10-06 transcript cie Beheer 6 oktober 2022

Tweede termijn? De heer Dreijer, ook tweede termijn? De heer Dreijer: Nou, die ene vraag die ik nog had gesteld. Over die … De voorzitter: Oké. Dat kunnen we dan in het tweede termijn doen. Begint u, de heer Dreijer, met uw tweede termijn. De heer Dreijer: Nou, dat was een vraag. Er staat dus een derde bullet op pagina drie. Daar staat dus dat in 2026 de straten die dertig kilometer zijn maar nog niet ingericht als zodanig, en een andere verblijfsfunctie hebben, dat ze dan pas vanaf 2026 starten met de aanpak van deze straten. En dat snap ik niet, dat we drie jaar gaan wachten voordat we starten met het aanpakken van dit soort straten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer F.Visser: Ja, voorzitter. Ik heb toch nog even gekeken omdat er net wat verwarring was van is dat nou zo. Ik denk dat ik het heb gevonden. In het oorspronkelijke Mobiliteitsbeleid hebben we gewoon de snelheden vastgelegd. Dus zijn gewoon wegen aangewezen, zoals de wegen die ik net noemde, vijftig. Hier, in dit plan, wordt ineens een kaartje gepresenteerd waarboven staat: kaart toekomstige maximumsnelheid. Dan denk je:

17

oh, dat is de snelheid. Maar dan staat er bij die rode lijntjes staat er: afweging. Oftewel, er wordt nog een afweging gemaakt of het GOW 30 wordt, of GOW 50 blijft. Probleem is alleen dat in de rest van dit stuk wordt over een plan gesproken. Dus dat suggereert helemaal: oh, het wordt allemaal GOW 30. En ook dat stroomschemaatje lijkt dat ook te suggereren. Dus ik denk dat het heel erg belangrijk is, ook daar wordt weer over een plan gesproken, dat we echt met elkaar vaststellen: wat stellen we hier nou vast? De wethouder zei: ik wijk niet af van het Mobiliteitsbeleid. Dan is voor mij dus het kaartje, het Mobiliteitsbeleid, leidend. En zegt dit stuk alleen maar, en dat vraag ik de wethouder te bevestigen, dat we een afweging gaan maken per straat, en voor het hele netwerk, wat het beste is. Maar dat betekent dus dat het kaartje in dit stuk niet betekent dat alle rode lijntjes, dat die dertig kilometer worden. Betekent alleen maar dat we een afweging gaan maken. Ik denk dat we dat met zijn allen heel erg duidelijk moeten hebben. Dat we echt weten wat we hier besluiten, niets meer, en niets minder. De voorzitter: Dank u wel. Op dit moment besluiten we helemaal niks, want dit stuk is ter bespreking. Maar … Dus het komt op een ander moment wordt dat misschien besluitvorming. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Ja, ik heb nog één aanvullende vraag.

Op het kaartje staan ook een aantal blauwe lijnen. Daar staat bij: buiten de beheers- en onderhoudscyclus. Hoe moet ik dat nou lezen? Worden die nog … Komen die nog langs, of worden die nu ook daadwerkelijk tot uitvoering gebracht? De voorzitter: Dank u wel. De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Dank u, mevrouw de voorzitter. Ik heb nog geen reactie gehad van de wethouder op de vragen met betrekking tot de motie Veilig naar school op de Fiets! Dus daar zou ik nog altijd antwoord op krijgen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel. Voorzitter, een aantal insprekers heeft zorgen geuit over de situatie op de Rustenburgerlaan. Zou de wethouder daar heel specifiek nog op kunnen ingaan? Wat is zijn visie, wat is zijn inzet, en wanneer gaat hij op dit punt leveren? De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Den Berg, D66. De heer Van Den Berg: Ik had de indruk … Ik had ook gevraagd of de Autohoofdstructuur, of die ook volgens de CROW 30-richtlijnen, of die ook mee zou kunnen genomen worden in het stroomschema. Nu staat hij er helemaal buiten. U had nog niet geantwoord of dat ook mogelijk was. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jacobsz, u had ook een bijdrage? Gaat uw gang. Mevrouw Jacobsz: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, ik ben hier voor het eerst. Dus het is best een beetje spannend.

Ik werd eigenlijk getriggerd door de Kruistochtstraat en de Teding van Berkhoutstraat/Nagtzaamstraat. Omdat in de wijkraden van de Amsterdamse Buurt bij herhaling dit knooppunt op de agenda stond. En ik weet dat er ook gesprekken zijn geweest met Antea Group en dat soort organisaties, er zich mee bezig houden. En mijn vraag is eigenlijk: ik heb iets gezien over communicatie, en over inspraak en over participatie en over de verslaglegging of het op de hoogte brengen van de omwonenden over de plannen. Mijn vraag is eigenlijk hoe dan ook deze afstemming, deze communicatie geregeld gaat worden. Behalve een brief, want er zijn gewoon verkeersgroepen van wijkraden met deze materie bezig.

18

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jacobsz. Verder nog? De heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. In de eerste termijn had ik de vraag niet gesteld, omdat ik dacht dat een andere partij hem al gesteld had. Namelijk over de hulpdiensten. Ik dacht dat dat de Partij van de Dieren was. Maar in dat stuk staat dat er zeven wegen, ondanks bezwaren van de hulpdiensten, toch wel dertig kilometer per uur worden. En ik vroeg me af waarom hiervoor gekozen is. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we iedereen in tweede termijn hebben gehad. Dan geef ik aan u het woord, wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Allereerst, excuus dat ik die vergeten was, mijnheer Aerssens. De motie over de fietsveiligheid. Dus daar staat in een gesprek met scholen. Nou, die lopen. We hebben ook het Actieplan Verkeersveiligheid, dat is eigenlijk de concrete opvolging van die motie. En in maart 2023 komen we ook weer met een vervolg daar naar u toe. Dus dan hoort u ook meer daarover. En daar wordt hard aan gewerkt. Kunt u ook nogmaals kijken of de Autohoofdstructuur, hoe dat hier staat, of die meegenomen kunnen worden mits mogelijk en inpasbaar naar GOW 30? Ja, daar kunnen wij naar kijken, mijnheer Van Den Berg van D66. De vraag van de heer Haver, PvdA. Hulpdiensten. Uiteindelijk ligt daar een afweging aan ten grondslag.

Dus kijk, de hulpdiensten, en ook de verkeerspolitie, die hebben een adviesrol richting ons als gemeente. Zij kunnen zeggen: wij denken niet dat het hier passend is. Daar brengen zij argumenten voor te berde. Die wegen wij. En als wij dan denken: ja, wij denken echt dat het hier ook met behoud van aanrijtijden, met behoud van dat een brandweerauto er doorheen past maar ook dat de aanrijtijd behouden blijft, dat het toch kan. Dan wijken wij dus af. Dus eigenlijk: u wil meer dertig. Nou, dan kijken wij, wij wegen de argumenten, en dan denken wij: nou, dat moet volgens ons toch kunnen. En dan natuurlijk naar de belangrijke vraag van de heer Mohr. De Rustenburgerlaan, wat gaan we daarvoor doen? Die nemen we dus volgend jaar mee, en dat is natuurlijk een beetje abstract in al dat abstracte geklets over GOW 30 en zo. Maar uiteindelijk gaan we volgend jaar naar dit soort wegen, die dus eigenlijk niet in zijn gericht voor ofwel zoveel verkeerd met dertig, ofwel met vrijliggende fietspaden voor vijftig. Wat we daar gaan doen. Dus volgend jaar, dus dat is het eerste deel van het jaar, kwartaal twee. Kijken we of daar GOW 30 kan. Maar vanwege het vele ov, en dat hangt ook weer samen met die lijnnetstudie, kan ook vijftig kilometer met volledig vrijliggende fietspaden logischer zijn. Maar dat is dus de afweging die daar volgend jaar gemaakt wordt. Om die straat veiliger te maken.

Dus voor de zomer weten we wat daar gaat gebeuren. Ofwel dertig, dus dan moeten de bussen ook dertig rijden, met de inrichting zoals die nu lijkt. Ofwel met vrijliggende fietspaden. Dan hebben we nog de laatste. De verkeersgroepen Nagtsaamstraat, Teding van Berkhoutstraat. En dat zit volgens mij ook in de naam, hè. Teding van Berkhoutstraat. Dat loopt via de wethouder Berkhout. Want dat lijkt ook maar ruimte te zijn. Dus dat is al een project, dat is natuurlijk al in de uitvoering. Dus mijn collega van Openbare Ruimte die heeft daar met zijn organisatie natuurlijk heeft daar antwoorden op. En contact mee, ga ik dan vanuit. Dus volgens mij heb ik hiermee … De heer Hulster, heb ik weer niet meegeschreven. Wat erg. De heer Hulster: De vraag over de blauwe lijnen die dus buiten de beheers- en onderhoudscyclus vallen. Wethouder Van Leeuwen: Ja, natuurlijk. Die worden dan sober als dertig kilometerzone ingericht. Dus die zit niet in die grote beheers- en onderhoudstrein. Dus wij gaan niet al het steen uit en er weer in. Dus dan kijken we hoe we sober en doelmatig die inrichting zo kunnen maken, dat het echt dertig is. En dat je dat dus inderdaad ook echt verleidt en afdwingt. Maar je dus niet alles van gevel tot gevel eruit hoeft te trekken. Want daar hebben we hier met elkaar het geld niet voor. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we tot het einde gekomen van dit agendapunt.

19

De heer Dreijer: Ik had als eerste een vraag gesteld nog over die bullet drie, pagina drie. Over die 2026 starten met de uitvoering van die dertig kilometerweg. Wethouder Van Leeuwen: Dat was hetzelfde als deze. Dus volgens mij is dat het sober en doelmatig inrichten van die straten die dus niet in de onderhoudstrein zitten. Maar die we dus wel gaan inrichten als … Maar vraag deze anders ook nog technisch uit, want volgens mij is dat hetzelfde antwoord als dat ik op de heer Hulster zei. De voorzitter: Goed. Die gaan we technisch uitvragen. Dan zijn we daarmee tot het einde gekomen van dit agendapunt. Als ik het goed heb gehoord heeft de wethouder twee toezeggingen gedaan. Dat het college in 2023 goed gaat kijken of er nog meer wegen op dertig kunnen. En daarbij ook uitdrukkelijk de Rustenburgerlaan zal betrekken. En dat in het eerste kwartaal 2023 de commissie de nieuwe ov-lijnenkaart te zien krijgt. Daarmee is dit agendapunt voldoende besproken. Het gaat niet door naar de raad. En dan nemen wij nu afscheid van wethouder Van Leeuwen, en hebben wij pauze. Schors ik de vergadering, dank u wel. Eetpauze. Ter advisering aan de raad. 8.

Vaststellen Groenbeleidsplan 2022-2030 (RB). De voorzitter: Welkom terug allemaal. Dan heropen ik deze vergadering. Gaan we door naar het volgende punt. U ziet: we hebben ook een nieuwe wethouder die de rest van de avond bij ons blijft. En dan gaan we door naar het volgende punt ter advisering. En dat is het vaststellen Groenbeleidsplan 2022-2030. En het Groenbeleidsplan met de titel: Haarlem gaat op groen, vormt de basis voor de vergroening van de stad in de komende jaren. Het plan geeft sturing aan alle ontwikkelprojecten, aan het beheer en het onderhoud. Na de vaststelling kan in 2023 gestart worden met de uitvoering van de maatregelen. In het plan geeft het college een uiteenzetting hoe het budget verdeeld zal worden over de aandachtsgebieden. Van de raad wordt het volgende besluit gevraagd: het Groenbeleidsplan Haarlem gaat op groen vast te stellen. En vooruitlopend op het collegebesluit over Natuur Netwerk Haarlem, de status aan te passen van de gebieden die in ecologisch opzicht veel waarde hebben. En die zijn allemaal genoemd in bijlage tien van het Groenbeleidsplan. En dit raadsstuk staat ter advisering op de agenda. Dus we moeten er ook wat mee naar de volgende raad. En we hebben twee insprekers vandaag. En er is een schriftelijke inspraakreactie binnengekomen van het Platform Groen. En die is bij de stukken gevoegd.

En de insprekers zijn mijnheer Buiten en mevrouw Prins. En ik zou willen voorstellen dat we met de heer Buiten beginnen. En dan heeft u drie minuten de tijd om uw zegje te doen. De heer Prins: Zo doet hij het? Ja. De voorzitter: Dank u wel. De heer Buiten: Oké. In februari 2020 sprak ik in over het veertigpuntenplan van Urgenda. Vandaag bespreekt u het Groenbeleidsplan. Als gevolg van de klimaatcrisis bevinden we ons in een noodsituatie. De gemeente neemt maatregelen, maar te weinig en te langzaam. In 2020 legde ik u uit, dat moerasvorming door vernatting CO2 kan worden vastgelegd in bijvoorbeeld veengebieden, zoals in de Poelpolder. Verlamming heet dit proces. Door moerasvorming wordt meer CO2 vastgelegd dan door de aanplant van bomen mogelijk is. Hoewel de commissie er positief op reageerde, zie ik daar niets van terug in het Groenbeleidsplan. Hoe is dit mogelijk, vraag ik u. Mede als gevolg van klimaatverandering sterven wereldwijd soorten uit. Haarlem wil de

20

biodiversiteit juist sterker. Dat kan door de gemeentelijke dienst uitgevoerd maaibeheer, van gazons van begraafplaatsen zoals Akendam en Sint Jozef, zoals ik dit voorjaar vaststelde, te veranderen van gazonbeheer naar ecologisch maaibeheer. Nu ik daar bezoekers van begraafplaatsen over spreek, delen zij mijn gedachten. Ik vraag u het maaibeheer van gazons van begraafplaatsen te veranderen van gazonbeheer in ecologisch maaibeheer. Wilt u dat doen, vraag ik u. Ik doe samen met anderen natuurbeheerwerkzaamheden en natuuronderzoek in het Poelbroekpark. Ik vernam dat op verzoek van de stadsecoloog een nestkast van de torenvalk in het Doetuin-complex in het park is geplaatst. Dit terwijl deze vogel ook kan nesten in één van de bomen in het park. Aldus ‘…’. Die kunnen daar rondwandelen. Nestkasten worden in het boerenland geplaatst om muizen te bestrijden. Dat staat haaks op het gemeentebeleid van versterking van biodiversiteit. Landschap Noord-Holland is geen voorstander van een nestkast. Ik verzoek u de nestkast te verwijderen. Wilt u dat doen, vraag ik u. Tot slot. Op zaterdag vijf november organiseer ik met de natuurwerkgriep van het Poelbroekpark, een landelijke natuurwerkdag in het vrije natuurgebied. U bent van harte welkom deel te nemen aan het knotten van wilgen en aanleggen van takkenrillen. U kunt zich aanmelden via de website natuurwerkdag.nl bij Poelbroekpark.

Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Er wordt voor u geapplaudisseerd. Dan zou ik graag het woord willen geven aan mevrouw Prins. U weet hoe het werkt, gaat uw gang. Mevrouw Prins: Ik spreek in namens het Platform Groen. En ik ben lid van de Haarlemse Bomenwachters. Het Platform Groen is blij dat er eindelijk, na dertig jaar, een Groenbeleidsplan ligt. Dat invulling geeft aan het ontwerp, dat vergat u net, beheer en onderhoud. Het geeft invulling aan de wensen waar vele Haarlemmers zich al jaren voor inzetten. Het is van belang dat met dit plan de thema’s groen voor de bewoners, klimaat, en natuur, evenwichtig aan bod komen. Een duidelijk traject van ambitie naar uitvoering wordt beschreven. Heldere kaarten van te beschermen en te ontwikkelen groenstructuren worden vastgesteld. Bedenk: voor het groen maken van de stad is ruimte, budget en voldoende deskundig personeel nodig. Wilt u daarom, als raadsleden, bij projecten vragen of er voor de situering van gebouwen al een inventarisatie is gemaakt van bomen, vierkante meters groen, flora en fauna. Om rekening mee te kunnen houden bij het natuurinclusief bouwen en het situeren van de gebouwen.

Hoe het project conform de Omgevingsvisie de leefbaarheid verbetert? Wat het project bijdraagt aan het verkrijgen van de dertig procent groen in de buurt bij de verdichtingsplannen? En op basis van de richtlijn 3-30-300, of de beschikbaarheid van buurtgroen op loopafstand voor kinderen en ouderen aanwezig is. Wilt u budget beschikbaar stellen voor vijf zaken? Voor voldoende personeel om de ambitie uit te voeren. Bij nieuwe stedelijke inrichtingen voor de voorzieningen en voor de gezondheid van bewoners, de leefomgeving van dieren en de klimaatadaptatiemaatregelen. Voor op de functie afgestemd groen onderhoud vanaf 2023. Maar ook budget voor de vervanging van groen op basis van de gemiddelde levensduur, om het areaal op peil te houden. En voor herinrichting bij schade, functieverandering, met werk maken waar we het laatst over gehad hebben. En vooral het groener maken van de versteende wijken, samen met de stadsmakers. We merken wel op dat het Platform Groen nog niet steeds betrokken wordt bij het opstellen van de uitvoeringsplannen 2023. We zijn vanzelfsprekend beschikbaar om over de uitvoering in gesprek te gaan. Maar communicatie is dan ook noodzakelijk. Met stedenbouwkundigen, die nu nog te weinig aandacht hebben voor de ecosysteemdiensten van groen in hun verdichtingsplannen.

Met deskundigen in het Platform Groen, die meedenken over de uitvoering van beleid in projecten, onderhoud en het beheer. Met de burgers, bij het groenbewust worden van de stad. En met de stadsmakers van Haarlem, die de aanjagers zijn voor tegenwippen, boomspiegeldagen en ondersteuning van groen in de wijken. Het valt ons op dat het college nog weinig publiciteit heeft gegeven aan dit nieuwe Groenbeleidsplan, en de noodzakelijke inzet voor vergroening van de stad. En gericht communicatieplan moet nog worden gemaakt. Maar ga vooral aan de slag met dit plan. Op naar een groener Haarlem. Met u allen. Dank u wel.

21

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prins, voor u heldere bijdrage. Zijn er vanuit de commissie vragen aan de heer Buiten of mevrouw Prins, of was het heel erg duidelijk? Ik heb de indruk dat het heel erg duidelijk was. Dus dan dank ik u beiden voor uw komst. Kunt u, als u wilt, op de publieke tribune de rest van de behandeling volgen. Dan gaan we verder met de behandeling. En wie mag ik als eerste het woord geven? Mevrouw Roodhuizen. Mevrouw Roodhuizen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb sinds ik raadslid ben veel geleerd. Zo wist ik bijvoorbeeld nog niet wat een boomspiegel was, en kende ik het begrip wadi ook nog niet. Wel kende ik als Achterhoekse het belang, en de grote voordelen van groen. Ik word hier, in de versteende stad waar we wonen, met de dag bewuster van. Groen in een stad verbetert het milieu, zorgt voor een rijke biodiversiteit, vermindert luchtvervuiling, zorgt voor een natuurlijke waterberging, dempt geluidshinder en de belangrijkste in deze versteende stad: verkoelt en vermindert hittestress. Kortom: groen maakt een stad leefbaar. Groen concurreert echter om ruimte, met andere essentiële voorzieningen zoals woningbouw. Om het belang van groen voor mens en dier niet uit het oog te verliezen, is het belangrijk dat we vandaag en volgende week met elkaar afspreken dat het vergroenen en vernatten van de stad belangrijk is, en dat we daar prioriteit aan geven.

Hiervoor is het Groenbeleidsplan een belangrijk stuk om zo snel mogelijk mee in te stemmen. We danken de wethouder en zijn ambtenaren, die hier hard aan hebben gewerkt. En ook vind ik het belangrijk om te benoemen dat er veel initiatieven zijn in de stad die hier al jaren voor lobbyen. Waarvoor dus dank. Met beleid alleen halen we onze ambities echter niet. De schop moet in de grond. Dertig procent van Haarlem is openbare ruimte. Daar moeten duidelijke projecten en ideeën voor op papier komen. De uitvoeringsagenda 2023 doet hiervoor een eerste opzet, maar blijft wat ons betreft nog een beetje in algemeenheden hangen. Wat gaan we nou echt doen? Wanneer gaan we bijvoorbeeld alle verkeerseilanden voorzien van beplanting, scholen helpen met het vergroenen van hun pleinen, gemeentevastgoed vergroenen of bijvoorbeeld de gebouwen in de Waarderpolder? Daarnaast te vraag: hoe beoordelen we onze inzet komende jaren? Wat is onze norm? Met welke meetbare doelen kunnen we die acties evalueren? De voorgenomen meerjarenagenda voorzien wij als commissie graag van input. Ook is het goed om, zoals we net ook hoorden, te praten met groene organisaties zoals Platform Groen, de Grootouders voor het Klimaat, Meer Groen, of andere initiatieven uit de stad. Maar ook met bewoners. Want als dertig procent van Haarlem openbare ruimte is, is zeventig procent in particulier bezit.

Hoe motiveren we grondeigenaren om te vergroenen? Hier dienen we voor te inspireren, motiveren, en wellicht subsidiëren. Welke draagvlakpartners wil de gemeente nog meer betrekken bij de uitvoering van het Groenbeleidsplan? Bedrijven, wijkraden, wijkfora, andere organisaties. En vanaf 1 november hebben we in Haarlem een klimaatburgemeester. Wat gaat hij bijvoorbeeld concreet bijdragen aan vergroening in de stad? In lijn met de gemeentelijke doelstellingen. Afsluitend, voorzitter, een groen idee. We zijn in Haarlem voornemens om wijk voor wijk huizen te verduurzamen met eenzelfde soort format als de Fiksbrigade die nu in Amsterdam en Zaanstad werkt. Dit lijkt ons een uitgelezen kans om ook groene wijk-voor-wijk aanpak op te zetten. Om in en rondom de huizen van mensen te vergroenen, door bijvoorbeeld daken van mensen die dit willen te voorzien van groen. Ik ben benieuwd of de wethouder dit ook een interessant idee vindt, en ik denk hier graag over mee. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Roodhuizen. Is er iemand anders die ik het woord kan geven? Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Inderdaad, vind ik ook mooi, dat er een plan ligt. Het plan hebben we lang op gewacht. In februari is het al even langs geweest. Maar ook daarvoor hebben we al lang gewacht op een Groenbeleidsplan. En nu ligt het er, en is heel erg belangrijk.

Want het vergroenen van Haarlem is gewoon, volgens GroenLinks, ontzettend belangrijk. Om inderdaad de klimaatdoelen te halen, om het

22

biodiversiteitscrisis te beslechten. En om onze stad leefbaarder en prettiger om te wonen te maken. Het plan lijkt dun, daar wil ik eventjes mee beginnen te zeggen. Zeventien bladzijden. Maar het blijkt toch dikker en ondoorgrondelijker dan het lijkt. Want er zit een bijlage bij, en die is dan ineens wel weer, geloof ik, zestig pagina’s. Ik vond het een beetje verwarrend, want het lijkt een bijlage … Ja. Dus de vraag is wat de status van de bijlage is. Dat zou ik nog wel graag van de wethouder willen weten. Wat is nou die status? Is het een integraal onderdeel van het plan? Dat hoop ik wel. Want die uitwerking in die bijlage is al een stuk concreter dan die eerste zeventien bladzijden. Maar het geheel is nog veel meer gelaagd. Want het is eigenlijk een kwestie van een uitwerking naar een uitwerking naar een uitwerking. En als je het allerlaatste stukje gelezen hebt, dan ben je eigenlijk pas bij het meest concrete en het meest duidelijke scenario. En ik hoop dat dus al die onderdelen, al die bijlagen, geïncorporeerd worden, in het geheel blijven staan. Zodat we de dingen die onderdaan staan, helemaal aan het einde staan, ook erbij mogen betrekken. Er staan heel veel mooie dingen in. Er is bijvoorbeeld het plan van het programma van Eisen Groen, wat we komend jaar gaan invoeren.

En wat dus zo gaat over natuurinclusief bouwen, en wat ook gaat over het behoud van de bestaande bomen. Het werd net al door de inspreker gezegd: het behoud van bestaande bomen is uitgangspunt. Er zitten nog twee kwestietjes aan. In de eerste plaats is dat behoud van bestaande bomen ook uitgangspunt, dat staat er namelijk niet bij, bij de inbreiding en bij de gebiedsontwikkeling? En bij het beheer en onderhoud. Of alleen bij andersoortige, kleinere ontwikkelingen? Het lijkt mij dat het bij alle onderwerpen van de ontwikkeling zou moeten gelden. En hoe doen we het nu met de projecten die al in de pijplijn zijn, en waar nog geen programma van Eisen Groen is? Worden die meegenomen, of wordt daar alsnog zo’n programma van eisen bijgelegd? De 3-30-300 regel staat erin. Voor een gezonde leefomgeving. En is dat gebaseerd op een nulmeting uit 2007. Gaan we in 2022 nog een nulmeting doen zodat we kunnen zien wat wij nu de komende vier jaar allemaal gaan bereiken? Er wordt gesproken over de Bomenmonitor. Heel goed plan. Lijkt me geweldig. En het Bomenbeleidsplan. Is er al een verwachting wanneer die er zullen zijn? Of in een eerste versie er zullen zijn? Zodat we dat kunnen horen? Het Natuurnetwerk Haarlem. Ook hartstikke mooi dat daar aan gewerkt wordt.

Er zit iets vreemds in het plan, dat het Natuurnetwerk Haarlem dat daar geen concrete invulling zou mogen worden voorgesteld, terwijl ik hoop dat dat Natuurnetwerk Haarlem juist zorgt voor concrete plannen. We zouden graag een … Tenminste, wij zouden graag zien dat er een voortgangsrapportage is bij dat Natuurnetwerk Haarlem, zodat we kunnen zien hoe het Natuurnetwerk gaat werken. En dan is er nog de vergroening van wijken en parken. De vraag is natuurlijk wanneer we gaan starten en met welke wijken we gaan starten, en met welke parken we gaan starten. En wat we eventueel al in 2023 daarvan gaan doen. En als laatste, één na laatste, het aanvullen van de Hoofdbomenstructuur. Ik zag een plaatje van de Hoofdbomenstructuur, waarin staat dat die eigenlijk bijna compleet is. Gaat heel goed met hem. Gaan we die anderen, dat laatste stukje, ook nog invullen en kan dat al zo snel mogelijk? Misschien dan in 2023. En dan wil ik er nog bij zeggen dat in blij ben dat in spoor vier het Muggenbos is aangekondigd als een plan wat uitgevoerd gaat worden. Dus, conclusie: voortgangsrapportage meerjarenplan. Dat willen we natuurlijk ook graag dit jaar nog vaststellen. Net als het plan voor 2023. En ik hoop dat de wethouder nog wat verfeitelijkingen kan geven voor de uitvoeringsplannen voor 2023, zodat we aan het eind van dat jaar alvast kunnen afstrepen wat we in 2023 allemaal hebben gedaan.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schneiders. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Jouw Haarlem is ook heel blij dat er een Groenbeleidsplan ligt. En dat er hele mooie plannen in staan om onze stad meer groen, meer koelte en meer biodiversiteit te geven. En we kijken ook echt uit naar de praktische uitwerking van die plannen. Dat is ook al door een aantal andere sprekers gezegd. Er is de laatste jaren vooral ingezet op behoud en op het in standhouden van het bestaande groen. Er zijn al wat stappen ondernomen om naar een meer ecologisch verantwoorde manier van werken te

23

komen. Dit plan biedt kansen om dat sterk te verbeteren, en die kansen moeten we ook echt pakken. Wat Jouw Haarlem betreft. Voor de komende jaren is dan, wat ons betreft, de absolute prioriteit het herstellen van de bomenstructuur. En het aanvullen van de ontbrekende schakels in die bomenstructuur. Zowel voor onze gezondheid, als voor de basis groenstructuur van de stad. Maak lange verbindingslijnen. Echte verbindingslijnen. Van oost naar west, via de Bolwerken. En van noord naar zuid. Geef de Waarderpolder daar ook een rol in. Eventueel via het Spaarne. Zo kunnen we de stad met de duinen en de polder met de polder verbinden. Dat is goed voor de recreatie en voor de flora en fauna. Verder staat in het Groenbeleidsplan het voornemen om de hotspots voor ecologie met elkaar te verbinden. Dat staat op pagina acht. Wat ons betreft horen ook de in het plan genoemde potentielocaties met elkaar en met die hotspots verbonden te worden. En dat staat er nog niet in. Laten we zoveel mogelijk gezonde ecologische verbindingszones maken, wat Jouw Haarlem betreft. Waar we naast deze punten graag ook nog verdere gezonde invulling voor zouden willen, is de verbetering van de waterkwaliteit. Er wordt alleen gesproken over monitoring van de waterkwaliteit. En van het bodemleven. Want onze bodem, en de regenworm, staan ook onder druk door verdroging, inklinking, en soms door wateroverlast.

Er staat ook eigenlijk nog niks in het plan over licht. Terwijl lichtvervuiling toch ook best een behoorlijk aandeel heeft in de verstoring van het bioritme van mens en dier. Denk bijvoorbeeld ook eens aan andere soorten licht. Zonder blauw en ultraviolet, om de vleermuizen een plezier te doen. Hoe vaak ook hoor je mensen niet zeggen als ze op vakantie zijn geweest: wat was het gaaf om weer eens een echte sterrenhemel te zien. In Haarlem zie je de Grote Beer, en niet heel veel meer. Misschien kunnen we daar nog wat mee. Zorg, wat ons betreft, dat de hoofdstructuren, dus de bomen, de hotspots, de ecologische zones, goed op orde zijn. Dat je mensen, inwoners, platforms goed meeneemt in de participatie. Zodat ook onze inwoners overtuigd kunnen raken van het moois dat we met dit plan kunnen gaan neerzetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Scholten. Is er … Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt het langverwachte Groenbeleidsplan. Van ambitie naar uitvoering. Waar we naar snakken. Met daarbij vier groene sporen. De Partij voor de Dieren heeft daarover een aantal vragen. Ik zal ze per spoor stellen. Maar eerst iets vooraf. Een paar maanden geleden hebben wij in deze zaal de biodiversiteitscrisis uitgeroepen.

Een erkenning van het feit dat het functioneren van de natuur, en al wat leeft, ernstig wordt bedreigd en bijvoorbeeld ook onze eigen voedselvoorziening in de knel komt. Ik zou graag een reflectie horen hoe de wethouder over de biodiversiteitscrisis denkt. Maar vooral of hij van mening is dat dit voorliggende Groenbeleidsplan het hoogst haalbare is wat hij gaat inzetten om de biodiversiteitscrisis tegen te gaan. Geven we met dit plan alles wat we hebben om het tij te keren? Voorzitter, wij zien mooie woorden, maar het gevoel van urgentie en een hoge actie bereidheid ontbreekt in onze ogen. Dat ligt ik graag toe. Allereerst over de in het Groenbeleidsplan terugkerende 3-30-300-regel. Een, in onze ogen, wat arbitraire regel typisch bedacht door mensen. Want de natuur zelf redeneert en opereert natuurlijk niet zo. Maar goed, laten we er toch wat op ingaan. Uit elk huis moeten drie bomen zichtbaar zijn. Als je in de zomer vanuit de lucht naar beneden kijkt, moet minimaal dertig procent bedekt zijn met blad. En vanuit elk huis moet je binnen driehonderd meter in een park of parkje kunnen zijn. Steden als Bristol en Barcelona stellen hier een masterplan voor op. De gemeente Haarlem echter, stelt de ambities naar beneden bij. Dertig procent kroonoppervlak wordt dertig procent openbaar groen.

Gras, dat weinig bijdraagt aan het tegengaan van klimaatverandering en aan de biodiversiteit, wordt meegeteld. En zelfs dan komen de meeste Haarlemse buurten niet eens in de buurt van die dertig procent openbaar groen. En dit Groenbeleidsplan gaat er zelfs vanuit dat de Haarlemse interpretatie van de 3-30-300-regel niet in elke buurt haalbaar is. Vragen aan de wethouder: waarom is het niet haalbaar? En waarom is er voor gekozen om deze vuistregel af te waarderen? Dan ga ik verder over de vier groene sporen uit het Groenbeleidsplan. Spoor één is groen inclusief ontwerpen.

24

In de bijlage van het Groenbeleidsplan wordt gesproken over het zogenaamde programma van Eisen Groen. Maar de echte, concrete maatregelen worden niet benoemd. Er wordt verwezen naar het HIOR, wat dan alleen over de openbare ruimte gaat. Sterker, er staat zelfs: de exacte invulling en weging van deze groene criteria staan niet van tevoren vast, maar worden per afzonderlijk project bepaald op basis van het programma van Eisen Groen. Met andere woorden: het wordt ons, als gemeenteraad, onmogelijk gemaakt om aan de hand van iets van een standaard te kunnen controleren of er daadwerkelijk natuurinclusief wordt gebouwd. Mijn vraag aan de wethouder: is de gemeente voornemens een puntensysteem of menukaart in te gaan voeren voor groene criteria, zoals bijvoorbeeld Leiden, Den Haag en Nijmegen dit hebben gedaan? En zo ja, wordt de gemeenteraad hier dan bij betrokken? En zo nee, waarom niet? En hoe wordt het toetsingskader van het convenant Toekomstbestendig Bouwen hierin meegenomen? Is dit leidend voor het programma van Eisen Groen? Hierin staan concrete indicatoren, toetsnormen voor verschillende ambitieniveaus. Voorzitter, dit moet en kan echt concreter en beter in onze ogen. Graag een reactie. We lezen daarnaast: huidig groen oppervlak voor de herinrichting/ reconstructie dient minimaal gelijk gebleven te zijn en/of in kwaliteit te zijn verbeterd.

Betekent dit dat het groen ook kan verdwijnen als elders de kwaliteit ervan is verbeterd? Meer verharding, in plaats van minder? Dan spoor twee. Robuust netwerk van groenstructuren. Maaibeleid, onder andere. Uit de antwoorden op de zienswijze blijkt dat de gemeente Haarlem trots is op het cyclomaaien. Dat moet langzaam het voor het dierenleven funeste klepelen gaan vervangen. De Partij voor de Dieren wil haast maken met echt ecologisch maaibeleid. Wanneer krijgen we een gericht plan om het klepelen helemaal te stoppen? En het cyclomaaien, waar mogelijk, te gaan vervangen door maaien met duurzamere, lichtere machines die de bodem veel minder verdichten. Zoals bijvoorbeeld een elektrische één-assige trekker. Andere gemeenten zijn al jaren geleden gestopt met klepelen. Fijn om te lezen dat het budget voor beheer- en onderhoudskosten de komende jaren wordt verhoogd. Vraag aan de wethouder: wordt deze verhoging van het budget ook gebruikt voor ecologischer materieel? Dan spoor drie. Samen maken we groen. Naast het tegelwippen en het boomspiegelfeest missen we een gemeentelijk actieplan om de verstening op particulier terrein te verminderen. De gemeente die het voortouw neemt. Een grootschalige aanpak, straat voor straat. Ondersteund met financiële prikkels. Tegelwippen is voor de biodiversiteit wat tochtstrips zijn voor het klimaat. Het helpt, maar niet genoeg.

Bovendien mist ook hier een concrete doelstelling, zodat we kunnen zien hoe alle genoemde sympathieke maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan vergroening van de stad. Zeventig procent van het oppervlak is particulier. Daar ligt een grote, gezamenlijke opgave. Dat de samenwerking met Stichting Steenbreek door de gemeente is stopgezet lijkt ons een kwestie van goedkoop, duurkoop. Hoe concreet zijn de plannen om deze samenwerking te herstarten? Staat de wethouder ook open om de andere initiatieven te kijken met financiële prikkels om particulieren hun tuinen te laten vergroenen? Als laatste spoor vier. Experimenten en vergroeningsprojecten. De gemeente wil in acht jaar tijd drie pilots voor buurtvergroening en drie voor vergroenen van gemeentelijk vastgoed. Het gaat zo slecht met de biodiversiteit, waarom niet drie projecten per jaar? In samenwerking met inwoners, stichtingen, Spaarnelanden. De Partij voor de Dieren is van mening dat, gezien de klimaat- en biodiversiteitscrisis waar we in verkeren – de ambitie en het tempo omhoog moeten. We zullen op andere vlakken concessies moeten doen. Maar Haarlem radicaal vergroenen en de biodiversiteitscrisis echt te lijf gaan kan. Als we genoeg politieke moed hebben, en ook bij inwoners het gevoel van urgentie duidelijk over weten te brengen. Dank u wel.

De voorzitter: Graag even rust op de publieke tribune want dan kunnen wij rustig vergaderen. Dank u wel mevrouw Moedt. Ik denk dat voor veel mensen thuis de scrabble-woordenschat is uitgebreid met de woorden klepelen en cyclomaaien. Dus daar kunnen we met de Y misschien in de toekomst nog wat mee doen. Dank u wel daarvoor. Wie mag ik hierna het woord geven? De heer Van Den Berg, D66.

25

De heer Van Den Berg: Fijn dat er een Groenbeleidsplan is. Het werd hoog tijd. Sinds 1991, dat is wel echt heel lang. We zijn ook blij met het uitgangspunt van 3-30-300. Dat is denk ik een goede manier om groen in te richten, zoals eerder gezegd. Het is een mooi vergezicht op een groen Haarlem. Wel zouden we het één en ander graag wat concreter willen, want daar is zeker ruimte voor verbetering. Zoals: hoeveel groen in de toekomst ten opzichte van nu? Welk groen? Hoe beheren we het? En aangezien de ruimte in Haarlem niet groeit: welke keuzes maken we nou eigenlijk? Want meer groen in de ruimte, betekent ook dat sommige andere inrichtingen van openbare ruimte niet kunnen. Mijn vraag aan de wethouder dan ook is: op wat voor manier gaan we van een vergezicht naar een concrete uitvoering? En daarnaast: hoe gaan we die uitvoering meetbaar maken? En verder, als Haarleem zo uitgebreid kiezen voor groen, waar gaat het pijn doen? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Den Berg. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ja, het is eigenlijk een beetje hetzelfde als net bij de dertig kilometerdiscussie. Dit is eigenlijk een hele nieuwe manier van naar de stad kijken. En dat vergt ook wat van de bewoners, bijvoorbeeld. Maar ook natuurlijk van onszelf. Tot nu toe is er echt wel gewerkt aan groen in Haarlem.

En er zijn ook wel wat … Bomenhoofdstructuur is natuurlijk een voorbeeld van dat wel degelijk is geprobeerd het groen te brengen in de stad. Maar als we heel eerlijk zijn zien we ook dat die bomen vaak heel klein zijn en nogal weg staan te kwijnen aan de kant van de weg. Waarbij bijvoorbeeld worteldruk als gevolg van te kleine boomspiegels … Op echt heel veel plekken zie je dat. Dus er is echt een gigantische eigenlijk ook nog aan de bodem een gigantische kwaliteitsslag nodig. Eigenlijk hebben we het er altijd een beetje bij gedaan. En nu zien we voor het eerst dat het centraal genomen wordt. Wij als Actiepartij zijn bijvoorbeeld heel blij dat een oude motie, die we volgens mij samen met de ChristenUnie ooit hebben ingediend, terug te lezen. Dat we nu eindelijk bij het ontwerpen van nieuwe gebouwen uitgaan van het bestaande groen. Nu staat dat als uitgangspunt, dat is echt een radicale breuk. Daar hebben we al heel lang om gevraagd en tot onze verbazing hebben we heel veel projecten langs zien komen waar eerst bomen toch allemaal werden omgezaagd, voordat er een nieuwe tekening werd gemaakt. Dat gaat dus nu veranderen. Dan zijn er natuurlijk de opmerkingen over dat we zo snel mogelijk actie willen en een agenda die steunen we.

We vinden het heel belangrijk dat het communicatieplan echt heel goed en stevig wordt, want ik denk dat Haarlemmers echt zullen moeten gaan wennen aan dat het groen er anders uit gaat zien en dat een keurig gemaaid grasveldje niet meer het hoogst haalbare is, maar dat juist een grasveld waar een kruidenrijkmengsel in staat, dat dat juist iets is om trots en blij mee te zijn. En dat dus ook meer mensen mee gaan doen met het tegelwippen, want dat is ook iets wat lange adem vergt. En bijvoorbeeld alleen al bij mensen die in een sociale woning wonen, in een sociale woningbouwwoning wonen, die bekend zijn met het feit dat zij ook mogen meedoen aan tegelwippen, om maar iets te noemen. Dus er is nog echt veel te halen, maar dit is een goede start. En dan tot slot, los van dat we benieuwd zijn naar de verdere uitwerking zijn we vooral ook geïnteresseerd om daar inderdaad ook het LED mee te nemen, want er zijn belangrijke aanwijzingen dat bepaalde kleuren licht ingewikkeld zijn voor bijvoorbeeld insecten en dat het dus goed is om daar ook aandacht aan te besteden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster. Is er verder nog iemand? De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, het CDA is natuurlijk ook blij dat we eindelijk het langverwachte groene beleidsplan hier gaan bespreken en ook hopelijk kunnen gaan vaststellen.

En ook nog speciale dank nogmaals voor het platform Groen waar heel veel vrijwilligers inzitten en met heel veel energie ook aan dit plan heeft meegewerkt. Een plan waar we richting geven aan de wijze waarop we Haarlem stevig gaan vergroenen, maar ook de kwaliteit wordt een speerpunt gelukkig. Ik heb toch een paar kritische noten meegeven. Veel ambities, maar nog onduidelijk wat we nu precies gaan realiseren. De 3-30 300 norm is al veel

26

genoemd hier zo. Waarom een nulmeting van 2007? Dat is toch niet representatief meer voor het toekomstige monitoren? En de dertig procent norm die wellicht nader uitgelegd en gespecificeerd mocht worden. Dertig procent norm gaat over het oppervlak groen wat je ziet vanuit je raam. Maar in de stad zal het heel erg moeilijk worden in de smalle straatjes, maar daar gaan we ook gevel groen planten. En hoe gaan we gevel groen waarderen als oppervlakte van de dertig procent norm? Dus misschien dat daar nog een betere specificatie over kan komen. Nou, ik lees ook weer een aantal zaken zoals high tree en tape, dat nu al in Haarlem wordt gebruikt. Het komt als een ‘…’ voorbij me. Ik heb er eigenlijk nog heel weinig concreet iets van gezien. Dus kan de wethouder zeggen of het nu echt gebruikelijk en daadwerkelijk ook de resultaten kunt zien, de metingen, of de waarderingen eigenlijk? En dat geldt ook voor de bodemmonitor, die al jaren is toegezegd. Drie wethouders van het CDA geleden is dat al gezegd, van hij komt eraan. Nu zit er een GroenLinks wethouder en misschien gaat het nu toch echt door. Nou, er staat, voor een goede opzet van de monitor moeten er registratiemogelijkheden worden uitgebreid en moeten onderaannemers en partners worden geïnstrueerd de juiste informatie aan te leveren.

Goh, moet dat ook niet al? Het is toch geen nieuw iets wat ze moeten doen? En daarna volgt de inrichting van de website waarop de gegevens zichtbaar worden gemaakt. Nou, ik snap niet waarom dit zo lang duurt. Dus ik hoop dat de wethouder kon toezeggen dat we het nu echt dit jaar gaan krijgen. Nou, nogmaals, heel veel in ambities uitgewerkt, maar niet concreet. Dat is al door meerdere partijen opgezegd. Dit is een groen beleidsplan en het woord ‘plan’ eigenlijk impliceert al dat er iets achter zit waarbij een planning in zit en eventueel kosten, net zoals het schoonbeleidsplan. Dat is een heel keurig plan waar dat soort zaken exact meegenomen zijn, dus iets meer smart maken als het kan. Even kijken. Er wordt heel vaak gezegd van, de bomen nemen CO2 op en dragen bij aan CO2-reductie. Ja, dat klopt ook wel. En ook aan een betere luchtkwaliteit, maar ik vind dat de heesters in deze ontzettend onderbelicht worden. Juist heesters hebben ook een hele grote functie om het fijnstof te filteren, met name langsrijbanen toen ze dat nog beter dan de bomen. We kunnen in ieder geval constateren dat de tegelwipacties succesvol zijn. Vorig jaar nog vijf locaties waar we dus de ‘…’ locaties hadden, in het voorjaar hadden we er tien en ik geloof in het najaar een stuk of veertien. Nou, hopelijk kan de gemeente de intensiveren en nog beter faciliteren.

En mijn vraag eigenlijk aan de wethouder is van wie eigenlijk de initiatiefnemer is van de tegelwipacties in Haarlem? Want dat is me eigenlijk een beetje onduidelijk. Volgens mij zijn het een heleboel enthousiaste stadsmakers die ermee bezig zijn, maar ik zou wat meer ook sturing en initiatief misschien vanuit de gemeente verwachten. Dan nog een paar zaken concreet over de steenbreek. Er staat ook: we hebben het contact met steenbreek opgezegd. En dan hoor je geluiden van, wanneer sluiten we niet ons weer aan? En mijn vraag is van, wat was de toegevoegde waarde of wat zou de toegevoegde waarde van steenbreek zijn als we ook stadmakers hebben die eigenlijk hetzelfde al doen wat ook steenbreek verkondigt? Dan nog een advies. Stop ook met dertig centimeter uit te geven aan onkruid verwijderen. Laat de burgers dat lekker zelf doen. Dat doen ze in Utrecht nu ook. Of in ieder geval, er loopt een pilot geloof ik. Volgens mij moeten we dat ook gaan doen en laten lekken die plantjes tegen de gevel aanstaan. Als bewoners dat niet willen, dan mogen ze het zelf weghalen. Dan hebben we nog een vraag over het schoolbosje. Een motie ingediend vorig jaar bij de begroting. Ik heb een technische vraag gesteld. Daar heb ik nog geen antwoord op gehad. Hoeveel scholen hebben inmiddels een schoolbosje? En tot slot voorzitter, Haarlem wordt altijd de bloemenstad genoemd.

Dit jaar was het wel erg karig vond ik met de bloemen. Ik heb daar meerdere vragen over gekregen. Kan de wethouder ook toezien dat Haarlem volgend jaar een stuk fleuriger eruit gaat zien? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dreijer. U gaat wel hard door uw tijd heen, merk ik op. De heer Baars, VVD. De heer Baars: Ja, dank u wel. Ik ben blij om te zien dat de hele tribune vol stroomt om te luisteren wat de VVD van groen vindt. Ja, wij zijn ontzettend voor groen. Ik kom zelf ook een beetje uit een soort van

27

achterhoek, Castricum. Ja, daar is het ook erg groen en ik hou ook erg van sterrenhemels, dus ik zou ook graag de grote beer een keer willen zien. Ja, en dan kijken we naar dit plan dus. Wat gaan we concreet doen? En dan mis ik ook echt een duidelijk doel. Welk percentage oppervlakte willen we groen hebben? Hoeveel bomen en planten willen we nu gaan neerzetten? Ja wethouder of voorzitter, dat mis ik ontzettend. En wordt er vervolgens 1,25 miljoen uitgetrokken. Ja, dat vinden we dan veel of weinig geld. De VVD vindt dat weinig geld. Maar wat is de financiële onderbouwing van dit stuk? Ja, als je eigenlijk de hele zaal zo door luistert en dat doet de VVD, dan is eigenlijk de vraag, is dit wel behandelrijp, dit stuk, want er zijn zoveel vragen beide coalitiepartners. Nou, moest de wethouder van mening zijn dat het wel behandelrijp is, dan een aantal suggesties. Ook de VVD heeft een soort van goede ideeën, maar dat is wat door het CDA is weggekaapt. Laten we dan beginnen met het groen maken van onze schoolpleinen, want we hebben immers een eigen beheer. Daar kunnen we iets over zeggen. Misschien een motie of een amendement. In ieder geval CDA, goed idee. De VVD wil daar wel in mee. En dan nog heel even over het cyclo maaien, wat ik nog niet eerder heb gehoord. Ja, dat klinkt allemaal heel mooi, al dat gas laten groeien.

Maar wat ik ook hoor, is dat kinderen willen spelen en dat er speelveldjes zijn. Dus ik zou zeggen wethouder, kijk een beetje uit dat niet alles heel erg hoog wordt, het gras, want de speeltoestellen en de speelveldjes schijnen niet meer bereikbaar te zijn. Dus let een beetje op met cyclo maaien. Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Baars. Dan verder nog iemand in de eerste zijn? De heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, het is mooi en Trots Haarlem is altijd blij dit stuk te lezen, maar we zien ook dat het een beetje zaken een beetje treurig worden. Wij hebben ooit motie ingediend van de bomenmakelaar. Cora-Yfke Sikkema van GroenLinks groot in de krant dat Haarlem de eerste was die boom ging verplaatsen en niet kappen en dan kleine sprietjes neerzetten. Vraag je jaren later, hoe is dat nu eigenlijk uitgepakt, blijkt er nog nooit een boom verplaatst te zijn geweest via het bomenmakelaar plan. We hebben hier een mooi plan waarvan iedereen zegt, dit is goed en dit gaat het worden. We steunen sowieso natuurlijk platform Groen die zegt, betrek ons bij de uitvoering. Dat lijkt ons een vereiste om dit voor elkaar te krijgen, want we willen altijd meer groen, maar aan de andere kant zegt het college, we gaan wel tienduizend woningen per jaar erbij bouwen.

En dan denk ik altijd, dat komt waarschijnlijk dan op plekken die eerst groen waren, dus wat wil je nu eigenlijk precies? Dan horen we al van nou, het zou mooi zijn als je de grote beer kan zien. En dat zegt dan een partij die wil bouwen in de groene zone. Nou, heel realistisch vind ik dat dan niet. Het is wel een mooi streven. We hopen dat er dan straks helemaal niemand meer is voor het bouwen in de groene zone. Dat zou nog mooier zijn. En we zijn helemaal voor de 3-30 300 beleid, want dat stond gewoon ook letterlijk in ons partijprogramma van Trots Haarlem, dus daar zijn we ontzettend blij. We hopen dat we dus een keertje echt de bomenmakelaar gaan gebruiken en bomen gaan verplaatsen en niet omhakken en kleine boompjes plaatsen. En we hopen ook dat we een keertje misschien wel helemaal out of the box kunnen denken, want we kunnen wel denken dat de oplossing is voor CO2 om elke keer maar een boompje ergens bij te plaatsen, maar wij zien toch ook wel heil in het olifantsgras, wat vier keer meer CO2 opneemt. Heeft het college daar al eens aan gedacht? Wij zullen sowieso een motie indienen om te kijken waar mogelijk is olifantsgras te plaatsen in plaats van altijd maar denken aan bomen, terwijl zij olifantsgras vier keer zoveel CO2 opnemen. Dat zet tenminste zoden aan de dijk. Tegelwippen.

Daarvan heeft Trots Haarlem een motie ingediend van, als je nou gewoon tegel wil wippen, zorg dan dat mensen die geen auto hebben ook die tegels ergens kwijt kunnen. Nou, dat hoefde allemaal niet. Mensen die geen auto hadden, konden dan vanuit het college een gratis aanhangwagen krijgen. Toen zei ik nog van, als je nu geen auto hebt, wat heb je dan aan een gratis aanhangwagen? Dus kom dan nu ook gewoon een keer mee over de brug. Jullie hebben die het goede systeem om oude koffiezetapparaten op te halen. Kom nou ook een keer langs met een vrachtwagen een keer

28

in de maand waar je gewoon je tegels kan inleveren en dan kan iedereen meedoen, van mensen zonder auto kunnen gewoon moeilijk mee doen. Ik zie niemand op de fiets, over heb je zo’n mooie bakfiets, helemaal naar de Waddenpolder gaan, tien tegels inleveren, weer terug, tien tegels inleveren, weer terug. Dus help die mensen daar een beetje bij. En als je echt groen wil, stop je eigenlijk met bouwen en gaan we ook een keertje olifantsgras gebruikt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Raadt. U heeft olifantsgras aan het scrabble woordenlijstje toegevoegd. De heer Visser, ChristenUnie. De heer F.Visser: Dank u wel, voorzitter. Het stuk heeft mooie uitgangspunten, speerpunten, ambities en uitvoeringsacties. Echt een beleidsstuk dus. Ze vonden het eigenlijk toch lastig om te zien welke resultaten er uiteindelijk van al die acties worden verwacht. Ik zie veel concrete euro’s. Dat is mooi. Maar hoeveel vierkante meter extra groen krijgen we hier nu voor terug? En krijgen we niet te veel versnipperd beleid waardoor heel veel geld verloren gaat wat je eigenlijk in de uitvoering zou willen stoppen? Een voorbeeld. In 2023 is er 180 duizend euro voor verbonden ecologische structuur. Mooi, maar wat zien we daarvoor terug? En waar in de stad? En buurtvergoeding, de Partij voor de Dieren noemde het op. De ambitie is slechts drie proefprojecten voor 2030.

Zo staat het er letterlijk in. Dat lijkt me weinig ambitieus. Gelukkig staat in het uitvoeringsprogramma dat er in 2023 155 duizend euro is voor drie wijken. Dus kennelijk is het de bedoeling om drie proefprojecten per jaar te doen. Kan de wethouder dat bevestigen? Maar hoe zorgen we dat zoveel mogelijk van het geld ook echt naar uitvoering in die wijken gaat? Een mooi, nieuw boomoffensief. Het vorige college had de ambitie voor de hoeveelheid bomen. Mijn vraag aan de wethouder, hoeveel bomen gaan we terugkrijgen bij het bomenoffensief? En inderdaad, waar blijft de bomenmonitor? Voorzitter, tenslotte steenbreek. Ik zou eigenlijk gewoon de wethouder willen uitdagen, kom met vijf locaties waar we gewoon de komende twee jaar substantieel aan steenbreek doen. Ik heb al vaker gezegd, de Spaarndamseweg. Dat is enorm versteend. Die hele middenberm zou je vergroenen. Gaat de wethouder die uitdaging aan om dat in deze collegeperiode maar liefst nog wat sneller binnen twee jaar die Spaarndamseweg flink te vergroenen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rustig. En ik denk dat we daarmee tot een eind zijn gekomen in deze eerste termijn. Alle ballen op de wethouder dan. Aan u het woord, wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. En dank aan de commissie. Volgens mij lang verwacht, dat groen beleidsplan. In de vorige periode een aantal keren over gesproken.

Hier is hij dan. Voor uw beeld, in maart een inspraak geweest. In het coalitieakkoord zijn daar nog middelen tegenover gezet. Is ook aangepast op het coalitieakkoord. Misschien ook wel meteen de vraag met betrekking tot de Partij van de Dieren, de biodiversiteitscrisis. Kijk, hij is wel in inspraak geweest, dus zoveel kan je dan ook weer niet wijzigen aan een stuk. Maar ik kom er later nog wat uitgebreider op terug. En wat ik u allemaal hoor zeggen en het sluit ook wel aan bij mijn ambitie, bij de ambitie van het college, is actie. Nu actie. Het beleid ziet er goed uit hoor ik eigenlijk de overige zeggen. De kritische noten, die ga ik zo langs, over de concreetheid. Maar met name de drive, en die ken ik van u als commissie, over de actie, uitvoering concreet. Wat gaan we nu realiseren? Wanneer gaan we nu aan de slag? En dat is eigenlijk wel ook de bedoeling. Dat is de bedoeling van het college in deze periode om aan die wens tegemoet te komen. Daarom ook pakken we door met het direct eigenlijk de middelen van het coalitieakkoord verzilveren in het actieplan voor volgend jaar. Maar waarom zou het college ook de handreiking willen doen richting dat meerjarenplan voor de komende jaren om dat met u op te pakken. Dat meerjarenplan moet niet alleen het meerjarenplan vergroening zijn. Dat meerjarenplan moet ook het meerjarenplan klimaatadaptatie zijn.

Het meerjarenplan moet niet alleen de bewonersinitiatieven zijn. Dat meerjarenplan, daar zitten ook uiteindelijk de projecten in, het opgavegericht beheer van deze stad en het

29

onderhoud in één keer goed doen van de bestaande bomen in de stad. Daar wil ik bij deze u de handreiking doen en dat graag met u in eerste instantie middels een, noem het een ateliersessie, met een sessie waarin we u ons raad uitnodigen, platform Groen uitnodigen, misschien wel in de variant van een raadsmarkt. Zou ik heel fijn vinden, maar ik hoor graag via de voorzitter of daar interesse voor is, om daar twee raadsleden voor uitnodigen om met elkaar alle ideeën die u ook vanavond, maar ook bij de kadernota afgelopen keer en eigenlijk vaker in deze commissie ook meegeeft, om die nou eens met elkaar eens op papier te gaan zetten en dat willen we dan de komende jaren met elkaar gaan doen. Dat is de handreiking van het college voor het meerjarig uitvoeringsprogramma. Ik hoor graag straks eventjes, ik ga nu op de vraag in, misschien in de tweede termijn of bij de voorzitter of daar behoefte aan is en dan kunnen we dat nog voor het eind van dit jaar gaan realiseren, zodat we met elkaar ook een gedragen, de energie vasthouden zou ik willen zeggen, de actie ingaan en met een gedragen meerjarenplan komen. Dan ga ik eventjes op de vragen in van de partijen. Nou, PvdA zegt eigenlijk ook beleid is goed, nu actie, want we hebben een versteende stad. U had het ook over de klimaat burgemeester. Nou, volgens mij, hij zit op de tribune.

Bij de vorige trouwens heb ik heel actief, ja, zwaai maar, hoor, ja, de groene daken initiatief geopend vorig klimaat burgemeester. Dus ik verwacht ook veel van deze, eerlijk gezegd. Maar ik denk dat dat wel goed gaat komen. En ik vind uw suggestie voor de fix brigades … Volgende, eind van deze maand volgens mij zelfs, spreken we in commissie samenleving over de aanpak energie armoede, waar we inderdaad het voorbeeld van Amsterdam willen volgen. Maar om met die gedachte eigenlijk ook groene teams de stad in te sturen, vind ik heel aantrekkelijk. Dat zou er dus een kunnen zijn om in dat meerjarenprogramma met elkaar eens af te gaan bellen. En hoe beoordelen? Door meerdere partijen wel bekeken. Kijk, de standaard reactie, ook D66 vroegen deze vragen, zou zijn de indicatoren zoals we ze hebben. U krijgt ook volgende week weer de indicatorenconferentie. Voor de andere raadsleden, daar gaat dan soms ook een zucht denk ik voor dat feestje weer op, maar dat is in principe wel de monitoring. Dus daar hebben we een aantal punten die we daar monitoren: het groen oppervlak, het aantal bomen, de natuuroevers en de bijen. Tegelijkertijd hebben we ook Haarlem om soms ook wat concreter te maken. Dus, maar goed, als we zeggen, we willen toch misschien met de woorden van de VVD wat meer ambitie, wat meer body, dat kan natuurlijk ook in dat meerjarenprogramma.

Dan gaan we even kijken, want ik wil ook, we moeten dit met elkaar de komende tijd. En ik krijg zelf ook eerlijk gezegd wel energie als we aantallen met elkaar genomen. Voor uw beeld dat ik toch eventjes de groene daken subsidie. Die is misschien het meest tastbaar. Dit jaar ingesteld. Daar zijn honderd aanvragen geweest. Heeft vierduizend vierkante meter dak groen opgeleverd. Dat is één grote markt. We gaan nog dat bedrag opwaarderen naar 150 duizend euro, nog dit jaar staan mensen in de wacht. En ook voor de komende vier jaar zullen we dat doen. Dan hou je aan het einde van de rit dertigduizend vierkante meter dak groen over. Dat is drie hectare. Dat is zeveneneenhalf grote markt. Ik denk dat we daar wel energie van krijgen en ik kan me voorstellen als ik u zo hoor dat we wel meer van dat soort cijfers willen weten om te zeggen, daar zit onze ambitie dan ook in. Oké. Dus dan ga ik door naar GroenLinks. Dit was even helemaal het lijstje bevestiging denk ik wat hier gaat komen. De bijlage is integraal onderdeel van het besluit, dus ja. Het plan van aanpak van de eisen groen gaat op alles van toepassing zijn, gaat ook direct in, maar wel bij de start van nieuwe projecten. Dus we zullen nog eventjes geld moeten zijn bij de pijplijn, zoals we dat vaak zeggen, maar vanaf nu gaat die wel in. Het bomenbeleidsplan volgt zo ongeveer volgens mij medio volgend jaar.

En natuurnetwerk Haarlem, eigenlijk het ecologisch netwerk, een aantal van u heeft op vragen of opmerkingen in die richting geplaatst, komt in december. Dan gaat het over die verbindingsstukken, die verbindingsroutes zoals ook Jouw Haarlem. Dus dat is denk ik … En u was blij met het muggenbos. Nou, dat is ontzettend goed, want dat was inderdaad uw voorstel, dus dat hebben we meegenomen, uw initiatiefvoorstel. En ook hier denk ik, een aantal ideeën zullen heel goed misschien op zijn plek vallen bij het meerjarenprogramma. Dan even kijken. Jouw Haarlem heeft het over licht, bodem, water, noem ik maar eventjes. U gaf meer mee. Licht kreeg ik mee, daar werken we ook al op zekere hoogte mee. ‘s Nachts wordt de verlichting ook gedempt en we werken op sommige plekken ook al met die

30

verschillende kleuren voor de vleermuizen onder andere. Water, we komen volgend jaar met elkaar te spreken over het, het heet nu al het waterplan. Het heette eigenlijk VGRP, maar dat vond ik niet zo aantrekkelijk klinken, dus we gaan dat het waterplan noemen. Dan gaat het eigenlijk over de riolering en de koppeling met waterberging, dus daar komen we zeker over te spreken. Aan een aantal van u zegt, neem op een aantal van deze punten mee in de communicatie. De voorzitter: Ik zie dat u een interruptie heeft van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Heel kort. Het ging mij echt om waterkwaliteit. We zijn van plan om een zwembad in het Sparne te maken, wat ik van fantastisch vind. Maar deze zomer konden zwemchallenge niet doorgaan, omdat er te veel E. coli in het water zat en dat vinden beestjes ook niet zo lekker. Wethouder Berkhout: Nee, dat snap ik. Kijk, dat is ook denk ik misschien moeten we daar dus ook bij dat meerjarenplan stilstaan, daar zit dan ook het onderdeel klimaatadaptatie in. En juist wat de afgelopen zomer is gebeurd door de lange droogte, waterpeil laag, dan komt dus inderdaad E. coli speelt erop vanwege de riolering en de blauwalg speelt op, vanwege de kwaliteit van het water. Dus daar zullen we in de toekomst vaker mee te maken gaan krijgen.

Hoe gaan we daarmee om? Dat is volgens mij, maar ik kan het niet helemaal overzien, dat zit volgens mij op een aantal andere vlakken. Volgens mij moet ik dan ook eventjes kijken waar zich dat nog meer bevindt, maar laten we het meenemen ook in dat meerjaren uitvoeringsprogramma. Eventjes kijken. Nou, dan de Partij voor de Dieren. Ambitieus hoor ik eigenlijk ook wat kritisch, van zit er nu alles in? Nou, eerlijk gezegd, dus wat ik zei, dit was wel een lopende trein, het groenbeleid van, maar we hebben toch naar mijn gevoel best wel wat biodiversiteit teruggebracht in dit plan, ook in de verschillende sporen. Maar goed, je kunt altijd, dat is denk ik ook uw rol in deze raad om te zeggen van, dat niet meer en dat moet beter, want we hebben een crisis met elkaar. Maar ik heb gepoogd om dat toch op een aantal sporen terug te brengen. En dan heeft hij het over bijvoorbeeld een evaluatie of de puntentelling, puntentellingsysteem bij natuur inclusief. U weet dat er twee jaar geleden een evaluatie of een pilot voor is gestart, moet ik eigenlijk zeggen. De twee varianten. Doen we het eigenlijk op basis van, we geven dat kwalitatief mee of we doen het op basis van de puntentelling zoals dat in Den Haag onder andere speelt. De evaluatie komt eraan binnenkort. Volgens mij begin volgend jaar.

Daar moeten we eens kijken met elkaar, waar gaan we voor? Voor welke variant? Dan zitten we ook op het terrein van collega-wethouder Roduner, maar weet dat het twee jaar geleden hebben gezegd, ook daar was ver zoek in deze raad, we gaan de puntentelling doen of kunnen we het gewoon meegeven? En wat is dan het beste effect? Dus daar komt een evaluatie van. Ik denk dat dat heel nuttig gaat zijn. Weet ook trouwens eventjes dat, u had het even over gras. Ons areaal gras, kreeg ik mee, daarvan wordt zestig procent ecologisch beheerd. Nou, dan had ik evenwel, daarna begon toch wel in hoog tempo vragen op mij af te stellen. We hebben twee momenten. We hebben een technische sessie georganiseerd en u heeft ook de gelegenheid tot technische vragen. Dan wordt het voor mij op een gegeven moment ook even lastig om het allemaal te ondervangen. Ik zou willen voorstellen om de aanvrager even schriftelijk in te dienen, maar hiervoor hadden we wel de technische sessie in principe belegd. En steenbreek, een aantal van u genoemd. Ook de insprekers hebben dat gezegd. Kijk, wij zijn voornemens met dit uitvoeringsprogramma ons weer aan te sluiten bij steenbreek.