20201189708 2. BIjlage 1 Actieprogramma
Tekst van het document
Actieprogramma Veiligheid en Handhaving 2021 t.b.v. het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019-2022
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................................................. 2 1. Beleidsperiode 2019-2022 .................................................................................... 3 1.1 Prioriteiten ........................................................................................................................ 3 1.2 Uitgangspunten................................................................................................................. 3 1.3 Handhavingsstrategie ....................................................................................................... 4 2. Actieprogramma 2021 .......................................................................................... 9 2.1
Ondermijnende criminaliteit ........................................................................................ 9
2.2
Zorg en veiligheid ...................................................................................................... 12
2.3
Leefbaarheid van wijken en buurten ......................................................................... 14
2.4
Jeugd en veiligheid .................................................................................................... 18
2.5
High Impact Crimes................................................................................................... 22
2.6
Cybercriminaliteit ...................................................................................................... 24
2.7
Veiligheid grote evenementen ................................................................................... 25
2.8
Veilig uitgaan ............................................................................................................ 27
2.9
Veilig ondernemen .................................................................................................... 29
2.10
Brandveiligheid en crisisbeheersing ...................................................................... 31
2.11
Radicalisering en polarisatie .................................................................................. 33
2.12
Veilig en integer werken ........................................................................................ 34
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
1
Voorwoord Dit Actieprogramma is het derde Actieprogramma behorende bij het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019–2022. In de beleidsnota staan de strategische visie op veiligheid en daarbij behorende ambities voor de komende vier jaar beschreven. Dit Actieprogramma geeft praktische invulling aan deze ambities. Per thema zijn in dit Actieprogramma de doelstellingen en acties voor 2021 opgenomen. De acties, zoals deze in dit Actieprogramma zijn opgenomen, dragen bij aan de in de beleidsnota gestelde ambities en doelstellingen. Voor 2021 geldt dat er rekening moet worden gehouden met bezuinigingsmaatregelen binnen de gemeente. De eerder afgesproken uitbreiding van 6 fte integrale handhavers, was al deels teruggedraaid en is voor 2021 verder ingekrompen tot 1,5 fte. De intensivering van de handhaving zal hierdoor minder zijn dan oorspronkelijk beoogd. Bij de uitvoering van het Actieprogramma wordt nauw samengewerkt met (veiligheids)partners, waarvan de politie een belangrijke is. De capaciteit van de politie staat de komende jaren onder druk. Er is sprake van onderbezetting in de gebiedsgebonden politiezorg. De effecten hiervan voor de eenheid Noord Holland, waaronder Haarlem, zijn in een separate notitie “Zorgvuldig Kiezen” weergegeven. Dit heeft directe invloed op de capaciteit die beschikbaar is voor de uitvoering van het Actieprogramma.
Voor 2021 wordt prioriteit gegeven aan de aanpak dealende jeugd. Voor deze aanpak is nauwe samenwerking tussen gemeente, politie en openbaar ministerie vereist. Deze breed ingezette aanpak draagt bij aan het behalen van de doelstellingen op de geprioriteerde thema’s Ondermijning, Jeugd en Veiligheid en Leefbaarheid.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
2
1. Beleidsperiode 2019-2022 1.1 Prioriteiten Voor de beleidsperiode 2019-2022 is het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019-2022 vastgesteld. Dit beleidsstuk geeft inzicht en kaders waarop de komende vier jaar wordt ingezet om criminaliteit in Haarlem tegen te gaan en de stad leefbaar te houden. Het Integraal Veiligheid- en handhavingsbeleid (IVH) 2019-2022 bevat de volgende vijf prioriteiten: Intensivering 1. Ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en veiligheid 3. Leefbaarheid van wijken 4. Jeugd en veiligheid Continuering: 5. High Impact Crimes
Voor de eerste vier prioriteiten is gekozen voor een intensivering van de aanpak. Voor de vijfde prioriteit geldt een continuering van de huidige aanpak, omdat de impact van deze delicten op slachtoffers prioritering legitimeert.
1.2 Uitgangspunten Zoals in het IVH 2019-2022 beschreven, staat het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de stad de komende jaren centraal. Om dit zo goed mogelijk te bereiken, worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Samenwerken Om Haarlem veilig en leefbaar te maken en houden is samenwerken van cruciaal belang. Deze samenwerking vindt plaats op meerdere niveaus. Het gaat om interne samenwerking met diverse afdelingen binnen de gemeente, samenwerking met inwoners en samenwerking met (veiligheids-)partners op zowel lokaal als regionaal niveau. Voor de aanpak van ondermijning geldt dat de interne samenwerking, met afdelingen als de Sociale Recherche Schulden en Minima (SRSM), het Klant Contact Centrum (KCC), Veiligheid, Toezicht en Handhaving (VTH) en Data, informatie en Analyse (DIA) verder wordt geïntensiveerd. Innoveren: Data-gestuurd werken en nudging De komende jaren wordt voortgebouwd op wat er is en worden succesvolle bestaande werkwijzen verder ontwikkeld en verfijnd. Daarnaast wordt ingezet op innovatie in de aanpak. Hiervoor worden nieuwe technieken gebruikt zoals data-gestuurd werken en nudging. Data-gestuurd werken helpt ons vooral om informatie sneller en efficiënter in kaart te kunnen brengen om complexe veiligheidsvraagstukken aan te pakken zoals bijvoorbeeld ondermijnende criminaliteit.
Daarnaast wordt de komende jaren, waar mogelijk, gebruik gemaakt van nudging. Dit is een methode waarbij menselijk gedrag positief wordt beïnvloed en bepaalde keuzes aantrekkelijker of makkelijker worden gemaakt. Doelstellingen Net als vorig jaar is er in dit Actieprogramma voor gekozen om alleen algemene doelstellingen op te nemen. De cijfermatige doelstellingen (ook wel streefwaarden genoemd) zijn niet opgenomen. Het spreekt voor zich dat de ambitie ligt in de terugdringing van
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
3
overlast en criminaliteitscijfers en een toename van veiligheidsbeleving. Uit voorgaande jaren is gebleken dat dergelijke doelstellingen (of streefwaarden) meer vragen oproepen dan beantwoorden en deze ook vaak onderhevig zijn aan ontwikkelingen waar in het voorgaande jaar (waarin dit Actieprogramma wordt opgesteld) nog geen of beperkt zicht op is. Intern worden deze indicatoren wel constant gemonitord en ingesprongen op ontwikkelingen die aandacht vragen.
1.3 Handhavingsstrategie De handhavingsstrategie beschrijft hoe in Haarlem de handhaving ten behoeve van de leefbaarheid in wijken plaatsvindt. De strategie is opgebouwd uit een visie op handhaving, de werkwijzen die we hanteren, de thema’s waarop gehandhaafd wordt en de monitoring die gebruikt wordt om beleid en uitvoering beter op elkaar af te stemmen. Visie op handhaving Handhaving in de openbare ruimte speelt een belangrijke rol bij het leefbaar houden van de stad. Waar in het verleden alleen de politie kon optreden tegen overlast, zijn er nu gemeentelijke handhavers werkzaam om overlast in de openbare ruimte aan te pakken. Er is sprake van een nauwe samenwerking en afstemming tussen politie en handhavers. De handhavers zijn een belangrijk en zichtbaar aanspreekpunt voor inwoners, ondernemers en bezoekers van Haarlem. Ze zijn daarbij herkenbaar, dienstverlenend, spreken mensen aan op gedrag en kunnen als dat nodig is handhavend optreden. Het uitgangspunt is om zoveel mogelijk situaties op te lossen middels communicatie met mensen. Als dat niet werkt, schromen handhavers niet om daadwerkelijk te bekeuren of bestuursdwang toe te passen. Handhavers zijn de oren en ogen in de wijken en hebben daarmee een belangrijke signaalfunctie. Informatie-gestuurd werken De handhaving van de leefbaarheid en veiligheid in de stad gebeurt zo veel mogelijk informatie-gestuurd.
Dit houdt in dat de handhavingsinzet mede wordt bepaald op basis van informatie uit verschillende bronnen zoals waarnemingen en interventies van de handhavers op straat, overlastmeldingen van inwoners en politie registraties. Hierdoor kan, naast repressieve inzet, ook steeds meer preventief worden ingezet en krijgen de handhavingsthema’s die het meeste aandacht vragen prioriteit. De regierol van de gemeente wordt hierdoor beter uitgevoerd doordat veiligheidsproblemen vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. Het informatie-gestuurd handhaven biedt de mogelijkheid om effectiever en efficiënter in te zetten. Preventief en sanctionerend handelen Handhavers handelen in de meeste gevallen eerst preventief en pas in de tweede plaats sanctionerend. Met preventieve handhaving wordt geprobeerd normconform gedrag te bereiken door zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar te zijn en het gesprek aan te gaan met de betrokkene. Zo worden overlast en verloedering zoveel mogelijk voorkomen en teruggedrongen. Als dit niet het gewenste effect op heeft geleverd, wordt sanctionerend opgetreden. Waarschuwen De handhaver kan van geval tot geval besluiten of een waarschuwing een gepaste sanctie is om het gewenste gedrag te stimuleren. Waarschuwingen zijn niet vrijblijvend, maar worden
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
4
officieel geregistreerd. In de handcomputers (pda’s) kunnen de handhavers raadplegen of de betrokkene al eerder is gewaarschuwd of bekeurd. Mulderfeiten Verkeersovertredingen die voor overlast zorgen, zoals bijv. foutparkeren en rijden van (brom)fietsers in voetgangersgebieden, worden aangemerkt als Mulderfeiten. Hierop volgt een strafrechtelijke sanctie. Handhavers leggen de sanctie op door een aankondiging van beschikking uit te reiken aan de betrokkene of op het motorrijtuig achter te laten. De officier van justitie verzorgt de verdere afhandeling (ook bij bezwaar en beroep) en neemt maatregelen als niet betaald wordt. De opbrengsten van de Mulderbeschikkingen komen bij het rijk terecht. Bestuurlijke strafbeschikkingen Overlastfeiten rond afval, hondenpoep en jeugdproblematiek kunnen afgedaan worden met een strafbeschikking. De inning daarvan gaat via het Centraal justitieel incassobureau (CJIB). Bestuursrechtelijk handhaven Bij bestuursrechtelijke handhaving neemt het gemeentebestuur zijn verantwoordelijkheid en maakt het zelf een afweging van de te ondernemen stappen in toezicht en sanctionering. De handhavers doen de constatering als formele toezichthouder. Het bestuur neemt het handhavingsbesluit. Bestuursrechtelijk handhaven leent zich voor situaties waarbij herstel van de oorspronkelijke situatie mogelijk is. Het gaat dan niet om “bestraffen”, maar om “herstellen”.
Hierbij wordt dan een last onder dwangsom, of een last onder bestuursdwang opgelegd. De kosten van bestuursdwang kunnen vervolgens verhaald worden op de overtreder. Naheffingsaanslagen (fiscaal handhaven) Het heffen van parkeerbelastingen heeft een regulerend karakter met het doel om het parkeergedrag van automobilisten te beïnvloeden. Omdat de parkeerbelasting alleen mag worden ingevoerd om het parkeren te reguleren, mag het krijgen van inkomsten uit de heffing geen reden zijn voor de parkeerbelasting. De inkomsten uit naheffingen mogen dus ook niet hoger zijn dan noodzakelijk voor het handhaven van de parkeerbelasting. De inning van de parkeerbelasting en de eventuele bezwaar- en beroepsprocedures is uitbesteed aan Cosensus. Bezetting De handhaving in de openbare ruimte in Haarlem wordt zo ingericht dat er een zeven dagen dekkend rooster is, met dag-, avond,- en nachtdiensten. Er wordt ook rekening gehouden met evenementen en de drukste horecanachten. De bezetting is begin 2021 naar verwachting op peil. Thema- en wijkgericht werken Elk stadsdeel of wijk van Haarlem heeft zijn eigen identiteit, dynamiek en veiligheidskwesties. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden en maatwerk is daarbij een belangrijk uitgangspunt.
Mede daarom is gekozen voor een mix tussen enerzijds wijkgericht (middels wijkhandhaving) en anderzijds themagericht werken waarbij per stadsdeel en/of wijk concrete acties worden bepaald. Hiermee vindt er een betere aansluiting plaats bij de ontwikkeling van gebiedsprogramma's en kunnen onze veiligheidspartners, ondernemers en inwoners van Haarlem gericht betrokken worden bij de invulling en uitvoering van de aanpak.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
5
Handhavingsthema’s Bij de handhaving op specifieke thema’s wordt onderscheid gemaakt tussen parkeerhandhaving en integrale handhaving. Parkeerhandhaving De parkeerhandhavers houden de parkeeroverlast in de stad beheersbaar, zodat de verkeersveiligheid en bereikbaarheid, ook van hulpdiensten, op peil blijft. Zij controleren op allerlei vormen van parkeeroverlast (parkeren op de stoep, doorgaande weg, dubbel parkeren, parkeren op invalideplek zonder invalidekaart etc.). In de ochtenduren is er in de gebieden rond basisscholen vaak sprake van parkeeroverlast. Hier wordt vanuit handhaving strikt op toegezien en waar nodig gehandhaafd. Het programma Modernisering Parkeren is inmiddels uitgevoerd. Eind 2020 is er een aanbestedingsprocedure voor de nieuwe scantechniek gestart. Dit wordt in 2021 geïmplementeerd. Het werken met de nieuwe scanauto en -apparatuur leidt naar verwachting tot een verdere efficiëncy van de handhaving en vergroting van de betalingsbereidheid. Integrale handhaving Integrale handhavers werken niet alleen overdag, maar ook ’s avonds, ‘s nachts en in het weekend. Sinds 2016 heeft iedere integrale handhaver zijn eigen ‘’aandachtswijk’’. Een deel van de tijd wordt in die wijk besteed. Het is de taak van de wijkhandhaver om goed te luisteren naar wat bewoners in de wijk waarnemen.
Die informatie gebruikt de handhaver om met gerichte handhavingsactiviteiten eventuele overlast terug te dringen en de leefbaarheid in het gebied te vergroten. De handhavers zijn aanspreekbaar voor mensen uit de buurt en kunnen zaken direct oppakken die voor bewoners van belang zijn. De integrale handhavers werken op basis van vooraf vastgestelde prioriteiten en koppelen hun acties en bevindingen terug, ten behoeve van de handhaving. De informatie uit de stad en van partners dient om de inzet van handhaving op gebied van uitvoering en beleid te bepalen en te verbeteren.
Prioriteiten Effectieve inzet in het handhavingsdomein vereist keuzes over inzet en capaciteit. Op basis van informatie-gestuurd werken, gaat prioriteit uit naar de volgende thema’s: •
Covid-19 maatregelen In 2020 is veel tijd en prioriteit gegeven aan de handhaving van de maatregelen om verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk te voorkomen. Zolang de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 in werking is, is de handhaving van deze maatregelen ook een prioriteit van integraal handhavers. Meestal sluit de handhaving op deze maatregelen aan op andere thema’s zoals jeugdoverlast, of handhaving op evenementen of openbare inrichtingen zoals de horeca.
•
Afval Het optreden tegen overlast door zwerfafval, bijplaatsen van afval naast de ondergrondse containers en het illegaal plaatsen van bedrijfsafval. In 2021 wordt de handhaving op afvalscheiding (SPA) voortgezet.
•
Jeugd Optreden tegen overlast van jongeren op hangplekken, gebruik van alcohol op straat door jongeren onder de 18 jaar. Hierbij wordt enerzijds gereageerd op meldingen en anderzijds ingezet op de bekende hangplekken (hotspots).
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
6
•
Parkeren Toezicht op de naleving van de plicht tot het betalen van parkeerbelastingen en het optreden tegen overtreding van parkeerverboden en parkeeroverlast.
•
Dak- en thuislozen Optreden tegen overlast door dak- en thuislozen. Dit betreft deels sociaal zwakkeren die voor overlast zorgen door o.a. drinkgedrag op pleintjes of verblijven in parkeergarages. Er wordt veel samengewerkt met de zorgpartijen. Uitgangspunt is om zoveel mogelijk dak- en thuislozen in de zorg te krijgen.
•
Fietsen/rijdend verkeer Het tegengaan van overlast door rijdende (brom)fietsen in voetgangersgebieden en het handhaven op overtreding van inrijverboden. Hierbij gaat extra aandacht uit naar het voetgangersgebied in het centrum. Het handhaven op weesfietsen en fietswrakken in het winkelgebied van het centrum is onderdeel van de aanpak dit gebeurt door middel van stickeren van de fiets en een termijn van maximaal 14 dagen voordat de fiets wordt weggehaald. Handhaving op foutgeparkeerde fietsen middels spoedbestuursdwang bij het Stationsplein krijgt minder prioriteit, omdat er minder overlast is zolang er vanwege de coronacrisis meer wordt thuisgewerkt.
Overige handhavingsthema’s Honden Optreden tegen hondenpoep, loslopende en/of bijtende honden. Bij incidenten met bijtende honden vindt nauwe afstemming plaats met politie. Daarbij kan er een aanlijnplicht of muilkorfgebod worden opgelegd. Autowrakken, aanhangers en caravans Het verwijderen van hinderlijke voertuigwrakken, te lang gestalde campers, caravans en aanhangers middels bestuursdwang. Openbare inrichtingen Toezicht op de naleving van de Drank- en horecawet en aanverwante regelgeving uit de APV door exploitanten van openbare inrichtingen en de regels over uitstallingen en terrassen. Evenementen Toezicht op het rustig verlopen van evenementen; optreden tegen alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar, optreden tegen wildplassen en andere gedragingen die tijdens het evenement de openbare orde verstoren. Bij grote, drukke evenementen wordt gezorgd voor extra handhavingsinzet. Ad hoc thema’s Naast de bovengenoemde thema’s zijn er nog andere thema’s waar incidenteel handhaving op gewenst is, zoals bijvoorbeeld vuurwerkoverlast. Deze thema’s worden opgepakt aan de hand van concrete situaties, meldingen of signalen.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
7
Monitoring en evaluatie Handhaving is een dynamisch proces. De kracht van handhaving zit in het goed kunnen inspelen op de actualiteit. Zonder die kwaliteit te verliezen wordt met een meer strategische visie op handhaving de focus verlegd naar effecten op de langere termijn in plaats van het alleen te reageren op incidenten. Om te kunnen monitoren en toetsen of handhaving effect heeft en of de prioriteiten goed gesteld worden, wordt er gewerkt met een dashboard waarin de monitoringsindicatoren zijn opgenomen. Dit dashboard dient als input voor bijstelling van prioriteiten, dagelijkse inzet, werkwijzen of bestaand handhavingsbeleid. Hiermee kan beleid nog beter worden afgestemd op de uitvoering.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
8
2. Actieprogramma 2021 Prioriteiten 2.1
Ondermijnende criminaliteit
Elke vorm van criminaliteit is in zekere zin ondermijnend, maar bij dit thema wordt gedoeld op een aantasting van maatschappelijke structuren of het vertrouwen daarin. Bij ondermijning zetten criminelen legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. Criminelen hebben deze legale middelen zoals een Burgerservicenummer (BSN), panden, inschrijvingen in de BRP (Basis Registratie Personen), uitkeringen of vergunningen nodig om hun criminele activiteiten te kunnen plegen. Door het misbruiken van deze legale middelen raakt de bovenwereld met de onderwereld verweven. Hierdoor wordt het vertrouwen in de overheid aangetast en raakt de maatschappij ontwricht. Dit soort criminaliteit wordt vaak gepleegd binnen criminele samenwerkingsverbanden en gaat niet zelden gepaard met geweld, bedreiging en intimidatie. De ambitie is om meer inzicht te krijgen in ondermijnende criminaliteit en ondermijnende activiteiten succesvol aan te pakken en terug te dringen. Het komende jaar wordt gewerkt aan meer slagkracht in de integrale aanpak en binnengemeentelijke samenwerking, zodat snel en efficiënt kan worden ingespeeld op signalen van ondermijning. Indien op een thema meerdere signalen van ondermijning binnen komen kan dat leiden tot het opstarten van een project.
Bestaande risicolocaties worden duurzaam hersteld of verkend zodat de (eventuele) voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten wordt weggenomen. Tevens wordt verkend welke mogelijkheden er zijn om het bestuurlijke instrumentarium te vergroten om ondermijning aan te kunnen pakken. De aanpak van woon- en adresfraude is onderdeel van dit thema. Deze aanpak richt zich namelijk voor een belangrijk deel op die voedingsbodem voor ondermijning. Niet bij elke verkeerde registratie in de BRP is er sprake van ondermijning. Wel blijkt dat er bij veel ondermijnende activiteiten sprake is van het bewust misbruik maken van de BRP om bijvoorbeeld ten onrechte een BSN, een toeslag of uitkering te verkrijgen. In de huidige krappe woningmarkt zien wij ook in toenemende mate de tendens dat sociale huurwoningen voor veel geld worden onderverhuurd en bij particuliere adressen financiële uitbuiting van huurders. Bestrijding van ondermijning kan dan ook niet zonder een effectieve aanpak van woon- en adresfraude. Daarnaast draagt de aanpak van woon- en adresfraude nadrukkelijk bij aan de verbetering van de kwaliteit van de BRP. Algemene doelstelling 2021 Voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Integrale samenwerking met partners is hierbij van groot belang. Daarom wordt in het programma Ondermijning Noord Holland samengewerkt binnen thema’s die in de gemeente Haarlem spelen.
Er wordt tevens wordt ingezet op het vergroten van het zicht op ondermijning en mogelijke uitbreiding van bestuurlijk instrumentarium. Indicator
Bron
Hitrate (%)1 adrescontroles
LAA
2016 38%
2017 49%
2018 35%
2019 35%
2020 47%
1
Hitrate: Er is sprake van een hit wanneer tijdens een huisbezoek a.g.v. een signaal, blijkt dat de feitelijke woonsituatie niet overeenkomt met de registratie in de BRP. De hitrate is het aantal hits op het totaal aantal afgeronde huisbezoeken. De hitrate zegt iets over de kwaliteit van de signalen.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
9
Indicator Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) Aangetroffen hennepplantages Aantal bestuurlijke sluitingen (hennep) Aantal bestuurlijke sluitingen (overig)
Bron
Gemeente
2016
2017
2018
2019
2020
34
22
29
15
11
13
11
6
3
3
2
10
4
6
1
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Versterken informatiepositie
■ Het meldpunt Ondermijning moet breder gecommuniceerd worden (intern en extern) om via signalen meer zicht te krijgen op ondermijnende criminaliteit ■ Dit doen we samen met het vergroten van het bewustzijn onder inwoners, ondernemers en ambtenaren t.a.v. ondermijning. ■ In het Lokaal OndermijningsOverleg (LOO) worden periodiek de signalen van ondermijning beoordeeld en zo nodig opgepakt (monoof multidisciplinair) ■ MMA-meldingen worden beoordeeld en opgepakt ■ Doorontwikkelen gebruik MMA-meldingen.
Gemeente
Data-gestuurd werken
Versterken integrale aanpak
Versterken binnen gemeentelijke samenwerking Integrale ondermijningsprojecten
■ Doorontwikkelen dasboard woonfraude/leegstandsmonitor in samenwerking met DIA ■ Doorontwikkelen risicoprofielen in samenwerking met KCC. ■ Verkennen gebruik dashboard City Deal Zicht op Ondermijning ■ Samenwerking met partners is een vereiste bij de aanpak van ondermijning. Informatie-uitwisseling op casusniveau is een onderdeel. Het RIEC speelt hierin een belangrijke rol. ■ Aansluiting bij het programma Ondermijning Noord Holland. ■ Aansluiting bij werkgroep doorontwikkeling RIEC. ■ Samenwerking binnengemeentelijke afdelingen versterken. ■ Verkenning mogelijkheden uitbreiding bestuurlijke instrumentarium ondermijning, inclusief BIBOB bij vastgoed transacties. ■ Project Lelie: het onderdeel revitalisering van de wijk blijft onverminderd doorgaan. Op het gebied van ondermijning is gekozen voor voortgang dmv periodiek casusoverleg. Een goed ondernemersklimaat is een belangrijk onderdeel van het project. ■ Woonwagenlocaties: bij uit- en inbreiding worden nieuwe en bestaande locaties ten behoeve van de afdeling Wonen beoordeeld op ondermijning (van de overheid). ■ Verkenning ondermijningsproblematiek bedrijventerrein Waarderpolder. ■ Dealende jeugd: dit project heeft als doel om jongeren die een criminele carrière in de drugshandel hebben of nastreven hiervan te weerhouden en om criminele aanwas te voorkomen.
Er wordt inzet gepleegd in Haarlem en er wordt aangesloten bij regionale inzet vanuit het Programma Ondermijning Noord-Holland. ■ Mensenhandel: Afstemming met andere gemeenten wordt versterkt door de regionale werkgroep toezicht prostitutie en
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
Politie/RIEC
Gemeente
RIEC Politie OM Belastingdien st
Gemeente RIEC Politie OM FIOD
Gemeente
Overige gemeenten
10
Item
Woon- en adresfraude
Drugs
Outlaw Motorcycle Gangs (OMG)
Acties 2021
partijen intern/extern
regionaal casusoverleg. Werkgroepleden en toezichthouders prostitutie gaan een dag meedraaien met Team Mensenhandel Noord-Holland. Onderzocht wordt of de interne bewustwordingstrainingen voor het herkennen van signalen mensenhandel op een digitale manier aan kleine groepen kunnen worden gegeven. Via de briefings het onderwerp op de afdeling VH steeds onder de aandacht brengen.
HVO Querido Gemeente Politie (AVIM)
■ Structurele bestandsvergelijking met woningcorporaties Elan, Ymere en Pré Wonen. ■ Verder inrichten risico-indicatoren om bij adresmutaties aan de voorkant te kunnen ingrijpen, in plaats van handhavend achteraf. ■ Leegstands- en overbewoningsmonitor verder ontwikkelen met bronbestanden ■ Voortzetting sanctiebeleid drugslocaties. ■ Uitvoering geven aan het convenant Aanpak Drugslocaties NoordHolland 2020-2025. ■ Productielocaties drugs: participeren in het regionaal project vanuit het Programma Aanpak Ondermijning Noord-Holland waarbij Haarlem op verzoek inzet levert. Het belang zit in onderzoek naar dumpingen van drugsafval en naar productielocaties synthetische drugs. ■ Ontwikkelingen volgen en direct inspelen op actuele situaties ■ Ontmoedigen vestigingsklimaat
Gemeente
■ Vaststellen nieuw prostitutiebeleid ■ Deelname regionaal team voor controles prostitutie in de regio
Prostitutie
Gemeente
Politie / OM/Gemeen te Gemeente
Aandachtsgebieden Ondermijnende criminaliteit kan zich overal in Haarlem voordoen. Echter zijn sommige wijken in Haarlem, door een opeenstapeling van factoren, kwetsbaarder voor ondermijnende criminaliteit dan andere wijken. Hieronder worden de projecten aangegeven die lopen in aantal van deze wijken. Gebiedsgerichte acties Noord
Oost
■ Project Lelie: Dit project richt zich op de aanpak van ondermijnende criminaliteit in de Transvaalwijk en specifiek het woon- en winkelgebied rond de Schoterweg. Het project zet het komende jaar in op het verbeteren van zowel de leefbaarheid als de veiligheid in de buurt. ■ Verkenning ondermijningsproblematiek bedrijventerrein Waarderpolder.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
11
2.2
Zorg en veiligheid
Veel van het werk van professionals uit het veiligheidsdomein heeft betrekking op kwetsbare mensen in de samenleving. Mensen met een combinatie van problemen op meerdere leefgebieden zijn bovengemiddeld vaak het slachtoffer van misbruik en criminaliteit, of veroorzaken zelf overlast en veiligheidsproblemen. Met het oog op goede ondersteuning en zorg, én in het belang van veiligheid en leefbaarheid in de stad is het belangrijk dat zorg- en veiligheidsprofessionals goed met elkaar samenwerken. Door een goede samenwerking in de praktijk, en een integrale benadering van thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid. Bijvoorbeeld als het gaat om nazorg aan exgedetineerden, de aanpak van mensenhandel en de uitvoering van de Wvggz. De ambitie op het gebied van zorg en veiligheid ligt in een integrale aanpak van deze thema’s en een goede samenwerking in de praktijk. Algemene doelstelling 2021 Een integrale aanpak van thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid.
Indicator
Bron
Registratie incidenten met verwarde personen Overlast zwervers (E41) Overlast dak- en thuislozen Aantal opgelegde huisverboden Mensenhandel Burenruzie Huiselijke twist Terugkeer Haarlemmers na detentie Aantal ex-gedetineerden met hands-on trajectbegeleiding Aantal ICO’s** Haarlem
Politie
2016 1844
2017 2936
2018 3515
2019 2020* 3500 2687
Gemeente
632 325
494 168
361 180
214 201
306 193
Politie
30
29
13
22
18
ZVH
4 300 215 280
3 314 144 227
6 418 141 187
3 282 113 184
1 327 119 140
n.v.t.
n.v.t.
26
57
50
54
59
59
75
80
*t/m november 2020 ** ICO = individueel casus overleg
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Dak- en thuislozen
■ Integrale aanpak overlast door dak- en thuislozen door structureel overleg met zorg- en sociaal domein ■ Uitvoering Beheersconvenant 24-uursopvang Wilhelmina
■ Gemeente: afd. MO ■ Politie ■ GGD ■ HVO Querido ■ Brijder ■ Fivoor ■ Leger des Heils ■ Clientvertegenwoordiging ■ RIBW K/AM
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
12
Item
Acties 2021
partijen intern/extern ■ GGZ inGeest
GGZ en VG
■ Uitvoering Wet Verplichte GGZ Haarlem ■ Verbetering samenwerking Spoedzorgketen ■ Veldnorm beveiligde zorg en levensloopfunctie ■ betrokken bij realisatie Domus Plus en Skaeve Huse
Zorg en Veiligheidshuis Kennemerland
■ Uitbreiding Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) ■ Coördinatie en begeleiding nazorg ex-gedetineerden ■ Coördinatie individuele aanpak radicalisering ■ Coördinatie individuele aanpak verward gedrag ■ Coördinatie individuele aanpak complexe casuïstiek ■ Persoonsgerichte Aanpak hardnekkige casuïstiek via Casus Plus
Verbinding Zorg en Veiligheid
■ Ondersteunen, stimuleren en agenderen thema veiligheid binnen sociaal domein en andersom. ■ Organisatie van netwerk- en expertiseopbouw op het snijvlak van zorg en veiligheid. ■ Samenwerking met ketenpartners bij complexe casuïstiek ■ Inzet Wet Aanpak Woonoverlast (Waw)
Woonoverlast
■ Gemeente: afd. MO ■ GGD Kennemerland ■ GGZ inGeest ■ Openbaar Ministerie, ■Politie ■ Gemeente Haarlemmermeer ■ Zorgorganisaties in ouderenzorg en verstandelijk gehandicaptenzorg ■ Gemeente: afd. MO en afd W&I ■ Zorg- & Veiligheidshuis Kennemerland ■ Regionaal Coördinatiepunt Nazorg ■ GGD Kennemerland ■ Andere betrokken regiogemeenten ■ Gemeente: Afd. MO
■ Gemeente: afd. MO ■ GGD Kennemerland ■ GGZ inGeest ■Politie ■ Woningcorporaties ■ Organisaties voor zorg en/of begeleiding uit WMO of ZvW
Gebiedsgerichte acties n.v.t.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
13
2.3
Leefbaarheid van wijken en buurten
Wonen en werken in een omgeving waar je je prettig en veilig voelt, wordt door vrijwel iedereen belangrijk gevonden. Overlast en verloedering tasten de leefbaarheid aan. Dit heeft niet alleen gevolgen voor het uiterlijk aanzien van de stad, maar ook voor het veiligheidsgevoel van burgers. Bij aantasting van het uiterlijk aanzien betreft het voornamelijk fysieke overlast van afval, honden(poep), hinderlijke geparkeerde fietsen, autowrakken en geluidsoverlast of terrassen van horecagelegenheden. Ook neemt de parkeerdruk en daarmee de parkeeroverlast toe in de stad. Dit brengt de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van hulpdiensten in het geding. Het is daarom belangrijk om de parkeeroverlast in de stad beheersbaar te maken. Zowel door het heffen van parkeerbelastingen als door de uitvoering van de maatregelen uit het Programma Modernisering Parkeren zoals betaald parkeren op zondag en gereguleerd parkeren tot 23.00 uur in zone C (de wijken buiten het centrum). Naast fysieke overlast kan het ook gaan om sociale overlast. Dit betreft dan voornamelijk woonoverlast en overlast van rondhangende jongeren, dak- en thuislozen en personen met verward gedrag. De corona-crisis leidt er toe dat er in 2021 ook extra aandacht voor handhaving van de coronaregels noodzakelijk is.
Hierbij gaat het onder andere om het monitoren van de drukte in het Centrum en het aanspreken, waarschuwen en eventueel beboeten van publiek en ondernemers als de coronaregels worden overtreden. De ambitie is om de leefbaarheid van wijken en buurten te verbeteren middels wijkgerichte handhaving, in samenwerking met buurtbewoners, ondernemers en overige partners en om de veiligheidsbeleving te verbeteren. Algemene doelstelling 2021 Leefbaarheid van wijken en buurten verbeteren door de aanpak van fysieke en sociale overlast en het bevorderen van het veiligheidsgevoel in samenwerking met buurtbewoners.
Indicator
Fysieke overlast Vernieling/baldadigheid Meldingen overlast afval Meldingen overlast honden(poep) Meldingen parkeeroverlast Cijfer kwaliteit openbare ruimte (1-10) % Haarlemmers: veel overlast van afval % Haarlemmers: veel overlast van hondenpoep % Haarlemmers: veel overlast van parkeren Sociale overlast Burenruzie Huiselijke twist
Bron
Politie Gemeente
Omnibusonderzoek
Politie
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
2016
2017
2018
2019
2020*
625 912 230
627 950 234
510 506 257
514 428 167
507 235 136
1423 6,5
2235 6,5
3005 6,6
3527 6,7
2937 -
40%
39%
42%
39%
42%
36%
34%
35%
32%
30%
31%
34%
35%
35%
36%
300 215
314 144
418 141
282 113
327 119
14
Indicator
% Haarlemmers: prettige omgang met elkaar Veiligheidsgevoel % Haarlemmers: vindt Haarlem een (zeer) veilige stad % Haarlemmers: vindt binnenstad van Haarlem (zeer) veilig % Haarlemmers: voelt zich in eigen woonbuurt (zeer) veilig
Bron 2016
2017
2018
2019
2020*
Omnibusonderzoek
77%
77%
78%
78%
-
Omnibusonderzoek
81%
80%
81%
80%
78%
75%
75%
76%
76%
-
80%
80%
81%
80%
-
*t/m november 2020
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
15
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Aanpak fysieke en sociale overlast
■ Informatie gestuurd handhaven op thema’s en hotspots van overlastlocaties ■ Handhaven op corona gerelateerde maatregelen/Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 ■ Dak- en thuislozen: Monitoren hotspots overlastlocaties ■ Jeugd: zie hoofdstuk Jeugd en Veiligheid ■ Woonoverlast terugdringen middels integrale aanpak ■ Aansluiten bij wijkcontract/wijkaanpak gericht op leefbaarheid en veiligheid ■ Afval: Uitvoering plan van aanpak w.o. Strategisch Plan Afval (SPA) scheiden met focus op hoogbouw (nog aanvullen?) ■ Weesfietsen, fietswrakken en fout geparkeerde fietsen: Handhaven d.m.v. bestuursdwangprocedure ■ Evenementen: Extra inzet voor toezicht op o.a. alcohol 18-, wildplassen ■ Rijdend verkeer: Handhavingsacties in voetgangersgebieden in samenwerking met parkeerhandhaving ■ Handhaving op parkeerexcessen ■ implementeren nieuwe scantechniek
Gemeente
■ Wijkgericht werken d.m.v. inzet wijkhandhavers ■ Deelname aan gebiedsgerichte overleggen waarbij overlast en veiligheid aan de orde komt ■ Halfjaarlijkse werkgroep sportvandalisme: bespreken inzet buurtsportcoach en fysieke maatregelen voor tegengaan vandalisme ■ Handhaving overlast jeugd op sportparken (zie ook hoofdstuk Jeugd en Veiligheid)
Gemeente
Regulering parkeeroverlast Gebiedsgericht werken-integrale handhaving Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodati es
Welzijnsorganisaties Politie OM
Gemeente
Gemeente SRO Welzijnsorganisaties
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Dak -en thuislozen: Handhaving op overlast volgens het ‘’Convenant Centrum beheersmaatregelen 24-uursopvang’’. Extra aandacht voor deze doelgroep in de rest van het centrum bij overlastlocaties (parkeergarage Raaks/Appelaar/ Kamp, Stationsplein, Raaksgebied, Kenaupark, winkelgebied/Gedempte Oude Gracht) ■ Jeugd: aanpak overlastlocaties (parkeergarages, Verwulft, Kenaupark, Prinsenhof, Stationsplein) ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak verschillende casuïstiek Burgwalbuurt. ■ Participeren in nieuw op te stellen wijkcontract Burgwal ■ Fietsoverlast: Handhaving op en rondom het Stationsplein, de fietsflat op het Kennemerplein en in het winkelgebied van het centrum wordt gecontinueerd ■ Parkeren en rijdend verkeer: Handhaving in de voetgangersgebieden, waarbij parkeeren integraal handhavers samen optrekken voor een daadkrachtige aanpak: handhaving op fietsen, bezorgscooters en auto’s in de voetgangersgebieden ■ Parkeren: Overlast bij basisschool Openbare Basisschool de Kring ■ Afval: Uitvoering plan van aanpak (focus op aanbieden bedrijfsafval van horecabedrijven en winkels) ■ Handhaven op corona gerelateerde maatregelen/Tijdelijke wet maatregelen Covid-19
Noord
■ Inzet voor project Lelie gericht op de verbetering van de leefbaarheid en veiligheid
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
16
Gebiedsgerichte acties De benoemde locaties zijn zogenoemde ‘’hotspots’’. Dit zijn geen statische maar dynamische locaties dus deze kunnen gedurende het jaar veranderen of uitbreiden. ■ Dak en thuislozen: Handhaving op overlast bij opvang Velserpoort en tijdelijke winteropvang boot Spaarne. Extra aandacht voor deze doelgroep bij overlastlocaties (Marsmanplein) ■ Jeugd: aanpak overlastlocaties (Planetenlaan, Zaanenpark, Marsmanplein, Nieuw Guineaplein, Flevoplein, parkeergarage Cronjé) ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: van der Aart Sportpark, Noorder Sportpark, Pim Mulier ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak wooncomplex Dijkzichtlaan ■ Participeren in nieuw op te stellen wijkcontract Delftwijk ■ Rijdend verkeer: in het voetgangersgebied Transvaalbuurt en Marsmanplein ■ Parkeeroverlast bij basisscholen: Willem van Oranjeschool, Koningin Emmaschool, Basisschool de Ark, Openbare basisschool de Zonnewijzer, Openbare basisschool Ter Cleef, Dr. H. Bavinckschool en Daaf Geluk School (nog aanvullen) ■ Fietsoverlast: Handhaving op wrak- en weesfietsen: Cronjestraat en Marsmanplein ■ Afval: Transvaalbuurt, Franshalsbuurt en Vondelkwartier, Delftwijk, Vlietweg ■ Jeugd: aanpak overlastlocaties: Teylerplein, Catharina van Rennesplaats, Reinaldapark, Oost Oorkondelaan, Gouwe Weteringkade ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: Jac.
Van Looijstraat (DSK) ■ Parkeeroverlast: Martin Luther Kingschool, Franciscus Xaveriusschool (nog aanvullen) ■ Rijdend verkeer: Prinses Beatrixplein en Amsterdamstraat ■ Afval: Poortstraat en Zuiderpolderstraat ■ Dak -en thuislozen: Extra aandacht voor deze doelgroep bij overlastlocaties Zuid- West (parkeergarage Houtplein) ■ Jeugd: aanpak overlastlocaties: Voortingplantsoen, ’t Landje, Haarlemmerhout en koepeltje Vogelenbos/ Eindehout, Speeltuinen Floragaarde, Klarenhof en Nadorstplein, schoolpleinen Beatrixschool, Blinckert, Focusschool, ZuidWester, Argonauten, parkeergarage Houtplein, Munterslaan fietstunneltje ■ Aanpak overlast en vandalisme bij sportaccommodaties: sportpark Geel-Wit, HFC, Alliance ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak wooncomplex Zijlweg 245 ■ Participeren in wijkaanpak Rozenprieel en nieuw op te stellen wijkcontract Bosch en Vaart ■ Parkeeroverlast bij basisscholen: Hannie Schaft School, Openbare Basisschool de Peppelaer en Openbare basisschol Beatrix ■ Weesfietsen: bij OV locaties: Tempelierstraat en Houtplein ■ Afval: Stephensonstraat, Tempelierstraat en Leidsevaart ■ Jeugd: aanpak overlastlocaties: Molenplaspark, Alexander Flemingstraat, Kadijklaan, Schalkwijk Salieveld, Tennispad ■ Woonoverlast: voortzetting integrale aanpak wooncomplex Rudolf Steiner en Briandlaan. Aansluiten bij preventieve inzet van Pre Wonen t.a.v.
kwetsbare bewoners ■ Participeren in nieuw op te stellen wijkcontract Ruslandstraat e.o. ■ Project ‘’buurtouders’’ als samenwerkingspartner in terugdringen van overlast in de wijk ■ In Schalkwijk wordt het 4-wijkradenoverleg benut om, samen met bewoners, de problemen die spelen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid te bespreken en aan te pakken ■ De Molenplas is een locatie waar, voornamelijk in de zomermaanden, veel wordt gerecreëerd. Dit gaat meer dan eens samen met een cumulatie van overlastvormen ■ Handhaven parkeeroverlast bij basisscholen: O.B.S. de Piramide, Basisschool de Wadden, de Molenwijk Dalton en Basisschool de Meer (nog aanvullen) ■ Afval: Molenwijk, Surinamerweg, Erasmuslaan, winkelcentrum Schalkwijk
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
17
2.4
Jeugd en veiligheid
Overlastgevend en crimineel gedrag door jongeren vormt een bedreiging voor de openbare orde. Voor een succesvolle aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit wordt in de stadsdelen van Haarlem per jongere, per jeugdgroep of per overlastlocatie de gezamenlijke aanpak met de verschillende betrokken partners afgestemd. Hierbij werkt de gemeente nauw samen met diverse partners onder wie de politie, het OM, jongerenwerk en straathoekwerk. De gezamenlijke interventies worden afgestemd op de ernst van het gedrag en de problematiek van de jongere. Het sluitstuk van de aanpak is de inzet van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT). Naast deze algemene aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit werkt de gemeente sinds 2020 samen met de politie en het OM aan een geïntensiveerde aanpak van drugscriminaliteit door jongeren. Naast deze lokale inzet sluit Haarlem aan bij het regionale ondermijningsproject “Dealende Jeugd”. Het doel van beide projecten is om drugscriminaliteit door jongeren in Haarlem verminderen en voorkomen dat een nieuwe generatie jongeren bij drugscriminaliteit betrokken raakt. Onderdeel van de aanpak is een stevigere inzet op repressie en preventie waaronder de inzet van het Preventie Interventie Team.
Uitdagingen 2021 Maatregelen ter preventie van corona Het komende jaar wordt de samenwerking in de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit beïnvloed door drie belangrijke ontwikkelingen. Allereerst hebben de maatregelen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen invloed op de ervaren jeugdoverlast. Locaties voor inloop, de horeca, veel van de plekken waar jongeren te vinden zijn en/of een bijbaantje hebben zijn voor korte of langere tijd gesloten. Het jongerenwerk en straathoekwerk is ingewikkelder geworden nu er langere periodes geen groepen jongeren bij elkaar mogen komen. Tegelijkertijd werken mensen veel meer dan voorheen thuis. We zien dat deze combinatie maakt dat er een toename is van ervaren jeugdoverlast. Tekort aan politiecapaciteit Een tweede belangrijke ontwikkeling is het stijgende capaciteitstekort bij de politie. Dit is een landelijk probleem dat ook in Haarlem voelbaar is. Naast de inzet op de ‘spoed en nu’ en de recherche is de politiecapaciteit om thema’s als jeugd adequaat aan te pakken beperkt. Het gevolg hiervan is vooral zichtbaar als het gaat om preventie en vroegsignalering. Doordat wijkagenten en jeugdagenten meer dan vroeger ook de noodhulp moeten bemannen hebben ze minder tijd om goed in contact te zijn met de wijk en de jongeren.
Dit gaat ten koste van de zichtbaarheid en de informatiepositie van de politie, beiden belangrijke onderdelen van de integrale aanpak jeugd. Ontwikkelingen jeugddomein Binnen het jeugddomein is er sprake van een aantal ontwikkelingen die mogelijk een negatief effect hebben op de aanpak van criminele jongeren: - Er vindt verschuiving van jongerenwerk in Oost en Schalkwijk plaats van DOCK naar Triple Threat en STAD. Hoewel Triple Threat en STAD al goed bekend zijn in deze stadsdelen zal het tijd kosten voordat deze overgang goed is geland in de wijken. - Het aantal inloopvoorzieningen voor jongeren in Haarlem neemt in 2021 af. Dit heeft tot gevolg dat het aantal verwijsplekken waar jongeren die op straat overlast veroorzaken naartoe verwezen kunnen worden afneemt, als ook het aantal plekken waar jongeren gevonden kunnen worden door jongerenwerk, straathoekwerk en CJG. Daarbij neemt hierdoor de diversiteit aan
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
18
-
hangplekken in de stad af; waardoor de verschillende typen jeugdgroepen mogelijk meer met elkaar gaan mengen op straat. De financiële beheersmaatregelen in het jeugddomein hebben tot gevolg dat partijen die specialistische zorg en begeleiding van jongeren met crimineel gedrag kunnen bieden mogelijk minder goed inzetbaar zijn. Het is nog niet bekend wat de impact van deze ontwikkeling in 2021 zal zijn op de doelgroep.
Algemene doelstelling 2021 Het terugdringen van jeugdoverlast en -criminaliteit, het verhogen van het veiligheidsgevoel onder bewoners en ondernemers en het voorkomen dat een nieuwe generatie jongeren overlast veroorzaakt of in de criminaliteit belandt.
Indicator
Bron
Meldingen jeugdoverlast Meldingen jeugdoverlast Schalkwijk Meldingen jeugdoverlast Uitgedeelde gele kaarten Boetes alcohol 18-
Politie
% vaak overlast van jongeren in de buurt % dat vindt dat overlast van jongeren meer aandacht moet krijgen
Omnibusonderzoek
Gemeente
2016
2017
2018
2019
2020*
1368
1292
870
789
1191
493
313
283
202
309
444
505
491
483
825
164
136
91
62
197
48
56
19
21
4
16%
15%
16%
17%
-
20%
20%
17%
16%
-
* bijgewerkt t/m november 2020
Item
Acties 2021
partijen in- en extern
Integrale aanpak jeugd
■ Toepassen Integrale Aanpak in alle wijken ■ Inzet BIT als sluitstuk van de Integrale Aanpak ■ Aanpak individuele jongeren in Integrale Aanpak en het Zorg- en Veiligheidshuis ■ Inzet en samenwerking maatschappelijke partners (o.a. Streetcornerwork, jongerenwerk en Bedrijf en Samenleving
Gemeente Politie Zorg- en Veiligheidshuis Jongerenwerk Streetcornerwork Reclassering
Overlastlocaties
■ Aanhaken bij onderzoek voor uitbreiding van verwijsplekken ■ Aanpakken overlastlocaties bij sportaccommodaties, speeltuinen, schoolpleinen en parkeergarages ■ Inzet van handhaving en politie op hotspots jeugd ■ Inzet Buurtouders Schalkwijk
Gemeente Politie Sportclubs Jongerenwerk Straathoekwerk SportSupport Sportclubs
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
19
Item
Alcohol 18-
Veiligheid in en om scholen (VIOS) Preventie
Acties 2021
partijen in- en extern
■ Onderzoek mogelijkheden uitbreiding Buurtouders in andere stadsdelen Haarlem ■ Inzetten op hotspots jeugd voor controle op alcohol 18en lachgasgebruik ■ Handhavingsacties i.s.m. politie tijdens evenementen ■ Controles van horeca en paracommercie op schenken onder de 18 + project vals ID ■ Uitvoering Actieprogramma Veilig uitgaan ■ Aanhaken bij herijking VIOS-convenant met o.a. aandacht voor invloed van sociale media ■ Start Preventief Interventie Team in Oost en Schalkwijk (2e kwartaal) ■ Alleen jij bepaalt, 5 sportteams t.b.v. ‘risicojongeren’ i.s.m. Haarlem College, Spaarne College en Triple Threat, Onze Gezellen en United Davo ■ Project Said & Lody op Haarlem College, Al Ikhlaas en De Waddenschool.
Inwoners Gemeente Politie Alpha security
Gemeente Scholen
Gebiedsgerichte acties Centrum
Noord
Oost
Zuid- West
■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, Streetcornerwork en STAD en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: Verwulft, Kenaupark, Prinsenhof, Stationsplein, bij parkeergarages, speelterreinen, schoolpleinen en in de buitenring van het Centrum tijdens horecanachten. ■ Handhaving op alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar (ook bij evenementen) ■ Jeugd verwijzen naar Stedelijk Jongerencentrum Flinty’s ■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, Streetcornerwork en STAD en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Handhaving jeugdoverlast Marsmanplein, Planetenlaan, Zaanenpark, Nieuw Guineaplein, Flevoplein ■ Handhaving overlast sportparken (Van der Aart sportpark, Pim Mulier sportpark en Noordersportpark) en basisschoolterreinen (OBS de Cirkel, De Zonnewijzer) ■ Aandacht voor herinrichting van verwijsplekken (Planetenlaan, Nelson Mandelapark en Schoterbos) ■ Jeugd verwijzen naar Delftwijkcity en STAD ■ Uitvoering jongerenwerk door Triple Threat, Streetcornerwork, STAD, Repub en Hattrick en buurtsportwerk door SportSupport.
■ Contact met inwoners en met diverse partners voor aanpak leefbaarheidsproblematiek ■ Aanhaken bij creëren van verwijsplekken ■ Handhaving hotspots jeugd waaronder Catharina van Rennesplaats, Reinaldapark, Oorkondelaan, Teylerplein, Prinses Beatrixplein, sportvelden van DSK ■ Jeugd verwijzen naar Triple Threat, STAD en Hattrick. ■ Uitvoering jongerenwerk door Haarlem Effect, Streetcornerwork en STAD en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Extra handhaving op overlastlocaties: bij parkeergarages, speelterreinen, schoolpleinen en de specifieke locaties: Voortingplantsoen, ’t Landje, Haarlemmerhout en koepeltje Vogelenbos/ Eindehout, Speeltuinen Floragaarde, Klarenhof en Nadorstplein, schoolpleinen
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
20
Gebiedsgerichte acties
Schalkwijk
Beatrixschool, Blinckert, Focusschool, ZuidWester, Argonauten, parkeergarage Houtplein, Munterslaan fietstunneltje ■ Handhaving overlast sportparken (Geel-Wit, HFC en Alliance) ■ Jeugd verwijzen naar jongerencentrum de Tulp, Flintys en STAD. ■ Uitvoering jongerenwerk door Triple Threat, Streetcornerwork, STAD, Hattrick en buurtsportwerk door SportSupport. ■ Intensivering handhaving middengebied Molenwijk; Molenburgpark, Sprielderplein ■ Inzet project ‘’buurtouders’’ in Europawijk, Meerwijk en Molenwijk ■ Extra inzet CJG- coaches en Streetcornerwork ■ Inzet Mentorproject XL door Bedrijf en Samenleving ■ Jeugd verwijzen naar Triple Threat, STAD en Hattrick.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
21
2.5
High Impact Crimes
De term ‘High Impact Crimes’ (HIC) wordt als verzamelnaam gebruikt voor misdrijven die grote impact hebben op het leven en welzijn van slachtoffers en hun omgeving. Tot de HIC-delicten worden gerekend: woninginbraken, straatroven, overvallen, babbeltrucs en overige geweldsdelicten. De woninginbraken en de overvallen laten een dalende trend zien. Naar alle waarschijnlijkheid is het coronavirus de oorzaak van deze daling. Een lichte stijging is zichtbaar in het aantal straatroven. Er is de afgelopen jaren (integraal) veel inzet gepleegd op het terugdringen van het aantal HICdelicten. Desalniettemin blijft constante aandacht en continuering van deze inzet van groot belang. Samen met o.a. politie, OM en woningcorporaties wordt gewerkt aan het terugdringen van de High Impact Crimes d.m.v. repressieve en preventieve maatregelen. Dit gebeurt probleem- en informatiegestuurd in samenwerking met burgers. De ambitie op het gebied van High Impact Crimes is om deze terug te dringen door de inzet van repressieve en preventieve maatregelen. Komend jaar zal de aanpak worden gecontinueerd. Algemene doelstelling 2021 Terugdringen van het aantal High Impact Crimes.
Indicator
Bron
Aantal woninginbraken Aantal overvallen Aantal straatroven Overige geweldsdelicten
Politie
2016 452
2017 467
2018 472
2019 437
2020* 220
12 25 737
13 23 651
17 28 623
16 36 619
12 38 490
* bijgewerkt t/m november 2020
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Plan van aanpak woninginbraken
■ Inzet op meer bewustwording d.m.v. een zomer- en winterwoninginbraakpreventiecampagne ■ Afstemming inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken ■ Inzet tekstkarren ■ Versturen besmettingsbrieven indien aanleiding ■ Samenwerking wijkraden en Whatsappgroepen t.b.v. preventie en signalering verdachte situaties ■ Inzet van ‘’Jij bepaalt!’’. Een preventief sportprogramma voor jongeren met vergroot risico om af te glijden naar de High Impact criminaliteit. ■ Inzet en doorontwikkeling zorgplan overvallen ■ Inzet landelijke preventiecampagne “senioren en veiligheid” gericht op thema’s zoals babbeltrucs en (online) fraude ■De lichte stijging van de straatroven wordt gemonitord. Begin 2021 wordt met de partners afgestemd of en wat voor (extra) inzet nodig is. ■ Persoonsgerichte aanpak (potentiële) HIC-plegers en andere complexe casuïstiek vanuit Zorg- en Veiligheidshuis ■ Preventief sportprogramma ‘’Jij bepaalt!’’
Gemeente Politie OM CCV Zorg- en veiligheidshuis
Overige HIC
Persoonsgerichte aanpak
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
22
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Slachtofferhulp
■ Inzet slachtofferhulp voor slachtoffers van o.a. HIC’s. Slachtofferhulp biedt juridische, praktische en psychosociale ondersteuning. Zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig is.
Gemeente Slachtofferhulp Nederland
Gebiedsgerichte acties Centrum Noord Oost Zuid- West Schalkwijk
■ Er wordt dynamisch wijkgericht ingezet voor wat betreft de woninginbraken. Er wordt ingespeeld op woninginbraakgolven d.m.v. versturen van besmettingsbrieven, inzet tekstkarren en een winter- en zomervoorlichtingscampagne wanneer er meer woninginbraken zijn. ■ Inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken in de verschillende stadsdelen.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
23
Overige strategische thema’s 2.6
Cybercriminaliteit
Cybercriminaliteit wordt als een verzamelnaam gebruikt voor alle delicten waarbij ICT als middel wordt gebruikt om het delict te kunnen plegen. Steeds meer vormen van cybercriminaliteit, zowel op internationaal als op lokaal niveau, raken inwoners en ondernemers in gemeente Haarlem. Denk hierbij aan online fraude, phishing en misbruik bij online bestellingen. Uit de veiligheidsmonitor van 2020 blijkt dat 15% van de Haarlemmers in 2019 slachtoffer is geworden van cybercriminaliteit. In 2019 is gestart met het opzetten van de aanpak cybercriminaliteit. Het uitgangspunt is ondernemers en inwoners het komende jaar weerbaarder te maken tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit. Senioren en de jeugd behoren tot de kwetsbare doelgroepen en krijgen in 2021 extra aandacht. De beveiliging van de interne informatiesystemen van de Gemeente Haarlem vormen een belangrijk onderdeel uit van dit thema. De interne informatiebeveiliging is niet primair belegd bij afdeling Veiligheid en Handhaving, maar er is wel de ambitie hierin samen op te trekken. Algemene doelstelling 2021 Inwoners en ondernemers weerbaarder maken tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit. Item
Acties 2021
Inzicht
■ Continuering onderzoek naar Haarlemse geldezels in samenwerking met de politie ■ Versterken informatiepositie Haarlems slachtofferschap cybercrime ■ Uitrol preventiecampagne aan- en verkoopfraude ■ Inzet landelijke preventiecampagne “senioren en veiligheid” gericht op thema’s zoals babbeltrucs(HIC), vriend-in-noodfraude en helpdeskfraude ■ Integrale aanpak geldezelproject. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van nieuwe aanwas en repressie op jeugdige geldezels die crimineel geld verkregen uit cybercrime witwassen door hun bankrekening uit te lenen. ■ Inzet vanuit RPC op het voorkomen van slachtofferschap bij het MKB ■ Deelname aan het Consortium Cybercrime dat zich richt op het meetbaar maken en ontwikkelen van interventies gericht op cybercriminaliteit ■ Samen optrekken (daar waar mogelijk) in het optimaliseren van de interne bewustwording m.b.t. informatieveiligheid en de risico’s van cybercriminaliteit
Weerbaarheid
Integraal werken
partijen intern/exter n Gemeente Politie OM NH Samen Veilig VNG RPC
Gebiedsgerichte acties n.v.t.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
24
2.7
Veiligheid grote evenementen
Jaarlijks worden in Haarlem verschillende grote evenementen georganiseerd zoals Bevrijdingspop, Haarlem Jazz, de jaarlijkse kermissen en de kerstmarkt. De meeste inwoners van Haarlem genieten van het diverse evenementenaanbod, maar sommigen ondervinden ook overlast. Voor een veilig en goed verloop van evenementen wordt er gewerkt met de Richtlijn Evenementen, die beschrijft hoe alles rond evenementen wordt georganiseerd. In deze richtlijn staat duidelijk beschreven welke afwegingen worden gemaakt ten aanzien van veiligheid van het evenement en de leefbaarheid in de stad. In de richtlijn is alle informatie over evenementenvergunningen gebundeld voor zowel organisatoren als adviserende diensten. Ook inwoners en bezoekers van Haarlem kunnen zich middels deze richtlijn laten informeren over de werkwijze rondom evenementen binnen de gemeente. Naast deze richtlijn is er een nieuw evenementenbeleid opgesteld. Daarnaast vindt bij alle grote evenementen een ‘schouw’ plaats voorafgaand aan het evenement. Het doel van deze schouw is om te controleren of de afgesproken maatregelen en vergunningsvoorwaarden worden nageleefd door de organisatie. Tijdens de grote evenementen is er een adviseur van de gemeente aanwezig om samen met de veiligheidspartners en de organisatie het evenement te monitoren en in voorkomende gevallen snel te kunnen optreden.
Deze adviseur houdt direct contact met de organisator, de politie, de brandweer, de geneeskundige hulpverleningsorganisatie (GHOR), Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en andere diensten. Ten slotte vindt er een evaluatie plaats door de projectgroep grote evenementen (PGE) zodat evt. verbeterpunten het volgende jaar kunnen worden meegenomen. Politie heeft aangegeven dat de inzet van capaciteit tijdens evenementen de komende tijd minder wordt. De politie komt in 2021 met een voorstel om ervoor te zorgen dat evenementen hier zo min mogelijk hinder van ervaren. Corona Het afgelopen jaar konden veel evenementen niet doorgaan. Een klein aantal evenementen is in een aangepaste vorm doorgegaan. Doordat de gevolgen van corona in 2021 nog steeds zichtbaar zullen zijn, is er met de Veiligheidsregio Kennemerland afgesproken dat elk evenement extra aandacht krijgt wat betreft de gezondheidsrisico’s.
Jaarwisseling De viering van de jaarwisseling wordt in de gemeente Haarlem behandeld als een groot evenement. In de Werkgroep Preventie Oud en Nieuw worden de maatregelen besproken die getroffen worden om de risico’s te beperken en een rustige en veilige jaarwisseling zonder grote incidenten te bewerkstelligen. Algemene doelstelling 2021 Het veilig laten verlopen van de grote evenementen in samenwerking met de hulpdiensten en overige partners. Indicator
Bron
Meldingen geluidsoverlast evenementen
Gemeente
2016 49
2017 42
2018 79
2019 27
2020* 1
*t/m november 2020
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
25
Item
Acties 2021
partijen intern/extern
Voorbereiding veilige evenementen itvoering veilige evenementen
■ Multidisciplinaire Projectgroep Grote Evenementen ■ Toepassing Evenementenrichtlijn
Gemeente Politie Brandweer GHOR
■ Schouwen evenemententerrein ■ Veiligheidsoverleggen tijdens evenement
Gebiedsgerichte acties n.v.t.
Actieprogramma Veiligheid & Handhaving Haarlem 2021
26
2.8
Veilig uitgaan
Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de leefbaarheid van een stad: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij en er zijn economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen voordoen zoals geweld, overlast en vernielingen. In de afgelopen jaren is een groot aantal maatregelen en voorzieningen getroffen, waardoor het uitgaansgebied van Haarlem rustiger is geworden. Toch vraagt het veilig en leefbaar houden hiervan de constante aandacht. Belangrijke aandachtspunten zijn: ▪
Geluidsoverlast van horecabedrijven wordt zoveel mogelijk gereduceerd. Regelmatig worden er meldingen gedaan door bewoners van ondervonden geluidsoverlast van horecabedrijven. Volgens het vastgestelde protocol wordt deze overlast aangepakt. Het horecasanctiebeleid biedt de mogelijkheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete.
▪
Herziening Sluitingstijdenbeleid De Koninklijke Horeca Nederland Haarlem (KHN Haarlem) heeft aandacht gevraagd voor vrije sluitingstijden in de horeca. De gemeente wil graag meedenken en meewerken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van uitgaan in Haarlem en inventariseert of de herziening van de openingstijden daarbij een rol kan spelen. Doordat een nieuw sluitingstijdenbeleid invloed kan hebben op de mate van overlast, wordt er gezocht naar een vorm dat wenselijk/acceptabel is voor zowel ondernemers en uitgaanders als voor omwonenden De door de raad aangenomen motie over dit onderwerp (24 uur post corona) wordt betrokken bij de uitwerking.
▪
Instellen klankbordgroep Veilig Uitgaan De huidige werkgroep Veilig Uitgaan, waarin de horeca en veiligheidspartners zijn vertegenwoordigd, zal worden gebruikt om dit proces integraal op te pakken. Daarnaast zal er een klankbordgroep Veilig Uitgaan worden ingesteld, waarin, naast de werkgroep veilig uitgaan, ook deelnemers van de wijkraden van het centrum worden betrokken. Deze klankbordgroep zal eens in de drie maanden bijeenkomen.