2 Bijlage 1 Informatieboekje aanbod JGZ

Vluchtelingenkinderen De afgelopen jaren zien wij in toenemende mate vluchtelingenkinderen in de JGZ. Thuisbegeleiding In samenwerking met GGD GHOR De ambulante thuisbegeleider komt bij en COA leveren wij zorg aan deze ouders thuis als zij vragen hebben over kinderen. Het is van belang om deze de opvoeding en verzorging van hun kinderen snel in beeld te hebben kind en de kortdurende ondersteuning zodat eventuele extra ondersteuning van de jeugdverpleegkundige niet vroegtijdig ingezet kan worden. We toereikend is. De redenen voor leveren extra inzet om aan deze vraag te kunnen voldoen.

https://jgzkennemerland.nl/blogs-femke

23

4

24 24

Als er meer nodig is De JGZ signaleert problemen en behoeften en schakelt tijdig extra hulp in JGZ Kennemerland: • Kijkt naar het kind als geheel en betrekt hierbij de lichamelijke, psychische, sociale en cognitieve ontwikkeling; • Signaleert bevorderende en bedreigende factoren in de opvoeding in gezin en omgeving; • Vraagt indien nodig hulp ‘erbij’ of verwijst; • Grijpt in bij situaties die de veiligheid van het kind bedreigen; • Blijft kind en gezin volgen tijdens en na hulp.

Inschatten leefomgeving en risicofactoren Bij ieder kind worden, in overleg met de ouders, gegevens over de omgeving waarin het kind opgroeit en achtergrondgegevens van het gezin in het dossier opgenomen. In het dossier wordt ook, indien van toepassing, een aantal risicofactoren van de ouder(s) geregistreerd, zoals: • ouder is zelf als kind mishandeld; • ouder is chronisch ziek; • ouder leeft van minimum inkomen; • ouder is langdurig werkloos; • ouder heeft psychi(atri)sche problemen; • ouder is verslaafd; • ouder heeft geen sociaal netwerk.

Vroegtijdig signaleren van psychosocialeopvoedings- en gedragsproblemen Hoe eerder vragen en zorgen in de opvoeding worden opgelost, hoe beter ernstiger problemen voorkomen kunnen worden. Daarom stelt de jeugdarts of jeugdverpleegkundige bij ieder consult de ouder vragen over hoe hij/zij het ouderschap, de opvoeding, het gedrag en de ontwikkeling van hun kind beleeft. Gebeurtenissen in het leven kunnen hun weerslag hebben op ouders en/of kind en op het ouderschap. Hiervoor gebruiken de jeugdarts en de jeugdverpleegkundige de GIZ-methodiek.

De jeugdverpleegkundige bespreekt tijdens de intake de invloed of gevolgen van de risicofactor voor de ontwikkeling en het opgroeien van het kind. Zo nodig wordt hier later op teruggekomen. De informatie wordt onder andere verkregen tijdens het intakegesprek, begeleidingsgesprekken en het consult op het consultatiebureau. De fysieke omgeving waarin een kind opgroeit, kan invloed hebben op de gezondheid en ontwikkeling van het kind.

Signaleren zorgwekkende situaties Een van de taken van de jeugdgezondheidszorg is het signaleren van (vermoedens van) kindermishandeling. In zo’n geval ondernemen de jeugdarts en jeugdverpleegkundige actie. Bij JGZ Kennemerland wordt gewerkt volgens de meldcode kindermishandeling. Er zijn aandachtsfunctionarissen kindermishandeling met wie casuïstiek gedeeld kan worden. De zorgen en de signalen worden besproken met de ouders. De jeugdarts en jeugdverpleegkundige nemen contact op met andere zorgverleners of derden die te maken hebben met het gezin en maken gezamenlijk een plan van aanpak. Zo nodig worden de ouders doorverwezen. Indien ouders zich onttrekken aan of onvoldoende openstaan voor hulpverlening, wordt er een melding gedaan bij Veilig Thuis. 13 Preventie meisjesbesnijdenis De jeugdgezondheidszorg heeft een preventieve rol in het bestrijden van meisjesbesnijdenis. De jeugdverpleegkundige bespreekt in de intake dit onderwerp met ouders 25

13

die geboren zijn in een land waar meisjesbesnijdenis wordt gepraktiseerd. Hiertoe heeft zij het ‘het gesprekprotocol en stappenplan meisjesbesnijdenis’ ter beschikking. Er wordt een risicotaxatie gedaan om in te schatten of er een kans is dat ouders overgaan tot meisjesbesnijdenis. Tijdens latere contactmomenten kan de jeugdarts of de jeugdverpleegkundige het onderwerp weer opnieuw bespreken. Verwijzen Vroegtijdige opsporing van (aangeboren) aandoeningen, gezondheidsbedreigingen en risicovolle opvoedingssituaties is een belangrijke taak van de jeugdgezondheidszorg. Bij afwijkende bevindingen, kunnen experts en/of andere zorgverleners worden geconsulteerd. Dit gebeurt zowel bij lichamelijke en/ of ontwikkelingsproblemen, als bij sociaal maatschappelijke problematiek. De jeugdarts kan rechtstreeks verwijzen naar tweedelijns gezondheidszorg. Daarnaast is de jeugdarts bevoegd om toe te leiden naar ‘niet vrij toegankelijke’ jeugdhulp.

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/meldcode

5

Samenwerken in de regio

JGZ Kennemerland werkt samen met iedereen die zich inzet voor een zo gezond, veilig en kansrijk mogelijke start voor elk kind. Dit doen we op individueel (kind)niveau, maar ook op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Belangrijke partners zijn: • Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland • GGD Kennemerland • RIVM • Geboortezorg: kraamzorg en verloskunidgen • Medisch: kinderartsen, huisartsen en gynaecologen • Paramedisch: logopedisten, kinderfysiotherapeuten, lactatiekundigen • Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind (NSDSK) • Jeugdhulpverlening • Gemeenten • Wijk: sociale wijkteams, bibliotheek • Voorschoolse voorzieningen • Onderwijs De contacten met deze partners kunnen bijdragen aan het beter of sneller signaleren van problemen. Waardoor kinderen en ouders eerder passende ondersteuning kunnen krijgen. Een optimale samenwerking kan het verschil maken en gezamenlijk kan er gebouwd worden aan een stevige pedagogische basis.

26

Samenwerking met peuterspeelzalen en kinderdagverblijven - Wijzer Samenwerken JGZ Kennemerland werkt nauw samen met peuterspeelzalen en kinderdagverblijven. De medewerkers van deze pedagogische basisvoorzieningen kunnen met opvoedvragen, signalen en opvoedproblemen bij JGZ Kennemerland terecht. De orthopedagoog biedt ondersteuning aan pedagogische medewerkers van peuterspeelzalen en kinderopvang volgens de folder ‘Wijzer Samenwerken’. Kansrijke start Bij een kansrijke start zijn de eerste 1000 dagen cruciaal. Bij de noodzaak om zoveel mogelijk kinderen in Nederland zo’n start te geven, past een gezamenlijke aanpak die ingebed is in het bredere preventieve gezondheidsbeleid van elke gemeente (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Kansrijke Start, 2023). JGZ Kennemerland neemt binnen de verschillende gemeenten deel aan de lokale coalities Kansrijke Start. Binnen deze coalities worden samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de partners die een rol spelen in de eerste 1000 dagen. De invulling van de lokale coalities kan per gemeente in ons werkgebied verschillen, maar binnen elke coalitie is ruim aandacht voor kennis over elkaars rol en verantwoordelijkheden.

Dit is essentieel om het aanbod structureel bij de aanstaande ouders terecht te laten komen. Het doel hierbij is de kwetsbare gezinnen effectief te kunnen ondersteunen, zodat meer gezinnen een kansrijke start krijgen. Verwijsindex Sinds januari 2010 plaatst JGZ Kennemerland op basis van een risico-inventarisatie kinderen in VerKen; de verwijsindex in ons werkgebied. Het is een netwerkinstrument dat professionals met elkaar verbindt en een hulpmiddel voor samenwerking. De geldigheidsduur voor de plaatsingen is 2 jaar, waarna de JGZ-professional moet bepalen of de plaatsing wel of niet verlengd wordt.

COLOFON

Uitgave

Jeugdgezondheidszorg Kennemerland Kleermakerstraat 51A, 1991JL Velserbroek 2023

Tekst

Margaret Brouwer – Directeur Anita Houtakkers – Manager Kwaliteit en Innovatie Natascha Tromp – Manager Kwaliteit en Innovatie

Redactie

Wilma Lorist – Directiesecretaris Daniëlle Thijssen – Communicatie

27 27

JGZ Kennemerland Jeugdgezondheidszorg Kennemerland