2. Definitieve Jaarverslag en Jaarrekening 2021 HLM (incl. bijlagen)

In het bijzonder om te kijken hoe het met de mantelzorgers ging, maar ook om na te gaan of er nog steeds sprake was van mantelzorg. Bij een groot deel was de mantelzorger gestopt en is de mantelzorger daardoor uitgeschreven. Daarnaast worden er meer mantelzorgers ondersteund dan dat er geregistreerd zijn. Een deel van de mantelzorgers wil niet geregistreerd worden, maar vraagt wel ondersteuning. Soms door een huisbezoek, maar vaker op het gebied van informatie en het regelen van taken. Prestatie indicator Het aantal matches via BUUV (registratie BUUV). R/S 1.200 3.230 3.341 2.975 2.936 3.523 3.250 3.668 (2011) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021) Prestatie indicator Het aantal mantelzorgers dat ondersteund wordt om overbelasting te verminderen (registratie Tandem). R/S 584 4.083 4.025 4.041 3.777 3.792 >5.000 3.532 (2007) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021)

3. Haarlemmers zijn zo redzaam mogelijk in het dagelijks leven Wat hebben we bereikt? Het percentage Haarlemmers dat zichzelf als volledig zelfredzaam beschouwt en geen aanvullende hulp nodig heeft, is iets hoger dan de streefwaarde en vertoont over de jaren heen een redelijk stabiel beeld.

Effect indicator R/S

Het percentage Haarlemmers dat zichzelf volledig zelfredzaam beschouwt (Inwonerspeiling). 85% (2013)

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

84% (2016)

86% (2017)

86% (2018)

85% (2019)

86% (2020)

>85% S (2021)

86% R (2021)

62

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. redzaamheid

Wat hebben we gedaan? Het Haarlemse samenwerkingsverband Thuisvoormekaar is doorgegaan met het bieden van praktische diensten aan inwoners om langer zelfstandig te blijven wonen. Er kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van ondersteuning bij dagelijkse dingen als de boodschappen of het huishouden doen of iemand die een klus kan doen of helpt met de computer. De betrokken initiatiefnemers Servicepaspoort, BUUV, Buurtbedrijf en het Nova college hebben de onderlinge samenwerking verder verstevigd en de website van Thuisvoormekaar is verbeterd voor bewoners. In 2021 is het koplopertraject cliëntondersteuning gecontinueerd in samenwerking met maatschappelijke partijen. Het project heeft verder invulling gegeven aan het verbeteren van onafhankelijke cliëntondersteuning voor bewoners door de ontwikkeling van nieuwe communicatiemiddelen en de ondersteuning van specifieke doelgroepen (maatschappelijke opvang, LHBTI groep, oudere migranten). Dit vertaalt zich in 2021 (nog) niet direct in de gemeten bekendheid onder Wmomaatwerk cliënten. Dat komt omdat aan de ene kant de verbeteringen in communicatie pas gedurende het jaar zijn gerealiseerd en het opbouwen van bekendheid onder bewoners tijd nodig heeft. Aan de andere kant komt het doordat de inspanningen van het koploperproject zijn gericht op alle bewoners met extra aandacht voor de specifieke doelgroepen.

Dit komt niet tot uitdrukking in het onderzoek onder de Wmo-maatwerk klanten. Prestatie indicator Het percentage cliënten dat aangeeft bekend te zijn met de mogelijkheid gebruik te maken van cliëntondersteuning (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

42% (2015)

(2016)

37% (2017)

47% (2018)

25% (2019)

22% (2020)

>40% S (2021)

22% R (2021)

4. Inwoners ervaren een goede gezondheid Wat hebben we bereikt? Het percentage inwoners dat een goede ervaren gezondheid heeft is redelijk stabiel. Er zijn echter wel grote verschillen tussen de verschillende gebieden in Haarlem. Zo scoren Schalkwijk en Haarlem Oost een stuk lager dan de andere stadsdelen en de regio. Effect indicator R/S

Percentage Haarlemmers dat de eigen gezondheid (zeer) goed noemt (Inwonerspeiling). 76% (2014)

76% (2016)

75% (2017)

72% (2018)

74% (2019)

73% (2020)

>74% S (2021)

74% R (2021)

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. gezondheid

Wat hebben we gedaan? In 2021 is een preventieakkoord opgesteld voor Schalkwijk. In dit akkoord zijn ambities opgenomen op het gebied van gezond gewicht, roken en mentaal welbevinden. Ook is gestart met het opzetten van een preventieakkoord voor Haarlem Oost.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

63

Vanuit het Rijk is € 80.000 ontvangen waarmee onder andere een ‘’stoppen met roken’’-coach is ingezet, watertappunten zijn gerealiseerd en de interventie ‘Voel je Goed’ (voor laaggeletterden) is ingezet. Scholen zijn gestimuleerd en ondersteund om aan de slag te gaan met gezondheidsthema’s zoals gezonde voeding, bewegen en welbevinden. Ook zijn er gastlessen en voorlichtingen gegeven op scholen over o.a. de thema’s sexting, middelengebruik en schermgebruik. In 2021 is ook weer gewerkt aan een gezonde omgeving voor de jeugd (JOGG). Onder andere door beweegactiviteiten en waterlessen. Daarnaast hebben ouderen beweeglessen gevolgd om vitaal te blijven en valincidenten te voorkomen.

5. Haarlemmers met een afstand tot de arbeidsmarkt doen mee met waardevol werk Wat hebben we bereikt? Het percentage uitkeringsgerechtigde Haarlemmers met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert is weliswaar lager dan in 2020, maar nog steeds ruim boven de streefwaarde. Effect indicator R/S

Percentage uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert (Gemeentelijke registratie). 73% 82% >73% 77% (2019) (2020) S (2021) R (2021)

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.a.v. arbeidsmatige dagbesteding

Wat hebben we gedaan? De gemeente zorgde in samenwerking met de partners in de stad voor participatie op maat. In overleg met de inwoner werd een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. De meeste Waardevol Werk-plekken waren als gevolg van de coronamaatregelen gedurende het jaar in aangepaste vorm open. Dit betekende over het algemeen in kleinere groepen dan normaal. Om mensen ondersteuning te blijven bieden zijn er veel alternatieven geboden, zoals werk afleveren bij mensen thuis.

6. Voorkomen van escalatie problematiek op het gebied van welzijn Wat hebben we bereikt? Om de bekendheid over het Sociaal Wijkteam (SWT) bij inwoners te vergroten, zijn diverse communicatiemiddelen ingezet, zoals de beeldmerkcampagne “Oor voor jou”, advertenties en redactionele stukjes in de participatiekrant. Daarnaast is medio 2021 de vernieuwde website van het Sociaal Wijkteam gelanceerd, waarmee de wijkteams en de Haarlemse voorzieningen in de sociale basis nog zichtbaarder zijn geworden. Het SWT investeert daarnaast in haar relaties met samenwerkingspartners om ook bij hen de bekendheid van het SWT te versterken, zichtbaar en bereikbaar te blijven en om

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

64

goed zicht te houden op het aanbod in de wijk, om inwoners zo goed te kunnen ondersteunen. Het aantal advies- en informatievragen is aanzienlijk hoger dan vorig jaar. Dit heeft ook geleid tot een hoger percentage Haarlemse gezinnen dat zelfstandig met of zonder duurzame hulp verder kan. Er is meer ingezet op consultatie en advies, waardoor mogelijk een onnodig ondersteunings- of zorgtraject wordt voorkomen. Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) heeft een aantal groepsbijeenkomsten georganiseerd met een actueel thema, zodat meerdere ouders tegelijkertijd passend aanbod krijgen. Het aantal met groepsaanbod bereikte ouders is in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar gestegen van 137 naar 216. Met behulp van de kernteams en de CJG-coaches op de scholen, werden signalen vanuit het onderwijs in kaart gebracht. Jongeren hebben bijvoorbeeld meer last van faalangst en prestatiedruk. Dit heeft geleid tot een nieuwe training waar jongeren aan de slag gaan met hun mindset, belemmerende overtuigingen en spanningen. Ook de georganiseerde webinar ‘pubers in coronatijd’ is een voorbeeld van het inspelen op de vraag van ouders. Vanuit POHjeugd komen vernieuwingen in het groepsaanbod tot stand met betrekking tot GGZproblematiek onder de jeugd.

Wat hebben we niet bereikt? Meer dan de helft van de ondervraagden heeft wel eens van het Sociaal Wijkteam gehoord. Echter, het percentage inwoners dat goed weet waarvoor je terecht kunt bij het SWT is weliswaar iets toegenomen ten opzichte van 2020, maar ondanks de inspanningen nog wel lager dan de streefwaarde. Dit blijft aandacht vragen in 2022. Het aantal bereikte jongeren is minder dan dezelfde periode vorig jaar. Dit heeft te maken met het sluiten van locaties in verband met corona, waardoor jongeren minder in beeld waren.

Effect indicator

Percentage Haarlemmers dat het sociaal wijkteam kent en weet waarvoor je hier terecht kunt (Inwonerspeiling).

R/S

Effect indicator R/S

20% (2016)

24% (2017)

24% (2018)

25% (2019)

22% (2020)

>25% S (2021)

24% R (2021)

Percentage Haarlemse gezinnen dat zelfstandig verder kan met of zonder duurzame hulp. (registratie CJG Kennemerland). 82% 85% 82% 96% (2019) (2020) S (2021) R (2021)

a. Versterken via voorlichting en ondersteuning i.s.m. CJG en SWT

Wat hebben we gedaan? Vragen voor de maatwerkvoorziening ambulante begeleiding die binnenkomen bij de gemeente en bij zorgaanbieders worden sinds februari 2021 als algemene begeleidingsvraag via het Sociaal Wijkteam (SWT) opgepakt. Inwoners krijgen door deze werkwijze sneller ondersteuning waarbij meer gebruik gemaakt wordt van voorzieningen in de sociale basis. Dit is soms (gedeeltelijk) als vervanging en soms aanvullend op een Wmo- maatwerkvoorziening begeleiding door een zorgaanbieder om de verbinding tussen de inwoner en ondersteunings- en ontplooiingsmogelijkheden in de sociale basis te versterken. Jaarverslag en Jaarrekening 2021

65

Het SWT werkte nauw samen met de gemeente en de woningcorporaties in de optimalisering van de aanpak Vroegsignalering van schulden. Hierbij benadert het SWT inwoners met enkelvoudige betalingsachterstanden in een zo vroeg mogelijk stadium om hen proactief ondersteuning aan te bieden. Het SWT en CJG vonden elkaar al goed, zoals wordt bevestigd door het AEFonderzoek naar de samenwerking tussen het SWT en CJG. Naar aanleiding van de in het onderzoek genoemde verbeterpunten, zijn de werkafspraken verhelderd voor het gebruik van de Verwijsindex door het SWT. De Verwijsindex is een contactsysteem voor professionals die betrokken zijn in een huishouden met minderjarige kinderen om af te kunnen stemmen als dat nodig is. Ook is er een webinar georganiseerd over het gebruik van de Verwijsindex en zijn er concrete afspraken gemaakt over wanneer het CJG en SWT elkaar consulteren of actief betrekken in de ondersteuning binnen een gezin. Om de uitvoering van de regie-ondersteuningsrol van het SWT en CJG te versterken is gezamenlijk een workshop regie-ondersteuning ontwikkeld die nu structureel onderdeel is van het opleidingsaanbod van zowel het SWT als het CJG. Verder neemt het SWT samen met het CJG, DOCK, de Blijfgroep en Veilig Thuis deel aan de overdrachtstafel. Omdat het SWT relatief veel te maken heeft met inwoners met woonvragen, hebben medewerkers een woongids ontwikkeld.

Deze gids is zowel digitaal als in een papieren versie beschikbaar voor inwoners en samenwerkingspartners. Wat hebben we niet gedaan? Door de coronamaatregelen zijn de inloopspreekuren voor informatie- en adviesvragen vervangen voor spreekuren op afspraak. Prestatie indicator Aantal (nieuw) bereikte kinderen, gezinnen en jongeren door het Centrum voor Jeugd en Gezin (via onder andere haar website, het Informatie- en Adviesteam, de CJG-coaches en de CJG praktijkondersteuners jeugd bij huisartsen) (registratie CJG Kennemerland). R/S 2.394 2.673 2.500 1.579 (2019) (2020) S (2021) R (2021)

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

66

Financiën per programma Bel. Programma 1 Maatschappelijke participatie veld

Rekening 2020

Primaire begroting 2021

Begroting na wijz. 2021

Rekening 2021

Lasten (exclusief mutaties reserves) Onderwijs en sport Sociale basis

38.949 30.456

40.111 30.046

39.485 33.658

38.744 33.039

Totaal lasten

69.406

70.156

73.143

71.783

Baten (exclusief mutaties reserves) Onderwijs en sport Sociale basis

-8.256 -115

-7.251 -108

-9.146 -208

-8.999 -353

Totaal baten Totaal saldo excl. mutaties reserves

-8.371 61.035

-7.359 62.798

-9.354 63.789

-9.352 62.431

50 -621

100 -900

50 -2.149

50 -1.712

60.464

61.998

61.690

60.769

11 12

11 12

Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Totaal saldo incl. mutaties reserves

Analyse saldo per programma: Verschillenanalyse Primaire begroting 2021

61.998

Gewijzigde begroting 2021

61.690

Verschil primaire - gewijzigde begroting Rekening 2021 Verschil gewijzigde begroting - rekening

-307 v 60.769 -921 v

Specificatie verschil primaire - gewijzigde begroting: Aanvullende voorstellen begroting 2021 Amendementen begroting 2021

-257 v 0 n

Bestuursrapportage 2020

191 n

Voortgangsrapportage 2021

392 n

Bestuursrapportage 2021

-633 v

Raadsbesluiten Totaal

0 n -307 v

Een specificatie van de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening is opgenomen in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

67

Doelenboom Programma 2 ‘Ondersteuning en zorg’ Beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen B: € 45.297

Doel

Effectindicator

Haarlemmers zo lang mogelijk thuis laten wonen, functioneren en maatschappelijk participeren

% cliënten Wmo dat aangeeft zich beter te kunnen redden

B: € 35.131

R: € 129.069 Prestatie

% cliënten Wmo dat snel geholpen is met aanvraag Verstrekken materiële – en immateriële voorzieningen

% cliënten dat aangeeft betere kwaliteit van leven te hebben

Tijdige jeugdhulp op maat bieden

% jongeren met jeugdhulp (BZK)

Betere aansluiting jeugdhulp op vraag en behoefte jongere/gezin

Aantal uitgevoerde jeugdhulptrajecten volgens plan

Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf

% jongeren in pleegzorg / gezinsgerichte omgeving

Meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen

Aantal jongeren in pleegzorg / gezinsvervangende verblijfsvormen

% jongeren met jeugdbescherming (BZK)

Verminderen jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen

Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren

B: € 50.445 R: € 53.571

% cliënten dat aangeeft dat medewerker gemeente hen serieus nam % cliënten dat kwaliteit zorg goed vindt

R: € 36.449

2.3 Opvang wonen en herstel

Prestatie-indicator Aantal cliënten maatwerkarrangementen Wmo (BZK)

R: € 39.049

2.2 Voorzieningen jeugd

B: € 130.873

Zelfredzaamheid van psychisch kwetsbare Haarlemmers vergroten en waar mogelijk zelfstandig laten wonen Terugdringen aantal daklozen Stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Jaarrekening en Jaarverslag 2021

Aantal (voorlopige) OTS

Aantal jongeren met jeugdreclassering (BZK) Het aantal cliënten beschermd wonen dat bij uitstroom gebruik maakt van een contingentwoning

Zorgen voor passend aanbod bij ondersteuningsbehoefte van cliënten

Het aantal cliënten dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang

Passende begeleiding voor cliënten in de MO en BW

Het aantal feitelijke daklozen

Het voorkomen van huisuitzettingen door huurschuld

Het aantal huisuitzettingen door huurschuld

Passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis

% onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling binnen 10 weken

Passende en tijdige inzet CJG en SWT

% meldingen dat wordt overgedragen naar CJG/SWT

% Triage binnen 5 dagen

Aantallen Domus, Skeave Huse, contingent, beschermd en beschut wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang Aantallen trajecten in de maatschappelijke opvang Aantal maatwerkarrangementen in beschermd wonen

68

Programma 2 Ondersteuning en zorg Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Zorg, Welzijn, Volksgezondheid, Jeugd, Ouderen Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd, Onderwijs en Sport

Realisatie programmadoelstelling (missie) Ook in 2021 organiseerde de gemeente specialistische ondersteuning en zorg op maat. Als er sprake was van een beperking, van chronische, psychische of psychosociale problemen of bij jeugdigen die opgroeien in een onveilige situatie of een strafbaar feit hebben begaan, bood de gemeente passende ondersteuning. Deze ondersteuning en zorg is geboden zolang het nodig was en ging uit van het individu, de leefeenheid of het gezin. Het doel daarbij was dat Haarlemmers weer zoveel mogelijk kunnen participeren in de maatschappij.

Beleidsvelden Beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen 1. Haarlemmers zo lang mogelijk thuis laten wonen, functioneren en maatschappelijk participeren Wat hebben we bereikt? Door de coronamaatregelen hebben zorgaanbieders, inwoners en medewerkers van de gemeente en de sociaal wijkteams zich moeten aanpassen en is er op andere manieren ondersteuning geboden. Desondanks kon een groot deel van de Haarlemmers waar nodig met passende ondersteuning zelfstandig thuis wonen, zelfstandig functioneren en maatschappelijk participeren. Kwetsbare inwoners met een verstandelijke, psychosociale, psychische, lichamelijke of zintuiglijke beperking werden met voorzieningen ondersteund bij het verbeteren van hun zelfstandigheid en deelname aan het maatschappelijk leven. Door geldende coronamaatregelen zijn in de eerste maanden van 2021 minder aanvragen voor maatwerkvoorzieningen gedaan dan in andere jaren. Later in het jaar nam het aantal meldingen toe. Helaas is het aantal meldingen met een lange afhandelingstermijn in de loop van 2021 toegenomen. Dit is het gevolg van onder meer de krappe arbeidsmarkt waardoor het lastig is om geschikt en snel inzetbaar (tijdelijk) personeel te vinden om de meldingen af te handelen, maar ook door knelpunten bij onze leveranciers van hulpmiddelen en medisch advies. Effect indicator R/S Effect indicator R/S

Percentage cliënten Wmo dat aangeeft zich beter te kunnen redden door de zorg/ondersteuning die zij krijgen (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). 77%

-

82%

86%

82%

80%

>80%

84%

(2015)

(2016)

(2017)

(2018)

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Percentage cliënten dat aangeeft dat zij een betere kwaliteit van leven hebben door de zorg/ondersteuning die zij krijgen (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). 70% (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

(2016)

74% (2017)

78% (2018)

75% (2019)

77% (2020)

>74% S (2021)

75% R (2021)

69

a. Verstrekken materiële – en immateriële voorzieningen

Wat hebben we gedaan? In 2021 zijn de voorzieningen hulp bij het huishouden, ambulante begeleiding, dagopvang, kortdurend verblijf en materiële voorzieningen (hulpmiddelen, woningaanpassingen en vervoer) verstrekt conform de geldende wet- en regelgeving. Voor diverse voorzieningen zijn nieuwe contracten gesloten (woningaanpassingen, hulp bij het huishouden) of zijn aanbestedingstrajecten gestart (ambulante begeleiding en dagopvang). Deze verwervingstrajecten moeten resulteren in een toekomstbestendig sociaal domein. Specifiek voor de maatwerkvoorziening ambulante begeleiding is via het project ‘Begeleiding in de Wijk’ de toegang tot de maatwerkvoorziening georganiseerd via het sociaal wijkteam. Op die manier kan beter onderzocht worden of inwoners in hun eigen netwerk ondersteund kunnen worden zonder direct een maatwerkvoorziening in te zetten. Voor jongeren boven de 18 jaar die zijn aangewezen op ondersteuning via de Wmo is het mogelijk om ondersteuning van jeugdhulpaanbieders in te zetten. De ondersteuningsvraag van de jongere is hierbij leidend en vanuit deze vraag is het meest passende aanbod ingezet. Daarnaast is het mogelijk om integrale gezinsbegeleiding in te zetten bij gezinnen waar vanwege de problematiek zowel voor ouders als kinderen ondersteuning nodig is.

Inwoners waren over het algemeen tevreden over de wijze waarop zij door de gemeente zijn geholpen en over de kwaliteit van ondersteuning die zij ontvangen. Het aandeel cliënten dat aangeeft dat de medewerker van de gemeente hen serieus nam, is ten opzichte van 2020 vrijwel gelijk gebleven en in beide gevallen hoger dan de streefwaarde. Dat geldt ook voor het aandeel cliënten dat aangeeft dat zij de kwaliteit van ondersteuning die zij krijgen goed vindt. Zoals ook hiervoor vermeld is het aantal meldingen met een lange afhandelingstermijn in de loop van 2021 helaas toegenomen. Het percentage cliënten dat aangeeft dat zij door de gemeente snel geholpen worden met hun hulpvraag is daardoor afgenomen. In 2021 is verder gegaan met de verwerving van ondersteuningsaanbod in het kader van Gewoon in de Wijk. Samen met zorgaanbieders en welzijnsaanbieders is de eerste dialoogfase afgerond. Na deze dialoogfase is met een tweetal samenwerkingsverbanden de tweede dialoogfase gevoerd. Tijdens de tweede dialoogfase heeft een verdere uitwerking van de opdracht plaatsgevonden. De Uitnodiging tot Inschrijving wordt gepubliceerd aan het einde van het eerste kwartaal van 2022. Prestatie indicator Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners (CBS Monitor Sociaal Domein Wmo) (BZK). R/S 660 670 740 720 <750 660 650 (2016)

(2017)

(2018)

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat zij door de gemeente snel geholpen werden met hun hulpvraag (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

61%

-

73%

68%

77%

84%

>75%

75%

(2015)

(2016)

(2017)

(2018)

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

70

Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat de medewerker van de gemeente hen serieus nam (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

81%

-

91%

85%

94%

96%

>88%

93%

(2015)

(2016)

(2017)

(2018)

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat zij de kwaliteit van de zorg/ondersteuning die zij krijgen goed vinden (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

71% (2015)

(2016)

82% (2017)

83% (2018)

83% (2019)

84% (2020)

>82% S (2021)

85% R (2021)

Beleidsveld 2.2 Voorzieningen jeugd 1. Tijdige jeugdhulp op maat bieden Wat hebben we bereikt? Sinds 2021 heeft het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) een wachtlijst. De piek hiervan was in het voorjaar. Extra personele inzet heeft er toe geleid dat er na het zomerreces een dalende trend is ingezet. Bij alle wachtenden werd er vinger aan de pols gehouden, zaken met veiligheid en spoed werden direct opgepakt. Om de drie maanden vond er in elk dossier een evaluatie plaats, met als doel te bekijken of een zaak kon worden afgeschaald. Hierbij werd beoordeeld of de ingezette hulpverlening nog noodzakelijk was, wat het netwerk zelf kon en of er in de voorzieningen passend aanbod was.

Wat hebben we niet bereikt? De wachtlijsten in de jeugdhulp en de lokaal ingevoerde budgetplafonds zorgen voor minder doorstroom naar de tweedelijns zorg. Voor het CJG betekent dit het bieden van overbruggingszorg in complexe zaken. Effect indicator R/S

Het percentage jongeren met jeugdhulp als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS)(BZK). 8,1% (2015)

8,8% (2016)

8,3% (2017)

9,0% (2018)

9,7% (2019)

(2020)

10,0% S (2021)

9,2% R (2021)

a. Betere aansluiting jeugdhulp op vraag en behoefte jongere/gezin

Wat hebben we gedaan? Afgelopen jaar is er een hogere instroom bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) geweest dan gewoonlijk. Er zijn 30 jongere/gezinnen meer ingestroomd in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De algemene groei is grotendeels te verklaren door de betere aansluiting met het onderwijs. Daarnaast is de inzet van de praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen (POH Jeugd) succesvol. Er is in Haarlem een toename zichtbaar van 20%. De complexiteit en de zorgzwaarte zijn toegenomen. De POH Jeugd signaleert dat angst- en stemmingsklachten significant hoger scoren. Dit heeft een correlatie met de coronapandemie. Een verhoogde instroom betekende ook een toename aan werkzaamheden, zoals het verzamelen van informatie, het betrekken van het netwerk en het opstellen van een individueel plan van aanpak. Dit vroeg tijdens de start van een traject relatief meerwerk. In de toegang is een betere afweging gemaakt voor het inzetten van passende jeugdhulp, waardoor er sprake is van meer spreiding en betere benutting van het gecontracteerde jeugdhulpaanbod. Jaarverslag en Jaarrekening 2021

71

Wat hebben we niet gedaan? Door de toegenomen complexiteit en zorgzwaarte is het niet altijd gelukt om direct passende hulp in te zetten. Hier is overbruggingszorg nodig geweest. Prestatie indicator Het aantal uitgevoerde jeugdhulptrajecten volgens plan (CBS). R/S 3.074 2.774 2.854 3.367 3.410 (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) 1 Gegevens over 2021 worden naar verwachting in najaar 2022 gepubliceerd.

1.390 (2020)

3.800 S (2021)

pm1 R (2021)

2. Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf Wat hebben we bereikt? Het Toekomstperspectief afbouw JeugdzorgPlus is vastgesteld, waardoor grootschalige jeugdhulpinstellingen naar kleinschalige gezinsgerichte woonvormen omgezet gaan worden en waar jongeren duurzaam kunnen blijven wonen. Een lichte toename was te zien bij jeugdhulp met verblijf in pleegzorg en gezinshuizen. Er is meer ingezet op ambulante jeugdhulpverlening, zoals gezinsbegeleiding of ondersteuning in de thuissituatie.

Wat hebben we niet bereikt? Door de toename aan corona gerelateerde crises zijn er meer complexe problematiek en onveilige situaties. Hierdoor komt het voor dat kinderen nog steeds uit huis geplaatst worden. Effect indicator

Het percentage jongeren in pleegzorg of gezinsgerichte omgeving van totaal percentage jeugdhulp met verblijf (CBS). R/S 60% 54,9% 67,2% 69,6% 63,1% 77,4% 62,5% pm1 (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021) 1 Gegevens over 2021 worden naar verwachting in najaar 2022 gepubliceerd.

a. Meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen

Wat hebben we gedaan? Met de andere jeugdhulpregio's is gewerkt aan het opzetten van nieuwe gezinsvervangende zorgvormen. Op beperkte schaal zijn nieuwe kleinschalige woonvoorzieningen gestart.

Wat hebben we niet gedaan? Doordat het opzetten van nieuwe gezinsvervangende zorgvormen een langlopend traject is, zijn geschikte huisvesting en het anders organiseren van de zorg nog niet gerealiseerd. Prestatie indicator Het aantal jongeren in pleegzorg of gezinsvervangende verblijfsvormen (CBS). R/S 180 195 195 195 205 240 (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) 1 Gegevens over 2021 worden naar verwachting in najaar 2022 gepubliceerd.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

217 S (2021)

pm1 R (2021)

72

3. Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren Wat hebben we bereikt? De Gecertificeerde Instellingen (GI's) hebben de afgesproken jeugdreclasseringsmaatregelen uitgevoerd. Zo hebben de GI's, ondanks de personele tekorten bij deze instellingen, er voor gezorgd dat elke jongere binnen de gestelde termijn een vaste jeugdreclasseerder toegewezen kreeg. Met de GI's zijn ook afspraken gemaakt over de inzet van jeugdhulp bij de uitvoering van een jeugdreclasseringsmaatregel en dan in het bijzonder rondom de persoonsgerichte aanpak. Wanneer zorg niet tijdig wordt ingezet, kan dit risico’s opleveren voor de veiligheid van de jongere zelf of van de omgeving, met mogelijk escalatie tot gevolg. Daar waar het nodig was, was er jeugdhulpzorg, ongeacht een mogelijke overschrijding van het budgetplafond bij de betreffende zorgaanbieder. Effect indicator R/S

Percentage jongeren met jeugdbescherming als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS). (BZK) Het genoemde percentage 2021 is gebaseerd op de gegevens van CBS jeugd over de heerste helft 2021. 1,1% 0,9% 0,9% 0,8% 0,9% 0,9% 0,8 0,9% (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021)

a. Verminderen jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen

Wat hebben we gedaan? In 2021 is veel aandacht besteed aan de aanpak van knelpunten in de jeugdbescherming, die genoemd zijn in het Inspectierapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’. Op basis van dit rapport hebben de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport met de 9 regio’s in Noord-Holland bestuurlijke afspraken gemaakt om verbeteringen door te voeren. Zo moeten de regio’s samen de beschikbaarheid van (hoog) specialistische zorg beter organiseren en een samenwerkingsstructuur (governance) ontwikkelen. Verder moeten de regio’s via een doorbraakaanpak tijdige en passende zorg bieden aan elk kind met een beschermingsmaatregel. Ook moeten vier regio’s, waaronder ZuidKennemerland, passende tarieven hanteren voor de uitvoering van de jeugdbescherming. Bovenstaande speelt zich af in een context van financiële tekorten in de jeugdzorg, personele tekorten en wachttijden bij aanbieders. In 2021 is hierover met de ketenpartners het gesprek gevoerd, met als resultaat dat in Haarlem een andere route in de doorbraakaanpak is georganiseerd. Als de GI geen zorg kan inzetten door bijvoorbeeld een wachttijd bij een aanbieder, dan gaat zij in overleg met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Samen onderzoeken zij alternatieven bij andere aanbieders. Zo nodig kan het budgetplafond worden verruimd of zorg worden ingekocht via een light contract.

Bij complexe casuïstiek wordt de Denktank geconsulteerd. Afgesproken is dat de GI tijdig aangeeft als kinderen langer dan 3 maanden wachten op zorg en op welke zorg. Haarlem was één van de gemeenten waar de tarievendiscussie in 2021 speelde. Die discussie is nu afgerond en er is overeenstemming met de GI bereikt over de tarieven voor 2022. De GI moet de verhoging van de tarieven gebruiken om te werken aan verbeteringen op de personele kant en op de inhoud.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

73

Wat hebben we niet gedaan? Als gevolg van het personele tekort aan jeugdbeschermers bij de Gecertificeerde Instellingen kwam de uitvoering van Samenwerken aan Veiligheid, dat gericht is op de intensieve vrijwillige jeugdhulp, onder druk te staan. De jeugdbeschermers konden minder vaak worden ingezet. Reden hiervoor is dat de uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen waarvoor een jeugdbeschermer altijd beschikbaar moet zijn, immers voor gaat. Prestatie indicator Het aantal (voorlopige) onder toezicht stellingen (OTS) (CBS). Het genoemde percentage 2021 is gebaseerd op de gegevens van CBS jeugd over de heerste helft 2021. R/S 300 235 225 225 240 235 220 pm1 (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021) Prestatie indicator Het percentage jongeren met een jeugdreclassering als percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar (CBS).(BZK) Het genoemde percentage 2021 is gebaseerd op de gegevens van CBS jeugd over de heerste helft 2021. R/S 0,4% 0,4% 0,4% 0,5% 0,4% 0,4% 0,4% 0,3% (2015) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021)

Beleidsveld 2.3 Opvang, wonen en herstel 1. Zelfredzaamheid van psychisch kwetsbare Haarlemmers vergroten en waar mogelijk zelfstandig laten wonen Wat hebben we bereikt? De partijen in Zuid-Kennemerland en de IJmond hebben samen vorm gegeven aan de werkafspraken in het Pact voor Uitstroom. Het regionale convenant ‘Uitstroomregeling Pact’ is in oktober 2021 getekend door corporaties, gemeenten, zorginstellingen en welzijnsorganisaties . Dit convenant is de basis voor regionale samenwerking om de uitstroom van cliënten beschermd wonen en maatschappelijke opvang gestroomlijnd en gespreid over de regio plaats te laten vinden en te zorgen voor een ‘zachte landing’ van cliënten in de wijk met aandacht voor omwonenden. De essentie van de regeling is dat de aangesloten partners elkaar als ketenpartner zien in het uitstroomproces en elkaar weten te vinden zowel in het belang van de cliënt als de medebewoners in de wijk. Het totaal aantal aanvragen contingentenregeling en de uitstroomresultaten 2021 zijn nagenoeg gelijk aan die van voorgaande jaren. Als gevolg van regionale afspraken over historische binding is de uitstroom naar omliggende gemeenten wel enigszins afgenomen. De corporaties in Haarlem hebben de norm van 77 verhuringen nagenoeg gerealiseerd door 75 urgente woningzoekenden te huisvesten. Ook de wachtlijst en de gemiddelde wachtduur laten een licht dalende trend zien.

Het aantal cliënten beschermd wonen dat bij uitstroom gebruik maakt van een contingent woning is toegenomen ten opzichte van 2020. De beweging van beschermd wonen naar zelfstandig wonen (ambulantisering) vindt steeds beter en meer plaats. Stichting de Regenboog Groep voerde net als in 2020 namens de gemeente het huisvestingsproject 'Onder de pannen' uit. Dit project stelde bewoners in staat een

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

74

kamer te verhuren aan (economisch) daklozen voor de duur van één jaar. In 2021 zijn er 11 huurders geplaatst. In 2021 heeft de gemeente Haarlem samen met de andere gemeenten in de regio ingezet op de voorbereidingen van de doordecentralisatie Beschermd Wonen. Het regionale beleidskader Opvang, Wonen en Herstel 2017-2020 is verlengd en er is gewerkt aan het nieuwe kader Opvang, Wonen en Herstel 2022-2027. Deze kent twee uitgangspunten: ‘’cliënt centraal’’ en ‘’zo thuis mogelijk’’. Ook zijn de voorbereidingen getroffen voor de oprichting van het gemeenschappelijk orgaan Beschermd Wonen Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. In een gemeenschappelijk orgaan kan de gemeente Haarlem samen met de andere zeven gemeenten in de regio de verplichte samenwerking Beschermd Wonen vormgeven. Ten slotte is in de regio een verwervingsstrategie opgesteld om de aanbesteding van maatschappelijke opvang en beschermd wonen voor te bereiden. Effect indicator

Het aantal cliënten beschermd wonen dat bij uitstroom gebruik maakt van een contingentwoning (Gemeentelijke registratie).

R/S

19 (2018)

Effect indicator

R/S

31 (2019)

20

20

36

(2020)

S (2021)

R (2021)

Het aantal cliënten dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang binnen 6 maanden, binnen 9 maanden en de totale uitstroom (deze cijfers zijn gebaseerd op de uitstroomcijfers van alle aanbieders in de maatschappelijke opvang; dit zijn Kenter, Hvo-Querido en de RIBW/KAM). De aantallen van de verschillende aanbieders zijn bij elkaar opgeteld. In de uitstroomcijfers zijn ook cliënten meegerekend die binnen de maatschappelijke opvang uitstromen naar een doorstroomlocatie. <6 mnd 66 67 97 100 95 <9mnd Totaal

36

48

34

152

232 (2019)

(2018)

183

48 240

46 233

(2020)

S (2021)

R (2021)

a. Zorgen voor passend aanbod bij ondersteuningsbehoefte van cliënten

Wat hebben we gedaan? Als gevolg van de coronamaatregelen, zoals het hanteren van de anderhalve meter binnen de opvang en de opvang ook open te stellen voor mensen die daar conform de Wmo geen recht op hebben, zijn er ook in 2021 tijdelijke extra Maatschappelijke Opvang locaties gerealiseerd en/of verlengd. Van november 2020 tot november 2021 het schip Aurora door PerMens en de rederij en per november 2021 tot 1 juni 2022 Joops Hotel door HVO en PerMens. In het Anton Pieckhofje is per 1 augustus 2021 een tussenvoorziening Maatschappelijke Opvang voor maximaal 36 personen gestart. De tussenvoorziening is in verband met de afbouw van de coronamaatregelen versneld beschikbaar gesteld voor 18 mensen uit de Maatschappelijke Opvang die toe zijn aan een volgende stap richting zelfstandig wonen. In 2021 zijn locaties vastgesteld voor twee speciale woonvoorzieningen: een Domus Plus en een project Skaeve Huse. Domus Plus is een beschermde woonvorm waar 24 mensen wonen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek en vaak ook een verstandelijke beperking. Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

75

normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Er worden maximaal 6 Skaeve Huse gebouwd. Begin 2021 zijn de eerste cliënten geplaatst in de nieuwe locatie voor forensische plekken en Beschermd Wonen-plekken in Hoofddorp: Spaarnevleugels. Hiernaast is samen met de gemeente Haarlemmermeer en een zorgaanbieder gewerkt aan een nieuwe Beschut wonen locatie: Mastbos. Deze locatie is bedoeld voor jongvolwassenen met een psychische kwetsbaarheid.

Wat hebben we niet gedaan? Ondanks de nieuwe locaties zijn er nog lange wachtlijsten voor doorstroomlocaties en Beschermd Wonen. Bovendien zijn er weinig opvang- en woonplekken voor complexe doelgroepen. Dit komt onder andere door krapte op de woningmarkt waardoor het lastig is om betaalbare locaties te vinden. Hiernaast zijn de voorzieningen die wel gepland staan moeizaam te realiseren. b. Passende begeleiding voor cliënten in de maatschappelijke opvang (trajectbegeleiding) en beschermd wonen (maatwerkarrangement)

Wat hebben we gedaan? In 2021 is er gestart met de pilot ‘resourcegroepen’. Binnen deze pilot werken HVO Querido, RIBW K/AM, PerMens, Leger des Heils en de GGD samen om de begeleiding in de maatschappelijke opvang te versterken met de inzet van het netwerk van een cliënt (zoals familie en vrienden). Onder regie van de cliënt worden zij actief betrokken bij de aanpak van dakloosheid. Hiermee wordt de samenwerking tussen het formele en informele netwerk verbeterd. In 2021 was de locatie Velserpoort een 24-uurs opvangvoorziening in plaats van alleen nachtopvang. De eerste ervaringen hiermee zijn positief, ondanks de grote uitdagingen die de coronacrisis met zich meebracht. Er wordt meer rust en een betere sfeer ervaren voor de cliënten en de begeleiders. Verwacht wordt dat cliënten hierdoor sneller een stap zetten in het proces richting uitstroom. Deze maatregelen zijn verlengd voor 2022. Ook is gestart met de pilot ‘het versterken van de gezinsaanpak’. In deze pilot werken verschillende partijen actief samen om tot maatwerk voor gezinnen en kinderen in de opvang te komen. Deze inzet is gericht op preventie en beter gebruik maken van elkaars expertise tijdens de opvangperiode, maar met name ook rondom in- en uitstroom. Daarom zijn er proces- en samenwerkingsafspraken gemaakt tussen HVO Querido, RIBW K/AM, Centrum voor Jeugd en Gezin en de Sociaal Wijkteams.

Ten slotte is de pilot waarin trajecten werden aangeboden aan economisch daklozen in de maatschappelijke opvang verlengd. De economisch dakloze deelnemers werden gekoppeld aan een begeleider/trajecthouder van HVO-Querido, RIBW K/AM en PerMens, waarna de trajecthouder en de cliënt(en) samen een trajectplan gericht op uitstroom opstelden.

Wat hebben we niet gedaan? De coronacrisis en personeelstekorten bij de organisaties hebben invloed gehad op de trajectbegeleiding. Zo heeft de trajectbegeleiding soms tijdelijk stil gelegen, Jaarverslag en Jaarrekening 2021

76

omdat de trajectbegeleiders tijdelijk werden ingezet om de extra locatie(s) te bemensen of er onvoldoende personeel aanwezig was. Prestatie indicator Aantallen: (Gemeentelijke registratie) * met winternoodopvang ** is inclusief circa 35 extra plekken in het kader van de coronacrisis *** is inclusief 20 extra plekken in het kader van corona, 18 plekken APH R/S Domus Plus 0 0 0

0

0

Skaeve Huse

0

0

0

0

0

Perron 18

0

0

13

16

16

Contingentwoningen

95

100

90

100

92

Beschut wonen

6

47

59

60

73

Beschermd wonen

610

608

585

300

314

Maatschappelijke opvang

181

181/199*

216**

177

216***

Vrouwenopvang

26

26

26

26

26

S (2021)

R (2021)

(2018) (2019) (2020) Prestatie indicator Aantal trajecten in de maatschappelijke opvang (Gemeentelijke registratie). R/S

316

348

413

403

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Prestatie indicator Aantal maatwerkarrangementen beschermd wonen (Gemeentelijke registratie). R/S 110 403 458 330 (2018) (2019) (2020) S (2021)

519 R (2021)

2. Terugdringen aantal daklozen Wat hebben we bereikt? In 2021 nam de gemeente Haarlem deel aan de landelijke aanpak van dak- en thuisloosheid. Dit plan droeg bij aan alle drie de ambities van Opvang Wonen en Herstel: ‘een preventie-offensief’, ‘iedereen een hersteltraject op maat’ en ‘zelfstandig thuis wonen versterkt’. Het accent lag echter met name op de ambitie waar de meeste winst te behalen is: ‘zelfstandig wonen versterken’. Ondanks dat het feitelijk aantal daklozen lager is dan de streefwaarde is het aantal geslapen nachten van daklozen in de opvang ten opzichte van 2020 fors toegenomen (32.333 nachten in 2020 naar 41.343 nachten in 2021). Een feitelijk lager aantal daklozen maakt dus meer/langer gebruik van de opvang. De praktijk laat zien dat dit vaak de meer complexe doelgroepen betreft. Anderzijds zal het ingezette beleid waarbij, door lokale gemeenten, meer wordt gestuurd op preventie van invloed zijn op dit dalende cijfer. Dit laatste is echter moeilijk aantoonbaar met data. Effect indicator R/S

Het aantal feitelijke daklozen (Brede Centrale Toegang).

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

545 (2018)

548 (2019)

470 (2020)

520 S (2021)

439 R (2021)

77

a. Het voorkomen van huisuitzettingen door huurschuld

Wat hebben we gedaan? In 2021 is uitvoering gegeven aan het convenant Preventie huisuitzettingen. Doel van dit convenant is huisuitzettingen als gevolg van een huurschuld te voorkomen door inwoners waar nodig in elke fase van het incassotraject ondersteuning te bieden. De sluitende aanpak van Woningcorporaties, Sociaal wijkteam en Schulddienstverlening is zeer succesvol gebleken. Ondanks de negatieve effecten van de coronacrisis op het inkomen van inwoners is het aantal huisuitzettingen als gevolg van een huurschuld in 2021 gelijk gebleven aan dat van 2020 en ruim onder de streefwaarde. Prestatie indicator Aantal huisuitzettingen door huurschuld (Elan, Pré en Ymere). R/S

15 (2018)

15 (2019)

4 (2020)

12 S (2021)

4 R (2021)

3. Stoppen en duurzaam oplossen van individuele gevallen van huiselijk geweld en kindermishandeling Wat hebben we bereikt? De gemeente Haarlem werkt samen met de gemeenten Bloemendaal, Beverwijk, Haarlemmermeer, Heemstede, Heemskerk, Zandvoort en Velsen aan het verminderen van huiselijk geweld en de gevolgen ervan. Samen met de regio is uitvoering gegeven aan het eerste Actieprogramma dat hoort bij de Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het Multidisciplinair Centrum Kindermishandeling (MDCK) maakte een doorstart als Huis voor Onderzoek en Veiligheid, waarin de basistaken van dit centrum zijn ondergebracht. Omdat online seksueel misbruik steeds meer toeneemt en daarmee ook de vraag om hulp is er door het Centrum Seksueel Geweld (CSG) samen met andere centra een handelingsprotocol voor acuut online seksueel misbruik gemaakt. De casemanagers van het CSG zijn in het najaar geschoold en het handelingsprotocol wordt inmiddels actief gebruikt. Aan de uitwerking van de belangrijkste aanbeveling uit het onderzoek naar de Blijf Groep, ‘Uitbreiding en aanpassingen van bestaande opvangplekken’, is in het vierde kwartaal hard gewerkt. Aan het einde van het jaar kampte de Blijf Groep net als de vrouwenopvang landelijk met een grote vraag naar opvangplekken.

Eerder in het jaar was er minder vraag naar plekken in de Vrouwenopvang, waarschijnlijk was deze mindere vraag het gevolg van de coronapandemie.

Wat hebben we niet bereikt? Het definitief onderbrengen van Veilig Thuis onder de Gemeenschappelijke Regeling van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) zoals dat eerder met Veilig Thuis en de VRK was afgesproken per 1 januari 2021 is nog niet afgerond.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

78

Effect indicator R/S

Het percentage triage (=beoordeling op onveiligheid) binnen 5 dagen (Veilig Thuis). 92% 38% 35% 47% 90% (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021)

71% R (2021)

a. Passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis

Wat hebben we gedaan? Veilig Thuis heeft extra capaciteit ingezet om wachttijden in te lopen. Het percentage triage binnen 5 dagen is met 71% ten opzichte van 47% dan ook flink gestegen en komt veel dichter in de buurt van de streefwaarde. Dit betekent dat Veilig Thuis steeds vaker op tijd de triage na de melding afrondt, verwerkt en de vervolgacties in gang kan zetten. Het percentage onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling binnen 10 weken is ook flink toegenomen naar 71% in 2021 ten opzichte van 47% in 2020. De streefwaarde van 90% wordt nog niet gehaald, maar de stijgende lijn is duidelijk ingezet.

Wat hebben we niet gedaan? Het blijft voor Veilig Thuis lastig om vooraf het aantal adviezen en meldingen in te schatten. Hierdoor lukt het niet om structureel wachttijden te voorkomen en te voldoen aan de triage binnen 5 dagen. b. Passende en tijdige inzet CJG en Sociaal Wijkteam

Wat hebben we gedaan? In 2021 zijn de eerste gezamenlijke trainingen om te werken volgens de methodiek ‘Gefaseerd Samenwerken voor Veiligheid’ (GSV) gegeven. Deze methodiek vormt de kern van de regiovisie: om geweld te kunnen stoppen begin je met het organiseren van de directe veiligheid van het gezin. Door uitvoerenden van verschillende partners samen te trainen wordt de samenwerking en het spreken van dezelfde taal versterkt. Ook heeft Veilig Thuis laten uitzoeken wanneer en hoe de overdracht naar het lokale veld plaatsvindt om zo de samenwerking met de partners te verbeteren. De aanbevelingen hiervan worden gebruikt voor verbeteringen. Verder heeft het Sociaal Wijkteam samenwerkingsafspraken gemaakt met de Blijf Groep over het ondersteunen van hun cliënten bij uitstroom.

Wat hebben we niet gedaan? Er wordt al ruim een jaar gewerkt aan het vernieuwen van de onderlinge samenwerkingsafspraken door Veilig Thuis, zodat het werkproces goed beschreven staat en duidelijkheid biedt over wie op welk moment welke rol en verantwoordelijkheid heeft. Helaas zijn deze nog niet gereed. Tijdens de trainingen GSV en uit het eigen onderzoek van Veilig Thuis komt expliciet naar voren dat deze samenwerkingsafspraken worden gemist. Het percentage meldingen dat direct na een veiligheidsbeoordeling is overgedragen aan het CJG of het SWT, is met 26% (gemiddeld over het jaar) toegenomen ten opzichte van 2020, maar nog wel lager dan de streefwaarde. Uit het eerder genoemde onderzoek naar de overdracht naar het lokale veld blijkt dat na een wat nadere verrijking alsnog direct wordt afgeschaald naar het lokale veld. Dit wordt Jaarverslag en Jaarrekening 2021

79

alleen niet geregistreerd als directe overdracht. Het betekent echter wel dat het aantal meldingen dat wordt overgedragen naar het lokale veld hoger ligt dan wat als directe overdracht wordt geregistreerd en geteld. We zijn hier dus op de goede weg en het gezamenlijk vaststellen van de samenwerkingsafspraken gaat hier een bijdragen aan leveren. Prestatie indicator Het percentage onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling door Veilig Thuis binnen 10 weken (Veilig Thuis). R/S 80% 56% 83% 47% 90% 71% (2017)

(2018)

(2019)

(2020)

S (2021)

R (2021)

Prestatie indicator Het percentage meldingen dat direct na veiligheidsbeoordeling kan worden overgedragen naar het CJG of Sociaal Wijkteam (Veilig Thuis). R/S

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

25% (2018)

32% (2019)

21% (2020)

55% S (2021)

26% R (2021)

80

Financiën per programma Bel. Programma 2 Ondersteuning en Zorg veld

21 22 23

21 22 23

Rekening 2020

Primaire begroting 2021

Begroting na wijz. 2021

Rekening 2021

Lasten (exclusief mutaties reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

40.628 34.380 63.198

46.386 35.221 53.495

42.230 36.207 57.306

40.428 36.809 55.338

Totaal lasten

138.207

135.103

135.743

132.576

Baten (exclusief mutaties reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

-1.304 -141 -3.723

-1.089 -90 -3.050

-1.360 -90 -1.680

-1.379 -360 -1.767

Totaal baten Totaal saldo excl. mutaties reserves

-5.167 133.040

-4.229 130.874

-3.130 132.613

-3.505 129.071

Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

18.551 -12.418

8.457 -8.247

10.149 -8.247

Totaal saldo incl. mutaties reserves

139.173

132.823

130.973

130.874

Analyse saldo per programma: Verschillenanalyse Primaire begroting 2021

130.874

Gewijzigde begroting 2021

132.823

Verschil primaire - gewijzigde begroting

1.949 n

Rekening 2021

130.973

Verschil gewijzigde begroting - rekening

-1.850 v

Specificatie verschil primaire - gewijzigde begroting: Aanvullende voorstellen begroting 2021 Amendementen begroting 2021

-475 v 0 n

Bestuursrapportage 2020

224 n

Voortgangsrapportage 2021

6.573 n

Bestuursrapportage 2021

-4.374 v

Raadsbesluiten Totaal

0 n 1.949 n

Een specificatie van de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening is opgenomen in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

81

Doelenboom Programma 3 ‘Werk, inkomen en schulden’ Beleidsveld

Doel

Werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk 3.1 Werk B: € 21.833 R: € 22.348

B: € 34.413 R: € 32.528

Effectindicator Het aantal werkzoekenden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden Het aantal werkzoekenden met overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden % werkzame beroepsbevolking (BZK)

Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren

Haarlemmers hebben een stabiele financiële situatie en zijn financieel redzaam.

Het vergroten van financiële zelfstandigheid en participatie inwoners met minimuminkomen.

R: € 8.670

B: € 2.060 R: € 1.510

Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van werkzoekenden Het aantal werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat in een ondersteuningstraject zit

Aantal uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert

Het ondersteunen en bemiddelen naar participeren in de samenleving

Aantal Sw-ers dat werkzaam is in de sociale werkvoorziening

Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening

Aantal mensen met een indicatie beschut werk

Creëren van beschut werk werkplekken

Aantal mensen werkzaam in een garantiebaan

Voldoen aan de regionale opgave voor de invulling van garantiebanen

% Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden door de eigen financiële situatie

De gemeente zorgt direct en via partners in de stad voor kwalitatief voldoende ondersteuning van inwoners

Het voorkomen en vroeg signaleren van schulden bij inwoners Het vergroten financiële zelfredzaamheid van inwoners met schulden

Jaarrekening en Jaarverslag 2021

Tijdig afhandelen van aanvragen inkomensondersteuning

Aantal huishoudens dat minimaregeling aanvraagt

Het aantal mensen met een Beschut Werken indicatie dat werkzaam is op een Beschut Werken plek

% aanvragen Participatiewet-uitkering (1), bijzondere bijstand (2) en minimavoorzieningen (3) dat binnen de wettelijke termijn van acht weken is afgehandeld Aantal huishoudens en kinderen met HaarlemPas

% kinderen tot 18 jaar waarvan gezin van bijstandsuitkering moet rondkomen (BZK)

Samen met partners vergroten van de bekendheid van minimaregelingen

Aantal gezinnen dat gebruik maakt van schoolkostenregeling

Aantal personen (18+) met bijstandsuitkering (BZK)

Makkelijk maken aanvragen minimaregelingen

Rapportcijfer klanten dienstverlening minimavoorzieningen

Onderzoeken fraude

Aantal gestarte fraudeonderzoeken Participatiewet/Ioaw/Ioaz

Beëindigen en terugvorderen onrechtmatig verstrekte uitkeringen

Aantal beëindigde uitkeringen o.b.v. onrechtmatigheid

Misbruik en oneigenlijk gebruik uitkeringen en niet nakomen van inlichtingenplicht signaleren en voorkomen

3.3 Schulden

Het aantal werkzoekenden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat is overgedragen aan een uitzendbureau

% werkloze jongeren (BZK)

Aantal Participatiewet-uitkeringsgerechtigden

B: € 10.520

Prestatie-indicator

Lopende re-integratievoorzieningen (BZK)

Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk

3.2 Inkomen

Prestatie

Het aantal kennismakingsgesprekken over geldzorgen en/of schulden

Het vergroten van de bekendheid van mogelijkheden van hulp bij geldzorgen Vergroten van kennis en vaardigheden in het omgaan met geld

Aantal deelnemers aan voorlichtingsbijeenkomsten

% succesvolle uitstroom van klanten met geldzorgen en/of schulden

Het zorgen voor een drempelloze toegang naar schulddienstverlening

Klanten gestart in een regulier schuldbemiddelingstraject

Het aantal klanten dat succesvol uitstroomt na drie jaar reguliere schuldbemiddeling

Het geven van nazorg

Klanten in nazorg na geslaagde schuldbemiddeling

Rapportcijfer van klanten voor schulddienstverlening

82

Programma 3 Werk, inkomen en schulden Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Sociale Zaken, Schulden en Minima Werk en Inkomen, Schulden, Minima en Sociale Recherche

Realisatie programmadoelstelling (missie) Ook in 2021 heeft gemeente Haarlem inwoners ondersteund op het gebied van werk, inkomen en schulden in geval zij dat onvoldoende op eigen kracht konden. Werk en participatie maakt een onderscheid tussen uitkeringsgerechtigden die direct bemiddelbaar zijn naar werk, uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die re-integreren naar werk en uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die participeren door vrijwilligerswerk, mantelzorg of arbeidsmatige dagbesteding. In 2021 waren de regelingen vanuit het minimabeleid er vooral op gericht financieel kwetsbare inwoners meer kansen te bieden, zodat ze kunnen rondkomen en mee kunnen doen in de samenleving. Dit was het eerste jaar van de uitwerking van de integrale beleidsvisie armoede en schulden, waarbij de nadruk lag op Vroegsignalering van schulden, bieden van schuldhulp aan ondernemers en het bestrijden van kinderarmoede. Daarnaast heeft Haarlem in 2021 de intensieve en meerjarige taak uitgevoerd in de hersteloperatie aan ouders die zich hebben gemeld als gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire.

Beleidsvelden Beleidsveld 3.1 Werk 1. Werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt hebben betaald werk Wat hebben we bereikt? Direct bemiddelbare werkzoekenden zijn aangemeld voor bemiddeling door een reintegratiepartner. Deze werkzoekenden zijn binnen drie weken uitgestroomd naar betaald werk en kandidaten die niet direct bemiddeld konden worden, zijn doorgestroomd naar aan ander traject. Om de doelgroep werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt te re-integreren is ondersteuning en bemiddeling op maat gegeven. Deze werkzoekenden zijn werk-fit gemaakt en begeleid naar werk. De gemeente heeft een aanvullend ondersteuningsaanbod voor specifieke doelgroepen: 50 plussers, statushouders, ex-gedetineerden en jongeren die het speciaal onderwijs vso/pro en mbo1 hebben gevolgd en de doelgroep met ggz problematiek.

Wat hebben we niet bereikt? Uit de cijfers blijkt dat het aantal werkzoekenden zonder en met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden nagenoeg gelijk gebleven is aan dat aantal in 2020. Het aantal bijstandsaanvragen is in 2021 echter Jaarverslag en Jaarrekening 2021

83

gedaald en daarmee ook het aantal aanmeldingen voor bemiddelingstrajecten. Daarmee rekening houdende is er relatief gezien sprake van een verhoogde uitstroom naar passend werk. Effect indicator

Het aantal werkzoekenden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden ten opzichte van het totaal aantal uitkeringsgerechtigden (gemeentelijke registratie).

R/S

18/3600 24/3507 55/3553 140 71/3415 (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021) Het aantal werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden ten opzichte van het totaal aantal uitkeringsgerechtigden (gemeentelijke registratie).

Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S

547/3580 448/3507 265/3553 500 263 /3415 (2018) (2019) (2020) S (2021) R (2021) Netto arbeidsparticipatie: het percentage van de werkzame beroepsbevolking (15-74 jaar) ten opzichte van de totale beroepsbevolking (CBS). (BZK) 69,4% 68,8% 70,1% 71,4% 71,1% 70,1% 72,0% (2007) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar) (CBS). (BZK) 3% 2% 2% 2% 2% 2% 1% (2005) (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) S (2021) Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-74 jaar (CBS). (BZK) 10,1 (2015)

(2016)

(2017)

238,8 (2018)

130,0 (2019)

312,4 (2020)

250 S (2021)

n.n.b. R (2021) 2% R (2021) n.n.b. R (2021)

a. Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van werkzoekenden

Wat hebben we gedaan? De doelgroep met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt krijgt ondersteuning van verschillende re-integratiepartners. Bij deze doelgroep wordt onderscheid gemaakt in trajecten die korter duren dan 18 maanden en trajecten die langer duren dan 18 maanden. Deze mensen zijn ondersteund bij het zoeken naar betaald werk en bij het vergroten van werknemersvaardigheden, werk-fit worden en het behalen van de juiste kwalificaties. De trajecten zijn vaak intensief en lang omdat een deel van de groep al lang in de bijstand zit, een laag zelfbeeld, een taalachterstand of geen startkwalificaties heeft. Inwoners die gebruik maakten van de Tozo regeling hebben in 2021 bij Agros en Pasmatch op vrijwillige basis begeleiding gekregen naar werk in loondienst of zijn geholpen met een doorstart van hun bedrijf. In 2021 is in de arbeidsmarktregio via Regionale mobiliteitsteams (RMT) dienstverlening van werk naar werk ingericht om de impact van de coronamaatregelen te beperken. In de arbeidsmarktregio werken zeven gemeenten, UWV, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties samen in een RMT om inwoners te helpen die door corona hun werk (dreigen) te verliezen, waar nodig in combinatie met om- en bijscholing.

Tot op heden is weinig aanspraak gemaakt op de ondersteuning vanuit het RMT; vermoedelijk door de verlenging van de financiële ondersteuning vanuit de rijksregelingen voor ondernemers en zzp’ers.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

84

Wat hebben we niet gedaan? De dienstverlening van onze re-integratiepartners is in 2021 gestart en geëindigd in een lockdown. Gedurende het jaar is deze dienstverlening steeds aangepast aan de dan geldende coronamaatregelen. De workshops werden vooral digitaal aangeboden. De meeste dienstverlening gebeurde telefonisch, al waren 1 op 1 gesprekken ook regelmatig weer mogelijk. Prestatie indicator Het aantal werkzoekenden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat is overgedragen aan een uitzendbureau, ten opzichte van het totaal aantal uitkeringsgerechtigden (Gemeentelijke registratie). R/S

22/3580 61/3507 200/3553 150 (2018) (2019) (2020) S (2021) Prestatie indicator Het aantal werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat in een ondersteuningstraject zit (Gemeentelijke registratie). R/S 940 750 2.079 950 (2018) (2019) (2020) S (2021)

86/3415 R (2021)

2.210 R (2021)

2. Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren Wat hebben we bereikt? Voor uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt richtte de gemeente zich op participatie op maat. Dat betekent dat de klant naar vermogen participeerde in de vorm van arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of mantelzorg. De klantmanagers werkten hierin samen met partners in de stad en met de sociaal wijkteams.

Wat hebben we niet bereikt? Vanwege de coronamaatregelen was het voor uitkeringsgerechtigden nog niet mogelijk om het hele jaar deel te nemen aan arbeidsmatige dagbesteding of vrijwilligerswerk te doen. Inwoners zijn wel weer in toenemende mate aangemeld voor deze vormen van participatie en konden zij met inachtneming van de coronaregels deelnemen. Effect indicator

Het aantal uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert in de vorm van maatschappelijke participatie of arbeidsmatige dagbesteding (gemeentelijke registratie).

R/S

638 (2018)

1.300 (2019)

1.273 (2020)

800 S (2021)

1.164 R (2021)

a. Het ondersteunen en bemiddelen naar participeren in de samenleving

Wat hebben we gedaan? In 2021 zijn klanten telefonisch en ook regelmatig weer fysiek gesproken. Tijdens die gesprekken is hun afstand tot de arbeidsmarkt bepaald. Als bleek dat mensen een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt hadden, werd met hen de mogelijkheden tot participatie in de Haarlemse samenleving besproken. Zij zijn verwezen naar partners in de stad die arbeidsmatige dagbesteding of vrijwilligerswerk aanbieden of werd in overleg met het sociaal wijkteam onderzocht welke activiteiten iemand zou kunnen ondernemen, veelal in de eigen wijk. Mantelzorg of een tegenprestatie behoorden tot de mogelijkheden. In sommige gevallen bleek een klant in aanmerking te komen voor opname in het doelgroepenregister. Deze klanten werden bemiddeld naar gesubsidieerd werk.

Jaarverslag en Jaarrekening 2021

85

Wat hebben we niet gedaan? Er is contact gehouden met de klanten om hen te stimuleren om te participeren. De mogelijkheden om mee te doen in de samenleving werden ook in 2021 enigszins beperkt door de corona-maatregelen.

3. Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk Wat hebben we bereikt? Ook in 2021 is gezorgd voor continuering van de werkplekken in de sociale werkvoorziening bij de Gemeenschappelijke Regeling Paswerk in Cruquius. Deze werkplekken nemen jaarlijks af door pensionering van werknemers. Voor de voorziening nieuw beschut werk zijn dienstbetrekkingen gerealiseerd. In 2021 zijn garantiebanen ingevuld bij reguliere werkgevers. Wat hebben we niet bereikt? Het aantal plaatsingen op garantiebanen bij werkgevers nam in 2021 weliswaar toe maar de toename is niet zo groot als op grond van de huidige krappe arbeidsmarkt zou mogen worden verwacht. Bovendien blijven de cijfers achter bij de landelijke doelstelling van de regionale en landelijke opgave voor de banenafspraak voor mensen met een arbeidsbeperking. Effect indicator