2 Bijlage A Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Tekst van het document
Eigen data
Materiaalgebruik renovatie & ontwikkeling vastgoed (incl aanbesteed werk)
Percentage hergebruikt materiaal in ton voor renovatie, onderhoud en nieuwbouw van gemeentelijk vastgoed (Percentage hergebruikt materiaal in ton)
Eigen data
Loonkloof
Verschil tussen het gemiddelde brutojaarloon van de top-10%verdieners en het mediane loon binnen de gemeente inclusief uitvoeringsorganisaties. (Verschil als percentage van het mediane loon)
Eigen data
Incidenten werknemers (in de voorraadketen)
Incidenten waarbij werknemers in de toeleveringsketen betrokken zijn. Eigen data Dit kan betrekking hebben op ongevallen, arbeidsomstandigheden, of andere onverwachte gebeurtenissen die de veiligheid en het welzijn van werknemers beïnvloeden. (Lost time injury rate) Aansluiten bij definitie bouwbedrijven https://fluix.io/blog/safetymetrics
43
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
Definitie
Bron
% realisatie quotum participatiewet
Het percentage van het opgelegde quotum dat is gerealiseerd onder de Participatiewet, die bedrijven verplicht om een bepaald aantal banen beschikbaar te stellen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. (percentage werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt)
Eigen data
Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdhulp
Bevestig het voldoen aan wettelijke verplichtingen van gemeenten op het sociaal domein.
Eigen data
Huisvesting culturele instellingen
Bevestig de aanwezigheid van adequaat beleid voor huisvesting culturele intelling. Geef een overzicht van kwaliteit, kwetsbaarheden en achterstallig onderhoud. (pas toe of leg uit)
Eigen data
Huisvesting scholen
Bevestig de aanwezigheid van adequaat beleid voor huisvesting van onderwijs. Geef een overzicht kwaliteit, kwetsbaarheden en achterstallig onderhoud. (pas toe of leg uit)
Eigen data
Dekkingsgraad laadbehoefte van elektrische auto's
Het aandeel elektrische auto's dat gebruik kan maken van een openbare laadpaal binnen 250 meter (waarmee rekening gehouden wordt met een maximum capaciteit van de laadpaal).
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=u1isg
Aantal Deelauto's
Aantal deelauto's per 100.000 inwoners, excl. P2P auto's
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=ivlrw
Verplaatsingen - Trein
Het gemiddeld aantal verplaatsingen per trein per persoon per dag
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=8tf9x
Verplaatsingen - Bus/tram/ metro
Het gemiddeld aantal verplaatsingen per bus/tram/metro per persoon per dag
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=8tf9x
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch
Het percentage boom en laag van de totale oppervlakte van de openbare ruimte
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=eg7je
Het aantal bomen per inwoner
Aantal bomen in de openbare ruimte
Eigen data
Huishoudelijk restafval
Niet gescheiden ingezameld restafval (in kg) dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=rjhp7
Tevredenheid met de woning
Het percentage particuliere huishoudens dat zeer tevreden of tevreden https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ is met de huidige woning indicator
Tevredenheid met het leven
Deel van de mensen van 18 jaar of ouder dat een score van 7 tot en met 10 geeft als antwoord op de vraag ‘Kunt u op een schaal van 1 tot en met 10 aangeven in welke mate u tevreden bent met het leven dat u nu leidt.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Tevredenheid met vrije tijd
Deel van de mensen van 18 jaar of ouder dat een score van 7 tot en met 10 geeft als antwoord op de vraag ‘Kunt u op een schaal van 1 tot en met 10 aangeven in welke mate u tevreden bent met de hoeveelheid vrije tijd die u heeft
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Ervaren gezondheid
Percentage personen van 18 jaar en ouder met antwoordcategorie 'goed' of 'zeer goed' naar de vraag algemene gezondheidstoestand.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ Percentage personen van 18 jaar en ouder met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen. Langdurig is (naar verwachting) 6 regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator maanden of langer.
Overgewicht
Percentage personen van 18 jaar en ouder met een BMI van 25,0 kg/ m2 en hoger.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Vertrouwen in anderen
Aandeel personen van 15 jaar en ouder dat het eens is met stelling dat de meeste mensen over het algemeen te vertrouwen zijn. Ook wel gegeneraliseerd vertrouwen genoemd.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Sociale cohesie
De sociale cohesie geeft een schaalscore van 0 tot 10. Hoe hoger de score op deze schaal, hoe meer de inwoners tevreden zijn over de sociale aspecten van hun woonbuurt.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Vaak onveilig voelen in de buurt
Percentage van de bevolking van 15 jaar en ouder dat zich vaak onveilig voelt in de eigen buurt.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
44
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
Definitie
Bron
Nettoarbeidsparticipatiegraad
Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking 15 t/m 74 jaar in de bevolking van dezelfde leeftijdsgroep (beroeps- en nietberoepsbevolking).
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Brutoarbeidsparticipatiegraad
Het aandeel van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking 15 t/m 74 jaar in de bevolking van dezelfde leeftijdsgroep (beroeps- en nietberoepsbevolking).
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Mediaan besteedbaar inkomen
Het mediaan gestandaardiseerd besteedbaar inkomen per huishouden, in euro.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Verplaatsingen - Bus/tram/ metro
Het gemiddeld aantal verplaatsingen per bus/tram/metro per persoon per dag
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=yr4f3
% duurzame bussen
Percentage duurzame bussen op provinciaal niveau
% duurzame trams
Percentage duurzame trams op provinciaal niveau
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch
Het percentage boom en laag van de totale oppervlakte van de openbare ruimte
% woningen 'van het gas af'
Percentage aardgasvrije woningen
https://www.waarstaatjegemeente.nl/ mosaic/?short=eg7je
% gerealiseerde aansluitingen tov gewenste aansluitingen toename % groen in de openbare ruimte
De groei in het aandeel van groene gebierden binnen stedelijke en publieke ruimten
% biobased areaal
Het aandeel van landbouwgrond dat wordt gebruikt voor de teelt van biobased gewassen die als grondstoffen dienen voor de bouwsector
% toepassing biobased: denk aan houtbouw of iets anders
Het aandeel bouwprojecten waarin biobased mterialen worden gebruikt ten opzichte van de totale bouwproductie
% kringloop landbouw
Percentage van de landbouw waarbij natuurlijke kringlopen worden benut en reststromen worden hergebruikt om de afhankelijkheid van externe inputs en milieubelasting te minimaliseren
Beschikbare recreatieruimte per inwoner
Beschikbare hoeveelheid land en water voor openluchtrecreatie per inwoner
% zoekende starters
Het aandeel van potentiële kopers of huurders die actief op zoek zijn naar hun eerste woning
% doorstroom die niet verder kan
Het aandeel van huishiduens dat vanwege belemmeringen niet kan verhuizen naar een volgende geschikte woning
Tevredenheid woning
Het percentage particuliere huishoudens dat zeer tevreden of tevreden https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ is met de huidige woning indicator
Kwaliteit van woningen Overgewicht
Percentage personen van 18 jaar en ouder met een BMI van 25,0 kg/ m2 en hoger.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Levensverwachting
Levensverwachting in jaren voor de bevolking bij geboorte
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Tevredenheid met vrije tijd
Deel van de mensen van 18 jaar of ouder dat een score van 7 tot en met 10 geeft als antwoord op de vraag ‘Kunt u op een schaal van 1 tot en met 10 aangeven in welke mate u tevreden bent met de hoeveelheid vrije tijd die u heeft
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Nettoarbeidsparticipatiegraad
Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking 15 t/m 74 jaar in de bevolking van dezelfde leeftijdsgroep (beroeps- en nietberoepsbevolking).
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Tevredenheid met werk
Het deel van mensen van 18 jaar of ouder dat tevreden is met hun werk
Mediaan besteedbaar inkomen
Het mediaan gestandaardiseerd besteedbaar inkomen per huishouden, in euro.
45
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Indicator
Definitie
Bron
Vertrouwen in anderen
Aandeel personen van 15 jaar en ouder dat het eens is met stelling dat de meeste mensen over het algemeen te vertrouwen zijn. Ook wel gegeneraliseerd vertrouwen genoemd.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Vaak onveilig voelen in de buurt
Percentage van de bevolking van 15 jaar en ouder dat zich vaak onveilig voelt in de eigen buurt.
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ regionale-monitor-brede-welvaart/ indicator
Teruggewonnen energie: m3 biogas/ gas
Totaal teruggewonnen energie biogas/gas in m3.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=tz2fi
Teruggewonnen / opgewekte energie: Kwh
Totaal opgewekte energie in kWh.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=tz2fi
% RWZI's dat voldoet aan zuiveringsprestaties uit de vergunningen/ vergunningseisen
Aandeel RWZI's dat voldoet aan vastgestelde zuiveringsprestaties
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=0t70m
Aantal RWZI's (Riool Water Zuiverings Installaties)
Het aantal RWZI's in de beheergebieden van de waterschappen
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=6tbxf
Nalevingspercentage RWZI's voor vergunningseisen
De mate waarin het waterschap - het jaar rond - voldoet aan de kwaliteitseisen voor het geloosde (gezuiverde) rioolwater op het oppervlaktewater
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=cww2l
Voldoen aan afname verplichting richting gemeenten
De mate waarin het waterschap voldoet aan de afspraken die met de gemeenten zijn gemaakt over de hoeveelheid (minimaal) af te nemen en te verwerken rioolwater.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=wslaa
% Waterlichamen dat voldoet aan KRW-eisen
Overzicht van het aandeel KRW waterlichamen dat voldoet aan de normen voor respectievelijk de chemische toestand, fytoplankton, macrofauna, vis en waterflora.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=bki75
% officiële zwemwaterlokaties Percentage van zwemwaterlocaties binnen het beheergebied die dat voldoetaan voldoen aan de zwemwaterkwaliteitseisen zwemwaterkwaliteitseisen
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=zaoo0
Aantal zwemwaterlokaties met Het aantal zwemlocaties waarvoor geldt dat het waterschap de blauwalg provincie (minstens één keer) heeft geadviseerd actie te ondernemen in verband met de aanwezigheid van blauwalg
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=erpya
% van aantal KM's Percentage van aantal KM's waterketingen die aan wettelijke normen waterkeringen dat voldoet aan voor 2050 voldoen norm jaar 2050
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=o4y0k
% beheergebied dat voldoet aan de wateroverlastnorm
Aandeel van het beheergebied waarvoor geldt dat aan de wateroverlastnormen wordt voldaan.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=o7657
% beheergebied met acties voor oplossing wateroverlast norm
Percentage van beheergebieden die nog niet voldoen aan de wateroverlastnormen en de wijze waarop daarmee om wordt gegaan.
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=92yw6
Mate van energieneutraliteit
Mate van duurzaam opgewekte energie door waterschappen en door derden op het terrein van de waterschappen afgezet tegen het totale primaire energieverbruik van de waterschappen
https://live-waves.databank.nl/ dashboard/?short=almwp
46
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Bijlage 6: Kernset en aanvullende sets inclusief SDG’s Legenda Beschikbare data
Eigen data
Ontwikkeldata
Basis kernset (1/2) Environmental
Indicator
E1 klimaatverandering Energietranistie Energieverbruik
Gasverbruik Elektraverbruik CO2-uitstoot Totaal bekende hernieuwbare energie Warmteverbruik
Klimaatadaptatie Hitte
Gemiddelde oppervlaktetemperatuur Gezondheidsrisico ouderen (agv hittestress)
Water
Ontwikkelopgave: Toe of afname panden in gebieden waar aandachtspunten zijn vanuit water- en bodemsysteem (aansluiten bij regionale monitor klimaatadapatie)
Droogte
De toe- of afname van de waterbergingscapaciteit in de tijd
E2 Verontreiniging Luchtkwaliteit
Blootstelling NO2+PM10
Bodem
Bodemkwaliteit
E4 Biodiversiteit en ecosystemen Soorten
Aantal soorten wilde bijen
Habitats - ecosystemen
Oppervlakte ecologisch beheerd groen
Ontwikkelopgave
Ontwikkelopgave om gestandaardiseerde indicatoren tbv biodiversiteit
E5 Materiaalgebruik en circulaire economie Materiaalsubstitutie / Levensduur-verlening/ Hoogwaardige verwerking
Ontwikkelopgave: In afwachting van het monitoringsraamwerk van het Rijk, conform het Nationaal Programma Circulaire Econmie
Eigen organisatie - Environment Klimaatimpact
Scope 1 en 2 Voortgang Parijsakkoord Scope 3
Eigen vastgoed
Energielabels Vierkante meters eigen vastgoed Elektriciteitsverbruik Gasverbruik Gebruik stadswarmte EAN codes CO2-prestatieladder Fysieke klimaatrisico’s gemeentelijk vastgoed
Invulling wettelijke taken
Afval: inzameling, scheiding en hergebruik
Beleid/acties fysieke klimaatrisico’s
Overstromingen Aanpak bodemdaling en verschilzetting
47
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Legenda Beschikbare data
Eigen data
Ontwikkeldata
Basis kernset (2/2) Environmental
Indicator
Vrijwillige onderwerpen Eigen organisatie Klimaatimpact
Meerjarenplan incl. verduurzamingsplannen Gemeentelijke infrastructuur Gemeentelijk waterbeheer Hitteproblematiek en sociale gevolgen Klimaatbestendig groen/biodiversiteit bebouwde omgeving Realisering groen-blauw dooradering Materiaalgebruik renovatie & ontwikkeling vastgoed (incl aanbesteed werk)
Social
Indicator
S3 Getroffen gemeenschappen & samenleving
Preventie en herstel: inzicht in acties die ondernomen worden om negatieve impact te voorkomen, te mitigeren of te herstellen (beschrijvend)
S4 Inwoners
Datalekken Bestaan en werking klachtenprocedure Tevredenheid met de woonomgeving Vertrouwen in instituties
Vrijwillige onderwerpen Eigen organisatie Lonen (S1 Eigen personeel)
Loonkloof
S2 Werknemers in de waardeketen)
Incidenten werknemers (in de voorraadketen)
Goed werkgeverschap
% realisatie quotum participatiewet
Invulling wettelijke taken
Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdhulp Huisvesting culturele instellingen Huisvesting scholen
Governance
Indicator
G1 Professioneel gedrag
Fraudemeldingen Aantal meldingen klokkenluiderregeling Aantal integriteitsmeldingen
WOO
%Woo-verzoeken door gemeenten binnen de in de wet gestelde beslistermijn beantwoord Aantal Woo verzoeken, afgezet tegen het aantal inwoners
48
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Legenda Beschikbare data
Eigen data
Ontwikkeldata
Aanvullend Gemeenten Environmental
Indicator
E1 Klimaatverandering Duurzame mobiliteit
Dekkingsgraad laadbehoefte van elektrische auto's Aantal Deelauto's
Openbaar vervoer
Verplaatsingen - Trein Verplaatsingen - Bus/tram/metro
Groen
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch Het aantal bomen per inwoner
E5 Materiaalgebruik en circulaire economie Grondstoffen verminderen
Huishoudelijk restafval
Social
Indicator
S4 Inwoners Wonen
Tevredenheid met de woning
Welzijn
Tevredenheid met het leven Tevredenheid met vrije tijd
Gezondheid
Ervaren gezondheid Personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen Overgewicht
Samenleving
Vertrouwen in anderen Sociale cohesie Vaak onveilig voelen in de buurt
Arbeid en inkomen
Nettoarbeidsparticipatiegraad Brutoarbeidsparticipatiegraad Mediaan besteedbaar inkomen
Governance
Indicator
Openbare orde en veiligheid
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde/gezag Diefstallen uit woning Winkeldiefstallen Slachtoffers van online bedreiging % slachtoffers van hacken en % slachtoffers van online koop- en verkoopfraude
Digitalisering
Totaal van de geregistreerde overlast Digitale volwassenheid producten voor burgers Digitale volwassenheid producten voor ondernemers
Aanvullend Provincies (1/2) Environmental
Indicator
E1 klimaatverandering Duurzame mobiliteit
Verplaatsingen - Bus/tram/metro
Openbaar vervoer
% duurzame bussen % duurzame trams
Groen
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch
Energie transitie
% woningen 'van het gas af' % gerealiseerde aansluitingen tov gewenste aansluitingen
Klimaatadaptatie
toename % groen in de openbare ruimte
Biobased bouwen
% biobased areaal % toepassing biobased: denk aan houtbouw of iets anders
Landbouw
49
% kringloop landbouw
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Legenda Beschikbare data
Eigen data
Ontwikkeldata
Aanvullend Provincies (2/2) Social
Indicator
S4 Inwoners Voldoende recreatieruimte
Beschikbare recreatieruimte per inwoner
Krapte op de woningmarkt
% zoekende starters % doorstroom die niet verder kan Tevredenheid woning kwaliteit van woningen
Gezondheid
Overgewicht Levensverwachting
Arbeid en vrije tijd
Tevredenheid met vrije tijd Nettoarbeidsparticipatiegraad Tevredenheid met werk Mediaan besteedbaar inkomen
Samenleving
Vertrouwen in anderen
Veiligheid
Vaak onveilig voelen in de buurt
Algemeen
Perceptie rondom milieuproblemen
Aanvullend Waterschappen Environmental
Indicator
E1 klimaatverandering
Teruggewonnen energie: m3 biogas/ gas Teruggewonnen / opgewekte energie: Kwh
E2 Verontreiniging Zuiveringsprestaties
% RWZI's dat voldoet aan zuiveringsprestaties uit de vergunningen/ vergunningseisen
Gezuiverd water
Aantal RWZI's (RioolWaterZuiveringsInstallaties) Nalevingspercentage RWZI's voor vergunningseisen Voldoen aan afname verplichting richting gemeenten
E3 Water en mariene hulpbronnen KRW (Kader Richtlijn Water
% Waterlichamen dat voldoet aan KRW-eisen
Zwemwater
% officiële zwemwaterlocaties dat voldoetaan zwemwaterkwaliteitseisen Aantal zwemwaterlocaties met blauwalg
Waterveiligheid
% van aantal KM's waterkeringen dat voldoet aan norm jaar 2050
Wateroverlast/ Voldoende water
% beheergebied dat voldoet aan de wateroverlastnorm % beheergebied met acties voor oplossing wateroverlast norm
Klimaatmonitor
50
Mate van energieneutraliteit
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Bijlage 7: Kernset en aanvullende set gekoppeld aan de Green Deal Indicator
• Doelen
Gasverbruik
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target) • Reduce at least 55% GHG emissions compared to 1990 levels, by 2030 • Reduce buildings’ greenhouse gas emissions by 60%, by 2030 (compared to 2015), and reach climate neutrality by 2050
Elektraverbruik
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target) • A target of 15 % electricity interconnection for 2030 • Reduce buildings' final energy consumption by 14% compared to 2015 • Reduce buildings' energy consumption for heating and cooling by 18% compared to 2015 levels
CO2-uitstoot
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target) • Reduce at least 55% GHG emissions compared to 1990 levels, by 2030
Totaal bekende hernieuwbare energie
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target) • Reduce at least 55% GHG emissions compared to 1990 levels, by 2030 • Reduce methane emissions of 35% if compared to 2005 levels, by 2030 • Bring online over 320 GW of solar photovoltaic by 2025 and almost 600 GW by 2030 • Ensure that energy poor and vulnerable consumers have access to solar energy, e.g. through social housing installations, energy communities, or financing support for individual installations
Warmteverbruik
• Doubling the current deployment rate of individual heat pumps, resulting in a cumulative 10 million units by 2027 and 30 million units by 2030 • Reduce buildings' energy consumption for heating and cooling by 18% compared to 2015 levels
Gemiddelde oppervlaktetemperatuur
• ESR. Upgrade national targets in line with an EU-wide reduction of 40% in the ESR sectors compared to 2005. Member States contribute to the overall EU reduction in 2030 with targets ranging from -10% to -50% below 2005 level (sectors: transport, buildings, agriculture and waste)
Gezondheidsrisico ouderen (agv hittestress)
• ESR. Upgrade national targets in line with an EU-wide reduction of 40% in the ESR sectors compared to 2005. Member States contribute to the overall EU reduction in 2030 with targets ranging from -10% to -50% below 2005 level (sectors: transport, buildings, agriculture and waste)
Ontwikkelopgave: Toe of afname panden in gebieden waar aandachtspunten zijn vanuit wateren bodemsysteem (aansluiten bij regionale monitor klimaatadapatie)
• ESR. Upgrade national targets in line with an EU-wide reduction of 40% in the ESR sectors compared to 2005. Member States contribute to the overall EU reduction in 2030 with targets ranging from -10% to -50% below 2005 level (sectors: transport, buildings, agriculture and waste)
De toeof afname van de waterbergingscapaciteit in de tijd
• ESR. Upgrade national targets in line with an EU-wide reduction of 40% in the ESR sectors compared to 2005. Member States contribute to the overall EU reduction in 2030 with targets ranging from -10% to -50% below 2005 level (sectors: transport, buildings, agriculture and waste)
Blootstelling NO2+PM10
• The Ambient Air Quality Directives set EU air quality standards for 12 air pollutants: sulphur dioxide, nitrogen dioxide / nitrogen oxides, particulate matter (PM10, PM2.5), ozone, benzene, lead, carbon monoxide, arsenic, cadmium, nickel, and benzo(a)pyrene. The Directives take into account relevant World Health Organisation standards, guidelines and programmes. The Directives also guide the assessment of air quality by establishing a representative high-quality monitoring network, with more than 4.000 air quality monitoring stations across the EU, and by exchanging reliable, objective, comparable information on air quality, including to a wider public. Where levels are elevated above limit or target values, Member States should prepare an air quality plan or programme to address the sources responsible to ensure compliance and to keep exceedance periods as short as possible. In addition, information on air quality should be disseminated to the public. • Reduce by 25% the EU ecosystems where air pollution threatens biodiversity
51
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
• Doelen
Bodemkwaliteit
• Improve soil quality by reducing nutrient losses and chemical pesticides’ use by 50% (target partially in common with the Farm to Fork strategy and Biodiversity strategy) focus on soil quality and pesticides • Improve soil quality by reducing nutrient losses and chemical pesticides’ use by 50% (target partially in common with the Farm to Fork strategy and Biodiversity strategy) focus on water quality and chemical pesticides • Improve soil quality by reducing nutrient losses and chemical pesticides’ use by 50% (target partially in common with the Farm to Fork strategy and Biodiversity strategy) focus on water quality and nutrient loss • Having all soils in healthy condition by 2050
Aantal soorten wilde bijen
• Reduce by 25% the EU ecosystems where air pollution threatens biodiversity • (urban ecosystems) Member States shall ensure that there is no net loss in the total national area of urban green space, and of urban tree canopy cover in urban ecosystem areas. Member States may exclude from that total national area the urban ecosystem areas in which the share of urban green space in the urban centres and urban clusters exceeds 45 % and the share of urban tree canopy cover therein exceeds 10 % • (forest ecosystems) Member States shall achieve an increasing trend at national level of at least six out of seven of the following indicators in forest ecosystems, as further set out in Annex VI, chosen on the basis of their ability to demonstrate the enhancement of biodiversity of forest ecosystems within the Member State concerned. The trend shall be measured in the period from the date of entry into force of this Regulation until 31 December 2030, and every six years thereafter, until the satisfactory levels identified in accordance with Article 11(3) are reached: (a) standing deadwood (b) lying deadwood (c) share of forests with uneven-aged structure; (d) forest connectivity; (e) stock of organic carbon; (f) share of forests dominated by native tree species; (g) tree species diversity
Oppervlakte ecologisch beheer groen
• 1.a Legally protect a minimum of 30% of the EU's land area • 3. Effectively manage all protected areas, defining clear conservation objectives and measures, and monitoring them appropriately
Ontwikkelopgave om gestandaardiseerde indicatoren tbv biodiversiteit Ontwikkelopgave: In afwachting van het monitoringsraamwerk van het Rijk, conform het Nationaal Programma Circulaire Econmie
• By 2030 textile products placed on the EU market are long-lived and recyclable, to a great extent made of recycled fibres, free of hazardous substances and produced in respect of social rights and the environment • By 2030, Union processing capacity, including for all intermediate processing steps, is capable of producing at least 40% of the Union’s annual consumption of strategic raw materials
Preventie en herstel: inzicht in acties die ondernomen worden om negatieve impact te voorkomen, te mitigeren of te herstellen (beschrijvend) Datalekken Bestaan en werking klachtenprocedure Tevredenheid met de woonomgeving Vertrouwen in instituties Fraudemeldingen Aantal meldingen klokkenluiderregeling Aantal integriteitsmeldingen %Woo-verzoeken door gemeenten binnen de in de wet gestelde beslistermijn beantwoord Aantal Woo verzoeken, afgezet tegen het aantal inwoners
52
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
• Doelen
Scope 1 en 2
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target)
Voortgang Parijsakkoord
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target)
Scope 3
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target)
Energielabels
• Doubling the current deployment rate of individual heat pumps, resulting in a cumulative 10 million units by 2027 and 30 million units by 2030 • Renovate each year at least 3% of the total floor area of buildings owned by all levels of public administration
Vierkante meters eigen vastgoed Elektriciteitsverbruik
• Climate Neutrality by 2050 (+ interim 2040 climate target) • Energy demand to be covered by solar heat and geothermal should at least triple (currently rate at 1.5%) • A target of 15 % electricity interconnection for 2030 • Reduce buildings' final energy consumption by 14% compared to 2015 • Reduce buildings' energy consumption for heating and cooling by 18% compared to 2015 levels
Gasverbruik Gebruik stadswarmte
• Doubling the current deployment rate of individual heat pumps, resulting in a cumulative 10 million units by 2027 and 30 million units by 2030
EAN codes CO2-prestatieladder Fysieke klimaatrisico’s gemeentelijk vastgoed Afval: inzameling, scheiding en hergebruik
• Halve the amount of residual (non-recycled) municipal waste
Overstromingen
• Restore degraded land and soil, including land affected by desertification, drought and floods
Aanpak bodemdaling en verschilzetting MJOP incl. verduurzamingsplannen eigen vastgoed Gemeentelijke infrastructuur
• Active transport modes, such as cycling, have seen growth with cities announcing over 2300 km of extra cycling infrastructure. This should be doubled in the next decade towards 5000 km in safe bike lanes
Gemeentelijk waterbeheer Hitteproblematiek en sociale gevolgen Klimaatbestendig groen en biodiversiteit in bebouwde omgeving
• Achieve a climate-resilient society status, fully adapted to the unavoidable impacts of climate change
Realisering groen-blauw dooradering Materiaalgebruik renovatie & ontwikkeling vastgoed (incl aanbesteed werk) Loonkloof Incidenten werknemers (in de voorraadketen) % realisatie quotum participatiewet
53
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
• Doelen
Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdhulp Huisvesting culturele instellingen Huisvesting scholen Dekkingsgraad laadbehoefte van elektrische auto's
• Member States shall ensure that, at the end of each year, starting from the year referred to in Article 26, the following power output targets are met cumulatively: (a) for each lightduty battery electric vehicle registered in their territory, a total power output of at least 1.3 kW is provided through publicly accessible recharging stations; and (b) for each light-duty plug-in hybrid vehicle registered in their territory, a total power output of at least 0.80 kW is provided through publicly accessible recharging stations
Verplaatsingen Trein
• Cut the emissions of transport sector by 90%
Verplaatsingen Bus/tram/metro
• Cut the emissions of transport sector by 90%
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch
• (urban ecosystems) Member States shall achieve thereafter an increasing trend in the total national area of urban green space, including through integration of urban green space into buildings and infrastructure, in urban ecosystem areas, determined in accordance with Article 11(2b), measured every six years after 31 December 2030, until a satisfactory level identified in accordance with Article 11(3) is reached
Het aantal bomen per inwoner
• (urban ecosystems) Member States shall achieve thereafter an increasing trend in the total national area of urban green space, including through integration of urban green space into buildings and infrastructure, in urban ecosystem areas, determined in accordance with Article 11(2b), measured every six years after 31 December 2030, until a satisfactory level identified in accordance with Article 11(3) is reached
Huishoudelijk restafval
• Reduce significantly total waste generation and by 50% residual municipal waste
Tevredenheid met de woning Tevredenheid met het leven Tevredenheid met vrije tijd Ervaren gezondheid Personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen Overgewicht Vertrouwen in anderen Sociale cohesie Vaak onveilig voelen in de buurt Nettoarbeidsparticipatiegraad Brutoarbeidsparticipatiegraad Mediaan besteedbaar inkomen Verplaatsingen Bus/tram/metro % duurzame bussen
• Cut the emissions of transport sector by 90% Nearly all cars, vans, buses as well as new heavy-duty vehicles will be zero-emission
% duurzame trams
• Cut the emissions of transport sector by 90%
Oppervlakte openbare ruimte groen totaal excl agrarisch % woningen 'van het gas af'
• Reduce buildings' final energy consumption by 14% compared to 2015 • Reduce buildings' energy consumption for heating and cooling by 18% compared to 2015 levels
% gerealiseerde aansluitingen tov gewenste aansluitingen
• Reduce buildings' final energy consumption by 14% compared to 2015 • Reduce buildings' energy consumption for heating and cooling by 18% compared to 2015 levels
54
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
• Doelen
toename % groen in de openbare ruimte % biobased areaal % toepassing biobased: denk aan houtbouw of iets anders % kringloop landbouw
• Increase organic farming with the aim to achieve at least 25% of total farmland under organic farming by 2030 (target in common with the Biodiversity Strategy 2030)
Beschikbare recreatieruimte per inwoner % zoekende starters % doorstroom die niet verder kan Tevredenheid woning kwaliteit van woningen Overgewicht Levensverwachting
• Member States shall take the measures necessary to ensure that water intended for human consumption is wholesome and clean. For the purposes of the minimum requirements of this Directive, water intended for human consumption shall be wholesome and clean if all the following requirements are met: (a) that water is free from any micro-organisms and parasites and from any substances which, in numbers or concentrations, constitute a potential danger to human health; (b) that water meets the minimum requirements set out in Parts A, B and D of Annex I; (c) Member States have taken all other measures necessary to comply with Articles 5 to 14. The Ambient Air Quality Directives set EU air quality standards for 12 air pollutants: sulphur dioxide, nitrogen dioxide / nitrogen oxides, particulate matter (PM10, PM2.5), ozone, benzene, lead, carbon monoxide, arsenic, cadmium, nickel, and benzo(a)pyrene. The Directives take into account relevant World Health Organisation standards, guidelines and programmes. The Directives also guide the assessment of air quality by establishing a representative high-quality monitoring network, with more than 4.000 air quality monitoring stations across the EU, and by exchanging reliable, objective, comparable information on air quality, including to a wider public.
Where levels are elevated above limit or target values, Member States should prepare an air quality plan or programme to address the sources responsible to ensure compliance and to keep exceedance periods as short as possible. In addition, information on air quality should be disseminated to the public.
Tevredenheid met vrije tijd Nettoarbeidsparticipatiegraad Tevredenheid met werk Mediaan besteedbaar inkomen Vertrouwen in anderen Vaak onveilig voelen in de buurt Perceptie rondom milieuproblemen Aantal RWZI's (RioolWaterZuiveringsInstallaties)
55
• Member States shall ensure that all agglomerations of 2 000 p.e. and above comply with the following requirements: (a) they are provided with collecting systems; (b) all their sources of domestic wastewater are connected to the collecting system by 2035 By 31 December 2033, Member States shall ensure that an integrated urban wastewater management plan is established for drainage areas of agglomerations of 100.000 p.e. and above. By 31 December 2039, Member States shall ensure that an integrated urban wastewater management plan is established for drainage areas of a list of agglomerations between 10.000 p.e. and 100.000 p.e. where certain conditions might apply (referred to in art. 5 par. 2)
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Indicator
• Doelen
Nalevingspercentage RWZI's voor vergunningseisen
• Member States shall ensure that all agglomerations of 2 000 p.e. and above comply with the following requirements: (a) they are provided with collecting systems; (b) all their sources of domestic wastewater are connected to the collecting system by 2035 By 31 December 2033, Member States shall ensure that an integrated urban wastewater management plan is established for drainage areas of agglomerations of 100.000 p.e. and above. By 31 December 2039, Member States shall ensure that an integrated urban wastewater management plan is established for drainage areas of a list of agglomerations between 10.000 p.e. and 100.000 p.e. where certain conditions might apply (referred to in art. 5 par. 2)
Voldoen aan afname verplichting richting gemeenten % RWZI's dat voldoet aan zuiveringsprestaties uit de vergunningen/ vergunningseisen
• (terrestrial, coastal and freshwater ecosystems) Member States shall put in place the restoration measures that are necessary to improve to good condition areas of habitat types listed in Annex I which are not in good condition. Such measures shall be in place: (a) on at least 30 % by 2030 of the total area of all habitat types listed in Annex I that is not in good condition, as quantified in the national restoration plan referred to in Article 12; (b) on at least 60 % by 2040 and on at least 90 % by 2050 of the area of each group of habitat types listed in Annex I that is not in good condition, as quantified in the national restoration plan referred to in Article 12.
% Waterlichamen dat voldoet aan KRW-eisen
• Reach good chemical and quantitative status in groundwaters and surfacewaters (terrestrial, coastal and freshwater ecosystems) Member States shall ensure that the condition is known for at least 90% of area distributed overall habitat types listed in Annex I by 2030 and 100% by 2040.
% officiële zwemwaterlokaties dat voldoetaan zwemwaterkwaliteitseisen
• (terrestrial, coastal and freshwater ecosystems) Member States shall ensure that the condition is known for at least 90% of area distributed overall habitat types listed in Annex I by 2030 and 100% by 2040.
Aantal zwemwaterlokaties met blauwalg
• (terrestrial, coastal and freshwater ecosystems) Member States shall ensure that the condition is known for at least 90% of area distributed overall habitat types listed in Annex I by 2030 and 100% by 2040.
% van aantal KM's waterkeringen dat voldoet aan norm jaar 2050
• (Restoration of the natural connectivity of rivers and natural functions of the related floodplains) Member States shall make an inventory of artificial barriers to connectivity of surface waters and remove them, taking into account their socio-economic functions, to contribute to the achievement of the restoration targets set out in Article 4 of this Regulation and of the objective of restoring at least 25.000 km of rivers into free-flowing rivers in the Union.
% beheergebied dat voldoet aan de wateroverlastnorm
• Reduce methane emissions of 35% if compared to 2005 levels, by 2030
% beheergebied met acties voor oplossing wateroverlast norm
• (Restoration of the natural connectivity of rivers and natural functions of the related floodplains) Member States shall make an inventory of artificial barriers to connectivity of surface waters and remove them, taking into account their socio-economic functions, to contribute to the achievement of the restoration targets set out in Article 4 of this Regulation and of the objective of restoring at least 25.000 km of rivers into free-flowing rivers in the Union.
Mate van energieneutraliteit
• EU ETS. The contribution of the sectors covered by the existing EU Emission trading System (EU ETS) with respect to the EU Climate ambition should be of -62% compared to 2005 (increasing the linear emissions reduction factor from 2.2% per year up to 4.4%), by 2030
Teruggewonnen energie: m3 biogas/ gas Teruggewonnen / opgewekte energie: Kwh
56
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
Bronvermelding Centraal Bureau voor de Statistiek. (2023, July 12). Regionale Monitor Brede Welvaart 2023. Centraal Bureau Voor De Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaart Centraal Bureau voor de Statistiek. (z.d.). Monitor Brede Welvaart en de sustainable Development Goals 2023. Centraal Bureau Voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/brede-welvaart-en-de-sustainabledevelopment-goals/monitor-brede-welvaart-en-de-sustainable-development-goals-2023 Circular economy action plan. (2023). Environment. https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economyaction-plan_en European Commission (2023). EU taxonomy for sustainable activities. https://finance-ec-europa-eu.translate. goog/sustainable-finance/tools-and-standards/eu-taxonomy-sustainable-activities_en?_x_tr_sl=en&_x_tr_ tl=nl&_x_tr_hl=nl&_x_tr_pto=sc European Commission (2024) The European Pillar of Social Rights in 20 principles. Employment, Social Affairs & Inclusion -. https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1606&langId=en Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen - Verenigde Naties - Nederlands. (2021, 3 december). Verenigde Naties Nederlands. https://unric.org/nl/duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen/ Global Goals voor Gemeenten | VNG. (z.d.). VNG. https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/global-goals-voorgemeenten Het PON & Telos. (2020).
NATIONALE MONITOR DUURZAME GEMEENTEN 2020 DUURZAAMHEIDSTRENDS VAN 355 NEDERLANDSE GEMEENTEN TUSSEN 2016 EN 2020. https://hetpon-telos.nl/content/ uploads/2020/11/TEL-044-NM2020-LR.pdf Kishna, M., Hanemaaijer, A., PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Rietveld, E., Bastein, T., TNO, Delahaye, R., Schoenaker, N., & CBS. (2019). Doelstelling circulaire economie 2030 (Beeldredactie PBL & Uitgeverij PBL, Reds.) [Policy Brief]. PBL Planbureau voor de Leefomgeving. https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/ pbl-2019-policy-brief-doelstelling-circulaire-economie-2030-3551.pdf PBL Policy Brief (2019) - Doelstelling Circulaire Economie 2030, Operationalisering, concretisering en reflectie PricewaterhouseCoopers. (z.d.). Corporate Sustainability Reporting Directive. PwC. https://www.pwc.nl/nl/ themas/sustainability/esg/corporate-sustainability-reporting-directive.html PricewaterhouseCoopers. (z.d.-b). CSRD - Dubbele materialiteitsbeoordeling. PwC. https://www.pwc.nl/nl/ themas/sustainability/esg/corporate-sustainability-reporting-directive/csrd-double-materiality-assessment.html SDG Nederland. (2024, 22 januari). Home - SDG Nederland. https://www.sdgnederland.nl/ Universiteit Utrecht. (z.d.). Brede Welvaartsindicator. https://www.uu.nl/onderzoek/institutions-for-opensocieties/brede-welvaart/brede-welvaartsindicator VNG. (juli 2022). Voluntary Subnational Review.
https://www.vng-international.nl/sites/default/files/8%20juli%20 versie%20VSR%20met%20paginanrs_1.pdf
57
| Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden
17-10-2024