11-08 Transcript Raad

Er zijn ook … Kijk eens naar het Popcentrum op het Slachthuisterrein. Dat is toch prachtig dat dat nu van de grond komt? De voorzitter: U heeft een interruptie. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Ook allemaal weer prachtig en aardig, maar wat heeft u daadwerkelijk gerealiseerd? U zegt altijd woorden en die vijftig procent, wat is er sociaal gerealiseerd in ontwikkelzones? U heeft de ‘…’ overhoop gehaald, maar wat is er gerealiseerd? Mevrouw Verhoeff: Ik heb net gezegd dat je locaties hebt. Er was altijd een tekort aan locaties. Nu hebben we bouwlocaties. Dat is echt iets wat bereikt moest worden. Die moet je hebben en pas daarna worden de plannen ontwikkeld, ook door ontwikkelaars en ook door corporaties, zodat daar gebouwd kan worden. U kunt wel nu mij lekker aanvallen, maar u had nu ook niet die huizen gebouwd, want ook daar moest u alle procedures voor laten doorlopen. Ik ben net bezig met het lijstje wat er allemaal nu zichtbaar wordt in de stad. Soms pas gestart in deze periode, soms in de periode hiervoor, waar wij ook hard ons best in hebben gedaan. Ik mocht verder. Wij zijn ook heel blij dat het Stadsstrand en met de oeverruimtes die daarbij horen, dat die

17

behouden blijven voor Haarlem en dat die daar in eigendom zijn gekomen. Ik heb al gezegd, het warmtebedrijf. De extra bomen gaan we niet nog een keer doen. De jeugdzorg en het Wmo zijn stappen gezet, maar is nog steeds een zorg die we kritisch gaan volgen. Maar er zit nu wel schot in, in de aanbesteding. Als het aan ons ligt, zouden sommige dingen niet meer in een aanbesteding zitten, maar voorlopig hebben we daar nog mee te maken. Maar we hopen, dan kom ik weer bij die vorige periode, met u die discussie wel weer aan te gaan. Is dit de goede manier? Als het prima loopt, prima. Anders zouden we graag de discussie voeren, zou het niet meer ook weer gewoon gestuurd moeten worden door de overheid? Schalkwijk krijgt nu een echt stadshart. Ik ben er pas weer eens langsgefietst. Het is onherkenbaar als je daar een jaar niet bent geweest. Als je in Schalkwijk woont, is Noord ver weg. Als je in Noord woont, is Schalkwijk ver weg. Ik moet er echt speciaal naartoe. Heb ik weer eens gedaan. Zeker die bioscoop die daar gekomen is, ik denk dat dat de eerste stap is waarmee je echt zegt, dit wordt een stadshart. We hebben ook nog steeds zorgen. Zorgen om bijvoorbeeld de culturele sector. Zeven procent van onze beroepsbevolking. Veert deze sector dadelijk voldoende terug? We hopen het. Anders moeten we daar weer opnieuw kijken of we steun moeten verlenen.

De horeca in Haarlem, gaan ze het redden? Is er nog weer steun nodig? Maar ook, houden de omwonenden het vol nu de terrassen al een flinke tijd heel ruim zijn opgezet? Dat zijn nieuwe problemen waar we met zijn allen goed op moeten letten dat dat goed wordt opgelost. Frans Hals, zijn we in staat het probleem op te lossen aan de Grote Markt? Vervangende ruimte voor hen vinden. Het depot, voor hen een ander archief hier in de nabije omgeving. Oftewel, komt ook het huis op orde? Niet alleen van de grote instellingen, maar ook van onszelf. Gelukkig hebben we binnenkort een Raadsmarkt waar we er met elkaar over in discussie kunnen, want de gaten in de weg. Dan moeten we toch zorgen bij de nieuwe contracten dat we dat niet meer mee gaan maken. Ik heb ook zelf verteld dat ik pas weer een keer op mijn snuit ben gegaan, gewoon door een gat in de weg. Dat gun ik niemand. Nog een laatste lichtpuntje. De cultuurnota wordt nu bijna vastgesteld. Laten we daar de komende maand onze energie op richten. De PvdA vraagt niet alleen aandacht voor belangrijke instellingen in onze stad en mooie festivals en evenementen, maar ook voor de verbindende rol die cultuur in de wijken kan brengen. Dan kom ik nu bij de moties en amendementen.

Dan heb ik het vooral over degene die we zelf indienen, want een aantal anderen zullen we zeker nog steunen, maar een aantal moeten we ook nog goed bestuderen en samen afspreken. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Bloem. De heer Bloem: Voorzitter, de SP heeft nog getwijfeld, omdat er bij cultuur zeker ook nood is, waar geld ook denk ik een rol kan spelen. Gaat u daar … We hebben er geen motie of amendement voor ingediend. We twijfelden erover. Gaat u dat wel doen? Mevrouw Verhoeff: U moet me even uitleggen, want ik zat even nog met mijn hoofd in mijn tekst. De heer Bloem: Cultuur. Uw laatste punt, voordat u over de motie, was cultuur. Wat voor … Gaat u daar ook structureel geld heen brengen, of incidenteel? Komt u daar met voorstellen voor? De SP twijfelt er over om dat alsnog te doen en ziet het nog niet heel veel van andere partijen komen, behalve als het om het depot gaat. Heeft u daar voorstellen voor? Mevrouw Verhoeff: We hebben niet zelf echt een voorstel opgesteld. Maar als u met een goed voorstel komt, gaan we daar zeker met open ogen naar kijken. Zo van, als wij daarmee kunnen, dat geldt denk ik voor andere partijen ook … Ik weet wel dat er een aantal in de maak zijn waar wij in principe sympathiek tegenover staan. We moeten er natuurlijk wel een goede dekking voor vinden, maar … Wij hebben er eentje ingediend, ondersteun … Die is al ingediend.

Ondersteun de Haarlemse huurders door het uitrollen van het huurdersloket over heel Haarlem. Dat is ook met GroenLinks samen ingediend, als ik het goed heb. O, in ieder geval gaan we

18

daarnaar kijken. Wij hebben het in ieder geval ingediend. Er is ook … Kijk, speeltuinen hebben het in de afgelopen coronaperiode ook best moeilijk gehad, omdat daar waar ze geld aan verdienden, het verhuren van hun ruimte, is een deel van weggevallen. Het was juist wel een plek buiten, waar nog veel mensen elkaar konden ontmoeten. Wij vonden als PvdA, we zijn volgens mij niet de enige, dat spelen als duurzaam ontmoeten een … Ik heb het precies verkeerd om. Een speeltoestel per speeltuin zou moeten … Eigenlijk zou elke speeltuin toch wel een nieuw speeltuig mogen hebben om aantrekkelijk te zijn, om nog meer die ontmoetingsfunctie waar te maken. Zorg ook dat die speeltuingebouwtjes duurzaam zijn, waardoor ze minder energie verbruiken. Ook aantrekkelijker zijn om binnen te komen, om daar ook gewoon binnenactiviteiten, zodra dat weer kan, of zoals het nu nog kan, te doen. Dan hebben we ook één, die is eigenlijk wel heel treurig dat die mogelijkerwijs moet worden ingediend. College, we hopen dat het niet nodig is. Die gaat over Amine. Een geboren Haarlemmer. Amine van der Wijden is geboren in Haarlem. Bij de aangifte, nu 22 jaar geleden, is, laten we zeggen, ambtelijk minder hulp geboden dan mogelijk had geholpen om de geboorteaangifte hier goed te laten verlopen.

Amine van der Wijden zag zijn vader hierdoor één keer per jaar maar in Marokko, want zijn moeder, de één zegt ontvoerde, de ander zegt meegenomen, heeft hem als baby heel snel meegenomen. Op zijn 18e, volwassen, is hij naar zijn vader verhuisd. Hij wordt nu door de argwaanmolens en strikte regelinterpretatie mogelijk weggestuurd. Dit is niet wat het college doet, dat is landelijk. Maar zo’n jongen weghalen bij zijn vader, nu hij hier vier jaar is. College, normaal gesproken bemoeien we ons nooit met zaken die onder de rechter zijn, maar eigenlijk is de enige kans voor deze jongen om juist nu, terwijl er nog geen rechterlijke uitspraak is, waarvan we niet weten hoe dat uit gaat vallen, probeer nu nog enige invloed uit te oefenen. Want het was hier in Haarlem dat de jongen geboren is. Hij had hier aangegeven kunnen worden. Hij is nu voor de tweede keer eigenlijk door ambtelijke molens of niet geholpen, of wordt er door vermalen. Dat kunnen we niet toestaan. Samen met GroenLinks is er daarom wel een motie geschreven. Maar wij zouden het liefst eigenlijk horen van het college, vooral u burgemeester, dat u bereid bent om uw invloed aan te wenden en te kijken of er iets aan die bureaucratische stappen gedaan kan worden, waardoor we die motie niet eens hoeven in te dienen. Maar deze jongen echt een kans heeft om hier te blijven.

Want we weten, als de rechter een negatieve uitspraak doet, dat er geen, hoe heet hij ook alweer, discretionaire bevoegdheid meer is. Dat zou toch wel heel erg zijn als deze jongen door onhandigheden uit het verleden geen kans meer zou krijgen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik versta u niet heel erg goed. Maar begrijp ik nu goed dat wij hier over één persoon spreken tijdens de begroting? Dat dit een persoonlijk verhaal is van één persoon, terwijl we een begroting hebben van 600 miljoen? Klopt dat? Heb ik dat goed begrepen? Mevrouw Verhoeff: Het hier over één Haarlemse jongen. Ja, het kan alleen bij deze begroting, omdat er namelijk geen andere raad is waarvan we zeker weten dat die plaatsvindt voordat de uitspraak van de rechter komt. Ja, dat is ongewoon, maar wel de enige mogelijkheid. Dan komt er nog eentje. Een motie over … Een amendement. Er is namelijk al eerder een motie ingediend voor de Huiskamer van Oost. Maar er moest nog geld onder. Die motie ligt voor. Daar is volgens mij ook door een aantal partijen al steun aangegeven. Dat was de begroting. De Berap, die is al besproken in de commissies. Daar gaan we op zich niks meer aan doen, want de groei van de stad is volgens de rapportage in balans. Maar we hebben nu wel nog een opmerking. Eigenlijk is het een oproep aan de rest van de raad.

Let wel, we hebben nu verbeterde indicatoren, maar dat zijn er heel veel. Dat hebben ook andere partijen, waaronder het CDA, geconstateerd. Wij maken er geen motie voor, omdat nou eenmaal de indicatoren en de normstelling die daarbij hoort een raadszaak is. Maar wij stellen het heel erg op prijs dat we nu uitspreken of gaan onderzoeken hoe we dat kunnen doen. Door bijvoorbeeld elk

19

jaar bij, of in ieder geval de eerste keer volgende periode bij de kadernota direct ook de normen en de indicatoren vast te stellen. Laten we er dan ook een aantal kiezen, niet te veel, waardoor we echt kunnen volgen in een Berap wat er gebeurt. Want nu is het zo, wij hebben wel een goede indicator, maar het is voor de ambtenaren en de besturen raden van wat de norm is. Dan krijgen wij een verhaal waarvan we denken, was dat wat we wilden weten? Dat was het, burgemeester. De voorzitter: Dank u wel. Dan heeft u nog een reactie van de heer Smit. De heer Smit: Mevrouw Verhoeff, had u gewoon niet de motie van het CDA kunnen ondersteunen op dit punt? Dat scheelt een hoop spreektekst. Mevrouw Verhoeff: Het punt is dat de motie doet een oproep aan het college en dat gaat niet. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Van den Raadt van Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, dank u wel. Eerst een vraag over de camerabeelden, want ik zag laatst dat ik op het journaal kwam en dat was vanaf deze kant gefilmd. Maar ik word toch wel erg kaal aan deze kant. Of het voortaan van de andere kant kan gefilmd worden. Wat zeg je? O, ik zie er goed uit. Jongens, ik stem overal voor, want ik zie er goed uit. Even kijken. Daar zitten we dan. Bijna twee jaar later en we hebben weer een mondkapje op.

Hoe mooi was dat? Twee jaar geleden ongeveer toen ik, wat was het, begin van 2020, met zo’n zwarte mondkap op boven bij de commissie binnen kwam lopen en mevrouw Meijs wat geschrokken keek, bijna net zo geschrokken als nu. Toen zei ze, het is niet de bedoeling dat je paniek gaat lopen zaaien. Kijk eens waar we nu zijn aanbeland. Toen had ik dat mondkapje op om een punt te maken dat ik, ik kwam terug uit Peru … Ik ga eerst even twee minuten wat leuks vertellen en daarna gaan we dat hele ding behandelen. Toen belde ik de GGD, want ik dacht, ik heb ook corona. Toen zeiden ze van, heeft u koorts? Nee. Komt u uit een risicogebied? Toen zei ik, dat weet ik niet. Want alleen Italië was toen risicogebied. In Peru daar kenden ze dat hele woord corona nog niet. Ik zeg, ik voelde me wel heel slecht, maar ik weet niet of ik uit een risicogebied kom. U komt niet uit een risicogebied, dan heeft u geen corona. Toen heb ik … Dat was het punt wat ik in die commissie wilde maken. Zou de GGD niet wat beter zelf kunnen nadenken om te bedenken dat dat misschien toch wel een heel dom antwoord is? Wat zien we dan nu, bijna twee jaar verder. Dan zie je dat er toch niet veel veranderd is, want wij gaan nu hier allemaal vlak bij elkaar zitten, omdat er een QR-code is ingevoerd voor als je naar het café wilt.

Kunnen wij plotseling vanuit een grote raadszaal bij de Zijlpoort met plastic schotten en mondkapjes hier bij elkaar gaan zitten, omdat mensen met de QR-code naar het café kunnen. Wat krijg je dan voor mail. Dat iedereen van harte welkom is, maar dat dan de mensen die niet gevaccineerd zijn zich moeten laten testen. De grap is nu juist, dat is eigenlijk niet zo grappig meer, maar dat natuurlijk al die mensen die gevaccineerd zijn ondertussen ook besmettelijk zijn en iedereen loopt aan te steken. De mail had moeten zijn, mensen gaat u zich allemaal testen. Dat was dan even een leuke anekdote. Maar er is eigenlijk weinig veranderd en het is nog steeds treurig en triest. Maar goed, dan zijn we nu bij de … De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Leitner. Mevrouw Leitner: Waarom heeft u dat niet meteen laten weten en vertelt u dat op deze avond, terwijl u weet dat dat rijkelijk te laat is? De heer Van den Raadt: Ik heb wel gereageerd op die mail hoor. Degene die het verstuurd heeft, die weet mijn gedachte. Dan zijn we nu aanbeland bij de begroting en de bestuursrapportage. Daarvan dacht ik dan, dit is toch eigenlijk wel een hele grote happening. Het is een heel mooi moment. Maar waar is dan de input van de

20

mensen waar we het voor doen, want wij beslissen dan met iets minder als dertig mensen, geloof ik, wat er gaat gebeuren voor de komende tijd, waar al dat geld naartoe gaat. Maar wat vinden de mensen er zelf van in Haarlem en Spaarndam? Die hebben dan een keer kunnen inspreken bij het bestuur. Maar waarom, daar ga ik een motie voor indienen, maken we niet van deze begroting eigenlijk een stuk wat ter inspraak gaat? Dat het gewoon zes weken ter inspraak komt te liggen, dat mensen daar hun gedachten over kunnen laten gaan. Meedoen, meedenken, meebeslissen. Dan kunnen wij met die feedback van de bevolking het een nog mooiere begroting maken. Sowieso wil Trots Haarlem van u daar thuis graag weten wat u ervan vindt. Wij gaan nu ongeveer wat dingen behandelen, twee kantjes, niet alles. U heeft nog ruimte om uw input te laten horen aan ons van Trots Haarlem. We horen het graag. Dan nemen we dat mee in de tweede termijn van donderdag. Dan hebben we ook het verzoek om, als het dan straks misschien een stuk ter inspraak wordt, maar dat geldt voor alle stukken die ter inspraak liggen, om geen brieven te schrijven in de vakantieperiode en niet een inspraakronde te houden waar een vakantieperiode in valt. Kan soms een beetje lastig zijn.

Maar als je dan bijvoorbeeld in inspraak hebt van zes weken en twee weken vakantie, maak dan de hele periode acht weken, zodat mensen gewoon wel hun tijd hebben om te reageren. We zijn natuurlijk ook grote fan van de wijkraden, dat weet u, sinds 2010. Wat horen wij bij al die wijkraden, dat het eigenlijk steeds erger wordt. Mensen die niet komen opdagen vanuit de gemeente, die antwoorden op vragen zouden moeten geven. Er zijn een paar uitzonderingen waar het wel goed gaat. Budget wat natuurlijk steeds minder wordt. Wij komen daar met een voorstel om vaste aanspreekpunten te hebben bij de gemeente, zodat je in ieder geval … Dat dat dan ook een groepje is. Want het verloop is natuurlijk zo hoog, dat als je een persoon aanstelt dat je straks weer een probleem hebt. Maar dat er ook een budget komt wat gebaseerd is op een vast bedrag, waar alle vaste kosten uit betaald kunnen worden. Dan een flexibel deel, gebaseerd op het aantal inwoners per wijk. Want sommige wijken die gaan enorm groeien, maar die houden ongeveer wel hetzelfde budget. Dat is natuurlijk, in principe, interessant hoe ze dat dan moeten rondbreien. Over onderhoud heeft mijn collega Armand al veel gezegd. Dat gaat dan vooral over losliggende stoeptegels. Wij willen graag dat al dat soort problemen voor 1 januari worden opgelost. Dat daar budget wordt vrijgemaakt, om dat allemaal op te lossen voor 1 januari.

Dat we dan vanaf 1 januari beginnen met nieuwe ronde, nieuwe kansen. Nu is het vaak, we beginnen met onderhoud in het centrum, want daar komen de toeristen. Die zijn wat minder geweest tijdens de coronaperiode. Maar wij willen van Trots Haarlem dat we voortaan beginnen vanaf de buitenste ring en dan naar binnen werken. Eerst Noord en Schalkwijk en dan pas naar het centrum. Dan hebben we ook een keertje dat die wijken er goed en netjes bijliggen. Niet elke keer het centrum en dan de conclusie, o, het geld is op. Volgend jaar komt u, Schalkwijk en Noord, weer aan de beurt. Dan hoor je volgend jaar weer precies hetzelfde verhaal. Even kijken. Parkeren, mobiliteit. We hebben natuurlijk een heel mooi parkeerplan gehad vroeger. Het 19 puntenplan, waar dan van alles in stond en uitgevoerd werd, behalve dan die 2 P&R-garages. Wethouder Berkhout, ik heb het u al vaker verteld en gevraagd. Wij zouden graag willen dat die 2 parkeergarages er nu komen. De vraag aan de wethouder is, gaan die er ooit nog komen en waar gaan die dan komen en wanneer? Voor de rest zijn we een grote voorstander van het systeem zoals dat in Amsterdam gaat. Die hebben gewoon heel veel parkeergarages rond het centrum, waar je er voor een superlaag tarief kan parkeren, als je daarna maar met het OV verder reist. Als je dan terugkomt, betaal je 1 euro voor het parkeren.

We horen graag van de wethouder hoe positief hij daartegenover staat. Dat lijkt ons een hartstikke goed idee. Daar zullen we een motie voor indienen. Even kijken. Als er natuurlijk parkeergarages zijn, altijd een rolstoeltoegankelijk toilet erin. Ik hoor nu zelfs dat de VVD ook voor meer openbare toiletten is. Die zullen dat in ieder geval steunen. Voor de rest willen wij … We hebben het al gehad over … Dan ben ik ook wel blij hoor, dat dat nu … Energiearmoede, vervoersarmoede, daar begin je ooit mee om dat te roepen, maar het wordt toch opgepakt, dat vind ik wel erg prettig, door de collega’s van de raad. Hoe zou je kunnen voorkomen dat die vervoersarmoede, energiearmoede echt mensen de das om doet? Door bijvoorbeeld te zeggen, daar hoor ik dan ook graag het college over, om de parkeertarieven voor de komende twee jaar te bevriezen. Want dan

21

weet je in ieder geval dat je daar geen extra kosten aan kwijt bent. Alternatief is, daar zullen we een motie voor indienen, om een proef te starten met gratis openbaar vervoer. Want wat gebeurt er hier vaak, we maken alles autoluw. De enige andere oplossing is als het te druk is in je straat, dan kunt u betaald parkeren krijgen. Dat is natuurlijk logisch, want daar gaat de gemeente heel veel geld mee verdienen. Die is maar wat blij om dat aan te bieden. Maar andere alternatieven zijn er nooit. Er wordt nooit eens een aanbod gedaan om gratis te parkeren in je wijk. Dat zit er nu een beetje aan te komen. Het zou mooi zijn. Maar een andere oplossing zou kunnen zijn, gratis openbaar vervoer. Schijnt in Zweden geprobeerd te zijn. Daar werkt dat ook nog steeds. Het aantal autoverkeer is met vijftien procent afgenomen. We hopen graag op uw steun bij deze motie. Even kijken. Verkeersarmoede. Een andere oplossing voor de vervoersarmoede is natuurlijk, als mensen niet zoveel afstanden hoeven te reizen, bijvoorbeeld als je in Schalkwijk woont en je moet naar het gemeentehuis om daar je paspoort op te halen, dat het zou kunnen helpen als je een loket krijgt in Schalkwijk om daar je belangrijkste gemeentezaken te doen. Ooit hebben we daar een vraag over gesteld aan burgemeester … Burgemeester? Ik loop een beetje vooruit op mijn tijd. Wethouder Botter.

Hoe het nou staat om dat ING-kantoor over te nemen. Ik zie dat dat nog steeds leeg staat en er een fantastische kans ligt om het ING-kantoor van Schalkwijk te gebruiken als loket voor de gemeente, zodat al die mensen niet, die toch al moeilijk rondkomen … Vroeger had je 35 procent van je inkomen ging op aan vaste lasten, tegenwoordig is dat al gestegen naar 85 tot 89 procent. Mensen hebben gewoon helemaal geen geld meer, ook al werken ze met zijn tweeën, voor extra kosten. Als u daar nog een keer een fantastisch loket zou kunnen bouwen, dan importeren we ook daar het museum Frans Hals naartoe. Dan maken we Schalkwijk echt het allermooiste centrum van Schalkwijk. Het groen. Onze oproep van Trots Haarlem is om direct te stoppen met de bomenkap. Hoe vaak horen we niet dat daar dingen verkeerd gaan? Nu weer 56 bomen die waarschijnlijk bij de Louis Pasteurstraat gaan sneuvelen. Daar zien we wel heel knap kleine graafmachientjes rondrijden, door de Boerhaavewijk, waar ze dan in de fantastische bloemperken gaan graven, om dan straks een boom in te zetten. Dat gaat iets helpen, maar als je aan de andere kant er dan weer 56 zomaar zonder goede reden gaat lopen omhakken, dan lijkt ons dat niet de oplossing.

We stellen voor in onze motie om het inderdaad per direct te stoppen totdat de bomenwachters en de bomenridders akkoord zijn met het beleid, vooral de uitvoering van het beleid, want daar gaat nogal het een en ander mis. De vraag aan het college, wanneer gaan we eens de bomenmakelaars inzetten? We hebben daar ooit fantastische krantenkoppen van kunnen lezen van de GroenLinks-wethouder, maar daarna is het nooit meer gebruikt. Het zou jammer zijn als dat alleen voor publicitaire doeleinden is gebruikt en niet voor het echte dagelijkse leven. Dan over wonen. De woonwagenlocaties. Dat is natuurlijk een heet hangijzer. We hebben Domus Plus, Skaeve Huse en een boot vol asielzoekers. Dat is eigenlijk in een poep en een zucht geregeld. Dat kan via de app en dan is het voor elkaar. Maar hoelang wachten de woonwagenbewoners eigenlijk al niet op een gewoon fatsoenlijke behandeling en uitbreiding van het aantal plekken. Ik begrijp dat dat overleg niet zo heel vlot verloopt. Kunt u daar even een stand van zaken geven. Dat is nogal een heel recent topic. Dan gaan we bijna afronden, beste luisteraars thuis, dan kunt u weer gelukkig wat anders doen. De hondenbelasting. Iemand had het ingevuld op de bingokaart. Volgens mij is dat wethouder Berkhout. Die had het goed gedaan. Laten we die nou gewoon afschaffen. Volgens mij is nu de meerderheid van de gemeentes tegen hondenbelasting.

Als dat niet zou zijn, dan zijn wij misschien net diegene die zorgt dat de meerderheid de hondenbelasting heeft afgeschaft. De andere motie is om hondenbelasting dan ook gewoon echt voor zaken gerelateerd aan honden te gebruiken. De rest gewoon terug te sturen naar de eigenaar van die honden, die dan niet last krijgt van al die armoedeproblemen waar we het net over gehad hebben. Het een na laatste punt heeft mijn collega Rijbroek het al eens over gehad in de commissie. Maar dat is wel een punt wat je eigenlijk ook terug zou verwachten in de begroting. Wij konden het niet echt goed vinden. Dat is dat energielabel C voor alle kantoorgebouwen, die per 1 januari 2022, dat is over anderhalve maand … 2023, goed. Maar we praten hier over een begroting van iets meerdere jaren. Het zou daar ook in moeten staan, of is deze begroting maar voor 1 jaar geldig? Wie zal

22

het zeggen. Maar hoe staat het … Gaan we dat halen als Haarlem, want we hebben nogal wat panden, volgens mij tocht je daar ook weg. Dan als laatste. U mag het raden. Heel goed. Openbare toiletten. Want wat lezen we ook in die mooie bestuursrapportage, hoe heette het, het had een hele exotische naam, dat we allemaal ook naar andere delen moesten van Haarlem en niet alleen naar het centrum. Maar wat is het voordeel van het centrum van Haarlem? Dat je daar natuurlijk vrij veel horeca heeft. Wat doet dan dit college? Die zegt, we hebben geen openbare toiletten nodig, want iedereen die gaat maar plassen bij de horeca. Dat is leuk als ze open zijn. Zonder QR-code kan je nu geloof ik ook niet meer plassen. Dat is dan de vraag aan Jos Wienen, de burgemeester, of je nu zonder QR-code ook niet meer stiekem naar binnen mag om te plassen, nu je dan ook het op het terras nodig hebt. Maar als dat zo is, dan zullen we toch een keertje iets meer van die openbare toiletten neer moeten zetten. Als we dan ook willen dat iedereen naar Schalkwijk en naar Noord gaat, zeker straks naar Schalkwijk om daar het tweede Frans Hals Museum te bezichtigen is, dat je daar dan ook nog ergens naar het toilet kwam, want zoveel horeca zit daar nog niet.

Hoe gaat u dat oplossen? Wilt u straks onze motie steunen om in ieder geval, net zoals de Stichting Maag-Darm-Lever heeft, om per 500 meter een openbaar toilet te hebben. Wij hebben hele mooie toiletten gezien in Amsterdam. Dat is de GreenPee. Dat is een soortement grote plantenbak die het allemaal biologisch verwerkt, zonder water en afvoer. Die kosten maar 10 duizend euro per stuk. Op deze begroting is dat echt een peulenschilletje. We kunnen er een paar aanschaffen. Dank u, beste vrienden. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar D66 … Ah, de heer Smit nog. De heer Smit: De heer Van den Raadt, volgens mij gaf u uzelf net even iets te weinig eer, toen u het had over de bomenmakelaars en verwees naar GroenLinks. Maar het was een gezamenlijke motie van Trots en OPHaarlem om de bomenmakelaars in te laten schakelen. Die is enthousiast aangenomen en daar is niets mee gedaan. De heer Van den Raadt: Dat is precies, collega, waar ik op doel. Wij hadden dat goede plan, maar de wethouder kwam ermee in de krant. Is helemaal prima dat ze er goed mee in de krant is gekomen. Vandaar dat ze waarschijnlijk later dan burgemeester in Groningen is geworden, door dat geniale plan. Maar dan zou het ook wel handig zijn dat dan daarna het plan ook gewoon uitgevoerd wordt. Als we nu echt wat om bomen geven, zet er dan gewoon meteen een knappe boom neer. De voorzitter: Goed. Dank u wel.

D66, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken wij de laatste begroting van deze raadsperiode. Voor mij en mijn fractievoorzitter, de heer Leitner, toch wel een bijzonder moment om te markeren. We leven in een tijd van transitie. Niet alleen in de D66-fractie, in deze raad, maar ook in onze samenleving als geheel. We voelen volgens mij allemaal de onrust, het ongemak en ook de onvrede in deze samenleving. Omdat de uitdagingen, denk aan de klimaatcrisis, de energietransitie, de woningmarkt, de toenemende kansenongelijkheid alleen maar groter worden. We moeten de komende tijd nog altijd een manier zien te vinden om te leven met COVID-19. Waarbij we continu balanceren tussen persoonlijke vrijheden van mensen en het solidariteitsprincipe. Vrijheid is namelijk nooit onbegrensd. We leven niet alleen op de wereld. We hebben altijd rekening te houden met de ander, ook of misschien juist als we daar persoonlijk weinig zin in hebben. Keuzes hebben altijd consequenties. Een simpele waarheid die we in alle hectiek soms lijken te vergeten. Maar gelukkig zijn alle politiek leiders in Den Haag doordrongen van deze uitdagingen. Want we hebben immers al maanden en missionair kabinet die al deze uitdagingen tackelt. O, wacht. Helaas, toch niet.

Terwijl wij allen wachten op dat gezellige bordesmoment, met waarschijnlijk de kerstboom op de achtergrond, wordt het er voor gemeenten niet makkelijker op. Moeten wij wederom begroten in een Haagse mist.

23

Voorzitter, ik hou mijn betoog vanavond langs 4 lijnen. 1, gezonde financiën en investeren in de stad. 2, het sociaal domein. 3, wonen. 4, de duurzame en de groene stad. Als eerst de financiën en de investeringen. De voorzitter: U heeft eerst nog een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voordat u aan die vier punten begint. Want u heeft het dan over dat demissionaire kabinet, wat er al zo een nieuw record, Guinness Book of Records … Niks doet. Maar ik had het idee dat mevrouw Kaag van de D66 was. Is uw vraag aan mevrouw Kaag, via ons, of ze een knoop wil doorhakken en dat ze zich gewoon overgeeft en ja-knikt en het gaat doen, of dat ze zegt, jongens, ik stop ermee en ik hou het voor de rest hier? Mevrouw Çimen: Dank voor deze vraag, mijnheer Van den Raadt. Maar ik verwacht dat alle politiek leiders, waaronder die van mij, allemaal tempo maken, want de uitdagingen worden er niet kleiner op, zoals ik al heb aangegeven. Voorzitter, onze stad heeft investeringen nodig. In totaal maakt het college bijna 100 miljoen euro vrij voor investeringen. Dat is ongekend voor Haarlemse begrippen. De stad groeit. Alleen al het onderwijs heeft een flinke impuls nodig. D66 Haarlem zet zich al jaren keihard in voor investeringen in het onderwijs. In deze raadsperiode hebben we ruim 40 miljoen euro vrijgemaakt hiervoor.

Tegelijkertijd weten we dat dat bij lange na niet genoeg is om te zorgen voor voldoende duurzame en gezonde scholen in onze stad en blijft dit een prioriteit voor mijn partij. D66 is dan ook zeer verheugd met de impuls van 40 miljoen euro, of 39,5, voor het Haarlemse onderwijs in de komende 4 jaar. Want investeren in onderwijs is uiteindelijk een investering in ons allemaal. De financiën zien er nu, op zichzelf, goed uit. De algemene reserve wordt aangevuld. We hebben ruimte om de afvalstoffenheffing voor Haarlemmers op gelijk niveau te houden. De netto schuldquote staat in het groen. Maar dit is niet alleen maar een juichverhaal. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Mevrouw Çimen, ik hoor u dit zeggen en wij hebben datzelfde beeld, maar wij hebben natuurlijk ook uw verkiezingsprogramma gelezen. Dat is voor de toekomst. Mijnheer Aynan zal dat onderstrepen. Daar staat juist dat de reserves grote klappen hebben gekregen door de coronatijd. Dat ze moeten worden aangevuld. Uw opmerking nu is volgens mij de juiste. Klopt uw verkiezingsprogramma niet, of begrijp ik u verkeerd? Mevrouw Çimen: Maar ik begrijp de vraag gewoon niet helemaal. Mevrouw Verhoeff: Kijk, net als wij zegt u nu dat feitelijk de reserves op orde zijn. In uw verkiezingsprogramma staat het omgekeerde.

Dus is mijn vraag van, wat klopt er dan niet? Mevrouw Çimen: Ik heb u gehoord, maar er komt nog een maar, want mijn zin was, maar dit is niet alleen maar een juichverhaal. Er gaat nog wat gebeuren en ik zie nog wat risico’s. Wel blijven opletten, mijnheer Rutten. Heel goed. Dank u wel. Zoals gezegd, voorzitter, dit is niet alleen maar een juichverhaal, want de meerjarige financiën blijven wiebelig. Denk hierbij alleen al aan de nieuwe taken voor de Wet inburgering met gebrekkige financiering door het Rijk. We weten niet wat een volgend kabinet gaat doen. We zien in de begroting een gigantische opdracht aan investeringen en onderhoud. Maar de realisatie daarvan loopt op veel dossiers al jaren achter. Wederom vraagt D66 aan het college, wat gaat u daaraan doen? Door gebrek aan realisatiekracht daalde onze schuldquote naar 75 procent bij de jaarrekening 2020. In één klap voert het college die schuldquote bij deze begroting op naar 121 procent in 2026. Een stijging van maar liefst 46 procent. Daarmee is alle rek weer uit het investeringsvolume. Het college zegt dat er is gekeken naar het

24

realistisch plannen van investeringen en dat er een actualisatie is gedaan. De versnelling van de vergroening van de Gedempte Oostersingelgracht, zoals verzocht in onze motie van 8 juli jongstleden, zat daar helaas niet bij. In antwoord op onze technische vragen of het kan zijn dat er in de toekomst een buurt of een wijk opstaat, omdat ze teleurgesteld zijn dat door hen gewenste investeringen toch niet of toch later wordt gedaan, zegt het college, dit valt niet uit te sluiten. Serieus, college? D66 wil weten of we besluiten over een robuust programma, dat ook uitgevoerd kan worden. Graag een toelichting. Ook zien we dat er 45 miljoen euro wordt toegevoegd aan het programma Bereikbare Steden. Het wordt uit de begroting alleen niet duidelijk waar dat geld straks concreet aan wordt besteed. Graag ook een toelichting. Er is momenteel 2,5 ton opgenomen in het IP voor het depot van Frans Hals. Wat D66 betreft is een passend depot voor de gemeentelijke kunst de basis op orde krijgen. Moet de komende periode echt een keer geregeld gaan worden. Kan het college toezeggen met een uitgewerkt voorstel hiervoor te komen voor de kadernota? Dan de tweede lijn, het sociaal domein. In de begroting zien we dat er een bedrag van 6 miljoen euro van jeugd aan de algemene reserve wordt toegevoegd.

Graag bevestiging dat bij eventuele oplopende kosten jeugd deze buffer van 6 miljoen euro kan worden aangewend. Dan de Wmo. We worden wederom geconfronteerd met stijgende Wmo-aanmeldingen. In de Berap wordt hier ook al op geanticipeerd. Maar wat ik dan … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Nog even over die 6 miljoen jeugdgelden. Waarom vraagt u dat aan het college en dient u niet zelf een amendement in? Mevrouw Çimen: Ik stel eerst een vraag aan het college. Ik wacht dan heel even op het antwoord. Als zij zeggen, ja, dat is gewoon de buffer, dan is een amendement wat mij betreft niet nodig. De heer Aynan: Als het antwoord nee is, dan krijgen we een amendement? Mevrouw Çimen: Dat zou zeker kunnen. Dat moet ik dan even overleggen met de fractie. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik hoorde … Ik snap het niet helemaal wat u zei, want u had het over Wmo en dat dat stijgt. Maar als je de bestuursrapportage leest op bladzijde 6, dan staat daar, er is een voordelig effect door structurele effecten in de kosten Wmo. De structureel lagere kosten zijn voornamelijk te verklaren door een lagere groei in het aantal cliënten. Daar staat eigenlijk netjes, die mensen zijn allemaal overleden door corona. Maar daar staat in ieder geval dat het er minder zijn. U zegt dat het er nu meer worden.

Mevrouw Çimen: Maar mijnheer Van den Raadt, u moet wel bijblijven, want we hebben laatst nog een raadsinformatiebrief gekregen waarin staat dat per juli van dit jaar die aanmeldingen weer aan het toenemen zijn, zoals ook wordt geanticipeerd in de Berap. De heer Van den Raadt: Het stuk wat wij krijgen, dat was eigenlijk al van voor juli 2021 niet meer correct? Mevrouw Çimen: Ik ben de ambtenaar niet. Ik weet niet precies hoe scherp dat proces loopt, maar dat zou heel goed kunnen. Maar goed, ik was bezig met de Wmo. We worden wederom geconfronteerd met stijgende Wmo-aanmeldingen. In de Berap wordt hierop geanticipeerd. Maar wat ik dan niet begrijp, is dat de wethouder weer is overvallen. Voor de tweede keer, in twee jaar tijd, aankijkt tegen wachttijden. Moet opschalen met zeven fte. Vervolgens geen personeel kan vinden om de volle zeven fte in te vullen. Maar wat is

25

het structurele plan van de wethouder voor de Haarlemmers die de Wmo nodig hebben? We gaan toch niet iedere zoveel maanden op- en afschalen met personeel? Dan de maatschappelijke opvang. We zien al jaren dat tekorten bij de maatschappelijke opvang worden gedekt uit het budget beschermd wonen. De voorzitter: Interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel. Het verhaal over de Wmo, daar kan ik u volledig in volgen. Sterker nog, dit was ook ons verhaal. Maar wij hadden concreet een amendement bij de Berap om die 3,7 miljoen, die inderdaad overgebleven is, nu, urgent in te zetten voor de wachttijden. Want we zien inderdaad dat ze nu oplopen. Waarom heeft u ons toen niet gesteund en stelt u nu de vraag aan het college? Dezelfde vraag die wij hadden. Mevrouw Çimen: Ik vraag om een structureel plan. Dat is niet alleen deze wachttijden. Ik wil eigenlijk dat er geen wachttijden meer, of dat in ieder geval dat op- en afschalen niet meer komt. Uw amendement waar dat over ging, kijk, het was niet een bedrag van drie komma zoveel miljoen wat overbleef. Er was een verwachte groei van acht komma nog wat. Dat was lager geworden. Jawel. De heer Aynan: Mag ik dan? Het verhaal zit echt iets anders in elkaar. Dit was inderdaad een reservering.

Maar als we zien dat de wachttijden oplopen en we houden lopende het jaar geld over, hoe verstandig is het dan om lopende de rekening dat geld in te zetten voor het bestrijden van de wachttijden nu? Want u zegt van, ik wil een structureel plan. Dat is iemand die aan het verdrinken is een zwemcursus aanbieden. We willen u een boei toegooien. Waarom deed u toen niet mee? Mevrouw Çimen: Omdat ik nog helemaal geen structureel plan heb gezien. Ik weet ook niet wat dat gaat kosten. Ik zit nu gewoon steeds met een harmonica … De heer Aynan: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ik ben nu antwoord aan het geven op uw vraag. Kijk, we kijken nu steeds aan tegen dat harmonicamodel van op- en afschalen. Dat is geen structurele oplossing. Bovendien zien we in de Berap dat er nog een bedrag van ruim 4 miljoen euro over is. Wat mij betreft moet dat geregeld kunnen worden. Alleen ik vraag aan de wethouder, wat is dat structurele plan? De heer Aynan: Maar dan kunt u toch die 3,7 miljoen prima inzetten voor het structurele plan? Dan heeft u dat alvast. Mevrouw Çimen: Daar heeft mijn fractie destijds anders over besloten. De voorzitter: Goed, gaat u verder mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: De maatschappelijke opvang. Ik moet even weer in mijn verhaal komen. We zien al jaren dat tekorten bij de maatschappelijke opvang worden gedekt uit het budget beschermd wonen.

Maar nu is het bijna zover en worden de geldstromen voor beschermd wonen wettelijk anders ingericht. Dat betekent dat Haarlem per 1 januari 2023 tegen een tekort van ruim 3 miljoen euro aankijkt op dit dossier. Wat is de wethouder concreet nu aan het doen om dit gat te dichten en een structurele oplossing te vinden? Dan de derde lijn, wonen. Een grote meerderheid van deze raad kiest voor verdichting van de stad en het groen houden van onze zoom. Zo ook D66. Daarbij zoeken wij altijd de balans tussen leefbaarheid in de wijken, waar ook plaats moet zijn voor mensen met een handicap, ouderen en kleine kinderen en het toevoegen van

26

nieuwe woningen. De balans tussen de belangen van bestaande en nieuwe bewoners. De balans tussen betaalbaarheid, kwaliteit en beschikbaarheid. Wat D66 betreft draait … Draagt, excuus, de nieuwe huisvestingsverordening per 1 januari 2022 daar effectief aan bij. We zien de noodzaak om in te zetten op instrumenten die de lokale woningmarkt kunnen bijsturen en hopelijk doen afkoelen. Al blijft het lastig opboksen tegen de landelijke tendens en internationale rentestanden. Uiteraard kijken we naar wat we wel kunnen doen. In Haarlem lijkt nog winst te behalen door de gemeentelijke capaciteit slimmer in te zetten en waar mogelijk uit te breiden. Met ons amendement vragen we vanaf 2022 middelen te alloceren voor strategische capaciteit. Niet in de laatste plaats om de samenhang van verschillende projecten te bewaken, net als het door ons zo gewenste voorzieningenniveau. Daarnaast vragen we met twee moties om slimmer om te gaan met de huidige balans. In de eerste motie vragen we het college om meer processtappen bij de ontwikkelaar neer te leggen. Hier wordt al mee geëxperimenteerd. Dat scheelt ambtelijke capaciteit, zodat er hopelijk ook meer projecten uitgevoerd kunnen worden. De tweede motie vraagt het college, dan met name directie en de wethouder bedrijfsvoering, om met een plan van aanpak te komen, effectiever te werven op de schaarse functies. Dan de vierde en de laatste lijn.

De duurzame en groene stad. Onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en geopolitieke verpiswedstrijdjes met Vladimir Poetin over Nord Stream pijplijnen, zorgen dit jaar opeens voor een enorme stijging van de energierekening van Nederlandse huishoudens. Inmiddels is de Russische gaskraan weer opengedraaid en zullen we moeten bezien wat dit gaat betekenen voor onze rekeningen. Terwijl ze vanuit landelijk bezig zijn met eventuele compensatieregelingen, vraagt D66 zich af hoe we ervoor kunnen zorgen dat de bewoners van Haarlem hun energieverbruik omlaag kunnen krijgen. Hoe gaat het nu echt met het verduurzamen van de bebouwde omgeving? We weten al jaren dat de eerste belangrijke stap is het isoleren van alle gebouwen. Hoe zorgen we er met deze begroting voor dat we de komende jaren ook echt tempo gaan maken met de isolatie van alle gebouwen in Haarlem? Op welke manier krijgen we dit echt gedaan en wat voor een investering hoort daar dan bij om dit de komende jaren te realiseren? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Bloem. De heer Bloem: Voorzitter, fantastische woorden. Daar kunnen wij ons als SP natuurlijk alleen maar bij aansluiten. Wij hebben een voorstel gedaan met een dekking.

Maar als het college nu met niks nieuws komt, buiten begroting, kunnen we dan nu als bondgenoot een manier vinden om echt een voorstel te financieren waarbij we structureel geld inzetten om woningen te verduurzamen? Mevrouw Çimen: Ik zal naar ieder goed voorstel natuurlijk kijken. Volgens mij staan wij daar ook voor open. Ik wacht voor nu heel even het antwoord af van het college. Maar we hebben nog even. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: U moet mij corrigeren als ik dat niet goed onthouden heb, maar D66 heeft er ook tegen het verduurzamen … Extra middelen voor corporaties om woningen te verduurzamen gestemd? Om de laagste labels naar een hoger label te brengen. Klopt dat? Dat strookt toch niet met uw verhaal nu? Mevrouw Çimen: Dat heb ik even niet scherp, in alle eerlijkheid. Maar daar kan ik wel even in de tweede termijn op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van den Raadt nog.

27

De heer Van den Raadt: Want ik begrijp nu dat de hoge gasprijzen en de energiearmoede vooral door de heer Poetin komt. U heeft meer kennis daarvan dan ik, denk ik. Maar u bent er ook mee bekend waarschijnlijk dat bij benzineprijzen de accijnzen automatisch elk jaar verhoogd worden. D66 zit ook in het kabinet. Gaat u dan daar pleiten om dat in ieder geval af te schaffen? Want als de benzineprijzen 1,70, 1,60 is, dan is 1 euro gewoon belasting. Als u wil dat we iets goedkoper kunnen rondkomen, dan kunt u ook zeggen, we gaan die lasten naar beneden doen. Wilt u dat doen? Mevrouw Çimen: U kunt natuurlijk ook zelf gewoon een brief naar landelijk sturen, of een petitie starten of iets dergelijks. Ik zit hier gewoon voor de Haarlemse gemeenteraad. Ik heb ook niet een direct lijntje met Den Haag, om dit gewoon even vanuit hier te regelen. Neem mijn advies ter harte. De heer Van den Raadt: Omdat u het over Poetin had. U wist dat het door de heer Poetin kwam. Dan een andere vraag, want als we dan zorgen dat die energie … Dat je dat een beetje betaalbaar houdt, kan je natuurlijk zonnepanelen op je dak leggen. Wat vindt D66 er dan van, want u bent ook voor groen, dat sommige bewoners van Haarlem gewoon nul rendement hebben van die zonnepanelen, omdat er bomen voor hun huis staan.

De voorzitter: Voordat u antwoord geeft, mevrouw Çimen, het is gewoon puur extra service mijnheer Van den Raadt, maar die 6 minuten, die u niet eens meer hebt, dan moet u ook de hele donderdag nog mee doen. Hou het even in de gaten. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ik heb niet direct een mening over huizen waar dan bomen voor staan en waar er dan te weinig rendement uit zonnepanelen zouden zijn. Ik denk dat bewoners dat zelf prima kunnen beoordelen. Als mensen wel over willen op zonnepanelen, juich ik dat alleen maar toe. De heer Van den Raadt: De vraag is, wat vindt u dan belangrijker? Dat die mensen wel … Want u zegt, ze moeten allemaal goedkopere energie krijgen, want dit is zo verschrikkelijk. Het komt allemaal door de gasprijs. Maar als die mensen een alternatief zoeken, dan is er geen alternatief. Bent u dan dat u zegt, wij van D66 vinden dan dat bomen in ieder geval een bepaalde afstand van een huis moeten hebben, zodat iedereen kan meeprofiteren? De energieprijs is nogal hoog. Het is nogal een flinke budgetaanslag als je niet zonnepanelen neer kan leggen. Maar wat vindt u daarvan? Mevrouw Çimen: Ik heb niet mijn liniaal erbij, over van zoveel meter afstand moet het van een huis staan. Ik heb het nu over isoleren van woningen. Volgens mij is dat een Quick win. Daar gaat mijn vraag ook over. Ik had mijn vraag daarover gesteld. Nog een laatste puntje.

Achterstallig onderhoud van de openbare ruimte en het onderhoud van het groen. Op veel plekken ligt de openbare ruimte er prachtig bij. Er is de laatste jaren al heel veel gebeurd. Toch zien we op veel andere plekken dat het beter kan en moet. Het dagelijks beheer van onverharde paden, plantsoenen en stukken groen sluit lang niet altijd aan bij de behoefte van Haarlemmers om deze belangrijke plekken goed te gebruiken. In Molenwijk hebben omwonenden wegens achterstallig onderhoud van het groen maar zelf de handen uit de mouwen gestoken en afspraken met Spaarnelanden hierover gemaakt. Als het dagelijks beheer niet adequaat gebeurt, is er eerder groot onderhoud nodig. Dan is er een grote investering nodig om het weer op orde te brengen. Dit is wat D66 betreft naast een financieel risico ook een schuld aan de inwoners van deze stad. De openbare ruimte is het eerste dat een Haarlemmer van de gemeente ziet zodra hij zijn deur uitstapt. Daarom voor nu de volgende vraag aan het college. Heeft het college met het budget uit deze programmabegroting voldoende geld om het dagelijks beheer en onderhoud naar behoren uit te voeren? Heeft het college de contracten scherp genoeg opgesteld om snel te kunnen handelen als het op een plek niet goed gaat? Voorzitter, mijn laatste opmerkingen. Het zijn

28

maatschappelijk en financieel roerige tijden. De kernvraag van vanavond is, zijn we met deze begroting gereed voor wat er komen gaat, wat dat ook moge zijn? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Smit, fractievoorzitter van OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Geachte Haarlemmers en Spaarndammers, geacht college, geachte collega’s. De programmabegroting 2022-2026 leek aanvankelijk voor volgend jaar een naoorlogse begroting. Maar we zitten toch nog 2022 in de coronaoorlog, met daarmee nog steeds forse consequenties voor veel voorzieningen en voor veel inwoners van onze stad. Er is in 2020 en 2021 veel aandacht geschonken aan de coronaconsequenties, voor de cultuur, sport en horeca. De ondersteunende Rijksmaatregelen voor ondernemers en zzp’ers zijn effectief uitgevoerd. Die extra aandacht moet in 2022 gecontinueerd worden. Hier tegenover vindt OPHaarlem de aanbiedingsbrief van een nieuwe programmabegroting nogal vaag. Drie thema’s belicht OPHaarlem vanavond specifiek. Het investeringsplan en de onderwijshuisvesting in het bijzonder, de personele formatie en de inspraak in onze stad. Haarlem heeft de afgelopen jaren veel aandacht gegeven aan het … Sorry, OPHaarlem heeft de afgelopen jaren veel aandacht gegeven aan het investeringsplan. Het werd niet altijd in dank afgenomen.

Vorig jaar stond erin, in het investeringsplan 2021 worden de bedragen niet geïndexeerd en wordt er ook geen reservering opgenomen voor prijsstijgingen. Onze brief aan de Commissaris van de Koning ging over deze tekst en kreeg het standaard antwoord dat de begroting door de raad in meerderheid was goedgekeurd. Toch leuk dat er nu meer dynamiek in zit. Toeval bestaat. De onderwijshuisvestering heeft na onze signalering van te lage investeringsbedragen blijvend aandacht gekregen. Dank wethouder. Maar in de commissievergadering van eind september was het schrikken over de status van de scholen, want er zijn tien scholen met een dik onvoldoende binnenklimaat. Nog eens een twintigtal met een onvoldoende binnenklimaat. Toen bleek er ook geen zicht te zijn op de aanpak ervan, ondanks een gemeentelijke verantwoordelijkheid met betrekking tot de kwaliteit van de gebouwen. Het ministerie zegt immers, gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Schoolgebouwen moeten aan huisvestingseisen voldoen. Er kan in sommige gevallen onduidelijkheid bestaan of het binnenklimaat valt onder de verantwoordelijkheid van een stichtingsbestuur of van de gemeente. Maar dan heeft de gemeente nog altijd de verantwoordelijkheid voor het volksgezondheidsbeleid.

Met de coronarisico’s is het niet verantwoord om deze situatie nog lang te laten voortduren. Ons investeringsplan geeft voor de onderwijshuisvesting meer blijk van een actueel zicht op de huisvestingsproblematiek. Daarom verwacht ik een positieve benadering van onze volgende vraag. Kan het college toezeggen dat voor de kadernota ’22 de raad geïnformeerd wordt over een versnelde aanpak van het binnenklimaat op scholen? Kan het college ermee toezeggen dat het verbeteren van het binnenklimaat een hoge prioriteit heeft? Uw ja scheelt weer een motie. Een tweede vraag betreft de enorme stijging van de bouwkosten in het gehele investeringsplan. Dat gaat verder dan alleen de kosten van duurzaamheid. Kan OPHaarlem uit de voorzichtige ambitie van de programmabegroting opmaken dat het college in ’22 geen leentjebuur meer gaat spelen door kostenoverschrijdingen bij andere investeringsposten weg te halen? Ook hier scheelt uw ja weer een motie. Onze aandacht is de afgelopen jaren ook gericht geweest op de grote toename van onze personele formatie. Dat is ook opgepakt in een Duisenberg-onderzoek, met de constatering dat al een aantal jaren de vrije beleidsruimte wordt opgesoupeerd door de stijging van de personele kosten. De jaarlijkse groei heeft min of meer de wanhoop weerspiegeld van een niet goed functionerende organisatie.

Elk jaar meer formatie erbij, waardoor het probleem eigenlijk alleen maar groter werd. Nog meer mensen en de processen nog minder beheersbaar en met een slecht zichtbare directie. Alleen al van 2019 naar 2021 stegen de personele kosten van begroot 89 miljoen naar begroot 102 miljoen. Voor 2022 gaat het college gewoon weer door. De begrote personele formatie neemt weer toe met 32 fte, ofwel met ruim 4 miljoen euro. Kijk nog maar eens terug naar

29

de Duisenberg-analyse voor de enorme kostenstijgingen. Het gaat gewoon door. Als beloning voor het onvoldoende presteren, gaat de groei van de organisatie door. Daarbij niets ten kwade van de vele medewerkers die hard werken en bezig zijn om goede dienstverlening te bieden. Maar die 32 fte erbij is een zwaktebod en wellicht vaak contraproductief. Al jaren pleit OPHaarlem voor een rem op de formatie. Al jaren worden de moties van OPHaarlem daarover ontraden. Een gebrek aan organisatorische kennis bij het college, zoals ook lang het zicht op onze IT-organisatie niet toereikend was. Ook toen werd er niet naar OPHaarlem geluisterd. Dit schip gaat stranden, denken wij, in het volgend college, als niet eerst de organisatie van bovenaf nieuwe impulsen en een eenduidige aansturing en begeleiding krijgt. OPHaarlem besteedt overigens geen tijd meer aan de motie, want die wordt toch weer weggestemd. Met de inspraak in Haarlem is in deze coalitieperiode ook uiterst droevig gesteld. Voorbeeld, Haarlem-Noord en Parkwijk-Zuiderpolder hebben erg hun best gedaan om een goede plek te vinden voor Skaeve Huse en Domus Plus. Maar met non-argumentatie is de opties Schoteroog terzijde geschoven. Een grote jachthaven kon eerder wel op Schoteroog. Inspraak is er in dit traject niet geweest.

Nu is in Parkwijk-Zuiderpolder een participatie-achtig project gestart om het besluit van de coalitie erin te masseren. Ik wens ze daarmee sterkte. OPHaarlem heeft de optie Schoteroog nog niet losgelaten. Maar deze optie voorkomt drugsbelasting en drugscriminaliteit bij het Reinaldapark. Een pijnpunt waar langs gekeken wordt, op dit moment. Ook Meerwijk is het slachtoffer. Er moeten zo’n tweehonderd parkeerplaatsen verdwijnen in een wijk met beperkt OV en met een lange reistijd naar de stations. Ondanks nieuw op te starten overleg moet de vermindering met tweehonderd plaatsen toch doorgaan, want de wijk moet vergroenen. Dat liet wethouder Berkhout vorige week in het vragenuur weten. Geen inspraak, geen samenspraak. Het doorduwen van de eigen visie is het ‘…’motief. Nu er nog even inmasseren, maar OPHaarlem blijft Meerwijk steunen. Haarlem-Zuidwest heeft een nieuwe wijk, een nieuw wijkforum, een gelote wijkraad. Daar zijn we echt bang voor dat het een gekooid vogeltje is dat voer krijgt van de ambtelijke organisatie. Dan kun je zeggen, leve de nieuwe democratie. In Zuidwest is de kans op een inhoudelijke reactie waar nodig tegen ongewenste projectontwikkelingen naar onze mening minimaal. Beste Haarlemmers in Zuidwest, organiseer uzelf. U kunt zorgen voor een tegengeluid als dat nodig is. OPHaarlem zal u steunen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff.

Mevrouw Verhoeff: Ik op het juiste knopje had gedrukt. Excuus. Mijnheer Smit, het is niet de eerste keer. Nu is het een gelote wijkraad, maar er is eerder al een keer een gelote groep bewoners geweest die een plan mocht maken over bomen. Weet u nog dat u dat toen eigenlijk niet … Misschien wel gesteund heeft het idee, maar uiteindelijk het plan heeft weggeschoten? Want wij waren de enige, de PvdA, die probeerde dat overend te houden wat die mensen bedacht hadden. De heer Smit: Ik probeer het te begrijpen. U was de enige die het plan overeind hield voor een gelote bomen … Mevrouw Verhoeff: Nee, er was in Schalkwijk een plan. Gelote bewoners, die hebben een plan gemaakt. Vervolgens was u daar niet om daar steun aan te geven toen dat uit … Toen er een nieuw afwijkend ideetje kwam, werd het gewoon weggeschoten. Hoe kan dat nou, als u wel vindt dat een geloot iets, iets goeds is? De heer Smit: Ik probeer u te begrijpen, maar wat mijn constatering destijds was, dat er een enorme kostenpost op dit hele traject werd gezet. Dat de gelote groep mensen, die mochten praten over wat kleuren van bomen. In feite niks afgedaan hebben aan de enorme kostenpost die daar gepresenteerd is. Ik weet even niet waar we het nu over hebben, maar …

30

Mevrouw Verhoeff: Mijnheer, het betekende namelijk dat de wijkraden in Schalkwijk een andere mening hadden dan die gelote bewoners. Toen heeft u gekozen voor de wijkraden. De heer Smit: Kan precies zijn wat u constateert. Ik ben niet zo voor gelote groepen die gevoed worden vanuit de ambtelijke organisatie. De voorzitter: Mevrouw Leitner, heeft u een interruptie? De heer Smit: Ik ga door. De voorzitter: Nee, geen interruptie? Dan gaan we … Dank u wel, mijnheer Smit. Wel? De heer Drost. De heer Drost: U had het net over de betaalbaarheid van het warmtenet in Meerwijk. Dat deed me even denken aan de discussie rond de regionale energiestrategie. Want u wilde daar geen zonnepanelen, u wilde geen windturbines, u wilt geen warmtenet. Wat zegt u tegen al die Haarlemmers die hun kosten enorm hebben zien oplopen de afgelopen tijd? Is daar nog steeds uw antwoord wat u toen zei, we wachten wel een keer tot er nieuwe technieken langskomen? Is dat nog steeds het antwoord voor Haarlem? De heer Smit: Zeker niet, mijnheer Drost. Wij zijn voor zonnepanelen. We hebben nooit gezegd dat we tegen zonnepanelen zijn. We hebben alleen gezegd, we zijn tegen de windturbines als het gevaarlijk is voor de aanvliegroute van Schiphol. Dat is op dit moment het standpunt. Dat is 2.

Daarnaast hebben we gezegd, als het warmtenet tot 2040 nog gasgestookt moet worden in de turbines om de temperatuur van het water van een kleine 25 graden op 75 te brengen, dan betwijfelen wij ten zeerste het rendement in de transitie. We hebben ook destijds geconstateerd, de wethouder heeft het wel gezegd, ik hoop dat de energieprijzen stijgen, want dan wordt het project meer dekkend, dat de bewoners een flink deel van die rekening moeten gaan betalen. Dat is onze inschatting. De heer Drost: U heeft geen antwoord op dit moment, tegen al die Haarlemmers, om er wat aan te doen? Want u heeft gewoon al die zoekgebieden voor zonnepanelen ook … Gestemd om die eruit te halen. Dan constateer ik dat u bar weinig doet voor de Haarlemmers nu. De heer Smit: De hele Waarderpolder, die nog lang niet bedekt is met zonneschermen, heeft onze grote steun om daarin snel voor te gaan. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Smit: Het mobiliteitsplan is ook een voorbeeld van non-communicatie met en non-inspraak voor de Haarlemmers, terwijl het toch een blauwdruk is voor grootschalige en vergaande plannen. Waar is het misgegaan dat ons college geen contact meer heeft met de Haarlemmers? Dat onze ambtenaren hun eigen ambities kunnen vormgeven en dat onze coalitie veel te vaak de verkeerde kant op kijkt en graag de eigen stokpaardjes er doorheen duwt.

Wijken, wijkraden en bewonersinitiatieven met goed uitgewerkte meningen en ideeën kregen en krijgen de steun van OPHaarlem. Nog een paar nabranders. OPHaarlem heeft de afgelopen weken duidelijk aangegeven dat het uitdelen van 12 miljoen euro niet juist is. In de gemeentebegroting zit nog flink wat pijn. De voorbeelden zijn voorafgaand aan mij genoemd. Er zijn, het is maar een voorbeeld in Haarlem, veel straten er slecht aan toe en zelfs voor fietsers risicovol. Ik noem maar even de Marnixstraat, dat is werkelijk een gatenstraat. Die straten hadden aangepakt moeten worden met een deel van het geld. OPHaarlem zal geen heroverweging uit de 12 miljoen vragen over het milieubelastende plan

31

om 70 duizend BEST-tassen onder alle huishoudens te verspreiden en nadien nog vaak te herhalen. Het is een keuze van met name de coalitie om het milieu onnodig te belasten. De laatste nabrander betreft de aanbesteding van de jeugdzorg en gewoon in de wijk. De slachtoffers zijn straks de Haarlemmers en ook de medewerkers die een onzekere periode tegemoet gaan. Bij velen zijn de arbeidsvoorwaarden in het geding. Ook zijn er organisaties met een beetje personeel en met heel veel vrijwilligers die een zeer bijzondere, vaak unieke dienstverlening aan de Haarlemmers bieden en die niets te zoeken hebben in de aanbesteding. Het kost geen geld om ze uit de aanbesteding te halen, alleen ambtelijke inzet. Vraag. Kan het college toezeggen zich hiervoor in te zetten? Dan haalt OPHaarlem een motie vreemd van de agenda van de 25 e, of ‘…’ misschien, als het college dat niet kan toezeggen, naar voren bij deze behandeling van de begroting. Dit allemaal is Haarlem anno middeleeuwen 2021. Geachte Haarlemmers, breng alsjeblieft volgend voorjaar Haarlem weer terug in de moderne tijd. De coalitie heeft te lang en te nadrukkelijk elkaar in de houdgreep gehouden en de dialoog met de stad geminimaliseerd. OPHaarlem zal niet instemmen met de bestuursrapportage, omdat daar de 12 miljoen in verwerkt is.

In hoeverre wij instemmen met de programmabegroting of delen ervan, hangt af van de antwoorden op onze vragen en op die van collegafracties. Wij zullen zeker een motie steunen tegen het stadsbrede betaald parkeren, want dat is gewoon zakken vullen. Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoorde verzoeken om even te gaan pauzeren. Dat lijkt me dan een goed moment om ook even koffie te drinken. We zijn over de helft in ieder geval. We hebben een koffiepauze. Schorsing 5. Vaststellen Programmabegroting 2022-2026 De voorzitter: Dames en heren, wij gaan onze beraadslagingen voortzetten. Ik heropen de vergadering. Ik verzoek u om de gesprekken te staken, zodat u allemaal kunt gaan luisteren naar de bijdrage van de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Het is nog een beetje rumoerig, maar ik ga toch starten. Dank u wel, voorzitter. Het CDA had natuurlijk graag gezien dat onze wethouder Rog daar had gezeten, maar om met de woorden van de VVD te spreken, gelukkig zijn er nog assistent-verkopers die zijn taken konden overnemen. Maar even serieus. Het CDA wenst het college dan ook alle succes bij de behandeling van deze programmabegroting. Dat geldt natuurlijk ook voor de gehele raad. Die wil ik ook succes wensen met deze behandeling. We bespreken deze week de concept programmabegroting 2022-2026.

Een begroting van 308 pagina’s, 98 effectindicatoren en 79 prestatie-indicatoren. Een bestuursrapportage met smileys die een beleidsrealisatie moet aangeven, maar waar de kleur dikwijls stof voor discussie is. Zien we door de bomen het bos nog wel? Het CDA heeft er moeite mee en zoekt de kracht van de beperking. Op eerdere momenten heeft het CDA al aangegeven drastisch terug te willen in het aantal indicatoren. 40 procent van de gemeentes beperkt zich tot de verplichte indicatoren volgens de regeling beleidsindicatoren gemeenten. Deze basisset stelt ons in staat om de gemeente Haarlem te vergelijken met andere gemeentes van dezelfde grootte. Zie waarstaatjegemeente.nl. Geeft een prima grondslag voor enkele beschouwingen bij de stand van zaken in Haarlem. Ik zal er hier een aantal gaan noemen. Het aantal diefstallen en geweldsmisdrijven is lager dan in andere gemeentes met meer dan 100 duizend inwoners. Maar het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte ligt duidelijk hoger. De verloedering van de openbare ruimte moeten we tegengaan. Dat is een van de redenen dat het CDA al jarenlang pleit voor intensivering van de handhaving. Mooi dat in deze begroting tenminste bezuinigingen op handhaving ongedaan worden gemaakt. Uit waarstaatjegemeente.nl komt ook naar voren dat onze bewoners relatief veel last ervaren van ernstige geluidshinder van brommers en snorfietsen.