20210099657 Bijlage 2 Regionale Corona Impact Monitor
Tekst van het document
Spanningsindicator naar beroepsgroep in de Regio Kennemerland (kwartaal 2 2019-kwartaal 3 2020) 2019 Q2 Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Commerciële beroepen
2020
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
-
-
Zeer krap
4,94
-
-
Gemiddeld
1,33
Ruim
0,65
Krap
1,76
Krap
1,61
Krap
1,61
Gemiddeld
1,22
Gemiddeld
0,93
Ruim
0,66
Gemiddeld
0,81
Gemiddeld
1,19
Krap
1,54
Gemiddeld
1,48
Gemiddeld
1,26
Gemiddeld
0,73
Gemiddeld
0,93
Creatieve en taalkundige beroepen
Ruim
0,34
Ruim
0,27
Ruim
0,27
Zeer ruim
0,15
Zeer ruim
0,09
Zeer ruim
0,09
Dienstverlenende beroepen
Krap
2,94
Krap
2,82
Krap
1,96
Gemiddeld
1,1
Ruim
0,43
Gemiddeld
0,71
ICT beroepen
Krap
2,17
Krap
2,86
Krap
2,78
Krap
1,71
Krap
1,78
Krap
1,67
Managers
Gemiddeld
0,7
Ruim
0,64
Ruim
0,58
Ruim
0,50
Ruim
0,30
Ruim
0,40
Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen
Gemiddeld
1,26
Gemiddeld
1,45
Krap
1,73
Gemiddeld
0,96
Gemiddeld
0,73
Gemiddeld
0,89
Pedagogische beroepen
Krap
2,07
Krap
1,8
Krap
1,89
Gemiddeld
1,17
Gemiddeld
1,22
Gemiddeld
1,14
Technische beroepen
Zeer krap
4,45
Zeer krap
6,09
Zeer krap
4,41
Krap
2,88
Krap
2,05
Krap
2,63
Krap
2,1
Krap
3,22
Krap
3,21
Krap
2,11
Gemiddeld
1,01
Gemiddeld
1,45
Zorg en welzijn beroepen
Krap
2,32
Krap
2,3
Krap
2,61
Krap
1,68
Gemiddeld
1,41
Krap
2,13
Totaal
Krap
1,8
Krap
2,03
Krap
1,75
Gemiddeld
1,16
Gemiddeld
0,78
Gemiddeld
1,04
Transport en logistiek beroepen
Leeswijzer: een krappe markt betekent veel vraag en relatief weinig aanbod. Dit is rood weergegeven. Een ruime markt betekent veel arbeidsaanbod en minder vraag. Dit is groen weergegeven. Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
35
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: schuldregeling en budgetondersteuning De gemeente Haarlem handelt de aanvragen voor schuldhulpverlening en budgetondersteuning af voor de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. Daarnaast hebben Beverwijk, Heemskerk en Velsen cijfers hierover aangeleverd. Buiten Haarlem zijn er een beperkt aantal aanvragen voor schuldhulpverlening waardoor het lastiger is om trends te ontwaren. In het vierde kwartaal zijn er meer aanvragen dan in het derde kwartaal. Dit is vergelijkbaar met de trend van 2019; ook toen waren er in kwartaal 1 en kwartaal 4 de meeste aanvragen. Over heel 2020 waren er 778 aanvragen, in 2019 waren dit er 817. Inwoners vragen minder vaak budgetondersteuning (zie begrippenlijst) aan dan een schuldregeling. In Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede waren in 2020 in totaal 97 aanvragen. Dit is vergelijkbaar met 2019 (92) en 2018 (95). In Heemskerk waren er 79 aanvragen voor budgetondersteuning in 2020. In 2020 zijn er minder aanvragen voor schuld- en budgetregelingen. Het is onduidelijk of hier sprake is van een corona-effect. De landelijke monitor schuldhulpverlening laat een vergelijkbaar beeld zien. Wel wordt een toename nog verwacht. De Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet gaf aan te verwachten dat een vijfde van de aanvragers van de eerste Tozo-regeling uiteindelijk in de schuldhulp terechtkomt.
Begin 2021 tekenden 210 gemeenten en verschillende belangenorganisaties een Convenant vroegsignalering om te voorkomen dat mensen diep in de schulden komen.
Aantal aanvragen schuldregeling per gemeente 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Haarlem
121 131 136 135 126 112 135 147 150 103 122 168
Zandvoort
23
14
12
23
21
16
19
21
28
11
15
12
Heemstede
11
7
12
9
3
9
6
6
6
8
6
5
Bloemendaal
5
4
6
8
11
6
7
6
6
3
4
4
Velsen
22
22
26
32
31
26
20
27
15
18
30
18
Beverwijk
23
16
23
13
17
9
14
22
17
7
10
12
Totaal
205 194 215 220 209 178 201 229 222 150 187 219
Aantal aanvragen budgetondersteuning Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede 2018
2019
2020
Q1
42
10
24
Q2
22
21
18
Q3
19
24
29
Q4
12
37
26
Totaal
95
92
97
Aantal aanvragen budgetondersteuning Heemskerk 2020 Q1
19
Q2
24
Q3
17
Q4
19
Totaal
79
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
36
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: toekenningen NOW Vanaf oktober 2020 loopt NOW3. Dit pakket is soberder dan de eerdere NOW-regelingen, maar heeft een langere looptijd (tot 1 juli 2021). Op voorhand was de verwachting dat NOW3 vanwege de strengere eisen minder gebruikt zou worden dan NOW 2. In de Regio Kennemerland waren er tot 11 januari 2021 2.636 aanvragen voor NOW3 (bron: UWV). Dat is 16 procent van de bedrijven met meer dan 1 werknemer. Naar verwachting is het vanaf 15 februari mogelijk om NOW3.2 aan te vragen voor de periode van januari tot april 2021. . In de Regio ZuidKennemerland en IJmond hebben meer bedrijven NOW3 aangevraagd dan NOW 2. Het totaalaantal medewerkers bij deze bedrijven is echter lager. Bij NOW 2 werd in de helft van het subsidiebedrag toegekend aan Tata Steel (44%) en aan Flexpedia (6%).
Gebruik van NOW-steun per gemeente Aantal
Aandeel vestigingen*
NOW 1.0 NOW 2.0 NOW3.1** NOW 1.0 NOW 2.0 NOW3.1** Beverwijk
450
185
204
36%
15%
16%
Bloemendaal
190
105
71
34%
19%
13%
Haarlem
1.590
765
717
34%
16%
15%
Heemskerk
270
125
110
34%
16%
14%
Heemstede
265
105
104
36%
14%
14%
Velsen
530
240
227
33%
15%
14%
Zandvoort
195
80
111
39%
16%
22%
Regio Kennemerland
5.840
2.865
2.636
36%
18%
16%
*gebaseerd aantal vestigingen in 2019 exclusief zzp’ers ** peildatum 11 januari 2021
Vanaf eind maart tot 1 juni 2020 konden bedrijven aanspraak maken op de Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Bedrijven met een omzetdaling konden hiermee een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Het doel van de maatregel was om grootschalige werkloosheid te voorkomen. Uit cijfers van het CBS blijkt dat 5.840 bedrijven in de Regio Kennemerland gebruikmaakten van de eerste NOW-regeling. Dit is ruim een derde van alle bedrijfsvestigingen. Eind juni 2020 werd de tweede ronde voor de NOW-regeling bekendgemaakt, deze werd door een ongeveer half zo grote groep aangevraagd. In een UWV-enquête noemden bedrijven als belangrijkste reden dat het weer beter gaat met het bedrijf en de tegemoetkoming niet nodig was. Daarnaast werd het niet voldoen aan de voorwaarden genoemd. Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
Horecabedrijven deden 15 procent van de NOW 1.0- en 16 procent van de NOW-2.0-aanvragen in de Regio Kennemerland.
Bron: CBS en UWV
37
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (Tozo) Voor zzp’ers is eind maart 2020 de Tozo-regeling ingesteld. De Tozo is een speciale regeling voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de coronacrisis. Met deze regeling kunnen zij een aanvulling krijgen op hun inkomen en op het bedrijfskapitaal. De Tozo bestaat uit twee delen:
1. Een uitkering die het inkomen aanvult (levensonderhoud); 2. Een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kunnen zzp’ers bijvoorbeeld de huur van bedrijfspanden betalen.
Aantal ontvangers Tozo-levensonderhoud per gemeente mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
% zzp'ers
702
748
750
276
281
273
256
185
195
231
10%
Bloemendaal 251
404
420
253
150
122
97
39
75
95
5%
Beverwijk Haarlem
3.943 4.188 4.170 1.332 1.342 1.292 1.327 724
745 1.241
10%
Heemskerk
441
487
479
172
164
159
140
115
118
1%
Heemstede
254
442
461
288
175
142
120
59
86
103
5%
Velsen
890 1.095 1.103 439
324
314
285
234
216
265
8%
Zandvoort
557
172
166
176
106
107
134
11%
Vooral kort nadat de regeling inging kwamen er veel aanvragen binnen. In de maanden april en mei 2020 was het aantal Tozoontvangers het grootst. Met de versoepelingen van de coronaregels (en strengere voorwaarden voor de tweede Tozoregeling) in de maanden erna, nam het aantal ontvangers af. Vanaf oktober 2020 was aanmelding voor de derde regeling mogelijk. De voorwaarden hiervoor waren strenger dan voor de tweede regeling. In december 2020 is er echter weer een stijging van ontvangers. Vermoedelijk heeft dit te maken met de nieuwe lockdown vanaf 15 december 2020. Er wordt minder gebruikgemaakt van Tozo voor het aanvragen van bedrijfskapitaal dan van de regeling voor levensonderhoud. In de maanden april tot en met juni 2020 waren er duidelijk de meeste aanvragen voor bedrijfskapitaal, maar ook hier is – in elk geval in Haarlem –een stijging in december. De stijging hangt samen met de sluiting van diverse sectoren met de harde lockdown van 15 december. Het kabinet stelde tegelijkertijd ook een extra steunpakket van 7,6 miljard in.
598
601
169
136
*gebaseerd aantal zzp’ers in 2019
Aantal toegekende aanvragen Tozo-bedrijfskapitaal per gemeente apr
aug
sep
okt
nov
dec
68 tussen april en augustus
9
0
0
3
Bloemendaal
3
26
7
4
2
2
1
3
2
Haarlem
78
79
31
7
9
2
2
5
20
Heemskerk
24
6
27
0
0
0
2
-
-
Heemstede
5
16
10
4
3
2
2
4
4
Beverwijk
mei
jun
jul
Velsen
0
6
73
34
6
5
4
1
2
Zandvoort
22
22
5
0
1
0
0
2
2
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
38
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) en reguliere bijstand Naast de Tozo-regeling is er voor zzp’ers de reeds voor corona bestaande regeling Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) (zie bijlage 1 voor de definitie). Het gebruik van de Bbz-regeling die op Tozo lijkt, is minder dan een jaar eerder. Mogelijk komt dit doordat ondernemers die anders Bbz zouden gebruiken nu terugvallen op de Tozo-regeling. De Tozo-regeling is iets soepeler dan de Bbz, zo is er geen toets op de levensvatbaarheid van het bedrijf. Het aantal uitkeringen in de reguliere bijstand is in de aan de monitor deelnemende gemeenten met 3 procent toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. In Heemstede (14%) en Bloemendaal (10%) steeg het aantal uitkeringen relatief gezien het meest. De stijging in de bijstand is kleiner dan de toename van het aantal WW-uitkeringen. Het bijstandsvolume reageert trager op conjuncturele ontwikkelingen (monitor arbeidsmarkt). Als de economische malaise langer aanhoudt, zal het beroep op bijstand naar verwachting wel toenemen. Zo becijferde Berenschot dat het aantal mensen in de bijstand in Nederland met 210.000 kan stijgen naar 625.000 in 2022. In de deelnemende gemeenten maakt 95 procent van de bijstandsgerechtigden gebruik van de Participatiewet. De resterende 5 procent valt onder de regelingen IOAW en IOAZ (zie bijlage 1 voor definitie).
Aantal actuele uitkeringen BBZ per gemeente Sep
Okt
Nov
Dec Dec 2019
Beverwijk
2
3
2
1
1
Bloemendaal
1
0
1
1
1
Haarlem
11
11
13
13
29
Heemskerk
2
2
2
2
-
Heemstede
4
4
3
3
5
Velsen
6
5
6
6
7
Zandvoort
4
2
2
2
7
Aantal actuele uitkeringen reguliere bijstand per gemeente Sep
Okt
Nov
Dec Dec 2019
Beverwijk
900
890
881
881
851
Bloemendaal
206
208
206
205
185
Haarlem
3.534 3.510 3.532 3.526
3.494
Heemskerk
773
769
769
767
746
Heemstede
264
267
266
266
228
Velsen
1.380 1.373 1.364 1.375
1.338
Zandvoort
395
378
391
390
400
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
39
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: kwijtschelding belastingen
De meeste verzoeken voor belastingkwijtschelding worden door inwoners ingediend nadat de belastingaanslagen verstuurd worden. De wijze waarop kwijtschelding kan worden aangevraagd is bij iedere gemeente op andere wijze ingericht. Zo krijgt men in sommige gemeenten al een formulier voor kwijtschelding bij de aanslag meegestuurd. Iedere gemeente kan besluiten op geautomatiseerde wijze kwijtschelding te verlenen waarbij gebruik wordt gemaakt van het Inlichtingenbureau. Het beleid van de gemeente bepaalt ook waarvoor kwijtschelding mogelijk is.
Cijfers over kwijtschelding gemeentelijke belastingen per gemeente 2019
2020
Ingekomen
Toegekend
Ingekomen
Toegekend
Beverwijk
1.750
68%
1.742
64%
Bloemendaal
288
85%
237
90%
Heemstede
392
91%
303
89%
Haarlem
6.699
69%
6.680
68%
Zandvoort
739
92%
566
90%
Deze kanttekeningen maken het lastig om in de tijd en tussen gemeenten te vergelijken. Alle gemeenten leggen in principe de belastingaanslagen voor 99 procent op aan het begin van het belastingjaar (januari of februari). De piek voor wat betreft de kwijtschelding is bij iedere gemeente vergelijkbaar.
Cijfers voor Heemskerk ontbreken nog.
In 2020 waren er in de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemstede, Haarlem en Zandvoort 3 procent minder aanvragen dan een jaar eerder. Het percentage toekenningen is in de meeste gemeenten vergelijkbaar met 2019. In Beverwijk (64%) en Haarlem (68%) worden minder verzoeken toegekend dan in Bloemendaal (90%), Heemstede (89%) en Zandvoort (90%)
Naast de reeds genoemde ondersteuningsmaatregelen nemen gemeenten meer maatregelen. Denk onder andere aan het verlagen van precariobelasting op terrassen, het verlagen van reclamebelasting en BIZ-heffingen en het verlenen van uitstel van betalingen.
Velsen
2019
2020
Toegekend
Toegekend
1.961
1.881
Mogelijk neemt het aantal aanvragen in 2021 toe. De werkloosheid is in 2020 gestegen en mensen hebben daardoor minder inkomsten. Daarmee voldoen ze ook aan de eisen voor belastingkwijtschelding. Bron: Cocensus, GBKZ en gemeente Velsen Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
40
Hoofdstuk: Woningmarkt In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Woningaanbod Huizenprijs Bouwaanvragen en -vergunningen Nieuwbouw Actief woningzoekenden sociale huur Urgenties sociale huur
Woningmarkt: woningaanbod Er zijn verschillen in de ontwikkeling van de vraagprijs tussen de deelnemende gemeenten. Zo is er in Zandvoort een sterkere piek in juli 2020 dan in andere gemeenten. Dit hangt samen met de dalende vraagprijs (p. 43). Een eenduidige verklaring is hiervoor niet te geven. Betrokkenen noemen dat men mogelijk gewacht heeft op de Formule 1 of dat mensen mogelijk hun tweede huis in de verkoop zetten als gevolg van de coronacrisis.
Het huizenaanbod in de deelnemende gemeenten fluctueert vanaf 2018. In 2020 was er een piek in het aanbod in juli, maar daarna is er een daling richting het einde van het jaar. In december 2020 staan worden er 897 woningen aangeboden. Een jaar eerder bestond het huizenaanbod uit 977 woningen. De huizenmarkt lijkt voorlopig nog weinig last te hebben van de coronacrisis. ABN Amro voorspelt dat de huizenprijzen in 2021 door de aanhoudende krapte met 5 procent stijgen. Er is een laag aanbod, maar wel veel vraag. Dit drijft de prijzen op.
Ontwikkeling (%) aangeboden woningen per gemeente (Januari 2018=100) 200
150
100
50 Januari
April
Juli
Oktober
Januari
April
2018
Juli
Oktober
Januari
April
2019 Beverwijk
Bloemendaal
Haarlem
Juli
Oktober
December
2020 Heemskerk
Heemstede
Velsen
Zandvoort
*de cijfers voor juli 2020 zijn nog niet beschikbaar
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
42
Woningmarkt: huizenprijs De ontwikkelingen van huizenprijzen in de Regio Kennemerland zijn divers. Zo steeg de vraagprijs van huizen in Velsen in 2020 met 17 procent en in Haarlem met 11 procent. In dezelfde periode daalden de prijzen in de gemeenten Beverwijk (-6%) en Zandvoort (-4%). Opvallend is dat de ontwikkeling van de vraagprijs per vierkante meter gunstiger is dan ontwikkeling van de totale vraagprijs. In 2020 daalde de vraagprijs in Heemstede en Beverwijk, maar steeg de vraagprijs per vierkante meter. Dit betekent dat de gemiddelde woninggrootte van het aanbod afneemt; er staan meer kleinere woningen te koop. Landelijk ziet NVM over 2020 ook dat de prijzen van huizen blijven stijgen.
Gemiddeld genomen vragen verkopers in Bloemendaal (€1,2 miljoen) en Heemstede (€795.000) het meest voor hun huizen. Gemeten naar de vraagprijs per vierkante meter zijn de huizen in Bloemendaal verreweg het duurst (ruim €6.100 per m2). Heemstede en Zandvoort volgen op gepaste afstand. In Velsen en Beverwijk zijn de huizen naar verhouding goedkoper. De vraagprijs ligt in deze gemeenten in lijn met het landelijk gemiddelde (€ 459.000). Landelijk is de vraagprijs per vierkante meter lager (€3.179).
Huizenprijzen per gemeente Gemiddelde vraagprijs Gemiddelde vraagprijs 2020 per m2 2020
% Ontwikkeling vraagprijs jan.- dec. 2020
% Ontwikkeling vraagprijs per m2 jan.- dec. 2020
Beverwijk
€ 363.401
€ 3.100
-6%
7%
Bloemendaal
€ 1.196.202
€ 6.098
-1%
-3%
Haarlem
€ 497.199
€ 4.256
11%
15%
Heemskerk
€ 397.082
€ 3.244
3%
6%
Heemstede
€ 795.164
€ 4.920
-4%
1%
Velsen
€ 403.845
€ 3.470
17%
14%
Zandvoort
€ 610.523
€ 4.538
-4%
-5%
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
43
Woningmarkt: bouwaanvragen en bouwvergunningen Het aantal bouwaanvragen per kwartaal is voor 2020 vergelijkbaar met 2019. In het tweede semester zijn er meer aanvragen dan in dezelfde periode een jaar eerder. De cijfers van het CBS over verleende bouwvergunningen laten vooral een sterke afname in het eerste kwartaal van 2020 zien. Zo zijn er in de Regio Kennemerland de minste vergunningen verleend sinds begin 2018. Kwartaal 2 en 3 liggen meer in lijn met voorgaande jaren. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de bouwsector in Nederland in absolute en relatieve hoort bij de sectoren waar de meeste bedrijven bijkwamen in 2020. Het is lastig om goed in te schatten welk deel van de ontwikkelingen aan corona is te relateren. Zo heeft de bouwsector ook last van andere grote ontwikkelingen als de stikstof- en PFAS-crisis.
Aantal aanvragen omgevingsvergunningen per gemeente* 2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Beverwijk
67
88
60
51
62
69
67
89
Bloemendaal
93
62
61
76
84
57
71
93
Haarlem
461 533 413 397 461 479 498 522
Heemstede
85
73
63
94
84
89
90
74
Heemskerk
55
46
51
63
73
76
63
66
Velsen
117 165 123 102 128 165 131 90
*de cijfers gaan niet uitsluitend over nieuwe woningen, maar bijvoorbeeld ook over vergunningaanvragen voor dakkappellen. De cijfers voor Zandvoort ontbreken. Aantal verleende bouwvergunningen per gemeente gemeld bij CBS 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4* Q1* Q2* Q3* Beverwijk
93
37
42
1
53
0
24
0
0
7
95
Bloemendaal
2
2
0
0
11
14
0
23
2
1
2
Haarlem
0
152 94
37
30
77 210 155
1
34
-
Heemskerk
0
0
0
0
0
34
0
0
30 222 21
Heemstede
0
62
0
0
0
7
0
0
0
0
0
Velsen
105 124 10
1
115
0
1
0
22
2
80
Zandvoort 1 2 0 113 0 0 0 0 6 0 0 Regio 213 607 152 155 218 137 243 179 65 271 202 Kennemerland
*voorlopige cijfers Bron: gemeenten en CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
44
Woningmarkt: gereedgekomen nieuwbouwwoningen Net als het aantal verleende vergunningen is ook de ontwikkeling van het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen niet eenduidig. Het ene kwartaal worden er relatief veel woningen gebouwd, door bijvoorbeeld het opleveren van een specifiek project, waarna de productie weer inzakt. In 2020 werden er 2.168 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dit is meer dan in 2019 (1.904 woningen) en 2018 (1.356 woningen). Landelijk ziet het CBS een afname van 3 procent ten opzichte van 2019. Betrokkenen geven aan dat er door de coronacrisis zeker minder opdrachten zijn, maar dat ook de stikstof- en de PFAS-crisis meespeelt. Daarnaast worden nieuwbouwwoningen regelmatig als onderdeel van een project met meer woningen gebouwd. In het kwartaal dat de oplevering van een project gepland staat, komen er dus veel woningen bij. Dit zorgt voor behoorlijke schommelingen in de cijfers.
Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen per gemeente 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1* Q2* Q3* Q4* Beverwijk
2
28
47
30
18
66
73
Bloemendaal Haarlem
5
0
81
0
0
30
2
1
48
3
34
7
18
92 143 273 91 121 95
85 209 35
2
0
43
76
20 326
2
Heemskerk
18
12
1
9
8
18
71
68
8
38
16
1
Heemstede
1
0
0
9
0
0
19
15
0
53 141
0
Velsen
107
1
25
9
55 213 11
4
63
0
24
1
Zandvoort 0 0 1 29 4 1 0 38 2 0 0 0 Regio 176 325 260 595 231 602 298 773 513 395 437 823 Kennemerland
*voorlopige cijfers
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
45
Woningmarkt: actief woningzoekenden sociale huur Op de langere termijn is de stijging groter. In alle gemeenten (met uitzondering van Heemskerk) zijn meer actief woningzoekenden dan in 2019. Wel was er sprake van een sterke daling van het aantal actief woningzoekenden tussen januari en april 2020 – het begin van de coronacrisis.
Via Woonservice worden de sociale huurwoningen van de woningcorporaties in de regio Zuid- en Midden-Kennemerland aangeboden. In totaal staan er in december 2020 62.233 woningzoekenden ingeschreven bij Woonservice, waarvan er 8.633 (14%) actief op zoek zijn naar een woning. Driekwart (6.446 woningzoekenden) is afkomstig uit één van de zeven gemeenten die aan de Corona Impact Monitor meedoen.
Betrokkenen geven aan dat het lage aantal actief woningzoekenden in april 2020 mogelijk ook komt door een gebrek aan woningaanbod. In verband met corona was in elk geval het aanbod in Haarlem afgenomen. Deels werd er minder verhuisd en deels moesten corporaties nog een nieuw coronavriendelijk proces van woningbezichtiging instellen.
Uit de gegevens blijkt dat het aantal actief woningzoekenden uit de regio in de sociale-huursector in deze gemeenten steeg van 5.963 in januari 2020 naar 6.446 in december 2020 (+8%). In de maanden augustus en september 2020 was het aantal actief woningzoekenden het grootst.
Ontwikkeling (%) actief woningzoekenden sociale huur per gemeente (januari 2019=100)
150
100
50 jan
apr
jul
okt
jan
apr
2019 Beverwijk**
jul
okt
dec*
2020 Bloemendaal
Haarlem
Heemskerk
Heemstede
Velsen
Zandvoort
* Cijfers januari nog niet beschikbaar ** WoonOpMaat maakt geen onderdeel uit van de dienstverlening van Woonservice. De cijfers voor Beverwijk en Heemskerk geven daardoor niet het volledige beeld weer Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
Bron: WoonService 46
Woningmarkt: aanvragen urgentie sociale huur Woonservice behandelt ook de urgentieaanvragen voor sociale huurwoningen in de regio Zuid-Kennemerland. Daarbij wordt geregistreerd waar de aanvragers vandaan komen. Het aantal aanvragen is in de eerste drie kwartalen van 2020 zeer stabiel (tussen de 41 en 43) en iets lager dan een jaar eerder. In het vierde kwartaal waren er 52 aanvragen, dit is meer in lijn met de cijfers uit 2019.
Aantal aanvragen urgentie sociale huur per gemeente 2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Haarlem
29 34 33 40 32 35 30 40
Heemstede
2
2
3
1
1
1
3
0
Bloemendaal
0
2
2
2
0
0
1
4
Zandvoort
6
2
3
4
3
3
2
2
Buiten regio Zuid-Kennemerland 12 8
7
6
5
4
7
6
Totaal
49 48 48 53 41 43 43 52
Bron: WoonService Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
47
Bijlagen Hierna volgen deze bijlagen: Begrippenlijst Niet-opgenomen indicatoren Relevante literatuur over corona
Bijlage 1: begrippenlijst
Budgetondersteuning Vorm van hulp waarbij samen gekeken wordt wat men elke maand aan inkomsten en uitgaven heeft om zo beter budgetbeheer te leren. Besluit bijstand zelfstandigen (Bbz) Bijstandsuitkering voor zelfstandigen die (tijdelijk) in financiële problemen komen. Bekeuringen gerelateerd aan corona Boetes die vallen onder code D526. De feitcode D526 staat voor “Handelen in strijd met een algemeen voorschrift van politie, krachtens de Gemeentewet in buitengewone omstandigheden uitgevaardigd en afgekondigd.”. Het uitdelen van een boete en het proces verbaal wat daarbij hoort worden door het OM beoordeeld, voordat er een strafbeschikking in de vorm van een geldboete wordt opgelegd. Consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.
De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicatoren kunnen een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicatoren zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en steekproefruis.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
49
Bijlage 1: begrippenlijst (2)
Faillissementen In het algemeen worden onder faillissementen bedrijfsbeëindigingen verstaan als gevolg van een faillissementsverklaring van de rechter (gerechtelijk beslag op het vermogen). Faillissementen maken slechts een klein deel uit van het totaal aan bedrijfsbeëindigingen. De meeste bedrijven laten het niet zo ver komen en staken hun activiteiten al eerder. Daarnaast gaat er nog een periode overheen voordat een faillissement daadwerkelijk wordt uitgesproken. Faillissementen komen daardoor vertraagd in beeld. Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ) Uitkering voor zelfstandigen van 55 jaar of ouder die onvoldoende inkomsten hebben uit hun bedrijf. Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW) Uitkering voor oudere werklozen die sterk op de bijstand lijkt. Alleen wordt hierbij het eigen vermogen ongemoeid gelaten. Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) Door de coronacrisis is er een nieuwe regeling: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De NOW is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen.
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Schuldhulpverlening Traject waarbij de gemeente probeert de schulden van individuen te regelen met al de schuldeisers. De gemeente kan hiervoor ook een schuldhulpverlener inschakelen. Een minnelijk traject betekent dat de schuldeisers vrijwillig meewerken aan een schuldregeling. Als schuldeisers niet willen meewerken, kan men beroep doen op het wettelijke traject.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
50
Bijlage 1: begrippenlijst (3)
Spanningsindicator De UWV Spanningsindicator Arbeidsmarkt wordt berekend door het aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen met een WW-uitkering met een verstreken WW-duur van minder dan een half jaar. Deze grootheden worden gebruikt als benadering van de openstaande vraag en direct beschikbaar aanbod. De Spanningsindicator Arbeidsmarkt kan een getal opleveren tussen 0 en oneindig. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator van 0 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn geen openstaande vacatures en wel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap. Door een tijdreeksanalyse uit te voeren zijn de grenzen bepaald. Er wordt uitgegaan van een indeling in vijf categorieën: zeer ruim, ruim, gemiddeld, krap en zeer krap. De indeling en typeringen zijn als volgt: 0 tot 0,25: zeer ruim; 0,25 tot 0,67: ruim; 0,67 tot 1,5: gemiddeld; 1,5 tot 4,0: krap; 4,0 of meer: zeer krap. Ondernemersvertrouwen Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de economie (het BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Vestigingendynamiek LISA brengt de aantallen vestigingen en het bijbehorend aantal banen in beeld.
Met het Handelsregister van de KvK wordt modelmatig bepaald wat voor LISA relevante vestigingen zijn waar betaald werk wordt verricht. De methode geeft bij benadering inzicht in het aantal nieuwe vestigingen en bedrijfsbeëindigingen en de daaraan gekoppelde banen. Werkgelegenheidsontwikkeling bij overige (niet nieuwe of beëindigde) wordt daarmee niet weergegeven. Werkeloosheidswet (WW) Als men geheel of gedeeltelijk werkloos wordt, kan men een Werkloosheidsuitkering (WW-uitkering) aanvragen. De WW is een tijdelijke uitkering om het verlies aan inkomen tussen 2 banen op te vangen.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
51
Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren
Voor een aantal indicatoren is het niet gelukt de gewenste data te vinden. Deze zijn daarom niet opgenomen in de monitor. Het gaat om de volgende indicatoren: Huisuitzettingen Cijfers over preventie huisuitzettingen binnen de gemeente Haarlem ontvangen. Sinds 2019 is de registratie verbeterd. Voor 2020 zijn er sterke fluctuaties in de cijfers te zien, mogelijk komt dit deels door het wegwerken van administratieve achterstanden. Dit maakt het ontwaren van trends lastig. Daarom is besloten deze indicator niet op te nemen in de monitor. Schoolverzuim Door de coronaomstandigheden is schoolverzuim van maart 2020 tot de zomervakantie niet als ongeoorloofd bestempeld. Daardoor zijn geen adequate cijfers aan te leveren over verzuim in de coronaperiode. Besloten is dan ook om af te zien van deze indicator in de monitor. In het Jaarverslag 2019-2020 van het Leerplein is inhoudelijke informatie met, waar mogelijk, cijfers te vinden over het ongeoorloofd verzuim over het schooljaar 2019-2020. Kwetsbare leerlingen Hierover is contact geweest met Leerplein. De monitoringsmogelijkheden hangen erg af van de definitie. Daarnaast zijn er diverse kanttekeningen bij de cijfers. Cliënten met dagbesteding De data maakt deel uit van een maatwerkaanvraag van VNG Realisatie bij CBS. De meest recente cijfers zijn van 2019.
Zodra nieuwe cijfers beschikbaar zijn worden ze bij een volgende monitor toegevoegd.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
52
Bijlage 3: relevante literatuur over corona In het rapport worden een aantal verwijzingen gemaakt naar andere rapporten of media. Hieronder een overzicht en daarnaast ook een link naar een niet uitputtende lijst van andere monitors over corona: Algemeen en andere monitors (bijgewerkt 11 februari 2020) Financiële bijwerkingen van corona. Indicatie van de financiële effecten van de coronacrisis voor gemeenten – Andersson Elffers Felix Monitor vestigingendynamiek – LISA Impact-analyse en monitor economie – Provincie Noord-Holland Utrecht Monitor 2020 – Gemeente Utrecht Vakantie sentiment monitor – NBTC Holland Marketing Monitor internationale voorbeelden stedelijk aanpak corona – gemeente Amsterdam COVID-19 Monitor Flevoland – Provincie Flevoland Brabantse Monitor maatschappelijke effecten coronavirus – Provincie Noord-Brabant De economische impact van het coronavirus in de MRA en Groot-Amsterdam – Stichting Economisch Onderzoek Gelderse impactmonitor.
De gevolgen van COVID-19 voor Gelderland – Provincie Gelderland Monitor Coronacrisis – Gemeente Almere Verwachte gevolgen van corona voor de opvattingen en houdingen van Nederlanders – Sociaal en Cultureel Planbureau Verslag Werkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis – VNG Realisatie Economische Verkenningen 2020 – Metropoolregio Amsterdam Corona Barometer – Lifelines Corona Research Actuele informatie over COVID-19 – RIVM Impact coronacrisis op uw gemeente – VNG Realisatie Economie Scenario's economische gevolgen coronacrisis – CPB IMF: zware klap wereldeconomie door corona, in Nederland 7,5 procent krimp – NOS Economische ontwikkelingen en vooruitzichten – DNB Grootste economische krimp eerste halfjaar 2020 in Haarlemmermeer – CBS Economie krimpt met 8,5 procent in tweede kwartaal 2020 – CBS GDP up by 12.7% in the euro area and by 12.1% in the EU – Eurostat Eurozone: economisch herstel op twee snelheden – Rabobank Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
53
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (2) Economie Sectoren herstellen in 2021 maar gedeeltelijk van gevolgen coronacrisis – ING Gedeeltelijke lockdown om besmettingen terug te dringen – Rijksoverheid Beurzen schieten omhoog na nieuws coronavaccin – NOS Laagste aantal faillissementen in 21 jaar tijd – CBS Minder faillissementen in 2020 – CBS Ondanks corona 68 duizend bedrijven erbij in 2020 – CBS Impact van de uitbraak van het coronavirus op internationaal ondernemen – RVO Regio in Beeld: Zuid-Kennemerland en IJmond – UWV Ondanks corona meer starters dan stoppers bij Kamer van Koophandel – NPO Radio 1 Trendrapportage Bedrijfsleven over januari 2021 – Kamer van Koophandel Omzet detailhandel bijna 10 procent hoger in juni – CBS Omzet horeca daalt sterk in eerste kwartaal 2020 – CBS Coronacrisis: impact op de werkgelegenheid verschilt per sector – UWV Werk-naar-werk begeleiding in de regio komt op gang – Binnenlands Bestuur Ontwikkelingen zzp – CBS Gedeeltelijke lockdown leidt tot minder drukke winkelstraten – Bureau RMC Stadscentra lopen leeg door tweede lockdown – nu.nl Just Eat Takeaway.com Q3 2020 Trading Update – Just Eat Takeaway.com Nederlandse online consumentenbestedingen stijgen in Q2 met 12% naar € 6,36 miljard – Thuiswinkel.org Ondernemers en corona: Resultaten op totaalniveau – Kantar Datablog: een (verkeerskundige) tweede lente? – Nationale Databank
Wegverkeersgegevens Datablog: 3 Lockdowns, 3 verschillende verkeerseffecten – Nationale Databank Wegverkeersgegevens Gebruik van ov vorig jaar gehalveerd door coronacrisis – nu.nl Nieuwe inzichten mobiliteit en de coronacrisis – Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Corona en de regels voor culturele instellingen – Rijksoverheid Een tiental musea dreigt binnen half jaar te sluiten; uitvoering noodsteun moet beter – Museumvereniging Kabinet zegt toe: bieb en buurthuis voor uitzonderingen toch open – NOS Verblijfstoerisme in Nederland in 2020: Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten – NBTC Na recordjaar 2019 keldert toegevoegde waarde toerisme in eerste helft 2020 – CBS 2021: We boeken ons vakantiehuisje nu vooral last minute – RTL Nieuws 65 procent minder internationale bezoekers in 2020 - NBTC Arbeidsmarktmonitor – NTBC Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
54
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (3) Economie Mobiliteit en de coronacrisis: Effecten van de coronacrisis op mobiliteitsgedrag en mobiliteitsbeleving – Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Grote werkgevers gaan na corona kantoorruimte schrappen – NOS Dashboard mobiliteit – waarstaatjegemeente.nl Bijzonder beheer Barometer – PWC Sociaal-maatschappelijk In de slipstream van corona: een secundaire crisis in de zorg – Gupta Strategists Coronacrisis en kinderen en jongeren in Nederland – UNICEF Instroom jeugdhulp met kwart gedaald – Binnenlands Bestuur Te vroeg voor harde conclusies jeugdzorgcijfers – Binnenlands Bestuur De zorg en de jeugdhulp tijdens de coronacrisis – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Jeugdigen, jeugdhulp en Covid-19 – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Kinderen bellen vaker over emotionele problemen dan tijdens eerste lockdown – NOS Nieuwe coronavirus, alcohol, roken, drugs en mentale gezondheid – Trimbos instituut Levenskwaliteit Noord-Nederlanders op dieptepunt sinds begin coronacrisis – nu.nl Inspectie: Corona had grote gevolgen voor jeugdhulp – Nederlands Jeugdinstituut Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona – Andersson Elffers Felix Monitor abonnementstarief Wmo – Significant Public Coronaprotocollen – Koninklijk Nederlands Vervoer Drie boa's deelden meer dan 300 boetes uit, grote verschillen per gemeente – NOS Naam
genoteerd bij overtreding coronaregels, bij herhaling volgt boete – nu.nl Politie maakt einde aan illegale 'coronafeesten', meerdere boetes uitgedeeld – nu.nl Politie slingert 25 jongeren op de bon voor illegaal feestje bij Haarlem – nu.nl Schalkwijk weer aangewezen als veiligheidsrisicogebied na nieuwe oproep tot rellen – Haarlems Weekblad Opnieuw rellen in Haagse Schilderswijk, meer dan Twintig arrestaties – NOS Noodbevel en 23 arrestaties in Utrecht Overvecht na oproepen tot rellen – NOS Coronacrisis leidt wereldwijd tot veel minder criminaliteit – NOS Babbeltrucs in coronatijd – Politie Corona en veiligheid – Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid Start landelijke campagne tegen huiselijk geweld in coronacrisis – Rijksoverheid Tijdens lockdown meer slachtoffers van kindermishandeling – Universiteit Leiden Toename huiselijk geweld in 2020: 'Hulplijn moet zich meer richten op vrouwen’ – EenVandaag Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
55
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (4) Sociaal-maatschappelijk Drie onderzoeken naar huiselijk geweld in tijden van corona – Verwey-Jonker Instituut Kan huiselijk geweld echt stoppen? Kwestie van lange adem – Verwey-Jonker Instituut Welbevinden ten tijde van corona – Sociaal en Cultureel Planbureau Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid – Rijksoverheid Coronacrisis leidt tot ongekende daling aantal banen – CBS Werkgelegenheid en NOW naar sector sinds de start van de crisis – UWV Meer banen en vacatures in het derde kwartaal – CBS Aantal nieuwe WW-uitkeringen stijgt minder hard, maar 'piek komt nog’ – NOS Werkloosheid licht gedaald – CBS Augustusraming – CPB Coronacrisis: Impact werkgelegenheid Zuid-Kennemerland en IJmond - UWV Aantal werklozen in juni gestegen tot 404 duizend – CBS Coronamonitor - Transport en Logistiek Nederland Inventarisatie van acute personeelstekorten en -overschotten – UWV Kansrijke beroepen, Landelijk overzicht van beroepen december 2020 – UWV Kansrijke en minder kansrijke beroepen – UWV NOW: Inspanningsverplichting – NL leert door – Rijksoverheid Monitor schuldhulpverlening in coronatijd – Divosa Tot 20 procent Tozo-aanvragers gaat richting schuldhulpverlening – BNR Bijna 2/3e gemeenten ondertekenden Convenant vroegsignalering – vereniging voor schuldhulpverlening
en sociaal bankieren Regeling NOW 2.0 donderdag gepubliceerd – Rijksoverheid Factsheet aanvragen NOW-regeling 7 juli – UWV Factsheet aanvragen NOW 2.0-regeling – UWV Factsheet derde aanvraagperiode NOW – UWV Meer dan 65.000 aanvragen voor NOW 2.0 bij UWV – UWV Algemene informatie over NOW3 (vanaf oktober 2020) – Rijksoverheid Vragen over de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) – Rijksoverheid Steunpakket voor zelfstandig ondernemers verlengd – Rijksoverheid Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) – Rijksoverheid Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
56
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (5) Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) – Rijksoverheid Corona-aanpak: de volgende stap – Rijksoverheid Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) – Rijksoverheid Monitor Arbeidsmarkt April 2019 – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Crisis werkt door in bijstandscijfers: stijging tot 625.000 in 2022 – Berenschot Uitkeringen stijgen in 2021 met 2,1 miljard euro – UWV Woningmarkt ING Woonbericht: Vertrouwen woningmarkt hard geraakt door coronacrisis – ING ABN: nog geen knauw voor de woningmarkt, huizenprijzen stijgen met 5 procent – RTL Nieuws Vraag naar woning overtreft het aanbod, overbieden geen uitzondering.
NVM presenteert cijfers woningmarkt tweede kwartaal – NVM Makelaars Aanbod krimpt, consumenten blijven kopen, prijs verder omhoog – NVM Makelaars Grote vraag naar huizen houdt aan, prijzen stijgen naar recordhoogte – NVM Makelaars Funda Index Oktober 2020 – Funda De bedrijfsruimtemarkt gaat onzekere tijden tegemoet – Rabobank Op welk van de 2.500 winkelgebieden in Nederland is de impact van corona het grootst? – Locatus Economische krimp tijdens lockdown minder sterk in Nederland dan in België – CBS Na stikstof en PFAS treft ook corona deze sector keihard – VNO-NCW Landelijk huurbeleid zorgt voor langere wachttijden en hogere huren – Woonbond ‘Economisch daklozen’ vallen tussen wal en schip – VNG Realisatie Geen huisuitzettingen en verlenging tijdelijke huurcontracten – Rijksoverheid Hernieuwde afspraken met verhuurders over maatwerk – Rijksoverheid
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie februari 2021
57