2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2024

Deze wordt vanaf 2024 structureel opgenomen en wordt gedekt vanuit bestaande vacatures binnen integrale handhaving. Reservemutaties Meicirculaire 2024 Verwezen wordt naar de toelichting over de Meicirculaire 2024 in programma 7. 46

Beleidsrealisatie 6 Burger, bestuur en veiligheid

Toelichting

6.1 Dienstverlening 1 Dienstverlening KCC (en burgerzaken) voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.



In het eerste halfjaar van 2024 heeft het KCC ruim 150.000 klantcontacten verwerkt (telefoon 63.409, balie 55.608, melding openbare ruimte 25.653 en email 7.823). Door toenemend ziekteverzuim aan het begin van het jaar staan de wachttijden aan de telefoon onder druk. Gemiddeld wordt, over het eerste half jaar van 2024, rond de 50% van de gesprekken binnen 60 seconden opgenomen. Het personeelsbestand is inmiddels weer op orde en het servicelevel laat dan ook een stijgende lijn zien met 74,2% in juni als resultaat. Wekelijks wordt uitvraag gedaan onder inwoners die per telefoon of e-mail contact hebben gezocht met de gemeente of bij de centrale balie op afspraak zijn geweest. Gemiddeld geven inwoners het contact met het KCC een 8,3.

a Binnen het kwaliteitsmanagement systeem bewaken van kwaliteit klantencontacten, producten en diensten.



Traditioneel stijgt in het voorjaar het aantal paspoort aanvragen. Door het verlengen van de geldigheidsduur van een paspoort van vijf naar tien jaar waren er tussen 2019 en 2024 minder aanvragen. Dit heeft dit jaar een enorme piek in aanvragen tot gevolg. Tussen 1 mei en 1 september is het mogelijk geweest om zonder afspraak in de ochtend naar de centrale hal te komen om tijdig een nieuw paspoort aan te vragen. De wachttijden in de publiekshal zijn gemiddeld 13 minuten. Daarmee wordt de doelstelling van maximaal 15 minuten gehaald.

2 Digitale Dienstverlening van de organisatie voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.



Bij de invoering van de mogelijkheid om een dubbele achternaam aan kinderen te geven per 1 januari is gebleken dat het huidige webformulier niet toereikend is. Een projectteam is momenteel bezig om aanpassingen door te voeren zodat geboorteaangiftes weer online gedaan kunnen worden. Het doen van meldingen in de openbare ruimte wordt steeds eenvoudiger. Meldingen kunnen nu rechtstreeks op een kaart worden aangegeven. Ook zal de contactpagina binnenkort worden vereenvoudigd. Via de Single Digital Gateway (SDG – Europese verordening van oktober 2018) kunnen inwoners en bedrijven in heel Europa betrouwbare informatie vinden over diensten, producten en procedures. Dit project wordt in december 2024 afgerond.

6.2 Gemeentelijk bestuur 1 Zoveel mogelijk Haarlemmers hebben de mogelijkheid in participeren in het besturen van de stad



a Uitvoering van het participatiebeleid



Het nieuwe participatiebeleid is vastgesteld en hiermee voldoet Haarlem aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau die ingaat op 1 januari 2025.

1 Leefbaarheid van wijken en buurten verbeteren door de aanpak van fysieke en sociale overlast



Er is concreet gewerkt aan verbetering van de leefbaarheid en veiligheid door samen met andere partijen de knelpunten op het gebied van overlast en veiligheid per gebied op te pakken.

a Inzet handhaving d.m.v. aanspreken, waarschuwen en boetes uitdelen



De inzet van handhaving in de wijken en buurten is versterkt door een methodiek met werkopdrachten en hotspots. De smiley is oranje, omdat het werven en vasthouden van goed personeel een constant punt van aandacht is.

6.3 Openbare orde en veiligheid

47

b Aanpakken overlast samen met partners



Er wordt nauw samengewerkt in gebiedsteams om overlast in de wijken en buurten terug te dringen.

2 Minder criminaliteit in Haarlem



Door nauwe samenwerking met de politie wordt zoveel mogelijk getracht de criminaliteit in de stad terug te dringen. Desondanks blijven er zich situaties voordoen waar lastig grip op te krijgen is (zoals bijvoorbeeld de autobranden). Daarom is gekozen voor lichtgroen.

a De gemeente Haarlem voert de regie op de aanpak van criminaliteit



Naast de integrale wijkaanpak in de Rozenprieel en Transvaal is ook de integrale wijkaanpak Meerwijk van start gegaan.

b De gemeente voert de geplande acties uit en behaalt de doelen van het Actieprogramma Veiligheid en Handhaving



Op het gebied van de hoofdprioriteiten van het beleid (aanpak ondermijnende criminaliteit, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit en het versterken van leefbaarheid buurten en wijken) wordt nauw samengewerkt.

3 Bevorderen (Sociaal) veilige leefomgeving

de sociale veiligheid wordt gewerkt door de  Aan beheertrein, wijkaanpak en handhaving. Op dit laatste

a Sociale controle stadsstraten versterken door actief te sturen op invulling van 'dode' plekken

inventarisatie van plekken is nog bezig. Daar waar de  De plekken wel bekend zijn en er

vindt veel inzet plaats.

onderhoudswerkzaamheden zijn wordt de plek gelijk aangepakt.

48

Programma 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Omschrijving Budgettaire wijzigingen Aanvullend budget premie verzekeringen Bijstelling begroting lokale belastingen en heffingen Bijstelling dekking overhead a.g.v. hoger investeringsvolume Budgettair effect gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie Haarlem-Zandvoort Treasury voordeel door rentevoordeel en hogere dividenden Verrekening algemene uitkering voorgaande jaren

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

280 n -263 v

v v

n v

v v

v v

-400 v

v

v

v

v

63 n

v

n

v

v

-1.128 v

v

v

v

v

-693 v

v

v

v

v

4 n

v

n

v

v

v v n v n

v v v v v

v v n v n

v v v v v

v v v v v

61 n

v

n

v

v

16 n

v

n

v

v

974 n -974 v

v

n

v

v

26 n

v

n

v

v

-500 v

v

v

v

v

31 n 80 n

v v

n n

v v

v v

-90 v

v

v

v

v

v n n v

v v v

v n n

v v v

v v v

80 n

v

n

v

v

-37 v

v

v

v

v

100 n

v

n

v

v

Wijzigingen met een effect op reserves Meicirculaire 2024

-10.449 v

v

v

v

v

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

-13.599 v

0 n

0 n

0 n

0 n

Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen budget WEB en ophogen formatie L taalhuis coördinator Bijstelling baten verhuur en servicekosten 2024 B Bouwleges L Budgetneutrale overheveling energielasten L Claim stelpost mee-adem L Data analist voor ECDW (duurzaamheid) L Formatie afdeling Programma- en L Gebiedsmanagement Formatie afdeling Programma- en B Gebiedsmanagement Formatie uitbreiding PCM L Activeren formatie uitbreiding PCM L Formatie voor de uitvoering van het Integraal L Zorgakkoord Hogere kosten Afval DBC met daar tegenover B hogere dividendbaten Lobby en belangenbehartiging inzet subsidiebureau L Neutrale mutaties formatie L Omzetting loonkosten budget naar inhuur derden L budget Projectbureau communicatie L Projectbureau communicatie B Tijdelijke uitbreiding inhuur PCM L Activeren uitbreiding inhuur PCM L Uitbreiding capaciteit Chief Information Security L Officer Dekking uitbreiding capaciteit Chief Information L Security Officer Verlagen formatie parkeerhandhaving als gevolg L van stoppen inzet scanscooter Verschuiving formatie V&H L

-9 -400 125 -440 25

-502 502 1.000 -1.000

-80 v

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Vrijval Reserve Bodemprogramma Dotatie Algemene reserve Vrijval reserve rekenkamercommissie Dotatie Algemene reserve

2.000 n 20 n

49

Omschrijving Onttrekking Rekenkamercommissie Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

Begroting Begroting 2024 2025 -20 v -11.599 v

0 n

Begroting 2026

0 n

Begroting 2027

0 n

Begroting 2028

0 n

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanvullend budget premie verzekeringen Brand/opstalverzekering: De premie brand/opstalverzekering is hoger dan het begrote bedrag. Dat komt doordat de premie wordt berekend over de herbouwwaarde van de panden die in eigendom van de gemeente zijn. Deze herbouwwaarde is flink gestegen als gevolg van de inflatie ontwikkeling van de afgelopen tijd. Dit leidt tot een benodigd aanvullend budget van € 80.000 vanaf 2024. Vergoeding/schadeloosstelling: Bij de post verzekeringen wordt een overschrijding verwacht van € 200.000 doordat een aantal letselschades uit de jaren 2013, 2018, 2020 en later tot een afronding komen of zijn gekomen. Het betreft hier voor het grootste gedeelte schades die in behandeling zijn geweest bij de verzekeringsmaatschappij. Daarnaast zijn er ook twee gevallen waar de rechter heeft geoordeeld dat er sprake is van een onrechtmatig genomen besluit. Dit betrof een sluiting van een pand en het niet verlenen van een vergunning. Nadeel derhalve € 280.000 (€ 200.000 + € 80.000). Bijstelling begroting lokale belastingen en heffingen De lokale heffingen en belastingen worden conform de eerste voortgangsrapportage Cocensus 2024 met € 263.000 verhoogd. Voor de OZB zijn de WOZ-waarden hoger en de verminderingen uit bezwaar lager, wat resulteert in hogere baten.

Specifiek betekent dit voor de OZB-eigenaar woning een toename van € 228.000. Voor de OZB-eigenaar niet-woning is er een stijging van € 86.000 en voor de OZB-gebruiker niet-woning een toename van € 125.000 ten opzichte van de begroting. Daarentegen vallen de opbrengsten van de toeristenbelasting € 85.000 lager uit dan begroot en de precariobelasting is € 91.000 lager dan verwacht. Per saldo een voordelig effect van € 263.000. Bijstelling dekking overhead a.g.v. hoger investeringsvolume De dekking van de overhead wordt met € 400.000 verhoogd door de toename van activeerbare uren voor investeringen en grondexploitaties als gevolg van het gestegen investeringsvolume. Dit leidt tot een voordeel voor de algemene middelen, maar daartegenover staan hogere project- en kapitaallasten. Budgettair effect gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie Haarlem-Zandvoort Haarlem en Zandvoort werken samen binnen een gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie. Het uitgangspunt van deze samenwerking is de harmonisatie van beleid en de standaardisatie van dienstverlening, overeenkomstig met de werkwijze van Haarlem. De financiële effecten voor beide gemeenten worden verwerkt volgens een 90-10 verdeling, conform het Dienstverleningshandvest. Er doen zich positieve en negatieve claims voor als gevolg van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie.

Zo vloeit er € 160.000 terug naar Zandvoort als gevolg van de nacalculatie van de onderschrijding op het beleidsveld overhead in 2023 van € 1,6 miljoen. Daarentegen betaalt Zandvoort € 97.000 mee aan de formatieclaims van Haarlem en Zandvoort als aandeel van 10%. Er resteert voor Haarlem per saldo een nadeel van € 63.000 in 2024.

50

Treasury voordeel door rentevoordeel en hogere dividenden Er is een treasury voordeel van € 1,1 miljoen (afgerond), dit komt door een rentevoordeel van circa € 1 miljoen en hogere dividenden dan geraamd van circa € 130.000. Het rentevoordeel ontstaat doordat er meer kortlopende rente is ontvangen (voordeel van € 250.000), er minder rentelasten waren voor kortlopende schulden (€ 350.000 voordeel) en de langlopende leningen tegen lagere rentetarieven zijn aangetrokken dan begroot ten tijde van de Programmabegroting 2024 (voordeel van circa € 400.000). Het voordeel op dividenden ontstaat doordat er dit jaar hogere dividenden zijn uitgekeerd door de BNG (€ 67.000 meer) en Alliander (€ 61.000 meer) dan in de begroting opgenomen. Verrekening Algemene Uitkering voorgaande jaren Verrekeningen van de Algemene Uitkering over de jaren 2022 en 2023 hebben per saldo een voordelig effect van € 693.000. Dit voordeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een hogere uitkeringsfactor over het jaar 2023. Neutrale wijzigingen Bijstellen budget WEB en ophogen formatie taalhuis coördinator De verwachte regionale uitgaven voor het WEB-participatiebudget liggen voor het jaar 2024 rond de € 2 miljoen. Hiermee wordt naar verwachting de gehele specifieke uitkering, afkomstig van het ministerie OCW, en het restant van 2023 uitgeput.

De middelen wordt uitgegeven aan verschillende cursussen rondom taal, rekenen en digitale vaardigheden voor volwassenen met lage basisvaardigheden. Sinds 2024 zijn er meerdere nieuwe partners aangesloten bij de taalhuizen. Ook is de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid van start gegaan in Haarlem. De Digitaal Sterk! Centra zijn uitgebreid naar Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal en TopTaal draait een recordaantal taalklassen. Dat leidt tot een toename van de besteding van middelen. De neutrale bijstelling van het budget 2024 bedraagt € 506.996. Sinds de taalhuiscoördinator in dienst is gekomen van de gemeente Haarlem zijn de taken verder uitgebreid. Dit heeft geresulteerd in het aantrekken van extra partners bij de taalhuizen, een vergroting van het aantal bereikte deelnemers en de totstandkoming van meer samenwerkingsverbanden. Dit leidt tot een formatie uitbreiding van de taalhuiscoördinator van 0,1 fte (€ 14.581) welke gedekt wordt binnen het WEBparticipatiebudget. Bijstelling baten verhuur en servicekosten 2024 Jaarlijks worden in de bestuursrapportage de afwijkingen tussen begrote en geprognosticeerde baten uit verhuren en servicekosten voor het lopende jaar bijgesteld.

De verschillen kunnen ontstaan door een indexering die per 1 juli van het lopende jaar wordt toegepast (en afwijkt van het vooraf begrote indexeringspercentage) of door wijzigingen in de verhuur van panden, gronden en erfpachten gedurende het jaar. De huurbaten worden voor 2024 naar beneden bijgesteld voor verhuren in maatschappelijk vastgoed, terwijl de afrekening van servicekosten voor dit vastgoed juist tot meer baten leidt (voornamelijk sport, welzijn en onderwijs). Verhuren van grond en erfpachten kennen beperkte afwijkingen. Tenslotte worden de effecten van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties uit de Kadernota 2025 verwerkt. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 91.000. Het verhuurde gemeentelijk vastgoed is in zijn geheel (meer dan) kostendekkend, maar heeft op onderdelen verschillende voor- en nadelen. Het hierboven beschreven voordeel aan de batenkant wordt ingezet om de kostenstijgingen in het onderhoud (aan de lastenkant) van gemeentelijk vastgoed op te vangen. Bouwleges De prognose is dat voor 2024 de geraamde inkomsten op de bouwleges niet volledig zullen worden gerealiseerd. Inzake de lasten en baten voor de bouwleges is in programma 7 een stelpost in de 51

begroting opgenomen van € 400.000 om een eventueel nadeel op te vangen. Gezien de huidige prognose dat de inkomsten niet volledig zullen worden gerealiseerd, wordt deze stelpost gebruikt om de baten van de bouwleges (programma 6) te verlagen met € 400.000, waarbij de stelpost wordt afgeboekt. Per saldo is dit een neutrale mutatie, waarbij zowel de lasten als de baten met € 400.000 afnemen. Budgetneutrale overheveling energielasten Bij de Kadernota 2025 zijn de energielasten van programma 4 in 2024 verhoogd met € 300.000. Op basis van de recente gegevens van de energieleveranciers wordt een bedrag van € 125.000 vanuit het energiebudget van programma 4 budgetneutraal overgeheveld naar het energiebudget van programma 7 om deze lasten daar te dekken. Claim stelpost mee-adem De grootte van de formatie binnen de bedrijfsvoering past zich aan aan het aantal formatieplaatsen (fte's) in het primaire proces. Om dit te faciliteren, wordt er bij uitbreiding van de formatie in het primaire proces een bedrag gereserveerd in de stelpost mee-adem. Vanwege de toename van fte's is extra inzet vereist op verschillende onderdelen binnen de bedrijfsvoering. In deze bestuursrapportage zijn enkele incidentele formatieclaims verwerkt ten laste van de stelpost meeadem, wat de wijziging budgetneutraal maakt.

Data analist voor ECDW (duurzaamheid) Per 1 mei 2024 is een data-/informatie analist in dienst gekomen bij de afdeling DIA voor de data ondersteuning van het team duurzaamheid. Dekking komt tot 2030 via het Rijk, vanuit de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat en Energiebeleid (CDOKE). Formatie afdeling Programma- en Gebiedsmanagement De afdeling Programma- en Gebiedsmanagement voert zeer uiteenlopende werkzaamheden uit en de formatie van de afdeling is nog niet bijgesteld naar de huidige werkzaamheden. Nu worden enkele budgetneutrale wijzigingen in de formatie doorgevoerd. Formatie uitbreiding PCM In verband met het gestegen opdracht/project-volume wordt voorgesteld de formatie voor projecten en de aansturing van de projectorganisatie met 13,6 fte te verhogen. De extra formatielasten komen ten laste van de projectbudgetten. De projectorganisatie heeft en houdt een flinke flexibele schil om af te schalen als het projectvolume in de toekomst afneemt. Formatie voor de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord Met deze mutatie worden beschikbare middelen in 2024 ingezet ten behoeve van de regionale uitvoering van het Integraal Zorgakkoord. Dit betreft 2,8 fte aan medewerkers ontwikkeling II-A formatie, schaal 11a voor de periode van 1 oktober 2024 t/m 31 december 2027.

Hogere kosten Afval DBC met daar tegenover hogere dividendbaten De gemeente Haarlem heeft in de begroting 2024 de aanneemsom Afval & Reiniging met € 500.000 verlaagd om hiermee de lokale lasten voor 2024 e.v. te beperken, op basis van het feit dat Spaarnelanden over 2022 een positief resultaat op dit domein verantwoordde van ruim € 500.000. Voor 2024 wordt dit gerealiseerd middels een incidenteel extra dividend van € 500.000. Lobby en belangenbehartiging inzet subsidiebureau Bij het coalitieakkoord 2022-2026 zijn incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor het versterken en professionaliseren van belangenbehartiging en lobby, waaronder extra inzet op 52

subsidieverwerving. In de Kadernota 2025 zijn deze middelen structureel gemaakt, om die reden wordt budget voor externe inhuur (€ 110.000) bij het subsidiebureau omgezet in budget voor vaste formatie. Dit betreft een budgetneutrale omzetting. Neutrale mutaties formatie De organisatie is constant in ontwikkeling. Daarbij horen ook personele verschuivingen tussen afdelingen en beperkte verschuivingen van administratieve werkzaamheden tussen het secretariaat (overhead) en medewerkers in de lijn. Het betreft hier technische aanpassingen, waarbij sommige van de budgetmutaties die hiermee samenhangen een beleidsveld overstijgen en daarom worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het totaal van deze mutaties (over alle beleidsvelden) is neutraal, maar per beleidsveld kan er een saldo ontstaan. Omzetting loonkosten budget naar inhuur derden budget De afdeling DIA heeft voor 2023 en 2024 extra middelen ontvangen voor het bevorderen van datagedreven werken. Deze middelen zijn toegekend in de vorm van formatie. De afdeling heeft de intentie om medewerkers in dienst van de gemeente aan te nemen. In een aantal gevallen wordt er voor gekozen tijdelijk in te huren. Redenen hiervoor zijn de krappe arbeidsmarkt, het vormgeven van het ontwikkelplan van DIA en de wens ervaren inhuurkrachten langer te behouden, ook omdat het inwerken van nieuwe medewerkers tijd en inzet vraagt.

Voorgesteld wordt om € 750.000 om te zetten naar inhuur budget. Projectbureau communicatie Met het instellen van het Projectbureau Communicatie is het mogelijk om de communicatie centraal, uniform en strategisch in te zetten voor organisatiedoelen. Tijdelijke uitbreiding inhuur PCM In verband met een hoger opdrachten/projectvolume is er € 1 miljoen meer projectcapaciteit benodigd. Alle uren worden doorbelast aan de betreffende opdracht/project-budgetten. Uitbreiding capaciteit Chief Information Security Officer De komende jaren is er door externe en interne uitdagingen in het i-domein extra capaciteit voor CISO activiteiten nodig. Verlagen formatie parkeerhandhaving als gevolg van stoppen inzet scanscooter Bij de versnellers van het coalitieakkoord Duurzaam Doen is afgesproken om naast een scanauto een scanscooter in gebruik te gaan nemen. Voor de bemensing van de scanscooter is de formatie met 2 fte parkeerhandhaving uitgebreid. Na evaluatie in het derde kwartaal 2023 is gebleken dat de scanscooter weinig ingezet kan worden, waardoor het minder baten uit naheffing heeft opgeleverd dan verwacht. Er wordt voorgesteld om te stoppen met de inzet van de scanscooter. De te verwachten opbrengst parkeerboetes wordt naar beneden bijgesteld met € 96.000 en de formatie wordt met 2 fte ad € 96.000 teruggebracht. Verschuiving formatie V&H De afdeling V&H is de afgelopen tijd gegroeid.

Als gevolg daarvan zijn binnen de afdeling integrale handhaving twee teammanagers aangesteld. De formatie van één teammanager is niet in de begroting opgenomen. Deze wordt vanaf 2024 structureel opgenomen en wordt gedekt vanuit bestaande vacatures binnen integrale handhaving.

53

Reservemutaties Meicirculaire 2024 De Meicirculaire (2024/1060406) leidt tot een voordelig budgettair effect van bijna € 4 miljoen voor de gemeente Haarlem in 2024. Dit is voornamelijk het gevolg van de afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond en de ontwikkeling van de hoeveelheidsverschillen. De verwerking conform de informatienota is per onderwerp als volgt verdeeld over de programma’s: Pr.

Meicirculaire 2024 omschrijving

B/L

2024

1

6 7

Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen LHBTI-emancipatiebeleid (DU) Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Ketensystemen Jeugd Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Werkdrukverlaging jeugdbescherming Wmo hulpmiddelen Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Maatschappelijke begeleiding (DU) Participatie (IU) Regionale doelgroepspecifieke aanpak Uitvoeringskosten Omgevingswet Suppletie-uitkering Bommenregeling

L L L L L L L L L L L L L L L

23 20 -237 10 -6 13 254 37 327 7 12 1.716 137 445 8

7

Algemene uitkering mutatie in baten:

B

-10.457 v

L L L L

2.468 288 1.106 10

3

n n v n v n n n n n n n n n n

Toevoeging/onttrekking reserves: Beschermd wonen tgv Reserve Gem.Org. Beschermd Wonen Bodembescherming tgv Reserve Bodemprogramma Actieplan Dakloosheid tgv Reserve Gem.Org. Beschermd Wonen Vrouwenopvang tgv reserve Regio Aanpak Huiselijk Geweld/VO Budgettair effect Meicirculaire 2024:

n n n n

-3.819 v

Vrijval reserve Bodemprogramma Bij de Kadernota 2025 is besloten € 2 miljoen te laten vrijvallen uit de Reserve Bodemprogramma en toe te voegen aan de Algemene reserve. Vrijval reserve Rekenkamercommissie Conform besluit bij de Kadernota 2025 wordt de reserve Rekenkamercommissie opgeheven en de resterende € 20.000 gestort in de Algemene reserve.

54

Beleidsrealisatie 7 Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Toelichting

7.1 Lokale belastingen en heffingen 1 De gemeentelijke belastingen dragen structureel en evenwichtig bij aan het voorzieningenniveau



Dit doel is gerealiseerd.

a De gemeente laat de belastingen niet meer stijgen dan de inflatie



De gemeentelijke belasting(opbrengsten) zijn in 2024 met 3,9 % geïndexeerd met uitzondering van de toeristen- en reclamebelasting.

b De gemeente stelt de afval- en rioolheffing kostendekkend vast



2 Een eerlijke verdeling van belastingen en heffingen over Haarlemmers



a De gemeente stelt gedifferentieerde tarieven vast naar gelang van de grootte van het huishouden



De afval- en de rioolheffing zijn als onderdeel van de door de gemeenteraad vastgestelde Belastingvoorstellen Haarlem 2024 respectievelijk 96% en 97% kostendekkend vastgesteld. Bij de rechten (afvalstoffen- en rioolheffing, leges, haven- en marktgelden, etc.) worden de kosten in rekening gebracht bij de gebruiker. Middels de ozb-, toeristen- en reclamebelasting wordt aan alle woningeigenaren, toeristen en hondeneigenaren een bijdrage gevraagd aan het gemeentelijke voorzieningenniveau. Middels de kwijtscheldingsverordening worden de financieel minder draagkrachtige Haarlemmers zo veel mogelijk ontzien. In 2023 heeft de raad als onderdeel van de Kadernota 2024 ingestemd met het hanteren van tariefs(huishoudens)klassen bij de afvalstoffenheffing m.i.v. de begroting 2024 cq. Belastingvoorstellen 2024.



7.2 Algemene dekkingsmiddelen 1 Een duurzaam financieel gezonde stad a De gemeente biedt een materieel sluitende meerjarenbegroting aan.

 

Volgens de laatste actualisatie kent de Haarlemse begroting een positief saldo tot en met 2028. Vanaf 2029 is er een negatief saldo te zien.

b De gemeente beperkt de schuldenlast tot een netto schuldquote van maximaal 120%.



2 Gemeentelijke uitgaven en inkomsten zijn rechtmatig

 gedurende het verslagjaar  Wanneer onrechtmatigheden worden geconstateerd, worden

a De gemeente zorgt ervoor dat de onrechtmatige uitgaven en inkomsten binnen de afgesproken tolerantiegrens blijven

Volgens de meest actuele raming blijft de netto schuldquote in 2023 ruim onder de 120%.

deze opgenomen in de P&C-producten. Bij de jaarrekening vindt de definitieve controle op financiële rechtmatigheid plaats. 7.3 Overhead 1 Optimale ondersteuning en aansturing van het primaire proces van gemeentelijke organisatie



a De gemeente geeft de overheadkosten transparant weer



b De gemeente laat de overheadformatie mee-ademen met de niet-overhead gerelateerde formatie



2 Gemeentelijke inkoop en aanbesteding dragen bij aan een duurzaam, circulair en inclusief Haarlem

 

De arbeidsmarkt is krap en dat maakt het lastig om nieuwe gekwalificeerde medewerkers te werven. Dat maakt dat Haarlem inzet op goed en actief HRM beleid. Net als in 2023 geldt dat de continuïteit van de IT dienstverlening onder druk staat. De vraag naar digitalisering van gebruikers, de noodzaak om grote applicaties te vervangen en de toegenomen eisen vanuit privacy en security betekenen een hoge werkdruk voor de I keten. Prioriteren is noodzaak, ook doordat vacatures in deze arbeidsmarkt lastig in te vullen zijn. Een overzicht van de overheadkosten per product wordt in de begroting en de jaarrekening gepresenteerd. Voor alle formatievoorstellen, zowel voor uitbreidingen als voor reductie, wordt het mee-ademprincipe toegepast.

55

a De gemeente zet Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) in

b De gemeente behaalt de circulaire inkoop doelstellingen (MRA)

 



Sinds 2016 neemt Haarlem deel aan het (landelijk) Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. In november 2022 heeft de gemeente het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) ondertekend. Die richt zich op de gehele organisatie op alle niveau 's. MVOI wordt uitgewerkt in het actieplan MVOI. In 2023 is er volgens de MRA meetmethode voor circulair inkopen een score behaald van 65%. Hiermee is de doelstelling gehaald.

56

2.8 Budgetoverheveling Budgetten kunnen uitsluitend worden besteed in het jaar waarvoor ze zijn toegekend en waarvan de prestaties ook dat jaar worden verricht. Indien blijkt dat een prestatie niet meer in dat jaar gerealiseerd kan worden, bestaat de mogelijkheid het (restant)budget over te hevelen naar het volgende jaar, waarin de prestatie dan alsnog wordt uitgevoerd. Hiermee wordt voorkomen dat opnieuw budget moet worden aangevraagd. Deze budgetoverheveling valt onder het budgetrecht van de raad en vraagt daarom expliciete besluitvorming. Uiteraard wordt niet beoogd om niet-bestede middelen zomaar over te hevelen. Wensen voor budgetoverheveling zijn daarom aan de volgende criteria getoetst:  Er is een beleidsinhoudelijke noodzaak (onderbouwing) en er moet samenhang zijn tussen de middelen en werkzaamheden waarvoor overheveling wordt gevraagd.  Uitvoering volgend jaar past binnen de werkplannen.  De dotatie heeft uitsluitend betrekking op incidenteel beschikbaar gestelde budgetten c.q. incidenteel opgehoogde budgetten (deze passen niet altijd in een kalender-jaarschijf). Hiermee wordt voorkomen dat de activiteit niet kan worden voortgezet.  Gevraagde budgetoverheveling moet materieel zijn. In deze bestuursrapportage is getoetst of er budgetten resteren waarvan de prestaties niet (geheel) meer worden verricht in 2024 en die voldoen aan de hiervoor genoemde criteria.

Op basis van deze criteria wordt voorgesteld de hierna genoemde restantbudgetten over te hevelen door middel van een storting in de reserve Budgetoverheveling en deze overgehevelde middelen na 1 januari 2025 en/of verder weer te onttrekken aan de reserve Budgetoverheveling en conform de oorspronkelijke doelstelling weer toe te voegen aan de desbetreffende budgetten. Pr. nr.

Omschrijving budgetoverhevelingen

2024

1

Bijdrage talent ontwikkeling en sportevenementen

-100 v

1

HAVO toevoegen aan Haarlem College

-500 v

500 n

1

Verduurzaming sportaccomodaties

-450 v

450 n

1

Wijkaanpak Meerwijk

-250 v

250 n

4

Deelmobiliteit

-210 v

210 n

4

Duurzaam goederenvervoer

-100 v

100 n

4

Rijksmiddelen goed verhuurderschap

-121 v

121 n

4

Verbetering Veerplas

-1.000 v

1.000 n

5

Realistisch ramen Routekaart Duurzaamheid

-8.070 v

2.575 n

6

Datagedreven werken

-250 v

250 n

6

Programma Nachtcultuur

-100 v

50 n

6

Programmabudget versterken lokale democratie

-200 v

div.

2025

2026

2027

100 n

1.820 n

3.675 n

50 n 200 n

Subtotaal exploitatie:

-11.351 v

5.506 n

1.970 n

3.875 n

Toevoeging/onttrekking reserve Budgetoverheveling:

11.351 n

-5.506 v

-1.970 v

-3.875 v

0

0

0

0

Totaal budgettair effect budgetoverhevelingen

2028

Toelichting budgetoverhevelingen Bijdrage talentontwikkeling en sportevenementen De middelen zijn bestemd voor het naar verwachting te organiseren van de Special Olympics 2026 in Haarlem. De Special Olympics NL is het grootste sportevenement in Nederland voor mensen met een verstandelijke beperking. Er worden door de hele stad sporttoernooien opgezet op zo’n 20 57

verschillende sportlocaties, waar zo’n 3.000 sporters aan meedoen uit heel Nederland. Daarbij vinden er verschillende side-evenementen plaats in de aanloop naar en tijdens het evenement. Special Olympics levert een belangrijke bijdrage aan het fysieke, mentale en sociale welbevinden van de sporter: drie dagen Nationale Spelen geeft de levens van de doelgroep een enorme boost als het gaat om zelfvertrouwen en ontwikkeling. Haarlem kan zich profileren als inclusieve sportstad met aandacht voor sporters met een beperking. Dit sluit aan op het beeld van Haarlem als inclusieve sportstad, zoals ook in de Agenda voor de sport als visie wordt gepresenteerd: ‘’in Haarlem moet iedereen die dat wil, kunnen sporten om het plezier van sport en bewegen te ervaren’’. Tenslotte genereert het evenement aandacht voor Haarlem, doordat er tijdens het weekend duizenden sporters, begeleiders en bezoekers naar Haarlem trekken en er een grote openingsceremonie wordt georganiseerd waar ook landelijke media aandacht voor zal zijn. Voorgesteld wordt om de incidentele middelen door te schuiven naar 2026, hiermee kan de gemeente Haarlem de eigen bijdrage realiseren, zoals verlangd door de organisatie van de Special Olympics.

HAVO toevoegen Haarlem College Vanwege het belang van de uitbreiding van het onderwijsaanbod voortgezet onderwijs in het stadsdeel Schalkwijk is een financiële bijdrage van € 1,5 miljoen toegezegd voor het toevoegen van de HAVO aan het Haarlem College. Er is in 2024 € 500.000 beschikbaar gesteld als gemeentelijke bijdrage voor de kosten tot nu toe. Met deze middelen wordt bijgedragen aan de opstartkosten die het Haarlem College heeft gemaakt in het huidige en vorige schooljaar en kan er met ingang van het schooljaar 2024-2025 worden gestart met HAVO op het Haarlem College. Eerder was de verwachting dat de kosten voor 2024 € 1 miljoen in plaats van € 500.000 zouden bedragen. Daarom wordt voorgesteld € 500.000 over te hevelen naar 2025. Verduurzaming sport accommodaties De subsidieregeling Verduurzaming sport accommodaties is nog onvoldoende bekend bij de Haarlemse verenigingen. De verenigingen hebben tijd en ondersteuning nodig voor het indienen van de subsidieaanvragen. Tenslotte is de uitvoeringstijd van de werkzaamheden, sinds de invoeringsdatum van de subsidieregeling, kort om de werkzaamheden in 2024 uitgevoerd te hebben. Er wordt verwacht dat de subsidieregeling vanaf 2025 voldoende bekend is en dat de verenigingen dan de tijd hebben gehad om zich voor te bereiden op het indienen van de aanvragen.

Daarom wordt voorgesteld het subsidiebudget van € 450.000 over te hevelen naar 2025. Wijkaanpak Meerwijk De wijkaanpak Meerwijk is een meerjarig programma waarbij de aanpak van maatschappelijke problematiek een belangrijk onderdeel is. Hiervoor zijn in 2025 geen middelen beschikbaar. Om die reden wordt voorgesteld om € 250.000 uit het programmabudget Transformatie Sociaal Domein 2024 over te hevelen naar 2025 ten behoeve van deze wijkaanpak. Deelmobiliteit Om deelmobiliteit te realiseren is afstemming met verschillende belanghebbenden nodig. Dit kost meer tijd dan voorzien, waardoor een deel van de activiteiten de jaargrens overschrijden. Voorgesteld wordt het budget ad. € 210.000 over te hevelen naar 2025. Duurzaam goederenvervoer Er is gestart met de versnelling op het gebied van duurzaam goederenvervoer. De Goederenhub Haarlem wordt ook komend jaar ondersteund, zodat meer bedrijven gebruik kunnen maken van de aangeboden diensten. Met de goederenhub worden goederen vanuit de hub gebundeld & zeroemissie de stad in vervoerd. Er worden daarnaast adviezen aan ondernemers gegeven over de verduurzaming van het wagenpark in het kader van de nul-emissiezone voor stadslogistiek, en er wordt een routekaart Duurzame Stadslogistiek opgeleverd. Een deel van de uitvoering van deze 58

activiteiten zal de jaargrens overschrijden en in 2025 worden afgerond. Voorgesteld wordt € 100.000 over te hevelen naar 2025. Rijksmiddelen goed Verhuurderschap De gemeente is sinds 1 januari 2024 verplicht om een meldpunt te hebben voor ongewenst verhuurgedrag en te handhaven in het kader van de Wet goed verhuurderschap. De gemeente Haarlem maakt hiervoor gebruik van huurderssteunpunt !Woon. In de begroting is structureel budget opgenomen voor de ondersteuning van !Woon. Daarnaast krijgt de gemeente incidentele en structurele middelen van het Rijk voor de implementatie, toezicht en handhaving op de Wet goed verhuurderschap. Voorstel is om een deel van deze rijksmiddelen over te hevelen naar 2025. Verbetering Veerplas Vanuit de noodzaak om de zwemwaterkwaliteit te verbeteren is het de bedoeling dat de Veerplas zal worden gebaggerd. De uitvoering van het uitbaggeren van de Veerplas is vertraagd, omdat er meer bagger wordt weggehaald dan verwacht. Medio 2024 worden (aanvullende) locaties gezocht waar de bagger kan worden gestort. Vervolgens moeten de nodige vergunningen worden verleend. Om die reden geeft de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Spaarnwoude aan dat de planning voor de uitvoering deels wordt opgeschoven naar 2025. Daarom wordt voorgesteld het hiervoor beschikbare budget over te hevelen naar 2025.

Realistisch ramen Routekaart Duurzaamheid De impuls voor opschaling Zonnewarmtenet Ramplaankwartier en woningcorporaties t.b.v. EFGlabels komen niet in 2024 tot besteding. In 2025 gaat de impuls van € 2,5 miljoen naar Zonnewarmtenet. De impuls voor de woningcoporaties wordt verspreid over de jaren 2025 t/m 2027, evenals de middelen t.b.v. de uitvoering van het Nationaal Isolatieplan. Daarnaast wordt een surplus in 2024 overgeheveld naar 2027, omdat er in dat jaar nauwelijks nog budget geraamd is, terwijl er wel budget benodigd is voor de uitvoering van de Routekaart Duurzaamheid. Middels deze herschikking worden de geraamde budgetten gematcht met de te verwachten kosten de komende jaren. Datagedreven werken De afdeling DIA heeft voor 2023 en 2024 middelen ontvangen voor datagedreven werken. Deze middelen zijn grotendeels toegekend in de vorm van formatie en DIA heeft daarvoor medewerkers aangenomen. Vanaf 2025 vervalt het budget. De verwachting is dat de middelen voor 2024 niet volledig worden besteed en daarom wordt voorgesteld een bedrag van € 250.000 over te hevelen naar 2025. Hiermee kan DIA de ontwikkeling die is ingezet met de gedane investering – in beperkte mate - voortzetten en collega's vooralsnog behouden.

Programma Nachtcultuur Bij de Kadernota 2025 is extra budget beschikbaar gesteld voor verlenging van het programma Nachtcultuur en uitvoering van de op 27 juni jl. vastgestelde Nachtvisie en actieplan Haarlem. Hiermee zijn de speerpunten, de doelen en de planning van de activiteiten de komende jaren vastgesteld. De gemeenteraad wordt voorgesteld om van het in 2024 beschikbare budget € 100.000 over te hevelen naar 2025 en 2026 (€ 50.000 per jaar), zodat het budget beter aansluit op de planning van de Nachtvisie en er meer tijd beschikbaar is om de juiste verbeteringen voor de Haarlemse nachtcultuur te onderzoeken, te communiceren en vervolgens door te voeren. Programmabudget Versterken Lokale Democratie In de eerste helft van dit jaar heeft het programma Versterken Lokale Democratie met succes verschillende participatie-instrumenten ingezet, zoals het initiatievencafé, de initiatievenschool en wijkfora. Door personeelsverloop heeft de verdere ontwikkeling van participatie echter enige 59

vertraging opgelopen. Nu het team weer volledig bezet is, zijn alle activiteiten hervat. Deze vertraging resulteert echter in lagere kosten in 2024, aangezien er minder activiteiten konden worden georganiseerd. Daarom wordt de gemeenteraad voorgesteld om € 200.000 van het budget voor 2024 over te hevelen naar 2027, zodat het programma een half jaar langer kan doorlopen.

2.9 Overzicht belangrijkste reserves 2024 Reserves Naam Algemene reserve Grondexploitatie Totaal

1-1-2024 92.643 14.215 106.858

Toevoeging 32.292 2.365 34.657

Onttrekking -17.114 -631 -17.744

31/12/2024 107.821 15.950 123.771

Begroting

2024 RaadsVoorstel besluiten wijziging

Begroting gewijzigd

2.10 Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2024 Progr. Beleidsveld

Omschrijving programma/beleidsveld

1

Maatschappelijke participatie

1.1 1.2 1.3

Lasten (exclusief reserves) Onderwijs en sport Sport Sociale basis

31.889 17.151 54.294

331 -271 2.492

32.220 16.880 56.787

1.1 1.2 1.3

Baten (exclusief reserves) Onderwijs en sport Sport Sociale basis

-10.020 -881 -2.043

-692 -133 -2.690

-10.712 -1.014 -4.733

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-893

1.264

371

1

Totaal Maatschappelijke participatie

89.497

302

89.799

2

Ondersteuning en zorg

2.1 2.2 2.3

Lasten (exclusief reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

37.450 49.406 103.278

-523 34 -2.375

36.927 53.142 100.903

2.1 2.2 2.3

Baten (exclusief reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

-1.151 -167 -40.457

-150 0 -68

-1.301 -167 -40.525

-384

5.641

5.257

147.977

2.559

154.237

26.864 92.153

4.052 -2.745

30.915 89.408

Toevoegingen/onttrekkingen reserves 2

Totaal Ondersteuning en zorg

3

Werk en inkomen

3.1 3.2

Lasten (exclusief reserves) Werk Inkomen

3.702

60

Progr. Beleidsveld

Omschrijving programma/beleidsveld

2024 RaadsVoorstel Begroting besluiten wijziging gewijzigd 3.901 352 4.253

Begroting

3.3

Schulden

3.1 3.2 3.3

Baten (exclusief reserves) Werk Inkomen Schulden

-31 -64.502 -401

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-8.485

3

Totaal Werk en inkomen

49.499

-521

48.978

4

Aantrekkelijke woon-werkstad

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Lasten (exclusief reserves) Wonen en woningbouw Economie, toerisme en cultuur Aantrekkelijke leefomgeving Ruimtegebruik Overige beheertaken

2.633 38.786 74.834 16.343 26.852

-121 835 -910 6.079 1.446

2.512 39.621 73.925 22.422 28.298

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Baten (exclusief reserves) Wonen en woningbouw Economie, toerisme en cultuur Aantrekkelijke leefomgeving Ruimtegebruik Overige beheertaken

-25 -1.812 -30.782 -11.822 -32.008

0 -223 57 -7.682 -381

-25 -2.035 -30.725 -19.504 -32.389

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-6.492

1.814

-4.678

4

Totaal Aantrekkelijke woon-werkstad

76.507

916

77.423

5

Gezonde en duurzame stad

5.1 5.2 5.3 5.4

Lasten (exclusief reserves) Milieu Energie Circulariteit Klimaatbestendige stad

1.456 22.193 30.723 11.458

192 -9.905 500 50

1.648 12.289 31.223 11.508

5.1 5.2 5.3 5.4

Baten (exclusief reserves) Milieu Energie Circulariteit Klimaatbestendige stad

-267 -9.502 -30.177 -14.298

0 1.944 -264 0

-267 -7.558 -30.441 -14.298

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-6.535

6.158

-377

5

Totaal Gezonde en duurzame stad

5.051

-1.325

3.726

6

Burger, bestuur en veiligheid

6.1 6.2 6.3

Lasten (exclusief reserves) Dienstverlening Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid

11.584 8.572 39.556

863 -249 7.797

13.096 8.429 47.353

6.1

Baten (exclusief reserves) Dienstverlening

-2.706

-1.080

-3.786

-2.180 0 0

-2.211 -64.502 -401 -8.485

650 105

61

Progr. Beleidsveld 6.2 6.3

Omschrijving programma/beleidsveld Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid

2024 RaadsVoorstel Begroting besluiten wijziging gewijzigd 0 -258 -258 -13.546 -6.979 -20.525

Begroting

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-680

550

-130

6

Totaal Burger, bestuur en veiligheid

42.781

644

44.180

7

Algemene dekkingsmiddelen

7.1 7.2 7.3

Lasten (exclusief reserves) Lokale belastingen en heffingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead

5.657 3.156 88.291

0 -822 -1.059

5.657 2.333 87.233

7.1 7.2 7.3

Baten (exclusief reserves) Lokale belastingen en heffingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead

-56.014 -434.990 -15.624

-263 -12.027 572

-56.277 -447.017 -15.051

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-4.880

2.000

-2.880

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

-414.403

-11.599

-426.002

Saldo van baten en lasten (exclusief reserves) Toevoegingen/onttrekkingen reserves Totaal saldo inclusief mutaties reserves

25.257 -28.349 -3.092

-26.451 17.427 -9.024

3.263 -10.922 -7.659

7

4.457 0 4.457

NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen.

62

3 Realisatie investeringen 3.1 Ontwikkeling Jaarschijf In de Kadernota 2025 zijn de geraamde investeringen voor dit jaar geactualiseerd. De jaarschijf 2024 is daarbij vastgesteld op bijna € 111 miljoen. In de voorbereiding van de Programmabegroting 20252029 is het Investeringsplan opnieuw geactualiseerd. Daarbij is een vernieuwde prognose voor de investeringen in 2024 opgesteld, wat heeft geleid tot een geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar. De geactualiseerde jaarschijf voor 2024 is ruim € 91 miljoen. Dit houdt in dat de verwachte investeringen dit jaar ten opzichte van het Investeringsplan zoals dat was opgesteld voor de Kadernota 2025 met bijna € 20 miljoen zijn afgenomen. Deze investeringen zijn nu geraamd in de jaren 2025 en verder. Met het verschuiven van de investeringen zijn ook de verwachte inkomsten uit bijdragen van derden, behorend bij die investeringen, in tijd verschoven. Jaarschijf 2024 (netto) Raming investeringen

Kadernota 110.828

Programmabegroting 91.326

Verschil -19.502

De hiervóór genoemde bedragen zijn de netto investeringsbedragen; de uitgaven min de te ontvangen bijdragen van derden. Tot op heden werd altijd gerapporteerd over de netto investeringen. Om een beter beeld te geven van het realiserend vermogen van de gemeente (en de stijgende hogere verwachte subsidies en bijdragen van derden) wordt met ingang van deze Bestuursrapportage 2024 in P&C-documenten gerapporteerd over de bruto investeringen. De verwachte bruto investeringen in 2024 dalen van ruim € 123 miljoen in de Kadernota 2025 naar bijna € 101 miljoen bij de huidige actualisatie, een daling van bijna € 23 miljoen. Jaarschijf 2024 (bruto) Raming investeringen

Kadernota 123.279

Programmabegroting 100.767

Verschil -22.512

3.2 Prognose investeringen De prognose van € 101 miljoen aan investeringen voor 2024 betekent een stijging in vergelijking met de actualisatie in 2023 van het Investeringsplan voor dat jaar. Toen werd voor de Programmabegroting 2024 de jaarschijf 2023 begroot op € 75 miljoen (netto € 70 miljoen) en werd uiteindelijk voor € 72 miljoen aan investeringen gerealiseerd. De prognoses zijn in onderstaande tabel geclusterd en per programma weergegeven. Jaarschijf 2024 Programma 1 Programma 2 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Totaal

Kadernota 2025 Berap 2024 / Begroting 2025 26.713 14.128 63.558 8.405 347 10.128 123.279

19.445 11.134 55.742 7.687 347 6.412 100.767

Mutatie -7.268 -2.994 -7.816 -718 0 -3.516 -22.312

Percentage t.o.v. Kadernota 73% 79% 88% 91% 100% 65% 82%

63

3.3 Toelichting op bijstelling jaarsnede 2024 per programma Programma 1 Maatschappelijke participatie

Kadernota 2025 26.713

Programmabegroting 2025 19.445

2 Ondersteuning en zorg

14.128

11.134

4 Aantrekkelijke woon- en werkstad

63.558

55.742

Percentage t.o.v. Toelichting Kadernota 73% Er is sprake van een aantal verschuivingen binnen de programmering van onderwijshuisvesting. In een aantal gevallen maakt de vernieuwing van de scholen onderdeel uit van ontwikkelzones en overige gebieden waar sprake is van een integrale stedenbouwkundige ontwikkeling. Daarnaast vraagt de door de schoolbesturen op te stellen planvorming voor renovatie c.q. levensduurverlenging van een aantal scholen meer tijd. Ook leidt vertraging in de vergunningverlening – omdat bijvoorbeeld niet alle bescheiden volledig en juist zijn ingeleverd tot verschuivingen. De investering in de verplaatsbare kleedkamers voor United Davo, die stond geraamd in 2024, kan pas in 2025 worden uitgevoerd vanwege gebrek aan capaciteit bij de uitvoerende partij SRO. Bij de kleedkamers van de Koninklijke HFC gaan de bewoners waarschijnlijk in beroep tegen de afgegeven omgevingsvergunning voor de verbouwing van het sportcomplex. 79% De aankoop van opstallen aan de Belgiëlaan zal niet zoals eerder geraamd eind 2024 plaatsvinden, maar net ná de jaarwisseling. 88% In de buurtgerichte aanpak (aanpak Meerwijk) worden door externe partners eveneens werkzaamheden uitgevoerd waar de gemeentelijke werkzaamheden volgend op zijn.

Bij de ZuidSchalkwijkerweg heeft het combineren van het aanleggen van de weg en kabels en leidingen door twee verschillende aannemers tot een herziene realisatieplanning geleid. De integrale aanpak van de Gedempte Oostersingelgracht in co-creatie met partners vraagt om extra afstemming in het ontwerpproces van de Groene Singel. Dit heeft ook tot gevolg dat er extra afstemming is met de raakvlak projecten. Voor de parkeergarage Sonneborn wordt een procedure bij de Raad van State verwacht, met een vertraging van twee tot drie jaar als gevolg. De uitvoering van de Prins Bernhardlaan start later, zie toelichting bij programma 5.

64

5 Gezonde en duurzame stad

8.405

7.687

6 Burger, Bestuur en Veiligheid

347

347

7 Algemene dekkingsmiddelen & Overhead

10.128

6.412

Totaal

123.279

100.767

91% De startdatum voor de uitvoering van het noordelijk deel van de Bernhardlaan is van juli verschoven naar week 46. Dit heeft alles te maken met de uitvoering van de raakvlakprojecten Prins Beatrixplein en Amerikaweg/Boerhaavelaan. De doorlooptijd blijft gelijk en de prognose voor oplevering blijft eind 2025. 100% N.v.t. 65% Bij de initiële voorbereidingen voor de kadernota was de verwachting dat de plannen voor Hybride werken sneller gereed zouden zijn. Gezien de doorlooptijd van de voorbereiding en het aanbestedingsproces, zullen delen van de uitvoeringsfase naar 2025 verschuiven. 82%

Toelichting Kleurcodes: Prognose jaarschijf > 80% Prognose jaarschijf > 60% en < 80% Prognose jaarschijf < 60%

3.4 Realisatie investeringen t/m juni Tot en met juni van dit jaar is € 33 miljoen geïnvesteerd. Dit is 27% van de jaarschijf zoals geraamd bij de Kadernota 2025 en 33% van de huidige (bijgestelde) jaarschijf. De realisatie per eind juni is hoger dan in de afgelopen jaren het geval was. In 2023 lag de besteding per eind juni op € 26 miljoen, de bestedingen over heel 2023 bedroegen uiteindelijk € 72 miljoen. Het is gebruikelijk dat de investeringen in de tweede helft van het jaar hoger liggen dan in de eerste helft. Om dit jaar in totaal € 101 miljoen aan investeringen te realiseren moet er in de tweede helft van het jaar meer worden geïnvesteerd dan in de eerste zes maanden. Jaarschijf 2024 Programma 1 Programma 2 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Totaal

Begroot totaal 19.445 11.134 55.742 7.687 347 6.412 100.767

Realisatie t/m juni 6.319 10.053 15.019 1.368 62 213 33.034

Procentueel 32% 90% 27% 18% 18% 3% 33%

3.5 Kredietoverschrijdingen In de Financiële Verordening is in artikel 5 bepaald: "Het college informeert de raad als een investeringskrediet met minimaal 5% van het krediet, met een minimum van € 50.000, dreigt te worden overschreden of wanneer bijdragen door derden ter dekking van het krediet niet of in mindere mate dreigen te worden ontvangen, met minimaal 5% van de verwachte baten met een minimum van € 50.000, in de eerstvolgende tussenrapportage of via een afzonderlijk voorstel aan de raad. De raad wordt altijd geïnformeerd als een overschrijding van € 250.000 of meer wordt voorzien, of wanneer meer dan € 250.000 aan geraamde bijdragen van derden naar verwachting niet worden ontvangen, ook al is dit minder dan 5% van het investeringskrediet of minder dan 5% van de 65

verwachte bijdragen door derden in een krediet. Het college voegt hierbij een voorstel voor wijziging van het krediet en de (meerjaren)begroting of een voorstel voor bijstelling van het beleid.”. Er is per eind juni sprake van één kredietoverschrijding. De voorbereidingskosten voor de Paul Krugerstraat ten laste van IP post OR.008 bedragen tot eind juni € 250.420 bij een krediet van € 200.000. De planning is om in het laatste kwartaal een nota aan de raad voor te leggen over de vaststelling van het definitief ontwerp en vrijgave van het uitvoeringskrediet.

3.6 Kredietbesluiten Voor investeringen geldt dat pas financiële verplichtingen mogen worden aangegaan nadat de raad daar toestemming voor heeft gegeven in de vorm van het vrijgeven van krediet. Kredietvrijgave kan worden besloten in separate raadsbesluiten of in P&C documenten zoals de bestuursrapportage. Om met een aantal investeringen verder te kunnen of om te starten, worden in deze Bestuursrapportage 2024 de volgende kredieten vrijgegeven. Aanvullende kredieten vanwege indexatie Kadernota 2025 In de Kadernota 2025 is besloten om de budgetten voor investeringen in de openbare ruimte en ontwikkel gerelateerde investeringen te verhogen vanwege prijsstijgingen. Waar dit leidt tot een verhoging van het budget van een lopende investering, is ook een aanvullend kredietbesluit nodig. Dit geldt voor de volgende investeringen / kredieten. Ip-nr. FTS.02 GOB.75 OR.004 OR.023 BRG.01 SOR.08 12.15 GOB.90 SOR.03 OR.032 GOB.44 SOR.02

Investering Fietsenstalling Houtplein Schalkwijk midden herinrichting OR Herinrichten Prins Bernhardlaan Zuidstrook blok 6 t/m 8 herinrichting Prinsenbrug renovatie Bisschop Bottemanneplein Vervanging apparatuur parkeergarages Vervangen openbare verlichting door LED Vijfhoek herinrichting Bomen direct herplanten Haarlemmerhout Haarlem - Velsen Doorfietsroute

Kredietbedrag Totaal na indexatie Aanvullend krediet 2.900 3.116 216 8.975 9.365 390 8.973 9.728 755 2.495 2.597 102 4.636 5.039 403 1.496 1.859 363 3.200 3.314 114 2.400 2.438 38 1.148 1.163 15 2.200 2.462 262 769 775 6 1.279 1.642 363

Inrichting depot In de Kadernota 2025 is beschreven dat de eerder geraamde investering voor een ‘depot cultuurlocaties’ is aangepast naar een investeringsbedrag voor de inrichting van een te huren depot. Voor de inrichting is op IP post CLT.12 een bedrag van € 1,9 miljoen gereserveerd. Voor de voorbereiding en uitvoering wordt voor dit bedrag een krediet vrijgegeven.

Besluitpunten raad 1. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 216.000 voor Fietsenstalling Houtplein ten laste van IP post FTS.02 2. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 390.000 voor de herinrichting van de openbare ruimte in Schalkwijk Midden ten laste van IP post GOB.75 3. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 755.000 voor de herinrichting van de Prins Bernhardlaan ten laste van IP post OR.004 4. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 102.000 voor de herinrichting van de Zuidstrook ten laste van IP post OR.023 5. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 403.000 voor de renovatie van de Prinsenbrug ten laste van IP post BRG.01 66

6. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 363.000 voor de herinrichting van het Bisschop Bottemanneplein ten laste van IP post SOR.08 7. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 114.000 voor de vervanging van apparatuur in parkeergarages ten laste van IP post 12.15 8. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 38.000 voor de vervanging van openbare verlichting door LED verlichting ten laste van IP post GOB.90 9. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 15.000 voor de herinrichting van de Vijfhoek ten laste van IP post SOR.03 10. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 262.000 voor het direct herplanten van bomen ten laste van IP post OR.032 11. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 6.000 voor de Haarlemmerhout ten laste van IP post GOB.44 12. Een aanvullend krediet vrij te geven van € 363.000 voor de doorfietsroute Haarlem-Velsen ten laste van IP post SOR.02 13. Een krediet vrij te geven van € 1.900.000 voor de inrichting van een depotgebouw ten laste van IP post CLT.12

67

4 Bedrijfsvoering Externe inhuur Op basis van het Strategisch Personeelsbeleid 2022 – 2027 hecht de gemeente er vanuit sociaal maatschappelijk perspectief waarde aan om eerst te bezien of de capaciteitsvraag intern kan worden opgelost. Als dat niet lukt, is inhuur een alternatief. Verschillende perspectieven worden daarbij betrokken, waaronder het bestuurlijk perspectief, het managementperspectief en het rechtmatigheidsperspectief. Tegelijk wordt ook in de afweging betrokken wat het effect is op de dienstverlening, overeengekomen resultaat of product als niet kan worden voorzien in de capaciteitsvraag. Deze uitgangspunten blijven net als in voorgaande jaren voor 2024 e.v. van kracht. De redenen van de capaciteitsvraag zijn divers: • De gemeente heeft net als veel andere publieke organisaties te maken met een krappe arbeidsmarkt. De landelijke cijfers in het eerste kwartaal 2024 laten zien dat tegen 110 openstaande vacatures slechts 100 werkzoekenden staan. • Voor een aantal onderwerpen geldt dat er om doelstellingen te realiseren en resultaten te halen extra incidentele middelen beschikbaar zijn gesteld. Vanwege de tijdelijkheid van de middelen wordt voornamelijk tijdelijke capaciteit ingehuurd. • Extra ontvangen middelen, bijvoorbeeld van het Rijk, zorgen voor extra tijdelijk personeelsinzet die uit tijdelijke middelen wordt betaald.

De kosten van deze externe inhuur voor extra werkzaamheden worden gedekt uit de door de raad ter beschikking gestelde project- of programmagelden, door anterieure overeenkomsten, grondexploitaties en bouwleges. • Er is een flexibele schil nodig om de continuïteit van dienstverlening te kunnen garanderen zowel binnen als buiten de organisatie. Hierdoor is het mogelijk om daling in werk op te kunnen lossen, bijvoorbeeld bij vergunningen of de piek in belasting door extra werkzaamheden, zoals bij de havendienst in de zomer op te vangen door inhuurmedewerkers. • Er wordt ook voor werkzaamheden ten behoeve van Zandvoort ingehuurd. De kosten hiervan worden ook door Zandvoort gedragen. Deze redenen zorgen er voor dat er naar verwachting in 2024 voor ruim € 29,8 miljoen wordt ingehuurd. Dit is een verhoging van € 11,4 miljoen ten opzichte van eerdere ramingen 2024. Na aanpassing is de inhuur over 2024 nagenoeg gelijk aan de werkelijke inhuur over 2023. De hogere kosten van inhuur worden gedekt uit de onderschrijdingen (= overschotten) op de loonsom van de vaste formatie vanwege vacatures en beschikbaar gestelde extra middelen. De inhuurlasten kunnen dus veelal worden gedekt uit budgetten die op de diverse beleidsvelden zijn voorzien. In onderstaande tabel zijn per domein de voorgestelde inhuurbedragen vermeld. Per domein is een korte toelichting opgenomen.

(bedragen x € 1 miljoen) Domein Fysiek domein Sociaal domein Burger en bestuur Bedrijfsvoering en concern Totaal

Begroting 2024 19,1 3,3 1,1 6,3 29,8

Fysiek Domein Binnen het Fysiek Domein is nu € 13,3 miljoen aan inhuurbudget geraamd voor 2024. Er wordt nu bij de Bestuursrapportage 2024 in totaal € 5,8 miljoen extra geraamd voor externe inhuur. De inzet op het aantal projecten en programma’s is toegenomen en hiervoor wordt inhuur ingezet. De overige extra inhuur wordt hoofdzakelijk verklaard door inhuur op openstaande vacatures. Het lukt tot nu

68

toe moeizaam om de (extra) vacatures voor vergunningverleners, bouwplantoetsers, etc. in te vullen. In totaal komt het inhuurbudget Fysiek Domein voor 2024 uit op naar verwachting € 19,1 miljoen. Inhuur Sociaal Domein Voor inhuur was in 2024 € 1,7 miljoen geraamd in de begroting 2024. Bij deze bestuursrapportage wordt iets minder dan € 1,6 miljoen aan inhuurbudget bijgeraamd. Het Sociaal Domein begroot voor 2024 na deze aanpassing € 3,3 miljoen voor inhuur (€ 1,7 miljoen + € 1,6 miljoen). Er wordt een bedrag van € 1,6 miljoen extra geraamd (onder andere) vanwege: - De inkoop jeugdhulp is gebaseerd op een dialooggerichte aanbesteding. In de contractering is een aantal zaken nog niet afgesproken. In 2024 is tijdelijk extra inzet nodig om met elkaar de juiste afspraken te maken. Daarnaast moeten zeven gemeenten met elkaar op het jeugdhulpdomein gaan samenwerken. Hiervoor is tijdelijk extra inzet noodzakelijk met bijbehorend budget, welke naar rato gedekt wordt vanuit de aangesloten gemeenten (ca. € 935.000 voor 2024). - Externe vervanging van lastig te vervullen vacatureruimte, gedekt uit de loonsom (ca. € 600.000 voor 2024). Dit is een budget neutrale verschuiving. Mede door de huidige arbeidsmarkt is het nog steeds lastig om de vacatureruimte in te vullen. Domein Burger en Bestuur Voor het domein Burger en Bestuur wordt in totaal € 350.000 aan inhuurkosten bijgeraamd.

Om de continuïteit van de communicatie en het bestuursadvies te waarborgen wordt het inhuurbudget met ruim € 120.000 incidenteel verhoogd. De incidentele inhuurkosten worden gedekt uit het begrotingsresultaat. De verwachting is dat de legesinkomsten hoger zullen uitkomen dan begroot. De gewijzigde cyclus van vijf jaar naar tien jaar voor volwassenen is per 2014 ingevoerd. Hierdoor zal de vraag naar paspoorten en identiteitskaarten in 2024 toenemen. Voor afhandeling van de aanvragen bij het Klant Contact Centrum wordt extra personeel ingehuurd. De meerkosten voor deze extra inzet bedragen € 100.000. Bij het raadsbesluit 'Toewijzen definitief verzoek om een referendum over de nota Uitwerking parkeerregulering' (2023/1908152), is besloten om voor de organisatie van en voorlichting over het referendum een budget ter beschikking te stellen van in totaal € 650.000. Hiervan wordt € 130.000 ingezet voor inhuur in 2024. Domein Bedrijfsvoering en concern Voor inhuur was in 2024 een bedrag van € 3,6 miljoen (excl. projecten) geraamd. Bij deze bestuursrapportage wordt het inhuurbudget met € 2,3 miljoen verhoogd. Na deze aanpassing begroot het domein bedrijfsvoering voor 2024 in totaal € 5,9 miljoen voor inhuur (€ 3,6 miljoen + € 2,3 miljoen).

De extra raming van € 2,3 miljoen wordt voornamelijk gemaakt vanwege: - Vervanging van moeilijk te vervullen vacatures, gefinancierd uit de loonsom (ca. € 1,1 miljoen voor 2024). Dit is een budgetneutrale verschuiving. Door de huidige arbeidsmarkt is het nog steeds lastig om deze vacatures te vervullen. - Inzet van extern personeel ter versterking van de eerstelijns dienstverlening, gedekt budgetneutraal uit stelpost mee-adem (ca. € 0,9 miljoen incidenteel voor 2024). I-Domein In de bedrijfsvoeringsparagraaf van de begroting 2025 worden meerdere ontwikkelingen geschetst in het informatie domein. Ontwikkelingen die geheel van buiten op de organisatie afkomen en ontwikkelingen die samenhangen met een omvangrijke vernieuwingsoperatie in het IT landschap vanaf 2025. De benodigde capaciteit om deze bewegingen te kunnen maken wordt in beeld gebracht. De verwachting is dat bij de Decemberrapportage 2024 meer inzicht wordt geboden.

69

5 Besluitpunten De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De Bestuursrapportage 2024 vast te stellen en financieel-technisch te verwerken volgens de begrotingswijziging 2024 in paragraaf 2.10 op basis van: a. de voorgestelde wijzigingen in baten en lasten van de exploitatie én voorgestelde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (paragraaf 2.1 t/m 2.7) b. de voorgestelde budgetoverhevelingen (paragraaf 2.8) en besluit in relatie tot de Investeringen, 2. De kredieten vast te stellen (en vrij te geven) als opgenomen in paragraaf 3.6.

70

Bijlage 1: Lijst van aan- en verkopen gemeente In 2024 zijn de volgende aan- en verkopen gedaan van strategisch en niet-strategisch bezit. Voor aanen verkopen boven de € 100.000 is de raad eerder geïnformeerd via de lichte/zware voorhangprocedure welke inhoudt dat de commissie/raad vooraf heeft ingestemd met de aan- of verkoop. Over aan- en verkopen onder de € 100.000 legt het college achteraf middels deze bijlage bij de bestuursrapportage verantwoording af. Aankopen Locatie/Pand nvt