levert minder risico’s op, door onder andere een hogere garantstelling dan bij particuliere banken. Daarnaast levert dit, vanwege de huidige (negatieve) rentestanden, het voordeel van een lagere jaarlijkse rentelast, waardoor meer geld besteed kan worden aan het onderwijs. Financieel resultaat over 2020 Toelichting resultaat 2020 ten opzichte van 2019 Het resultaat over het kalenderjaar 2020 bedraagt € 1,1 miljoen positief en is € 1 miljoen lager dan het resultaat over kalenderjaar 2019 (€ 2,1 miljoen). Ten opzichte van 2019 zijn de baten € 0,3 miljoen hoger en de lasten € 1,4 miljoen hoger. De verschillen met vorig jaar bestaan voornamelijk uit: • daling van de personele lumpsum van € 1,3 miljoen ten opzichte van 2019.
Deze daling is name het gevolg van enerzijds een ophoging van de personele lumpsum als gevolg van nieuwe cao en anderzijds een daling van € 2 miljoen doordat de baten van het convenant werkdrukverlichting medewerkers een eenmalige bate in 2019 was en nu in 2020 geen bate betreft. • hogere baten uit subsidies OCW (geoormerkt en niet-geoormerkt) door onder andere hogere inkomsten van sterk techniek onderwijs, de subsidie inhaal- en ondersteuningsprogramma’s, samenwerkingsverbanden en overige subsidies. De hogere baten leiden tevens tot een hogere inzet van medewerkers; • daling van de ouderbijdragen (€ 1,2 miljoen) door het niet plaatsvinden van werkweken en excursies als gevolg van de coronapandemie. De lasten dalen met ongeveer een gelijk bedrag; • hogere personele lasten (€ 3,2 miljoen) en is te verklaren door verschillende elementen. De grootste mutatie ontstaat door een hogere gemiddelde personele last als gevolg van een cao-verhoging in 2020 (€ 4 miljoen). Daarnaast is de personele inzet 6 fte hoger ten opzichte van 2019 en is de inhuur € 0,3 miljoen lager. Met betrekking tot de overige personele lasten zijn de dotaties van de personele voorzieningen
lager dan in 2019 en dit ontstaat met name door een wijziging in het aantal reserveringsjaren van de voorziening jubilea; In de jaarrekening 2020 wordt een verdere toelichting gegeven op de baten- en lastenposten. Toelichting resultaat 2020 ten opzichte van de begroting 2020 Dunamare Onderwijsgroep werkt voor de interne beheersing met een begroting per schooljaar inclusief meerjarenraming van drie jaar. De begroting 2020, zoals die is opgenomen in de jaarrekening, is een samenstel van 7/12 deel van schooljaarbegroting 2019-2020 en 5/12 deel van schooljaarbegroting 2020-2021. De basis bestaat uit een sluitende begroting, waarbij de beschikbare middelen naar het onderwijs vloeien. Met enkele scholen zijn afspraken gemaakt en is afgeweken van een sluitende begroting (dit betreft met name het Spaarne College). Het resultaat over kalenderjaar 2020 is € 1,0 miljoen positiever dan begroot. Dit is het saldo van € 3,1 miljoen hogere baten en € 2,1 miljoen hogere lasten. De verschillen met de begroting bestaan voornamelijk uit: • hogere rijksbijdragen door prijsbijstelling als gevolg van nieuwe cao. In de begroting 2019-2020 (7/12 deel begroting) is hiermee geen rekening gehouden aangezien de cao na vaststelling van de begroting is overeengekomen. De personele lasten laten ook een stijging ten opzichte van begroot zien.
In de begroting 2020-2021 (5/12 deel begroting) is de nieuwe cao wel meegenomen; • hogere overige baten: schoolleiders zijn voorzichtig met het begroten van middelen waarover nog geen definitieve vaststelling heeft plaatsgevonden. Dit betreft onder andere gelden uit samenwerkingsverbanden, nieuwkomers en overige subsidies; • lagere ouderbijdragen (€ 1,4 miljoen): door het niet plaatsvinden van werkweken en excursies als gevolg van de coronapandemie. De lasten dalen met ongeveer een gelijk bedrag; • per saldo hogere lasten: hogere personele lasten als gevolg van cao-verhoging in 2020, hogere inhuur personeel als gevolg van de coronapandemie (onder andere toezicht, ziektevervanging en de inzet van inhaal- en ondersteuningsprogramma’s), verlaging voorziening jubilea (€ 1,2 miljoen) door een aanpassing van de berekening en verhoging voorziening recuperatieverlof (€ 1,3 miljoen) door toevoeging van de werkgeverslast. De afschrijvingen zijn € 0,3 miljoen lager en is te verklaren doordat enkele huisvestingsprojecten begroot staan en nog niet tot uitvoering zijn gekomen doordat deze afhankelijk zijn van onder andere besluitvorming, vergunningen en afspraken met gemeenten en door lagere
9 Financiën
73
investeringen in inventaris en IT. Ook is er sprake van een inhaaldotatie VGO (€ 1,0 miljoen). De noodzakelijke inhaaldotaties worden toegekend aan de kalenderjaren 2020 t/m 2022 (totaal € 3 miljoen). De hogere schoonmaakkosten (€ 0,3 miljoen) zijn te verklaren door nieuw contract (naar aanleiding van aanbesteding) en hogere kosten als gevolg van de coronapandemie. Daarnaast hebben scholen niet begrote kosten gemaakt om de RIVM-richtlijnen te kunnen naleven (o.a. aanschaf van (hulp)middelen).
Deze elementen dragen bij aan niet-volledige besteding van middelen, waardoor middelen naar de reserves vloeien. De komende jaren gaan we, in relatie met de risicoanalyse, verder met de uitwerking van bovenschoolse thema’s en de evaluatie van het vermogensbeleid (incl. de 1% begrotingsdoelstelling).
De toename van de current ratio ontstaat door een stijging van de liquide middelen. De liquiditeit is in lijn met het sectorgemiddelde.
Liquiditeit 2,5
1,0 0,5
Toelichting op de balans per 31 december 2020 ten opzichte van 31 december 2019 en het kasstroomoverzicht 2020 ten opzichte van 2019 Door het gerealiseerde resultaat over 2020 van € 1,1 miljoen neemt het eigen vermogen toe naar € 32,7 miljoen. De liquiditeit stijgt met € 8 miljoen door een combinatie van een toename van de kortlopende schulden (€ 3 miljoen) en een lager investeringsniveau.
Financiële positie JR Kengetallen financiële positie
2016
2017
2018
2019
2020
signaleringswaarde
Solvabiliteit 1
0,43
0,44
0,45
0,44
0,41
<0.3
Solvabiliteit 2 (incl voorzieningen)
0,7
0,7
0,7
0,8
0,7
<0.3
Liquiditeit (current ratio)
1,2
1,1
1,5
1,8
2,0
<0.75
Rentabiliteit
0,7%
0,7%
2,8%
1,4%
0,7%
3 jarig ,0; 1 jarig ,-0,10
Weerstandsvermogen
18,4%
18,3%
20,4%
21,0%
21,6%
< 5%
Kengetallen overig
2016
2017
2018
2019
2020
signaleringswaarde
Bovenmatig vermogen (ext. signaleringswaarde) €32.772.000
€ 46.097.813
Weerstandsratio (int. signaleringswaarde)
1,6
1,8
Rijksbijdragen/Totale baten
94,3%
93,7%
94,1%
94,4%
95,7%
Personeel/Rijksbijdragen
80,5%
80,9%
79,1%
79,4%
80,5%
Huisvestingsratio
8,0%
7,8%
7,8%
8,9%
8,2%
74
Jaarverslag 2020
2016
2017
2018
2019
2020
Dunamare Onderwijsgroep Benchmark sectorgemiddelde
Rentabiliteit De rentabiliteit betreft de verhouding tussen het exploitatieresultaat en de totale baten. De rentabiliteit over 2020 bedraagt 1,4% en ontstaat door het positieve resultaat van € 1,1 miljoen. De afgelopen jaren was, met uitzondering van kalenderjaar 2016, sprake van positieve exploitatieresultaten en dit is zichtbaar in de ontwikkeling van de rentabiliteit. De ontwikkeling van de rentabiliteit is in lijn met het sectorgemiddelde.
>0,10
In algemene zin laten de financiële kengetallen een positieve ontwikkeling zien. Hierna volgt een toelichting en wordt tevens een vergelijking gemaakt met het sectorgemiddelde met gegevens t/m 2019 (bron: benchmark vo/po)
Liquiditeit De current ratio geeft een indicatie in welke mate het schoolbestuur in staat is aan zijn korte termijn verplichtingen te voldoen. Dit is de verhouding tussen vlottende activa en het kort vreemd vermogen.
2,0
1,5
-
Solvabiliteit 1 & 2 Het kengetal solvabiliteit 1 wordt berekend als het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Het kengetal solvabiliteit 2 wordt berekend als het eigen vermogen plus voorzieningen gedeeld door het totale vermogen. Het tweede kengetal is terug te vinden in de benchmark. De solvabiliteit 1 & 2 laten een lichte daling zien ten opzichte van 2019. De solvabiliteit 2 van de Dunamare Onderwijsgroep is hoger dan het sectorgemiddelde en dit is te verklaren door het beperkte vreemd vermogen van de Dunamare Onderwijsgroep.
1,9
2,0
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het resultaat van de verhouding eigen vermogen en totaal baten. De Dunamare Onderwijsgroep heeft ten opzichte van het sectorgemiddelde verhoudingsgewijs minder eigen vermogen ten opzichte van de baten. Dit zien we ook terug in de signaleringswaarde van het bovenmatig eigen vermogen.
Signaleringswaarde bovenmatig vermogen (externe signaleringswaarde) De signaleringswaarde van bovenmatig vermogen is nieuw per 2020. Het beschikbare vermogen van de Dunamare Onderwijsgroep is ruim lager dan de signaleringswaarde (€ 13,3 miljoen). Dit betekent dat er geen sprake is van bovenmatig vermogen. Zie voor de berekening Hoofdstuk 10 risico analyse. Weerstandsratio (interne signaleringswaarde) De interne weerstandsratio maakt vanaf 2019 onderdeel uit van de kengetallen. Het is de uitkomst van het beschikbare weerstandsvermogen ten opzichte van het benodigde weerstandsvermogen. Het benodigde weerstandsvermogen is bepaald door de kwantificering van de risico’s. De weerstandsratio neemt ten opzichte van 2019 toe van 1,6 naar 1,8. De stijging is te verklaren door een toename van de algemene reserve en doordat het bestede deel van de middelen van het convenant werkdrukvermindering niet uit de berekening van het beschikbare weerstandsvermogen zijn gehaald (in 2019 is € 2 miljoen niet in de berekening meegenomen omdat het een eenmalige bate betrof om in te zetten in 2020 en 2021). De uitkomst van 1,8 valt binnen de intern vastgestelde norm ‘ruim voldoende (1,4-2,0)’. Op basis van de ondergrens van 1,4 is het wenselijk dat het beschikbare vermogen minimaal € 25 miljoen bedraagt.
Dit betekent dat het beschikbare vermogen per eind 2020 € 7,6 miljoen hoger is dan het benodigde vermogen (exclusief de middelen convenant werkdrukverlichting). Huisvestingsratio De huisvestingsratio wordt berekend door het aandeel van de totale huisvestingslasten plus de afschrijvingen van gebouwen en terreinen ten opzichte van de totale lasten. De uitkomsten over 2019 en 2020 vertonen een stijging ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen jaren. Deze stijging ontstaat met name door noodzakelijke extra dotaties van de voorziening groot onderhoud (in 2019 € 2 miljoen en in 2020 € 1 miljoen). De meerjarige ontwikkeling van de financiële positie wordt beschreven in de continuïteitsparagraaf in hoofdstuk 11. Vereiste verantwoording NWO-subsidies Dunamare Onderwijsgroep heeft in 2020 één doorlopende subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor één medewerker t.a.v. een promotiebeurs voor leraren verantwoord. De vereisten vanuit de subsidie worden nageleefd.
9 Financiën
75
10| RISICOANALYSE
Professionalisering van risicomanagement De Dunamare Onderwijsgroep heeft de afgelopen twee jaar een ontwikkeling doorgemaakt op de uitvoering van risicomanagement. Welke onderdelen van risicomanagement zijn de afgelopen periode vormgegeven?
Risicomanagement per organisatie niveau Het beheersen van risico’s is op verschillende niveaus relevant. In onderstaande afbeelding staat aangeduid hoe wij de beheersing per niveau aangaan:
Risico’s die het behalen van de organisatiedoelstellingen kunnen belemmeren Beheersing door toepassing van financiële en kwalitatieve risicoanalyse
Strategisch
Risico’s op het niveau van scholen Beheersing in gesprekscyclus College van Bestuur, kwaliteitsgroepen en platforms
Tactisch
Risico’s in de operationele processen (te voorkomen risico’s) Beheersing door koppelen aan een eigenaar (o.a. betalingen, aanbestedingen, VGO en toetsing & examinering etc.)
Operationeel
• De strategische risicoanalyse heeft als doel om vast te stellen welke risico’s het behalen van de organisatiedoelstellingen kunnen belemmeren en de wijze waarop we met deze risico’s wensen om te gaan. Daarnaast geeft de analyse inzicht in het door ons benodigde vermogen (om risico’s op te vangen) in relatie tot het beschikbare vermogen (om vrij te besteden). Jaarlijks stellen wij vast welke risico’s in rangorde stijgen dan wel dalen. Als het nieuwe koersplan is vormgegeven, bestaat de mogelijkheid om een risicokaart te ontwikkelen die gekoppeld is aan de strategie. Verderop in dit hoofdstuk staat een nadere uitwerking van de uitgevoerde strategische risicoanalyse 2020; • De tactische risicoanalyse geeft het belang van het gesprek over risico’s op het niveau van de scholen weer.