2. Bijlage 1 Bestuursrapportage 2022
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2022
26
Noodsteun aan niet-gesubsidieerde organisaties Vanuit het noodsteunpakket februari 2022 is € 100.000 gereserveerd voor niet-gesubsidieerde organisaties. Tot nu toe is er ondersteuning geboden aan Haarlem Ateliers en via Meurkens & Meurkens aan de huurders van Klein Heiligland 84 (waaronder Danshuis Haarlem). Daarnaast zijn MAPA, Circus Hakim en het NZH Museum vanuit dit budget ondersteund. Er resteert een budget van circa € 52.000 dat beschikbaar blijft voor eventuele andere steunvragen in de komende maanden. Ondersteuning cultuurmakers Net als in 2021, zal dit najaar een subsidieregeling ‘Herstel beroepspraktijk’ voor Haarlemse cultuurmakers worden opengesteld. Beschikbaar budget vanuit het steunpakket is € 150.000. Doel van de nog vast te stellen regeling is het bieden van eenmalige subsidies aan professionele kunstenaars, ter ondersteuning van de ontwikkeling van de beroepspraktijk en/of de artistieke ontwikkeling. Publiekscampagne De gehele culturele sector heeft na de lockdowns nog last van sterk tegenvallende bezoekersaantallen. Er zijn tal van verklaringen, maar het gegeven is dat de bezoekerscijfers omhoog moeten. Daarbij gaat het zowel om het terugwinnen van het ‘oude’ publiek als om het werven van een nieuw publiek – een opgave die al voor de coronacrisis actueel was.
Een aantal met name kleinere BIS-instellingen ontwikkelt een plan om aan inwoners en bezoekers dit najaar duidelijk te maken wat er op cultureel gebied gebeurt, bij bekende én nieuwe organisaties en initiatieven. Hiervoor is in het steunpakket € 25.000 beschikbaar. Patronaat / Slachthuis Ter ondersteuning van Patronaat/Slachthuis is een bedrag van € 60.000 toegekend. Deze middelen zijn reeds besteed conform plan. Projectmedewerker corona en herstel De aanstelling van de projectmedewerker corona en herstel is met een jaar gecontinueerd (€ 60.000). Ondersteuning evenementen Voor ondersteuning van gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde evenementen is de eenmalige subsidieregeling Ondersteuning herstel evenementen 2022 ingesteld. Hiervoor is in het steunpakket een bedrag van € 125.000 gereserveerd, dit bedrag is bij de Voortgangsrapportage 2022 opgehoogd tot € 225.000. De regeling sloot op 15 juli. In totaal is er voor ruim € 210.000 subsidie aangevraagd, door onder meer Kunstlijn, Mars der Muzikanten, Stripdagen, Parksessies, Gluren bij de buren, Internationaal Orgelfestival en het Houtfestival. Resterende middelen 2022 vallen vrij in de reserve steunmaatregelen corona en zijn niet langer gelabeld voor dit onderwerp. Het coalitieakkoord voorziet voor 2023 opnieuw in eventuele steunmaatregelen.
Inzet Rijksmiddelen cultuur De door de raad vastgestelde maatregelen zullen in de loop van 2022 gerealiseerd zijn. Aanvullend heeft het Rijk met de Specifieke Uitkering Controle Coronatoegangsbewijzen budget beschikbaar gesteld ter compensatie van de extra kosten voor horeca ondernemers, sportverenigingen en culturele organisaties. Met de gemeentelijke subsidieregeling Tegemoetkoming kosten controle coronatoegangsbewijs eerste helft 2022 worden met name grotere culturele instellingen verder ondersteund. Ten slotte voorziet ook de nota Bevorderen van het herstel na de coronacrisis d.d. 25 mei 2021 in enkele maatregelen ten behoeve van cultuur. De coronasteunmaatregelen worden nu niet bijgesteld of aangevuld. Desalniettemin is de impact van corona op de cultuursector groot geweest en is nog niet duidelijk op welke termijn de bezoekersaantallen en publieksinkomsten weer op het oude niveau komen. Ook is er onzekerheid Bestuursrapportage 2022
27
over de komende winterperiode en of er opnieuw sprake zal zijn van beperkende maatregelen. Veel instellingen houden rekening met nog aanzienlijke tekorten. Enkele grotere podia en musea hebben door eerdere steunmaatregelen coronareserves opgebouwd, die naar verwachting voor 2022 en verder aangesproken gaan worden. Ook de gemeente beschikt nog over coronamiddelen. De middels de september- en decembercirculaire 2021 ontvangen Rijksmiddelen (€ 477.00 en € 569.000) zijn conform de jaarrekening 2021 en hun doelstelling bestemd voor ondersteuning van de lokale culturele sector. Hiervan wordt € 285.000 in 2022 (zoals hierboven beschreven) ingezet voor gemeentelijke matching provinciale steun 2022. Gegeven de onzekerheid over de komende winterperiode en het lastige herstel van de sector, wordt voorgesteld de resterende coronamiddelen € 761.000 te doteren aan de reserve coronasteun zodat deze ingezet kunnen worden voor eventuele steunmaatregelen in 2023 (zie ook paragraaf 5.4). Sociale basis: Dock, Haarlem Effect en kleine initiatieven In de nota steunmaatregelen corona 1e helft 2022 is voor de organisaties Dock en Haarlem Effect in totaal € 185.000 beschikbaar gesteld. De middelen voor Dock (€ 100.000) zullen in 2022 niet worden ingezet omdat er voldoende kan worden gecompenseerd uit reserves.
Deze middelen vallen daarom vrij in de reserve steunmaatregelen corona, waarna de middelen niet langer gelabeld zijn voor dit onderwerp. De middelen voor Haarlem Effect worden naar verwachting wel ingezet. Verder is er € 50.000 gereserveerd voor kleine initiatieven, dit bedrag wordt naar verwachting geheel ingezet in 2022. Maatschappelijke opvang Bij de Voortgangsrapportage 2022 is € 1,6 miljoen vrijgemaakt voor maatschappelijke opvang. Naar verwachting is dit bedrag toereikend. Ventilatie schoolgebouwen Voor de ventilatie van schoolgebouwen is bij de Voortgangsrapportage 2022 een bedrag van € 350.000 gereserveerd. Deze middelen kunnen niet meer in 2022 worden ingezet doordat de voorbereidingstijd en leveringstijd die er nodig zijn voor de benodigde installaties langer zijn en daarnaast kan de uitvoering, vanwege de overlast en het gebruik door de school, alleen in schoolvakantie(s) plaatsvinden. Omdat het niet zeker is dat de middelen in 2023 zullen worden ingezet wordt nu voorgesteld de middelen in de reserve steunmaatregelen corona niet langer beschikbaar te houden voor dit onderwerp. Indien de middelen later toch nodig blijken te zien zullen deze opnieuw worden aangevraagd. Startbanen Het bedrag dat in de reserve gelabeld is voor startbanen (€ 330.000) wordt naar verwachting gedeeltelijk in 2022 ingezet voor dit doel (€ 200.000).
De resterende middelen zullen in 2023 nodig zijn. TOZO Ten aanzien van de middelen die gelabeld zijn voor TOZO in de reserve steunmaatregelen corona wordt onderzocht of deze ingezet gaan worden voor bestrijding van energiearmoede. De middelen blijven voor nu gelabeld in de reserve. Regionale arbeidsmarkt De € 520.000 aan gelabelde middelen in de reserve steunmaatregelen corona zijn bestemd voor het Regionaal MobiliteitsTeam. In januari 2023 wordt een vergelijking gemaakt met de werkelijke kosten en zal een eventuele onderschrijding tot een terugbetaling aan het ministerie leiden. Bestuursrapportage 2022
28
Sport: Regeling Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) De (vierde) periode van de TVS regeling is definitief vastgesteld voor de periode van 1 november 2021 t/m 31 januari 2022. De aanvraagperiode liep tot en met 30 mei 2022. Naar verwachting wordt eind augustus de hoogte van de toekenning bekend. Bij het voorstel dat in de nota van januari 2022 is opgenomen is rekening gehouden met een benodigd bedrag voor aanvulling van de rijksregeling van € 90.000. Omdat de hoogte van het van het Rijk te ontvangen bedrag nog niet bekend is. blijft deze reservering staan. Regeling specifieke uitkering zwembaden en ijsbanen (SPUK-IJZ) De periode van de derde tranche SPUK-IJZ is definitief vastgesteld voor de periode van 1 november 2021 tot en met 31 december 2021 en voor de vierde periode SPUK-IJZ van 1 januari 2022 tot en met 31 januari 2022. Een aanvraag tot verlening van een specifieke uitkering kan door de gemeente worden ingediend in de periode van 15 augustus 2022 tot en met 18 september 2022. Deze aanvraag is reeds in voorbereiding. De regeling compenseert het verschil tussen het totaal van de exploitatiekosten en het totaal van de exploitatieopbrengsten van de zwembaden zoals blijkt uit de winst- en verliesrekening van 1 november 2021 tot en met 31 januari 2022. Naar verwachting zal deze regeling net als in voorgaande periodes 100% toereikend zijn.
Kleine initiatieven sport Bij de Voortgangsrapportage 2022 is een bedrag van € 50.000 aangevraagd voor kleine initiatieven, dit bedrag wordt naar verwachting geheel uitgegeven in 2022. Die geldt ook voor de € 15.000 die is opgenomen voor ondersteuning van de Fight Club. Verbonden partijen: Haarlem Marketing In de nota steunmaatregelen corona 1e helft 2022 is een garantiebedrag verstrekt aan Haarlem Marketing van € 100.000. Op basis van de jaarprognose van Haarlem Marketing is de verwachting dat er een beroep gedaan wordt op een bedrag van € 90.000. Op basis van de feitelijke bijdragen van ondernemers en consumenten in 2022 wordt bij de jaarafrekening 2022 het exacte bedrag van de aanvullende subsidie bepaald. Dividend SRO Bij de nota steun steunmaatregelen corona 1e helft 2022 is besloten de verwachte dividendopbrengst vanuit SRO (€ 200.000) af te ramen ten laste van de algemene middelen. Er zijn geen redenen om aan te nemen dat deze bijstelling ongedaan gemaakt zou moeten worden.
Gemeentebegroting: Belastingen Omdat lokale ondernemers zwaar getroffen zijn door de lockdowns heeft de gemeente begin 2022 besloten als aanvulling op de ondersteuningspakketten van het Rijk in zowel 2020 als 2021 aanvullend een aantal gemeentelijke belastingmaatregelen te treffen specifiek voor ondernemers: De precariobelasting voor terrassen is voor de twee kwartalen van 2022 met 100% verlaagd; Tarief reclamebelasting Cronjéstraat voor heel 2022 met 25% verlaagd; Tarieven BIZ-heffing binnenstad, Cronjéstraat en Amsterdamstraat voor heel 2022 met 25% verlaagd. Omdat de corona maatregelen zijn beëindigd worden geen aanvullende voorstellen voorgesteld.
Bestuursrapportage 2022
29
Parkeeropbrengsten Bij de nota steunmaatregelen corona 1e helft 2022 is de inkomstenraming parkeerbaten met € 1.500.000 verlaagd ten laste van de algemene middelen. Bij de Voortgangsrapportage 2022 is dit bijgesteld met € 500.000 tot € 1 miljoen. In deze bestuursrapportage wordt een melding gemaakt van een extra nadeel van circa € 300.000 op de parkeerbaten voor Haarlem. Inzet ambtelijke capaciteit In totaal is er voor € 158.000 gereserveerd voor de inzet ten behoeve van het regionaal programma corona, de totstandkoming van de corona impactmonitor, inzet voor programmamanagement corona en de aansturing van het 1,5-meter team. Inmiddels is € 90.000 besteed, de verwachting is dat het resterende bedrag geheel wordt besteed in 2022. Onderstaande tabel geeft samenvattend de financiële effecten van de in deze paragraaf benoemde wijzigingen meer voor zover deze betrekking hebben op de algemene middelen of de reserve steunmaatregelen corona. Specificatie mutaties algemene middelen (een v is ten gunste van) € (in duizenden)
2022
Parkeeropbrengsten Totaal
300 300
Specificatie tlv Reserve Steunmaatregelen Corona (onttrekking wordt als min aangegeven en dotatie als plus) Vrijval middelen Dock, Haarlem Effect en kleine initiatieven Vrijval middelen Ventilatie schoolgebouwen Vrijval middelen Ondersteuning evenementen Totaal
n n
2022 100 350 15 465
Overzicht verloop reserve steunmaatregelen corona Rekening houdend met de middelen waarvan in deze paragraaf is vermeld dat deze vrijvallen ten gunste van de reserve steunmaatregelen corona (€ 761.000 coronacompensatie cultuuraanbod) en niet langer gelabeld zijn (€ 100.000 Dock, Haarlem Effect en kleine initiatieven / € 350.000 ventilatie schoolgebouwen / € 15.000 evenementen) ziet het verloop van de reserve er als volgt uit: Reserve Steunmaatregelen Corona Beginstand reserve Gelabelde middelen Onttrekkingen maatregelen 1e helft 2022 Dotatie nota maatregelen 1e helft 2022 Dotatie coronacompensatie cultuuraanbod Onttrekkingen maatregelen Voortgangsrapportage 2022 Eindstand reserve
2022 -6.169 4.137 1.444 -920 -761 135 -2.134
v n n v v n v
2023 -2.134 888 0 0
v n n n
100 n -1.146 v
2024 -1.146 718 0 0
v n n n
0 n -428 v
2025 -428 0 0 0
v n n n
0 n -428 v
2026 -428 0 0 0
v n n n
0 n -428 v
Hieronder is een specificatie opgenomen van de gelabelde middelen in de reserve steunmaatregelen corona: Gelabelde middelen Reserve Steunmaatregelen Corona
2022
330 n Startbanenplan - Leerwerktrajecten met baangarantie Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) 2.617 n Cultuursubsidies 500 n Dekking taakstelling "effectiever accommodatiegebruik 170 n culturele instellingen" Regionale arbeidsmarkt 520 n Totaal gelabelde gelden 4.137 n
Bestuursrapportage 2022
2023
2024
218 n 500 n
218 500 n
2025
2026
170 n 0 n 888 n
0 n 718 n
0 n 0 n
0 n 0 n
30
Risicoreserve corona en inkomstenderving Rijk Het Rijk heeft toegezegd dat de gemeente ook compensatie voor inkomstenderving over het boekjaar 2021 zal ontvangen. De verwachting is dat de definitieve hoogte van deze vergoeding in oktober 2022 wordt vastgesteld. Aangezien in de initieel opgestelde compensatieberekening door het Rijk uitgegaan is van de primaire begroting 2021, die in Haarlem reeds was bijgesteld op basis van de omstandigheden waarin rekening is gehouden met de negatieve gevolgen van de coronapandemie, valt deze berekening lager uit dan de verwachte inkomstenderving. De risicoreserve corona, waar op dit moment nog € 1,5 miljoen in zit, wordt daarom in stand gehouden. Herstelsteun De herstelsteun is ingedeeld in drie programmalijnen: 1. Iedereen doet weer mee. Het budget voor deze programmalijn wordt ingezet als co-financiering voor de provinciale subsidie ‘versterken maatschappelijke sector’. 2. Haarlem open en aantrekkelijk: Najaar 2022 wordt door Haarlem Marketing een overkoepelende bezoekerscampagne uitgerold voor detailhandel, horeca en cultuur. Samen met de Haarlemse Nachtwacht wordt gewerkt aan een plan om de nachtcultuur te versterken. De culturele instellingen werken gezamenlijk aan programma om de kleinere culturele instellingen in de gehele stad voor het voetlicht te brengen. 3.
Haarlems initiatievenbudget: In de eerste helft van 2022 is deze subsidie 21 keer uitgekeerd aan zeer uiteenlopende activiteiten gericht op het versterken van ontmoeting.
Bestuursrapportage 2022
31
5 Beleidsrealisatie en Financiële wijzigingen
Bestuursrapportage 2022
32
Programma 1 Maatschappelijke participatie Omschrijving
Begroting 2022
Budgettaire wijzigingen Bestedingsvoorstellen gelden Versterking dienstverlening gemeenten
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
628 n
n
n
n
n
Bijstellen budget Huisvesting VO
-220 v
n
n
n
n
Indexatie huren
248 n
n
n
n
n
Meicirculaire 2022
21 n
n
n
n
n
-108 v
n
n
n
n
-75 v
n
n
n
n
75 n
n
n
n
n
Terugontvangen subsidiegelden over 2021 van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Baten Programmabudget Transformatie Sociaal B Domein Baten Programmabudget Transformatie Sociaal L Domein Bijstellen WEB
B
-166 v
n
n
n
n
Bijstellen WEB
L
166 n
n
n
n
n
L
409 n
n
n
n
n
B
-409 v
n
n
n
n
Functieonderhoud PG
L
-116 v
n
n
n
n
Herverdeling NPO gelden
B
1.482 n
n
n
n
n
Herverdeling NPO gelden
L
-1.482 v
n
n
n
n
Multisignaal baten
B
-90 v
n
n
n
n
ZonMW subsidie Sociale benadering dementie
B
-38 v
n
n
n
n
ZonMW subsidie Sociale benadering dementie
L
38 n
n
n
n
n
363 n
0 n
0 n
0 n
0 n
363 n
0 n
0 n
0 n
0 n
Europees Sociaal Fonds subsidie inzetten ten behoeve van Praktijk- en Voortgezet Speciaal Onderwijs Europees Sociaal Fonds subsidie inzetten ten behoeve van Praktijk- en Voortgezet Speciaal Onderwijs
Wijzigingen met een effect op reserves n.v.t. Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp n.v.t. Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bestedingsvoorstellen gelden Versterking dienstverlening gemeenten De middelen uit de decembercirculaire van € 878.00 voor robuust rechtbeschermingssysteem, versterking ondersteuning wijkteams, impuls integraal werken en systeemleren zijn in afwachting van een bestedingsvoorstel op een stelpost in programma 7 gezet. Conform collegebesluit 2022/644801 worden deze middelen nu op de juiste plek binnen de begroting verwerkt. Er wordt Bestuursrapportage 2022
33
voorgesteld € 628.000 over te hevelen naar programma 1. Het restant van € 250.000 valt vrij ten gunste van de algemene middelen. Bijstellen budget Huisvesting VO Het budget huur VO kan naar beneden worden bijgesteld. Een overschot was voorzien, maar zou worden gecompenseerd door een tekort op huurkosten BO. Op huurkosten BO hebben zich twee meevallers voorgedaan: de Ter Cleefschool zou worden aangepast, maar dat gebeurt nu met gelden van de verhuurder van het pand en de noodlokalen voor de Zonnewijzer zijn voor 2022 niet nodig gebleken. Bovenstaand betekent dat het budget huurkosten VO met € 220.000 naar beneden bijgesteld kan worden. Indexatie huren Conform de huurovereenkomsten wordt de huur jaarlijks geïndexeerd. Indexaties vinden naar gelang contractafspraken plaats op 1 januari dan wel op 1 juli van het jaar. Voor de indexatie per 1 juli heeft dit een effect op de vastgestelde begroting. Dit levert een positief begrotingsresultaat op omdat de gemeente Haarlem commerciële huurders én maatschappelijke huurders zonder subsidie relatie heeft. Tegenover deze extra huurbaten zullen (voor een groot gedeelte) ook extra onderhoudslasten staan als gevolg van de prijstoenames. Bij de komende herijking van de onderhoudsbegroting van het gemeentelijk vastgoed (volgend jaar) zullen nadelen komen te staan die verband houden met de huidige voordelen in de huurbaten.
Meicirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire in programma 7. Terugontvangen subsidiegelden over 2021 van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) Als gevolg van de vaststelling van de jaarrekening VRK (incl. Veilig Thuis) over 2021 worden de terug te ontvangen middelen in de begroting 2022 verwerkt. De terug te ontvangen bedragen op programma's 1 (€ 108.000) en 6 (€ 418.000) vloeien terug naar de algemene middelen. Neutrale wijzigingen Baten Programmabudget Transformatie Sociaal Domein Vanuit de gemeente Amsterdam is regionaal budget ontvangen (uit MRA PFO Sociaal) voor de inzet van een regionaal programmasecretaris (inclusief werkbudget) die momenteel bij de gemeente Haarlem is gedetacheerd. Middels deze mutatie worden de baten en lasten met deze middelen voor 2022 van circa € 75.000 budgetneutraal naar boven bijgesteld. Bijstellen WEB Op basis van de huidige prognose voor Wet Educatie Beroepsonderwijs worden de uitgaven van deze rijksbijdrage bijgesteld. De verwachting is dat de uitgaven met €165.849 stijgen tot een totaal van €1.400.000. Tegelijkertijd worden de inkomsten met hetzelfde bedrag bijgesteld.
Europees Sociaal Fonds subsidie inzetten ten behoeve van Praktijk- en Voortgezet Speciaal Onderwijs De ESF+ subsidie is bedoeld voor de Praktijkonderwijs- en Voortgezet Speciaal Onderwijs scholen en moet worden aangevraagd door de contactgemeente (Haarlem). Door middel van deze subsidie kan extra ondersteuning worden geboden. Ten behoeve van deze subsidie worden de baten en de lasten bijgesteld met € 409.200.
Bestuursrapportage 2022
34
Functieonderhoud PG In verband met de ontwikkeling (uitbreiding van werkzaamheden) binnen de afdeling PG vindt een omzetting plaats van 1 fte Programmamanager en 1fte Gebiedsmanager naar 2fte Teammanager. In verband met deze omzetting vindt nog compensatie plaats in de vorm van 1 fte Junior Adviseur Strategie en Bedrijfsvoering. Dit leidt per saldo tot een budget neutrale wijziging van € 116.000. Herverdeling NPO gelden De afrekenperioden voor de NPO (Nationaal programma onderwijs) gelden is gewijzigd, daarom worden de bedragen anders over de jaren verdeeld. Multisignaal baten Betreft correctie van de baten van de verwijsindex. Met deze correctie worden de baten van € 90.000 op dezelfde kostenplaats begroot als dat de baten ontvangen worden. ZonMW subsidie Sociale benadering dementie In 2021 is er een subsidie van € 250.000 vanuit ZonMW ontvangen om de in Haarlem reeds gestarte Social Trial rondom de sociale benadering dementie uit te breiden. Het bedrag is toegekend voor een periode van 2 jaar en is in 2021 begroot over de jaren 2021 t/m 2023. Met deze mutatie wordt de begroting budgetneutraal aangepast door de verdeling van de middelen over de jaren aan te laten sluiten bij uitgaven.
Bestuursrapportage 2022
35
Beleidsrealisatie 1 Maatschappelijke participatie
Toelichting
1.1 Onderwijs en sport 1 Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang a Uitvoeren onderwijskansenbeleid
☺ ☺
b Uitvoeren ‘Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022’
☺
2 Meer Haarlemmers sporten of bewegen a Uitvoeren van beweeg- en sportprogramma’s, ook voor kwetsbare groepen
☺ ☺
3 Voldoende goed onderhouden van onderwijs- en sportvoorzieningen
☺
a Uitbreiden en (ver)nieuwbouw schoolgebouwen
☺
Bestuursrapportage 2022
Het uitvoeren van het onderwijskansenbeleid verloopt volgens planning. De doelgroep wordt bereikt. Om de leervertraging door corona te verminderen zijn extra aanvullende (leer)interventies in samenwerking met het onderwijs en de andere ketenpartners gestart in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Het personeelstekort zorgt voor de schoolbesturen en besturen van de kinderopvang voor een grote uitdaging. Deze uitdaging is onderwerp van gesprek met het onderwijs en de kinderopvangpartners. om verder te onderzoeken waar de gemeente nog meer faciliterend kan zijn. De vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval loopt volgens planning. Corona heeft in de afgelopen jaren veel invloed gehad op jongeren in een onderwijsomgeving (lockdown, online onderwijs, online open dagen). Het is, met bijvoorbeeld deurbezoeken en wandelcoaching ook in coronatijd goed gelukt om de jongeren in beeld te houden en waar mogelijk uitval te voorkomen. Voor de periode 2023-2026 wordt een nieuwe vervolgaanpak beschreven.
De beweeg- en sportprogramma's worden - na een lange periode van onzekerheid door corona - weer volledig uitgevoerd en verlopen volgens planning. Steeds vaker ontstaat er innovatief nieuw aanbod, door nieuwe samenwerkingsverbanden tussen bijvoorbeeld sportaanbieders, onderwijs en welzijn. Sommige initiatieven zijn vanuit het Haarlems Sportakkoord ontstaan. Met het aanvullende budget voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur (toegekend vanuit de ‘Versterkers Duurzaam Doen’) kunnen meer kinderen uit minimagezinnen sporten. Het aanbod voor kwetsbare groepen wordt hierdoor verrijkt en verbreed.
In de programmabegroting is opgenomen dat in 2022 drie projecten worden opgeleverd en 4 projecten worden gestart. Naar verwachting worden de volgende drie projecten in 2022 opgeleverd: nieuwbouw/renovatie Rudolf Steinerschool en College, vernieuwbouw IKC Wijde Wereld en nieuwbouw gymzaal IKBC Wijzer. De volgende projecten zijn in 2022 tot uitvoering gekomen: renovatie Stedelijk Gymnasium Haarlem, uitbreiding Schoter, uitbreiding Coornhert, De start van de uitbreiding van IKBC Wijzer was voorzien in 2022 maar dat wordt 2023 vanwege een kleine vertraging in de bouw van de gymzaal en het ontwerpproces van de uitbreiding. Bovenstaande betekent da de doelen van de begroting op 1 project na zijn gehaald.
36
b Zorg voor voldoende en goed onderhouden sportaccommodaties
☺
Het onderhoud van sportaccommodaties wordt op verzoek van de gemeente door SRO verzorgd en verloopt volgens planning. Ook alle IP-projecten zijn of worden volgens planning opgeleverd. De uitbreiding van het areaal (nieuwbouw turnhal en kleedkamers Koninklijke HFC) wordt vertraagd door externe factoren zoals stijgende bouwkosten en rente en bezwaren van omwonenden. Verschillende accommodaties worden aangepast om toegankelijker te worden voor mensen met een beperking.
1.2 Sociale basis
a Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning van kwetsbare inwoners
☺ ☺
2 Haarlemmers zetten zich in voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad
☺
a Faciliteren bemiddeling tussen inwoners en vrijwilligerswerk, ruimte bieden voor initiatieven en zorgen voor ondersteuning voor mantelzorgers.
☺
3 Haarlemmers zijn zo redzaam mogelijk in het dagelijks leven
☺
a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. redzaamheid
☺
4 Inwoners ervaren een goede gezondheid
☺
1 Haarlemmers ervaren sociale verbondenheid
Bestuursrapportage 2022
Het is de verwachting dat dit doel gerealiseerd wordt. Door het verdwijnen van de coronamaatregelen is het weer makkelijker om elkaar te ontmoeten en samen activiteiten te organiseren en te ondernemen. Ook hebben de maatschappelijke organisaties al hun activiteiten van voor de coronacrisis weer op kunnen pakken, en kunnen zij daarom weer volledige inzet plegen op het bereiken, verbinden en ondersteunen van kwetsbare inwoners. Vanwege corona is er geïnvesteerd in ontmoeten in de buitenruimte. In Haarlem Oost zijn begin 2022 nieuwe speelvoorzieningen gerealiseerd. Het aantal speelgroepen waar ouders elkaar kunnen ontmoeten met hun kinderen is na corona weer opgestart en uitgebreid. Dit doel wordt naar verwachting grotendeels gerealiseerd. Wel zijn er nog steeds effecten van corona merkbaar bij vrijwilligers die fysiek contact vermijden. De bemiddeling van vrijwilligers en het stimuleren van initiatieven verloopt volgens de geplande prestaties. Het aantal matches van BUUV en het vaste vrijwilligerswerk worden naar verwachting behaald. Mantelzorgers worden ondersteund door middel van individuele begeleiding en groepsgericht aanbod (zoals lotgenotengroepen). Het bereiken van mantelzorgers heeft een impuls gekregen door het uitreiken van een mantelzorgcompliment begin 2022.
Gezien de voortgang in de uitvoering van de prestatie wordt dit doel naar verwachting grotendeels gerealiseerd. De activiteiten voor het ondersteunen van inwoners met praktische diensten, zoals vervoer en klussen in en om het huis, vinden volgens afspraak plaats. Het aantal inwoners dat hier gebruik van maakt zal vanwege de effecten van corona naar verwachting nog wel iets lager zijn. De activiteiten voor onafhankelijke cliëntondersteuning worden uitgevoerd en verlopen volgens planning. Hierbij worden de ontwikkelde resultaten van het landelijke koploperproject voortgezet. Het percentage inwoners dat aangeeft een goede gezondheid te ervaren was in Haarlem hoog (85%). Dit is echter een percentage dat is gemeten voor de coronaperiode. De verwachting is dat de coronaperiode een negatief effect heeft gehad op de ervaren gezondheid en dit percentage nu iets lager is. Zo blijkt uit metingen onder jongeren dat tijdens corona meer sprake was van stress en andere factoren die een negatieve invloed kunnen hebben op de ervaren gezondheid.
37
a zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. van de gezondheid
☺
5 Haarlemmers met een afstand tot de arbeidsmarkt doen mee met waardevol werk
☺
a Zorg voor voldoende ondersteuning t.a.v. arbeidsmatige dagbesteding
☺
6 Voorkomen van escalatie problematiek op het gebied van welzijn
☺
Versterken zelfredzaamheid via voorlichting en ondersteuning i.s.m. CJG en SWT
Bestuursrapportage 2022
☺
Naast het ondersteunen op het gebied van leefstijl wordt er veel inzet gepleegd op de mentale gezondheid en weerbaarheid van jeugd en jongeren. De impact van corona is met name bij deze doelgroep groot. Dit vraagt om extra inzet zodat mentale problemen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen en de jeugd beter in staat is om gezonde keuzes te maken. Dit doel wordt naar verwachting volledig gerealiseerd. De gemeente zorgt in samenwerking met de partners in de stad voor participatie op maat. In overleg met de inwoner wordt een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. In tegenstelling tot voorgaande jaren zijn alle dagbestedingslocaties in 2022 zonder restricties open. Aangevuld met alternatieve ondersteuningsvormen die door de coronamaatregelen ontwikkeld zijn en goed bevielen is er ruim voldoende en diverse ondersteuning t.a.v. arbeidsmatige dagbesteding. Gezien de voortgang in de uitvoering is de verwachting dat dit doel (grotendeels) gerealiseerd wordt. De naamsbekendheid van het Wijkteam en de bekendheid met wat er precies te halen is, blijft naar verwachting op hetzelfde peil als vorig jaar in verband met de overgang van de wijkteams naar opdrachtnemer VanHier. Vanaf het voorjaar worden de inloopspreekuren weer opgebouwd na een lange sluiting door de coronamaatregelen.
Voor de zomer is in de bibliotheek in Schalkwijk de Buurtplaats “geld en ontmoeting” geopend. Dit is een laagdrempelige ontmoetingsplek voor inwoners van Schalkwijk, waar zij ook terecht kunnen voor vragen over geldzaken en administratie. Hierin werken SWT, CJG, ervaringsdeskundige armoede en sociale uitsluiting samen met partners in Schalkwijk, zoals een aantal zelforganisaties, DOCK, Humanitas en de afdeling minima van de gemeente Haarlem. Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) luistert, biedt advies en ondersteuning aan ouders, opvoeders, kinderen en jongeren. Het CJG biedt voorlichting en ondersteuning aan zowel ouders als kinderen met een uitgebreid cursusaanbod. Dit cursusaanbod is bijvoorbeeld gericht op het vergroten van de weerbaarheid bij kinderen en het versterken van opvoedvaardigheden van ouders. Het totaal aantal advies- en informatievragen is in vergelijking met de eerste twee kwartalen van vorig jaar met 1,5% toegenomen, het gaat dan om 39 zaken.
38
Programma 2 Ondersteuning en Zorg Omschrijving
Begroting 2022
Budgettaire wijzigingen Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrages)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-2.800 v
n
n
n
n
Indexatie huren
11 n
n
n
n
n
Meicirculaire 2022
593 n
n
n
n
n
Overschot middelen Lokale Opvangvoorzieningen MO
-150 v
n
n
n
n
-12.415 v
n
n
n
n
Vergoeding opvang Oekraïners Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen begroting Crisisopvang asielzoekers
L
350 n
n
n
n
n
Bijstellen begroting Crisisopvang asielzoekers
B
-350 v
n
n
n
n
Multisignaal baten
B
90 n
n
n
n
n
Tijdelijke formatie Regio Aanpak Huiselijk Geweld
L
-18 v
n
n
n
n
-5.740 v
n
n
n
n
Mutatie 2022 Domus Plus Nieuweweg 2
-80 v
n
n
n
n
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 5.8
-150 v
150 n
0 n
0 n
0 n
-20.659 v
150 n
0 n
0 n
0 n
150 n
-150 v
n
n
n
-12.178 v
0 n
0 n
0 n
0 n
Wijzigingen met een effect op reserves Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Opvang, wonen en herstel Bijstelling regionale budgetten Opvang, Dotatie Wonen en Herstel Dotatie Meicirculaire 2022 Onttrekking Mutatie 2022 Domus Plus Nieuweweg 2 Budgetoverheveling Budgetoverhevelingen zie paragraaf 5.8 Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
5.108 n 3.143 n 80 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrages) Op basis van circa drie maanden aan facturatiedata is een prognose opgesteld voor 2022 voor de Wmo maatwerkvoorzieningen waaruit blijkt dat de kosten lager uitvallen dat verwacht ten tijde van de trendanalyse Wmo zoals weergegeven in de Kadernota 2023. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door (i) het (vooralsnog) uitblijven van een post-corona inhaalslag (voornamelijk voor de Woonvoorzieningen en Dagopvang), (ii) lagere kosten voor de Woonvoorzieningen (mogelijk als gevolg van de lagere tarieven sinds de aanbesteding in 2021) en (iii) een lagere groei in het aantal cliënten bij voornamelijk huishoudelijke ondersteuning, dagopvang en ambulante begeleiding, Bestuursrapportage 2022
39
mogelijk ook als gevolg van personeelstekorten bij zorgaanbieders. Voor deze laatstgenoemde voorzieningen geldt overigens dat er nog steeds sprake is van groei. Als zodanig wordt voorgesteld om de budgetten hiervoor met net wat minder dan € 3 miljoen naar beneden bij te stellen. Indexatie huren Conform de huurovereenkomsten wordt de huur jaarlijks geïndexeerd. Indexaties vinden naar gelang contractafspraken plaats op 1 januari dan wel op 1 juli van het jaar. Voor de indexatie per 1 juli heeft dit een effect op de vastgestelde begroting. Dit levert een positief begrotingsresultaat op omdat de gemeente Haarlem commerciële huurders én maatschappelijke huurders zonder subsidie relatie heeft. Tegenover deze extra huurbaten zullen (voor een groot gedeelte) ook extra onderhoudslasten staan als gevolg van de prijstoenames. Bij de komende herijking van de onderhoudsbegroting van het gemeentelijk vastgoed (volgend jaar) zullen deze lasten die verband houden met genoemde voordelen worden opgevoerd. Meicirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire in programma 7. Overschot middelen Lokale Opvangvoorzieningen MO Er blijft € 150.000 over op het lokale budget voor economisch daklozen.
Dit komt voornamelijk door minder hotelkosten (deels als gevolg doordat economisch daklozen zijn opgevangen in de coronagerelateerde voorzieningen) dan verwacht en lagere bestedingen op de trajectbegeleiding. Daarbij dalen de huurlasten voor de opvanglocatie Velserpoort, maar is er wel weer sprake van sterk stijgende energiekosten. Vergoeding opvang Oekraïners De kosten voor opvang Oekraïners zoals genoemd in het raadsstuk 2022/620552 worden bij het Rijk gedeclareerd op basis van de SiSa systematiek door middel van een Specifieke Uitkering die op dit moment door het Rijk uitgewerkt wordt. In deze Bestuursrapportage wordt het raadsbesluit financieel verwerkt (ruim € 12 miljoen aan lasten) en wordt -in afwachting van de definitieve rijksbijdrage- voor hetzelfde bedrag een baat opgenomen op product 2301 Maatschappelijke Opvang. Na ontvangst van de Rijksbijdrage worden de definitieve baten en lasten verrekend. Neutrale wijzigingen Bijstellen begroting Crisisopvang asielzoekers De landelijke crisis in de opvang van asielzoekers (Ter Apel) is voor de gemeente Haarlem aanleiding geweest om ruimte te bieden aan de tijdelijke opvang van asielzoekers. Enerzijds is aan het COA ruimte geboden om op 2 riviercruiseschepen ruim 200 asielzoekers opvang te bieden. Deze opvang wordt door het COA volledig zelf verzorgd en gefinancierd.
In de Beijneshal is door de gemeente Haarlem tijdelijke crisisopvang geboden aan maximaal 100 asielzoekers. Met het COA is afgesproken dat de kosten voor deze opvang voorgefinancierd worden door gemeente Haarlem en vervolgens vergoed worden door het COA. De begroting wordt hiervoor budgetneutraal met € 350.000 op aangepast. Multisignaal baten Betreft correctie van de baten van de verwijsindex. Met deze correctie worden de baten van € 90.000 op dezelfde kostenplaats begroot als dat de baten ontvangen worden.
Bestuursrapportage 2022
40
Tijdelijke formatie Regio Aanpak Huiselijk Geweld De formatie wordt voor een periode van 5 jaar uitgebreid voor de extra uitvoeringstaken die op dit moment nog niet belegd zijn. Hiervoor zijn extra middelen gekomen van € 18.000 vanuit de verhoging in de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang in de septembercirculaire 2020. Reservemutaties Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Met deze mutatie worden de budgetten op het beleidsveld Opvang, Wonen en Herstel bijgesteld. Dit betreft voornamelijk een dotatie aan de reserve voor Beschermd Wonen, omdat de verwachte netto kosten (eg. het saldo van de verwachte zorg geleverd in natura of via een PGB en na aftrek van de eigen bijdrage) in 2022 circa € 5 miljoen lager liggen dan begroot, voornamelijk door het gebrek aan voldoende Beschermd Wonen plekken. In de prognose wordt rekening gehouden met € 600.000 aan innovatie uitgaven vanuit het in 2021 opgerichte Innovatiefonds. Daarnaast wordt de begroting conform afspraken aangepast voor de ambtelijke kosten die ten laste van de regionale budgetten moeten worden gebracht. Tegelijkertijd wordt voorgesteld om € 250.000 te onttrekken uit de reserve Opvang Wonen en Herstel voor de Maatschappelijk Opvang vanwege nagekomen Corona meerkosten over 2021 ad. € 110.000 die moet worden vergoed aan een aanbieder. Mogelijk wordt dit middels een rijksbijdrage in 2022 nog gecompenseerd.
Daarnaast was de Haarlemse bijdrage voor Schiphol nog niet correct verwerkt in de begroting, welke middels deze mutatie alsnog juist verwerkt wordt. Op het budget Regio Aanpak Huiselijk Geweld is de verwachting dat er ca. € 200.000 over blijft aan het eind van het jaar, voornamelijk door uitstel in het project Geweld Hoort Nergens Thuis. Als zodanig wordt de begroting naar beneden bijgesteld. Mutatie 2022 Domus Plus Nieuweweg 2 Conform raadsbesluit 2021/630224 is er een budget van € 160.000 voor het uitvoeren van het participatieplan en de voorbereiding van de noodzakelijke bestemmingsplanwijziging voor de bouw van woonvoorziening Domus Plus aan de Nieuweweg 2 in Haarlem. Dit budget is met de Voortgangsrapportage 2022 grotendeels in de Begroting 2022 verwerkt. Aangezien het project volgens de laatste planning doorloopt in 2023 wordt voorgesteld om de oorspronkelijke onttrekking uit 2022 uit de reserve Opvang, Wonen en Herstel met € 80.000 te verlagen en de onttrekking uit 2023 met dit bedrag te verhogen.
Bestuursrapportage 2022
41
Beleidsrealisatie 2 Ondersteuning en zorg
Toelichting
2.1 Voorzieningen volwassenen 1 Haarlemmers zo lang mogelijk thuis laten wonen, functioneren en maatschappelijk participeren
☺
a Verstrekken materiële en/of immateriële voorzieningen
☺
Een maatwerkvoorziening is niet de standaardoplossing. Waar mogelijk wordt ondersteuning ingezet vanuit de sociale basis. Als dat niet toereikend is, wordt een maatwerkvoorziening ingezet om de inwoner in staat te stellen om zoveel mogelijk zelfstandig te functioneren en participeren. Tijdige afhandeling van de meldingen voor maatwerkvoorzieningen blijft een aandachtspunt. We zetten zelf daarop gerichte maatregelen in, maar zijn deels ook afhankelijk van derden (leveranciers, medisch adviseurs en aannemers). Bij dringende ondersteuningsvragen die niet kunnen wachten, wordt met spoed ondersteuning ingezet. En bij meerdere ondersteuningsvragen wordt, waar mogelijk, ondersteuning deels gestart. Inwoners ontvangen zoveel als mogelijk de ondersteuning op tijd (binnen de wettelijke termijn). In veel sectoren is sprake van een toenemend personeelstekort. Zo is er onder andere, door een tekort aan chauffeurs, grote druk op de beschikbaarheid van de RegioRijder en moeten inwoners soms een aantal weken wachten op de inzet van huishoudelijke ondersteuning. In overleg met de aanbieders wordt telkens gekeken óf en waar nog ruimte is en aanbieders kijken hoe de beschikbare hulp het best verdeeld kan worden over de vraag.
Daarnaast hebben leveranciers te maken met sterk stijgende prijzen voor brandstof en schaarste aan materialen en grondstoffen (bijvoorbeeld bij de woningaanpassingen en hulpmiddelen). Dit maakt dat het voor aanbieders en leveranciers soms moeilijk is om binnen de afgesproken termijnen ondersteuning in te zetten.
2.2 Voorzieningen jeugd 1 Tijdige jeugdhulp op maat bieden
Voor een groot aantal jeugdigen wordt tijdige jeugdhulp op maat geboden. Dat lukt niet voor alle jeugdigen. Onvoldoende doorstroom en uitstroom van jeugdigen en personele tekorten bij aanbieders dragen bij aan het ontstaan van wachtlijsten. Een betere spreiding van de vraag naar zorg over het gecontracteerde aanbod helpt in het bieden van tijdige hulp. Kinderen in een onveilige - en/of crisissituatie krijgen zo direct mogelijk de zorg die nodig is.
a Betere aansluiting jeugdhulp op vraag en behoefte jongere/gezin
Voor de meeste jeugdigen is de aangeboden jeugdhulp adequaat en sluit aan op wat voor hen nodig is. Een kleine groep heeft dermate complexe problematiek of zorgvraag die vraagt om individueel maatwerk. En dat vraagt tijd en creativiteit.
2 Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf
☺
Door inzet van intensieve ambulante hulp kunnen jeugdigen zo veel mogelijk thuis blijven wonen. Daar waar niet (meer) mogelijk, geldt een zo thuis mogelijke opvang.
a Meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen
☺
In de regio Zuid-Kennemerland - IJmond zijn inmiddels drie kleinschalige en gezinsvervangende woonvoorzieningen gerealiseerd voor jeugdigen met zeer complexe problematiek. Door intensieve samenwerking tussen aanbieders en het Centrum voor jeugd en Gezin (CJG) is het gelukt om dit jaar geen jeugdigen in een gesloten voorziening te plaatsen. Gezien de omvang van de doelgroep zijn
Bestuursrapportage 2022
42
meer locaties in de regio nodig. Die moeten zodanig georganiseerd zijn dat dit een duurzame en betaalbaar alternatief is en blijft. Afstemming op de schaal van Noord-Holland is belangrijk om te komen tot een dekkend zorglandschap. Een nieuwe ontwikkeling is de ombouw van grote residentiële instellingen die jeugdhulp met verblijf beden. Deze gaan plaatsmaken voor kleinschalige woonvormen en hiervoor is een visie ontwikkeld. Betrokken aanbieders leveren dit jaar een vastgoedplan op in samenwerking met betrokken gemeenten. 3 Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren
☺
Door de inzet van programma's als Preventief Interventie Team (PIT) en Turnover worden kinderen en jongeren met gedragsproblemen met eerste ervaringen in criminaliteit geholpen om herhaling te voorkomen.
a Verminderen jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen
☺
Het aantal jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen laat de afgelopen jaren een stabiel patroon zien.
1 Zelfredzaamheid van psychisch kwetsbare Haarlemmers vergroten en waar mogelijk zelfstandig laten wonen
In 2022 is een convenant gesloten in de regio ZuidKennemerland en IJmond waarbij 7 gemeenten, 7 corporaties, zorgorganisaties en welzijnspartiijen samenwerken om de uitstroom uit een voorziening naar een zelfstandige woning via een driehoekscontract zo duurzaam mogelijk te laten verlopen. Het gebrek aan regiobinding in combinatie met onvoldoende betaalbare woningen in onze regio zorgt ervoor dat sommige mensen langer dan nodig in een MO of BW setting verblijven. Perron 18, de tussenvoorziening voor jongeren, wordt deels ingezet voor jongeren die een verblijf in de opvang kunnen overslaan. Zij stromen direct door en huren zelfstandig een kamer.
a Zorgen voor passend aanbod bij ondersteuningsbehoefte van cliënten
b Passende begeleiding voor cliënten in de MO en BW
☺
De maatschappelijke opvangcapaciteit is in het kader van de coronamaatregelen tijdelijk uitgebreid. Ook worden verschillende haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd om structureel extra opvangplekken te realiseren en ten behoeve van onverwachte piekmomenten. Voor de zo gewenste voorzieningen DomusPlus en Skaeve Huse in Haarlem zijn door de gemeenteraad twee locaties aangewezen. De plannen voor nieuwbouw op deze locaties worden dit jaar verder voorbereid. Het volume aan BW plekken is afgenomen door de overgang van mensen naar de Wlz. Het aantal beschut wonen plekken stagneert. Het tekort aan voorzieningen blijft. De wachttijd neemt toe. Het aantal wachtenden op een plek in een BW voorziening neemt gestaag af. De toegang is aangescherpt en zowel door aanbieders als gemeente wordt er meer gestuurd op het gebruik van ambulante voorzieningen. Alle cliënten in de MO en BW krijgen een traject op maat. De pilot trajectbegeleiding aan economisch daklozen is in 2022 verlengd, waardoor alle economisch daklozen begeleiding kunnen krijgen. Hierdoor krijgen alle economisch daklozen een trajecthouder en kan er beter worden gestuurd op uitstroom. Ook loopt momenteel de pilot resourcegroepen. De resourcegroep is een groep mensen, door de cliënt uitgekozen, die voor de cliënt belangrijk is en die hem helpt persoonlijke, zelfgekozen hersteldoelen te bereiken.
2.3 Opvang, wonen en herstel
Bestuursrapportage 2022
43
2 Terugdringen aantal daklozen
a Het voorkomen van huisuitzettingen door huurschuld
☺
3 Stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling
☺
a Passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis
b Passende en tijdige inzet CJG en SWT
Bestuursrapportage 2022
De meeste recente cijfers laten geen afname van het aantal cliënten met een indicatie Maatschappelijke Opvang zien. Oorzaak hiervan zijn de beperkte uit- en doorstroom mogelijkheden. Er zijn nog steeds wachtlijsten, ondanks de realisatie van de doorstroomvoorziening Anton Pieckhofje en de jongerenopvang Perron 18 in 2021. Bovendien zijn er weinig woonplekken voor de complexe dakloze doelgroepen, terwijl deze groep toeneemt. Voorzieningen die gepland staan worden moeizaam gerealiseerd, onder andere door weerstand in de maatschappij. Hierdoor is het niet altijd mogelijk om passende vervolgvoorzieningen te realiseren om de zo gewenste door- en uitstroom bij de maatschappelijke opvang te verbeteren. Het voorkomen van een huurschuld is met ingang van 2022 integraal onderdeel van de aanpak Vroegsignalering schulden. Gedurende de eerste helft van 2022 heeft één woningontruiming als gevolg van een huurschuld plaatsgevonden. Daarnaast is de financiële situatie van veel inwoners op dit moment door de oplopende inflatie onvoorspelbaar geworden. Het duurzaam oplossen van geweld vraagt om een lange adem. Van belang is dat de ketenpartners gaan werken volgens dezelfde methodiek Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid en elkaar daarin versterken. Het programma Geweld Hoort Nergens Thuis gaat in 2022 op in het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
De resultaten van Geweld Hoort Nergens Thuis en de continue aandacht voor huiselijk geweld dienen in het Toekomstscenario geborgd te worden en Haarlem onderzoekt nu hoe zich het best op dit programma voor te bereiden. Helaas heeft Veilig Thuis met een hoog ziekteverzuim te maken en (lang) openstaande vacatures, hierdoor komen hun werk en de doorlooptijden nog meer onder druk te staan. De krapte op de arbeidsmarkt speelt hier ook een duidelijke rol in. Uit de registratie van Veilig Thuis blijkt wel dat veruit de meeste aanmeldingen binnen de gestelde norm is beoordeeld. Het aantal zaken dat op de overdrachtstafel besproken is nog steeds (te) laag. Op deze tafel draagt Veilig Thuis de zaken die zij wil afschalen naar het lokale veld over aan het CJG en/of het wijkteam. Op inhoud is de samenwerking sterk verbeterd. Bij het CJG zijn er medewerkers ook getraind in de methodiek gefaseerd samenwerken aan Veiligheid, dit zorgt voor een betere samenwerking met ketenpartners en het spreken van dezelfde taal. Daarnaast wordt er verplicht gebruik gemaakt van meerdere andere risico- inventarisatie instrumenten, om de veiligheid in te kunnen schatten, zoals de ARIJ en meldcode. Het CJG neemt deel aan de overdrachtstafel, hier komen politiemeldingen en de onderzoeken van Veilig Thuis en de gezinnen waar ze blijven monitoren ter sprake.
Alle casuïstiek die voor de vrijwilligheid is wordt aan die tafel besproken, gewogen en overgedragen, met als doel een soepele overdracht te organiseren. In alle casuïstiek waarbij veiligheid een issue is, wordt er door een gedragsdeskundige meekeken en wordt er een veiligheidsplan gemaakt, Het tijdig inzetten van hulp is heden een zorg. Het CJG kampt met een wachtlijst. Dit is ook het geval bij de zorgaanbieders, waardoor er door het CJG niet tijdig de best passende hulp ingezet kan worden. Zaken waarbij er dusdanige zorgen zijn over veiligheid worden tot op heden direct opgepakt.
44
Programma 3 Werk, inkomen en schulden Omschrijving
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Budgettaire wijzigingen Bijstelling BUIG 2022
2.225 n
n
n
n
n
Meicirculaire 2022
10.950 n
n
n
n
n
-150 v
n
n
n
n
Onderbesteding personeelsbegroting Werk en Inkomen Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Begroting RMT
L
356 n
n
n
n
n
Begroting RMT
B
-356 v
n
n
n
n
Budget afhandeling bezwaren Tozo door JZ
L
-75 v
n
n
n
n
Begroting kinderopvangtoeslag 2022
-10 v
n
n
n
n
Onttrekking crisisdienstverlening
172 n
n
n
n
n
Onttrekking perspectief op werk
474 n
n
n
n
n
13.587 n
0 n
0 n
0 n
0 n
0 n
0 n
0 n
0 n
Wijzigingen met een effect op reserves
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp KOT Kinderopvangtoeslag affaire Dotatie Begroting kinderopvangtoeslag 2022 Reg. middelen arbeidsmarktbeleid Onttrekking Onttrekking crisisdienstverlening Onttrekking Onttrekking perspectief op werk
-172 v -474 v
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
12.950 n
10 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstelling BUIG 2022 Eind april 2022 is de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG) naar beneden bijgesteld. Voorgesteld wordt een deel van die verlaging van de rijksbijdrage BUIG als begrotingswijziging op te nemen. De huidige prognoses laten een verlaging van de lasten zien. Het voorstel is om de begrote lasten te verlagen met € 425.000 en de begrote baten te verlagen met € 2.650.000. Het begrotingssaldo valt daardoor ca € 2,2 miljoen lager uit. Bij de berekening van de prognose aan de lastenkant wordt rekening gehouden met een mogelijke extra instroom van statushouders in de laatste maanden van 2022.Tot op heden wordt de BUIG drie keer per jaar bijgesteld. In september voorafgaand aan het boekjaar wordt het voorlopige budget voor het komende jaar afgegeven. Dit wordt opgevolgd door een nader voorlopig budget voor het lopende jaar in maart of april. Vervolgens worden in september/oktober de definitieve budgetten bekend gemaakt. De ervaring leert dat de drie bijstellingsmomenten een behoorlijk wisselende financiële uitkomst toont. Dit komt door de onzekerheid over de landelijke ontwikkeling van het aantal cliënten waarmee het BUIG budget samenhangt.
Bestuursrapportage 2022
45
Meicirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire in programma 7. Onderbesteding personeelsbegroting Werk en Inkomen Bij de afdeling Werk en Inkomen is in 2022 sprake van een incidentele onderbesteding op de loonsom van € 150.000. De onderbesteding wordt veroorzaakt doordat er meer jonge medewerkers met minder werkervaring werkzaam zijn. Deze medewerkers hebben de top van hun schaal nog niet bereikt, waardoor de werkelijke loonsom tijdelijk lager ligt dan de begrote loonsom. Neutrale wijzigingen Begroting RMT Dit betreft de verwachte inkomsten en uitgaven van € 365.00 voor personeel en bedrijfsvoering voor de organisatie van het Regionale Mobiliteitsteam. Budget afhandeling bezwaren Tozo door JZ De afhandeling van de bezwaren van de Tozo wordt door JZ uitgevoerd. Dit bedraagt € 75.000 en wordt bekostigd vanuit al gereserveerd budget voor de uitvoeringskosten Tozo. Reservemutaties Begroting kinderopvangtoeslag 2022 In de KOT-regeling ontvangt de gemeente middelen voor de uitvoering van begeleiding van KOT gedupeerden en het regelen van vrijstellingen van schulden. Daarnaast worden alle ingekochte trajectkosten en verleende vrijstellingen voor deze doelgroep vergoed. De looptijd van het project is van 2021 tot en met maximaal 2025. Een deel van de inkomsten in 2021 betreft vergoedingen voor uitgaven die zich in de hele projectperiode voordoen.
Omdat onzeker is tot hoeveel uitvoeringskosten deze regeling nog leidt, wordt voorgesteld de niet bestede middelen van € 10.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve KOT voor de periode 2022-2025, waarmee in die periode de resultaten KOT verrekend kunnen worden. Onttrekking crisisdienstverlening Onttrekking uit de reserve regionale middelen van € 172.000 ten behoeve van de regionale crisisdienstverlening Onttrekking perspectief op werk Onttrekking vanuit de reserve regionale middelen van € 474.000 ten behoeve van perspectief op werk.
Bestuursrapportage 2022
46
Beleidsrealisatie 3 Werk inkomen en schulden
Toelichting
3.1 Werk 1 Uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk
☺
a Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van werkzoekenden
☺
2 Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren
☺
a Het ondersteunen en bemiddelen naar participeren in de samenleving
☺
3 Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk
☺
a Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening
☺
b Creëren van beschut werk werkplekken
☺
c
Voldoen aan de regionale opgave voor de invulling van garantiebanen
In de eerste helft van 2022 zijn uitkeringsgerechtigden in toenemende mate uitgestroomd richting betaald werk. Voor de doelgroep met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt zorgt de gemeente samen met haar reintegratie partners voor re-integratie op maat. De trajecten zijn intensief en langdurig voordat deze doelgroep kan uitstromen naar werk. De gemeente zorgt in samenwerking met de partners in de stad voor participatie op maat. In overleg met de klant wordt een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. Voor de doelgroep uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand zetten klantmanagers participatie op maat in en begeleiden zij deze doelgroep richting vrijwilligerswerk en arbeidsmatige dagbesteding. Gezien de voortgang in de prestaties is de verwachting dat dit doel voor een groot deel wordt gehaald. De continuïteit voor de huidige groep mensen in de sociale werkvoorziening wordt gewaarborgd en deze doelgroep behoudt haar werkplek bij Spaarne Werkt. Voor de doelgroep nieuw beschut werk zorgt de gemeente voor betaalde werkplekken in een beschutte omgeving. Het huidige aantal neemt jaarlijks toe al is de doelstelling nog niet geheel behaald. Na een aantal goed lopende jaren qua plaatsingen op garantiebanen, loopt dit aantal nu landelijk terug.
Ook in onze arbeidsmarkt vlakt het aantal af en de participatiegraad onder de doelgroep banenafspraak blijft achter. Haarlem heeft samen met de regiogemeenten en het UWV opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het achterblijven van de realisatie. Rond de zomer wordt een analyse van de aanpak in succesvolle arbeidmarktregio’s opgeleverd met daarin advies over inzet, werkwijze en/of instrumenten. Vervolgens wordt dit vertaald naar een regionaal plan van aanpak en geïmplementeerd, met als doel meer garantiebanen te realiseren.
3.2 Inkomen 1 Het bieden van meer kans op bestaanszekerheid voor financieel kwetsbare Haarlemmers
☺
a Tijdig helpen van Haarlemmers met aanvragen inkomensondersteuning
☺
b HaarlemPashouders maken gebruik van inkomens
☺
ondersteunende voorzieningen
Bestuursrapportage 2022
De eenmalige energietoeslag is in het tweede kwartaal van 2022 al aan ruim 5.400 huishoudens verstrekt, dit zijn met name HaarlemPas houders. Aanvragen kunnen tot 31 oktober 2022 worden ingediend. Sinds het voorjaar 2022 zijn op telefonisch verzoek zelftesten en mondkapjes verstrekt. Daarnaast is er een campagne geweest voor de tegemoetkoming in de zorgkosten. Aanvragen bijzondere bijstand en minimaregelingen worden overwegend (84%) op tijd toegekend. Dit is lager dan het streven. Het kunnen inhuren van voldoende personeel voor het ondersteunen bij de extra aanvragen energietoeslag bovenop de overige minimaregelingen is een punt van zorg gezien de overspannen arbeidsmarkt. Ook wordt regulier personeel ingezet op de eenmalige energietoeslag en leefgeld voor Oekraïners. HaarlemPas houders vragen onverminderd minima regelingen aan. Door deze inkomensondersteuning
47
2 Haarlemmers met een laag inkomen en/of geldzorgen doen mee
☺
a HaarlemPashouders zijn tevreden over de dienstverlening
☺
3 Kinderen uit minimagezinnen groeien op zonder geldzorgen
☺
a Kinderen uit minimagezinnen maken gebruik van de regelingen
☺
wordt de financiële redzaamheid en participatie vergroot. HaarlemPas houders zijn positief over de minimaregelingen. Zij geven het aanbod specifiek voor kinderen gemiddeld een 7,7 en het aanbod in het algemeen een 7,3. In het klanttevredenheidsonderzoek gaven HaarlemPashouders de dienstverlening een 7,6. Voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen zijn er veel regelingen bij de gemeente. Zo is er de schoolkostenregeling, huiswerkbegeleiding, het kinderkeuzebudget, gratis peuterspeelzaal, babypakket, het Jeugdfonds Sport en Cultuur, stichting Leergeld. De verstrekking van deze regelingen vindt ook plaats in samenwerking met partners in de stad. In Haarlem zijn organisaties en de gemeente een alliantie aangegaan om (de gevolgen van) armoede voor kinderen te verminderen; de Haarlemse Alliantie tegen kinderarmoeden (HATKA). Vanuit deze alliantie wordt met maatschappelijke (zelfzorg)organisaties, scholen en jeugdzorg, gemeente en wijkteams ingezet om de samenwerking tussen alle partners te versterken, om elkaar goed te kunnen vinden en samen kinderen te kunnen ondersteunen. In de eerste helft van 2022 was een stijging van 75% in het gebruik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Het Jeugdfonds heeft flink ingezet om jongeren weer aan het sporten te krijgen na de lockdowns. De ervaring is dat de deelname in het najaar gemiddeld 2x zo hoog is als in het voorjaar.
Het Jeugdfonds werk aan het bereiken van meer kinderen door het inzetten van influencers uit de buurt. Verder wordt ook aangesloten bij brede sportclubs zodat kinderen gedurende het sportjaar kunnen wisselen van sport, dit voorkomt voortijdig afhaken.
3.3 Schulden 1 Haarlemmers met geldzorgen of schulden zijn snel schuldenzorgvrij
☺
a Snel verhelpen van betalingsachterstanden van Haarlemmers
☺
b Snel starten met schuldregeling van Haarlemmers met problematische schulden
☺
2 Haarlemmers die problematische schulden hadden, zijn schuldenvrij
☺
a Leveren van adequate begeleiding gedurende
☺
schuldregelingstraject 3 Haarlemmers met een schone lei maken geen nieuwe schulden
Bestuursrapportage 2022
☺
Het afgelopen half jaar zijn Haarlemmers vanuit vroegsignalering proactief benaderd met een hulpaanbod: het treffen van een betalingsregeling, hulp bij de energierekening of aanmelding bij Schulddienstverlening. Het aantal intakes voor problematische schulden blijft achter bij de verwachting. Dit is ook het landelijke beeld. Het eerste half jaar heeft Haarlem 10% van de inwoners met een betalingsachterstand in de vaste lasten bereikt met een hulpaanbod. Overeenkomstig het landelijk gemiddelde heeft 3 % heeft deze hulp geaccepteerd. Haarlem heeft al acties ingezet om het bereik en de hulp te vergroten. Hiernaast hebben 222 inwoners budgetondersteuning gevraagd voor het betalen van hun energierekening. Haarlem is aangesloten bij verschillende landelijke initiatieven vanuit de branchevereniging voor Financiële hulpverlening NVVK om het proces van een schuldregeling te versnellen. Haarlemmers starten zo snel als mogelijk met een schuldregeling zodat zij schuldenzorgvrij zijn. De halfjaar cijfers van 2022 geven aan dat 92,3% van de klanten die drie jaar geleden zijn gestart met een schuldregelingstraject positief zijn uitgestroomd. Uit het Klanttevredenheidsonderzoek 2021 bleek dat Haarlemmers zeer tevreden zijn over de schulddienstverlening. Zij hebben de dienstverlening met een 8 beoordeeld. Uit het Klanttevredenheidsonderzoek 2021 bleek dat Haarlemmers zeer tevreden zijn over de
48
a Het geven van nazorg
Bestuursrapportage 2022
☺
schulddienstverlening. Zij hebben de dienstverlening met een 8 beoordeeld. Alle Haarlemmers die positief zijn uitgestroomd hebben nazorg gekregen. Al in het derde jaar starten budgetcoaches met trainingen in financiële redzaamheid. Na uitstroming is er nog regelmatig contact.
49
Programma 4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing Omschrijving
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Budgettaire wijzigingen Bijstelling huursubsidie popcentrum Slachthuis 2022 Indexatie huren Inzet team Wonen t.b.v. uitvoeringsagenda Woonvisie Meicirculaire 2022
-180 v
n
n
n
n
9 n
n
n
n
n
219 n
n
n
n
n
1.308 n
n
n
n
n
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijdrage MRA t.b.v. klimaatbestendig beleid
B
-220 v
n
n
n
n
Bijdrage MRA t.b.v. klimaatbestendig beleid
L
220 n
n
n
n
n
Budgetoverheveling De Pletterij i.v.m. juiste codering informatie voor derden (IV3)
L
161 n
n
n
n
n
Extra capaciteit verstrekking bodemleges
B
-30 v
n
n
n
n
Extra capaciteit verstrekking bodemleges
L
21 n
n
n
n
n
Functieonderhoud PG
L
-116 v
n
n
n
n
B
-343 v
n
n
n
n
L
343 n
n
n
n
n
Transformatieplan Koepelgevangenis
L
700 n
n
n
n
n
Transformatieplan Koepelgevangenis
B
-700 v
n
n
n
n
B
-100 v
n
n
n
n
L
90 n
n
n
n
n
L
-23 v
n
n
n
n
L
-12 v
n
n
n
n
0 n
n
n
n
n
Coronacompensatie cultuur aanbod
-761 v
n
n
n
n
Kosten gebiedsontwikkeling Ontwikkelzone Oostpoort
527 n
n
n
n
n
Onttrekking ontwikkelzone Zuidwest
-500 v
n
n
n
n
423 n
n
n
n
n
0 n
n
n
n
n
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 5.8
-3.479 v