20201112507 Transcript raadsvergadering d.d. 17 februari 2021
Tekst van het document
TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 17 februari 2021
1.
Opening en mededelingen De voorzitter: Is er nog iemand die zijn microfoon heeft openstaan, thuis? Corine Eckhard. Ja? Oké. Mevrouw Eckhard: Nee. Ik ben er, maar ik heb hem niet openstaan. De voorzitter: Nou, ik heb geen idee. Maar in ieder geval, ik wil iedereen welkom heten, ook de luisteraars thuis bij deze extra vergadering van de gemeenteraad van Haarlem. Laat ik even beginnen gewoon met de huishoudelijke mededelingen. We hebben bericht van verhindering doorgekregen van Sander van den Raadt van Trots, van Jeroen Boer van de VVD. Klopt dat? Zijn er eventueel nog andere mensen die niet aanwezig zijn? Nee, hè? Dan heb ik ook begrepen dat Ienke Verhoeff, de fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid weer in ons midden is en ik wil haar hartelijk welkom heten. Fijn dat je er weer bent, Ienke. De regels van deze digitale vergadering, ja, die moeten ongeveer wel duidelijk zijn. Interrupties dat kan niet zomaar, dat moet via de chat en u typt dat interruptie in, stemverklaring, punt van orde, nou u weet het wel. Dat hoef ik niet allemaal te vertellen. U moet vooral de chat niet gebruiken voor andere dingen, lollige dingen, want iedereen kan het meelezen en dat willen we niet hebben. Voor deze vergadering is een spreektijdenregeling van toepassing en u heeft te tijden doorgekregen. Ik wil u er toch wel strikt aan proberen te houden.
Het is de bedoeling dat wij in ieder geval tot acht uur vergaderen en dat het dan klaar is, want daarna is er weer een andere bijeenkomst. Dus houdt u zich aan dit dringende verzoeken. Dat geldt ook voor het college. Een mededeling en misschien wil burgemeester Wienen er nog iets van zeggen: om vijf uur is aan hem een petitie met ongeveer 12-1100 handtekeningen aangeboden door betogers op de Grote Markt die betoogden voor vrouwenrechten en tegen de intimidatie bij de abortuskliniek Bloemenhoeve-Beahuis en dat is uiteindelijk ook het onderwerp waar deze extra vergadering over gaat. Ja, mijnheer Wienen, u wilt even reageren? Ik zie uw handje. Burgemeester Wienen: Ja, dat klopt. Dat is wat ik had willen zeggen, maar dank voorzitter, want u hebt de mededeling gedaan. Er was een demonstratie en er zijn handtekeningen zo’n 1150 aangeboden met het verzoek om afstand te hanteren bij de kliniek. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar het vaststellen van de aanwezigen aan deze vergadering. Dat gaat zo als volgt: ik noem ter controle de namen van de raadsleden in alfabetische volgorde van de presentielijst. Dan moet u zichtbaar en hoorbaar zijn, omdat wij uw identiteit kunnen vaststellen. Dat betekent als u denkt dat u aan de beurt bent vast uw camera en microfoon aanzetten en als ik dan uw naam noem, dan moet u een paar woorden spreken, bijvoorbeeld: dank u wel, voorzitter.
Present. Nou, u maakt er maar wat van. In ieder geval betekent u moet een paar woorden zeggen, anders zien we u niet in beeld. Ik ga gelijk van start en we beginnen natuurlijk bij de a. Dat is mijnheer Amand. Mijnheer Amand, bent u aanwezig? Ik zie Jacques niet. Mijnheer Amand is voorlopig … Nou, ik ga naar de volgende. Dat meldt zich vanzelf wel als het zover is. Mijnheer Aynan. Jouw Haarlem. Bent u aanwezig? Nou, volgens mij gaat er iets mis. De volgende: mijnheer Blokpoel, VVD. Bent u er wel? De heer Blokpoel: Ja zeker, mevrouw de voorzitter. Er gaat helemaal niks mis. We zijn gewoon present vanuit Haarlem. Dank u wel.
1
De voorzitter: IK heb gezien. Mijnheer Boer is er dus niet. Mevrouw Çimen van D66? Mevrouw Çimen: Ja goedenavond, voorzitter. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Mijnheer Van den Doel, GroenLinks? De heer Van den Doel: Ja, dank u wel, voorzitter. Ook ik ben aanwezig, zoals u nu gaat zien. De voorzitter: Ja, gezellig. Dank u wel. De heer Dreijer van het CDA? De heer Dreijer: Ja dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ja, prima. De heer Dreijer: De heer Dreijer is er ook. De voorzitter: Mijnheer Drost van GroenLinks? De heer Drost: Ja goedenavond, voorzitter. Ik ben ook aanwezig in de vergadering. De voorzitter: Mooi zo. Mevrouw Eckhard, SP? Mevrouw Eckhard: Ja, mevrouw Eckhard is ook aanwezig. De voorzitter: Ik heb u gezien. Mijnheer El Aichi van CDA? De heer El Aichi: Ja, goedenavond allemaal. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Wij horen u. Mijnheer De Groot, D66? De heer De Groot: Ja dag, voorzitter van Zetten. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Mooi zo. Mijnheer Gün? Ik zie u al. De heer Gün: Goedenavond, voorzitter en collega’s en luisteraars. De heer Gün is aanwezig. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Goedenavond, voorzitter. De heer Hulster van Actiepartij is ook aanwezig zoals dat nu als het goed is te zien is. Klopt dat? De voorzitter: Ja, we zien u.
Mijnheer Van Kessel, VVD? De heer Van Kessel: Ja dank u wel, voorzitter. Hartelijk dank voor dit welkom in de vergadering. Heeft u mij inmiddels gezien? De voorzitter: Natuurlijk. Welkom ook. De heer Klaver? De heer Klaver: Ja, voorzitter.
2
De voorzitter: Van het CDA. De heer Klaver: Ik ben aanwezig. Kunt u mij horen? De voorzitter: Ik kan u ook horen. De heer Klaver: Allemaal een goede vergadering gewenst. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klazes van het GroenLinks. Mevrouw Klazes: Van het GroenLinks. Goedenavond. De voorzitter; Van het GroenLinks. U bent er, ik zie u. Mevrouw Klazes: Het GroenLinks gebeuren is ook aanwezig. Dank u wel. De voorzitter: Heel goed. Dank u wel. Mevrouw Kok van de Ouderen Partij Haarlem, OPHaarlem. Mevrouw Kok: Goedenavond, voorzitter. Dank u voor het woord. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Goed zo. Mijnheer Van Leeuwen, D66? De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter. Goedenavond. Ook de heer Van Leeuwen van D66 is aanwezig. De voorzitter: Fijn. Mevrouw Leitner, ook D66. Mevrouw Leitner: Goedenavond, voorzitter. Ik ben er. De voorzitter: Mooi zo. Mijnheer Oomkes van de Partij van de Arbeid. De heer Oomkes: Goedenavond voorzitter. Vanuit het mooie Bakernes. Aanwezig. De voorzitter: Fijn. Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek van GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Bedankt, voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Mevrouw Otten, Liberaal Haarlem. Mevrouw Otten: Goedenavond, voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: En dan mevrouw Özogul van SP. Mevrouw Özogul-Özen: Goedemiddag. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Fijn, dank u wel. Mevrouw De Raadt, CDA.
Mevrouw De Raadt: Ja goedenavond, voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Mijnheer Rutten, VVD.
3
De heer Rutten: Goedenavond, voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Goed zo. De heer Rutten: Heb ik lang genoeg gepraat? De voorzitter: Ik zie u. De heer Rutten: Dag. De voorzitter: Mevrouw Schneiders van GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Ja. Goedenavond, voorzitter. Ik ben er inderdaad van GroenLinks. De voorzitter: Oké. Mijnheer Sepers. Mijnheer Sepers, Partij van de Arbeid? De heer Sepers: Ja. Goedenavond … De voorzitter: U bent aanwezig. De heer Sepers: Mevrouw de voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja. Mevrouw Van der Sluis, GroenLinks. Mevrouw Van der Sluis: Goedenavond, voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Mijnheer Smit van de OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel, mevrouw de voorzitter voor het correct uitspreken van onze partijnaam. Heeft u me al gezien? De voorzitter: Nu was ie goed, ja. Mevrouw Steyger van GroenLinks. Mevrouw Steyger: Goedenavond, voorzitter. Goedenavond, collega’s. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Goedenavond, voorzitter. Ik ben er ook. De voorzitter: Mooi zo. Mijnheer Visser, ChristenUnie? De heer Visser: Goedenavond, voorzitter. Ik ben ook aanwezig. Kunt u mij zien? De voorzitter: Ja. Mijnheer Wiedemeijer, Partij van de Arbeid. De heer Wiedemeijer: Aanwezig namens het PvdA. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mooi zo. Mevrouw Van der Windt, D66?
4
Mevrouw Van der Windt: Goedenavond en bedankt, voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Mevrouw Wisse, Partij van de Arbeid. Mevrouw Wisse: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: De heer Yerden, ook Partij van de Arbeid. De heer Yerden: Goedenavond, voorzitter. Goedenavond, allemaal. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: De heer Zohri, GroenLinks. De heer Zohri: Ja. Goedenavond, voorzitter. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Oké. Dan ga ik nog even terug naar mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. Bent u er? De heer Aynan: Voorzitter? De voorzitter: Ja, ik hoor uw stem. De heer Aynan: Ziet u mij ook? De voorzitter: Nee, misschien nog een paar woordjes spreken? De heer Aynan: Goedenavond, collega’s. Goedenavond, Haarlemmers. Goedenavond, allemaal. De voorzitter: Ja. Ja, u bent in beeld. De heer Aynan: Jouw Haarlem is aanwezig. De voorzitter: Nu nog mijnheer Amand, Trots. Oh, die is nog bezig. We beginnen gewoon zonder mijnheer Amand, zit niks anders op. 2.
Vaststellen van de agenda De voorzitter: Ja, we gaan de agenda vervolgens vaststellen als nu iedereen klaar zit. Er is een … Ik neem aan dat hij niet gewijzigd wordt en dat we hem zo gaan behandelen.
3.
Bekrachtigen/opheffen geheimhouding De voorzitter: We hebben ook nog bekrachtigen of het opheffen geheimhouding. Ter bekrachtiging ligt voor ons de cv’s van de te benoemen leden van de commissie voor Bezwaarschriften en de daarbij horende overzicht van hun vergoedingen. Heeft iemand bezwaar tegen geheimhouding? Ja, de vergoedingen toch? Ja, de taxatie. Oh, dat is één en er is er daarna nog een, die wil ik nu ook wel noemen, dat is de taxatierapport en de verkooppapieren van een woning aan de Rijkstraatweg. Iemand bezwaar tegen de geheimhouding? Nee? Dan gaan we dat zo vaststellen.
5
4.
Demonstraties Bloemenhovekliniek: de ambtelijke en bestuurlijke procesgang, de informatieverstrekking door de burgemeester aan de raad, de gekozen juridische oplossing De voorzitter: Nu het punt waarvoor we hier vanavond bijeen zijn. Dat is de demonstraties bij de Bloemenhovekliniek: de ambtelijke en bestuurlijke procesgang, de informatieverstrekking door de burgemeester aan de raad en de gekozen juridische oplossing. Er is een oproep gedaan door enkele fracties in deze gemeenteraad voor het houden van een extra vergadering over dit onderwerp. De heer Aynan: Voorzitter? De voorzitter: Hoor ik iemand wat zeggen? Nee. De heer Aynan: Ja, dat is de heer Aynan van Jouw Haarlem. De voorzitter: Ben ik iets vergeten? De heer Aynan: Moesten we niet een commissielid benoemen? De voorzitter: Misschien is dat morgen? Dat is morgen, mijnheer Aynan. Dat gaat natuurlijk allemaal prima, ook zonder u. Ja sorry, maar … De fracties die om deze extra vergadering hebben gevraagd dat zijn de Actiepartij, de VVD, de SP, van de VVD drie leden in plaats van vier, de SP nogmaals, Jouw Haarlem, Liberaal Haarlem, OPHaarlem, Trots Haarlem en Hart voor Haarlem. De Actiepartij heeft het voortouw genomen en ik wil dan ook de Actiepartij als eerste het woord gegeven. Vervolgens de oppositiepartijen die aan dit verzoek hebben meegewerkt en daarna de coalitie en dan gaan we zien hoe de vergadering zich ontrolt.
Eerste termijn is u voor de Actiepartij. Gaat uw gang, mijnheer Hulster. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Vanavond praten we over de demonstraties bij de Beahuis en Bloemenhovekliniek. Dit gaat over de afweging tussen het recht om te kunnen demonstreren, het recht om ongestoord een medische ingreep te ondergaan en het recht van de ongeboren vrucht, volgens sommige, maar daarover later. Voor ons gaat het vooral over de relatie tussen de burgemeester en de raad. Daarvoor moeten we even terug in de tijd: raadsleden lazen in het Haarlems Dagblad dat er problemen waren met de nieuwe groep demonstranten bij de Beahuis en Bloemenhovekliniek. We kwamen erachter dat er twee brieven waren geschreven aan de burgemeester over de ongeregeldheden bij deze demonstraties door de directeur van de instelling. Deze brieven waren niet ter info aan de raad gestuurd; raadsleden hebben deze brieven opgevraagd en pas na herhaaldelijk vragen gekregen. Voordat die brieven werden vrijgegeven, werden in het vragenuur vragen gesteld door verschillende raadsleden. De burgemeester zei niet van de ongeregeldheden op de hoogte te zijn en onderzoek uit te zullen voeren. Later bleek dat dit onderzoek al was gedaan en dat daarbij ongeregeldheden waren geconstateerd. De burgemeester onthield de raad meer dan anderhalve maand van deze gevraagde informatie.
Ik hoor daar graag een reflectie op: hoe kijkt de burgemeester terug op het niet en onjuist informeren van de raad? Vervolgens diende de raad een motie in om de vrouwen die voor een abortus naar de kliniek gaan beter te beschermen tegen de opdringerige en intimiderende demonstranten. De burgemeester voerde aan dat hij geen juridische grondslag had om de demonstranten op afstand van de kliniek te laten demonstreren zoals gevraagd door de raad. Ook zei hij een eigenstandige rol in de verdediging van het demonstratierecht te hebben. Vervolgens kwam er een brief met vier demonstratievakken. Deze oplossing leek vooral recht te doen aan de belangen van de demonstranten om de vrouwen over te halen om af te zien van de abortus. De maandelijkse demonstraties kwamen. De burgemeester schreef in een brief dat er slechts één persoon kwam die ook maar één dag zou komen, maar
6
dat bleek niet het geval. Drie dagen lang stonden er meerdere pro-life demonstranten. Hoe kan het dat de burgemeester niet op de hoogte was? Daar graag een reactie op. Ook kwam er een tegendemonstratie; deze demonstranten werden in het vak voor de achteringang van de kliniek gezet, tussen de ingang en de pro-life demonstranten. De demonstranten merkten dat dit vak geheel tegen hun wens indrong op de persoonlijke levenssfeer van de bezoekers. De toezichthouders van de gemeente Heemstede kwamen langs om het vak te verplaatsen waarmee duidelijk werd dat de gevraagde afstemming met onze buurgemeente Heemstede niet was opgevolgd. Waarom had het overleg met de burgemeester van Heemstede nog niet plaatsgevonden? Graag een reactie. Na deze demonstraties kwam de burgemeester met een nieuwe brief; daarin kwam slechts één demonstratievak op 25 meter afstand van de achteringang van de kliniek. Eventuele tegendemonstranten mogen tussen dit vak en de ingang gaan staan. Nu blijkt er dus ineens wel een juridische grondslag om de demonstranten op afstand te zetten. Hoe verklaart de burgemeester dat er nu wel een juridische grondslag en dat vooral in relatie tot de uitlatingen dat die grondslag er niet zou zijn? Graag een reactie. Sommige zullen zeggen: eind goed, al goed.
Wij zien echter een burgemeester die de raad niet informeert, het oplossen van de situatie traineert en niet in controle is. Dit terwijl de burgemeester hier een eigenstandige rol heeft en bij uitstek in de gelegenheid is om dit probleem op te lossen. De nu voorliggende oplossing is wat ons betreft nog altijd ingegeven door het verlangen om de zogenaamde demonstranten zo goed mogelijk te faciliteren in hun verlangen om bezoekers intimiderend en onder valse voorwendselen over te halen om af te zien van een abortus. De burgemeester stelt tegendemonstranten in staat hun mening te geven bij de kliniek, hoe sympathiek ook, wij vinden dit volstrekt onwenselijk. Wij zien het gegeven dat Haarlemse burgers vinden dat ze moeten gaan demonstreren een rechtstreeks gevolg van de nalatigheid van de burgemeester om het probleem afdoende op te lossen. Hoe ziet de burgemeester zijn rol in de ontstane maatschappelijke verontwaardiging over het gevoerde demonstratiebeleid bij de kliniek, zoals te zien in de 1200 handtekeningen die net zijn overhandigd? Graag een reactie. In de brieven wordt gesteld dat andere gemeenten een grotere bufferzone hanteren, maar dat dat afhangt van de lokale omstandigheden. Dat argument slaat als een boemerang terug op deze situatie; hier is 25 meter juist niet geschikt als bufferzone.
Hoe verklaart de burgemeester dat 25 meter op deze locatie wel een goede oplossing zou zijn om de bezoekers, bewoners en medewerkers te beschermen tegen verstoring van de openbare orde zoals intimidatie en inbreuk op de persoonlijke levenssfeer? Tenslotte nog iets over het recht van de ongeborene. Wij zijn ervan overtuigd dat dat recht en de kansen voor het ongeboren kind het meest gediend zijn als vrouwen in alle vrijheid kunnen kiezen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog één minuut en er is een interruptie van mijnheer Drost van GroenLinks. Mijnheer Drost, gaat uw gang. De heer Drost: Ja, dank u, voorzitter. Mijnheer Hulster, u geeft aan dat u niet tevreden bent met de laatste oplossing; dat vak op 25 meter afstand. Dat verbaast me eerlijk gezegd wel een beetje, want kijk in de motie van 17 december staat duidelijk: net zoals die bufferzone van 25 meter in Heemstede en daarbij heeft u ook op 14 januari in de commissie Bestuur heeft uw schaduwraadslid aangegeven: zorg nou dat het 25 meter is, zorg nou … Want dat is een goed evenwicht tussen de verschillende grondrechten. Hoe komt dat verschil? Hoe komt het opeens dat u nu zegt: nee, wat ik eerst zei en in de motie zei dat vinden we nu niet meer oké? De voorzitter: Mijnheer Hulster, gaat uw gang. De heer Hulster: Dank u wel, mijnheer Drost. Dat is heel eenvoudig.
Dat komt omdat wij daar zijn wezen kijken en we hebben gezien hoe het werkt met de demonstraties en zoals ook in de laatste brief van de
7
burgemeester te lezen is: je moet echt ter plekke kijken wat de goede afstand is. Wat ons betreft is de 25 meter waar nu voor gekozen is dat nog steeds niet, dus dat is mijn antwoord. De voorzitter: Oké. Dat antwoord lijkt me duidelijk. U heeft nog 45 seconden. Zo tevreden? De heer Drost: Ja, nee. Dat helpt mijn beeld ook wel. Dus het is voor u ook wel enigszins voortschrijdend inzicht op dit dossier. Dus u bent gaan kijken, u bent er geweest, u heeft die demonstraties gezien. Op basis daarvan zegt u nu ook: nou ja, die 25 meter misschien is dat nog te dichtbij. De heer Hulster: Ja, klopt. Ik denk dat de motie ook zo uitgelegd zou moeten worden: we willen dat er een goede bescherming is van de bezoekers en de bewoners en de vrouwen, en dat is deze oplossing nog niet. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik wil vervolgens het woord geven aan de grootste oppositiepartij, de VVD. Mijnheer van Kessel, u voert het woord. Gaat uw gang. De heer van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Bij zwanger zijn denken we al snel aan de mooie beelden van dikke buiken, het schilderen van een kinderkamer of over the top babyshowers, maar er is niet altijd sprake van blijde verwachting. Zwangerschap kan onverwacht zijn of ongewenst en in dat geval staan vrouwen voor een emotionele persoonlijke beslissing, een beslissing die ze veilig en op het gemak horen te kunnen nemen.
Toch meent de Duitse stichting Donum Domini dat zij in Haarlem de ongestoorde toegang van vrouwen tot medische zorg mogen doorkruisen. Met een beroep op het demonstratierecht vindt er intimidatie, achtervolging en belaging plaats. Het demonstratierecht is in Nederland een groot goed, maar dat betekent niet dat je anderen mag intimideren of lastigvallen. De VVD vindt dat de vrouwen en medewerkers van de kliniek onze bescherming verdienen. Bij het zoeken naar de balans lijkt de burgemeester vanuit een andere wereld te redeneren: de juridische werkelijkheid van het demonstratierecht. Tot op heden ziet de VVD wel een beeld van een burgemeester die staat voor dat demonstratierecht, maar grote moeite heeft om zijn empathie voor de vrouwen bij de abortuskliniek te tonen. Zo vroeg de gemeenteraad bij motie aan de burgemeester om een bufferzone in te stellen; zo hebben de vrouwen ongestoorde toegang tot de kliniek. Wat schetst onze verbazing? De burgemeester faciliteert deze intimiderende figuren met een keuzemenu van vier demonstratievakken. Zegt u het maar: wilt u op 30 meter van de ingang, of 25 meter? Of 20 meter van de ingang? Of misschien op 10 meter van de ingang Haarlemse vrouwen lastigvallen? Viel Spaß en grüß Gott. Er moest een tweede bespreking aan te pas komen waarna de burgemeester het contact zocht met andere gemeenten.
We weten nu dat in Arnhem een bufferzone van twee voetbalvelden is aangebracht en in Heemstede ligt al een halfjaar een bufferzone. Eén vraag: op welke datum heeft de burgemeester contact gezocht met de burgemeester van Heemstede om tot een eenduidige aanpak te komen? Was dat al vorig jaar of is dat pas dit jaar geweest? Dan kom ik bij de demonstratie eind januari. Daar vindt dan een gewenste inperking van de betogers plaats, echter ik lees in de stukken dat de tegendemonstratie de aanleiding was om een nieuwe afweging te maken over de demonstratievakken. Het lijkt erop dat de veiligheid van de betogers de onderliggende reden was en niet het beschermen van de vrouwen. Dan eindelijk op 8 februari lezen we dat u voornemens bent om de voorschriften voor de demonstraties in de Bloemenhovekliniek aan te passen zodat de bezoekers van de kliniek niet meer op hinderlijke wijze aangesproken kunnen worden of gevolgd. Halleluja, fijn dat de burgemeester ook weer onder de mensen is. De kliniek heeft aangegeven te kunnen leven met de vaste demonstratieplek. Dat vinden wij ook belangrijk. Als afsluitende vraag zou ik de burgemeester willen vragen om terug te kijken op dit moeizame proces en aan te geven wat u in het vervolg anders zou doen. Dank u wel, voorzitter.
8
De voorzitter: Dank, mijnheer van Kessel. Mijnheer Smit van de OPHaarlem, gaat uw gang. Uw microfoon staat nog uit. Mijnheer Smit, wij horen u niet. De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, hoort u me nu? De voorzitter: Prima, gaat uw gang. De heer Smit: Dank u. Geachte burgemeester, de directie van het Beahuis en de Bloemenhovekliniek heeft herhaald om bescherming van de kliniek bij u gevraagd. De vrouwen die daar komen zijn vaak in nood. Donum Domini gebruik het woord demonstreren en eist daarmee een grondrecht op, niet om te demonstreren, maar om een directe confrontatie met de vrouwen in nood aan te gaan. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport schrijft in reactie op Kamervragen op 13 mei 2020 het onwenselijk te vinden als vrouwen die op het punt staan een abortuskliniek te bezoeken hinder ondervinden van de demonstranten. Ook de rechter heeft dit aspect al in juli 2020 meegenomen in de toetsing van de 25 metergrens die de gemeente Heemstede heeft vastgesteld. Uit de analyse van de uitspraak citeren wij en dat doen we ook voor de Haarlemmers die meeluisteren: beslissend voor de rechter is dat de stichting zich het aanspreken van individuele bezoeksters van de kliniek ten doel heeft gesteld. Dat gedrag valt, althans volgens de rechter, niet onder de reikwijdte van de betogingsvrijheid.
Met verwijzing naar een uitspraak van de afdeling bestuursrechtsspraak van de Raad van State overweegt de rechter dat het volgens de wetsgeschiedenis bij een betoging moet gaan om het uitdragen van gemeenschappelijk beleefde gedachten en wensen op politiek of maatschappelijk gebied. Volgens de voorzieningenrechter volgt hieruit dat het aankaarten van de individuele zaak bij een individueel persoon niet de bescherming van dit grondwetartikel toekomst. Sterker nog het levert een wanordelijkheid op die een beperking rechtvaardigt, omdat het de bezoeksters onevenredig hindert in hun vrijheid en in het bijzonder in het ongestoord gebruik maken van hun rechten uit de Wet afbreking zwangerschap, aldus de rechter. Na juli 2020 is deze uitspraak van de rechter door juristen van meerdere kanten belicht en valide bevonden. Toch bewandelt u vanaf het afgelopen najaar een eigen weg en gaat u naar het ons lijkt ter bescherming van de demonstranten van Donum Domini voorbij aan de uitspraak van de rechter die aan de Haarlemse kant van de kliniek direct te implementeren was en ook aan de opmerking van de minister. Er lijkt een persoonlijke opdracht die belangrijker is dan het verdedigen van Artikel 10 van de Grondwet, namelijk het wezenlijk vormgeven aan het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssferen.
U heeft ons niet of niet tijdig geïnformeerd aangaande de smeekbede van de kliniek, naar het ons lijkt om de maximale ruimte, de positie van Donum Domini te blijven borgen ook toen er naar de correspondentie werd gevraagd. Er lijkt voor u maar één belang te zijn en dat is de correcte uitvoering c.q. bescherming van het grondrecht om te demonstreren of, zoals wij het vinden, het recht om lastig te vallen tegen individuen die de wet niet gemaakt hebben. U lijkt daarvoor alle marges gezocht te hebben om Donum Domini de maximale ruimte daarbinnen te blijven verschaffen wat de rechter en de minister ook eerder gesteld mogen hebben. Wat OPHaarlem ook heel zorgelijk vindt, is dat de rol van u als burgervader in het hele traject niet zichtbaar is geweest. Tot heden heeft OPHaarlem er op geen enkele wijze werkelijke empathie van u ervaren voor de bezoekende vrouwen. Als 91% van de Haarlemmers op 23 januari uw aanpak van de problematiek bij de kliniek niet waardeert, dan zou je gehoopt hebben op een koerswijziging, maar u bleef volharden dan wel verder onderzoek plegen. OPHaarlem betreurt dat samen met 91% van de Haarlemmers. Kun je met alleen dossierbeheer de burgervader zijn van Haarlem? OPHaarlem betwijfelt dat ten zeerste. Uw zakelijkheid en uw strikte en onwrikbare eigensturing schijnen te weinig ruimte te geven voor herkenbare empathie.
Woorden in brieven die in de praktijk geen betekenis krijgen, vinden wij niet het tonen van empathie. U lijkt de klassieke rol van regent te vervullen die de stad bestuurt en niet de rol van burgervader. Haarlem is van oudsher een open stad waar mensen in nood naartoe konden en moeten kunnen blijven komen en dat wil OPHaarlem echt zo houden.
9
De voorzitter: Mijnheer Smit, ik zie een interruptie. Van mijn Drost, klopt dat? Of zit ik verkeerd te kijken? Nee? Ik geloof het niet. Gaat u dan maar verder. Sorry. De heer Drost: Nee, die was oud. Nee. De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, ik ga door. Kan er gelet op de uitspraak van de rechter … Zijn de vragen die we hebben. Kan er gelet op de uitspraak van de rechter en de opmerking van de minister in de Tweede Kamer een hoger belang zijn dan het belang van vrouwen in nood? Vraag 2: hoe erg was het geweest als u de voorzieningenrechter had gevolgd in de constatering dat het aanspreken van individuele bezoekers van de kliniek niet onder de reikwijdte van de betogingsvrijheid valt? Vraag 3: vindt u de uitspraak van de voorzieningenrechter ruim zes maanden nadien nog steeds discutabel? De volgende vraag: hoe relevant was het en is het om de uitspraak van de voorzieningenrechter discutabel te vinden? De laatste vraag: vindt u het nog steeds acceptabel in weerwil van de voorzieningenrechter om het gedrag c.q. het optreden van Domus Domini … Donum Domini, sorry, en sympathisanten demonstreren te noemen? OPHaarlem wacht uw antwoorden af. Dank u, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smit. Vervolgens wil ik het woord geven aan de SP. Mevrouw Eckhard, u doet het woord, hè? Mevrouw Eckhard: Ja, ik doe het woord. De voorzitter: Gaat uw gang.
Mevrouw Eckhard: Dank u wel, voorzitter. In eerdere vergaderingen heb ik niet onder stoelen of banken gestoken dat de SP het kwalijk vindt hoe de burgemeester zich heeft opgesteld in de kwestie van de abortuskliniekbetogers. Daarin is niets verandert. We hebben een burgemeester die dingen tegen de uitdrukkelijke wil van de raad anders aanpakt onder de mom dat hij hierin zijn eigen beleidsvrijheid heeft. Als mensen vonden dat ik emotioneel reageerde, dan kan ik ze alleen maar gelijk geven, want dit is een emotioneel onderwerp en het klopt niet als we het lastig vallen van vrouwen op weg naar een abortus afdoen als een puur zakelijk onderwerp of een politiek onderwerp. Dit, geachte voorzitter, gaat over mensenrechten. Over het recht van vrouwen om zelf te beslissen over hun eigen lijf, niet meer en niet minder. Vandaag staat er een ingezonden brief het Haarlems Dagblad van iemand die de vinger op de zere wonden legt. Dit gedrag van demonstrerende mensen heeft niets te maken met de vrijheid van meningsuiting. Dit gedrag is een vorm van stalken die bestraft zou moeten worden, aldus de schrijver Han van Spanje. Terecht. Terwijl demonstreren kan op elke andere plaats, is dit de enige plek waar deze vrouwen terechtkunnen. Vrouwen met elk hun eigen verhaal en hun eigen drama.
Niemand kiest zomaar voor abortus en deze vrouwen verdienen het om gesteund te worden en beschermd te worden door de burgemeester en door de raad. Daar zie ik nu veel te weinig van terug. Onze burgemeester faciliteert deze fundamentalisten van de pro-life beweging en onze coalitiepartijen houden hun mond. Onbegrijpelijk. Zoals stalken niets te maken heeft met de vrijheid van meningsuiting, zo heeft het meestemmen met de coalitie niets te maken met het uit de wind houden van de burgemeester, maar het heeft alles te maken met het miskennen van de rechten van vrouwen. Dus beste leden van de gemeenteraad en dan kijk ik ook speciaal naar de vrouwen in de raad, beste leden van de gemeenteraad, spreek je uit als de burgervader niet doet wat we hem hebben opgedragen en steun en bescherm de vrouwen die deze kliniek bezoeken. Dank u, voorzitter.
10
De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij was het uw maidenspeech. Heb ik het goed, mevrouw Eckhard? Dit was de eerste keer in de raad. U mocht ook niet geïnterrumpeerd worden en ik vond dat u het heel goed deed. Mijn complimenten namens iedereen, neem ik aan. Mevrouw Eckhard: Dank u wel, voorzitter. Dat is heel aardig. De voorzitter: Ja, leuk. Vervolgens wil ik het woord geven aan mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. Gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. In deze hele kwestie is er maar één belanghebbende en dat zijn de vrouwen die de Bloemenhovekliniek bezoeken. Zij hebben het wettelijk recht om hun zwangerschap af te breken als ze dat willen. Daar gaat alleen de vrouw over en niemand anders. Als je al die moeilijke keuze hebt gemaakt dan wil je niet geconfronteerd worden met extremisten die vinden dat je als vrouw die keuze eigenlijk niet hoort te hebben. Voorzitter, laat ik heel duidelijk zijn. Jouw Haarlem is er glashelder in: intimideren heeft niets, maar dan ook niets te maken met demonstreren en dat vindt de rechter gelukkig ook, want die heeft bepaald dat het hinderlijk aanspreken van de bezoeksters van de kliniek niets te maken heeft met het grondwettelijk recht op demonstreren.
Daarom vindt de rechter ook dat er beperkingen opgelegd mogen worden zoals bijvoorbeeld een bufferzone zodat de vrouwen ongehinderd gebruik van hun recht kunnen maken in plaats van geïntimideerd en gedemoniseerd te worden door die extremisten. Arnhem heeft ook heel duidelijk om die reden voor een bufferzone gekozen van, let op, voorzitter, 170 meter en niet zoals wij hier, of zoals onze burgemeester heeft gedaan, kiezen voor een demonstratievak op 25 meter afstand waar de vrouwen en de medewerkers, maar ook de bewoners, omwonenden, gewoon nog steeds last hebben van die zogenaamde demonstranten. Voorzitter. onze plaatselijke situatie met een smalle toegangsweg vraagt om meer afstand zodat de cliënten die de kliniek bezoeken niet langs die zogenaamde demonstranten hoeven. Daarom vragen wij, u heeft de motie allemaal ontvangen, samen met Hart voor Haarlem, OPHaarlem, Liberaal Haarlem, de Actiepartij en de SP om een ferme bufferzone. Daar hebben de inspreeksters vorige week ook aan gerefereerd, zij willen dat er echt gewoon veel meer meters tussen de demonstranten en de kliniek komt en dat wordt vandaag ook ondersteund met de petitie van 1200 medeondertekenaars. Dat zou u genoeg moeten zeggen. Steun daarom onze motie. Die vrouwen hebben het recht om met rust gelaten te worden. Dank u wel. De voorzitter: Een interruptie van mijnheer Drost van GroenLinks. Gaat uw gang.
De heer Drost: Ja, mijnheer Aynan, bent u het met GroenLinks eens dat de Artikel 10 van de grondwet, de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, dat of het nou 1 meter van de kliniek is, 10 meter, 25, 100 of wel 150 meter dat die altijd geldt? U moet het toch met mij eens zijn dat intimidatie van vrouwen gewoon altijd niet oké is? Dat verbaast me een beetje van uw motie en ik mag toch hopen dat u dat niet bedoeld, want ook in uw verhaal geeft u aan: die demonstranten zijn alleen maar aan het intimideren en alleen maar vrouwen aan het lastigvallen. Ik mag toch hopen dat of het nou 150 meter afstand is of welke afstand dan ook, dat 150 meter dat het niet oké is. Want dat is eigenlijk wat u zegt hè: binnen 150 meter van die kliniek niet intimideren, maar daarna daar mogen die intimidaties wel plaatsvinden. De voorzitter: Ik denk dat uw vraag wel duidelijk is. De heer Drost: ‘…’ wat u bedoelt. De voorzitter: Mijnheer Aynan.
11
De heer Aynan: Ja, u heeft heel veel woorden nodig om een kleine vraag te stellen. Voorzitter, het gaat om de confrontatie tussen de bezoeksters van de kliniek en de zogenaamde demonstranten. Daarom is een bufferzone ook handig, om ze gewoon eigenlijk uit elkaar te halen zodat ze er niet langs hoeven terwijl ze daar aan het prevelen zijn en allerlei flyers en grote billboards van foetussen … De voorzitter: Ik denk dat dit antwoord ook wel duidelijk is, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Ja, voorzitter, maar ik wil wel effen … Daarom heeft bijvoorbeeld Arnhem en Den Haag juist voor een bufferzone gekozen. Wij hoeven hier het wiel niet uit te vinden, mijnheer Drost, en het zou u sieren als u ook was wezen kijken. De voorzitter: Dank u wel. Er is nog een interruptie. Mevrouw Verhoeff van de Partij van de Arbeid, gaat uw gang. Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Aynan, u heeft het over een bufferzone. Wij hebben nu ook een bufferzone nadat de vorige discussie in de commissie is geweest hebben we wel, hij is voor u te klein, maar bent u ervan op de hoogte dat waarom die in Arnhem zo groot is alleen maar is omdat deze daar de straat oftewel het plein daar veel groter is, want dat is alle zeventien gemeenten met een bufferzone en dat kunt u zo nazoeken, hebben altijd de overkant van de straat genomen.
Dan mogen wij nog heel blij zijn dat wij hier sprake hebben van een kom in de weg waardoor we een grote afstand hebben. De voorzitter: Oké, duidelijk. Mijnheer Aynan. Mevrouw Verhoeff: Bent u op de hoogte? De voorzitter: Mijnheer Aynan, gaat u antwoorden. De heer Aynan: Ik ben zeer zeker op de hoogte. Ik heb zelf persoonlijk contact met Arnhem opgenomen. De situatie met Arnhem en Haarlem is juist heel goed vergelijkbaar: we hebben een smalle toegangsweg waardoor je dus geconfronteerd wordt met de demonstranten op het moment dat ze het toegewezen vak van 25 meter gaan innemen. Dat is de situatie, mevrouw Verhoeff. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan wil ik doorgaan naar de volgende spreker en dat is mevrouw Otten van Liberaal Haarlem. Gaat uw gang, mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Burgemeester, als vrouwelijk volksvertegenwoordiger voel ik mij solidair met de vrouwen die naar de Bloemenhovekliniek komen. Vanaf mei 2020 bent u hier al mee bezig. U bent eerst op eigen houtje aan de gang gegaan zonder de raad te informeren. U gaat het gesprek aan met de demonstranten, terwijl de raad wil dat u begrip opbrengt voor de vrouwen. Abortus is een recht in Nederland, demonstreren is ook een recht in Nederland, maar als demonstreren intimideren wordt dan moet u de vrouwen daarvoor beschermen. U gaat voorbij aan de gevoelens van de raad die het graag anders zien en dat vind ik heel erg.
Als vrouwelijk volksvertegenwoordiger voel ik mij solidair en verantwoordelijk voor de vrouwen die naar de Bloemenhoevekliniek komen. Uw oplossingen tot nu toe doen absoluut onvoldoende recht aan de gevoelens van empathie en solidariteit. Nogmaals roep ik u op om te luisteren naar de volksvertegenwoordiger en oplossingen te bieden waarbij de vrouw de kliniek ongestoord kan betreden. Dat is wat ik van u vraag als vrouw en als volksvertegenwoordigers: het recht op bescherming van vrouwen om in alle rust beslissingen uit te voeren zonder geïntimideerd te worden. Graag hoor ik uw reactie op mijn betoog.
12
De voorzitter: Dank u, mevrouw Otten. Ik hoor … Het is een beetje verwarrend. Is mijnheer Amand … Mijnheer Amand is gearriveerd, jongens. Mijnheer Amand, wilt u het woord, want anders ga ik eerst naar de coalitiepartijen? De heer Amand: Ja hoor, ik wil wel even wat zeggen, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Amand: Goedenavond. Goedenavond. De voorzitter: Goedenavond. De heer Amand: Trots Haarlem is het natuurlijk met het beleid wat hier gevoerd wordt natuurlijk helemaal niet eens, maar dat wist u denk ik al. Wij willen natuurlijk eigenlijk … We krijgen oude dingen uit Duitsland die gaan hier vertellen wat het allemaal gaan doen en dat wil Trots Haarlem helemaal niet hebben. Trots Haarlem heeft eigenlijk één ding wat goed is en dat moeten we denk ik maar gaan doen: als de mensen willen protesteren, verhoop de Duitse mensen, prima, maar wel dan even een handhaver erbij dat het een beetje in een ordelijk gaat verlopen. De vakken daar is Trots Haarlem ook het niet mee eens. Vakken horen niet, we zijn geen vee, dus wij willen gewoon een ordelijk iets en misschien moet Heemstede ook maar een s een keer een beetje meer op zijn poot gaan spelen. Wij willen gewoon dat er op een juiste correcte manier naar de mens gekeken wordt. Die mensen komen daar niet voor niks, dus wij willen ongehinderd de toegang hebben.
Dus wij willen dat graag realiseren met u allen, want het gaat om de mens die daarheen gaat. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amand. Ik wil er even op wijzen dat ik de oppositiepartijen als eerste het woord heb gegeven en dat waren de oppositiepartijen die deze extra raadsvergadering hadden aangevraagd. Dus mevrouw Verhoeff, dat is eigenlijk de reden waarom ik u nog niet het woord heb gegeven. Maar ik kijk nu uiteraard naar de coalitiepartijen. Het lijkt mij dat mijnheer Drost als grootste coalitiepartij als eerste het woord voert, maar als hij aan iemand anders overlaat vind ik het dat natuurlijk ook prima. Wie kan ik het woord geven? Mijnheer Drost. Toch? Gaat uw gang. De heer Drost: Ja, hoor. Dank u wel, voorzitter. Nou, laat ik beginnen te zeggen dat GroenLinks het heel belangrijk vindt dat vrouwen een veilige en privé toegang hebben tot de Bloemenhovekliniek. Daarom hebben we in december ook de motie Het betogingsrecht is geen vrijbrief voor intimidatie mede ingediend. Met de oproep aan de burgemeester om te zorgen voor een bufferzone van in ieder geval 25 meter tot de ingang van de kliniek. Nou, wij vonden het voorstel van de burgemeester voor het instellen van vier betogingsvakken onder andere op maar 9,5 meter van de ingang echt geen goede invulling van de motie.
Dat hebben we ook direct meegegeven vorige maand, wil ik u aan herinneren, mevrouw Eckhard. Vorige maand kwam die brief binnen met een verdere uitleg 14 januari en we hebben het direct geagendeerd, tegen uw wil kan ik me herinneren, maar we hebben direct geagendeerd in de commissie Bestuur omdat we het er niet mee eens waren en we wilden dat direct bespreken op de inhoud. Nou, er ligt nu een nieuw voorstel van de burgemeester: één vak op 25 meter van de ingang en als we heer eerlijk zijn even kijken naar de motie die we met bijna allemaal hebben ingediend, is dat wel een invulling van de motie en sterker voorstel gaat ook wel wat verder dan die motie: niet alleen de 25 meter afstand, maar ook gebonden aan één plek zodat die demonstratie ook beter handhaafbaar is. Nou, wat dat betreft is de motie in ieder geval afgedaan, maar de vraag is natuurlijk wel: helpt dit uiteindelijk ook de vrouwen die die kliniek bezoek genoeg? Denk aan die veilige en privé doorgang. Nou, de raad heeft in december met de beste bedoelingen volgens mij opgeroepen tot een bufferzone, dit onderwerp leeft, zeker ook bij ons, opgeroepen tot een bufferzone van 25 meter in
13
navolging van Heemstede. Nou, je ziet wel duidelijk dat de meningen verdeeld zijn of het nu nog genoeg is. Vanmiddag is er een petitie overhandigd aan de burgemeesters waarin veel Haarlemmers laten blijken, 1100 heb ik gehoord, zorgen te hebben en ik begrijp die zorgen ook wel, want mijnheer Aynan, ik ben er ook geweest, ik heb de straat gezien, ik heb de demonstraties ook gezien. Daar is in het verleden geconstateerd dat deze demonstranten vrouwen lastigvallen. Waar het vak ook ligt, burgemeester, hoe gaat u ervoor zorgen dat dit niet meer gebeurt dat lastigvallen? Laat ik ook glashelden zijn, `he: demonstreren is geen intimideren. Intimidatie mag gewoon niet. Niet op 1 meter van de kliniek, niet op 9,5 meter, niet in een specifiek vak op 25 meter en laat staan op 150 meter. Waar dit vak ook maar gesitueerd is, dit gewoon in strijd met Artikel 10 van de grondwet en ook in strijd met alles waar GroenLinks voor staat. Intimidatie kan gewoon niet. Zo’n inbreuk in de persoonlijke levenssfeer is ontoelaatbaar. Vanwege dit verleden, die intimidaties, heeft de groep nou eenmaal wel de schijn tegen, want burgemeester, u ziet dat de onrust blijft rond de kliniek; kijk naar de demonstratie vanmiddag.
Hoe kijkt u aan tegen die oproep in die petitie om meer afstand te creëren tussen het demonstratievak, let wel niet intimidatie vak dat kan gewoon niet, net zoals bijvoorbeeld Den Haag? Welke stappen bent u bereid te zetten om deze onrust weg te nemen? Want wat ons betreft GroenLinks hoe lang er onrust blijft, zal er geen veilige en privé doorgang zijn naar die kliniek voor vrouwen. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Ja. Dank u wel, mijnheer Drost. U heeft een vraag, mijnheer Aynan? Gaat uw gang. Heeft u een interruptie? De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor u allerlei vragen stellen aan de burgemeester, is natuurlijk uw goed recht, maar vindt u dat met deze oplossing met een demonstratievak op 25 meter afstand van de ingang dat die veilige en privé doorgang gegarandeerd is? De voorzitter: Ja, duidelijk. Mijnheer Drost. De heer Drost: Ja, volgens mij heb ik duidelijk daar wat vragen over gesteld.
Want er moet wel, ook al zijn het dan maar demonstranten, demonstranten die nog wat intimidatie roepen, lastigvallen, dat kan gewoon niet, dan ben je geen demonstrant, maar demonsteren daar moet wel afstand tussen zijn aan de ene kant omdat het handhaafbaarder is, dat is handig, en je krijgt ook niet grijze gebieden: goh, is dit nou wel intimidatie of niet? Het is gewoon een duidelijke afstand, dus ja, zo’n vak is goed, maar wat we 14 januari ook hebben aangegeven in de commissie Bestuur is dat die Claus Suterweg wel een wezenlijk andere weg is dan bijvoorbeeld de Herenweg aan de Heemstede kant. Dus ja, de groep heeft de schijn tegen heb ik ook al gezegd, ik wacht daar even de antwoorden van de burgemeester af. Maar ja, ik ben benieuwd welke maatregelen hij nog moge gaan nemen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Drost: Want handhaafbaarheid … De voorzitter: De heer van Kessel van de VVD heeft ook een interruptie op mijnheer Drost. Gaat uw gang, mijnheer Kessel. De heer van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Kunt u mij horen? De voorzitter: Ik hoor u wel.
14
De heer van Kessel: Prima. Mijn vraag aan de heer Drost is hoe hij kijkt naar de afweging die de burgemeester heeft gemaakt hier tussen het demonstratierecht en het beschermen van de vrouwen. Vindt hij dat de burgemeester empathisch genoeg is geweest naar de vrouwen in zijn belangenafweging? De voorzitter: Mijnheer Drost. De heer Drost: Nou, wat we ook in die commissie Bestuur al hebben meegegeven, is het wel goed dat wat wij nu zien is een soort einde van proces in die brief: nou, ik beslis het worden vier vakken. Maar ik denk dat het wel handig is om gewoon te laten zien welke afweging daarop vooraf zijn gegaan, want ik ken de burgemeester wel als iemand die dat heel secuur doet, dat dat allebei heel belangrijk vindt, dus het is ook voor jezelf handiger dat je dat ook laat zien dat je dat zo vindt en dat hebben we denk ik te weinig gezien. De voorzitter: Dank u wel. Nu wil ik overgaan naar de Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff, uw termijn alstublieft. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik ga niet de woorden herhalen die al gesproken zijn door de heer Drost van GroenLinks.
Wij vinden ook dat een groot gedeelte van de vragen die gesteld worden aan de burgemeester als het gaat over of hij wel invoelend genoeg is en dergelijke ook al in de commissie Bestuur aan de orde geweest zijn en dat wij als raadsleden, want het is tenslotte geen wethouder die deel is van de coalitie, maar het is iemand die op een andere manier is benoemd en daar zit, dat wij ook een andere manier hebben om deze man aan te spreken en dat is gewoon de voorgangsgesprekken en de beoordelingsgesprekken die daarvoor zijn en uit ons midden worden georganiseerd. Wat wij wel belangrijk vinden om heel duidelijk te maken is: je zult daar maar als vrouw naar toe moeten op een van de momenten waarbij je dus een van de moeilijkste besluiten van je leven waarschijnlijk neemt en dan maakt het niet eens uit of het voor of tegenstanders zijn en ja intimidatie, maar dat is net al gezegd door de heer Drost, maar gewoon het feit dat daar demonstranten zijn of ze nou met je eens zijn of niet met je eens zijn, je wil daar eigenlijk gewoon onopvallend naar binnen kunnen verdwijnen.
Dus ja, als het demonstratierecht niet vraagt om ruimte en we begrijpen dat het belangrijk is het demonsteren, want wij hebben met z’n allen ook mee gedemonstreerd om te zorgen dat abortus blijft en mogelijk is, maar je moet dat doen op de plekken waar het beleid wordt gevoerd, dat geldt voor de tegenstanders en de voorstanders. Maar dat neemt niet weg dat we nu met z’n allen een motie hebben aangenomen dat er ook is afgesproken dat er zal worden geëvalueerd en om de rust in de tent in zijn geheel te behouden hebben wij zoiets: zorg dat je op het juiste moment evalueert en dan kijkt … De voorzitter: Mag ik u even onderbreken? Sorry. Er is een interruptie door mijnheer van Kessel van de VVD. De heer van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw Verhoeff zeggen dat het optreden van de burgemeester dat dat maar in een evaluatiegesprek achter gesloten deuren is dat dan altijd moet gebeuren. Vindt mevrouw Verhoeff niet dat de burgemeester in de openbaarheid verantwoording moet afleggen voor zijn handelen? De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Nou, kijk natuurlijk is het wel belangrijk om verantwoording af te leggen, maar het is niet hetzelfde als een wethouder waar je met een motie van treurnis wantrouwen op een andere manier mee omgaat. Er is al een hele discussie geweest in de commissie Bestuur.
Op zich was dat allemaal openbaar, dus er is al over gesproken en wij vinden dat wel genoeg zo, wij willen meer aandacht gewoon voor: zorg dat dit
15
probleem uit de wereld is. Die vrouwen zijn er niet mee geholpen met het gekissebis wat wij hier in de raad doen richting een burgemeester en dat kan op een gegeven moment wel in de openbaarheid, want hij is ook gewoon niet aanspreekbaar voor de buitenwereld hierop. Leuk als mensen weten hoe de burgemeester, maar ik houd daar eigenlijk gewoon over op. Ik wil het alleen maar hebben over: hoe zorgen wij dat deze vrouwen gewoon niet lastig gevallen worden? Over intimidatie zijn een aantal uitspraken gedaan, daar zijn maatregelen voor genomen en ik wil gewoon eigenlijk van deze burgemeester weten: op wat voor termijn kunnen wij hier een evaluatie tegemoet zien? Ook dan zullen wij kritische vragen kunnen stellen. We willen ook gewoon weten: Hoe heeft … De voorzitter: Dan ga ik u toch even onderbreken. Mevrouw Verhoeff: ‘…’ aangegeven. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff, want er is ook nog een interruptie van mijnheer Smit. Anders gaat u snel door uw tijd heen. Mijnheer Smit van de OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Mevrouw Verhoeff, u heeft het over demonstreren van Donum Domini en de rechter heeft het … Die constateert de … dat het niet onder de reikwijdte het gedrag van Domi … Onder reikwijdte van betogingsvrijheid valt.
Kunt u die discrepantie tussen wat u demonstreren noemt en wat de rechter het heeft genoemd voor mij uitleggen? De voorzitter; Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Nou, nee dat kan ik niet, want ik noem niet dat demonstreren, want het intimideren dat was al uitgelegd oor andere mensen en onder andere door Jasper Drost die ik aanhaalde. Nee, intimideren mag niet en ik vind die manier echt verwerpelijk en dat vindt de hele fractie. Alleen de vraag was hier: het demonstratierecht is van belang en dat moet je op een goede manier regelen en het lijkt nu dat het zo geregeld kan worden goed en daarom waren mijn vragen nu gericht voordat ik door u geïnterrumpeerd werd in de zin: burgemeester, vertel me, hoe heeft u het georganiseerd? Is er een stip neergezet, is er een vak getekend? Hoe wordt het gemonitord? En hoe wordt dan die handhaving daarop, want monitoring is alleen maar kijken, maar als je ziet dat iets niet goed gaat zoals iemand van deze club die een vrouw dreigt te gaan aanspreken, wordt er dan al ingegrepen in deze fase? Ze moeten natuurlijk wel even het nieuwe gedrag leren. Dat is wat ik wilde zeggen en daar wilde ik op dit moment over ophouden, want wij willen mogelijkerwijs nog in de tweede termijn vragen stellen als dat kan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Verhoeff. Dan wil ik nu overgaan naar D66.
Wie kan ik daarvoor het woord … Mijnheer Aynan, wilt u nog wat zeggen? Maar u heeft echt heel weinig tijd en heeft u niks meer over voor de burgemeester. Dus ik waarschuw u. De heer Aynan: Ja, ik … Waar is mijn spreektijd? Voorzitter, even een vraag. U bent dus bereid om de vrouwen te laten intimideren totdat er een evaluatie komt van de burgemeester? De voorzitter: Dit is nog een vraag aan mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff? Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Aynan, volgens mij heeft u niet goed geluisterd en moet u een gehoorapparaat aan.
16
De voorzitter: Oké, dat is ook een antwoord. De heer Aynan: Mag ik … De voorzitter: Mijnheer Aynan, u heeft heel weinig tijd. Ik geef nu het woord eerlijk gezegd aan D66. De heer Aynan: Want ik heb namelijk helemaal geen gehoorapparaat. De voorzitter: D66. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw Verhoef: Ja, ja. De voorzitter: Nee, ik ga hier een eind aan maken. Dit wordt niks. D66, wie heeft het woord daar? Mevrouw Leitner? Mevrouw Van der Windt? Of mevrouw Çimen? Mevrouw Çimen: Dit is mevrouw Çimen, voorzitter. De voorzitter: Ja, dat is leuk. Mevrouw Çimen, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de achtervolging en het hinderen van vrouwen bij de abortuskliniek roepen veel emotie en verontwaardiging op. Bij mij, bij mijn fractie, in deze raad en in de stad. Ik snap heel goed dat een abortus niet voor iedereen de juiste keuze is. We kunnen van mening verschillen over abortus. ik weet eerlijk gezegd ook niet wat ik zelf zou doen, maar het is mijn lichaam ene maakt daarmee mijn keus. Daar ben ik wel zeker van. Vrouwen zijn baas in eigen buik en vrouwen mogen onder geen beding op straat worden achtervolg of geïntimideerd onderweg naar de abortuskliniek. Daar trekken wij de grens. Voorzitter, het gaat vandaag om een belangenafweging tussen grondrechten: de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en het demonstratierecht.
Van meet af aan is de inzet van D66 geweest dat vrouwen met respect voor hun privacy en zonder hinder en intimidatie naar de kliniek kunnen. Daarom heeft D66 meermaals kritische vragen gesteld en in december de motie Het demonstratierecht is geen vrijbrief voor intimidatie ingediend waarin wij vragen om een bufferzone. Dit kan ook, omdat de rechtbank Haarlem heeft bepaald dat het aanspreken van vrouwen niet onder de bescherming van het demonstratierecht valt en de burgemeester bevoegd is om maatregelen te nemen als er achtervolgingen van vrouwen plaatsvinden en een bufferzone van 25 meter daarbij gerechtvaardigd is, aldus de rechtbank. De burgemeester kwam vervolgens met vier demonstratievakken en het aanwijzen van een vaste plek snapt mijn fractie, omdat hiermee de vrouwen niet meer achtervolgd kunnen worden, maar een van die plekken was op 9,5 meter afstand van de kliniek en hier was D66 het absoluut niet mee eens. Dit lag niet in lijn met de motie en hebben we de burgemeester direct laten weten op 14 januari. Wij wilden die 25 meter afstand. Voorzitter, ik begrijp dat de inperking van iemands grondrecht evenredig en proportioneel moet zijn, maar de burgemeester leek vooral veel aandacht te hebben voor het demonstratierecht en minder oog voor de belangen van de vrouwen in kwestie.
Er was de afgelopen weken veel onbegrip voor de keuze van de burgemeester en zijn intenties werden daarbij in twijfel getrokken. Ik wil het hem vandaag op de man af vragen: heeft de persoonlijke overtuiging of de geloofsovertuiging van de burgemeester een rol gespeeld bij de uitwerking van deze motie? Voorzitter, de burgemeester is nu teruggekomen op zijn vier demonstratievakken en heeft nu onze motie uitgevoerd, al moest de raad heir wel heel hard aan trekken en hadden wij dit liever in januari al willen horen van de burgemeester. Er komt nu één vaste plek om te demonstreren op 25 meter afstand van de kliniek en ik heb daar nog wel een paar vragen over. Wordt er ook alvast een tweede demonstratieplek aangewezen als er weer een tegendemonstratie wordt georganiseerd? Zo ja, komt deze plek dan ook op 25 meter afstand van de
17
kliniek? Want hoe goed mensen het ook bedoelen, het moet wat D66 betreft gaan over de vrouwen die naar de kliniek willen en deze vrouwen hebben echt andere dingen aan hun hoofd. Zij zitten helemaal niet te wachten op een welkomstcomité voor de deur van de kliniek en ik zou eigenlijk ook alle demonstranten, vooren tegenstanders van abortus willen oproepen om hun strijd voor de deuren van het Binnenhof te beslechten en niet voor de deur van de abortuskliniek. Voorzitter, dan nog de handhaving. Er ontstond eind januari verwarring over de handhaving van de vakken en waar demonstranten moesten staan. Zijn er eind januari daardoor nog vrouwen onderweg naar de kliniek aangesproken of gevolgd door de demonstranten? Hoe gaat de burgemeester deze verwarring voortaan voorkomen? Heeft hij ook overlegd met de burgemeester van Heemstede om de handhaving aan beide zijden van de kliniek voortaan te stroomlijnen? Graag een toelichting. Dan tot slot, voorzitter, er gaan nu ook geluiden op om de demonstraties op verdere afstand te plaatsen: op 100, op 150 meter of gewoon helemaal op een andere locatie in de stad. Ik snap die wens heel goed. Ik ben het ook niet eens met de opvattingen van de anti-abortusdemonstranten, maar ze hebben wel het grondwettelijk echt om hierover te demonstreren, dat hebben we in een democratische rechtsstaat ook te accepteren.
De inzet van D66 is en blijft om de intimidatie een de achtervolgingen van vrouwen te stoppen, want het demonstratierecht is zoals gezegd geen vrijbrief om vrouwen te intimideren. We hebben vanaf nu één demonstratievak op 25 meter afstand en dat gaan we deze maand in de praktijk brengen. De hoop is, mijn hoop is dat vrouwen door deze maatregel in alle rust naar de kliniek kunnen en dat daar ook goed op gehandhaafd wordt. Als 25 meter afstand onvoldoende blijkt in de praktijk, zet D66 zich natuurlijk in voor aanvullende maatregelen. De burgemeester heeft ondertussen ook toegezegd de maatregel te evalueren naar aanleiding van vragen van de Partij van de Arbeid en dat lijkt me zeer terecht en houdt mijn fractie goed in de gaten. Dan nog een laatste vraag, voorzitter: wanneer vindt de evaluatie plaats en betrekt de burgemeester dan ook de kliniek en daarmee dus de vrouwen om wie het gaat in zijn evaluatie? Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel ook, mevrouw Çimen. Nu ben ik aangekomen bij het CDA. Mijnheer Dreijer gaat u het doen of heeft u iemand anders? Gaat mevrouw De Raadt het doen? Het CDA? De heer Dreijer: Dat gaat mevrouw De Raadt doen, voorzitter. De voorzitter: Ja, dat had ik ook wel verwacht. Mevrouw De Raadt, gaat uw gang. Dan moet ze er natuurlijk wel zijn. Ja. Als mevrouw De Raadt … Ik hoor haar niet.
Staat het geluid wel aan van mevrouw De Raadt? Anders ga ik eerst iemand anders het woord geven. Ja, dan heeft ze pech gehad. Dan moet ze maar even wachten. Dan ga ik eerst mijnheer Visser van de ChristenUnie het woord geven. Mijnheer Visser, bent u wel aanwezig? Of is er helemaal iets mis? Mijnheer Visser, bent u aanwezig? De heer Visser: Ja. Ik ben er, voorzitter. De voorzitter: En u heeft uw microfoon. Fantastisch. Gaat uw gang, u mag het zeggen. De heer Visser: Voorzitter, het demonstratierecht is een grondrecht, maar mag natuurlijk geen excuus zijn voor belagen of intimidatie. Intimideren heeft niets te maken met grondwettelijke recht van demonstreren en intimidaties moeten altijd tegen worden opgetreden. Kern van het demonstratierecht is wel dat het confronterend kan zijn; een boodschap van demonstranten kan je niet aanstaan, maar daar moet dit debat niet over gaan. Het moet dus ook niet gaan over de vraag of je pro-life of pro-choice bent, het moet gaan over de vraag of de maatregelen voldoende zijn om intimidatie te voorkomen en volgens de ChristenUnie is dit het geval. Dank u wel, voorzitter.
18
De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Visser. Mevrouw De Raadt, ik zie dat u nu aanwezig bent. Ik zie u in ieder geval niet, maar ik zie wel dat u iets heeft getypt. Staat uw microfoon en uw … Je moet even … Mevrouw De Raadt, u moet uw microfoon aanzetten en uw camera zou ook wel fijn zijn. Ja, mijnheer Aynan u zwaait met uw hand, maar ik zit toch even op mevrouw De Raadt te wachten. De heer Aynan: Ik had een interruptie op de heer Visser. De voorzitter: Oké. We hebben … Gaat uw gang. U heeft niet veel tijd meer he, u weet het. De heer Aynan: Mijnheer Visser, u vindt het intimiderend aanspreken van vrouwen vindt u geen intimidatie? De voorzitter: De vraag is duidelijk. Mijnheer Visser, wat is uw antwoord? De heer Visser: Ik ben heel duidelijk geweest. Ik ben tegen intimidatie, dus ook tegen intimiderend aanspreken. Ik ben alleen niet tegen aanspreken, maar ik ben wel tegen intimiderend aanspreken. De voorzitter: Oké, dat is duidelijk. De heer Aynan: Kunt u mij het verschil uitleggen? De voorzitter: Nee, nee, nee. Ik wil toch even naar mevrouw De Raadt, want ik vind het toch wel een beetje … Word ik een beetje zenuwachtig van als mevrouw De Raadt niet als we die niet zien en horen terwijl het toch een belangrijke partij is. Mevrouw De Raadt? Mevrouw De Raadt: Voorzitter? De voorzitter: Ja, ik hoor u iets zeggen. Oh, iemand zei u, dus … U bent er nog? Zeg nog eens even wat.
Mevrouw De Raadt: Ja, voorzitter, ben ik nu in beeld en te verstaan? De voorzitter: Nou. Mevrouw de Raadt: Ik hoop het wel. De voorzitter: Ja. Ja, ja. Geweldig. Mevrouw De Raadt: Ja? De voorzitter: Hè, hè. Mevrouw De Raadt: Oké. Hè, hè. De voorzitter: Nou, vooruit maar. Mevrouw De Raadt: We zijn er. De voorzitter: Gaat uw gang.
19
Mevrouw De Raadt: Oké. Nou, dank u wel voor het geduld. Dank u wel voor het woord, voorzitter. Als eerste wil het CDA de burgemeester vragen om nog even kort een tijdslijn te schetsen, want wat wij tot nu toe weten is want de burgemeester van Heemstede die heeft in mei 2020 rondom de kliniek Bloemenhove bufferzones ingesteld en een daarvan ie liep over Haarlems grondgebied. Het is dus aannemelijk dat de gemeente Heemstede al enige tijd voor dat besluit contact heeft opgenomen met u, dus kunt u aangeven wanneer dit onderwerp voor het eerst ter sprake kwam? Want volgens mijn berekening moet dat inmiddels al bijna een jaar geleden zijn geweest. Een paar maanden na het besluit van Heemstede, dan zijn we in juli 2020, kwam de rechter tot het oordeel dat de bufferzones rondom de kliniek noodzakelijk en rechtmatig zijn. Iets wat voor niemand echt een verrassing kon zijn aangezien het Europese Hof jaren eerder al tot deze conclusie kwam en het bovendien de lijn is van de Tweede Kamer en zoals gezegd ook de lijn is van de minister van Volksgezondheid. Dus onze tweede vraag: kunt u uitleggen waarom u in plaats van de uitspraak van de rechter over te nemen een eigen onderzoek bent gestart? Waarom was dat nog nodig? Een eigen onderzoek dat meerdere maanden in beslag nam en precies dezelfde uitkomst had als het onderzoek van Heemsteden.