2 Bijlage 1 Evaluatie Burgerberaad

6

Zie Inwonerspeiling Haarlem

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

61 van 74

Ook zorgt het gebruik van een algoritme voor een transparante werkwijze, omdat het handelingen bijhoudt. Gemeente Utrecht heeft speciaal voor het burgerberaad een algoritme ontwikkeld dat gebaseerd is op toeval (en is niet zelflerend). Hiervoor werd een script ontwikkeld dat op basis van de gekozen strata en respons naar een optimale verdeling toewerkt. Het algoritme is voor gebruik door Utrecht intern getoetst en ter intervisie voorgelegd aan datascientists van andere gemeenten die ervaring hebben met een burgerberaad. Gemeente Haarlem paste het algoritme (geprogrammeerd in R) aan naar de Haarlemse context. Desgewenst kunnen de raad en andere geïnteresseerden de programmering van het algoritme inzien. De aanmeldingen vanuit de steekproef en de daarbij gegeven antwoorden op het inschrijfformulier werden verwerkt voor de tweede loting. De verwachting bestond dat er mensen gedurende het proces afvielen vanwege andere verplichtingen, ziekte of afgenomen interesse. Daarom lootte gemeente Haarlem meer mensen in dan nodig en werd een streefwaarde van 130 (zie tabel 2) i.p.v. de beoogde 120 deelnemers gehanteerd. Het algoritme werkte met een representativiteitsdrempel die uitging van een vooraf vastgestelde onder- en bovengrens: enerzijds 110 en anderzijds 150 deelnemers. Vergelijkbaar met de aanpak van de gemeente Utrecht.

De voorwaarde: de selectie moest binnen deze grenzen uitkomen. Deze marge voorkwam dat het algoritme op het einde in de knoop kwam met het vinden van personen die precies aan de juiste eisen voldoen (juiste leeftijd, juiste stadsdeel, juiste geslacht, juiste opleidingsniveau én houding t.o.v. het vraagstuk). Voldoende aanmeldingen binnen een subgroep zijn namelijk geen garantie dat het streefaantal gehaald wordt, bijvoorbeeld omdat de aanmelders allen mannen zijn en de bovengrens van het aantal mannen al is bereikt. Het algoritme kreeg maximaal 15 pogingen om een definitieve selectie binnen de gestelde kaders te leveren. Er werd gewerkt met tien selecties/uitdraaien, elk resulterend in een lijst met adresgegevens gekoppeld aan de 5 kenmerken. De selectie die op basis van verdeling van kenmerken en subcategorieën het meest in de buurt kwam van de streefwaarden werd gekozen. Beoogde samenstelling (reserve)groep burgerberaad per kenmerk en categorie Het beoogde eindresultaat van de lotings- en selectieaanpak is een groep van 130 Haarlemmers die representatief is op basis van de 5 gekozen kenmerken en daarbinnen de gekozen categorieën. Dat betekent dat de representativiteit getoetst werd op de beoogde omvang per categorie binnen elk kenmerk. Het is niet mogelijk om met een groep van 130 inwoners representativiteit te vergroten tot combinaties van deze groepen.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

62 van 74

Tabel 2. Beoogde samenstelling groep burgerberaad per kenmerk en categorie Aandeel in bevolking van 16+ (%)

Streefaantal in definitieve selectie (totaal = 130)

Ondergrens = relatieve verdeling op basis van 110

Bovengrens = relatieve verdeling op basis van 150

16 t/m 24 jaar

10%

13

11

16

25 t/m 34 jaar

16%

21

18

25

35 t/m 49 jaar

26%

35

30

41

50 t/m 64 jaar

25%

32

28

37

65 jaar of ouder

23%

29

25

34

Centrum

9%

12

10

15

Zuid-West

21%

27

23

32

Oost

14%

19

16

23

Noord

34%

44

38

51

Schalkwijk

22%

28

24

33

Man

49%

64

55

74

Vrouw

51%

65

56

75

Anders*

1%

1

1

2

laag

22%

29

25

34

middelbaar

34%

45

39

52

hoog

44%

56

48

65

86%

112

96

129

14%

18

16

21

Leeftijd

Stadsdelen

Geslacht

Opleidingsniveau (15-74 jaar)

Zo min mogelijk (proberen te) consumeren** Doe ik al + wil ik wel Wil ik niet + niet mogelijk in mijn situatie + weet niet

* Er zijn geen feitelijke registratiecijfers van het aantal Haarlemmers dat zich niet als man of vrouw identificeert. Op basis van (respons bij) andere burgerberaden en het percentage dat zich als ‘anders’ identificeert in de respons van de Inwonerspeiling van 2022 gaan we uit van ca. 1% en een streefgetal van 1. ** In de tussentijdse resultaten is vrijwel geen spreiding op de eerste twee stellingen van de vraag ‘Houding ten opzichte van vraagstuk’. De meeste spreiding in antwoorden is te vinden op de stelling ‘Zo min mogelijk (proberen te) consumeren’. Het algoritme heeft meer kans van slagen naar mate er minder categorieën zijn. Daarom is er besloten om 1 stelling mee te nemen voor de vraag ‘Houding ten opzichte van vraagstuk’, namelijk ‘Zo min mogelijk (proberen te) consumeren’. Daarmee wordt een groep gerealiseerd waarin meer spreiding/diversiteit is in houding t.o.v. het vraagstuk.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

63 van 74

F

Dagprogramma’s

De dagprogramma’s voor de vijf bijeenkomsten staan hieronder uitgewerkt. Zowel de plenaire als de groepsonderdelen komen hier aan bod, in chronologische volgorde. Dag 1 De eerste dag begon met een plenaire toelichting van het programma door de dagvoorzitter. Vervolgens konden deelnemers kennismaken met elkaar, aan de tafel waaraan zij plaats hadden genomen. Na de kennismakingsronde traden een wethouder en een raadslid toe op het podium vooraan in de zaal (waar ook de dagvoorzitter het programma toelichtte eerder die dag). Zowel de wethouder als het raadslid hielden een presentatie, plenair. Wethouder Robbert Berkhout introduceert de vraag aan het burgerberaad: “Hoe kan de gemeente inwoners van Haarlem helpen om de CO2-uitstoot te verlagen?” Raadslid Thessa de Windt licht toe hoe de gemeenteraad tot deze vraag voor het burgerberaad is gekomen. Na een korte pauze, startte het volgende plenaire onderdeel: gedragsregels en afspraken. De dagvoorzitter lichtte de gedragsregels voor het burgerberaad toe middels een presentatie en vroeg ook aan deelnemers of zij het hiermee eens waren; er was ruimte voor vragen/opmerkingen. Daarnaast werd er gestemd over de afspraken die zouden gelden voor het verdere verloop van het burgerberaad. Bij unanimiteit werd een afspraak/gedragsregel aangenomen. Zo niet, dan werd hier verder over gesproken en nogmaals over gestemd.

Als er geen unanimiteit bereikt was, dan werd de regel geschrapt. De afspraken zijn als volgt: •

•

Vertrouwelijkheid o Wie wat heeft gezegd blijft onder ons. Over je eigen beleving vertellen mag, maar niet met naam en rugnummer. o Geen pers tussendoor. Als er wel een aanvraag komt, dan wordt daar over gestemd in het burgerberaad. o Geen foto’s van anderen zonder toestemming ▪ op de tweede bijeenkomst komt er een fotograaf die voor de gemeente foto’s maakt, we vragen nog toestemming per mail hiervoor. Gespreksregels o Laat elkaar uitspreken o Probeer de ander te begrijpen o Spreek vanuit jezelf. Wat is jouw ervaring? o Respecteer elkaars mening. o We werken met handsignalen (bijvoorbeeld een time-out gebaar als je een pauze wil in het gesprek of wanneer je je niet veilig voelt).

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

64 van 74

Vervolgens startte de lunch, waarna een mini-college door Hans Klaren van gemeente Haarlem werd gegeven. Het onderwerp: ‘Wat doet de gemeente momenteel aan CO2 reductie?’. Na de presentatie van Hans Klaren volgde wederom een (korte) pauze. Vervolgens konden deelnemers in groepjes brainstormen over thema’s die van belang zijn voor CO2 reductie in Haarlem. Ook konden zij eerste ideeën voor adviezen formuleren in de groepjes. De voorzitter introduceert daarna de experts die alvast zijn uitgenodigd voor bijeenkomst 2. Er hangen grote posters met de naam + CV van de experts in de ruimte. Deelnemers lopen rond en plakken vragen op de wand: wat zouden ze willen weten van de experts? Het externe bureau licht toe: “de vragen en ideeën die op flip-overs zijn geplakt, gaan we uitwerken voor de volgende bijeenkomst”. Het volledige programma van dag 1 vond plaats in de grote zaal van de Sociëteit. Dag 2 Zoals alle bijeenkomsten, startte ook de tweede bijeenkomst met een plenaire opening van de dagvoorzitter. Het programma van de dag wordt doorgenomen en wederom is er tijd om kort kennis te maken tussen deelnemers (men zit immers aan andere tafels met deelnemers die men wellicht nog niet kent). Vervolgens geeft de dagvoorzitter het woord aan Thekla van Lingen, een stakeholder vanuit Stichting Klimaatgesprekken.

Thekla geeft een minicollege over CO2, besparing en de rol van burgers en de overheid. Ze legt uit hoe klimaatverandering werkt en wat er nodig is om de opwarming van de aarde te vertragen. Thekla vertelt dat Stichting Klimaatgesprekken vandaag met deelnemers samen gaat kijken naar hoe Haarlemmers hun voetafdruk kunnen verkleinen. De groepen verspreiden zich over de ruimte en gaan in gesprek over de vraag: ‘wie is verantwoordelijk (voor CO2 reductie)?’ Daarna wordt een spelelement geïntroduceerd: een klimaatspel start waarbij deelnemers kunnen schatten hoeveel ton CO2 uitstoot er vrij komt bij verschillende activiteiten. De activiteiten vallen binnen de thema’s: wonen, consumeren (voedsel en spullen) en reizen. Vervolgens gaan deelnemers in groepjes in gesprek over wat er bij hen leeft als ze denken aan het klimaat. Vervolgens komt iedereen plenair weer bij elkaar en Thekla is nog even aan het woord. Ze zegt: “Gevoelens spelen mee, maar ook kunnen: wat kan je doen, en wat wil je doen?”. Luisteren is van groot belang, vindt Thekla. Ze geeft deelnemers mee: “praat vanuit je hart, jouw gevoel. Blijf het gesprek voeren over klimaatverandering en duurzaamheid.” Deelnemers krijgen de kans om verheldering te vragen over de cijfers die in het spel naar voren zijn gekomen over CO2 uitstoot. Na de lunch verdelen de deelnemers zich onder de experts.

De dagvoorzitter licht plenair het volgende onderdeel toe: ‘de kennismiddag’. De dagvoorzitter laat hierbij zien welke expert zich op welke plek in het pand bevindt. De deelnemers gaan allemaal naar drie expertsessies. In de eerste sessie is een presentatie van de expert, waarna er vragen gesteld kunnen worden. De ronde

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

65 van 74

eindigt met het noteren van ‘kansen’ en ‘obstakels’ rondom het thema van de expert. Na de eerste sessie mogen de deelnemers door naar de volgende twee rondes, om daar na een korte uitleg weer de gelegenheid te hebben om vragen te stellen aan de experts en kansen en obstakels op te schrijven. Vervolgens starten de ‘expertsessies’. In de deelsessies konden deelnemers informatie ophalen bij experts binnen het thema CO2 reductie. Aan het eind van de dag is er plenair nog een korte terugkoppeling over de deelsessies. Per groep licht een deelnemer kort toe hoe hij/zij de sessie heeft ervaren. Dan wordt er plenair afgesloten voor de dag. De dagvoorzitter peilt bij deelnemers: hoe hebben jullie deze bijeenkomst ervaren? De meeste mensen geven hun dag een 4 uit 5. Op de vraag: ‘wie willen jullie eventueel nog meer spreken?’, uiten de wens om een gedragswetenschapper aan het woord te laten tijdens een van de volgende burgerberaden. Volgens deelnemers is een gedragswetenschapper van groot belang voor het formuleren van de adviezen. Dag 3 De dagvoorzitter start met een plenaire opening van het programma voor de dag. Er wordt aandacht besteed aan hoe je een advies schrijft en de dagvoorzitter herhaalt de gespreksregels. Hij beantwoordt wat praktische vragen vanuit deelnemers over de verdeling van de thema’s waarbinnen adviezen geformuleerd kunnen worden (i.e.

Wonen & duurzame opwek; Consumptie; Verkeer; Communicatie, groen & overig). Eén van de vragen is: “moeten we ons aan deze thema’s vasthouden, of mogen we ook adviezen geven op andere thema’s?”. Deelnemers mogen ook advies geven over andere thema’s. Vervolgens gaan deelnemers met elkaar aan de slag met het formuleren van adviezen op de verschillende thema’s, verspreid door het pand van Sociëteit de Vereeniging. Tijdens dit onderdeel in groepjes, formuleren deelnemers eerst onderwerpen waarop ze een advies zouden willen schrijven. Vervolgens splitsen de groepen zich op in subgroepen om te schrijven aan de adviezen. Deze ronde stond in het teken van overleg en discussie en het formuleren van eerste ideeën. ‘Wat zien we? Wat willen we? Hoe willen we dat bereiken?’ en ‘Zijn er vragen die de deelnemers kunnen ondersteunen bij het formuleren van een advies?’. Vervolgens wordt plenair een college gegeven door gedragspsycholoog Niels de Boer. Niels vertelt hoe je door middel van communicatie gedragsverandering in gang kan zetten. Het gaat om het stimuleren van duurzaam gedrag en het ontmoedigen van niet duurzaam gedrag.

Niels legt uit: steeds moet je rekening houden met de factoren: Capaciteit: hebben mensen voldoende kennis en vaardigheden over het gewenste gedrag? Motivatie: zijn mensen voldoende gemotiveerd om het gedrag écht te gaan vertonen? Omgeving: draagt de fysieke en sociale omgeving bij aan het stimuleren van gewenst gedrag?

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

66 van 74

Niels geeft tips om de adviezen aan de gemeente te richten op de motieven achter het (niet)duurzame gedrag. Vervolgens is er ruimte voor vragen vanuit de zaal. Nadat vragen gesteld zijn door deelnemers is er tijd voor de lunch. Na de lunch gaan deelnemers verder met het formuleren van hun adviezen. Hen wordt gevraagd door de externe partij: ‘welke tips van Niels kunnen jullie verwerken in de adviezen?’ De geformuleerde adviezen van deelnemers worden opgehangen aan de muur. Er is vervolgens ruimte om te ‘gluren bij de buren’; de deelnemers krijgen feedback op hun advies van de andere deelnemers. Daarna is er ruimte om de feedback te verwerken en zijn ambtenaren van de gemeente aanwezig, zodat deelnemers adviezen kunnen toetsen of hen vragen te stellen. Aan het einde van de middag worden de adviezen ingediend door de gespreksleiders middels een online formulier. Tot slot volgt de afsluiting van de dag. De dagvoorzitter blikt terug op alle activiteiten van deze bijeenkomst en kijkt tevens vooruit naar de volgende bijeenkomst. Dag 4 Ook de vierde bijeenkomst start met een plenaire opening door de dagvoorzitter. Vervolgens start een onderdeel in groepjes waarbij de feestdagen kort worden overbrugd met een associatieoefening.

Deelnemers mogen aan de hand van een persoonlijke foto of een associatiekaart die op tafel ligt iets vertellen over hetgeen hen de afgelopen tijd heeft geïnspireerd op het gebeid van CO2 reductie. Vervolgens stond de dag in het teken van het verder uitwerken van de eerder geformuleerde adviezen. Dit gebeurde in subgroepjes. Er was ook een ‘creatieve tafel’. Daar konden deelnemers op een creatieve manier aan hun adviezen werken: kleien, tekenen, knutselen met tijdschriften en aan de slag met LEGO. Er was tijdens deze bijeenkomst ook een fotograaf en een videograaf aanwezig. Deelnemers gingen aan de slag met het gereed maken van de adviezen voor een eerste stemronde die zou volgen later op de dag: peilend stemmen. De deelnemers verdeelden zich over de verschillende clusters: verkeer (openbaar vervoer, auto en fiets), consumeren, groen, communicatie, educatie en wonen. Deelnemers hadden de gelegenheid om verder te werken aan het advies waar ze eerder aan werkten of zich te buigen over een ander advies. Er werd gekeken naar waar de overlap zat tussen de adviezen en waar er samengevoegd kon worden. Vervolgens, na een korte pauze, zijn deelnemers aan de slag gegaan met een checklist om de adviezen aan te scherpen. Tijdens deze bijeenkomst zijn twee nieuwe rollen geïntroduceerd door het externe bureau: verkenners en checkers.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

67 van 74

Verkenners liepen rond, op zoek naar de rode draad van dit burgerberaad: wat zijn dingen die hen opvallen, waar zit gezamenlijke ambitie en wat wil dit burgerberaad de gemeente meegeven? Checkers lazen mee met adviezen die in concept af zijn: is het begrijpelijk? Past dit bij een advies met impact? Zijn er nog onderwerpen of thema's die missen?. Gespreksleiders pasten de adviezen (samen met deelnemers) aan en stuurden deze via het online formulier in. Na de lunch lichtten de verkenners en checkers plenair toe aan de andere deelnemers welke ‘rode draden’ zij in de adviezen teruglazen. Vervolgens werd er peilend gestemd op de geformuleerde adviezen; dit gebeurde plenair. Tijdens de peiling kon er door middel van ‘rode’ (Wat is je overwegende bezwaar tegen dit advies?) en ‘gele’ (Wat heb je nodig om voor dit advies te kunnen stemmen?) adviesbriefjes aanvullende feedback gegeven worden. Na deze snelle peiling over 46 adviezen, werkten deelnemers de adviezen verder uit en voegden zij adviezen samen indien nodig. Tijdens deze bijeenkomst is een ‘schrijfgroep’ opgericht. De schrijfgroep licht toe dat zij graag verder werken aan de adviezen, hier een leeswijzer bij willen voegen, met daarin de ‘rode draden’. Tot slot was er ruimte voor vragen en opmerkingen van deelnemers en voor verkenners om hun rode draden met de rest van de deelnemers plenair te delen.

Twee deelnemers stellen voor dat iemand van de gemeente meedenkt over de vorm van de adviezen: “Het zou zonde zijn wanneer ideeën en ambities verloren gaan, omdat de tekst niet goed op papier staat.” Andere deelnemers zijn daar tegen, omdat zij onafhankelijkheid van de gemeente belangrijk vinden. Er volgde een stemming: moet er een ambtenaar meelezen of niet? De uitslag van de stemming was ongeveer evenredig verdeeld. De voorzitter benoemt de middenweg: komen er echt vragen - los van verkenners en checkers - dan kan er eventueel overlegd worden met de gemeente. Dit gaat alleen over de vorm, níet over de inhoud van de adviezen. Daarna kijkt de dagvoorzitter plenair vooruit naar de volgende en laatste bijeenkomst. Dag 5 Wederom startte deze bijeenkomst plenair. De dagvoorzitter vroeg deelnemers: “Hoe voelen jullie je over deze bijeenkomst?”. Vervolgens bespreekt de dagvoorzitter de opzet van de dag. Daarna geeft de dagvoorzitter het podium aan ‘de schrijfgroep’. Een deelnemer van de schrijfgroep licht op het podium toe: “De vragen van de schrijfgroep over de adviezen zijn ter verheldering en als middel om de adviezen vandaag meer aan te scherpen. Verder zijn er een aantal spelfouten verbeterd. Ook is de schrijfgroep aan de slag gegaan met de inleiding van de adviezen. De inleiding is geschreven als leeswijzer.

Het bevat de rode draad van de adviezen, wat het burgerberaad gedaan heeft en uitleg over hóe de adviezen gelezen dienen te worden.” Er werd ’s ochtends peilend gestemd over de inleiding. Veel mensen hebben het al gelezen en zijn akkoord.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

68 van 74

Een deelnemer wil dat de inleiding korter wordt met meer focus op de adviezen. Twee leden van de schrijfgroep hebben de suggesties voor de inleiding van de deelnemers tijdens de bijeenkomst verwerkt. Vervolgens zijn de deelnemers in subgroepen in drie rondes voor de laatste keer met de adviezen aan de slag gegaan. Alle adviezen hingen, net zoals tijdens bijeenkomst 4, verspreid door de ruimtes. Nu was het de taak aan de deelnemers om de suggesties van de schrijfgroep te verwerken en eigen verbeteringen en samenvoegingen te doen m.b.t. de adviezen. Er zijn drie deelnemers gekozen die de uiteindelijke adviezen aan het eind van de dag zouden gaan overdragen aan de wethouders en raadsleden. Deze deelnemers werken tijdens deze laatste bijeenkomst hard aan hun presentatie. Ook is er een aantal mensen aan de slag gegaan om de adviezen van creatieve toevoegingen te voorzien. Nadat alle definitieve adviezen ingevoerd zijn, is het tijd om met elkaar te gaan lunchen. Na de lunch is het zover: deelnemers konden stemmen over de 33 overgebleven adviezen. In de eerste bijeenkomst is er onderling afgesproken dat een advies aangenomen wordt vanaf 2/3 (67%) van de stemmen. De stemming vond plaats via een Mentimeter. Uiteindelijk zijn er 25 adviezen aangenomen en 8 adviezen afgewezen. Na het stemmen is er een moment om samen te proosten op dit mooie resultaat.

Daarna presenteren deelnemers het advies aan de aanwezige wethouders en raadsleden. De wethouder en raadsleden spreken de deelnemers toe: “Er is gepassioneerd gewerkt aan een mooi pakket adviezen. Er is gedacht in oplossingen. De deelnemers willen aan de gemeente meegeven dat ze in mogelijkheden moeten denken, niet in onmogelijkheden. Dat wil zeggen: als een advies op het eerste gezicht niet haalbaar lijkt, kijk dan naar het idee erachter. Lees het sentiment. Dan kunnen er hele mooie dingen uit komen.” En: “We waren allemaal onervaren maar dit was een mooie ervaring. We hebben veel geleerd, we hebben het koud gehad maar zijn door de discussies weer warm geworden. Dit burgerberaad was een mooi initiatief en we hopen op een mooi vervolg.” De deelnemers overhandigen het pakket adviezen aan de wethouders en raadsleden. Wethouder Bas van Leeuwen neemt de adviezen in ontvangst. Hij zegt: “Ik ga namens de gemeenteraad over dit instrument en wat ik jullie net heb horen zeggen is wat wij hadden gehoopt. Heel veel complimenten voor het grijpen van deze kans en het laten opborrelen van deze energie. Applaus voor jullie.” Ook wethouder Robbert Berkhout is positief: “Ik vond mooi om te horen dat jullie jezelf een team noemen. Ik ben ontzettend benieuwd naar de adviezen. Het doel is om deze binnen 2 maanden bij de gemeenteraad te leggen.

Complimenten voor de inzet.” Raadsleden Thessa van der Windt en Gertjan Hulster spreken positieve woorden uit. Thessa: “Als ik deze pilot zie en de energie die jullie uitstralen, dan hoop ik dat het burgerberaad een instrument is dat we vaker gaan inzetten.” Gertjan Hulster zegt: “Het is ongelooflijk om terug te krijgen: de verbondenheid én dat 25 van de 33 adviezen uiteindelijk zijn aangenomen. Ik hoop dat we hier mee verder kunnen.” Na deze overdracht is het tijd om het resultaat van het burgerberaad met elkaar te vieren. Er werd geproost op het mooie resultaat. Nu is het aan de gemeenteraad om aan de slag te gaan met de adviezen. Deelnemers ontvangen de komende tijd nog enkele mails met updates over het vervolgproces n.a.v. dit burgerberaad. Het advies ‘Taskforce Vinger aan de pols’ is met ruime meerderheid aangenomen. De deelnemers die zich hiervoor hebben aangemeld, ontvangen vanuit gemeente Haarlem een aparte mail.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

69 van 74

G

Adviezen

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

70 van 74

H

Mandaat

Het burgerberaad krijgt een viertal kaders mee. Tijdens de bijeenkomsten wordt erop toegezien dat de definitieve adviezen een uitvoerbaar en realistische karakter hebben. 1

Vastgesteld beleid van de gemeenteraad

De maatregelen die het burgerberaad voorstelt kunnen versterkend, aanvullend of vervangend zijn op de maatregelen die het college al neemt in het kader van de Routekaart Duurzaamheid en de uitvoering van het coalitieakkoord. Het burgerberaad wordt gevraagd om bij de maatregelen rekening te houden met andere beleidsdoelen. De Routekaart Duurzaamheid die is vastgesteld op 30 maart 2023 (2022/1782261), als update van de informatienota Haarlemse Routekaart Duurzaamheid besproken in commissie Beheer van 10 maart 2022, geldt als doelstelling waarbinnen het advies moet passen. Deze Routekaart gaat met name over wat er nodig is om de doelstelling van minimaal 60% CO₂ reductie in 2030 te behalen. De Routekaart gaat over de "wat-vraag" en het burgerberaad gaat over de "hoe-vraag". De uitkomsten van het burgerberaad en de routekaart vullen elkaar dus goed aan. De routekaart bevat zes routepaden: Wonen, Werken, Mobiliteit, Elektriciteit en Opwek, Ketenverantwoordelijkheid (consumptie). Andere relevante beleidsstukken zijn de Transitievisie Warmte, het mobiliteitsbeleid en de Regionale Energiestrategie (RES). Aanbevelingen moeten gaan over beleid en domeinen waar de gemeente over gaat Hierbij is het uitgangspunt dat de aanbevelingen passen bij de verschillende rollen die de gemeente heeft. Daarvoor zijn de NSOB-rollen van de overheid leidraad.

Het moet passen binnen het budget Het uitgangspunt is dat maatregelen moeten passen binnen de financiële kaders van de gemeentebegroting. Maatregelen dienen niet gestoeld te worden op mogelijke financieringsmogelijkheden vanuit het Rijk of de EU waarvan toekenning onzeker is. Tevens mag de uitvoering van adviezen niet ten koste gaan van andere beleidsdoelen. Adviezen moeten door een meerderheid worden gedragen Het burgerberaad streeft naar besluiten op basis van wederzijdse instemming. Een belangrijk kenmerk van een burgerberaad is dat deelnemers bij de eerste bijeenkomst zelf beslissen over de uiteindelijke stemprocedure. Hier wordt vanuit de gemeente meegegeven dat de adviezen door een meerderheid van het burgerberaad gedragen moeten worden. De adviezen worden na afloop aangeboden aan de gemeenteraad. Samen met de zienswijze van het College zullen deze worden behandeld in de eerst mogelijke raadsvergadering.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

71 van 74

I

Verordening

De aangenomen verordening maakt het mogelijk om toekomstige burgerberaden te houden. Een burgerberaad is een vorm van participatie. Daarvoor gelden alle regels uit de verordening. Om een burgerberaad mogelijk te maken heb je gegevens uit de BRP nodig. De verordening stelt hierover het volgende: Artikel 4. Gebruik BRP gegevens Bij het vaststellen van de aanpak onder artikel 3 lid 2 sub d t/m f kan gekozen worden om ten behoeve van een selectie van personen gebruik te maken van gegevens uit de Basisregistratie Personen (BRP) wanneer: a. b. c. d.

er een representatieve deelnemersgroep vereist is; of de deelnemers voort moeten komen uit een specifieke doelgroep; of er stemgerechtigheid is voor een (afgebakende) groep inwoners; en het uit te werken advies of plan meetelt in de besluitvorming van het bestuursorgaan.

Voordat het bestuursorgaan besluit over de aanpak als genoemd in lid 1, doet het een verzoek om deze gegevens te verstrekken bij de informatiebeheerder BRP. Voordat de informatiebeheerder BRP beslist welke gegevens verstrekt kunnen worden beoordeelt hij het verzoek op: e. evenredigheid tussen de impact van de verstrekking en het doel van de verstrekking; en f. subsidiariteit.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

72 van 74

J

Referenties

Bleijenberg, C., Renes, R. J., Aarts, N., & Moons, J. (2020). Het spel en de knikkers: ervaren rechtvaardigheid in vier lokale participatieprocessen.

Bleijenberg, C. E. (2021). In gesprek of uitgepraat? Over de betekenis van gesprekken voor het verloop van lokale participatieprocessen (Doctoral dissertation, Sl: sn). Lind, E.A., & Tyler, T.R. (1988). The social psyochology of procedural justice. New York: Plenum. Postma, S., Bleijenberg, C., Schmidt, H., & Renes, R. J. (2022). Evaluatie mini-burgerberaad gemeente Amsterdam 2021: Onderzoeksrapport. (Eindversie redactie) Hogeschool van Amsterdam, AKMI / Psychologie voor een Duurzame Stad/ Faculteit Maatschappij en Recht. Viersen, J., Bleijenberg, C., Renes, R. J. (2023). Evaluatie burgerberaden energietransitie Den Haag 2022.

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

73 van 74

Contactgegevens Ipsos I&O Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00

Evaluatie burgerberaad klimaatbeleid gemeente Haarlem

74 van 74