2 Bijlage 1 Stedenbouwkundig plan Orionhof
Tekst van het document
ORIONHOF STEDENBOUWKUNDIG PLAN SP | Haarlem 3-12-2025
INHOUD
01
Inleiding
02
Omgevingswet en visie
03
Visie ontwikkelzone orionweg-planetenlaan
04
Ruimtelijke opzet
05
Programma
06
Natuur, klimaat en duurzaamheidsaspecten
07
Milieu en omgevingsaspecten
08
Mobiliteit
09
Maaiveld
10
Gebouwen
11
Participatie en inspraak
12
Bijlagen
01
INLEIDING
INLEIDING
Dit Stedenbouwkundig Plan voor de Orionhof is in samenspraak met de gemeente Haarlem, Ymere, ANA architecten en adviseurs tot stand gekomen. Op basis van de Visie Ontwikkelzone Orionweg – Planetenlaan, de
1.1 Prioriteiten
1.2 Leeswijzer
Vanuit de Kadernotitie zijn de belangrijkste prioriteiten voor de
Om de leesbaarheid en de toetsbaarheid van de kadernotie te borgen,
herontwikkeling van het gebied:
hanteert dit Stedenbouwkundig Plan eenzelfde indeling in kaders en
Kadernotitie van oktober 2024 en de Oplegnotitie Ambtelijke kadernotitie Orionhof van 12 november 2024.
hoofdstukken als de kadernotitie. • Sociale Veiligheid: Voldoende zicht op de openbare ruimte, geen dode hoeken of steegjes die sociale onveiligheid kunnen bevorderen.
Het doel is het vastleggen van de grote lijnen voor de anterieure
De hoofdstukken zijn onderverdeeld in de volgende thema’s: 1. (Inleiding)
overeenkomst, het omgevingsplan en het gebouwontwerp.
• Groen en Klimaat: Behoud van waardevolle bomen en groenvoorzieningen
2. Omgevingswet en -visie
De Orionhof bestaat uit twee langgerekte gebouwen met daar tussen een
met speciale aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen.
3. Ontwikkelvisie Orionweg - Planetenlaan
binnentuin, de hof. De gebouwen geven ruimte aan 85 woningen in de sociale
4. Ruimtelijke opzet
huur. De bestaande woningen van Ymere op het terrein worden gesloopt.
• Parkeervoorzieningen: Het plan dient te worden voorzien van voldoende
5. Programma
Daarbij worden zo veel mogelijk bestaande bomen behouden.
parkeervoorzieningen conform de nota parkeernormen.
6. Natuur-, klimaat- en duurzaamheidsaspecten
Door de al eerder gestarte plantontwikkeling wordt in dit Stedenbouwkundig
7. Milieu- en omgevingsaspecten
Plan op een aantal punten afgeweken van de Kadernotitie. Om deze
Sociale Veiligheid
8. Mobiliteit
afwijkingen te onderbouwen wordt uitgezoomd én ingezoomd op de
De locatie in de huidige situatie kent een losse opstelling van gebouwen
9. Privaat maaiveld
stedenbouwkundige situatie.
met openbaar groen tussen de gebouwen. Deze ruimte kent te weinig
10. Gebouwen
sociale veiligheid. Doelstelling is om op de ontwikkellocatie te komen tot een
11. Participatie
planopzet, met een heldere scheiding tussen openbaar en privé, waarbinnen
12. Bijlagen
de sociale veiligheid gewaarborgd wordt en de sociale samenhang gestimuleerd.
Op allerlei vlakken zit er overlap in deze thema’s. Een onderwerp als duurzaamheid heeft bijvoorbeeld betrekking op de gebouwontwerpen maar
Groen en Klimaat
ook op mobiliteit. Daarom moet het Stedenbouwkundig Plan altijd in zijn
Het openbaar groen op locatie is in de loop der jaren uitgegroeid tot een
totaliteit doorgenomen worden, ook als de informatievraag betrekking heeft
waardevolle habitat van bomen, struiken heesters. De doelstelling is om de
op één onderwerp.
bestaande bomen en deze kwaliteit zo veel mogelijk te behouden en uit te breiden -met aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen. Parkeervoorzieningen Met een mobiliteitsplan en met eenvoudig bereikbare, voldoende en kwalitatief goede fietsparkeervoorzieningen wordt het fietsgebruik gestimuleerd. De financiële haalbaarheid van het te ontwikkelen plan met woningen in het sociale segment laat niet toe dat er gebouwd parkeren kan worden gerealiseerd. De extra parkeerplaatsen worden op het maaiveld zorgvuldig ingepast.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
4
02
OMGEVINGSWET EN VISIE
OMGEVINGSWET EN VISIE
Het realiseren van een nieuw plan op deze locatie met 85 appartementen is niet mogelijk binnen het ter plaatse geldende bestemmingsplan dat sinds 1 januari 2024 de status van Omgevingsplan heeft gekregen vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Om die reden zal een aanvraag worden ingediend om ten behoeve van de realisatie van een nieuw bouwplan af te wijken van het ter plaatse geldende Omgevingsplan. Om een omgevingsvergunning te kunnen verlenen voor de realisatie van het project biedt de wet de mogelijkheid om een vergunning te verlenen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Omdat het initiatief niet past binnen de regels van het omgevingsplan wordt ervoor gekozen om hier via een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) vanaf te wijken. Fysieke ontwikkelingen moeten voldoen aan de Omgevingswet. De Rijksoverheid wil dat deze wet bijdraagt aan duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. Gemeenten moeten ervoor zorgen dat de regels in het omgevingsplan leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Haarlem heeft dit in de Omgevingsvisie uitgewerkt in zes strategische keuzes. Drie van deze keuzes zijn van toepassing op de ontwikkeling van het Orionhof. Luchtfoto: de locatie in de directe context
Randvoorwaarden
Eisen
1. Een fysieke ontwikkeling draagt bij aan het bereiken en in stand houden
De ontwikkeling van het Orionhof, dient aan drie van de zes strategische
van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.
keuzes uit de Haarlemse Omgevingsvisie bij te dragen, te weten:
2. Een fysieke ontwikkeling draagt bij aan het doelmatig beheren, gebruiken
1. Mengen en verdichten: extra woningen bouwen om te zorgen dat er voor
en ontwikkelen van de leefomgeving om er maatschappelijke behoeften mee
alle doelgroepen een woning is. De leefbaarheid versterken met buurtgroen.
te vervullen.
Waardevolle karakteristieken van de omgeving worden hierbij gekoesterd en
3. Een fysieke ontwikkeling heeft geen aanzienlijke nadelige gevolgen voor de
behouden.
leefomgeving.
2. Vergroenen en vernatten: hoewel op een bescheiden schaal, draagt de ontwikkeling bij aan het vergroenen en vernatten van Haarlem.
De leefomgeving van een fysieke ontwikkeling omvat de locatie waarop deze
3. Mobiliteitstransitie: stimuleren fietsgebruik door vanuit de woning sneller
ontwikkeling plaatsvindt en de omgeving waar de ontwikkeling op van invloed
bij de fiets dan de auto te zijn en voldoende fietsparkeerplaatsen te realiseren
kan zijn.
met een hoge gebruikskwaliteit.
Locatie: Losse bebouwing in zijn eigen parkje Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
6
03
VISIE ONTWIKKELZONE ORIONWEG - PLANETENLAAN
VISIE ONTWIKKELZONE ORIONWEG - PLANETENLAAN
Visie ontwikkelzone
bereikbaar en verbonden
meer en gedifferentieerd wonen
gemengd en in balans
duurzaam water en groen
Thema’s ontwikkelvisie
Het project Orionhof valt binnen het gebied van de Visie Ontwikkelzone
een maximaal gebruik van, en toegang tot, de fiets. De gemeenschappelijke
3.2 Het ruimtelijk concept
Orionweg – Planetenlaan van de gemeente Haarlem. De Visie omschrijft
fietsenberging wordt verbonden aan de gezamenlijke entree, zodat de sociale
Het ruimtelijk concept voor de locatie -vanuit de Visie- is als volgt omschreven
de ambitie van de gemeente om meer woningen te bouwen en geeft
samenhang wordt gestimuleerd.
in Hoofdstuk 5 van de Visie Ontwikkelzone Orionweg - Planetenlaan:
bouwinitiatieven binnen de zone kunnen worden ontwikkeld. Dit
Ad. 2 en 3
‘Langs de Orionweg worden de hoven gedraaid en ontstaan langs de weg
Stedenbouwkundig Plan gaat in op de onderdelen van de Visie die relevant
In het project Orionhof is sprake van een toename van het aantal woningen
doorlopende gevels die aansluiten bij de bestaande karakteristiek van
zijn voor de ontwikkeling van de Orionhof.
van het huidige aantal van 43 woningen naar 85 woningen. De woningen
begeleidende lange gevels die de Orionweg mede zijn riante uitstraling geven.
vallen allemaal in de sociale huur. Vanwege de kleine schaal van de
Op de locatie Ymere worden de hoven zó gedraaid dat er - samen met de
ontwikkeling is er geen functiemenging. Op de schaal van de buurt, de wijk en
bestaande woningen aan Planetenplein en Top Naefflaan - twee nieuwe
de stad draagt meer sociale woningbouw bij aan de differentiatie van wonen.
gesloten bouwblokken ontstaan met ruimte voor een nieuw woonstraatje. De
het samenhangende (ruimtelijk) kader weer, waarbinnen toekomstige
3.1 Thema’s De uitgangspunten van de Visie Ontwikkelzone Orionweg – Planetenlaan zijn als thema’s omschreven in Hoofdstuk 4 van de Visie: 1. Bereikbaarheid en verbonden 2. Gemengd in balans 3. Meer en gedifferentieerd wonen 4. Duurzaam, water en groen Bovenstaande thema’s vormen mede de leidraad voor het project Orionhof. Ad. 1 In het mobiliteitsplan wordt gestreefd naar een minimaal autogebruik en Orionhof Stedenbouwkundig Plan
blokken worden drie lagen hoog met ruimte langs de Orionweg voor twee kleine Ad. 4
accenten van vier lagen. Parkeren vindt op klassieke wijze plaats binnen de
De ruimtelijke opzet van de Orionhof voorziet in een binnengebied, de hof,
woonblokken uit het zicht.’
waarbij zo veel mogelijk bestaande bomen worden behouden en waarbij het bomenbestand wordt aangevuld met nieuwe bomen. Het binnengebied wordt
In het volgende hoofdstuk wordt hierop ingegaan.
klimaatadaptief vormgegeven en ‘vergroend’. Het project zal voldoen aan de regelgeving met betrekking tot duurzaamheid. Daar waar mogelijk kunnen hogere waarden worden behaald. Deze ambitie wordt afgewogen in relatie tot de financiële haalbaarheid. De keuzes die worden gemaakt voor de locatie dragen bij aan de opgaven die voor de hele stad gelden.
ANA architecten 3-12-2025
8
04
RUIMTELIJKE OPZET
RUIMTELIJKE OPZET
Sinneveltbuurt Sinneveltwijk
R and
weg
H. Swarthstraat
Ori
an
nla
ete
n Pla
Planetenwijk
on
we
g
Planetenbuurt Planetenplein
Sterrenbuurt
Ruimtelijke hoofdstuctuur rond de Orionweg
Typen Wijken en buurten:- in rood: Planetenwijk - in blauw: Sinneveltwijk
4.1 Context en analyse
4.1.1 Ligging Haarlem
De locatie ligt tussen de Orionweg en de Helene Swarthstraat. De lange
De locatie ligt aan de noordkant van Haarlem op de grens van de
Orionweg heeft een riant profiel met bomen en een middenberm. De Helene
Sinneveltwijk met de Planetenwijk. De afstand van de locatie tot het centrum
Swarthstraat is een woonstraat. In de bestaande situatie is het adres van de
is 3,2km. De Rijksstraatweg verbindt het centrum van Haarlem met het
locatie aan de Helene Swarthstraat. Dat is illustratief: de opzet van de huidige
noorden van de stad.
bebouwing is afgekeerd van de Orionweg: de gebouwen liggen in hun eigen parkje. Het parkje is openbaar. Door de opzet van een parkje is er in de loop
Aan de oostzijde worden de Planetenwijk en de Sinneveltwijk begrensd door
van de tijd veel ruimte voor bomen ontstaan. Er staan bomen van aanzienlijke
de Rijksstraatweg, aan de westkant door de Randweg, aan de noordkant door
grootte die bijdragen aan de beleving van de locatie. Door de losse plaatsing
de Jan Gijzenvaart en aan de zuidkant door de Zaanenlaan.
van de gebouwen in het parkje is echter onduidelijkheid in de overgang van privé naar openbaar waardoor problemen met beheersbaarheid zijn
De locatie ligt in de Sinneveltwijk. Aan de andere kant van de Orionweg en
ontstaan. Dit gaat ten koste van de woonkwaliteit.
aan de andere kant van de Planetenlaan ligt de Planetenwijk. De wijken zijn op hun beurt verdeeld in buurten: de locatie ligt in de Sinneveltbuurt.
De Orionweg is een doorgaande laan vanaf het Zaanenpark naar de Randweg. Over de hele lengte heeft de Orionweg een middenberm met gras, bomen en heesters. Halverwege sluit de Planetenlaan aan op de Orionweg. Deze ruimtelijke ontmoeting wordt benadrukt door een groot grasveld in het midden, het Planetenplein. Ook de Planetenlaan heeft een riant profiel. In de toekomst wordt de Planetenlaan opnieuw geprofileerd om de (verblijfs) Ten westen van het Spaarne: de langgerekte vorm van Haarlem van uit het historisch centrum.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
kwaliteit te verhogen. ANA architecten 3-12-2025
10
RUIMTELIJKE OPZET
4.1.2 Cultuurhistorie Het centrum van Haarlem is gelegen op een hoogte van een strandwal, parallel aan de kust, daar waar deze het Spaarne raakte. Haarlem breidde zich in de loop der eeuwen uit over de strandwal naar het noorden en het zuiden. Na de Tweede Wereldoorlog vond voornamelijk uitbreiding plaats naar het noorden. Haarlem heeft daardoor aan de westzijde van het Spaarne een nogal langgerekte vorm naar het noorden en het zuiden. In de Planetenwijk en de Sinneveltwijk zijn een paar lange historische lijnen traceerbaar: de Delft, nu de Randweg; de Oude Heerenweg, nu de Rijksstraatweg en het ‘Achterom’, de huidige Middenweg. Van de oorspronkelijke verkaveling t.p.v. de zandrug parallel aan het Spaarne en de oorspronkelijke veenverkaveling is weinig tot niets terug te vinden in de huidige verkaveling van de stadsplattegrond.
de locatie circa 1900 - De verkaveling voor verstedelijking
De Orionweg en het Planetenplein liggen binnen de grenzen van het Rijksbeschermde stadsgezicht Haarlem-Noord. In de directe nabijheid van het plangebied bevindt zich geen bebouwing met een bepaalde status. Voor meer cultuurhistorische duiding zie de uitgaven van de Gemeente Haarlem: Dit is Haarlem, Cultuurhistorische Hoofdstructuur van de stad.
de locatie circa 1960 - Planetenwijk gerealiseerd
Het historische centrum van Haarlem. De strandwal is herkenbaar aan de lichte kleur.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
de locatie circa 2020 - Huidige situatie
ANA architecten 3-12-2025
11
RUIMTELIJKE OPZET
4.1.3 Stedenbouwkundige opzet De Planetenwijk heeft een klassieke stedenbouwkundige opzet van straten en parken en bouwvelden met een aaneengesloten bebouwing. Ze is een voorbeeld van een kleinschalige woonwijk met het karakter van een tuinwijk. Het stratenpatroon is zorgvuldig opgebouwd met een patroon aan krommingen, plantsoenen en buurtpleintjes. Niet-woonfuncties zijn van oorsprong verspreid door de buurt zoals in hoekpanden of langs belangrijkere straten. De bebouwing is grotendeels gerealiseerd tussen 1900 en 1940. De Sinneveltwijk is gerealiseerd in fasen vanaf 1960. Het heeft een ruimtelijk gefragmenteerd karakter. Langs de Planetenlaan aan de kant van de Sinneveltwijk ligt een zone met grote gebouwen in het groen: in de Visie wordt dit gebied geduid als de ‘hovenstructuur’. Aan de rand van de Sinneveltwijk aan de kant van de Orionweg is er geen samenhang tussen de verschillende bebouwing.
1. Hoek Planetenplein en Orionweg
2. Orionweg
3. Top Naefflaan
4. Helene Swarthstraat
4.
3.
2.
1.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
12
RUIMTELIJKE OPZET
1.
2.
3.
8. 7.
6.
9.
5.
3. 1. 4.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
2.
10. 11.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
13
RUIMTELIJKE OPZET
Velden Overgangszone
Ori
on
Hovenstructuur
an
nla
ete
n Pla we
g
Planetenplein Klasieke stedenbouw Klasieke stedenbouw
Typen stedenbouw
Morfologie en Structuur
Beeldbepalende elementen
4.1.4 Stedenbouwkundige kenmerken
Morfologie en structuur
De Orionweg wordt naast deze bouwblokken doorkruist door de Top
De context van de locatie wordt gevormd door de Planetenwijk en de
De Orionweg wordt grotendeels begeleid door een langgerekte bebouwing
Naefflaan. Ter hoogte van de locatie staat hier een elftal rijtjeswoningen
Sinneveltwijk. Beide wijken hebben hun eigen ruimtelijke kenmerken en
van twee lagen met een kap. De bebouwing bestaat uit rijwoningen met
uit de jaren negentig. Het grondstuk van de locatie kent geen ruimtelijke
typen Stedenbouw. De wijken worden gescheiden door de Orionweg en de
ruimtelijke accenten en heeft een gelijke, karaktervolle en aantrekkelijke
samenhang en ligt tussen deze bebouwing, de voorziene bouwblokken langs
Planetenlaan. Deze geven een beeldbepalende ruimtelijke structuur aan
uitstraling. De woningen hebben een kleine voortuin. Het Planetenplein wordt
de Orionweg en de rijwoningen van het Planetenplein in. Aan de noordkant
beide wijken. Op de kruising van de Orionweg en de Planetenlaan ligt het
omzoomd door een vergelijkbare bebouwing van rijwoningen met voortuinen.
bevinden zich rijtjeswoningen en een middelhoog flatgebouw.
Planetenplein. Het Planetenplein is één van de opvallendste beeldbepalende
Ter plaatse van de locatie valt de continuïteit van de bebouwing
elementen.
uit elkaar. De huidige bebouwing van het laatste stuk naar de Randweg ten
Beeldbepalende elementen
noorden van de Orionweg wordt gekenmerkt door een verzameling van heel
De beeldbepalende elementen van de Planetenwijk en de Sinneveltwijk
Typen Stedenbouw
verschillende gebouwen in maat, architectuur en oriëntatie. De gebouwen
worden bepaald door de lange groene lijn van de Orionweg met een
De locatie ligt in een overgangszone tussen verschillende typen stedenbouw
vormen een overgangszone tussen de Planetenwijk en de Sinneveltwijk. De
aanééngesloten bebouwing met aan het einde het Zaanenpark, en door
in: de klassieke stedenbouw van de Planetenwijk, de ‘velden’ van Sinnevelt en
Visie van de gemeente voorziet in een ontwikkeling van twee locaties vanaf
de lange groene lijn van de Planetenlaan met de Hovenstructuur en het
de hovenstructuur langs de Planetenlaan. De ene kop van de overgangszone
de Randweg in bouwblokken van meerdere lagen in een hovenstructuur, met
open Planetenplein. Het Planetenplein vormt een mooi stedenbouwkundig
wordt bepaald door de woningen aan het Planetenplein, de andere door de
een hoogteaccent langs de Randweg. Deze bouwblokken zijn van een andere
ensemble. De bebouwing aan de kop van de Orionweg langs de Randweg is
Bowling Bizon langs de randweg. In de Visie van de gemeente krijgt de
schaal dan elders langs de Orionweg.
opvallend.
overgangszone eenzelfde hovenstructuur als die aan de Planetenlaan.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
14
RUIMTELIJKE OPZET
c. d.
b.
f. a.
e. uiteenlopende bouwstijlen verschillende bouwjaren
Hoogtes bestaande situatie
Straatinrichting/maaiveld
Locatie ingezoomd
overkant van de Orionweg ligt een horizontaal gebouw uit de jaren vijftig (f.)
Maaiveld
Het binnen de vier straten (Orionweg, H. Swarthstraat, Planetenplein en Top
weliswaar in de rooilijn, maar zij vormt toch een ruimtelijke onderbreking van
De huidige situatie op de locatie met het parkje met woningen is onduidelijk.
Naefflaan) gelegen grondstuk kent drie delen:
de lange lijn van de Orionweg. De ruimtelijke samenhang op dit stuk van de
De achtertuinen van de rijwoningen op de kop van het grondstuk grenzen
a. de (oudere) rijbebouwing langs het Planetenplein met voor- en
Orionweg ontbreekt.
aan de locatie. De beide rijen woningen op de kop van het grondstuk grenzen
achtertuinen met schuurtjes
met de achtertuinen met schuurtjes aan de locatie én met de zijkant aan de
b. de locatie met bestaande bebouwing met de mogelijkheid van sloop en
In de huidige situatie vormt de locatie een breuk in de ruimtelijke continuïteit
Orionweg. De kopwoning met tuinmuur en garage aan het Planetenplein
nieuwbouw van 3-5 lagen
van de bebouwing en vormt het een ‘groen gat’ aan de Orionweg. De
reageert nog enigszins op de Orionweg, de kopwoning aan de Top
c. de rijtjeshuizen uit de jaren negentig met grote tuinen langs de Top
geplande bebouwing vormt een nieuwe straatwand aan de Orionweg. De
Naefflaan in het geheel niet. Dit kan ook niet gecorrigeerd worden. De
Naefflaan en achtertuinen met schuurtjes.
nieuwe bebouwing heeft vier bouwlagen, waarvan de bovenste bouwlaag een
eigendomsgrenzen zijn bepaald. Aan de noordzijde grenst de locatie aan de
De drie delen hebben ieder een eigen karakteristiek volume en ‘setting’.
setback heeft, en is karakteristiek in de bocht gelegen. De bestaande zeer
H. Swarthstraat, aan de zuidzijde aan de Orionweg. Aan de H. Swarthstraat en
verschillende rijwoningen op beide koppen van het grondstuk bieden geen
Orionweg is het maaiveld goed te organiseren en de scheiding tussen
De rijbebouwing langs het Planetenplein wordt gespiegeld aan de andere
ruimtelijke aanknooppunten voor de nieuwe bebouwing op de locatie, dan
openbaar en privé te verduidelijken.
kant van het plein. De rijbebouwing langs de Top Naefflaan (c.) is een
enkel om zorgvuldig de kop van de nieuwe bebouwing hierop zorgvuldig aan
vreemde eend in de bijt, en breekt de reeks geplande grotere volumes langs
te laten sluiten.
de Orionweg (d.), waar de locatie deel van uit maakt. De straatwand van de oudere bebouwing (e.) langs de Orionweg heeft een ruimtelijke samenhang en een klassieke relatie tussen huis, tuin en straat, tussen privé en openbaar. De nieuwe rijtjeshuizen langs de Top Naefflaan hebben geen ruimtelijke samenhang met de omringende bebouwing. Aan de
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
15
RUIMTELIJKE OPZET
Jaren 60 woningen
Jaren 90 woningen
Afstand houden
Bestaand parkeren
tot overburen
Maaiveld organiseren door continueren van voortuintjes met hagen en muurtjes
Collectief luw hof met bomen, natuur en groen
Overgang parkeerplaats -
verbinden en ontmoeten
hof vormgeven Zoveel mogelijk Bomen behouden
Extra parkeerplaatsen realiseren
Voortuintjes met Ontwerp sluit aan op
hagen
achterpad Ontwerp aansluiten op
Voortuintjes met
achterpad
muurtjes en hagen Maaiveld organiseren door continueren van voortuintjes met hagen en muurtjes Voortuintjes zijn overganszone tussen privé en openbaar
Huidige situatie omgeving Kansen nieuw ontwikkeling
entree met fietsparkeren
Jaren 30 woningen
is verbinden en ontmoeten
Groene middenberm Orionweg Kansen en uitdagingen kaart
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
16
RUIMTELIJKE OPZET
Hoek Orionweg Planetenplein
Hoekaccent Delftlaan met muurtjes als onderdeel van de architectuur
Monument planetenlaan 5
4.1.5 Architectonische kenmerken
De visie staat een bouwstijl voor die de vooroorlogse (jaren ‘30-) wijken en
Voordelen van een keuze voor de Nieuwe Haagse School zijn de relatief
In de Visie ontwikkelzone Orionweg/Planetenlaan van de gemeente Haarlem
het naoorlogse Sinnevelt met elkaar verbindt. Er wordt in die zin nadrukkelijk
makkelijke toepasbaarheid voor ontwikkelaars en aannemers, de
worden de architectonische kenmerken van de omliggende bebouwing én de
gekozen voor de ‘kunst van het versmelten’ en niet voor het vergroten van
mogelijkheid tot het stellen van een aantal heldere spelregels voor de
daaruit volgende visie op de architectuur van nieuwe ontwikkelingen als volgt
contrasten. De herkenbaarheid van dit deel van Haarlem-Noord is waardevol
gemeente, de afnamebereidheid door potentiële nieuwe bewoners en de
omschreven:
en dat wordt door veel bewoners ook zo gevoeld.
eerdergenoemde stedenbouwkundige inpassing in de bestaande stedelijke bebouwde structuur. Bovendien is de bouwstijl goed geschikt voor gebouwen
“Wat de architectuur in de Planetenwijk en het oudere deel van Sinnevelt met elkaar delen is onder meer de mate van (sobere)
De bebouwingsstructuur langs de Orionweg en Planetenlaan is momenteel
van verschillende schaal. De Nieuwe Haagse School past goed bij kleinschalige
baksteendetaillering, de heldere toegangspartijen, een evenwichtige
niet helder omdat er gebouwen staan uit alle bouwperioden na 1930
gezinswoningen, maar ook grotere stadsblokken en zelfs bij hoogbouw kan de
gevelopbouw en de toepassing van traditionele materialen zoals baksteen
en er nauwelijks aansluiting is tussen de verschillende bouwsferen -het
stijl goed worden ingezet om een hoge mate van subtiliteit en herkenbaarheid
en hout (overstekken, raampartijen). Ook het meeontwerpen van zaken zoals
Planetenplein uitgezonderd. Een bouwstijl die de overgang tussen de stad
te behouden in het ontwerp.
tuinmuurtjes, bergingen en garages komt in beide wijken veelvuldig voor.
van de jaren ‘30 en die van de jaren ‘50/’60 goed kan maken, is de Nieuwe
Hierdoor ontstaat een herkenbaar en samenhangend beeld tussen stedenbouw
Haagse School. Deze stijl bevat elementen uit de jaren ‘20 en ‘30 en lijkt op de
en architectuur.”
Amsterdamse School-stijl, zij het soberder en met strakkere vlakken en lijnen. Bekende Haarlemse voorbeelden zijn Rosenhaghe achter de Zijlweg,
In de Planetenwijk komt subtiele accentuering van stedenbouwkundige
Tuinwijk-Zuid en de Greiner in het Rozenprieel. Kenmerken van de Nieuwe
structuren vaak voor, zoals knikken in straten, kleine plantsoenen en hoeken
Haagse School:
aanwezig in de vorm van nokverhogingen en nokverdraaiingen. Hierdoor vult
• Stoere en sobere baksteenarchitectuur
de architectuur de stedenbouwkundige opzet soepel aan. Ook zijn zijgevels
• Aandacht voor samenhang, ambacht en details, zoals uitstekende dakgoten
vaak voorzien van ramen en deuren zodat er geen blinde gevels naar de
• Mooie entrees zoals erkers en bijzondere hoeken aan de straat
straat zijn gericht.
• Veelal horizontale lijnen en heldere vlakindelingen
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
17
RUIMTELIJKE OPZET
Huidige situatie
Ruimtelijk concept Ontwikkelvisie
Ruimtelijk concept Stedenbouwkundig Plan
4.2 Visie Ruimtelijke opzet
Afwijken ruimtelijk concept
Van hoven naar hof
In dit Stedenbouwkundig Plan (SP) wordt op punten afgeweken van het
De hoofdopzet van het SP bestaat uit twee lange blokken. Zo ontstaat een
ruimtelijk concept in de Visie. De Kadernotitie stelt een drietal prioriteiten:
groot en groen binnenhof. In samenhang met de rijbebouwing op de koppen
Sociale Veiligheid, Groen en Klimaat en Parkeervoorzieningen. De ruimtelijke
van het grondstuk vormt de nieuwe bebouwing één groot bouwblok.
afwijking van dit SP ten opzichte van de kadernotitie is mede het gevolg van
Ten behoeve van de beheersbaarheid en de sociale samenhang van de
een uitwerking van deze drie prioriteiten. In de Visie Ontwikkelzone bestaat
bewoners is de binnenhof niet semi- openbaar. De binnenhof is ten behoeve
de opzet van het ontwerp uit twee U-vormige hoven met een centrale
van collectief gebruik en niet toegankelijk voor derden. De binnenhof
verbinding tussen de Orionweg en de H. Swarthstraat. Parkeren vindt
combineert de randvoorwaarden en eisen voor natuurinclusiviteit en
plaats in (half verdiepte) parkeergarages onder of in de U-vormige blokken.
biodiversiteit, bomen en water en klimaatadaptatie met een duidelijke
Gebouwd parkeren staat op gespannen voet met de gestelde prioriteit
scheiding tussen openbaar en privé en het collectief gebruik. De blokken en
Groen en Klimaat. Vanuit de ambitie om duurzame en betaalbare sociale
de maaiveldinrichting sluiten ruimtelijk aan op de belendende bebouwing en
huurwoningen te realiseren is gebouwd parkeren financiëel niet haalbaar.
op het maaiveld. Hierdoor ontstaat één grote hof met zo veel mogelijk bomen
Het parkeren zou vervolgens dan plaats moeten vinden op maaiveld binnen
in plaats van twee kleinere hoven zonder bomen in volle grond.
de blokken. Dit is niet te combineren met de gewenste woonkwaliteit en
De gebouwen worden vier lagen hoog. De richting van het gebouw aan de
de prioriteit voor Groen en Klimaat: in de hoven kijk je uit op auto’s op een
Orionweg begeleidt de knik (ter plaatse) van de Orionweg. Aan de straatzijde
versteende parkeerplaats. De bestaande opzet van losse bebouwing en een
komt de bebouwing iets terug te liggen zodat er voortuinen ontstaan
onduidelijke scheiding tussen privé en openbaar geeft problemen: niemand is
(met entree van de begane grondwoning) en er een tussenzone ontstaat
‘eigenaar’. De opzet vanuit de Visie met het voorgestelde binnenhoven geeft
tussen openbaar trottoir en privé. De voortuinen geven meer ruimte aan
mede door de beperkte maat een onduidelijke invulling de hof qua gebruik.
de bestaande straatbomen. Bij de hoofdentrees van beide lange blokken
Een kwalitatief goede inrichting met een duiding van openbaar-collectief-privé
bevindt zich de gebouwde fietsenstalling, zodat het fietsgebruik en de sociale
van het parkeerdek is moeizaam.
interactie tussen bewoners wordt gestimuleerd.
Ruimtelijk concept ontwikkelvisie Vanuit de Visie Ontwikkelzone geeft de Kadernotitie de volgende eisen mee voor de ruimtelijke opzet voor de ontwikkeling op locatie: • Hovenstructuur: De bebouwing dient een hovenstructuur te volgen, zodat deze naadloos aansluit op de overige ontwikkelingen binnen de Orionzone. • Centrale Verbinding: Er moet een centrale verbinding worden gecreëerd tussen de H. Swarthstraat en de Orionweg, die in het verlengde ligt van de Marcellus Emantsstraat. Deze route moet uitnodigend en aangenaam zijn, hoofdzakelijk bedoeld voor voetgangers, waarbij fietsers te gast zijn en gemotoriseerd verkeer wordt uitgesloten. • Semi-openbaar Binnengebied: Het binnengebied dient een semi-openbaar karakter hebben, waarbij een ‘erf’ met een publieke functie en uitstraling centraal staat. • Bouwhoogte: Langs de H. Swarthstraat en Orionweg mogen de bouwmassa’s minimaal drie en maximaal vijf verdiepingen hoog zijn. In het tussengebied geldt een maximale bouwhoogte van twee verdiepingen.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
18
RUIMTELIJKE OPZET
4.2.1 Prioriteiten borgen
Parkeren
De planontwikkeling tot één grote hof is geïnitieerd door de in de
In verband met de ambitie om duurzame en betaalbare sociale
Kadernotitie gestelde prioriteiten: Sociale veiligheid, Groen en klimaat,
huurwoningen te realiseren vindt het parkeren plaats op het maaiveld.
Parkeervoorzieningen
Door de vermeerdering van het aantal woningen zijn meer parkeerplaatsen nodig. Deze worden gerealiseerd op een parkeerplaats die integraal
Sociale veiligheid
wordt ontworpen met de tussenzone van voortuinen, het gebouw en het
De ontwikkeling van de Orionhof vergroot het aantal woningen op de
binnengebied. De parkeerplaats is bereikbaar vanaf de H. Swarthstraat.
locatie en draagt hierin onder andere bij aan de woningbouwopgave van de
De bestaande parkeerplaats achter de rijwoningen aan de Top Naefflaan
gemeente Haarlem. Een vergroting van het aantal woningen op een locatie
wordt gehandhaafd voor de bewoners van de woningen in de directe
brengt een verdichting van de stad op gang. Een verdichting van de stad
omgeving die blijven bestaan. Door de parkeerplaats aan de zijkant van het
brengt verstedelijking mee, met zijn voordelen én zijn nadelen. Een duidelijke
bouwblok te plaatsen kan het binnengebied vrij blijven van parkeren en
scheiding tussen privé en openbaar, zoals bij het bouwblok in de klassieke
ontworpen worden tot een groene hof met verblijfskwaliteit.
Beschut groen binnenterrein
stedenbouw, is belangrijk voor de sociale veiligheid. De opzet van de Orionhof sluit de binnenhof af van de openbare ruimte. De overgang van de (openbare) parleerplaats naar de binnenhof wordt afgesloten door hagen. Vanuit beide parkeerplaatsen is er een toegang voor bewoners (en onderhoud) naar de binnenhof. De binnenhof is ten behoeve van collectief gebruik en niet toegankelijk voor derden. De aansluiting van de openbare ruimte op de begane grond en de entrees van beide blokken wordt zorgvuldig vormgegeven. De woonruimte van de woningen zijn (mede) georienteerd op de straat en de woningen hebben een voordeur aan de straat. De hoofdentree wordt overzichtelijk vormgegeven en wordt gecombineerd met de fietsenstalling, om de sociale interactie tussen bewoners en de sociale veiligheid te vergroten. Groen en klimaat De locatie is in de bestaande situatie uitgegroeid tot een soort parkje, een ‘tiny-forest’, waar bomen in de jaren zijn uitgegroeid tot waardevolle exemplaren. Een opzet met twee u-vormige hoven en een parkeergarage op het binnenterrein sluit behoud van die bomen uit. De geplande ontwikkeling voorziet binnen de functionele en ruimtelijke randvoorwaarden zo veel als mogelijk in behoud van de bomen. De bomen zullen in een nieuw ontwerp een waardevolle bijdrage leveren aan het binnengebied met aandacht voor natuur, ecologie en wateropvang.
De Orionhof kent een binnengebied met waardevolle bomen, maar ook de H. Swarthstraat en de Orionweg hebben een beplanting met bomen. Door de blokken iets terug te leggen ten opzichte van de rooilijn en voortuinen te creeeren, ontstaat meer ruimte voor de bomen, ook tijdens de bouw. De bomen kunnen hierdoor behouden blijven. De voortuinen worden zorgvuldig en in samenhang met het gebouw ontworpen. De tussenzone van voortuinen geeft de woningen op de begane grond meer privacy. Orionhof Stedenbouwkundig Plan
4.2.2 Een passend plan in de context De locatie zelf geeft weinig ruimtelijke aanknopingspunten. Een bebouwing van vier lagen introduceert op de locatie een nieuwe schaal. Deze is gerelateerd aan de opzet van de bouwblokken in de hovenstructuur uit
Warme houten binnenwereld
de Visie. De planontwikkeling voorziet in een horizontaal gelede structuur aan de Orionweg. Het volume krijgt een setback op de bovenste bouwlaag, zodat weliswaar het volume van het totale gebouw afwijkt van de meeste bebouwing aan de Orionweg, maar de architectonische korrelgrootte overeenkomt. Het gebouw begeleidt ruimtelijk de bocht in de Orionweg. Aan de kant van de H. Swarthstraat heeft het gebouw minder geleding. Aan de overkant van de straat staat een gebouw van vijf lagen met een rechte hoge gevel. De nieuwe bebouwing houdt voldoende afstand tot de rijbebouwing aan beide koppen en wordt zo zorgvuldig mogelijk vormgegeven in de overgang naar de (achtertuinen met schuurtjes) van de lagere rijbebouwing.
Robuuste stenen buitenschil
4.2.3 Heldere organisatie van het maaiveld De bestaande bebouwing kent weinig ruimtelijke samenhang. Een nieuwe ontwikkeling kan dat nauwelijks verbeteren. Het is daarom essentieel dat het maaiveld goed wordt georganiseerd. Er dient een duidelijke scheiding te zijn tussen openbaar en privé, tussen het openbaar trottoir en het privé binnenterrein en de tuinen van de bestaande rijwoningen. Dat betekent ook dat de overgangen van de nieuwe ontwikkeling met de achtertuinen met schuurtjes zorgvuldig wordt vormgegeven en georganiseerd. Het maaiveld dient te worden ingedeeld en toebedeeld en er zijn geen ‘restruimten’. Maaiveld met voortuintjes, blokhagen en een nieuwe parkeerplaats
ANA architecten 3-12-2025
19
RUIMTELIJKE OPZET
Woningen hebben relatie met
Alzijdige kop
Bakstenen muurtjes en
de straat en met de binnentuin
blokhagen
Woningen hebben relatie met de straat en met de binnentuin
Voortuintjes met bakstenen muurtjes en blokhagen
Volume
Gebouw op maaiveld
Rooilijnen/maaiveld
4.3 Ruimtelijke randvoorwaarden
de bestaande hoge bebouwing aan de overkant van de straat en houdt
wel een scheiding is van privé naar openbaar, wordt de scheiding integraal
De ruimtelijke randvoorwaarden worden voor een deel bepaald door de
voldoende afstand tot de rijbebouwing aan de overkant.
ontworpen met de voortuinen en het gebouw. Een opzet van voortuinen,
bestaande context en voor een deel door de nieuwe context van de visie,
Beide bebouwing, zowel aan de Orionweg als aan de H. Swarthstraat heeft
muurtjes, hagen en het gebruik van baksteen is een terugkerend thema in de
zoals boven eerder is beschreven. De ontwikkeling moet in ieder geval een
een setback op de bovenste verdieping. Het nieuwe volume is aanzienlijk
Planetenwijk.
bijdrage leveren aan een nieuwe ruimtelijke context. Door het gebrek aan
hoger dan de naastgelegen rijbebouwing op de koppen van het grondstuk. De
ruimtelijke samenhang van de aanwezige bebouwing op en direct rond de
aansluiting dient zorgvuldig te worden onderzocht en ontworpen.
locatie komt er meer nadruk te liggen op een zorgvuldige organisatie van het maaiveld in samenhang met de onduidelijke situatie met tuinen en schuurtjes
4.3.3 Rooilijnen/maaiveld Een duidelijke scheiding tussen openbaar en privé is een belangrijke
4.3.2 Gebouw op Maaiveld
randvoorwaarde. Het huidige maaiveld is één en al restruimte. In het ontwerp
De begane grond verdieping bepaalt de uitstraling van het gebouw aan
voor de nieuwe ontwikkeling dient niet enkel het gebouw(volume) zorgvuldig
de straat. Ze is de functionele schakel van het gebouw met de openbare
te worden vormgegeven, maar ook de overgang tussen gebouw en openbare
ruimte. De begane grond dient dan ook zorgvuldig te worden vormgegeven.
ruimte, zodat restruimtes worden vermeden. De aansluiting op de erfgrenzen
4.3.1 Volume
Achterkanten aan de straat (dichte gevels) zijn niet toegestaan. De entree van
van de rijbebouwing op de koppen van het grondstuk dient zorgvuldig te
Het volume van de nieuwe bebouwing van vier lagen is groter dan de lange
het gebouw dient zorgvuldig te worden vormgegeven en een kwalitatieve
worden vormgegeven.
aanééngesloten bebouwing langs de Orionweg. In zijn opzet en schaal
uitstraling te hebben naar de openbare ruimte.
van de bestaande rijwoningen op het grondstuk. Aan de straatzijden is de situatie eenduidiger.
sluit het volume aan bij de nieuwe bebouwing richting de Randweg en de hovenstructuur langs de Planetenlaan. Het nieuwe gebouw langs de
De woningen op de begane grond hebben een voortuintje en een voordeur
Orionweg begeleidt in ruimtelijke zin de knik van de weg. Het volume wordt
aan de straat. De woningen hebben de woonruimte (mede) aan de straatzijde.
horizontaal geleed, en relateert in die geleding en schaal op de langgerekte
De overgang van straat naar tuin naar gebouw wordt integraal ontworpen
bebouwing langs de Orionweg en op zijn directe buren.
met het gebouw. Dit kan bijvoorbeeld door middel van muurtjes of door
De nieuwe bebouwing aan de H. Swarthstraat reageert in zijn volume op
centraal onderhouden hagen. Op de plekken waar geen gebouw is, maar
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
20
05
PROGRAMMA
PROGRAMMA
DE OPGAVE
wie gaat hier wonen? Helene Swarthstraat Naast mijn baan als docent ben ik vaak te vinden in mijn volkstuintje!
In de binnentuin kan Lotte lekker spelen zonder dat ik continue hoef op te letten. Best fijn als je alles alleen moet doen!
GEZELLIGE EN GEBORGEN HUURDER Veel parken en speeltuinen in de buurt, en natuurlijk de kinderboerderij! Ook de kinderopvang is om de hoek.
ÉÉN OUDER GEZIN
12 min. fietsen naar het theater en het filmhuis, heerlijk! Wel graag een balkon of tuintje voor onze bloemetjes en tuinkabouters!
RUSTIGE ALLEENSTAANDE Ik woon alleen maar heb graag mensen om mij heen om me af en toe te helpen.
OUDEREN JONG GEZIN
Alle woningen in het Orionhof worden gerealiseerd binnen het sociale huursegment, conform eerdere afspraken. De gemeente is bereid mee te werken aan de sloop – nieuwbouw. De ontwikkeling dient daarbij te voldoen aan het gemeentelijk beleid. De eis vanuit de gemeente is dat de ontwikkeling dient te voldoen aan de actuele Woonvisie en de Actualisatie Haarlemse spelregels voor
DE OPGAVE
wie gaat hier wonen? Orionweg
Lekker dicht bij het strand om te surfen! Ik ben ook een grote planten freak, GROEN GROENER GROENST!
GEZELLIGE EN BEETJE EIGENZINNIGE HUURDER
woningbouwprogrammering nieuwbouw sociale huur en middensegment. De ontwikkeling stuurt aan op 82-88 woningen. in de uitwerking van het ontwerp komt het preciese aantal met de daarbij behorende GO’s vast te liggen. Vooralsnog omvat het uitgewerkte programma van het SO:
Ik heb graag vrienden over de vloer om te gamen en een biertje te drinken. Maar zou ook graag samen met buren de moestuin onderhouden!
ALLEENSTAANDE STARTER
ROMMELMAKER
Wow, een skatebaan om de hoek! En in de zomer eens per jaar een buren BBQ in de binnentuin, cool!
We houden lekker luieren op het strand en af en toe een borrel met de buren!
Ik ben kunstenaar, mijn atelier zit in het centrum. In de binnentuin ontmoet ik graag af en toe mijn buren!
• 17 x Type A - 50m² GO • 52 x Type B - 60m² GO • 13 x Type C - 75m² GO Totaal 82 woningen - 5063m² GO Fietsenstalling - 286m² GO Overig - 312m² GO
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
GEZELLIGE ROMMEL, JONG GEZIN
JONG STEL
ANA architecten 3-12-2025
22
06
NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEIDSASPECTEN
NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEIDSASPECTEN
Bestaande situatie Kavel Verhard (verkeer) Verhard (trottoir) Verhard (bebouwing) Verhard (prive tuinen) Halfverhard (paden) Groen
5850 m2 190 m2 (3%) 1400 m2 (24%) 1170 m2 (20%) 760 m2 (13%) 0 m2 (0%) 2330 m2 (40%)
T: 00 31 (0)20 423 2949 T: 00 31 (0)20 423 2949 www.ana.nl www.ana.nl
Bestaande situatie Kavel Verhard (verkeer) Verhard (trottoir) Verhard (bebouwing) Verhard (prive tuinen) Halfverhard (paden) Groen
5850 m2 490 m2 (8%) 550 m2 (9%) 2250 m2 (38%) 250 m2 (4%) 310 m2 (5%) project 2307 2000 m2 (34%) onderwerp
Waterretentie d.m.v. wadi
Percentage groen en verharding in bestaande situatie
opdrachtgever
project O R I O N H2307 OF
O R I OYmere NHOF tekening nr.
onderwerp
Percentage groen en verharding in nieuwe situatie
verhardingsstudie - begane grond verhardingsstudie - begane grond 11.3 schaal formaat
opdrachtgever Ymere tekening nr. 11.3
tekenaar referentienummerintern referentienummer schaal formaat intern tekenaar
1:1000 A3
1:1000 A3
2307-300-20241108
2307-300-20241108
6.1 Water en klimaatadaptatie
verhardingstoename, waterberging en klimaatstress aangetoond met de
6.3 Bomen
In totaal zal de verharding binnen het plangebied toenemen met 330 m2
juiste berekeningen. (Bijlage 1 en 2)
De bestaande bomen zijn onderzocht A N A middels a r cAhNiAteen ec ec n a trboomveiligheidscontrole. hitecten
(-240+1.080–510= +330), ervan uitgaande dat de categorie ‘buitenruimte’ in de verhardingsstudie volledig verhard is. Er is sprake van een toename van verharding, dus is er compensatie nodig en dat wordt gerealiseerd in de vorm van een Wadi. In het ontwerp wordt minimaal 50% van de horizontale en verticale oppervlakken (daken en gevels) ingericht als warmtewerend. Door de schaduw van te sparen bomen en van nieuwe bomen is de noodzaak van koeling van de gebouwen beperkt. De koeling heeft dan ook geen effect op de stijging van de temperatuur in de buitenruimte. In het ontwerp wordt gezocht naar de aanleg van een wadi in de binnentuin en infiltratiekratten of putten onder verhardingen van de parkeerplaats. Het verharde oppervlakte van de bebouwing en privaat terrein in de toekomstige situatie is 3.030 m², waardoor 212.100 liter (ca. 212 m3) hemelwater opgevangen moet worden. Binnen het plan is ruim voldoende ruimte aanwezig om dit te realiseren, waarbij regenwater van particulier terrein ook afgevoerd kan worden naar de wadi. Er is geen open water in de buurt aanwezig voor een direct afvoer. In uiterste nood of bij extreme regenval zal een klein deel van het water afgevoerd worden naar het riool via een overstort. In de verdere uitwerking van het project kan de toename van het verhardingsoppervlak licht wijzigen.
In de ontwerpfase worden de geboden oplossingen voor Orionhof Stedenbouwkundig Plan
fase
datum
datum fase gewijzigd
status gewijzigd
SO.01
---
SO.01---
CONCEPT ---
---
status CONCEPT
N
N
Aanvullend zijn negen waardevolle bomen opgenomen in een BEA om Korte Papaverweg 7 Korte 1032 Papaverweg KA Amsterdam 7 1032 KA Amsterdam
6.2 Natuurinclusiviteit en biodiversiteit GSPublisherVersion 1577.81.81.100
GSPublisherVersion 1577.81.81.100
In een onderzoek is de aanwezigheid van spreeuwen, kauwen en vleermuizen vastgesteld. Door de voorgenomen werkzaamheden gaan verblijfplaatsen van de beschermde soorten verloren, daarnaast gaat door het kappen en verwijderen van groenelementen essentieel foerageergebied verloren. Er worden daarom tijdelijke en permanente verblijfplaatsen gerealiseerd. In en rond de binnenhof worden waardevolle bomen en beplantingen zoveel mogelijk gespaard en nieuwe bomen worden bijgeplant. De bestaande en de nieuwe bomen functioneren als habitat voor boombewonende soorten als vogels en insecten. In het ontwerp voor de binnentuin wordt klimaatbestendige beplanting en ten minste 50% inheemse beplanting gerealiseerd. Het plantmateriaal is geschikt als habitat voor vlinders, bijen en insecten. Ook biedt het ruimte voor struweelvogels als schuil- en nestgelegenheid. De tuin en het gebied om de bebouwing blijft foerageergebied van vleermuizen, ook na de realisatie van de nieuwe bebouwing. Voor de aanwezige gewone dwergvleermuis worden vier permanente verblijfplaatsen gerealiseerd in de nieuwe bebouwing, Voor spreeuwen worden twee permanente nieuwe verblijfplaatsen gerealiseerd en
te kijken wat de effecten zijn van de plannen op de bomen en welke maatregelen noodzakelijk zijn voor bescherming. Uitgangspunt is het handhaven van de bestaande bomen en alleen bomen te kappen die niet behouden kunnen blijven. In het nieuwe groenplan worden ook nieuwe bomen opgenomen ter compensatie van de kap, waarbij uitgangspunt is dat kwaliteit en kroonvolume van groot belang is. Indien nodig vindt verdere compensatie plaats in de buurt. Maatregelen tijdens het realisatieproces: - De te behouden waardevolle en monumentale bomen blijven gehandhaafd en beschermd tijdens het project. - Aanwezige groeiplaatsen worden beschermd en blijven qua omvang gelijk en waar mogelijk uitgebreid of nieuw ingericht. - Tijdens de bouw wordt de volledige kroonprojectie van de bomen beschermd en werkzaamheden in de kroonprojectie worden afgestemd met een ETT-er. - Op basis van het vastgestelde ontwerp/matenplan zal de BEA worden aangepast en definitief worden gemaakt. (Bijlage 5)
twee tijdelijke alternatieve verblijfplaatsen. (Bijlage 1, 3, 4 en 14) ANA architecten 3-12-2025
24
NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEIDSASPECTEN
Bestaande en nieuwe bomen in de nieuwe situatie
Houtskelet bouw
Warmtepomp, WTW combinatie
6.4 Circulariteit
6.5 Energie
Het project wordt (deels) in Houtskeletbouw (HSB) gebouwd. Hiermee wordt
Het voornemen is de appartementen door middel van individuele
invulling gegeven aan de ambities van de gemeente om meer in hout te
warmtepompen te voorzien van verwarming, warmtapwater en koeling.
bouwen. Omdat van veel producten nog geen productspecifieke informatie
Ventilatie vindt plaats middels mechanische toe- en afvoer (WTW-ventilatie).
aanwezig is (productkaarten), vertaald zich dit nog niet altijd in een (veel)
De appartementen zullen worden uitgevoerd met een thermische schil
lagere MPG-score. Met het huidige ontwerp en de HSB-constructie wordt in
welke ten minste aan de eisen uit het vigerende Bbl zal voldoen. Met deze
ieder geval aan de landelijke eis (en de randvoorwaarde van de kadernotitie)
maatregelen zal aan de landelijke BENG-eisen worden voldaan.
voldaan met een MPG van 0,8. Gestreefd wordt ook te voldoen aan de eis in
Met het voorgenomen energieconcept zal naar verwachting beter
de kadernotitie van 0,75.
gepresteerd worden dan hetgeen de landelijke regelgeving vraagt. Het is echter niet zonder meer mogelijk dat de appartementen ook energieneutraal
Bestaande en nieuwe bomen
Ymere heeft zich geconfirmeerd aan de het Convenant Houtbouw MRA,
worden uitgevoerd zonder verregaande aanpassingen in het energieconcept
dit betreft een samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en
en het gebouwontwerp door te voeren, hetgeen om financiële redenen niet
m arktpartijen om houtbouw te stimuleren. Vanaf 2025 is 20% van de
haalbaar zal zijn.
woningproductie in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) van hout en
Het uitganspunt is geen zonnepanelen. De businesscase voor zonnepanelen
andere biobased materialen. Dat levert voor de gehele MRA-regio jaarlijks
is verslechterd doordat energieleveranciers kosten in rekening brengen voor
een reductie op van circa 220.000 ton CO-2-uitstoot en een aanzienlijke
terugleveren en omdat de salderingsregeling vanaf 20127 komt te vervallen.
vermindering van de uitstoot van stikstof. Het project Orionhof is één van
Het is daarmee financieel niet aantrekkelijk voor Ymere en haar huurders.
deze projecten. Concreet betekent dit dat 65% van de draagconstructie
Het aandeel hernieuwbare energie voldoet daarom wel aan de
(excl. fundering) is gemaakt van biobased materiaal. Het hout voor de
randvoorwaarde van 40%, maar niet aan de eis van 80% (voor gestapelde
draagconstructie komt bij voorkeur uit Europa, het gebouw is in Europa
woningbouw). In de huidige maatschappelijk en marktsituatie zijn
geassembleerd (bij voorkeur in Nederland) en is voor minimaal “70% FCS mix”
zonnepanelen niet rendabel. Ze drukken daarmee op de haalbaarheid van
en/ of “70% PEFC” gecertificeerd.
het project. In het gebouw worden wel voorzieningen opgenomen voor toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen die zonnepanelen wél rendabel maken.
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
25
NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEIDSASPECTEN
Energie en duurzaamheid Ruimteverwarming en warmtapwater individuele warmtepompen Balansventilatie met WTW Elektrische laadpunten voor fietsen Hoge-kwaliteit-gevel, kierdichting, gebruik van triple helder glas
Groen Binnentuin en voortuintjes Nestgelegenheden voor vogels, vleermuizen Insectenhotel Gekoelde en gezuiverde lucht door het binnentuin
Water Groen wordt bewaterd met regenwater van daken Waterbuffer Waterdoorlatende verharding, split gravel
Community Brede galerijen voor verblijven en ontmoeten Uitnodigende goed zichtbare trappen stimuleren lopen en ontmoeting
Duurzaamheid en energie Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
26
07
MILIEU EN OMGEVINGSASPECTEN
MILIEU EN OMGEVINGSASPECTEN
Zonnestudie SO op December 10:00 uur
Zonnestudie SO op Maart/September 10:00 uur
Zonnestudie SO op Juni 10:00 uur
Zonnestudie SO op 19 februari
Zonnestudie SO op 19 februari
7.1 Bezonning Door de opzet met twee langsblokken en een binnenhof heeft elke woning een zonzijde. De woningen aan de H. Swarthstraat hebben aan de zonzijde hun buitenruimte op de leefgalerij en aan de binnenhof. De woningen aan de Orionweg hebben aan de zonzijde een balkon op de verdieping en op de begane grond een voortuintje. Tijdens de fase Schetsontwerp zijn er zonnestudies verricht. Voor het SP is een bezonningsstudie uitgevoerd met als doel de veranderende bezonningssituatie ter plaatse van de omliggende woningen te boordelen en vast te stellen. De geplande situatie is vergeleken met de huidige (bestemmingsplan-)situatie. Op basis van zowel de visuele als kwantitatieve benaderingen is de volgende conclusie getrokken: Gesteld kan worden dat ten gevolge van de geplande nieuwbouw (ontwerp met 82 woningen, nov. 2025) de hoeveelheid bezonning niet onaanvaardbaar verslechtert voor de bebouwing rondom het plangebied. Alle woningen rondom het plangebied zullen in de geplande situatie voldoen aan de lichte TNO-bezonningsnorm. Het bezonningsonderzoek is opgenomen als bijlage (Bijlage 6).
Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
28
MILIEU EN OMGEVINGSASPECTEN
7.2 Stikstof
Om te kunnen spreken van een aanvaardbare geluidbelasting moet voldaan
7.5 Archeologie
Voor het beoogde plan is een stikstofonderzoek nodig, omdat
worden aan het gemeentelijk geluidbeleid.
stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden in de omgeving liggen. Een
Concreet moeten alle woningen beschikken over een geluidluwe gevel en
omgevingsplan van de gemeente Haarlem, gebaseerd op het ‘parapluplan
stikstofberekening is uitgevoerd voor de sloop-, aanleg- en gebruiksfase. De
buitenruimte. Om te voldoen aan het gemeentelijk geluidbeleid, moeten de
behoud Omgevingskwaliteit Haarlem’, vastgesteld op 30-05-2025 (www.
conclusie luidt dat er in de gebruiksfase geen sprake is van een toename
buitenruimten van de woningen aan de Orionweg worden voorzien van een
omgevingsloket.nl). Het plangebied heeft binnen dit bestemmingsplan de
van stikstofdepositie. Wel is het zo dat tijdens de sloop- en aanlegfase
gesloten borstwering (hoogte 1,2m) en een geluidsabsorberend plafond (αW
dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 5a’ (geel op de figuur). Hiervoor
een toename optreedt van de stikstofdepositie in het natuurgebied
≥ 0,9).
geldt dat als het project een oppervlak heeft van meer dan 2500 m² en de
Kennemerland-Zuid van 0,02 mol N/ha/jaar in 2026 en 2027 (tijdelijk effect).
Binnen het plangebied gelden regels zoals opgenomen in het
bouwwerkzaamheden dieper dan 0,30 m onder het maaiveld plaatsvinden
Daarom is in vervolg op het stikstofonderzoek ook een ecologische voortoets
De geluidwering van gevels moet voldoen aan de regels uit het Besluit
een waardestellend archeologisch rapport overlegd moet worden. De
uitgevoerd.
bouwwerken leefomgeving. Voor het bepalen van de benodigde geluidwering
footprint van het gebouw is circa 2000 m², met de omtrek van de bouwput
moet worden uitgegaan van het gezamenlijk geluid. De benodigde
wordt dat 2500 m². Daarom is een ‘Archeologisch bureauonderzoek en
geluidwering bedraagt ten hoogste 23 dB.
inventariserend veldonderzoek middels verkennende boringen’ uitgevoerd.
Door middel van de ecologische voortoets is geconcludeerd dat de tijdelijke en geringe toename van de stikstofdepositie als gevolg van de
(Bijlage 15).
werkzaamheden niet leidt tot meetbare gevolgen voor de samenstelling,
Voor de Orionweg is uitgegaan van een maximumsnelheid van 30
Uit dit onderzoek is gebleken dat er sprake is van een relatief diepe
structuur en functie van vegetatietypen die behoren tot stikstofgevoelige
km/u. Aanleiding is dat de gemeenteraad heeft ingestemd met deze
grondroering in het projectgebied. De maximale diepte hiervan is tot
habitattypen. De hoeveelheid stikstof die als gevolg van de voorgenomen
snelheidsverlaging en de uitvoering is gepland voor 2025. Er is echter geen
1,60 m -mv en minimaal tot 1,00 m -mv. Net onder de geroerde lagen ligt
activiteit aan de habitattypen en het leefgebied wordt toegevoegd is dermate
garantie dat het benodigde verkeersbesluit uiteindelijk genomen wordt. In het
een afwisseling van donkergrijze tot grijze zandige klei en zand, gevolgd
gering dat meetbare veranderingen in biomassa van planten niet optreden.
kader van rechtszekerheid is het daarom van belang om een voorwaarde op
door een veenlaag. Deze veenlaag, die zich vanaf circa 1,50 en 1,85 m -mv
Ook effecten van verzuring die kunnen leiden tot veranderingen in de groei
te nemen bij het verlenen van de BOPA, dat dit verkeersbesluit daadwerkelijk
bevindt, wordt beschouwd als onderdeel van het Hollandveen (formatie van
van planten zijn uitgesloten.
is genomen bij het verlenen van de omgevingsvergunning voor de
Nieuwkoop). In en op deze laag kunnen in principe archeologische resten
bouwactiviteit. Dit is uiteraard alleen nodig als het verkeersbesluit nog niet is
nog aanwezig zijn. Er wordt daarom geadviseerd om een archeologisch
Hiermee is op voorhand uitgesloten dat de voorgenomen activiteit aan de
genomen bij het verlenen van de BOPA.
vervolgonderzoek in te stellen in de vorm van een proefsleuvenonderzoek
Orionweg te Haarlem om de bestaande woningen te slopen en te vervangen
(Bijlage 8)
(IVO-P) als de graafwerkzaamheden dieper dan 1,50 m -mv reiken.
voor nieuwbouw, leidt tot significante gevolgen voor het betrokken Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid, ook niet in cumulatie met andere voorgenomen activiteiten. Een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit is voor uitvoeren van de voorgenomen activiteit dan ook niet noodzakelijk. (Bijlage 7)
Op basis van de resultaten van het archeologisch bureau- en verkennend
7.4 Bodemkwaliteit Voor de planvorming is een verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 uitgevoerd binnen het plangebied. De resultaten staan in rapport “verkennend bodemonderzoek, Orionweg e.o. te Haarlem, P231260’. Uit de resultaten volgt dat de zandige bovengrond (al dan niet met een enkel
7.3 Geluid
stukje baksteen) licht verontreinigd is met kwik, lood en zink. De bovengrond
Het plan ligt binnen het geluidaandachtsgebied van gemeentewegen en
wordt in het kader van Regeling bodemkwaliteit/ Handelingskader PFAS
provinciale wegen. De geluidbelasting ten gevolge van gemeentewegen
gekwalificeerd als klasse ‘Wonen’. Zowel de zandige als venige ondergrond is
bedraagt ten hoogste 56 dB en overschrijdt daarmee de standaardwaarde
niet verontreinigd met de geanalyseerde parameters en wordt in het kader
met 3 dB. Voor provinciale wegen is overgangsrecht van toepassing, de
van Regeling bodemkwaliteit gekwalificeerd als ‘Altijd toepasbaar’.
geluidbelasting van de N208 voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van 48
Het grondwater ter plaatse van de locatie is niet verontreinigd met
dB. De gecumuleerde geluidbelasting bedraagt ten hoogste 56 dB. Er zijn geen
geanalyseerde parameters.
bron- en overdrachtsmaatregelen mogelijk waarmee de geluidbelasting kan
Voorafgaand aan de ontwerpwerkzaamheden is een KLIC-melding verricht
worden verlaagd.
voor inzicht in de aanwezige kabels en leidingen. Ook is van de bestaande
booronderzoek wordt door Team Erfgoed/vakgroep Archeologie van de gemeente Haarlem een selectiebesluit genomen over de omgang met archeologische waarden in het plangebied. Dit kan zijn: geen vervolgonderzoek noodzakelijk, een inventariserend onderzoek d.m.v. karterend booronderzoek of proefsleuven, een archeologische opgraving voorafgaand aan de civieltechnische werkzaamheden of het laten verrichten van de bodemverstorende werkzaamheden onder archeologische begeleiding of een combinatie van de genoemde opties. De door Team Erfgoed/vakgroep Archeologie opgelegde voorwaarden dienen gevolgd te worden.
bomen gekeken naar de doorwortelbare ruimte en wordt in de BEA hier aandacht aanbesteed. (Bijlage 1 en 9) Orionhof Stedenbouwkundig Plan
ANA architecten 3-12-2025
29
08
MOBILITEIT
MOBILITEIT
Zaterdag-avond
Zondag-middag
Zaterdag-middag
Zondag-middag
Werkdag-nacht
Zaterdag-avond
Koop-avond
Zaterdag-middag
Werkdag-avond
Werkdag-nacht
Werkdag-middag
Koop-avond
Werkdag-ochtend
Werkdag-avond
normatieve behoefte *
Werkdag-middag
28 Ty p wo e B2 Typ n eB 60 en wo 2 .2 m 2 60 nen .2 m2
29 30
ve
rke ers 46 .5 m 2 ruim
te
t aa str th
Werkdag-ochtend
143,5 28,7
27
pa rke 12 ren 5.0 m2
123,0
221,4
196,8
246,0
147,6
196,8
172,2 Ty p wo e B2 n 60 en .2 m2
SM 19 .4 m2
Ty p wo e B2 n 60 en T .2 m 2 w ype B 2 on 60 en .2 m2
Ty p wo e C1 n 75 en .0 m2
Ty p wo e B1 Ty n pe 63 en .4 m 2 won B1 63 en .4 m2
Ty p wo e B2 n 60 en .2 m2 Ty p wo e C2 n 75 en .2 m2
Ty p wo e B1 Ty n pe 63 en .4 m 2 won B1 63 en .4 m2
8.1 Fietsparkeren bewoners en bezoekers
8.2 Autoparkeren bewoners en bezoekers
Het fietsparkeren is een integraal onderdeel van de ontwerpopgave. De
Op de locatie bevinden zich nu 46 woningen. Daarom kan worden gesaldeerd.
collectieve fietsenstalling heeft een eigen ingang, naast de hoofdentree en is
Er worden 85-88 nieuwe woningen gerealiseerd. Het extra aantal benodigde
tevens intern gekoppeld aan de hoofdentree. Er zijn plekken voor brede(re)
parkeerplaatsen wordt grotendeels gerealiseerd in een parkeerplaats. De
fietsen. Gewone fietsen worden dubbellaags geparkeerd met behulp van
ar w .S H
164,0 32,8
P
123,0 24,6
P22 P21 P20
205,0 41,0
P23
164,0 32,8
25 P 24
184,5 36,9
26
Ty p wo e B2 Ty ne p wo e C2 60.2 n n m2 75 en .2 m2
8 P1 7 P1 6 P1 5 P1 4 P1 3
102,5 20,5
P19 P1
102,5 20,5 0 123,0
9
205,0 41,0 nvt 246,0
0 P
Fietsparkeren Woningen, bewoners Woningen, bezoekers salderen fiets Totaal fietsparkeren
P11 P1
normatieve behoefte *
P12
21,5 5,7 -15,3 -1,08 10,9
P1
24,6 8,2 -18,4 -1,23 13,2
P2
18,5 4,9 -13,1 -0,92 9,3
P3
30,8 0,0 -17,3 -1,54 12,0
P4
24,6 5,7 -17,0 -1,23 12,1
P5
27,7 6,6 -19,2 -1,38 13,6
P6
15,4 1,6 -9,5 -0,77 6,7
25 24 23 22 7 21 20 6 19 5 18 4 17 3 16 2 15 1 14 13 P8 P7
15,4 0,8 -9,1 -0,77 6,3
Top Nae fflaa n
30,8 8,2 -21,9 -1,54 15,6
Autoparkeren Woningen, bewoners Woningen, bezoekers salderen auto reductie HOV Totaal autoparkeren
12 11 10 9 8
parkeerplaats wordt omzoomd door een haag van één meter hoogte. De
7P7 6P6 P5 5 4P4
Ty p wo e B1 Ty n pe 63 en .4 m 2 won B1 63 en .4 m2
0.0 0.0
Ty p wo e B1 n 63 en .4 m2 ve rke ers 60 .6 m 2 ruim
te
Ori
on
0 10 P1 9P9
1 21 P2 0 20 P2 9 19 1 P 8 3P3 18 P1 17 2P2 P1 1 16 P 1P1 5 15 P1 14 P1 1 13 P 2 12 P1 1 11 P
Ty p wo e B1 Ty n pe 63 en .4 m 2 won B1 63 en .4 m2
Bestaande parkeerplaatsen (30)
8P8
we
Toegevoegde parkeerplaatsen (22) g
pa rke 14 ren 1.8 m2
tec h 6.6 niek m2
fietsenrekken. De benodigde vrije hoogte voor de dubbele fietsenrekken
toegang van de parkeerplaats is via de H. Swarthstraat. Het parkeerterrein
bedraagt 2,9m. Door de seriematige opzet van de constructie bepaald deze
wordt openbare ruimte en uitgegeven aan de gemeente.
hoogte de verdiepingshoogte van de begane grond, ook ter plaatse van de
De bestaande parkeerplaats blijft in eigendom van de gemeente en wordt
woningen. Het aantal fietsparkeerplekken voldoet aan de Nota Parkeernorm
niet heringericht. Vanuit de parkeerplaats is de entree van het blok aan de H.
en de Beleidsregel bergingen nieuwe woongebouwen Haarlem 2018. Daarop
Swarthstraat via de straat bereikbaar. De entree aan de Orionweg is aan de
verhuisdiensten
aansluitend stelt de Beleidsregel bergingen nieuwe woongebouwen Haarlem
hofzijde bereikbaar vanuit de nieuwe parkeerplaats.
De entrees van beide blokken worden ontsloten vanaf het trottoir op de
O
p Ori
2
on
we
g
o
8.3 Toegankelijkheid calamiteitendiensten en
s
s
f
O
A
Orionweg en de H. Swarthstraat. De hoofdentree ligt op ongeveer tien
2018 dat bij drie benodigde fietsparkeerplekken er twee op de onderste
GSPublisherVersion 1580.11.11.100
K
rekken dienen te worden gerealiseerd. Dit is binnen de ruimtelijke opzet
Het aantal parkeerplaatsen voldoet aan de parkeernorm voor 82 woningen en
meter vanaf de straat. Het trottoir is daarbij eveneens toegankelijk voor
niet haalbaar. Minder fietsparkeren op de onderste rekken en meer op de