20210313959 5. Bijlage 4 Uitvoeringsagenda
Tekst van het document
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 Met een doorkijk naar 2040
Inhoudsopgave 1
Inleiding ........................................................................................................3
1.1
De mobiliteitstransitie opgedeeld in 3 fasen ...................................................... 4
1.2
Verdere uitwerkingen van het mobiliteitsbeleid ................................................ 5
1.3
Dekking voor de uitvoeringsagenda .................................................................... 5
2
Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie - fase 1 (2021-2022) ..................7
2.1
Lopende projecten optimaal benutten ............................................................... 7
2.2
Nieuwe trajecten en doorpakken op eerdere pilots ........................................... 8
2.3
Voorbereiding implementatie vervolgfasen ....................................................... 8
3 Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie - fase 2 (2023-2025) en fase 3 (2026 en verder) ............................................................................................................ 12 3.1
Middellange termijn - fase 2 ............................................................................. 13
3.2
Lange termijn - fase 3 ........................................................................................ 14
4
Context en proces ........................................................................................ 16
4.1
Monitoring op de transitie doelstellingen......................................................... 16
4.2
Kaders mobiliteitsbeleid richtinggevend bij discussies in lopende projecten ... 16
4.3
Mobiliteitstransitie wordt ook gerealiseerd via andere tafels en samenwerkingen ............................................................................................... 18
Bijlage 1: integrale maatregelen ruimte en mobiliteit .................................................... 20 Bijlage 2: maatregelen netwerk op orde ....................................................................... 27 Bijlage 3: maatregelen gedrag en gebruik ...................................................................... 38
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
2
1 Inleiding Op het moment dat het Mobiliteitsbeleid is vastgesteld door de Raad is dit de nieuwe werkwijze van de gemeente Haarlem. Concreet betekent dit: •
Het Mobiliteitsbeleid is het kader voor de beleidsstukken op het gebied van mobiliteit, die nog uitgewerkt zullen worden, zoals deelmobiliteitsbeleid en fietsbeleid.
•
In projecten van de gemeente of waar de gemeente aan meewerkt wordt dit beleid de richtlijn voor handelen.
•
De lijst met maatregelen uit Fase 1 van deze adaptieve uitvoeringsagenda wordt opgepakt, inclusief een aantal nieuwe maatregelen.
•
De projecten uit fase 2 en 3 van deze uitvoeringsagenda worden in de volgende coalitieperiode geprioriteerd en waar nodig, wordt gezocht naar extra financiële middelen.
De uitvoeringsagenda die voor u ligt geeft een overzicht van de acties behorend bij het mobiliteitsbeleid van de gemeente Haarlem (september 2021). Ook wordt er voor een aantal projecten waar de gemeente aan werkt een leidraad meegegeven voor hoe het beleid hier toe te passen. De acties in deze agenda verwijzen naar de drie thema’s uit het Mobiliteitsbeleid 1) Ruimte en Mobiliteit, 2) Netwerk op orde en 3) Gedrag en gebruik. In de bijlagen worden de maatregelen geordend per thema, verder toegelicht. Mobiliteitstransitie houdt de groeiende stad leefbaar en bereikbaar Haarlem wil een aantrekkelijke, gezonde en goed bereikbare stad zijn. Maar Haarlem groeit ook. De komende jaren staat onze stad voor de uitdaging om te groeien en tegelijkertijd een steeds gezondere en groenere stad te worden, die goed bereikbaar is, zowel voor wonen, werken als bezoeken.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
Om dit te kunnen bereiken is een transitie nodig waarin we voorrang geven aan schone manieren van vervoer, die zo min mogelijk ruimte innemen: de mobiliteitstransitie. Overzicht doelen Het Mobiliteitsbeleid zet in op schone, gezonde en ruimte efficiënte vormen van mobiliteit, zoals de voetganger en fietser. Door in te zetten op de mobiliteitstransitie is het de bedoeling dat de stad, ondanks de toenemende groei, bereikbaar en leefbaar blijft. Per actie wordt in de volgende hoofdstukken aangegeven bij welke doelen van het mobiliteitsbeleid deze aansluit. De doelen betreffen een verbetering voor de onderstaande thema’s. Het doel Bereikbaarheid is uitgesplitst per vervoerwijze: voetganger, fiets, openbaar vervoer, auto en multimodaal. -
Verblijfskwaliteit
-
Voetganger
-
Fiets
-
Openbaar vervoer
-
Auto
-
Multimodaal
-
Veiligheid
-
Duurzaamheid
Op deze manier wordt in één oogopslag helder waar de betreffende actie aan bijdraagt. Omdat de mobiliteitstransitie een verschuiving naar fiets en voetgangers bevat, dragen nagenoeg alle maatregelen positief bij aan een gezondere stad. De gezondheid wordt verder gediend met het verschonen van het gemotoriseerde verkeer (schonere lucht en minder geluidsoverlast).
3
1.1
De mobiliteitstransitie opgedeeld in 3 fasen
Fase 2: Doorpakken met belangrijke mobiliteitsprojecten
Om de mobiliteitstransitie in Haarlem te bewerkstelligen, is een groot aantal
[middellange termijn: 2023-2025]
maatregelen nodig. Deze zijn deels al in gang gezet. In aanvulling daarop worden
In deze fase gaan we nog meer tempo maken in de transitie naar voetganger en
extra maatregelen genomen.
fietser. Belangrijke stap hierin is het centrum waar meer focus komt op verblijfskwaliteit. Dit doen we door het voetgangersgebied (waarbij de fietser te gast
Niet alle maatregelen kunnen tegelijk worden uitgevoerd. Dit heeft enerzijds te
is) uit te breiden. We gebruiken de ruimte die hierdoor ontstaat om de
maken met een beperking qua financiële middelen en capaciteit en anderzijds omdat
voetgangersverbindingen in en rondom het centrum op te waarderen. Vervolgens
er een bepaalde volgordelijkheid en samenhang in de maatregelen zit. We
maken we deze stap ook voor OV-knooppunten en wijkwinkelcentra. Voor de fiets
onderscheiden in deze uitvoeringsagenda daarom drie fasen: korte termijn (fase 1),
pakken we nu de grotere missende schakels in het hoofdfietsroutenetwerk op.
middellange termijn (fase 2) en lange termijn (fase 3).
Daarnaast starten we met het oplossen van barrièrewerkingen, zoals die van de N208. Voor het OV zetten we de volgende stap in het verbeteren van de HOV-
Fase 1: Lopende projecten optimaal benutten en voorbereiding fase 2 en 3
bereikbaarheid van de ontwikkelzones en de realisatie van het OV-knooppunt
[korte termijn: 2021-2022]
Haarlem Nieuw Zuid.
Op korte termijn benutten we allereerst de lopende projecten. We zorgen ervoor dat de projecten die de komende jaren in uitvoering gaan, zoals voor beheer en
Fase 3: Bestendigen en uitbouwen mobiliteitstransitie
onderhoud, op een positieve manier bijdragen aan de ambities en doelen uit het
[lange termijn: 2026 en verder]
mobiliteitsbeleid. We maken hiermee optimaal gebruik van de bestaande financiële
Op de lange termijn wordt de mobiliteitstransitie verder vormgegeven en
middelen. Ook implementeren we het nieuwe beleid in de vele andere projecten die
uitgebouwd. Door fase 1 en 2 is de basis gelegd en staan de randvoorwaarden. Dat
in de planning staan om uitgevoerd te worden zoals het uitbreiden van het
betekent dat we nu de ruimte en mogelijkheden hebben gecreëerd om door te
voetgangersgebied in de Vijfhoek, diverse fietsprojecten in de stad en
pakken met de mobiliteitstransitie. De essentie van dit pakket is dat we projecten met
knooppuntontwikkelingen zoals Haarlem Nieuw Zuid en het stationsgebied van
een langere doorlooptijd uitvoeren. Daarnaast pakken we in deze fase de (relatief)
Haarlem.
minder urgente projecten op en creëren we ruimte in dit pakket om in te spelen op de implicaties van de eerdere pakketten.
Daarnaast zetten we een aantal nieuwe trajecten in gang. Deze vallen uiteen in acties die meteen zichtbaar zijn op straat en acties die nodig zijn om op de middellange (fase 2) en lange termijn (fase 3) op een goede manier uitvoering te geven aan de mobiliteitstransitie. Met dit korte termijnpakket versnellen we de huidige trend van de mobiliteitstransitie en leggen we het fundament voor de toekomst.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
4
Samenhang en coördinatie
Het mobiliteitsbeleid sorteert voor op de (nog vast te stellen) Omgevingsvisie en sluit
De hiervoor geschetste fasen zijn geen statisch afgebakende blokken, maar vloeien in
aan bij de opgave ‘Duurzaam Bereikbare Stad’ uit deze visie. Vanuit de uitwerking van
elkaar over. Maatregelen hangen samen; juist in de combinatie van maatregelen en
de Omgevingsvisie kunnen extra mobiliteitsmaatregelen aan de uitvoeringsagenda
een goede timing zit de kracht. Projecten dienen goed op elkaar afgestemd te worden
worden toegevoegd.
voor een effectieve mobiliteitstransitie. Dit geldt met name voor de ontwikkelzones: We willen hier op tijd een passend maatregelpakket uitgevoerd hebben, zodat
1.3
gebiedsontwikkeling en de mobiliteitstransitie hand in hand gaan.
Dekking voor de uitvoeringsagenda
Om de versnelling van de mobiliteitstransitie in gang te zetten, is (extra) financiering nodig. We kijken hiervoor naar de volgende financieringsbronnen:
1.2
Verdere uitwerkingen van het mobiliteitsbeleid
-
Gedekte maatregelen vanuit de programmabegroting
Met het nieuwe mobiliteitsbeleid en de bijbehorende uitvoeringsagenda worden
Allereerst realiseren we de maatregelen, waarvoor in de programmabegroting
handen en voeten gegeven aan de SOR, het Klimaatakkoord en het coalitieakkoord
reeds financiële middelen zijn gereserveerd, zoals die uit het Actieplan Fiets en het SOR-uitvoeringsprogramma.
Duurzaam Doen. Het gehele mobiliteitsbeleid is hiermee nog niet klaar. Voor bepaalde delen van de stad, zoals bijvoorbeeld de urgente ontwikkelzones, worden er
-
Meeliften op regulier Beheer en Onderhoud
mobiliteitsplannen op gebiedsniveau gemaakt en voor specifieke thema’s volgen
Voor realisatie van de ombouw van Haarlem naar een 30 km/uur stad, wordt
verdiepende beleidsstukken of actieagenda’s. Deze verdiepende stukken vallen
zoveel mogelijk aangesloten bij de reguliere B&O programmering. Hoewel de
allemaal onder de paraplu van dit mobiliteitsbeleid en kunnen ook leiden tot nieuwe
transitie hierdoor een relatief lange doorlooptijd heeft, is deze aanpak het meest
maatregelen, die nu nog niet zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda. De
haalbaar. Voor een succesvolle transitie is het noodzakelijk dat de (nieuwe) kaders
belangrijkste verdiepende stukken die volgen, zijn:
uit het mobiliteitsbeleid goed worden meegenomen bij de B&O projecten. Dit kan op projectniveau soms leiden tot een extra financieringsvraag. Op de langere
•
Nota Bouwen en Parkeren (2021/2022)
termijn en gemeentebreed zorgt de werk-met-werk aanpak echter voor de meest
•
Deelmobiliteitsbeleid (2021/2022)
kostenefficiënte manier om de transitie vorm te geven.
•
Fietsbeleid (2022)
•
Strategie Laadinfrastructuur (2022)
Voor 2022 is aanvullend budget aangevraagd voor een 7-tal trajecten. Het gaat
•
Actieagenda invoering 30 km/u als norm (2022)
hierbij om de actie-agenda ‘30 km/u als norm in de stad’ (o.a. pilot/ontwerp GOW
•
Actieagenda invoering gereguleerd parkeren (2022)
30) inclusief aanpak eerste straten, quick wins verkeersveiligheid, onderzoek
•
Verkeerslichten- en verkeersmanagementbeleid (VRI/DVM-beleid) (2022)
snorfietsers op de rijbaan, pilot wijkhubs, gedragsaanpak mobiliteitstransitie,
•
Actieagenda stedelijke distributie/ZE logistiek (2023)
stimuleren initiatieven in de stad (o.a. vervolg pilot ‘Groenplek & Fietsrek’) en
-
Aanvraag extra financiële middelen voor begroting 2022
opzet monitoring.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
5
-
Subsidies op het gebied van mobiliteit en duurzaamheid van de provincie NoordHolland Voor de realisatie van projecten kijken we naar cofinancieringsmogelijkheden vanuit de provincie.
-
Overige (regionale, landelijke en Europese) bronnen Zowel binnen de MRA, met het Rijk en/of op Europees niveau kunnen projecten worden opgepakt. Cofinanciering is het meest kansrijk bij projecten die aansluiten op (rijks)beleid. Dat geldt bijvoorbeeld voor verkeersveiligheids- en fietsprojecten, de werkgeversaanpak, ZE-mobiliteit en woningbouw- en knooppuntontwikkeling.
-
Aanvullend budget nodig vanuit de Raad Naast bovenstaande financieringsbronnen, is het voor de middellange en lange termijn ook noodzakelijk om binnen de begroting van de gemeente Haarlem meer budget vrij te maken voor de mobiliteitstransitie. Hoe meer budget hoe eerder de mobiliteitstransitie zijn vruchten afwerpt.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
6
2 Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie - fase 1 (20212022)
2.1
Het eerste maatregelpakket zit nu al in de uitvoering. We implementeren de ambities
1.
Lopende projecten optimaal benutten
Het college is al hard bezig om de mobiliteitstransitie vorm te geven. Dit doet zij in de eerste plaats door duidelijke keuzes in huidige projecten. De ambities en doelen van het mobiliteitsbeleid worden hierin optimaal meegenomen We maken hiermee gebruik van de bestaande financiële middelen. Lopende projecten die belangrijk zijn voor de transitie naar meer ruimte-efficiënte en schone vormen van vervoer zijn o.a.: Gebiedsontwikkeling Stationsgebied, Haarlem Nieuw Zuid, Zuid-West en
en doelen van het mobiliteitsbeleid in de projecten die nu in de uitvoering zijn of
Oostpoort
binnenkort gaan om de mobiliteitstransitie te versnellen. Ook starten we met de
A.
Verbeteren kwaliteit voor voetgangers
voorbereiding van een aantal nieuwe trajecten die essentieel zijn om de
B.
Fietsbereikbaarheid verbeteren en fietsparkeervoorzieningen
veranderende focus naar meer lopen, fietsen en OV direct zichtbaarheid te geven in
C.
Parkeerbeleid auto: verlagen parkeernormen en gereguleerd parkeren
het dagelijkse leven in Haarlem.
2.
Omgekeerd ontwerpen toepassen voor meer kwaliteit voor fiets en voetganger bij herinrichtingen die reeds gepland staan, zoals:
Dit hoofdstuk beschrijft de lopende projecten en nieuwe projecten. Aan het einde van
A.
Jan Gijzenkade
dit hoofdstuk wordt getoond aan welke doelen de maatregelen bijdragen. In de
B.
Prof Eykmanlaan
bijlagen worden de maatregelen verder toegelicht bij de verschillende thema’s uit het
C.
Kleine Houtweg
Mobiliteitsbeleid: Ruimte & mobiliteit, Netwerken op orde en Gedrag & gebruik. In het fiets- en voetgangersnetwerk werken we aan verbeteringen rondom het
3.
Ontwikkeling HOV-knoop Haarlem Nieuw Zuid
4.
Realisatie regionale doorfietsroutes (zoals tussen Haarlem en Velsen)
5.
Meer ruimte voor voetgangers en fietsers in de binnenstad (o.a. uitbreiden
centrumgebied, op school- en thuisroutes en op regionale fietsverbindingen. We
voetgangersgebied en realisatie grote fietsparkeervoorzieningen)
doen onderzoek naar ontwikkelpaden van de HOV-verbindingen en de verdeling
6.
Aanpak veilige school- en thuisroutes
hiervan over de (binnen)stad. We starten met het verbeteren van de HOV-
7.
Invoering Milieuzone voor vrachtverkeer (per 1/1/’22)
bereikbaarheid van de ontwikkelzones en de ontwikkeling van het OV-knooppunt
8.
Continuering uitrol laadinfra in de openbare ruimte
Haarlem Nieuw Zuid. De snelheid op routes door woonwijken wordt op meerdere plekken verlaagd naar 30 km/u. Daarnaast brengen we in beeld wat er voor nodig is om ook andere wegen op een veilige manier naar 30 km/u te kunnen transformeren (o.a. door te kijken naar de verkeerscirculatie en pilot/ontwerp GOW 30).
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
7
Voor sommige lopende projecten geldt dat zij net te vroeg komen om optimaal
2.3
volgens de kaders van het mobiliteitsbeleid uitgevoerd te kunnen worden. Voor deze
Ten behoeve van de realisatie van projecten in de toekomst is er in sommige gevallen
projecten wordt bekeken of er voor een tijdelijke oplossing gekozen kan worden om
behoefte aan meer inzicht in de maatregelen die nodig zijn om de doelen te bereiken.
vervolgens, wanneer de mobiliteitstransitie weer een stap verder is, een definitieve
Bijvoorbeeld over hoe we het autoverkeer op een goede manier over de stad kunnen
oplossing kan worden gerealiseerd, gebaseerd op de principes uit het
verdelen om te komen tot veilige 30 km/u zones of over hoe we bewoners het meest
mobiliteitsbeleid (denk aan 30 km/uur en meer ruimte voor fiets, voetganger en OV).
effectief kunnen betrekken bij de mobiliteitstransitie. Door hier in de komende
2.2
Voorbereiding implementatie vervolgfasen
periode verdiepend onderzoek naar te doen, kunnen we betere uitgangspunten
Nieuwe trajecten en doorpakken op eerdere pilots
meegeven voor de te starten projecten, waardoor deze succesvoller zijn. Daarnaast is
We starten een aantal nieuwe trajecten die essentieel zijn om de veranderende focus
het nodig om de inzichten door te vertalen in handboeken voor de uitvoering, zodat
naar meer lopen, fietsen en OV onderdeel te laten worden van het dagelijkse leven in
het voor uitvoeringsorganisaties duidelijk is hoe deze meegenomen moeten worden
Haarlem. Daarnaast pakken we door op eerder ingezette pilots. Projecten met een *
in projecten. Projecten met een * zijn onder voorbehoud van goedkeuring extra
zijn onder voorbehoud van goedkeuring extra budgetaanvraag bij begroting.
budgetaanvraag bij begroting.
1.
Inzetten op fietsring om het centrum: 1 of 2 projecten om zichtbaar de 1 stap te e
1.
maken van de mobiliteitstransitie (denk bijvoorbeeld aan herinrichting tot 2.
hoofdautonetwerk ten opzichte van het onderliggend wegennet
fietsstraat van de Raamvest).
2.
Langetermijnperspectief OV-systeem in en rondom Haarlem
Actie-agenda ’30 km/u als norm in de stad’ (o.a. pilot/ontwerp GOW 30),
3.
Onderzoek fietsverbinding tussen station en Haarlem Noord: verbeteren
inclusief quick wins: snelheid rustige woonstraten en wijken (< 6000 3. 4.
fietsverbinding Kennemerplein
mvt1/etmaal) terugbrengen van 50 km/u naar 30 km/u *
4.
Onderzoek snorfietsers naar de rijbaan*
Quick wins verkeersveiligheid (o.a. actiegerichte aanpak verwijderen obstakels
5.
Opzet gedragsaanpak mobiliteitstransitie*
van fietspaden en beter benutten landelijke campagnekalender).*
6.
Aanpassen Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) op basis van het
Ondersteunen mobiliteitstransitie-initiatieven in de stad (o.a. beleidsmatige
Omgekeerd Ontwerpen en de vastgestelde beleidsuitgangspunten van het
inbedding succesvolle pilot ‘Groenplek & Fietsrek’)* 5.
Onderzoek verkeerscirculatie autoverkeer Haarlem op hoofdlijnen; doorstroming
Pilot wijkhubs om leerervaringen op te doen voor deelmobiliteit*. Bijvoorbeeld
mobiliteitsbeleid 7.
Opzetten monitoringsplan mobiliteitstransitie*
bij uitbreiden voetgangersgebied Vijfhoek.
1
Mvt = motorvoertuigen. Het aantal mvt per etmaal zegt iets over de auto-intensiteit op een bepaalde weg. Grofweg: onder de 3000 mvt/etmaal kun je fietsers en auto’s veilig mengen, boven de 5000-6000 is dat moeilijk voorstelbaar.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
8
2.4
Overzicht maatregelen – fase 1
Op de volgende pagina’s staan de maatregelen voor fase 1. Iedere actie, opgenomen in onderstaande tabel start met een letter. Deze letter geeft het thema uit het Mobiliteitsbeleid weer, waar de maatregel betrekking op heeft. In de bijlagen staan alle maatregelen per thema verder beschreven. Deze uitleg is in het betreffende thema met het nummer terug te vinden. De uitleg bij de letters: R = ruimte en mobiliteit (bijlage 1) V = voetganger (bijlage 2) F = fiets (bijlage 2) O = OV (bijlage 2) A = auto (bijlage 2) G = gedrag en gebruik (bijlage 3) MO= monitoring; dit is een overkoepelende actie (hoofdstuk 4.1)
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
9
Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie (vanaf nu uit te voeren)
A1
Onderzoek verbeteren hoofdontsluitingsstructuur (o.a. N200, N208, N205 en Velserverbinding) Netwerk op orde
A2
Continueren uitrol laadinfra voor elektrische auto's
Netwerk op orde
F1
Masterplan Fietsring binnenstad (fase 1)
Netwerk op orde
X
X
X
F10
Quick wins verkeersveiligheid (o.a. verwijderen obstakels van fietspaden en campagnes)
Netwerk op orde + Gedrag en gebruik
X
X
X
F3 + F4
[Gebiedsontwikkeling Stationsgebied, Haarlem Nieuw-Zuid, Zuid-West en Oostpoort]: Verbeteren fietsbereikbaarheid en fietsparkeervoorzieningen
Netwerk op orde
X
X
F3a
Onderzoek verbeteren fietsroute Kennemerplein
Netwerk op orde
G1
Ondersteuning bewonersinitiatieven mobiliteitstransitie (o.a. vervolg pilot Groenplek & Fietsrek)Gedrag en gebruik
G1
Gedragsaanpak mobiliteitstransitie (campagnes, etc)
Gedrag en gebruik
G2
Verkeersveiliger maken van schoolomgevingen en school-thuisroutes
Netwerk op orde
X
G3
Pilot deelmobiliteit wijkhubs (bijvoorbeeld in Vijfhoek)
Gedrag en gebruik + Ruimte en mobiliteit
X
G4
Werkgeversaanpak Waarderpolder en Metropoolregio Amsterdam
Gedrag en gebruik
X
G5a
Invoering Milieuzone voor vrachtverkeer
Gedrag en gebruik
X
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
Duurzaamheid
Veiligheid
Multimodaal
Auto
Openbaar vervoer
Fiets
Voetganger
Verblijfskwaliteit Nr
Thema X
X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X X
X X
X
X X
X X
X
X X
X
X X
10
Duurzaamheid
Veiligheid
Multimodaal
Auto
Openbaar vervoer
Fiets
Voetganger
Verblijfskwaliteit Nr
Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie (vanaf nu uit te voeren)
Thema
G6
Snorfietsers naar de rijbaan (onderzoek)
Gedrag en gebruik
R1
Toepassen omgekeerd ontwerpen: meer kwaliteit voor fiets en voetganger. Bij herinrichtingen Ruimte en mobiliteit Jan Gijzenkade, Prof Eykmanlaan, Kleine Houtweg.
X
X
X
R1
Aanpassen Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR)
Ruimte en mobiliteit
X
X
X
R2a
[Gebiedsontwikkeling Stationsgebied, Haarlem Nieuw-Zuid, Zuid-West en Oostpoort]: Parkeerbeleid en vergunningparkeren
Ruimte en mobiliteit
X
R2a + [Gebiedsontwikkeling Stationsgebied, Haarlem Nieuw-Zuid, Zuid-West en Oostpoort]: V1 Verbeteren kwaliteit voor voetgangers
Netwerk op orde
X
X
R3a
Actie-agenda ’30 km/u als norm in de stad’ (o.a. pilot/ontwerp GOW 30), inclusief quick wins
Ruimte en mobiliteit + Netwerk op orde
X
X
X
R4a
Actieagenda invoering gereguleerd parkeren en uitvoering fase 1
Ruimte en mobiliteit
X
X
X
R4d
Resterende maatregelen programma Moderniseren Parkeren (fase 1)
Ruimte en mobiliteit
X
X
MO
Opzetten monitoringsplan mobiliteitstransitie
Alle thema's
X
X
O1
Verbeteren HOV-corridor Haarlem - Schiphol/Amsterdam (onderzoek)
Netwerk op orde
X
X
X
O2
(H)OV routes anders verdelen over de (binnen)stad (onderzoek)
Netwerk op orde
X
X
X
O3
HOV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid (onderzoek)
Netwerk op orde
X
X
X
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
X
X X
X
X
X X X
X
X X
X X
X
X
X
X
X
X X
X
11
3 Maatregelen versnelling mobiliteitstransitie - fase 2 (20232025) en fase 3 (2026 en verder)
3.1
Overzicht maatregelen – fase 2 en 3
Op de volgende pagina’s staan de maatregelen voor fase 2 en 3. Iedere actie, opgenomen in onderstaande tabel start met een letter. Deze letter geeft het thema uit het Mobiliteitsbeleid weer, waar de maatregel betrekking op heeft. In de bijlagen staan alle maatregelen per thema verder beschreven. Deze uitleg is in het betreffende thema met het nummer terug te vinden. De uitleg bij de letters: R = ruimte en mobiliteit (bijlage 1) V = voetganger (bijlage 2)
In dit hoofdstuk worden de maatregelen benoemd die nodig zijn om tot de gewenste
F = fiets (bijlage 2)
mobiliteitstransitie te komen. We maken, zoals eerder aangegeven, onderscheid in
O = OV (bijlage 2)
een 2e (middellange termijn) en een 3e (lange termijn) fase. In fase 2 ligt de focus op
A = auto (bijlage 2)
het doorpakken met belangrijke mobiliteitsprojecten waar nu de voorbereidingen
G = gedrag en gebruik (bijlage 3)
voor in gang zijn of worden gezet. Fase 3 richt zich meer op het uitvoeren van projecten met een langere doorlooptijd, maatregelen die qua volgordelijkheid afhankelijk zijn van maatregelen in fase 1 en 2 en projecten die (relatief) minder urgent zijn. Met name fase 3 is een indicatieve en adaptieve lijst van maatregelen. Op basis van de maatregelen en inzichten uit fase 1 en 2, zoals de verdiepende onderzoeken, de monitoring van de doelen en de ontwikkelingen in de maatschappij, kunnen aan deze lijst zowel maatregelen toegevoegd als vanaf gehaald worden.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
12
Duurzaamheid
Netwerk op orde
X
X
X
Realisatie verbeteren fietsroute Kennemerplein
Netwerk op orde
X
F4
Uitbreiden kleinschalige fietsenstallingen in woonwijken
Netwerk op orde + Gedrag en gebruik
F6
Verminderen barrièrewerking hoofdfietsroutes (o.a. bij N208 en N205) (fase 2)
Netwerk op orde
G5b
Actieagenda stedelijke distributie/ZE logistiek en uitvoering maatregelenpakket
Gedrag en gebruik
X
R3b
Stadsbreed verkeerscirculatieplan t.b.v. '30 km/u als norm in de stad'
Ruimte en mobiliteit
X
R4a
Uitbreiding gereguleerd parkeren (fase 2)
Ruimte en mobiliteit
X
R4c
Opwaarderen / realiseren P+R-locaties
Ruimte en mobiliteit
X
R4d
Resterende maatregelen programma Moderniseren Parkeren (fase 2)
Ruimte en mobiliteit
X
O3
HOV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid (realisatie)
Netwerk op orde
O4
Stapsgewijze implementatie herverdeling (H)OV (o.a. verbeteren OV-bereikbaarheid ontwikkelzones)
Netwerk op orde
Aanpassen regionale en lokale bewegwijzering autoverkeer incl. bewegwijzering parkeergarages Netwerk op orde + Gedrag en gebruik
F1
Fietsring binnenstad op orde (fase 2)
Netwerk op orde
F2
Herinrichting hoofdroutes (regionale doorfietsroutes en stedelijke plusroutes fiets) naar vrijliggende fietspaden of fietsstraten en verbeteren ontvlochten fietsroutes
F3a
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
Multimodaal
X
A4
Auto
X
Maatregelen middellange termijn
Fiets X
Nr
Voetganger
Veiligheid
Openbaar vervoer
Middellange termijn - fase 2
Verblijfskwaliteit
3.2
Thema X X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X X
X X
X
X
X X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X
13
X
F1
Fietsring binnenstad op orde (fase 3)
Netwerk op orde
X
F2
Herinrichting hoofdroutes (regionale doorfietsroutes en stedelijke plusroutes fiets) naar vrijliggende fietspaden of fietsstraten en verbeteren ontvlochten fietsroutes (fase 2)
F3
X
Duurzaamheid
Netwerk op orde
Veiligheid
Realisatie verbeteringen hoofdontsluitingsstructuur (o.a. herstructurering Oudeweg)
Multimodaal
A3
Auto
Thema
Openbaar vervoer
Maatregelen langetermijn
Fiets
Nr
Voetganger
Lange termijn - fase 3
Verblijfskwaliteit
3.3
X
X
X
X
Netwerk op orde
X
X
X
Slimme inrichting kruisende hoofdfietsroutes
Netwerk op orde
X
X
X
F5
Fietsroutes stationsgebied Haarlem Spaarnwoude (incl ondertunneling)
Netwerk op orde
X
X
X
F6
Verminderen barrièrewerking hoofdfietsroutes (o.a. bij N208 en N205) (fase 3)
Netwerk op orde
X
X
X
F7
Meer ruimte voor de fiets in en van/naar de Waarderpolder
Netwerk op orde
X
X
X
F8
Opwaarderen fietsroute N208-Leidsevaart t.h.v. Van Leeuwenhoekpark.
Netwerk op orde
X
F9
Verbetering fietsroute kruising Jan Gijzenkade / Noorderhoutbrug
Netwerk op orde
X
G3
Introductie meerdere wijkhubs met deelmobiliteit
Gedrag en gebruik
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
14
Auto
X
X
X
X
Ruimte en Mobiliteit + Netwerk op orde
X
X
X
Snelheid naar 30 km/h - gebiedsontsluitingswegen herinrichten
Ruimte en mobiliteit + Netwerk op orde
X
X
X
R4a
Uitbreiding gereguleerd parkeren (fase 3)
Ruimte en mobiliteit
X
X
X
R4b
Stimuleren garageparkeren bewoners en realiseren mobiliteitshubs
Ruimte en mobiliteit
X
O5
OV-knooppunt station Haarlem Spaarnwoude
Netwerk op orde
O6
Opwaarderen OV-overstappunten van/naar het centrum
Netwerk op orde
V1b
Verbeteren voetgangersverbindingen Station Haarlem Spaarnwoude
Netwerk op orde
V2a
Verbeteren looproutes van/naar parkeergarages binnenstad
Netwerk op orde
V2b
Verbeteren voetgangersverbindingen wijkwinkelcentra
Netwerk op orde
G7
Verbeteren verkeersmanagement (o.a. slimme verkeerslichten)
Gedrag en gebruik
R2
Uitbreiden voetgangersgebied binnenstad: aanpassen inrichting en regelgeving binnenstad
Ruimte en mobiliteit
R3c
Snelheid naar 30 km/h - drukke woonstraten > 6000 mvt/h
R3d
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
X
X
X
X X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X X
X
Duurzaamheid
Openbaar vervoer
X
Thema
Veiligheid
Fiets
X
Maatregelen langetermijn
Multimodaal
Voetganger
X
Verblijfskwaliteit
X
Nr
X
X
X
X
X
X
X
X
15
4 Context en proces De uitvoering van het mobiliteitsbeleid en daarmee de realisatie van de mobiliteitstransitie is een transformatieproces en wordt niet alleen gerealiseerd binnen de hiervoor genoemde mobiliteitsprojecten. Ook binnen andere projecten en bestaande samenwerkingsverbanden worden stappen gezet. Hierom is het ook noodzakelijk om de voortgang van de transitie goed en regelmatig te monitoren.
4.1
Monitoring op de transitie doelstellingen
De uitvoering van het mobiliteitsbeleid wordt iedere twee jaar gemonitord, waarbij de SOR-monitoring als basis wordt gebruikt. Voor deze monitoring wordt een monitoringsplan opgesteld. De ontwikkelingen in gebruik en aanbod van de verschillende vervoerswijzen, de voortgang van de uitvoering van projecten en de ontwikkelzones, bredere ontwikkelingen op mobiliteitsgebied en andere relevante ontwikkelingen worden in kaart gebracht. De mobiliteitsmonitoring wordt met voeten fietsverplaatsingen uitgebreid, zodat toekomstige beleidskeuzes beter gebaseerd kunnen worden op beschikbare data. Nieuwe inzichten uit deze monitoring kunnen aanleiding geven om het plan bij te stellen. Hierbij kunnen zowel de planning van de maatregelen als de maatregelen zelf worden aangepast. De wijzigingen worden opgenomen in periodieke actualisaties van het plan. Indien uit de monitoring blijkt dat er aanvullende maatregelen en middelen nodig zijn, zullen deze middelen via de jaarlijkse begrotingscyclus aangevraagd worden. Bij deze aanpak worden de belanghebbende directies betrokken, evenals de buurgemeenten, provincie Noord-Holland en MRA. Door de adaptieve aanpak kan worden omgegaan met de onzekerheden (o.a. financiën, tempo gebiedsontwikkeling, corona-effect, etc.) die deze lange-termijnplannen met zich meebrengen.
4.2
Kaders mobiliteitsbeleid richtinggevend bij discussies in lopende projecten
De vastgestelde kaders van het mobiliteitsbeleid, waarmee de transitie wordt vormgegeven, worden vanaf nu toegepast in de lopende projecten uit het Beheer en Onderhoud en het Investeringsprogramma. Hieronder zijn een aantal voorbeelden opgenomen van de toepassing van het Mobiliteitsbeleid in bestaande en geplande projecten. Prins Bernhardlaan De Prins Bernardlaan komt in aanmerking voor herinrichting. Aan de raad zijn verschillende varianten voorgelegd. Op basis hiervan heeft de raad een motie aangenomen om ‘in het op te stellen mobiliteitsbeleid de haalbaarheid van een HOVverbinding langs de Prins Bernhardlaan te onderzoeken inclusief de haalbaarheid van afwaardering van deze route voor het autoverkeer’; Leidraad: Prins Bernardlaan maakt onderdeel uit van de hoofdontsluitingsstructuur en blijft daarmee een 50 km/u-weg. Daarnaast is de Prins Bernardlaan zoekgebied voor het HOV. Er moet ruimte gemaakt worden voor de fiets. Uitgangspunt is omgekeerd ontwerpen: in het ontwerp zijn fietsers belangrijker dan autoverkeer.
Bij 50km/u wegen krijgen plusroutes een vrijliggend fietspad (in principe 2x eenrichting; maar bij wegen met 2x2 rijstroken voor het autoverkeer, wordt dit 2x tweerichting voor het fietsverkeer Schipholweg Wat is de toekomst van deze weg? Hoe moet deze weg ingericht worden nu de Kennemertunnel niet meer in de planning staat en er een OV-knooppunt HaarlemNieuw Zuid gepland staat? Vraagstuk: hoe verhoudt de doorstroming zich tot de leefbaarheid? Leidraad: De N205 behoort tot de hoofdontsluitingsstructuur en zal daarmee een 50 km/u weg blijven. De Schipholweg is een hoofdroute voor het HOV.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
16
De Schipholweg behoort tot het hoofdnet fiets. We nemen voor het hoofdnet fiets de CROW richtlijnen als uitgangspunt.
N200 Oudeweg – Gedempte Oostersingelgracht – Amsterdamse Vaart Als onderdeel van het sleutelproject 'Welkom in Haarlem via de Oudeweg' is de
Daarnaast maken we de route in het hoofdnet voor fietsers extra comfortabel. Het
Oudeweg de belangrijkste ontsluiting aan de noordoostzijde van Haarlem. Een goede
principe van omgekeerd ontwerpen moet worden toegepast. De leefbaarheid wordt
en veilige doorstroming op deze weg is hierom van groot belang, ook als vervolg op
vanuit mobiliteit verbeterd door de beide zijden van de Schipholweg voor fietsers en
de recente afwaardering van de Amsterdamsevaart. In het Mobiliteitsbeleid wordt
voetgangers beter met elkaar te verbinden en te zorgen voor een optimale
deze studie gecombineerd met het verder afwaarderen van de Amsterdamse Vaart en
bereikbaarheid van het nieuwe OV-knooppunt te voet en met de fiets. De
de Gedempte Oostersingelgracht. De verbetering van de verkeersveiligheid op het
uiteindelijke inrichting zal grotendeels afhangen van de definitieve locatie van het
kruispunt Oudeweg/Fustweg is ook onderdeel van deze brede studie.
HOV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid.
Leidraad: de N200 blijft een belangrijke ontsluitingsweg voor Haarlem. De N200 maakt onderdeel uit van een regionale plusroute voor het fietsverkeer. Dat wil zeggen
Kruispunt Amerikaweg – Schipholweg
dat het uitgangspunt omgekeerd ontwerpen is: in het ontwerp zijn fietsers
De raad van Haarlem heeft in 2019 de volgende motie unaniem aangenomen:
belangrijker dan autoverkeer. Bij 50km/u wegen krijgen plusroutes een vrijliggend
“Integrale benadering kruising Amerikaweg N205” waarin werd gevraagd om een
fietspad (in principe 2x eenrichting; maar bij wegen met 2x2 rijstroken voor het
integrale verkeersoplossing voor de kruising Amerikaweg, Prins Bernardlaan,
autoverkeer, wordt dit 2x tweerichting voor het fietsverkeer).
Schipholweg, N205. Gevraagd is ook om een ongelijkvloerse kruising voor fietsverkeer. Leidraad: doorstroming op de N205 en een veilige fietsoversteek als onderdeel van de fietsstructuur. Dit project hangt nauw samen met de Schipholweg, die weer nauw samenhangt met de locatie van het nieuwe OV-knooppunt. N200 Kennemerplein Achter het station vormt de oversteekbaarheid van het Kennemerplein in combinatie met de doorstroming van de N200 de uitdaging om hier de maximale oplossing te vinden. Leidraad: ontsluiting van het station vanuit Haarlem Noord met de fiets en voor de voetgangers is van belang en moet voldoende ruimte krijgen op straat en/of in de verkeersregeling.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
17
4.3
Mobiliteitstransitie wordt ook gerealiseerd via andere tafels en samenwerkingen
hebben als voordeel dat we met een beperkte inzet van capaciteit en middelen meer voor elkaar krijgen. Met de provincie wordt daarnaast intensief samengewerkt binnen het OV-knooppuntenprogramma waar Haarlem, Haarlem Spaarnwoude en Haarlem
Het Haarlemse Mobiliteitsbeleid staat niet op zichzelf, maar heeft veel raakvlakken
Nieuw-Zuid deel van uitmaken.
met andere trajecten die binnen en buiten de gemeente lopen. De manier waarop de bereikbaarheid en mobiliteit is georganiseerd en functioneert wordt niet alleen
Binnen de regio Zuid-Kennemerland is er overkoepelend een Zuid-Kennemeragenda
bepaald binnen de gemeente- of provinciegrenzen, maar ook voor een groot deel
opgesteld. In deze agenda is het realiseren van het regionale doorfietsroutenetwerk
daarbuiten. Om de gewenste mobiliteitstransitie voor elkaar te krijgen, is
als prioriteit opgenomen. Specifiek voor mobiliteit is er de Gemeenschappelijke
samenwerking en uitvoeringskracht op meerdere schaalniveaus nodig.
Regeling (GR) Bereikbaarheid ZKL. Jaarlijks dragen de ZKL-gemeenten bij aan het bijbehorende Mobiliteitsfonds van waaruit maatregelen worden (mede)gefinancierd
Rijks-regio niveau
die de regionale bereikbaarheid ten goede komen, zoals regionale fietsroutes en de
In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt met het Rijk samengewerkt binnen
verbetering van OV-knooppunten. Het fonds dient tevens als aanjager voor rijks-regio
het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). Hieronder vallen diverse
bijdragen en fungeert op deze manier ook als multiplier. Jaarlijks wordt een Jaarplan
trajecten zoals het regionale OV-Toekomstbeeld, Bereikbare Steden en het MIRT
opgesteld waarin staat aan welke maatregelen het budget van de GR wordt
Rottepolderplein. Op MRA-niveau wordt ook samengewerkt aan de
uitgegeven. Het Jaarplan is gebaseerd op de richting die vanuit de raden is
Verstedelijkingsstrategie, het Regionaal Mobiliteits Programma (RMP) NH/FVL als
meegegeven in de Regionale Bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland.
uitvoering van het Klimaatakkoord, het Nationaal Toekomstbeeld Fiets, het
Andere samenwerkingen op subregionaal niveau betreffen die met de gemeente
Strategisch Plan Verkeersveiligheid en de werkgeversaanpak. Projecten die bijdragen
Velsen en Haarlemmermeer.
aan de doelen van de programma’s komen via de Uitvoeringsagenda van SBaB in aanmerking voor een rijksbijdrage en kunnen daarnaast rekenen op een breed
Lokaal niveau
draagvlak en prioriteit in de uitvoering bij de diverse betrokken partijen.
Op gemeentelijk niveau hangt de uitvoering van de Mobiliteitsbeleid sterk samen met de implementatie van de Omgevingsvisie, de Structuurvisie openbare ruimte en de
Subregionaal niveau
Mobiliteitsplannen van de ontwikkelzonevisies. Hierover vindt regelmatig afstemming
Met de provincie en de ZKL/IJmond gemeenten wordt samengewerkt in het
plaats.
Provinciaal Verkeer en Vervoer Beraad ZKL/IJ. Om richting te geven aan deze samenwerking wordt momenteel een Strategische Samenwerkingsagenda Mobiliteit & Bereikbaarheid opgesteld. In de strategische samenwerkingsagenda staan de onderwerpen waar we gezamenlijk met prioriteit aan werken. Deze krachtenbundeling en de focus in de maatregelen die we gezamenlijk oppakken,
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
18
BIJLAGEN
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
19
Bijlage 1: integrale maatregelen ruimte en mobiliteit Het mobiliteitsbeleid gaat uit van een integrale benadering van ruimte en mobiliteit (hoofdstuk 3). De bijbehorende maatregelen zijn in deze bijlage 1 verder uitgewerkt. De nummering van de projecten in deze bijlage komt overeen met de nummering in de tabellen van de uitvoeringsagenda.
1.
Omgekeerd ontwerpen (meer ruimte voor voetganger en fietser) toepassen bij alle herinrichtings- en grote onderhoudsprojecten
Het omgekeerd ontwerpen is een belangrijk uitgangspunt voor het realiseren van de mobiliteitstransitie waarbij we meer ruimte willen voor fietsers en voetgangers. Bij de voorbereiding van projecten en herinrichtingen wordt het principe van omgekeerd ontwerpen toegepast: Eerst wordt de benodigde ruimte gecreëerd voor de fiets en voetganger, waarna vervolgens gekeken wordt wat de beschikbare overgebleven ruimte is voor de auto. Vanaf vaststelling van het beleid wordt het omgekeerd ontwerpen toegepast bij geplande herinrichtingsprojecten en krijgt de transitie al vorm.
Integrale maatregelen ruimte en mobiliteit (in de tabellen startend met de letter R): 1)
Omgekeerd ontwerpen (meer ruimte voor voetganger en fietser) toepassen bij alle herinrichtings- en grote onderhoudsprojecten
2)
2b) Aanpassen inrichting en regelgeving voetgangersgebied centrum 30 km/u als standaardsnelheid binnen de bebouwde kom 3a) Actie-agenda ’30 km/u als norm in de stad’ (o.a. pilot/ontwerp GOW 30), inclusief quick wins
Stap 1 (uitproberen): concretiseren van de werkwijze door een aantal keer met behulp van dit principe een ontwerp te maken voor een project binnen Haarlem
•
Stap 2 (kaders vaststellen): met behulp van de leerervaringen uit de vorige stap wordt het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) aangepast op dit
Uitbreiden voetgangersgebied binnenstad 2a) Verbeteren inrichting stationsgebied
3)
•
specifieke punt •
Stap 3 (toepassen): alle komende projecten worden vormgegeven aan de hand van de principes van omgekeerd ontwerpen, zoals beschreven in het handboek Planning 2021-2025
Samenhang Herinrichtingsprojecten
3b) Stadsbreed verkeerscirculatieplan t.b.v. '30 km/u als norm in de stad' 3c) Snelheid naar 30 km/h - drukke woonstraten > 6000 mvt/h 3d) Snelheid naar 30 km/h - gebiedsontsluitingswegen herinrichten 4)
Aanpassen parkeerbeleid 4a) Uitbreiden gereguleerd parkeren 4b) Mobiliteitshubs & garage-parkeren bewoners 4c) Opwaarderen/realiseren P+R locaties 4d) Resterende maatregelen programma Moderniseren Parkeren
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
20
2.
Uitbreiden voetgangersgebied binnenstad
In de periode 2021-2025 onderzoeken we hoe we de binnenstad vorm kunnen geven
Planning 2026-2030
met de focus op voetgangers en fietsers en welke stappen daarvoor nodig zijn. We zetten hierbij onder andere in op voetgangerszones in het centrum waar de fietser te gast is. Vanaf 2026 worden deze plannen gerealiseerd. Concreet betekent dit dat in 2025 het plan van aanpak gereed is. Voordat bepaalde maatregelen voor een autoluwe binnenstad uitgevoerd kunnen worden, zullen eerst een aantal maatregelen uitgevoerd moeten worden onder het motto van “de basis op orde”: alternatieven voor het verkeer dat nu nog door de binnenstad rijdt. Het gaat om maatregelen als het verbeteren van de doorstroming over de ringstructuur om Haarlem (N200, N205, N208) en aanpassen van het parkeren. In een voetgangerszone waar de fietser te gast is, is ook slechts beperkte ruimte om (op straatniveau) te parkeren voor zowel bezoekers als ondernemers en bewoners. Bij punt 4. Aanpassen parkeerbeleid wordt dit thema verder toegelicht en in maatregelen uitgedrukt. Planning 2021-2025
Samenhang I6 Aanpassen inrichting en regelgeving voetgangersgebied centrum MJP Binnenstad, fietsparkeren MJP Nassaulaan, herinrichten openbare ruimte MJP Wilhelminastraat, herinrichting MJP Raamvest, herinrichting MJP Rustenburgerlaan, quickwin maatregelen openbaar vervoer MJP Raamvest, herinrichting MJP Vijfhoek, herinrichting nav verkeersonderzoek MJP Barrevoetestraat, herinrichten openbare ruimte MJP Nieuwe Groenmarkt, herinrichting vanaf 2022
Samenhang Gekoppeld aan Integrale visie Stationsgebied Haarlem 2040). MJP Stationsgebied eo (Beresteyn), herontwikkeling MJP Stationsplein, korte termijn maatregelen fietsparkeren MJP Stationsplein, lange termijn maatregelen fietsparkeren
2b) Aanpassen inrichting en regelgeving voetgangersgebied centrum (koppelen aan binnenstad) De ambitie is om in de toekomst het gehele centrumgebied voetgangerszone met fietsers te gast te maken. Onderdeel daarvan is het aanpassen van de inrichting en regelgeving voor meer duidelijkheid in het voetgangersgebied voor de voetganger, onder meer door geen drukke fietsroutes meer door voetgangersgebied te laten lopen. Planning 2021-2025
Samenhang I5 Realiseren autoluwe binnenstad MJP Binnenstad, fietsparkeren MJP Nassaulaan, herinrichten openbare ruimte MJP Wilhelminastraat, herinrichting MJP Raamvest, herinrichting MJP Rustenburgerlaan, quickwin maatregelen openbaar vervoer MJP Raamvest, herinrichting MJP Vijfhoek, herinrichting nav verkeersonderzoek
2a) Verbeteren inrichting stationsgebied voor verplaatsen en verblijven Het stationsgebied wordt getransformeerd, waarin onder meer de verplaatskwaliteit als ook de verblijfskwaliteit voor voetgangers verbeterd (gekoppeld aan Integrale visie Stationsgebied Haarlem 2020-2040). Op deze manier wordt het centrum beter verbonden met het station en voelt de bezoeker (met de trein) zich al snel thuis. De fietsbereikbaarheid blijft ook een belangrijke rol spelen in het stationsgebied als vooren natransport van het openbaar vervoer.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
21
3.
30 km/u als standaardsnelheid binnen de bebouwde kom
In het Mobiliteitsbeleid is gekozen voor het principe “30 km/ uur, tenzij”. 30 km/ uur wordt de standaardsnelheid binnen de bebouwde kom om de verkeersveiligheid te verbeteren, met name voor de fiets en voetganger. Er zijn redenen om hiervan af te willen wijken: het bundelen van verkeer, snelheid voor de HOV-assen of als het noodzakelijk is voor de aanrijtijd van de hulpdiensten. De transitie naar 30 km/ uur pakken we gefaseerd aan: •
We starten met de woonstraten en woonwijken waar de intensiteit in de huidige situatie dermate laag is (<6.000 motorvoertuigen/etmaal) dat een herinrichting relatief eenvoudig is te realiseren.
•
Vervolgens is er een aantal wegen waar de intensiteit hoger ligt (>6.000 mvt/etm). Allereerst proberen we met behulp van een goede verkeerscirculatie de hoeveelheid auto’s op deze wegen te verminderen, zonder dat dit zorgt voor onveilige situaties op omliggende 30 km/ uur wegen. Wanneer dit lukt kan een standaardinrichting van 30 km/ uur worden toegepast.
•
Voor de wegen, waarbij de hoeveelheid auto’s niet past bij een standaardinrichting van 30 km/ uur, wordt een wegcategorie toegevoegd: de wijkontsluitingsweg met 30 km/ uur (GOW 30 km/ uur). Eerste stap is onderzoek hoe deze nieuwe wegcategorie eruitziet, aansluitend bij het onderzoek van CROW en andere gemeenten. Het doel is een veilige weg, waar door de inrichting de maximumsnelheid afgedwongen wordt en die toch ook een ontsluitende functie kan vervullen.
3a) Actieagenda ’30 km/u als norm in de stad’ We beginnen met het verlagen van de snelheid in straten die relatief rustig zijn qua autoverkeer. Daarnaast brengen we op korte termijn in beeld wat er voor nodig is om ook op andere wegen in de stad op een veilige manier naar 30 km/u te kunnen transformeren (o.a. door te kijken naar de verkeerscirculatie en pilot/ontwerp GOW 30). Dit wordt vervolgens op middellange en lange termijn gerealiseerd in de projecten. Snelheidsverlaging naar 30 km/u in rustigere woonstraten In een deel van de woonstraten met een lage intensiteit (<6.000 motorvoertuigen/ etmaal) wordt de snelheid teruggebracht naar 30 km/h. Indien nodig wordt de straat heringericht om de uitstraling van het wegprofiel passend te maken bij 30 km/h. Doordat er minder ruimte nodig is voor het gemotoriseerd verkeer, wordt er meer ruimte gecreëerd voor de fiets en/of voetganger. De bijgevoegde kaart toont om welke wegen het gaat. Onder andere het Teylerplein, de Marnixstraat en de Julianalaan. Voor een aantal wegen geldt dat er reeds beheer en onderhoud of herinrichting gepland staat.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
22
3b) Verkeerscirculatie Haarlem: 30 km/uur Planning 2021-2025
Samenhang MJP Kleine Houtweg e.o., herinrichting MJP Jan Gijzenkade West, riool en openbare ruimte MJP Kleverlaan, Marnixstraat en Duinoordstraat, vervangen openbare ruimte MJP Spaarnesprong MJP Raamvest, herinrichting
Snelheidsverlaging in woonwijken naar 30 km/u In enkele woonwijken in Haarlem wordt de snelheid 30 km/h consequent doorgevoerd. Het betreft de wijken Ter kleef en te Zanen / Bomenbuurt / Overdelft en Sinnevelt / Delftwijk/ Vogelenwijk. Indien nodig, worden er ook enkele fysieke maatregelen getroffen. Planning
Er wordt een verkeerscirculatieplan opgesteld waarbij de wegenstructuur van Haarlem voor het gemotoriseerd verkeer in zijn totaliteit wordt beschouwd. De focus is het netwerk voor 2030-2040. In dit verkeerscirculatieplan wordt benoemd wat de hiërarchie van de wegen is. Deze hiërarchie bepaalt hoe de wegen zich tot elkaar verhouden en hoe wegen ingericht kunnen worden bij een herinrichting (is er veel ruimte nodig voor de auto? Of is de rol van de auto in de toekomst hier beperkt?). Waar rijden welk orde aantal motorvoertuigen en met welke snelheid, wat zijn de hoofdroutes in de stad, wat zijn eventuele omleidingsroutes bij incidenten. Ook wordt in dit plan onderzocht welke knips in de toekomst wel / niet uitgevoerd kunnen worden uitgevoerd kunnen worden. Een knip heeft immers invloed op het gebruik
Samenhang
2021-2025
van het netwerk en zal zorgen voor een verkeerstoename op plekken waar dat mogelijk niet gewenst is. Uit het verkeerscirculatieplan komt naar voren welke wegen
Onderzoek gebiedsontsluitingswegen naar 30 km/u Onderzoek naar de mogelijkheden voor GOW-30 km/uur (in nauwe samenwerking met CROW en andere gemeenten), waarbij aangesloten wordt bij het SWOV en CROW-onderzoek. Gemeente Haarlem zal hierin haar eigen plan opstellen dat aansluit bij de landelijke bevindingen en de bevindingen in vergelijkbare steden.
een gebiedsontsluitingsweg zijn en welke straten afgewaardeerd kunnen worden met meer ruimte voor fiets en voetganger. Planning 2021-2025
Samenhang A4 Onderzoek gebiedsontsluitingswegen naar 30 km/u
3c) Woonstraten intensiteit >6000 mvt naar 30 km/u
Planning
Samenhang
Aan de hand van de resultaten van het onderzoek naar GOW-30 (maatregel A4)
2021-2025
A7 Woonstraten intensiteit >6000 mvt naar 30 km/u A8 Gebiedsontsluitingswegen herinrichten naar 30 km/ uur
worden ook woonstraten met een intensiteit > 6000 mvt/etm heringericht naar 30 km/u. Hierbij wordt oog gehouden voor de verkeerscirculatie en OV-routes. Indien dit niet mogelijk blijkt, wordt gekeken naar een maatwerkoplossing. Planning 2025-2030
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
Samenhang A4 Onderzoek gebiedsontsluitingswegen naar 30 km/u
23
3d) Gebiedsontsluitingswegen herinrichten naar 30 km/ uur Aan de hand van de resultaten van het onderzoek naar GOW-30 (zie maatregel in
Om het gereguleerd parkeren in te voeren, wordt gewerkt met de volgende stappen. -
Haarlem ingericht volgens de nieuwe GOW-30 normen. Planning 2025-2030
Stap 1. Parkeerregulering in voetgangerszone waar de fietser te gast is en bestaande parkeerzones
vorige fase) en het verkeerscirculatieplan worden de gebiedsontsluitingswegen van -
Stap 2. Parkeerregulering in de ontwikkelgebieden
-
Stap 3. Parkeerregulering in overig Haarlem
Samenhang A3 Onderzoek gebiedsontsluitings-wegen naar 30 km/u MJP Zaanenlaan; vervangen verharding en opheffen waterstresslocatie MJP Kleverlaan, Marnixstraat en Duinoordstraat, vervangen openbare ruimte MJP Pijlslaan, versterken asfaltverharding MJP Belgiëlaan, Kennedylaan, Floris van Adrichemlaan, visie OR
4.
Aanpassen parkeerbeleid
Om de beperkt beschikbare openbare ruimte zo optimaal te kunnen gebruiken, worden er keuzes gemaakt over het aantal beschikbare parkeerplaatsen. Geparkeerde auto’s nemen immers veel ruimte in. 4a) Invoeren/ uitbreiden vergunningparkeren De actieagenda invoering gereguleerd parkeren wordt opgesteld met daarin de uitrol voor de invoering van gereguleerd parkeren, aangevuld met het (maximum) aantal beschikbare parkeerplekken, bezoekersparkeren, parkeervergunningen en parkeertarieven in de stad. We maken hierbij de doorkijk naar 2040 waarbij het aantal inwoners en bezoekers van de stad is toegenomen. Het doel van de actieagenda invoering gereguleerd parkeren is meerledig. Enerzijds om het voorkomen van hoge parkeerdruk. Zowel in de betreffende wijk als het voorkomen van waterbedeffect van parkeerdruk in aangrenzende wijken waar nog geen gereguleerd parkeren is. Anderzijds om het autobezit en het aantal autoritten te beperken. We maken ruimte beschikbaar voor deelmobiliteit, waaronder deelauto’s. Hierdoor is het mogelijk dat het aantal privéauto’s in de straat vermindert.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
24
Het invoeren van het vergunningparkeren zal daarmee stap voor stap in de hele stad
De uitkomsten hiervan bepalen in hoeverre en op welke manier we omgaan met
ingevoerd worden. Uitgangspunt is dat dit wordt gedaan op plekken waar de
bestaande P+R locaties en/of eventueel nieuw te realiseren mobiliteitshubs.
parkeerdruk hoog is en/of de beschikbare openbare ruimte schaars is. In de laatste situatie kan een andere benutting van de openbare ruimte voorzien worden dan de
Planning 2021-2025
Samenhang Opinienota ‘Parkeren op afstand, o.a. P+R’.
bestaande parkeerplekken. Planning 2021-2025
Samenhang Opinienota ‘Parkeren op afstand, o.a. P+R’.
4b) Mobiliteitshubs & garage-parkeren bewoners We introduceren wijkhubs, waar verschillende vormen van deelmobiliteit beschikbaar zijn in combinatie met laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen en bijvoorbeeld pakketpunten. We sluiten hierbij aan bij projecten die al lopen. Een voorbeeld hiervan is wijkhub Vijfhoek. (Deze zelfde maatregel wordt genoemd bij Gedrag en gebruik). Ook stimuleren we bewoners om zoveel mogelijk te parkeren in garages. Voor het maken van een voetgangersgebied waar de fietser te gast is in het centrum is dit een randvoorwaarde. Door bewoners in garages te laten parkeren, verdwijnen de auto’s zoveel mogelijk op straatniveau en ontstaat er meer ruimte voor lopen, fietsen en verblijven. Planning 2021-2025
Samenhang Opinienota ‘Parkeren op afstand, o.a. P+R’. Wijkhub Vijfhoek
4c) Opwaarderen/ realiseren P+R locaties (voorheen maatregel 12 Moderniseren Parkeren) De ruimte voor de auto in de stad wordt minder in relatie tot fiets, lopen en OV. Daarom wordt er ingezet op P+R-locaties om auto’s af te vangen op plekken waar de autobewegingen zo min mogelijk overlast verzorgen voor de stad. Op dit moment wordt er gewerkt aan de opinienotitie ’Parkeren op afstand, o.a. P+R’.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
25
4d) Resterende maatregelen Parkeren In de commissie Beheer is in november 2020 toegezegd dat niet afgeronde maatregelen uit het programma Moderniseren Parkeren opgenomen worden in het uitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsbeleid. Hierbij volgt het overzicht van deze resterende maatregelen: Voor in fase 1 (korte termijn): •
Start vervanging van het vergunningensysteem en de vervanging van parkeerrechtendatabase [implementeren in 2021]
•
Bewoners naar de garage (voorheen maatregel 5)
•
Parkeren op eigen terrein (POET) (voorheen maatregel 9)
•
Uitvoering draagvlak onderzoeken
•
Invoering parkeerregulering Entree Oost
•
Invoering parkeerregulering Entree West
Voor in fase 2 (middellange termijn): •
Bewoners of bedrijfsvergunning (voorheen maatregel 4)
•
Nieuwe uitgiftecriteria voor parkeervergunningen voor bedrijven
•
Wachtlijsten invoeren (voorheen maatregel 14)
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
26
Bijlage 2: maatregelen netwerk op orde Dit hoofdstuk beschrijft de maatregelen voor de netwerken: voetganger, fiets, openbaar vervoer, auto en de verknoping van de modaliteiten.
Voetganger In Haarlem krijgen de fiets en voetganger prioriteit. De kwaliteit, beleving en veiligheid van de voetgangersverbindingen wordt verbeterd en we werken voor het centrum toe naar een voetgangerszone waar de fietser te gast is. Door de maatregelen in het vorige hoofdstuk (integrale maatregelen ruimte en mobiliteit) krijgt de voetganger meer ruimte en aandacht. In dit hoofdstuk voegen we er nog een aantal specifieke maatregelen aan toe.
De maatregelen voor de voetganger (in de tabellen startend met de letter V) zijn: Het verbeteren van de voetgangersverbindingen bij: 1) OV-knopen 1a) Stationsgebied (Rode Loper) 1b) Station Haarlem Spaarnwoude 1c) Haarlem Nieuw-Zuid 2) Winkelvoorzieningen 2a) Parkeergarages binnenstad 2b) Wijkwinkelcentra
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
27
1.
Onderstaande maatregelen betreffen de verbetering van de voetgangersbereikbaarheid bij de OV-knopen: station Haarlem, station Haarlem Spaarnwoude en OV-knoop Nieuw Zuid. 1a) Verbeteren voetgangersverbindingen stationsgebied (Rode Loper) Rondom het stationsgebied worden de voetgangersverbindingen verbeterd, onder meer de verbinding met de stad, bijvoorbeeld door de aanleg van brede trottoirs en verbetering van de aantrekkelijkheid van de routes. Planning 2021-2025
Samenhang I5 Realiseren autoluwe binnenstad I3 Verbeteren inrichting stationsgebied (busplein, etc.) MJP Stationsgebied eo (Beresteyn), herontwikkeling
1b) Verbeteren voetgangersverbindingen station Haarlem Spaarnwoude De voetgangersverbindingen rondom station Haarlem Spaarnwoude worden verbeterd, waardoor er een betere kwaliteit en beleving voor de voetganger ontstaat rond de OV-knopen en hun nabijgelegen bestemmingen. Deze maatregel wordt vormgegeven en gerealiseerd in samenhang met de gebiedsontwikkeling bij dit station. Planning 2026-2030
2) Verbeteren voetgangersbereikbaarheid winkelvoorzieningen Onderstaande maatregelen betreffen het verbeteren van de voetgangersbereikbaarheid in de winkelgebieden: binnenstad en wijkwinkelcentra. 2a) Verbeteren routes parkeergarages binnenstad Er wordt ingezet op het verbeteren van de kwaliteit van de routes voor de voetgangers van de parkeergarages (en touringcarstops) naar de binnenstad, onder meer door de aanleg van brede trottoirs, verbetering van de aantrekkelijkheid van de routes en bewegwijzering. Deze maatregel kan per omgaande al worden uitgevoerd. De andere maatregelen hebben echter meer prioriteit. Planning 2021-2025
Samenhang I5 Realiseren autoluwe binnenstad
2b) Verbeteren voetgangersverbindingen wijkwinkelcentra De wijkwinkelcentra zijn plekken waar veel voetgangers gebruik van maken en wat we verder willen stimuleren. Daarom worden de voetgangersverbindingen rondom wijkwinkelcentra (Schalkwijk en Cronjé) verbeterd, bijvoorbeeld door het verbreden van trottoirs, het verhogen van de veiligheid en het verbeteren van de kwaliteit voor
Samenhang MJP Oostpoort (ontwikkelzone), ontwikkelkaders uitwerken
1c) Verbeteren voetgangersverbindingen Haarlem Nieuw Zuid De voetgangersverbindingen rondom de toekomstige HOV-knoop Haarlem Nieuw Zuid worden gerealiseerd, waardoor er een betere kwaliteit en beleving voor de voetganger ontstaat rond de OV-knopen en hun nabijgelegen bestemmingen. Planning 2026-2030
MJP Knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid, onderzoek en inrichting
Verbeteren voetgangersbereikbaarheid OV-knopen
de voetganger. Planning
Samenhang
2026-2030
MJP Schalkwijk Centrum, fase 1 MJP Schalkwijk Centrum, fase 2 MJP Schalkwijk Centrum, herijking structuurvisie MJP Amsterdamstraat, Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022 MJP Generaal Cronjéstraat , Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022 MJP Marsmanplein, Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022 MJP Marsmanplein, leefbaarheid van wijken en buurten en burgerparticipatie MJP Westergracht, Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022
Samenhang O3 Realisatie OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
28
Fiets
De fietsmaatregelen worden geprioriteerd in 1e prioriteit (korte en middellange
In Haarlem krijgen de fiets en voetganger prioriteit. Voor de fiets wordt gekozen voor
termijn), 2e prioriteit (middellange en lange termijn). Daarnaast zijn er nog een aantal
een duidelijke hoofdstructuur van fietsvriendelijke verbindingen (rechtstreeks,
overige fietsprojecten, welke niet zijn gekoppeld aan een bepaalde termijn.
aantrekkelijk en zonder oponthoud) naar de belangrijkste bestemmingen (OVknopen, binnenstad, werklocaties, winkellocaties en scholen). Ontbrekende schakels worden aangelegd en er wordt meer ruimte gecreëerd voor de fiets. Onderstaande maatregelen zijn in aanvulling op het omgekeerd ontwerpen (meer ruimte voor voetgangers en fietsers bij alle herinrichtings- en groot onderhoudsprojecten) die in bijlage 1 is toegelicht. De maatregelen voor de fietsers (in de tabellen startend met de letter F) zijn: 1)
Fietsring binnenstad op orde
2)
Herinrichting hoofdroutes (regionale doorfietsroutes en stedelijke plusroutes fiets) naar vrijliggende fietspaden of fietsstraten en verbeteren ontvlochten fietsroutes
3)
Slimme oplossingen voor barrières (zoals belangrijke auto en ov-routes) in hoofdroutes fiets
4)
Toevoegen fietsparkeerplekken en realisatie parkeerverwijssysteem
5)
Fietsroutes bij gebiedsontwikkeling, zoals stationsgebied Haarlem Spaarnwoude (incl ondertunneling)
6)
Verminderen barrièrewerking hoofdfietsroutes (o.a. N208, N205)
7)
Meer ruimte voor de fiets in en van/naar de Waarderpolder
8)
Opwaarderen fietsroute N208-Leidsevaart t.h.v. Van Leeuwenhoekpark
9)
Verbetering fietsroute kruising Jan Gijzenkade/ Noorderhoutbrug
10) Quick wins verkeersveiligheid (o.a. verwijderen obstakels van fietspaden) Daarnaast zijn er meekoppelkansen geïdentificeerd. Waar nodig bij onderhoudsprojecten straten fietsvriendelijker maken.
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem 2021-2030 – september 2021
29
1.
Fietsring binnenstad op orde
Het verbeteren van de fietsroutes gaat hierbij bijvoorbeeld om (delen van) de
Rondom het kernwinkelgebied realiseren we een fietsring, met een duidelijke
volgende straten: Delftlaan; P.C. Boutenstraat; Harry Mulischstraat; Vondelweg;
routering, brede en vrijliggende fietspaden of fietsstraten, zo min mogelijk barrières
Staten Bolwerk; Willem de Zwijgerlaan; Waldeck Pyrmonthlaan; Lorentzkade; ’s-