2 Bijlage 1 CJG Kennemerland Jaarverslag 2024
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 Alles wat we doen draagt bij aan de veerkracht van ouders, kinderen en jongeren.
Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal, Velsen, Beverwijk en Heemskerk.
Centrum voor Jeugd en Gezin Jaarverslag 2024
01
Voorwoord
Inhoudsopgave 1. Voorwoord
03
2. Organisatie en missie
04
3. Resultaten en activiteiten - onze vijf kerntaken
05
4. Resultaten en activiteiten - onze speerpunten
18
5. Kwaliteit en beleid
25
6. Personeel en organisatie
27
Opvoeden en opgroeien doe je niet alleen. Het is een proces dat met vallen en opstaan gaat, en waarin het normaal is om af en toe vragen te hebben of steun te zoeken. Als Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Kennemerland staan we dichtbij. We willen er zijn op de momenten dat ouders, kinderen en jongeren ons nodig hebben – niet alleen om vragen te beantwoorden, maar ook om te luisteren, mee te denken en passende ondersteuning te bieden. Ons doel is altijd om hen de kracht en het vertrouwen te geven, zodat zij daarna zelf weer verder kunnen. We geloven dat samenwerken essentieel is. Onze aanpak is transparant en gericht op verbinding. Samen met gezinnen, jongeren, hun netwerk en de voorzieningen in de wijk zoeken we naar oplossingen die aansluiten bij hun situatie. We zetten in op het versterken van eigen kracht, zodat ouders, kinderen en jongeren weer stevig in hun schoenen staan en zelf verder kunnen. 2024 was opnieuw een jaar waarin onze sector onder grote druk stond. Continuerende veranderingen rondom de inrichting van het jeugdhulpstelsel in de regio, de gevolgen daarvan op de werkvloer en oplopende wachtlijsten bij de jeugdhulpaanbieders hebben van onze medewerkers in grote mate flexibiliteit gevraagd. Ik kijk met trots en bewondering terug op wat we als CJG Kennemerland hebben bereikt.
Onze medewerkers hebben keer op keer hun toewijding, veerkracht en betrokkenheid laten zien. Ondanks uitdagingen hebben
02
Jaarverslag 2024
03
zij onverminderd uitvoering gegeven aan onze kerntaken en speerpunten, en daarbij altijd het belang van de gezinnen en jongeren in onze regio vooropgesteld. Zij hebben het verschil gemaakt –in kleine, persoonlijke momenten- maar ook in grote trajecten die levens veranderen. Naast onze dagelijkse werkzaamheden hebben we met onze speerpunten bijgedragen aan de bredere doelen van de regiovisie Jeugdhulp IJmond en Zuid-Kennemerland. In dit jaarverslag delen we met trots de resultaten over 2024. Ik wil u bedanken voor uw belangstelling voor CJG Kennemerland. Uw interesse en betrokkenheid betekenen veel voor ons en voor de gezinnen en jongeren die we ondersteunen. Ik nodig u van harte uit om verder te lezen en mee te kijken naar wat we samen hebben kunnen realiseren.
Margaret Brouwer
Directeur CJG Kennemerland
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
02
Organisatie en missie
Het CJG Kennemerland (hierna CJG) is sinds 2015 actief in zes gemeenten in de regio Kennemerland, te weten Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal, Beverwijk, Velsen en Heemskerk. Daarnaast leveren we in Heemstede Praktijkondersteuners-jeugd (POH-jeugd). Het CJG heeft de missie om voor ouders, kinderen en jongeren een omgeving te creëren waarin vragen stellen gewoon is, vanuit de overtuiging: ‘Opvoeden en opgroeien doen we samen!’. Het CJG is altijd gericht op het versterken van het gewone leven. Door onze aanwezigheid
in wijken, op scholen en bij huisartsenpraktijken en de dagelijkse bereikbaarheid (werkdagen) van het Informatie- en Adviesteam, zijn we dichtbij en laagdrempelig benaderbaar. In 2024 konden ouders, kinderen en jongeren bij het CJG terecht met al hun vragen over ouderschap, opvoeden en opgroeien. De kernwaarden van het CJG zijn vervlochten in onze werkzaamheden. In alles wat we doen, streven we ernaar te werken volgens onze kernwaarden: transparant, verbindend, nieuwsgierig en vindingrijk.
Missie & Visie
CJG Ke nn em er lan d
03
Resultaten en activiteiten Onze kerntaken In ons prestatieplan hebben we vastgelegd welke resultaten we willen behalen op onze kerntaken en speerpunten. In dit jaarverslag brengen we hierover verslag uit, waarbij we ons baseren op de gezamenlijk vastgestelde prestatie-indicatoren (KPI’s) uit ons digitale dashboard en op aanvullende kwalitatieve inzichten uit gesprekken met medewerkers.
04
05
In het dashboard is per gemeente een dataset beschikbaar die actuele informatie met betrekking tot de uitvoering van onze kerntaken weergeeft. Doordat alle KPI’s hierin zijn opgenomen, kunnen we de organisatie gericht (bij) sturen. In dit jaarverslag rapporteren we over de KPI’s voor de totale regio. De afzonderlijke gemeenten ontvangen daarnaast resultaten op de KPI’s die specifiek op hun gemeente van toepassing zijn
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
K E R N TA A K 1
Informatie en Advies Onze CJG-medewerkers geven in hun contacten met collega-professionals, scholen, ouders, kinderen en jongeren op dagelijkse basis informatie en advies. Door aanwezig te zijn in de wijk, op scholen en bij huisartsenpraktijken, zijn zij zichtbaar en laagdrempelig aanspreekbaar. Daarnaast is het Informatie en Advies team (I&A) op werkdagen telefonisch en per mail bereikbaar voor vragen over opvoeden, opgroeien of ouderschap. Ook kunnen inwoners op onze website www.cjgkennemerland.nl en via social media (Facebook en Instagram) informatie vinden.
Resultaat
Conform verwachting is het aantal telefoongesprekken dat binnengekomen is bij het Informatie en Adviesteam (I&A) in 2024 gestabiliseerd. Er zijn iets minder telefoontjes binnengekomen dan in 2023, met een gemiddeld langere gespreksduur. Er is in 2024 een afname te zien van het aantal VINK-activiteiten1 door het I&A team (1769 in 2024 vs 1919 in 2023), alsmede in het aantal dossiers dat door het I&A team is opgepakt en afgehandeld (507 in 2024 vs 705 in 2023). Dit is te verklaren door de verdere
versterking van het wijkgericht werken, door structurele inzet van CJG-medewerkers in wijken, op scholen en bij huisartsenpraktijken. De reeds in 2023 ingezette verschuiving van de instroom van vragen via CJG-coaches en POH-jeugd, in plaats van via het I&A team, heeft zich dan ook voortgezet. Deze verschuiving is versterkt doordat een start is gemaakt met het beleggen van een aantal werkzaamheden van het I&A team in de wijk. Het I&A team heeft de inhoud van de hulpvragen in 2024 als meer complex beleefd. De complexiteit zit zowel in de aard van de hulpvragen als in de wijze waarop de medewerkers bejegend worden. De toegenomen complexiteit is terug te zien in de toename van de gemiddelde duur van een telefoongesprek met ruim 20% (van 17:54m naar 21:33m). In de behandelde dossiers door het I&A team valt op dat het percentage hulpvragen dat betrekking heeft op kinderen met een DSM-diagnose sterk is toegenomen (van 8% naar 23%). Het percentage hulpvragen met betrekking tot scheidingsproblematiek is eveneens toegenomen (van 6% naar 9%). De toegenomen complexiteit houdt ook verband met de opgelopen wachtlijsten bij de jeugdhulpaanbieders. Medewerkers worden dagelijks gebeld door ouders die zich zorgen maken, wanhopig of gefrustreerd zijn als gevolg van de lange wachtlijsten bij de jeugdhulpaanbieders.
De kracht van het I&A team zit allereerst in de directe bereikbaarheid en daarmee het snel tot stand brengen van persoonlijk contact. I&A medewerkers bieden een luisterend oor en geven erkenning, inventariseren samen met ouders de krachten en zorgen en onderzoeken waar ze mee geholpen zijn. Zij normaliseren, gaan uit van de eigen kracht van het gezin en zorgen ervoor dat het gezin weer verder kan, al dan niet met passende ondersteuning vanuit het netwerk of de sociale basis.
06
Jaarverslag 2024
Een moeder belt naar het Informatie- en Advies Team omdat zij zich zorgen maakt om haar zoontje van 6 jaar oud*. Het gezin maakt een intens verdrietige periode door. Vader zal binnenkort komen te overlijden en moeder vraagt ons om hulp voor haar zoon, omdat hij niet wil praten over de situatie. Moeder was al met de huisarts op zoek gegaan naar psychologische hulp bij een rouwtherapeut. De therapeut had een lange wachttijd en daarom nam moeder contact op met het CJG. Wij namen de tijd om naar haar te luisteren, zodat zij haar verhaal kon doen en op die manier konden wij haar zorg goed begrijpen en met haar meedenken over welke andere mogelijkheden er zijn om haar zoon te ondersteunen. We hebben uitleg gegeven over dat het eigenlijk heel normaal is dat hij niet wil praten gezien zijn leeftijd, en ook dat hij vragen of opmerkingen kan maken die voor ons volwassenen soms vreemd zijn en toch heel goed passen bij zijn belevingswereld. Moeder herkende daarin het gedrag van haar zoon. De duiding dat dit normaal gedrag kan zijn bij een ingrijpende gebeurtenis, stelde gerust. Moeder begreep onze uitleg en ook dat het voor haar zoon belangrijk is dat de mensen die hem kennen, hem kunnen ondersteunen in dit rouwproces, zoals andere familieleden en de leerkracht (of IB-er) op school. Die zijn vertrouwd voor hem.
Een CJGcoach kan ondersteuning bieden aan het jongetje en de omgeving om hem heen. Moeder voelde zich gehoord en stemde in met een aanmelding bij het coachteam. Het vervolgcontact kwam een paar dagen later tot stand. — Medewerker Team Informatie & Advies Deze casus is geanonimiseerd in verband met privacy
*
Het totaal aantal VINK-activiteiten, uitgevoerd door zowel I&A-medewerkers als CJG-coaches, kent eveneens een afname. Deze afname is gedeeltelijk te verklaren door de introductie van het 2-5 gesprekken model in het derde kwartaal van 2024. Hierdoor worden onze activiteiten op scholen niet meer anoniem in de VINK-app geregistreerd, maar wordt een dossier aangemaakt. Het aantal unieke bezoekers op onze website is toegenomen ten opzichte van 2023, tot een totaal aantal van 35.600 bezoekers. Onze website voorziet in een behoefte van ouders om de weg te vinden als zij vragen, ondersteuning of hulp nodig hebben rondom opgroeien en opvoeden.
1
Verantwoordingsindicatoren Informatie en Advies
5.415 Aantal binnengekomen gesprekken telefoongesprekken op het centrale nummer van het CJG: 5.415 (2023: 5.623)
6.158 Aantal malen dat I&A medewerkers en CJG-coaches vragen (anoniem beantwoorden en advies geven aan individuen en in (groeps)bijeenkomsten: 6.158 (2023: 6.515)
Met behulp van de VINK-app wordt het aantal malen dat
I&A-medewerkers en CJG-coaches informatie en advies geven aan ouders, jeugdigen en andere professionals inzichtelijk gemaakt. Dit betreft activiteiten waarvoor geen dossier wordt aangemaakt. Medewerkers registreren het type activiteit, het soort vraag, de tijdsduur en de locatie in de app.
07
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
35.600 Aantal (unieke) bezoekers van de website in 2022: 35.600 (2023: 34.791)
K E R N TA A K 2
Gezins- en Jongerencoaching Onze CJG-coaches bieden kortdurende ondersteuning aan ouders en kinderen bij vragen over en problemen met opvoeden en opgroeien. De CJG-coaches werken op een coachende manier, sluiten aan bij wat ouders, jeugdigen en hun netwerk zelf kunnen en versterken dat. De inzet is erop gericht om de zorgen te verminderen en de situatie te normaliseren, zodat gezinnen zich ‘competent’ voelen in de regie over hun eigen leven en opvoeding. Kortdurende ondersteuning gaat uit van betrokkenheid van 3 tot 6 maanden, tenzij langduriger ondersteuning van het CJG benodigd is. Voor gezinnen met meervoudige of complexe problematiek, die zelf niet goed in staat zijn regie op de hulp te voeren en hierbij ondersteuning wensen, biedt het CJG regie-ondersteuning. In alle gevallen gaat het CJG planmatig te werk en evalueert om de paar maanden hoe het ervoor staat met het plan en of de ondersteuning nog aansluit bij de vraag. Indien nodig leidt het CJG toe naar specialistische jeugdhulp.
Resultaat We werken met het begrip ‘in begeleiding’ om te weten bij hoeveel gezinnen en jongeren we in een bepaalde periode actief betrokken zijn geweest met gezins- en jongerencoaching, het bieden van regie-ondersteuning of voor een verwijzing naar/verlenging van specialistische jeugdhulp. In 2024 hebben we 3.219 gezinnen en jongeren begeleid. We zien een lichte daling ten opzichte van 2023 (3.333). Dit wordt deels verklaard door een verdere afname van het aantal verlengingen, als gevolg van de herinrichting van het jeugdhulpstelsel in de regio (van 300 verlengingen in 2023 naar 165 verlengingen in 2024). De daling van het aantal begeleide gezinnen en jongeren in 2024 wordt ook verklaard doordat CJG-medewerkers gemiddeld meer
08
Jaarverslag 2024
tijd per week besteden aan de gezinnen in hun caseload. Dit is met name het geval bij gezinnen waar sprake is van toeleiding naar specialistische jeugdhulp. Door opgelopen wachttijden bij jeugdhulpaanbieders, zijn zij meer tijd kwijt in het toeleiden naar passende hulp en kost het meer tijd om gezinnen over te dragen. Ten opzichte van 2023 zijn er in 2024 fors minder toekenningen/verwijzingen naar specialistische jeugdhulp verstrekt, in totaal 822 (2023: 1.322). Ook de vraag van gemeenten om ondersteuning te blijven bieden aan gezinnen en jongeren op de wachtlijst van consortia, draagt eraan bij dat de doorstroom stagneert. Zowel de in- als uitstroom is in 2024 afgenomen ten opzichte van 2023. Aan bijna een kwart (23,5%) van de
366 jeugdigen en gezinnen die in 2024 zijn verwezen naar een consortium, is ondersteuning gedurende de wachttijd geboden. Ook is er ondersteuning geboden gedurende de wachttijd aan jeugdigen en gezinnen die een toekenning hebben gekregen voor Perceel 2. Voor de zorgaanbieders in Perceel 2 is dat in 15% van de situaties geboden, voor de vrijgevestigde aanbieders is dat niet inzichtelijk gemaakt in ons registratiesysteem. De gemiddelde duur van onze begeleiding is in 2024 gestegen naar 33 weken (234 dagen), tegenover 31 weken (218 dagen) in 2023. Na het afsluiten van het plan en onze ondersteuning bekijken we of de in het plan opgenomen doelen zijn bereikt en of de afsluiting volgens plan is gelopen. Bij de uitgestroomde gezinnen is bij 80% het doel behaald en bij 74% is de sluiting volgens plan gelopen.
Wachttijd bij CJG Als de CJG-coaches in de gebiedsteams niet gelijk kunnen starten met het bieden van gezins- en jongerencoaching, plaatsen we gezinnen op de wachtlijst. We werken binnen het CJG met wachtlijstbeheerders gekoppeld aan de gebiedsteams, die contact houden met deze gezinnen. Zij stemmen met de gezinnen af wat er nodig is ter overbrugging en waar nodig gaan zij op huisbezoek en hebben contact met ketenpartners. We prioriteren de hulpvraag van het gezin steeds opnieuw, zodat we -als er ruimte is bij onze CJG-coaches van het gebiedsteam- direct weten waar als eerste gestart dient te worden. Daarnaast wordt er bekeken of al iets uit het voorliggende veld ingezet kan worden, zoals een training uit het preventief groepsaanbod voor kinderen of ouders.
De top 3 van centrale vragen en problematieken die de CJG-coaches bij de gezinnen aanpakken luidt als volgt:
Samenwerking met anderen We zijn trots op onze brede samenwerkingsrelaties en hebben in 2024 ons best gedaan om deze te versterken. In onze gezins- en jongerencoaching werkten we in 2024 het meest samen met het onderwijs, de veiligheidsketen, WMO, het sociaal wijkteam en jeugdhulpaanbieders/ consortia. Bij vragen over de ontwikkeling van jonge kinderen werkten we nauw samen met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). In het expertteam werken de orthopedagogen van de JGZ en de CJG-coaches nauw samen. In 2024 hebben we het expertteam Jonge Kind met succes ingezet bij 25 kinderen (2023: 29 kinderen). We hebben de samenwerking met de maatschappelijke opvang (MO) en vrouwenopvang (Blijf Groep) gecontinueerd, waar we de gezinsaanpak uitvoeren voor gezinnen die tijdelijk verblijven in de Velserpoort, MO Haarlemmermeer en Blijf Groep. We hebben met Kenter en SIG gedragen plan bijeenkomsten uitgevoerd en samen met Ingeest (volwassen GGZ) voorlichtingsgesprekken gevoerd met cliënten met psychische problematiek en kinderen.
1 2 3
Gezinnen met (alle) daagse opvoedvragen. Kinderen met enkelvoudige psychische klachten Kwetsbare gezinnen met een combinatie van problematiek
Met het bieden van Informatie en Advies, door ons Informatie & Advies team, CJG-coaches op scholen en in de wijk en POH-jeugd bij de huisartsen, vangen we een groot aantal vragen af die anders mogelijk bij de specialistische jeugdhulpaanbieder terecht zouden komen. Ook dragen we met ons preventief groepsaanbod en met de inzet van gezins- en jongerencoaching bij aan het verminderen van de instroom specialistische jeugdhulp. Bij 64% van de gezinnen en jongeren die bij ons in begeleiding komen, lukt het om de vraag binnen het CJG of middels ondersteuning uit de bredere sociale basis, af te wikkelen. Dit is een toename ten opzichte van 2023 (58%). Samenwerking met de rechtbank bij complexe scheidingen en Uniform Hulpaanbod (UHA) In 2024 is er verder ingezet op het vergroten van onze Ook in 2024 heeft het CJG nauw samengewerkt met transparantie, door ouders te stimuleren om gebruik te de rechtbank Noord-Holland (Alkmaar en Haarlem) in maken van de JHub app. Deze app is gekoppeld aan het het kader van de werkwijze Uniform Hulpaanbod (UHA). digitale dossier en met de app hebben ouders, kinderen Op verzoek van de rechter is het CJG met 26 paar ouders en jongeren op elk gewenst moment toegang tot en in gesprek gegaan om verwachtingen te inventariseren, inzage in het dossier.
In 2024 hebben 284 gezinnen doelen te formuleren, het netwerk in kaart te brengen en gebruik gemaakt van de JHub app. te komen tot een passend hulpaanbod. Door wachtlijsten bij jeugdhulpaanbieders kan de hulp meestal niet op korte
09
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
termijn starten. Dit zorgt dat de beoogde versnelling niet tot stand kan komen en brengt met zich mee dat ouders die op de wachtlijst staan voor hulp vaker een beroep doen op de desbetreffende CJG-medewerker. Alle betrokken partners zijn hiervan de hoogte. Met de rechtbank is afgesproken om tijdens de zitting te inventariseren of de inzet van een mediator passend is. Er wordt door betrokken medewerkers een verzwaring van de problematiek gesignaleerd: het betreft vaker gezinnen met jonge kinderen (<5 jaar) en (vermoedens van) persoonlijkheidsproblematiek van ouders.
Pilot Vaktherapie Sinds juli 2023 is in de gemeente Haarlem een ‘pilot vaktherapie’ gestart. De pilot houdt in dat er geen PGB nodig is voor de inzet van vaktherapie, maar dat inzet van vaktherapie via een toekenning tot stand komt. Het doel van deze pilot is om nader zicht te krijgen op de doelgroep waarvoor vaktherapie wordt ingezet en de effecten ervan, alsmede te onderzoeken of vaktherapie in de toekomst wordt toegevoegd aan het gecontracteerde aanbod jeugdhulp. Het CJG heeft voor 42 kinderen een toekenning vaktherapie afgegeven. Tijdens de evaluatie werd zowel de route als de samenwerking tussen CJG en betrokken vaktherapeuten positief gewaardeerd.
Aantal (nieuw) bereikte kinderen en jongeren
ALGEMEEN
Verantwoordingsindicatoren gezinsen jongerencoaching
3.219
1.896
1.887
In begeleiding: 3.219 (2023: 3.333)
Instroom: 1.896 (2023: 2.018)
Uitstroom: 1.887 (2023: 2.126)
K E R N TA A K 3
Begeleiding dak- en thuisloze jongeren Het team dak- en thuisloze jongeren is een integraal team voor de gehele regio, dat ondersteuning biedt aan dak- en thuisloze jongeren in de leeftijd van 18-23 jaar.
R E S U LTA AT
Resultaat
36%
Van de ouders met gezinscoaching gaat 36% door naar de 2e lijn (2023: 42%)
234 - DAGEN -
De gemiddelde duur van een begeleidingstraject: 234 dagen (2023: 218)
I N Z I C H T I N A A N TA L L E N T O E K E N N I N G E N ( C J G B R E E D )
Zorg in Natura Toekenningen:
PGB:
423 toekenningen voor 374 cliënten (2023: 678 voor 577 cliënten)
351 voor 251 cliënten (2023: 349 voor 254 cliënten)
Verwijzingen:
Maatwerk:
399 voor 366 cliënten (2023: 644 voor 584 cliënten)
5 voor 5 cliënten (2023: 12 voor 12 cliënten)
Het team heeft zich in 2024 opnieuw hard gemaakt voor jongeren met complexe problematiek, zoals psychosociale problemen in combinatie met praktische problemen en een beperkt netwerk. Het team onderscheidt zich door specifieke expertise en vaardigheden met betrekking tot (het werken met) deze doelgroep en gaat uitdagingen niet uit de weg. Door flexibel mee te bewegen en stevige samenwerkingsrelaties met netwerkpartners in de regio te onderhouden, is het gelukt om weer perspectief te creëren voor deze doelgroep. Het team heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het regionale beleid: ‘Geen jongere onder de 23 op straat!’. Het aantal jongeren dat is ingestroomd en in begeleiding is bij het team, is vergelijkbaar met 2023. Het is het team in 2024 opnieuw gelukt om geen wachtlijst te hanteren: iedere jongere die zich in 2024 bij het team heeft gemeld, is direct geholpen. De jongeren voelen
zich enorm geholpen door de begeleiding, zo blijkt uit de cliëntenraadpleging. Maar liefst 97% van de respondenten (vragenlijst is ingevuld door 50% van de ingestroomde jongeren) zou het CJG aanraden en zij waarderen het CJG met 4.9 sterren op een vijfpuntschaal. Tijdens een coachingstraject vult de CJG-coach samen met de jongere de zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) in, welke onderdeel uitmaakt van het plan van aanpak. Middels de ZRM ontstaat een overzicht van krachten en zorgen op de verschillende leefgebieden, waaraan doelen kunnen worden gekoppeld. De ZRM vormt een leidraad voor planmatig en effectief werken. Een kwalitatieve analyse van de ingevulde ZRM’s maakt inzichtelijk dat er bij de doelgroep van het team daken thuisloze jongeren sprake is van een veelvoud aan problemen op verschillende leefgebieden, waaronder
Totaal ZIN:
822 voor 740 cliënten (2023: 1322 voor 1161 cliënten)
11
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
huisvesting en financiën. Een nauwe samenwerking met partners in het brede sociale domein, waaronder zorgaanbieders 18+, de brede centrale toegang, de afdeling WMO van de gemeente en de maatschappelijke opvang (Spaarnezicht) is – gelet op de meervoudige problematiek van de doelgroep - randvoorwaardelijk voor het slagen van de trajecten. Het team dak- en thuisloze jongeren functioneert als een spil in het netwerk, verschillende eilanden worden door de CJG-coach met elkaar verbonden.
Medio 2021 meldde de 18-jarige Anne* zich bij het loket Brede Centrale Toegang voor hulp bij haar dakloosheid. Haar leven kende al veel stormen: op zesjarige leeftijd uit huis geplaatst, daarna in instellingen en pleeggezinnen gewoond, maar nooit echt geworteld. Kort voor haar 18e moest ze door een incident haar laatste woonplek verlaten. Volledig op zichzelf aangewezen, voelde haar situatie hopeloos. Toch verzamelde ze al haar moed om opnieuw hulp te zoeken.
Het uitgangspunt dat het CJG slechts een passant is in het leven van een jongere, heeft in 2024 extra aandacht gekregen. Het team heeft nog steviger ingezet op het versterken van het gewone leven en het betrekken van het informele en formele netwerk. In nauwe samenwerking met gemeenten heeft het team gezorgd voor een snellere doorstroom, bijvoorbeeld door uitbreiding van passende beschermd wonen uitstroomlocaties. Dit heeft er mede toe geleid dat de gemiddelde ondersteuningsduur per jongere met bijna 20% afgenomen is ten opzichte van 2023.
Bij Team Dak- en Thuisloze Jongeren kreeg ze een CJG-coach die samen met haar haar leven in kaart bracht. De uitdagingen waren immens: geen huis, schulden, middelengebruik, geen dagbesteding, geen ID of bankpas, en een kapotte telefoon. Bovendien worstelde zij met psychische problemen. Overleven zonder basis, zoals een dak boven haar hoofd, was een bijna onmogelijke strijd.
Naast de directe coaching van jongeren heeft dit team een belangrijke expertisefunctie voor de doelgroep 18- tot 23-jarigen in de regio. In 2024 is door verschillende partijen 342 keer een beroep gedaan op deze kennis (248 in 2023). Tijdens deze contactmomenten deelt het team kennis over de sociale kaart, de geldende wet- en regelgeving en is er samenwerking met de scholen. Perron 18 Perron 18 is een locatie met een aantal doorstroomwoningen voor dakloze jongeren op weg naar zelfstandigheid. De jongeren worden begeleid door HVOQuerido. Het team dak- en thuisloze jongeren heeft hier een werklocatie en is het eerste aanspreekpunt voor de bewoners en netwerkpartners van Perron 18. Zij houden doordeweeks zicht op de dagelijkse gang van zaken in het pand en nemen deel aan de plaatsingscommissie.
Met steun van haar CJG-coach stelde zij een plan op en vond als eerste – en belangrijkste stap - tijdelijk onderdak in de maatschappelijke opvang. Stap voor stap werkte zij aan haar toekomst: schulden aangepakt, middelengebruik gestopt, dagbesteding gevonden en hulp voor haar mentale gezondheid gekregen. Nu, 3,5 jaar later, is zij klaar voor een nieuw begin. In december 2024 krijgt zij de sleutel van haar urgentiewoning, waar ze met haar 9 maanden oude dochtertje zal wonen. Ze heeft een stabiel leven, is schuldenvrij en kijkt met vertrouwen naar de toekomst. Dit alles, omdat iemand in haar geloofde. — CJG-coach Team dak- en thuisloze jongeren *
Deze casus is geanonimiseerd in verband met privacy
Verantwoordings-indicatoren team Dak-en Thuisloze jongeren ALGEMEEN
70
139
82
454
Aantal (nieuw) bereikte jongeren: 70 (2023: 61)
In begeleiding: 139 (2023: 140)
Uitstroom: 82 (2032: 71)
Gemiddelde ondersteuningsduur: 454 dagen (2023: 511)
K E R N TA A K 4
Praktijkondersteuning jeugd Omdat ouders, kinderen en jongeren zich met vragen en zorgen rondom ouderschap, opvoeden en opgroeien ook bij hun huisarts melden, zijn onze professionals in de rol van Praktijkondersteuner Jeugd (POH-Jeugd) verbonden aan huisartsenpraktijken in de regio. De POH-Jeugd, opgeleid tot (post)master psycholoog of (ortho) pedagoog, voegt expertise toe aan de huisartsenpraktijk en is laagdrempelig benaderbaar. Zij bieden tijdig en kortdurend ondersteuning en/of behandeling en kunnen waar nodig doorverwijzen naar een andere vorm van ondersteuning in de sociale basis of specialistische jeugdhulp.
Resultaat In 2024 zijn 1485 cliënten in beeld gekomen bij onze POH-jeugd (2023: 1583). Er zijn 1416 cliënten uitgestroomd. De samenwerking met de huisartsen loopt goed, zij weten de POH-jeugd goed te vinden en zijn tevreden over hun inzet. Als meerwaarde wordt vooral geschetst dat contact met de POH-jeugd laagdrempelig is en dat zij de tijd (kunnen) nemen voor de vraagverheldering. Daarbij heeft de POH-jeugd een goed overzicht van het brede (jeugd)hulpaanbod in de regio. De POH-jeugd kan een groot aantal kinderen, jongeren en ouders zelf begeleiden in de vertrouwde omgeving van de huisartsenpraktijk. En als dat niet voldoende is, brengen zij de juiste mensen bij elkaar en leiden zij toe naar een passend hulpaanbod.
13
Als we inzoomen op de opbouw van de leeftijdscategorieën zien we het volgende beeld: • 12-18 jaar: 50% (2023: 48%) • 4-12 jaar: 39% 2023: 38%) • 18-23 jaar: 10% (2023: 13%) • 0-4 jaar: 2% (2023: 2%) Meest gerapporteerde problematieken zijn: emotieregulatie, angst, depressie/somberheid & gedragsproblemen. In 56% is er sprake van enkelvoudige problematiek. Bij 86,9% (2023: 87,3 %) van de cliënten die de POH-Jeugd spreekt, zijn geen andere zorgverleners
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
betrokken. De POH-jeugd ervaart dagelijks dat de aanvullende expertise in de huisartsenpraktijk een belangrijke bijdrage levert aan preventief werken in de wijk. Dit in samenwerking met én met overzicht van voorzieningen in de wijk en het jeugdhulpstelsel in de regio, in combinatie met de korte lijnen met het CJG.
De oplopende wachtlijsten bij de jeugdhulpaanbieders zijn van invloed op de werkzaamheden van de POHjeugd. Het is voor de POH-jeugd moeilijker geworden om cliënten te verwijzen naar specialistische jeugdhulp; het is tijdrovend om passende hulp te vinden en brengt voor alle betrokkenen frustratie met zich mee. In 2024 hebben onze POH-jeugd – op verzoek van de huisarts Met de inzet van de POH-er streven we ernaar dat of jeugdhulpaanbieder – in 137 situaties ondersteuning minimaal 70% van de cliënten door deze POH-Jeugd geboden aan cliënten op de wachtlijst van een consortium. zelf geholpen of begeleid wordt naar een basisvoorziening. Het bieden van deze ondersteuning is belastend voor de In 2024 is dat ruimschoots gerealiseerd met een POH-jeugd, omdat hun ondersteuning niet toereikend verwijspercentage van 24%. Hiervan is 19% doorverwezen is én de doorstroom stagneert. De stagnerende naar specialistische jeugdhulp (eventueel in combinatie doorstroom is ook van invloed op de instroom en met een verwijzing naar een basisvoorziening) en 5% naar de wachttijd bij de POH-jeugd. een vrij toegankelijke voorziening in de sociale basis.
Verantwoordingsindicatoren praktijkondersteuner jeugd ALGEMEEN
1.485
1.416
Aantal ingestroomde cliënten POH-Jeugd: 1.485 (2023: 1.583)
Aantal uitgestroomde cliënten POH -jeugd: 1.416 (2023: 1.767)
Carmen (7*) meldt zich samen met haar moeder op het spreekuur van de POH-jeugd. Moeder en Carmen vertellen over pittige boze buien van Carmen, waarbij ze kan ‘ontploffen’. Als POH-jeugd geef ik uitleg aan Carmen en moeder over emoties en het reguleren van emoties. We bespreken dat boosheid een hele normale emotie is: de emotie vertelt je dat je iets wat gebeurt niet leuk vindt. We bespreken ook verschillende manieren om met die boosheid om te gaan. Dat je, als je heel boos bent, even niet meer logisch kunt nadenken, waardoor het handig kan zijn om even weg te gaan bij hetgeen of degene die je boos maakt. We lezen het boekje ‘Draakje Vurig’, over een draakje bij wie je aan zijn kleur goed kan zien wanneer de spanning hoog oploopt en hij bijna gaat ontploffen. In de tweede bijeenkomst maken moeder en Carmen allebei een emotiethermometer. Ik geef uitleg over hoe zij dit in de thuissituatie kunnen gebruiken. Als ik Carmen en moeder vier weken later opnieuw
Inzicht in de problematieken: omgaan met emoties, angst, depressie en somberheid
24% 24% doorverwijzingen van de POH naar gespecialiseerde zorg: (2023: 26%)
op mijn spreekuur zie, vertellen zij dat de boze buien en conflicten sterk verminderd zijn. Zowel moeder als Carmen herkennen oplopende emoties beter. Als moeder merkt dat ze boos wordt, zegt ze tegen Carmen: ‘Ik merk dat ik nu een beetje Draakje Vurig begin te worden, dus ik ga even naar boven de was opvouwen en kom weer beneden als ik rustig ben’. Doordat het moeder lukt om rustig te blijven en zij de boosheid van het meisje kan zien als een logische emotie -in plaats van de boosheid meteen te willen laten stoppen- duren de boze buien van Carmen veel korter en lukt het vaker om een handig alternatief te kiezen (een boze tekening maken in plaats van schoppen en schreeuwen). In mijn rol als POH-jeugd is het fijn om te zien dat laagdrempelige ondersteuning, in dit geval in de vorm van uitleg en handelingsadviezen, kinderen en hun ouders voldoende houvast geven om op een goede manier samen verder te kunnen! — POH-jeugd * Deze casus is geanonimiseerd in verband met privacy
Isabel* is een meisje van 12 jaar dat bij mij in mijn rol als POH-jeugd is gekomen vanwege dwangklachten. Zij verzamelde afval, het lukte niet om er afscheid van te nemen. Ik heb psycho-educatie geboden aan Isabel en haar ouders en Isabel onder andere met behulp van geleide visualisatie-oefeningen ondersteund. Isabel luisterde dagelijks naar de geleide visualisatie en de klachten verminderden snel. Ze leerde hoe ze zich kon ontspannen en afleiden op moeilijke momenten en om tegen de dwang in te gaan. Daarnaast deden we oefeningen zoals de Cirkel van Invloed en maakten we gebruik van het G-schema uit de Cognitieve Gedragstherapie. Isabel kan ontzettend goed tekenen, we hebben daar veel gebruik van gemaakt om de oefeningen visueel te maken. Het lukte om de klachten in enkele weken binnen de POHpraktijk op te lossen. Isabel gaat inmiddels naar de middelbare school, waar zij een goede start heeft gemaakt. Dit zijn oefeningen (Veilige Plek en Spons), door Isabel getekend. — POH-jeugd * Deze informatie is met toestemming van Isabel en haar ouders gedeeld.
K E R N TA A K 5
Preventief groepsaanbod Ons preventief groepsaanbod is gericht op ouderschap, opvoeden en het versterken van de ontwikkeling van het kind. Het aanbod, dat bestaat uit trainingen, workshops en webinars, is gericht op normaliseren en versterken van de opvoeding. Al ons preventief groepsaanbod heeft een oudercomponent, dat wil zeggen dat ouders een actieve rol hebben. Het preventief groepsaanbod bieden wij aan in de gemeenten Haarlem, Zandvoort en Bloemendaal.
Resultaat We hebben in 2024 gewerkt met een jaarprogramma, dat gecentreerd is rond een viertal thema’s. Daarnaast hebben we flexibel ingespeeld op signalen vanuit onder andere het onderwijs, CJG-coaches en POH-Jeugd. We hebben ons aanbod waar mogelijk afgestemd op het aanbod van partners van onder andere het onderwijs en het samenwerkingsverband. In 2024 waren de thema’s: • Opvoeden en opgroeien • Mindset en prestatiedruk • Weerbaarheid • Scheiden Ons basisaanbod is al enkele jaren stabiel en wordt goed bezocht. In 2024 hebben we ook weer verschillende nieuwe webinars en workshops aangeboden waaronder: ‘Effectief en verbindend communiceren met kinderen 4-12 jaar’, ‘Tieners en sociale druk & groepsdruk’, ‘Begeleiden van kinderruzies’ en ‘Hoe begrijp ik mijn kind met autisme’. De top 3 van ons preventief groepsaanbod waaraan de meeste ouders hebben meegedaan, is als
volgt: webinar ‘Gevoelige kinderen met intens en pittig gedrag’, webinar ‘Van basisschool naar brugger’ en webinar ‘Communiceren met tieners. Aan de training ‘Rots en Water’, ‘KIES-groep’ en ‘Leren-Leren Skills en Tools’ hebben de meeste kinderen deelgenomen. Op onze website (www.samenopgroeien.nu) en in nieuwsbrieven ‘Samen (op)groeien’ die we sturen aan zowel primair als voortgezet onderwijs, staat een overzicht van webinars, workshops en trainingen. Ouders, kinderen en professionals op de scholen kunnen zien wat de verschillende mogelijkheden zijn en welk aanbod bij hen past. Om de vindbaarheid van ons groepsaanbod te vergroten, hebben we flyers met een QR-code verspreid op verschillende locaties in de wijk. In 2024 hebben 946 ouders en kinderen gebruik gemaakt van ons preventieve aanbod. Dit cijfer is lager dan in 2024, omdat het aanbod van de JGZ hierin niet langer is meegenomen. Ouders en kinderen beoordeelden de door hen bezochte groepsbijeenkomsten gemiddeld met een 8.2.
Verantwoordingsindicatoren Preventief Groepsaanbod ALGEMEEN (EXCL. JGZ)
V E R S T E R K E N P L AT F O R M F U N C T I E W W W. S A M E N O P G R O E I E N . N U
946
14
946 met groepsaanbod bereikte kinderen, jongeren en ouders. (2023: 1.374)
Aantal jeugdpartners dat hun groepsaanbod op de pagina vermeldt: 14 (2023:16)
In de Mindfulness training ontdekken kinderen op speelse wijze dat je zelf kunt bepalen waar je je aandacht op richt. De aandachtsbundel wordt ook wel vergeleken met de bundel van een zaklantaarn. Zo richten we de aandachtsbundel op je eigen lichaam en op je gedachten en emoties die er de hele dag zijn. Mindfulness is erop gericht om je hiervan bewust te worden. Vervolgens oefenen we hoe je kunt ontspannen door middel van yogaen ademhalingsoefeningen. Vanuit deze ontspanning merk je dat je anders om kunt gaan met je gedachten en je emoties, zodat je zelf de regie houdt. Robby (7 jr) wordt aangemeld met een vol hoofd. Op school vindt hij het lastig om zijn aandacht bij zijn werkjes te houden. Thuis heeft hij moeite met inslapen. Toen hij ontdekte dat hij zelf kon bepalen waarop hij zijn aandachtsbundel richt, ging hij het zowel op school, als thuis bij het inslapen gebruiken. Hij noemt het zelf: ‘dan zet ik mijn zaklantaarn even uit’. Robby boft enorm, want zijn ouders en zijn leerkracht helpen hem af en toe herinneren: ‘Robby, hoe is het met je zaklantaarn?’ ‘Oh ja, ik zet hem even uit, dan voel ik me weer rustig.’ — Trainer mindfulness * Deze casus is geanonimiseerd in verband met privacy
‘Ik vond het superfijn, de trainers maar ook de groep! Het heeft me veel geholpen.’ — Deelnemer training mindfulness
welzijnswerk, wijkinitiatieven, de Jeugdgezondheidszorg en de huisarts hoort hier vanzelfsprekend bij. De CJGcoaches beschikken over actuele kennis en overzicht van de vrij toegankelijke voorzieningen in hun gebied. In onze gesprekken met gezinnen is normaliseren en het versterken van het normale leven ons uitgangspunt. Ons afwegingskader voor toekenning van specialistische jeugdhulp stuurt op zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Een alleenstaande moeder komt bij Buurts voor praktische ondersteuning. Naast praktische zaken, brengt moeder ook zorgen rondom de kinderen ter sprake. De school van de kinderen heeft ook zorgen geuit. Buurts neemt contact op met het CJG. In overleg wordt er een gezamenlijk gesprek gepland met moeder, Buurts en het CJG. Het CJG kan moeder ondersteunen in haar opvoedvragen. Na afsluiting van het traject bij het CJG blijft moeder bij Buurts voor haar praktische vragen. Wanneer er vragen rondom de kinderen zijn, hebben Buurts en CJG een kort lijntje voor overleg. — CJG-coach Haarlem-Oost
Resultaat 04
Resultaten en activiteiten Onze speerpunten De Regiovisie Jeugdhulp Zuid-Kennemerland – IJmond heeft tot doel dat er goede jeugdhulp is die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van kinderen, ouders en gezin én die betaalbaar is, nu en in de toekomst. Wij dragen hieraan bij door uitvoering van onze kerntaken. In dit hoofdstuk geven we weer hoe we via specifieke speerpunten in 2024 hebben bijgedragen aan de beleidsdoelen van de Regiovisie. Als CJG willen we herkenbaar zijn en kwaliteit leveren; doen wat nodig is en wat werkt. Dit doen we samen met onze partners in de sociale basis en alle jeugdhulpaanbieders.
18
Jaarverslag 2024
SPEERPUNT 1
Onze professionals zijn goed op de hoogte van de mogelijkheden in de sociale basis voor kinderen en gezinnen. Via onze kenniskring ‘sociale basis en opvoedkunde’ zijn in 2024 verschillende initiatieven rondom dit thema ontplooid en verspreid in de organisatie.
gezinnen. Er is een werkkaart normaliseren ontwikkeld, op basis van de richtlijn van het NJI ‘De 9 perspectieven op normaliseren’, die als onderlegger in gesprekken kan worden gebruikt. Eens per 6 weken worden interessante handvatten en voorbeelden uit de praktijk gedeeld op ons intranet, aangekondigd door de stripfiguren ‘Norm en Lise’. CJG-medewerkers worden door ‘Norm en Lise’ geïnspireerd met tips die laagdrempelig toepasbaar zijn (websites, boeken, podcasts). De sociale basis en normaliseren hebben een belangrijke plaats in ons afwegingskader en zijn structureel onderdeel van gesprek in werkbegeleiding. Onze intranetpagina met een overzicht van vrijtoegankelijke zorg is geactualiseerd en gekoppeld aan collega’s die eigenaarschap dragen per gemeente of wijk. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in de samenwerking met verschillende andere maatschappelijke partners, zoals sociale wijkteams, GGD, jongerenwerk, (kernteams van) scholen en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Door al deze initiatieven wordt het bewustzijn rondom de sociale basis en normaliseren vergroot en verder ingebed in onze aanpak. We streven ernaar dat deze manier van werken in het DNA van onze medewerkers verankerd raakt.
Er is door de kenniskring een workshop ‘Normaliseren’ ontwikkeld, welke verplicht is gesteld voor alle CJG-coaches. In aanvulling op de workshop over ontwikkelingstaken ‘Wat is normale en afwijkende ontwikkeling’ biedt dat een goede basis voor onze professionals om mee te nemen in het werken met
Sociale basis versterken en normaliseren Het CJG werkt gebiedsgericht en is zichtbaar en aanspreekbaar in de wijk. De gebiedsteams zorgen ervoor dat zij de specifieke situatie en vraagstukken van dát gebied goed kennen. We zijn onderdeel van de sociale basis en versterken deze. Een goede aansluiting met de scholen in dat gebied, het sociaal wijkteam, het
MAG JIJ FOUTEN MAKEN? EN JOUW KIND OOK?
“Kinderen voldoen niet altijd aan de verwachtingen van volwassenen. In het kader van normaliseren horen lastige momenten in de opvoeding of ontwikkeling er ook gewoon bij. Hobbels, tegenslag en lastige momenten horen bij het leven. Houd moed!” — Kenniskring sociale basis en opvoedkunde
SPEERPUNT 2
Samenwerking met het onderwijs Het CJG zet zich in voor een optimale aansluiting bij het onderwijs en de daar aanwezige zorgstructuur en biedt informatie en advies, ondersteuning en expertise op plaatsen waar kinderen en ouders toch al actief zijn en waar zij hun vragen stellen. Het CJG streeft ernaar om samen met betrokken partners een stevige sociale basis in de wijk te vormen, waar kinderen en ouders tijdig een passend antwoord op hun vragen vinden.
Resultaat
Het werkveld van het onderwijs is omvangrijk en divers en vraagt om een brede inzet vanuit het CJG. Door onder andere de koppeling van CJG-coaches aan scholen, middels het project ‘Versterken kernteams’ en door interprofessionele uitwisseling en samenwerking, hebben we ingezet op optimale aansluiting bij het onderwijs en het verstevigen van de samenwerking tussen het CJG en het onderwijs. Ook heeft het CJG in 2024 structureel afgevaardigden geleverd aan verschillende overleggen en werkgroepen in de regio, zoals bijvoorbeeld het directeurenoverleg PO-VO, het uitvoeringsplan onderwijs-jeugd Midden-Kennemerland, de Kerngroep Onderwijs, de ontwikkellijn aansluiting onderwijs-jeugdhulp, het Jeugdondersteuningsplan (JOP), overleggen tussen IKC-gemeenten-zorgaanbieders
en bijeenkomsten Sterker Netwerk. De samenwerking tussen het onderwijs, het CJG en andere externe partners heeft zich in 2024 verdiept. Er is geïnvesteerd in interprofessionele samenwerking, door elkaar beter te leren kennen, elkaars expertise te benutten en onze blik op de domeinen van jeugdhulp en onderwijs te versterken. Structureel vinden er overleggen plaats tussen CJG en de samenwerkingsverbanden. Er zijn documenten ontwikkeld waarin (afbakening van) taken, rollen en verantwoordelijkheden staan beschreven, welke bijdragen aan een meer uniforme werkwijze. Het organiseren van bijeenkomsten rondom thema’s zoals de meldcode, de samenwerking met Veilig Thuis, de rol van de brugfunctionaris en het project Kinderrechten zijn waardevol gebleken.
Nabijheid en beschikbaarheid op het primair en voortgezet onderwijs Dankzij de pilots en NPO-gelden hebben we onze aanwezigheid en zichtbaarheid op alle scholen in zowel het primair als voortgezet onderwijs in 2024 verder kunnen verstevigen en vergroten. Door de koppeling van CJG-coaches aan scholen zijn nauwe samenwerkingsrelaties ontstaan en hebben we lokaal kunnen aansluiten met informatie, advies, ondersteuning en expertise. CJG-coaches ondersteunen het belang van nabijheid en beschikbaarheid op scholen en zijn enthousiast over de kansen die dit biedt om preventief in te zetten. Onze aanwezigheid wordt ook door scholen als positief ervaren. Het continueren en bestendigen van deze werkwijze vraagt ruimte, tijd en vertrouwen. (Mogelijke) discontinuïteit in financiering, zoals een lagere indexering door gemeenten en het wegvallen van NPO-gelden, zijn risico’s ten aanzien van de continuering en doorontwikkeling. In 2024 zijn er op gemeenteniveau verschillende keuzes gemaakt, als gevolg van het (gedeeltelijk) wegvallen van de financiering. Zo is er in de gemeente Velsen noodgedwongen voor gekozen om slechts 1 gesprek te voeren (in plaats van 2-5 gesprekken) op de scholen en in Beverwijk is een ouderkamer 2 beëindigd. ‘We zijn ontzettend blij met de CJG-coach verbonden aan onze school. Ik kan haar altijd vragen om mee te denken.
Onze CJG-coach pakt vragen rondom een leerling snel op. Zij snapt onze populatie ouders en kan goed inschatten wat nodig is’ — Intern begeleider Versterken kernteam Ook in 2024 was de rol van procesregisseur ‘Versterken Kernteams’ belegd bij het CJG. Het traject is gericht op het versterken van de kernteams van school, GGD, leerplicht, Samenwerkingsverband passend onderwijs en CJG. In nauwe samenwerking met het samenwerkingsverband Zuid-Kennemerland is op 9 scholen een nieuwe impuls gegeven aan de invulling van het kernteam. Ook zijn er 11 nieuwe scholen
2
bereikt in Zuid-Kennemerland. In het derde kwartaal van 2024 is een start gemaakt met het uitbreiden van de kernteams naar het versterken van een kerngebied in de gemeente Zandvoort. De procesregisseur heeft naast de werkzaamheden in Zuid-Kennemerland ook in de IJmond een start gemaakt, om daar de kwaliteitsslag voor de kernteams te organiseren. We zijn er trots op dat ook op alle VO-scholen een kernteam staat en het CJG een belangrijke rol speelt in de TOP-voorziening op het Castor college. Binnen de TOP-voorziening worden HAVO/VWO-leerlingen met internaliserende problematiek, die dreigen uit te vallen, in enkele maanden begeleid naar een passende schoolkeuze/ richting door nauwe samenwerking tussen school, het samenwerkingsverband, het CJG, Youz en een jeugdarts van de GGD. Tijdens de evaluatie van een kernteambijeenkomst meldt de schooldirecteur: ‘Wat fijn dat dit staat, de keten is bij elkaar en het wordt samen gedragen. Ik zou dit alle scholen en alle leerlingen gunnen, want met elkaar kunnen we echt het verschil maken voor leerlingen’. — Schooldirecteur Interne doorontwikkeling In 2024 hebben we ingezet op het uniformeren en verder professionaliseren van onze inzet in het onderwijs. Een belangrijke stap in 2024 was het ontwikkelen van een ‘routeboek PO’. In dit document is alle informatie met betrekking tot onze inzet in en om het onderwijs gebundeld.
Het beschrijft onze uitgangspunten en biedt praktische informatie. Er is een visieplaatje ontwikkeld en een folder en flyer voor ouders waarin onze werkzaamheden staan beschreven. Onze CJG-brede dag hebben we georganiseerd rondom het thema onderwijs. Onze inzet op scholen wordt sinds het derde kwartaal van 2024 ook technisch ondersteund, door de inrichting van de registratie ‘2-5 gesprekken model’ in ons registratiesysteem. Hiermee is een professionaliseringsslag gemaakt én wordt onze inzet op scholen beter inzichtelijk.
Een ouderkamer wordt georganiseerd op scholen en biedt een plek waar ouders informatie over onderwijs, opvoeden en opgroeien
kunnen krijgen, waar informatie over de wijk wordt verstrekt en waar activiteiten (zoals koken, knutselen) worden geïnitieerd.
20
Jaarverslag 2024
21
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
SPEERPUNT 3
Veiligheid Het thema veiligheid is veelomvattend en kent veel ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Als CJG participeren we actief in werkgroepen over landelijke en regionale ontwikkelingen en nemen waar mogelijk initiatief tot verbeteringen en leveren we brede inzet die bijdraagt aan het vergroten van de veiligheid voor kinderen in de regio.
Resultaat
Als CJG leveren we met onderstaande prestaties een bijdrage aan het vergroten van de veiligheid voor gezinnen in de regio. Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en de Visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid met de Top 3 methodiek Het Toekomstscenario Kind -en Gezinsbescherming en het werken volgens de Visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid met de Top 3 methodiek is in 2024 steeds actueler geworden in onze regio. We hebben met verschillende afvaardigingen deelgenomen aan bijeenkomsten over deze onderwerpen, met werkgroepen, programmateam en ambassadeursgroep, en zien een sterke samenhang. We hebben ingezet op het vasthouden en verder versterken van de goede samenwerkingen met onze partners op het gebied van veiligheid. We merken dat er steeds meer draagvlak is om samen met onze partners stappen in de richting van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming te zetten. Het afgelopen jaar zijn alle teams binnen het CJG voorgelicht over (ontwikkelingen rondom) het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. CJG-coaches en gedragswetenschappers hebben deelgenomen aan de training Visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid en de Top 3 methodiek. Er zijn binnen onze organisatie in totaal 9 gedragswetenschappers en 42 CJG-coaches getraind. Daarnaast zijn verschillende gedragswetenschappers in 2024 getraind in de Verklarende Analyse.
22
Jaarverslag 2024
Met het oog op het Toekomstscenario zijn we in 2024 op zoek gegaan naar een vorm om CJG-coaches te versterken op het onderwerp veiligheid. Sinds dit jaar heeft elk team één of meerdere CJG-coaches met het expertisegebied veiligheid. Dit zijn coaches die zich op dit gebied verder professionaliseren en collega’s ondersteunen. Elke zes weken komen deze CJG-coaches samen in de kenniskring Veiligheid, waar informatie over nieuwe regionale en landelijke ontwikkelingen wordt gedeeld. In 2025 wordt hier ook deskundigheidsbevordering aan toegevoegd en is er ruimte om te leren van en te reflecteren met elkaar. Ook zijn we samen met de wijkteams aan de slag gegaan met (de definitie van) casusregie in onze regio. We hebben deelgenomen aan bijeenkomsten over de basisnotitie casusregie bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Samenwerken aan veiligheid Het afgelopen jaar is de werkwijze ‘Samenwerken aan Veiligheid’ uitgerold over alle teams van het CJG. In dit intensieve traject werken het CJG en de Gecertificeerde Instelling (GI: de Jeugd- en Gezinsbeschermers en de William Schrikker Groep) nauw met elkaar samen om in het vrijwillig kader de veiligheid te herstellen en te borgen.
In 2024 zijn volgens ons dashboard 16 veiligheidstrajecten uitgevoerd, waarbij in 12 gezinnen sprake was van een gecombineerd traject (consult, participerend consult en traject Samenwerken aan Veiligheid) en in 4 gezinnen van een traject Samenwerken aan Veiligheid. Er is een nieuwe workshop ontwikkeld die aan nieuwe CJG-coaches wordt aangeboden. Tevens is er een actie-agenda opgesteld om gezamenlijk met de GI te gebruiken in de gezinnen waarin de Top 3 methodiek deels is verwerkt. Samenwerking met ketenpartners Het is een tijdsintensieve taak om rondom het onderwerp Veiligheid goed af te stemmen en samenwerkingsrelaties te ontwikkelen. Graag lichten we een aantal bijzondere samenwerkingsrelaties uit. Samenwerking met Veilig Thuis
In 2024 hebben het CJG en Veilig Thuis (VT) op verschillende manieren met elkaar samengewerkt. De overdrachtstafel blijft een goedlopend overleg waarin wekelijks casuïstiek vanuit Veilig Thuis aan het CJG wordt overgedragen. De lijnen zijn kort, waardoor de samenwerking soepel verloopt. Het in 2023 gestarte project ‘Samen op in dienst Voorwaarden en Vervolg’, heeft in 2024 een goed vervolg gekregen. We zijn in 20 cases samen met VT opgetrokken in deze dienst. De meerwaarde zit niet alleen in de onderlinge samenwerking tussen VT en CJG, maar ook in de samenwerking met het gezin. Het is voor het gezin sneller duidelijk waaraan gewerkt moet worden en van welke hulp zij gebruik kunnen maken om de onveiligheid op te heffen. Bij de aanmelding van een nieuw gezin vindt er een afstemmingsgesprek plaats, waarin de samenwerking en de verwachtingen naar elkaar uitgesproken worden. Na afloop van de dienst wordt het verloop van de samenwerking geëvalueerd. Zowel de betrokken CJG-coaches als de medewerkers van VT ervaren de samenwerking als positief en ondersteunend. Uit evaluaties blijkt dat ouders minder vaak hun verhaal hoeven te vertellen en minder wisselingen in hulpverleners hebben. Door in een vroeg stadium betrokken te zijn bij ouders, zijn en blijven zij beter gemotiveerd om de situatie voor zichzelf en de kinderen te verbeteren.
Ook helpt het voor het hulpverleningstraject dat het CJG al betrokken is bij het tot stand komen van veiligheidsvoorwaarden. We hebben onderzocht hoe we samen kunnen werken volgens de Visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid en de Top 3 methodiek. We gaan dat in 2025 verder vormgeven, te starten met een V&V volgens de Top 3 methodiek.
Zoals de projectmanager de effecten van een goedlopende samenwerking verwoordde: ‘Alles zelf doen is optellen, samen doen is vermenigvuldigen’. — Projectmanager CJG Samenwerking met de Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertificeerde Instelling In 2024 zijn samenwerkingsafspraken, ook in relatie tot de warme overdracht, tussen het CJG en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) verder uitgewerkt en vastgelegd. Deze documenten zijn onder de aandacht gebracht bij alle teams van het CJG. We zijn gestart met het voorbereiden van een gezamenlijke bijeenkomst met medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming en CJG-coaches om de samenwerking op de werkvloer te versterken. Tijdens de jaarlijkse evaluatie 23
van de samenwerkingsafspraken met de Jeugd-en Gezinsbeschermers en de William Schrikker Stichting constateerden we dat de samenwerking goed verloopt. We hebben ook het Leger des Heils benaderd om hen bij de afspraken te betrekken. Naast bovenstaande specifieke inzet en samenwerkingen in 2024 zetten we structureel in op het versterken van ons vakmanschap door jaarlijks aandacht te besteden aan (het opfrissen van kennis over) de Meldcode, de week tegen kindermishandeling en samenwerkingsafspraken in de keten (o.a. het samenwerkingsprotocol ‘Samen werken aan veiligheid en zorg voor jeudigen’). We nemen deel aan de beschermingstafel als vaste deelnemer en inbrenger van een Verzoek tot Bespreking (VTB) en Verzoek tot Onderzoek (VTO). In 2024 zijn er 29 VTB’s ingediend en 1 VTO. De expertise van het CJG is vertegenwoordigd bij het Regionaal Expertise Team (RET).
Ik ben in het kader van een V&V betrokken geweest bij een gezin*, bestaand uit twee ouders, een zoon van 15 en een dochter van 18 jaar. Ouders zijn gescheiden, maar wonen nog in één huis. Moeder heeft een verslaving. Vader draagt zorg voor het huishouden en de kinderen. Na meerdere meldingen van huiselijk geweld tussen ouders, heeft VT het CJG betrokken en zijn we samen een V&V gestart, met als doel het doorbreken van de structurele patronen van onveiligheid. Naast zorgen over huiselijk geweld, waren er zorgen over huisvesting, financiën en administratie. In een afstemmingsgesprek tussen VT, CJG en het Sociaal Wijkteam is de rolverdeling besproken, waarna een gezamenlijke start met ouders volgde. Voor ouders was dit heel fijn, omdat vanuit een gezamenlijk plan afgesproken werd wie zich waarop zou richten. De lijnen tussen alle betrokkenen waren vanaf de start kort. Gedurende het hele traject is er een goede afstemming geweest waarbij het gevoel bestond dat de betrokkenen het echt samen deden en zich gezamenlijk verantwoordelijk voelden. Iedereen was goed bereikbaar en er werd gebruik gemaakt van een mailgroep. Alle neuzen stonden dezelfde kant op. Door een forse crisissituatie is het traject voortijdig beëindigd en is de crisisdienst van VT betrokken geraakt.
Door een goede overdracht en afstemming hebben zij in een doorgaande lijn verder kunnen werken met het gezin en is geen informatie verloren gegaan. *
Deze casus is geanonimiseerd in verband met privacy
SPEERPUNT 4
Inzet van Passende hulp en de inrichting van de toegang De stijgende kosten van de jeugdhulp en de begrensde budgetten van de gemeenten zorgen voor een gezamenlijk vraagstuk om de zorg betaalbaar te houden. Het CJG heeft hier een belangrijke rol in. We werken hieraan via twee sporen: het toekenningsproces passende hulp binnen het CJG en de dialoog met de gemeenten en consortia over de inrichting van de toegang. Het CJG is de gemandateerde toegang van gemeenten en is vanuit deze rol bevoegd om beslissingen te nemen over de verwijzing naar specialistische jeugdhulp. Omdat het besluiten hierover geïntegreerd is in onze bredere taak als CJG-medewerker, is verantwoording over verwijzing naar specialistische jeugdhulp opgenomen onder kerntaak 2.
Resultaat
Inrichten van de toegang We hebben in 2024 deelgenomen aan de implementatie van de verwerving jeugdhulp en de ontwikkelagenda. We hebben vaste deelnemers geleverd aan de werkgroep Toegang, de kerngroep en daaruit voortvloeiende werk- en actiegroepen. Dit om te komen tot een sterke doorvertaling van de uitgangspunten van de herinrichting van het jeugdhulpstelsel in de praktijk, zodat ouders en jeugdigen een vloeiende lijn in de keten ervaren. Niet alleen de deelname heeft intensieve inzet gevraagd, ook de communicatie en afstemming hierover in onze eigen organisatie is tijdsintensief. In 2024 hebben we ons beziggehouden met onder andere de inrichting van werkprocessen na de aanbesteding van Perceel 2, afspraken over afschalen, (casus)regie, warme overdracht en escaleren. We hebben onze medewerkers geïnformeerd over alle ontwikkelingen via onze tweewekelijkse journaals.
Doorontwikkeling sterke lokale teams Samen met onze samenwerkingspartners van de sociale wijkteams en gemeenten zijn we aan de slag om te komen tot verdere versterking van de lokale teams. Er zijn ontwikkelingen gaande om dit verder uit te breiden aan de hand van de uitgangspunten van het Richtinggevend Kader. PGB Het CJG heeft met de aanstelling van Team Passende Hulp in 2022 een grote kwaliteitsslag gemaakt in het PGB-proces (Persoonsgebonden Budget). Als na onderzoek, uitgevoerd volgens de stappen van de Jeugdwet en conform gemeentelijke verordening, blijkt dat specialistische jeugdhulp nodig is en ouders een PGB wensen, wordt door de I&A medewerker of CJG-coach een medewerker van Team Passende Hulp betrokken. De afweging wordt in samenwerking met een kleine groep specialisten uitgevoerd, waardoor meer uniformiteit in het besluitvormingsproces is ontstaan en scherp toegezien wordt op kwaliteitseisen en uitgaven. Bij PGB-verzoeken waar sprake was van medische problematiek, is een medisch adviseur ingeschakeld (6 keer in 2024). In 2024 is een vergelijkbaar aantal PGB’s afgegeven als in 2023; voor 251 cliënten zijn 351 PGBregistraties gemaakt (nieuw PGB/wijziging/verlenging). Bij de accountantscontroles vanuit gemeenten is geconstateerd dat de gecontroleerde PGB’s aan de procesvereisten voldoen.
Team Passende Hulp heeft in 2024 verschillende (nieuwe) PGB-aanbieders bezocht om te bezien of zij aan de kwaliteitseisen voldoen. We zijn in afwachting van de vervanging van het systeem PGB 1.0 door PGB 2.0 en de landelijke gefaseerde uitrol voor aansluiting op het nieuwe systeem. Onze regio was niet ingepland in 2024.
05
Kwaliteit en beleid Het CJG Kennemerland streeft een hoge mate van kwaliteit na. In 2024 is ingezet op (door)ontwikkeling van beleid en werkprocessen, kwaliteitsverbetering en -borging. Denk bijvoorbeeld aan het actualiseren van het klachtenbeleid, het privacybeleid, het scholingsbeleid en diverse HR-vraagstukken, alsmede aan het aanscherpen van processen die het primair proces raken, zoals de herdefiniëring van regie-ondersteuning of samenwerkingsafspraken met (keten) partners. Scholing Om de kwaliteit van onze dienstverlening te waarborgen werken we met SKJ/BIG geregistreerde
richtlijnen jeugdhulp ontwikkeld en geaccrediteerd. Middels casuïstiekbijeenkomsten, werkbegeleiding, caseloadbespreking, intervisie en supervisie, is aandacht voor verdere professionalisering en reflectie op het handelen. Dashboards Het dashboard wordt gebruikt als verantwoording voor onze activiteiten, maar ook als middel om inzicht te krijgen in het vorderen van onze prestaties en de kwaliteit van ons werk. Het uitlezen en analyseren van de dashboards is onderdeel van reflectie op het dagelijks handelen en het gesprek tussen professionals en management.
medewerkers, die – naast de wettelijke kaders werken vanuit de kaders van hun beroepscode, de
richtlijnen jeugdhulp en overige veldnormen. Middels
een gevarieerd scholingsaanbod bieden we onze medewerkers de mogelijkheid om hun niveau van kennis en vaardigheden op peil te houden. Door enkele gedragswetenschappers zijn workshops over verschillende
25
Cliënttevredenheid Elke dag zetten onze medewerkers zich in om ouders, kinderen en jongeren te voorzien van informatie, advies en ondersteuning. We werken planmatig, doelgericht en volgens de richtlijnen jeugdhulp. Wij werken transparant en maken onze dienstverlening inzichtelijk voor onze
Centrum voor Jeugd en Gezin Kennemerland
cliënten en opdrachtgevers, door o.a. gebruik van de JHub app voor cliënten (digitale toegang tot en inzage in dossier) en toegang tot onze digitale dashboards voor opdrachtgevers. We vinden het belangrijk om te weten hoe gezinnen en jongeren onze dienstverlening ervaren. Dit maken we inzichtelijk door de cliënttevredenheid te meten. Op twee momenten wordt een vragenlijst aangeboden: drie maanden na de start en aan het einde van een traject. Onze medewerkers informeren ouders en jongeren over de vragenlijst en kunnen ondersteunen bij het invullen ervan. De resultaten – welke zichtbaar zijn in ons digitale dashboard - worden in de teams besproken, om successen te vieren, van te leren en onze dienstverlening nog beter aan te laten sluiten bij de wensen en behoeften van ouders, kinderen en jongeren. Hoewel de verwachting was dat als gevolg van de introductie van de JHub app de respons zou stijgen, omdat de vragenlijsten hierdoor digitaal kunnen worden gedeeld en ingevuld, is dit (nog) niet het geval. In 2024 hebben 139 ouders en jongeren hun mening gegeven over de kwaliteit van de ondersteuning en hoe zij het contact met de CJG-coach hebben ervaren. De respons van onze cliëntenraadpleging in 2024 was 7,5%. De respondenten zijn erg tevreden over het CJG, de hulpverlening en de CJG-coach. • 92% van de respondenten zou het CJG aanbevelen bij anderen.