07-11 Transcript Raad 11 juli 2022

Dan niet alleen maar zeggen, je hebt parkeerdruk, ga je maar betalen, want dat is onze oplossing. Nee, je biedt ook die andere oplossing, het

30

systeem wat u nu straks bij de Vijfhoek gaat invoeren. Dank u wel. Dan de motie doorstroming vergroten, maar de huur niet. Dat zijn die oudere mensen die een 4-, 5-kamerappartement hebben. Graag wat kleiner willen gaan wonen. Bijvoorbeeld, begane grond woning. Die betalen dan nu 300 huur en straks 800 huur. We gaan daar als gemeente voor zorgen dat ze niet in prijs gaan stijgen, maar wel voor enorme doorstroming gaan zorgen, want dat bouwen, bouwen is natuurlijk ook maar allemaal ... kijken of dat daadwerkelijk uitkomt. Dan hebben we over langer thuis wonen. De overheid wil, geloof ik, 1 miljard meer uitdelen om mensen nog langer thuis te laten wonen. Fantastisch. Dan zit je daar dan met je dementie en je kunstknieën, achter de geraniums. Dan zou je een stukje willen lopen door je wijk. Dan denk je halverwege, was er maar een toilet. Deze motie gaat over kijken of je een toilet kan invoeren in een wijk waar veel oudere mensen wonen. Dan de motie, ik moest even terugkijken, hoelang heb ik die motie al ingediend, ik kwam tot 2014, misschien ben ik er al mee begonnen in 2010, maar dat is, schaf de hondenbelasting af. Iedereen doet het. Haarlemmermeer gaat het ook doen. Wij zijn nog de enige in dit hele gebied die het niet doet. Dit is je kans. Het is natuurlijk superonterecht dat die mensen met een hond een beetje extra belasting betalen, terwijl de rest dat niet doet.

Terwijl een hond natuurlijk hartstikke goed is tegen de eenzaamheid en voor de veiligheid. Dank u wel alvast. Er komen er nog een heleboel meer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Visser van de ChristenUnie. De heer F.C. Visser: Dank u wel, voorzitter. Normaal begint er altijd wel een fractie het debat over de Kadernota met een beschouwing over de foto op de voorpagina. Alleen die is er dit keer niet. Misschien is dat ook wel tekenend voor het debat van vanavond. De Kadernota is beleidsarm. Doen we het debat over het coalitieakkoord dunnetjes over. Iets anders dat opvalt, is dat zelfs de coalitie vanavond met nieuwe wensen komt. Normaal snap ik dat wel, maar nu is het wel erg snel. De inkt van het akkoord is nog maar net droog. Maar uiteraard doet de ChristenUnie ook wat voorstellen vanavond. We zullen natuurlijk ook alle voorstellen van andere partijen met aandacht bekijken. Maar gelukkig is er naast de Kadernota ook het coalitieakkoord. Die heeft wel een mooie foto. Ik zie allemaal puzzelstukjes. Het doet mij deugd dat twee partijen met een ‘...’ komen. Niet het CDA, maar PvdA en D66. Eén partij komt met een windmolen. Weliswaar niet zo’n efficiënte, maar toch. Je zou denken, dat is GroenLinks. Nee hoor, het is het CDA. Waar komt GroenLinks dan mee? Het stadhuis. De Actiepartij komt met een partijlogo en de KPN-toren.

Voorzitter, ik mis bij deze vijf puzzelstukjes wel iets. Dat is het sociaal domein, zorg en welzijn. Gelukkig wordt het wel goedgemaakt in het coalitieakkoord. Ik ben benieuwd naar de uitwerking dit najaar in de begroting. Terug naar de Kadernota. De ChristenUnie sluit zich aan bij de opmerking van Hart voor Haarlem over de precario-opbrengsten die we vanaf komend jaar niet meer hebben en die altijd werden gereserveerd voor onderhoud. Zeker omdat we nu ook de hele reserve onderhoud gaan opmaken. Goed dat er eindelijk flink wordt geïnvesteerd in het onderhoud van de stad. Maar hoe zorgen we dat we het onderhoud ook op de lange termijn op peil kunnen houden? Graag hoor ik de visie van het college hierop. Het college wil actie en wil daarom voorbereidingskredieten voor 2022 direct vrijgeven. De ChristenUnie vindt het een goede zet. We stellen voor dit bij de begroting ook gelijk voor 2023 te doen, maar laten we dit wel begrenzen. Een krediet geef je niet ongelimiteerd.

Is het college bereid bij de begroting expliciet deze voorbereidingskredieten op te nemen en ook bij de voorbereidingskredieten boven een bepaald bedrag wel tussentijds opnieuw goedkeuring te vragen van de raad? Ik denk dat we daar als raad echt met elkaar van gedachten hadden moeten wisselen van, welke bevoegdheid geven we het college en waar trekken we als raad een grens? Wat ons betreft komt daar ook een financiële grens te liggen. De Kadernota heet beleidsneutraal te zijn. Ik zie ook veel voorstellen die niet schokkend zijn. Ik kan u daarom al verklappen dat wij zullen instemmen. Als zijn enkele genoemde tegenvallers natuurlijk niet leuk. Ik sluit mij daarbij ook aan bij de opmerking van het CDA over beter vooruitkijken naar tegenvallers. Even kijken. Wel blijven wij ons zorgen maken over de kostenstijging in de

31

Wmo en de jeugdzorg. We hebben daar het Rijk voor nodig, maar we moeten ook zorgen dat wij er zelf beter grip op krijgen, zowel financieel, maar ook qua wachtlijsten. Een stijgende wachtlijst vinden wij echt zorgelijk. Wat gaat het college daaraan doen? Op een punt zijn wij het niet eens. Met een pennenstreek worden oude taakstellingen weggehaald nu we wat meer geld van het Rijk krijgen. Ik krijg steeds meer de indruk dat dit soort taakstellingen puur boekhoudkundig zijn om ze weer te kunnen laten vervallen wanneer de kans zich voordoet. Dat is het afgelopen jaar al een paar keer gebeurd. Dat kan toch niet de bedoeling zijn, vraag ik aan de wethouder financiën? Wanneer worden taakstellingen eens gewoon echt volledig ingevuld? Allereerst is daar, of beter gezegd, was daar de algemene taakstelling van maar liefst € 4.000.000. De ChristenUnie vindt het niet verstandig deze te schrappen. Laten we scherp blijven kijken naar het geld wat we uitgeven. Als die algemene taakstelling wel zou blijven staan en daadwerkelijk zou worden ingevuld, dan spelen we ook € 4.000.000 voor nieuwe zaken. Die zijn er genoeg. Als ik kijk naar alle moties, amendementen van vanavond. Ik voeg er ook zelf eentje aan toe. Neem het snelgroeiende probleem van de invasieve Japanse duizendknoop. De coalitie stelt € 120.000 per jaar beschikbaar voor de bestrijding daarvan. Mooi.

Maar het is te weinig, want in april vertelt het college ons nog dat zeker € 240.000 nodig is. Het dubbele. Het lag al op tafel bij de coalitieonderhandelingen. Mijn vraag aan alle coalitiepartijen is, waarom stelt u maar de helft van het bedrag beschikbaar? Is hier niet goedkoop, duurkoop? Graag ook een reactie van het college. Daarom mijn amendement, duizendjes tegen de duizendknoop, die regelt dat we alle locaties kunnen aanpakken die op dit moment bekend zijn. Niet 10 locaties aanpakken, maar 30 locaties aanpakken. Dit is wat ons betreft een urgent doel. Dit kan worden betaald door die algemene taakstelling toch een klein beetje te laten staan. Als we dat nu niet doen, dan krijgen we volgend jaar nog een veel grotere opgave hiervoor. Dat lijkt ons niet verstandig. Laten we die duizendknoop nu radicaal aanpakken. Ik heb ook nog een vraag hierover voor het college. Is het college bereid te verkennen of de bestrijding van de Japanse duizendknoop verder kan worden geïntensiveerd door de inzet van hiervoor getrainde vrijwilligers? Iets vergelijkbaars geldt voor de taakstelling van accommodaties van culturele instellingen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Volgens mij kunt u het best varkens inzetten, want dat helpt fantastisch tegen die duizendknoop. De heer F.C. Visser: Ik vind dat eigenlijk best wel creatief.

Wat varkens laten rondlopen bij het Van der Aart Sportpark. Dan moeten we alleen ... Dan zitten we met hekken en dan kan je er weer moeilijk langs fietsen. Laten we daar eens bij de koffie verder over nadenken. Voorzitter ... De voorzitter: U heeft weer een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Goed dat u dit benoemt, want er is een bedrijf uit Ulft dat een oplossing heeft gevonden door met eigenlijk vriezen ... Ze vriezen de wortels waardoor die gewoon doodgaan. Misschien kunt u dat het college meegeven. De heer F.C. Visser: Er wordt inderdaad door allerlei gemeenten gezocht naar een oplossing. Ik heb daar wat technische vragen over gesteld. Er is nu een bedrijf ingehuurd dat vijf keer per jaar die plantjes eruit trekt. Maar ik heb daar nog best wel wat vraagtekens bij, want ik fiets dagelijks langs zo’n plek. Ze zijn eruit getrokken en vervolgens zie ik ze wekenlang weer groeien. Recent zijn ze er weer uitgetrokken en een week later zie je ze weer groeien. Volgens mij zit daarvoor een te lange periode en moet je veel radicaler die dingen eruit blijven trekken totdat ze niet meer naar boven komen. Maar uw methode zou ook kunnen werken. Maar vraag aan het college is niet het hoe, maar het wat. We moeten het aanpakken, want nog maar twee jaar

32

geleden hadden we nul euro van de begroting, nu hebben we kennelijk al drie ton nodig. Het gaat echt heel hard als we dit niet met wortel en al aanpakken. Voorzitter, iets vergelijkbaars geldt voor de taakstelling voor de accommodatie voor culturele instellingen. Het college zegt dat de mogelijkheden nog niet goed in beeld zijn gebracht door de coronacrisis. Maar voorzitter, die taakstelling is volgens mij al twee of drie jaar geleden bepaald. Ik vind de coronacrisis dan toch een iets te makkelijke smoes. Het college lost het nu op door te bezuinigen op de verduurzaming van de bibliotheek. Betekent dit dat de bibliotheek minder duurzaam wordt? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik ben wel benieuwd wat de heer Visser een goedkope smoes vindt als heel de horeca en de cultuursector ook in grote mate op zijn gat heeft gelegen door coronatijd. Wat had je kunnen doen? De heer F.C. Visser: Onderzoek. Want natuurlijk hebben we de culturele sector ondersteund. Dat hebben wij ook gesteund hier in de raad. Maar die tijd hadden we wel kunnen gebruiken voor dit onderzoek, hoe gaan we die € 170.000 invullen? Dat is de afgelopen 2, 3 jaar niet gebeurd. Wat gebeurt er nu? Wij gaan nu 2 keer € 80.000 bezuinigen op de bibliotheek, of de verduurzaming. Mijn conclusie is dan, die bibliotheek wordt minder duurzaam.

Die taakstelling verdwijnt achter de horizon. Volgens mij zijn we dan niet goed bezig. Voorzitter, never waste a good crisis. De ChristenUnie ... Nee, volgend punt. Tijdens het debat over het coalitieakkoord vroeg ik al naar het geld voor de extra nachttrein en gaf ik de nieuwe wethouder de tape te gaan lobbyen om deze trein in de nieuwe hoofdrailnetconsessie te krijgen. Heeft de wethouder inmiddels zijn lobbybrief al geschreven? Want op 1 september gaat het Programma van Eisen naar de Tweede Kamer. Op 27 september is daarover een debat. Die brief moet echt snel gestuurd worden. Deze zomer nog. Wie weet kunnen we die nachttrein dan regelen zonder eigen geld. Dan kunnen we die € 30.000 ergens anders aan besteden, bijvoorbeeld aan extra fietsenstallingen bij HOV-knooppunten. Voorzitter, de woningnood is gigantisch hoog. 10.000 extra woningen is mooi, maar zelfs als je die allemaal realiseert, is het tekort aan woningen in 2030 nog steeds ruim 3.500 woningen. Dat is een kleine 500 minder dan dit jaar. De wachtlijsten zullen ook niet veel korter zijn geworden dan. We moeten echt meer doen aan een de woningnood. Actie. De ChristenUnie ziet kansen in de Waarderpolder. Maar met de huidige crisis op de woningmarkt moeten we met open vizier alle opties bekijken, ook de Waarderpolder.

Ik lees mooie woorden over het maken van ruimtelijk economische visie voor het zuidelijke deel van de Waarderpolder. Goed voorstel. Dit gebied heeft zoveel mooie kansen. Zo’n visie maak je ook voor de komende 20 à 30 jaar. Maar helaas, de coalitie valt in een valkuil om dan toch weer zich te beperken tot de korte termijn. Ook deze collegeperiode is woningbouw in dit gebied weer een taboe. Waarom? Geldt dat dan ook voor het maken van de visie, die juist over de lange termijn gaat? Natuurlijk, werkgelegenheid moet centraal staan. We moeten hier maximaal op inzetten. Maar dat kan prima samengaan met woningbouw. Daar zijn ook in andere steden mooie voorbeelden van. Ik kan de coalitie geruststellen. Als we dit jaar zouden besluiten dat woningbouw mogelijk wordt in dit gebied, dan duurt het zeker nog wel meer dan 4 jaar voordat de eerste woning is opgeleverd. Het opstellen van een robuuste visie met meerwaarde begint met het raadplegen van deskundigen. De ChristenUnie stelt daarom in de motie waardevolle Waarderpolder wedstrijd een ontwerpwedstrijd voor, voor dit deel van de Waarderpolder. Laat stedenbouwkundigen, planologen en architecten maar eens met een visie komen, zonder dat wij vooraf taboes vastleggen. Laat deskundigen ons maar uitdagen. Dat kan tot mooie resultaten leiden en wellicht ook tot veel extra woningen.

Gaat de nieuwe coalitie, gaat het college deze uitdaging aan? Natuurlijk moet ik niet op de uitkomst vooruitlopen, maar ik wil nog wel een potentieel voordeel noemen. Als uit de wedstrijd zou komen dat wonen wel goed te combineren is met meer werkplekken. Het zou in dat geval de gemeente namelijk ook geld kunnen opleveren. We hebben het afgelopen jaar miljoenen binnengehaald voor de

33

ontwikkelzones Zuid-West, Oostpoort en Europaweg. Het zou toch mooi zijn als het ook lukt bij die andere zones. Alleen die zijn te klein en voldoen daardoor niet aan de subsidievoorwaarden. Maar als we een paar woningen in de Waarderpolder optellen bij de Spaarndamseweg, dan voldoen we ineens wel aan de subsidievoorwaarden. Je kunt misschien miljoenen euro’s binnenhalen voor de omgeving van het Spaarne. Voorzitter, ik rond af, want de tijd gaat hard. Een ander thema is vastgoed. De ChristenUnie sluit zich aan bij de oproep van de VVD om met een toekomstbestendig plan te komen. Want over een paar jaar hebben we geen vastgoed meer om te verkopen, waarmee we het onderhoud van het overige vastgoed kunnen bekostigen. Er is veel aandacht voor verduurzaming van het vastgoed, maar dat is ook nodig voor toegankelijkheid. Maar ik zie hierover niets in de Kadernota of in het coalitieakkoord. Daarom onze motie, actie voor toegankelijk vastgoed. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de BV Nederland, de heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. De politieke periode zit er weer op. Als nieuweling in de raad kwam ik binnen in een roerige tijd. Energie- en gasprijzen die door het dak gaan, de schade gecreëerd door de coronamaatregelen, boodschappen die onbetaalbaar zijn geworden en een groot woningentekort. Even kijken.

Het viel me ook op dat Trots en Partij voor de Dieren dezelfde motie hadden ingediend. Misschien is het een idee om dat samen te voegen. Dan sluit ik me daar graag bij aan. Verder heb ik niet heel veel te zeggen. De Kadernota is beleidsarm. Ik heb verder geen grote beschouwingen. Echter had ik wel nog een vraag voor het college, die overigens ook al was aangehaald door de collega’s van de VVD en Hart voor Haarlem. De gemeentelijke dienstverlening laat te wensen over. Afspraken kunnen pas over enkele weken worden ingepland. Als je dan op een van de vrije inloopmomenten naar het gemeentehuis gaat om een rijbewijs aan te vragen, sta je anderhalf uur in de rij. Is er een plan om dit het komende jaar aan te pakken, te verbeteren enzovoort? Even kijken. Dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik heb een vraag voor BVNL. Vindt u dat verhuurders hun huurverhoging zouden moeten matigen om de koopkracht te repareren? De heer Rademaker: Sorry, zou je dat nog een keer willen herhalen? De heer Wiedemeijer: Veel mensen komen natuurlijk niet rond. Ze kunnen de huur niet meer betalen. Vindt u dat verhuurders hun huurverhoging zouden moeten matigen? De heer Rademaker: Ik zie niet in waarom.

De heer Wiedemeijer: Bijvoorbeeld de huur bevriezen, de huur niet verhogen, zodat mensen hun boodschappen kunnen betalen, de huur kunnen betalen. De heer Rademaker: Het lijkt mij een beter plan als de gemeente hun lasten verlaagt. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de laatste bijdrage voor vanavond vanuit de raad in eerste termijn. Mevrouw Hartman van Forum voor Democratie. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Ook ik maak nog niet zo lang deel uit van deze raad. Een ding was me inderdaad wel al duidelijk, we bevinden ons in een rare tijd. Dat is ook een rare tijd om met elkaar te

34

besturen. Haarlem kampt met de gevolgen van wat er internationaal en nationaal gebeurt en wordt beslist. Tijdens de vorige vergadering werd, volgens mij door de SP, gesteld dat we met nogal wat crises te maken hebben. Daarbovenop roepen we hier een noodtoestanden uit en hebben we te maken gekregen met een flinke inflatie. Het vertrouwen in de politiek is bedroevend laag. De koopkracht van de Haarlemmer daalt enorm. Zelfs de middenstand krijgt moeite met het rondkomen. Dan nog niet te spreken in welke bochten mensen zich moeten wringen om hun woning, voeding, brandstof en energie nog te kunnen neertikken wanneer ze niet zo’n dikke portemonnee hebben. Wellicht is de enige reden dat zij er nog warmpjes bijzitten het feit dat het zomer is. Voorzitter, het zal niet altijd zomer blijven. Wanneer de bladeren vallen en het steeds langer donker wordt, gaan we waarschijnlijk merken hoe slecht we er eigenlijk voorstaan. Ik weet niet of ik kan zeggen dat ik blij ben dat onder andere SP, Trots en BVNL soortgelijke punten hebben opgenoemd. Het is eerder bedroevend. Maar het zet wel een uitroepteken achter deze problemen. Het wordt gezien. Afijn, we kunnen wel met modellen werken om een benadering van de toekomst te geven, maar feit is dat niemand van ons een glazen bol heeft. Het blijven slechts voorspellingen. We berekenen best en worst case scenario’s bij allerlei aspecten.

Maar daarin moeten we niet vergeten dat er meerdere crises tegelijkertijd plaatsvinden. Wat gebeurt er wanneer meerdere worst case scenario’s tegelijkertijd realiteit worden, gecombineerd met een recessie bijvoorbeeld? Worden dan de effecten in het kwadraat de realiteit voor onze burger? Op bladzijde 93 uit de Kadernota wordt meerdere keren gerefereerd aan een berekening van een worst case scenario. Uiteraard zijn we het er mee eens dat in zo’n geval we daar rekening mee moeten houden en er financieel op voorbereid moeten zijn. Het is altijd goed om een buffer te hebben. Maar wij vragen ons wel af waar dit document met de berekening van die worst case scenario staat. Mogelijk heb ik iets over het hoofd gezien, maar hierbij dan ook onze vragen aan het college. Waar kunnen we deze analyse terugvinden? Kunt u toelichten welke factoren hierin zijn meegenomen? Een iets concretere manier is het registreren van wat er nu gebeurt en daar eventuele conclusies uit trekken. Een andere crisis waar het in deze stukken over ging, is de coronacrisis. Forum voor Democratie heeft in commissie Bestuur aangekaart dat de coronamonitor niet stopgezet moest worden. De effecten van vooral de lockdowns zijn namelijk nog lang niet uitgewerkt. In het stuk, bevorderen van het herstel na de coronacrisis, worden plannen van steun aan verschillende sectoren uitgewerkt.

Herstel dat eigenlijk alleen door kan gaan als we niet weer in lockdowns worden gestort. Toen wij aankaartten dat we de monitor moesten doorzetten, zodat we inzicht konden blijven houden in de effecten, bleef het doodstil. Mijn vraag aan het college is dan ook, u stelt allerlei plannen voor het herstel, hoe bent u van plan te meten of deze herstelmaatregelen of herstelfinanciering effect hebben? Tot zover. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. We leven in rampzalige tijden met enorm veel crises. Ik hoor Forum voor Democratie allerlei vragen stellen. Maar heeft u ook zelf nagedacht over oplossingen? Want ik zie geen moties of amendementen van u. Mevrouw Hartman: Die moties kunt u inderdaad volgend jaar vooral verwachten. Daar heb ik helaas geen tijd voor gehad, dit keer. De oplossingen. Ik denk dat heel veel problemen van deze aard niet alleen in Haarlem plaatsvinden. Het zijn grotere kwesties. Wij hebben daar landelijk natuurlijk ook effect mee. Sommige dingen worden hogerop bepaald. Wat betreft de koopkracht, wij pleiten gewoon voor een lastenverlaging. Hoe we dat exact gaan vormgeven, daar kunnen jullie nog moties van verwachten. Ik denk dat ik het vooral nu daar even op laat. De heer Aynan: Het stelt me, voorzitter, een klein beetje teleur.

35

De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: We hebben enorm rampzalige tijden, crises en Forum voor Democratie heeft blijkbaar geen tijd gehad om over oplossingen na te denken. Ik hoop dat u dat in de tweede termijn wel doet. Daar hebben in ieder geval de kiezers recht op. De voorzitter: Dank u wel, een andere interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Als Forum voor Democratie dan geen oplossingen voor de problemen in Haarlem kan bieden, misschien moeten we dan kijken wat hun rol bij het veroorzaken van die problemen. Want een van de grootste problemen waar u zelf aan refereert, mevrouw Hartman, zijn de stijgende energieprijzen. Die stijgende energieprijzen, die voor een groot deel veroorzaakt worden door een oorlog die wij hebben met Rusland. Nu is uw frontman van uw partij ... Heeft grote sympathie voor Rusland. Mijn vraag is dan, wat vindt u daarvan? Mevrouw Hartman: Laat ik hem dan op de energietransitie gooien. Ik denk dat u refereert naar de gasprijzen vanuit Rusland. Wij pleiten vooral voor gas uit Nederland. Wij denken dat het een goede zaak is om gas uit Groningen te halen, zodat we er zelfvoorzienend in zijn. Ik denk dat dat uw vraag beantwoord. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee sluiten we de eerste termijn van de raad af.

-Eerste termijn college *** Ingediende amendementen en moties *** Achtergrondinformatie De voorzitter: Dan is de beantwoording van het college. Normaal gesproken zou mevrouw Klazes als waarnemend voorzitter dat voorzitten. Maar laten we de rol eens omdraaien, ik vervang de waarnemend voorzitter. Het woord is aan de wethouder financiën, de heer Roduner. Wethouder Roduner: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de raad, het is u in ieder geval niet ontgaan dat de Kadernota die wij deze week met elkaar bespreken inderdaad tot stand is gekomen onder het voorgaande college en een beleidsarme Kadernota is. Nieuwe beleidswensen, nieuwe intensivering zijn overgelaten eigenlijk in het financieel kader aan de volgende coalitie. Daar is vorige week ook een uitgebreid debat over gevoerd, waarvan wij in ieder geval vanuit het college niet de behoefte hebben om dat uitgebreid over te doen. Ik denk dat we ook ons zullen beperken om daar uitgebreid op te reflecteren. Maar vanzelfsprekend krijgt u natuurlijk wel antwoord op uw vragen die u gesteld heeft daarover. Ik ga niet uitgebreid reflecteren, maar ik zal wel iets meer ruimte nemen als wethouder financiën, omdat we natuurlijk ook ... De mensen hebben het over het einde van het jaar, maar het is uiteindelijk de start van een begrotingscyclus. Een begrotingscyclus waar het coalitieakkoord dan substantiële impact ook wel op zal hebben.

De begroting, de verwerking uiteindelijk van dit coalitieakkoord zult u dan ook zien bij de begroting, waar we kijken hoe dat zich past binnen het beschikbare financiële kader. Dan gaan we ook het hele IP actualiseren. De moties, u heeft er volgens mij al 44, zag ik langskomen, ingediend, worden ... Daar zal meestal nog wel wat bijzitten, als Van den Raadt uiteindelijk ook zijn moties heeft ingestuurd. Die worden woensdag van een preadvies voorzien van het college, door het college. Ik denk dat we ook ons zullen beperken in de eerste termijn om uitgebreid op die moties in te gaan. Daar krijgt u gewoon schriftelijk een advies op.

36

De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Dank u wel, wethouder, dat u dat zegt, want ik ben nooit zo gediend van dat advies van het college. Dan dien ik het na woensdag in. Dank u wel. Wethouder Roduner: Dat is prima. Dan, alles wat u na woensdag indient, dat zullen we dan mondeling behandelen in de tweede termijn van het college. U krijgt uw advies ongevraagd sowieso. De Kadernota die in ieder geval is beperkt tot een aantal beperkte financiële besluiten. Die in ieder geval vanuit het perspectief van het vorige college onvermijdelijk zijn of niet konden wachten. Toch goed om er, denk ik, een paar te benoemen. Een extra voorstel om extra te investeren in ICT, om onze kwetsbaarheid van de gemeentelijke bedrijfsvoering te verminderen. Reserveringen voor meer openbaar groen, onderhoud aan de openbare ruimte, schoolgebouwen en er is rekening gehouden met een hogere inflatie in de inkomsten en de uitgaven. Dat zijn belangrijke keuzes, waarvan het vorige college dacht dat die niet konden wachten. Belangrijke keuzes die in het coalitieakkoord worden gemaakt, zijn natuurlijk meer betaalbare woningen, een sociale, groene en leefbare stad, waar alle Haarlemmers ook kunnen meedoen en ook waar we de Haarlemmers ondersteunen die dat nodig hebben. Uiteindelijk ook aan het nieuwe college om dat akkoord vorm te geven. Dat wordt verwerkt, zoals gezegd, in de begroting.

Ik denk dat we de komende periode ook meer discussie gaan hebben over, hoe zorgen we dat we die balans vinden? Het coalitieakkoord gaat over actie. Maar het gaat uiteindelijk ook om een balans vinden de komende periode tussen, wat willen we op de korte termijn bereiken, wat is haalbaar, en hoe verbinden we dat ook uiteindelijk met de ambities op de lange termijn die we hoog willen houden en ook niet uit het zicht willen halen? Ik denk ook op financieel gebied zal het wel constant een balanceren worden tussen aan de ene kant zelfs financiële ruimte op de korte termijn. Wat kan je daar dan verstandig mee doen? Maar uiteindelijk ook als je naar de lange termijn kijkt, dan spreken we in gemeenteland inmiddels van het ravijn. Het ravijn waarin in 2026 de gemeentefinanciën allemaal in elkaar klappen en we ons ook moeten wapenen hoe we dat op een goede manier doen. Ik denk dat het gewoon belangrijk is dat we in die balanceeract gewoon de financiële positie van Haarlem gezond houden met elkaar, want we zijn inmiddels nu een gezonde financiële stad. De begroting is sluitend. We hebben een extreem goed gevulde algemene reserve. Ook als u gekeken heeft naar de meicirculaire, zal ik straks nog iets meer op ingaan, dan ziet u daar een ontzettend goede plus voor de komende jaren, 2022 tot en met 2026.

Ik merk al een beetje in deze eerste bespreking vanavond, die goede vooruitzichten maken het ook voor veel mensen toch weer verleidelijk om wat meer uit te gaan geven. Naast alle meevallers en ook ambities die iedereen heeft, heb ik de afgelopen week, ook vanavond weer, wel meerdere crises horen langskomen van, vorige week hebben we ... Of een paar weken geleden hebben we ook nog weer een noodtoestand uitgeroepen. Heel veel verschillende crises, waarvan ook heel erg de drive is en ambitie om die dan op te lossen met elkaar. Daar ga ik dan toch al wethouder financiën een beetje op tegenhangen. Want we kunnen in Haarlem ook niet alles oplossen. We kunnen in Haarlem niet al het leed en alle crises die de afgelopen jaren zijn ontstaan hier met deze Kadernota of straks met de volgende begroting oplossen. Onze middelen zijn niet oneindig. Ik denk dat het ook voor ons zaak wordt om de komende jaren keuzes te maken hoe we onze middelen op een verstandige en zorgvuldige manier uitgeven. In het coalitieakkoord wordt ook gesproken over de term brede welvaart. Dat gaat over niet alleen kijken naar, hoe zit je op inkomstenmaximalisatie, hoe zorg je dat economische groei maximaal is, maar gaat ook veel meer over, hoe zorg je dat het welzijn van onze inwoners ... Dat we onze middelen gebruiken om dat te vergroten.

Hoe zorgen we dat tweedeling voorkomen en ook weer verkleinen? Ik denk dat dat wel een belangrijke opgave is, inhoudelijk, om onze voorstellen aan te toetsen. Dan ook daarbij te zorgen hoe we ook zorgen voor een doelmatige uitgave van die ... De voorzitter: Een interruptie van de heer Van den Raadt.

37

De heer Van den Raadt: Is wel goed, want dit was een van die moties die ik wel bedacht had, maar die nog komt. Die kan ik dan meteen aankondigen. Want u heeft het over die inkomsten vergroten is misschien niet waar we naartoe moeten, maar we moeten kijken hoe we die tweedelingen voorkomen. Maar in de Kadernota staat, we gaan die inflatiecorrectie van 4,5 doen. In dat amendement komt van ons te staan, niet doen. Maar ook die leges naar 100 procent kostendekkend maken. Die inkomsten vergroten waar u het over heeft. Daarvan zeggen wij ook, niet doen. Dat bent u eigenlijk met me eens? Wethouder Roduner: Nee, dat ben ik niet met u eens. Het lijkt me heel verstandig in ieder geval om onze lijstjes en een aantal uitgaven gewoon kostendekkend te houden. De heer Van den Raadt: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik hoor toch daarnet de wethouder zeggen, we moeten niet streven naar die inkomsten vergroten, maar we moeten zorgen dat die tweedeling niet groter wordt. Dat moet u toch niet die lijstjes gaan verhogen naar 100 procent kostendekkend? Want dat gaan die burgers betalen en dan wordt die tweedeling nog groter. Want een paar kunnen het nog betalen en de rest kan het helemaal niet meer betalen. Wethouder Roduner: Ik had het over de term brede welvaart.

Dat is een economisch begrip om ook te kijken, hoe zorg je dat je als samenleving de juiste dingen doet? In het verleden hebben het heel erg bijvoorbeeld in de metropoolregio ook gehad over economische groei. Dat is onze belangrijkste maatstaf om te kijken of het goed gaat. Maar brede welvaart gaat ook uiteindelijk over andere begrippen. Als ik het over inkomsten heb, dan heb ik het over economische groei, in dit geval, en niet specifiek over de inkomsten van de gemeente. De SP had het over zuinig, misschien ook wel. Voorzichtig. Vond ik wel zelf een leuke term. Kijk, in de vorige periode was ik wethouder schulden en minima. Dan was ik wel op scholen om met ze mee te kijken hoe leerlingen les kregen over, hoe ga je verstandig met je geld om? Dan is het eigenlijk toch wel vrij simpel. Zorg dat je goed in kaart brengt wat je uitgaven zijn, wat je inkomsten zijn, wat je verwachte uitgaven zijn. Heb daar inzicht in. Daarna ga je kijken van, heb je geld nodig voor een buffer als het tegenvalt? Zijn er inkomsten ... Kan een keer de wasmachine stukgaan en is het dan verstandig om een buffer te hebben? Maar het kan ook zijn dat zegt, u heeft nu een fiets die u elke maand huurt, maar misschien is het wel verstandig om te kijken of u die fiets moet kopen, want dat is goedkoper.

Als je dat allemaal gedaan hebt, hoe je verstandig hebt gekeken naar je inkomsten, je uitgaven, je schulden, dan kan je kijken van, als er dan geld over is, laten we dan eens kijken hoe we op een verstandige manier dat geld kunnen besteden. Eigenlijk op die manier, dat is misschien wat simpel, maar zo kijk ik ook tegen de gemeentefinanciën aan. Laten we gewoon goed inzichtelijk maken met elkaar wat er nodig is, welke ideeën, welke opgaven op de gemeente afkomen. Maak daar plannen voor. Kijk dan welke buffers je nodig hebt uiteindelijk om het ravijn in 2026 een beetje te kunnen overbruggen. Kijk of je dingen verstandiger, slimmer kan doen. Als we dan nog geld over hebben, dan kunnen we met elkaar het gesprek voeren hoe we dat op een verstandige manier gaan uitgeven. De voorzitter: Ik zie dat u inderdaad nog interrupties hebt. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Dat klinkt ontzettend goed, dat je als gemeente goed inzichtelijk maakt welke kosten je allemaal verwacht de komende tijd, zodat je daar ook naartoe kan verhouden. Stel dat die kosten, zoals bijvoorbeeld in de zorg of in de jeugdzorg, de komende jaren stevig oplopen, is het dan ook niet verstandig, wat zegt u dan ook tegen die kinderen in die klas, die u dan leert hoe ze verstandig met hun geld omgaan ... Hoe zegt u dan van ...

Zegt u dan van, nu moet je een jaar van tevoren een jaar verder kijken?

38

Dat kun je doen. Daarna kun je dat vergeten. Of zeg je van, het is beter om je hele planning dan uit te lopen? Hoe zit u daar dan in? Wethouder Roduner: Ik denk dat het in ieder geval heel verstandig is om goed te kijken naar je inkomsten en uitgaven, maar ik zal specifiek nog even straks terugkomen op het punt wat u heeft gemaakt van de groei van de Wmo en jeugd om dat meerjarig te ramen. Maar in ieder geval om op dit punt toch wel aan te haken, u heeft gezien in de meicirculaire dat daar ook nog een plus in zit. Het college heeft gezegd, laten wij richting de Kadernota 2024, dat is over een jaar, kijken hoe de inflatie zich ontwikkelt, hoe de kosten voor jeugd, Wmo zich ontwikkelen, wat uiteindelijk het resultaat is toch van het Rijk en de gelden uit het gemeentefonds. Laten we dan kijken wat de financiële impact daarvan is. Dan nemen we ook wat tijd om te kijken van, hoe ziet dat eruit? Welke aanvullende voorstellen kunnen we doen om dat positieve saldo op een verstandige manier uit te geven? Dat gaan we dan uiteindelijk, denk ik, is het voorstel van het college, bij de Kadernota 2024 hier met elkaar het gesprek voeren van, wat zijn voor ons dingen die belangrijk zijn en hopelijk ook bijdragen aan die brede welvaart. Dat is uiteindelijk het voorstel wat wij hebben gedaan. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik vind het wel knap wat u zegt hoor.

Een jaar geleden was de benzineprijs 1,40, tijdens de coronacrisis. Nu is het 2,35 geloof ik, of 2,25. Hoe kan je dat ooit een jaar van tevoren vooruitzien? Ik vind dat een beetje rare opmerking. Dan vind ik het helemaal knap, dat zal dan wel dat sociaal-progressieve deel van uw PvdA zijn, dat u dan zegt, wij gaan alvast zorgen dat we een buffer hebben. Dat betekent dat u laat de burger meer betalen, omdat u in 2026 ziet dat er misschien de afgrond nadert. Al die burgers hebben nu al de afgrond benaderd. 1,2 zegt uw fractievoorzitter. Wat gaat u daar nu dan voor doen? U kunt beter gewoon stoppen nu met al die lasten te verhogen. Gewoon zelf eens bekijken, wat gaat de gemeente doen, of wat moeten we niet doen en daarop bezuinigen. Niet mensen meer laten betalen, omdat u in 2026 een crisis aan ziet komen. Die mensen zitten nu in een crisis. Doe daar eens wat aan. Wethouder Roduner: Ik snap wat u zegt, maar aan de andere kant, wij hebben ook met elkaar te zorgen voor een stabiele gemeentefinanciën. Onze Haarlemmers hebben er niks aan dat we nu doen alsof we het geld er is, maar dan in 2026 alsnog daar met een enorme kostenstijging tegemoet zien te komen. De heer Van den Raadt: Ik zou daar flink mee geholpen zijn hoor. Dank u wel.

Wethouder Roduner: Dat is volgens mij toch niet heel verstandig financieel beleid wat u dan voert, want dan gaan we met elkaar echt een jojobeleid voeren. Daar kan de Haarlemmer ook echt niet op bouwen. Voorzitter, er waren een aantal vragen, die zal ik kort beantwoorden. Inderdaad, de VVD heeft gevraagd over de groei van de Wmo en de jeugd. U zegt, het is een raming. Dat is toch niet ... Ik bedoel, in de begroting hebben we het iets anders opgeschreven. Het is een risico wat wij op elkaar zien afkomen, op basis van groei die we in het verleden hebben gehad. Daarmee is het niet automatisch groei die je in de toekomst ook gaat zien. Elk jaar hebben wij het gebruik om dat te actualiseren, daar nog een keer goed naar te kijken. Ik denk, de nieuwe aanbestedingen Wmo en jeugd die ook weer echt andere systematiek hebben, kunnen ook wel echt weer een ander beeld daarop loslaten. Ik heb daar vanochtend in mijn staf ook het eerste gesprek over gehad van, op welk moment is het verstandig om daar weer op een goede manier naar te kijken? Maar in algemene zin is het denk ik wel goed ... Kijk, wij ramen gewoon onze begroting op een jaar vooruit. We gaan niet 10 of 20 of 30 jaar vooruitkijken, omdat we dat niet kunnen en omdat dat ook niet ... Dan trek je ook de begroting volledig uit het lood. Volgens mij is dat debat eigenlijk in de raad ook al wel geweest.

Je kunt niet zeggen, we gaan een deel van onze begroting vier jaar verramen vooruit, maar we vergeten bijvoorbeeld om onze inkomsten ook

39

daarmee te verramen. Maar we vergeten bijvoorbeeld om onze inkomsten ook daarmee te verramen. Als we gaan zeggen, we hebben in 2025 meer kinderen en ook misschien wel meer kinderen in de jeugdzorg, dan moet je ook zorgen dat je je inkomsten wel hebt op dat aantal kinderen. Als je dat niet hebt, dan trek je je begroting scheef en dan ben je een probleem aan het creëren wat je eigenlijk ook niet goed aan het oplossen bent. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Kijk, mijn eerste vraag hier zou zijn van, maar wat zijn dan die scenario’s en die scenarioanalyse en al dat goede, harde werk wat erin gaat ... Wat is dat dan waard? Dat zou mijn eerste vraag zijn. Wethouder Roduner: Het antwoord op uw eerste vraag, het is inzicht en weten is volgens mij, inzicht hebben in feitelijke problematiek, risico’s. Dat is volgens mij heel waardevol. De heer Van Kessel: Kijk, dan zien we dat dit inzicht geeft in ieder geval in de uitgaven die we de komende jaren zullen hebben. Daarvan geeft uw college aan, wij weten redelijk zeker dat die uitgaven de komende periode gaan stijgen. Alleen al omdat bijvoorbeeld het aantal mensen, gaat het nog voorzitter, wat gebruik maakt van die zorg gaat toenemen. U wijst ook terecht op het feit dat de inkomstenkant, dat is het gedeelte wat vanuit het Rijk komt, dat dat nog onzeker is. Dan kom ik toch terug bij die kinderen.

Wat zeg je dan op het moment dat je weet dat je uitgaven gaan stijgen, maar je weet niet wat je inkomsten gaan doen? Dan is het toch juist verstandig om te zorgen dat je die uitgaven in ieder geval kan doen. Op het moment dat blijkt dat er toch nog extra inkomsten zijn, lees de meevallers, dat je pas op dat moment dat geld gaat uitgeven. Als je het hebt over verstandig beleid, dat is volgens mij net wat ik u ook aan mijnheer Van den Raadt hoor uitleggen, dan is dit toch de manier waarop je dat doet? Dan ga je toch niet maar een jaar vooruitkijken, maar dan zorg je toch dat je die hele analyse meeneemt en dat je daar toch netjes je huishoudboekje op aanpast? Wethouder Roduner: U gaat wel heel snel. Want u zegt eigenlijk, u maakt van een risico ... Wat wij in de begroting, we schetsen scenario’s, we denken na over hoe de toekomst zich kan ontwikkelen, we maken daar een risicoanalyse op. U doet alsof dat de absolute werkelijkheid is. U zegt, zo gaat het zijn. Dat is natuurlijk niet het geval. Het is een risico. Het is een kans hoe de toekomst zich gaat ontwikkelen. Dat weet je niet precies. Maar het is natuurlijk raar als je zegt, dit is absoluut de waarheid, zo gaat het zich ontwikkelen. Aan de andere kant, mijn inkomsten, dat is dan maar onzeker. Dat is denk ik, dan ben je appels met peren aan het vergelijken. Ik denk niet dat dat verstandig is.

Wat ik tegen zo’n kind zou zeggen in zo’n financiële klas is, goed dat je het weet, goed dat je het inzicht hebt, goed dat je erover hebt nagedacht. Je hoeft het misschien niet onmiddellijk op te lossen, maar denk na over hoe je het dan misschien straks wel gaat oplossen. Denk na om een buffer aan te houden. Ik ben heel blij in ieder geval dat in het coalitieakkoord is besloten om een deel van de algemene reserve, de groei van de algemene reserve in stand te laten. Daarmee zit er ook een goede buffer in de algemene reserve. Ik denk, dat is eigenlijk ook precies het voorstel met de meicirculaire. Er komt best wel een stevig bedrag naar Haarlem als de meicirculaire inderdaad ook de toekomst wordt. Altijd een beetje onzeker. Dan is het ook verstandig om te kijken van, moet je daarvan een deel apart zetten als buffer om zulk soort ontwikkelingen, zulk soort risico’s verstandig mee af te dekken? Even kijken. D66 heeft een paar vragen gesteld over reserves. Is misschien goed, heeft u misschien gemist, maar 15 februari heeft het college een nota vastgesteld met inderdaad waarin wij nog een keer naar die reserves hebben gekeken als college. Ik denk dat het goed is dat we bij de begroting ... Ik zal daar ook zelf nog een keertje doorheen gaan van, wat zijn er reserves die misschien kunnen verdwijnen? Ik zag dat in het coalitieakkoord er in ieder geval eentje wordt afgeschaft.

Dat helpt er weer eentje. De twee reserves die worden toegevoegd, ik denk dat dat verstandig is,

40

dat zijn hele specifieke middelen. Eentje gaat over regionaal geld wat de gemeente Haarlem heeft gekregen in het kader van een centrumfunctie. Dat geld moeten wij ook voor de andere regiogemeentes goed bewaren en zorgen dat er ook meer beschikbaar is. Het tweede gaat over de kinderopvangtoeslag. Ik denk dat dat ook wel zo’n specifieke post is, zo onzeker, dat het verstandig is om dat in een reserve te doen. Maar in algemene zin ben ik het wel met u eens, laten we niet te veel reserves en potjes apart aanleggen. Het CDA heeft inderdaad nog een vraag gesteld over de meicirculaire. Hoe ontwikkelt die zich? We hebben hard moeten werken, met dank aan de afdeling concern control in ieder geval deze meicirculaire nog voor deze bespreking bij u te krijgen. Het beeld was erg onzeker, op punten negatief. Een korting in de herverdeling, terwijl we dachten dat we positief daar zouden uitkomen. Maar uiteindelijk, het resultaat, inclusief het accres, in ieder geval voor incidentele termijn, positief voor de gemeente Haarlem. Op de lange termijn zie je eigenlijk hetzelfde beeld, namelijk dat lange termijn een structurele uitgaven, daar is eigenlijk bijna geen ruimte voor. Dat blijft wel echt een ingewikkeld vraagstuk voor de gemeente. Hart voor Haarlem heeft nog een vraag gesteld over precario en de zes miljoen. Dit is natuurlijk iets wat we al wat langer op ons af zagen komen.

We hebben het precariogeld gestort in een aantal reserves. Die reserves, is in ieder geval in het kader van het coalitieakkoord voorgesteld om die in te zetten voor het strategisch beheerplan openbare ruimte. Daarmee krijgt het ook een goede besteding, de komende jaren. We hebben al daarop in de begroting kunnen anticiperen. Wat je de afgelopen jaren hebt gezien, is dat een aantal van de onderhoudsopgaven in de openbare ruimte, ik denk altijd aan IVORIM, dat wordt ook niet meer uit die reserve betaald, want dat wordt gewoon in het IP gezet, omdat dat ook deels dingen zijn die je moet activeren, die je ook niet zomaar uit die reserves kan betalen. Goed dat we die reserves hebben aangelegd. Die gaan we ook inzetten voor de openbare ruimte. Maar er is volgens mij niet het beeld dat daarbovenop nog meer geld nodig is voor de openbare ruimte. De ChristenUnie heeft nog een vraag gesteld over die taakstelling. Kijk, een taakstelling is niet zomaar op een magische manier ingevuld. Taakstelling, daar komen uiteindelijk, als je die gaat uitvoeren, ook gewoon hele harde bezuinigingen vandaan. Als u zegt, laten we die handhaven om nieuwe dingen te doen, dan is mijn wedervraag altijd aan u, wat zijn dan de punten waar we volgens u vier miljoen op kunnen bezuinigen? Ik denk niet dat u kunt verwachten van het college dat wij zelf met die voorstellen komen.

Kijk, als u de begroting wilt wijzigen, omdat u vier miljoen oud beleid wilt schrappen en vier miljoen nieuw beleid wilt doen, dan moet u dat vooral doen, maar daar hebben wij echt geen taakstelling voor nodig. De voorzitter: De heer Visser. De heer F.C. Visser: Voorzitter, dat is juist uw taak. Daarvoor hebben we u aangesteld. We hebben met zijn allen besloten dat die taakstelling er was. Ik constateer dat er met die taakstelling gewoon niks gebeurd is gebeurd is en dat er nu een pennenstreek doorheen gaat. Natuurlijk kunnen er moeilijke besluiten tussen zitten, maar het is volgens mij de opgave van het college om altijd kritisch te kijken elke euro die wordt uitgegeven. Juist als we met zijn allen altijd weer heel beleid willen, zullen we altijd moeten kijken, kan er bij oud beleid ietsjes minder? Want op een gegeven moment houdt het gewoon op en zijn de euro’s op. Ja, dat is moeilijk, maar het is nu haast een boekhoudkundige truc van, we doen maar weer een taakstelling en dan wachten we tot het weer goed gaat en dan kunnen we die taakstelling weer schrappen. Ondertussen doen we niks. Op de lange duur hebben we dan een probleem, want dan komt er ineens zo’n grote tegenvaller dat we het niet meer aan kunnen. We moeten altijd kritisch kijken naar de euro’s die we uitgeven. Dat is de oproep die ik aan u doe.

Wethouder Roduner: Die oproep die wordt hier in warme aarde en goede aarde ontvangen hoor. Laten we vooral kijken hoe we ons beleid beter, efficiënter en zuiniger kunnen doen. Daar hebben we natuurlijk ook instrumenten voor, denk aan een 213A onderzoek. Maar vier miljoen zomaar bezuinigen is gewoon echt een

41

stevig bedrag. Betekent dat je flink het mes moet zetten in een aantal beleidsvelden. Ik denk dat het verstandig is dat als dat niet nodig is en waarop niet een duidelijk doel hebben van welke beleidsveld uiteindelijk moet sneuvelen, dat we dat niet doen. Uiteindelijk staat in het coalitieakkoord, is ook gezegd, die taakstelling hoeft niet te worden ingevuld. Die ruimte gaat dan ten laste van het algemeen financieel kader. Maar goed, u ziet nog steeds dat er voldoende ruimte is voor nieuw financieel beleid. Dan volgens mij nog een paar vragen, met mijn pet op als wethouder ruimtelijke ontwikkeling, over het MPG, de grondexploitaties. Ik zie nog een vraag van de heer Aynan. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Omdat u naar een ander onderwerp gaat. Ik had ook een vraag gesteld over de financiële ruimte die in de meicirculaire nu ontstaan is. Of u bereid bent om dat samen vorm te geven in plaats van cadeautjes uit te delen? Wethouder Roduner: Ik denk dat wij in het college hebben voorgesteld, is wij gaan kijken waar buffers nodig zijn, hoe de financiën zich ontwikkelen, hoe de inflatie zich ontwikkelt, hoe de Wmo zich ontwikkelt, hoe jeugd zich ontwikkelt, of wij met ideeën kunnen komen, ook samen met de ambtelijke organisatie, om dingen verstandiger te doen. Zuiniger. Korte termijn misschien een investering doen, waardoor je op de lange termijn kosten bespaart.

Dat zijn het type voorstellen wat u van ons kunt verwachten. Als er dan nog ruimte over is, dan kunnen we met elkaar het gesprek aangaan hoe er voorstellen kunnen worden gedaan om uiteindelijk het coalitieakkoord te versterken, dingen te versnellen. Ik heb ook mensen aandacht hier horen vragen voor het versnellen van de realisatie van een aantal zaken. Dat zijn, denk ik, de dingen die u van ons kunt verwachten. We hebben gezegd, richting Kadernota volgend jaar komen we met een pakket aan voorstellen. Dan kunnen we dat hier, denk ik, met elkaar bespreken. In mijn beleving bespreken we hier in deze raad altijd die voorstellen en bent u uiteindelijk degene die besluit welke voorstellen wel en niet vanuit het college geaccordeerd worden. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Waarom pas richting de volgende Kadernota en niet bij de begroting? Wethouder Roduner: Dat heeft, denk ik, ook te maken met onze financiële proces. Kijk, ik denk dat het gewoon goed is om wat meer tijd te nemen om tot goede voorstellen te komen. U heeft gezien dat er bij het coalitieakkoord West een stevig bedrag is uitgetrokken om de begroting te versterken. Er worden extra uitgaven gedaan. Er wordt, als ik het goed gezien heb, volgend jaar twintig miljoen meer uitgegeven dan dit jaar, op basis van de voorstellen vanuit de nieuwe coalitie. Dat heeft natuurlijk ook even tijd nodig om te verwerken.

Dat is denk ik deel één van het verhaal. Er zijn al heel veel goede plannen goedgekeurd of in gang gezet of daar eens gezegd, dat willen we graag doen. Dat heeft even tijd nodig om zich te settelen in de organisatie en ook financieel te settelen. Bovendien hebben we geconstateerd dat er best wel wat onzekerheden zitten nog die op ons afkomen. Inflatie, Wmo, jeugd. Een aantal van die thema’s die we vandaag hebben gehoord. Het is goed om daar gewoon even de tijd voor te nemen om tot zorgvuldige plannen te komen. De voorzitter: Laatste keer, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Maar juist omdat er onzekerheden op ons afkomen, sterker nog, er zijn grote groepen die in grote onzekerheden leven, lijkt het mij juist goed om ook te kijken wat we richting de

42

begroting kunnen doen. Dat is in ieder geval onze oproep, ook kijken naar bijvoorbeeld de energiecompensatie, of we die voor meer mensen beschikbaar kunnen stellen. Want als we zeggen van, we zien elkaar wel bij de volgende Kadernota, dan is inderdaad het risico groot dat heel veel Haarlemmers al in het ravijn zijn gevallen. Wethouder Roduner: We kunnen volgens mij een eindeloos debat hebben over wat goede maatregelen zijn, maar ik zie in ieder geval dat volgend jaar ook weer zes miljoen in het financieel kader staat als tegemoetkoming of ondersteuning van Haarlemmers met een minimum inkomen bij hun energierekening. Enerzijds zorgen dat er maatregelen worden genomen om energie te besparen. Anderzijds als financiële tegemoetkoming. Dat is voor de gemeente Haarlem echt een flink bedrag dat we doen boven op het Rijk. Dat geld is volgens mij ruimhartig beschikbaar. De vraag is altijd, is er dan nog meer nodig? Ik denk dat dat op zich een heel mooi punt is. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, de PvdA had ook gevraagd of het binnen de begrotingssystematiek mogelijk is of wanneer het Rijk dit jaar niet aanvullende maatregelen neemt, een gedeelte van het geld dit jaar beschikbaar te maken.

Dat gaat niet zozeer om het geld van de meicirculaire, maar het geld wat al in die zes miljoen zit, of dat mogelijk is, wanneer nodig, om dit jaar een gedeelte daarvan beschikbaar te stellen. Wethouder Roduner: Ik ben altijd wel erg van geld volgt de inhoud. Ik denk dat het verstandig is dat de wethouder minima daar straks wat meer over aangeeft van hoe zij dat proces voor zich ziet. Dan kijken we later hoe het uiteindelijk in de begroting moet landen. Nog even inderdaad toch over het MPG, de gebiedsexploitaties. Het surplus, volgens mij, wordt niet helemaal onttrokken. Er blijft een deel achter. We hebben de afgelopen jaren ook een aantal grondexploitaties toegevoegd die zodanig positief waren dat er ook geen extra reserve voor nodig was. Ik heb niet het idee dat daarmee onmiddellijk onze bouwambities in gevaar komen. Volgens mij was een vraag van de Actiepartij eindelijk ook om dat bij de begroting wat inzichtelijker te maken. Dat doen we eigenlijk elke begroting. In de afgelopen begroting ziet u ook dat we inzicht geven in wat er gedurende het lopende jaar gebeurt. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter.

Om het antwoord op de vraag die wij stelden goed te begrijpen, begrijp ik dan goed dat de komende tijd, zal ik maar zeggen, met de bouwambities die we hebben, dat er voor de grondexploitaties die geopend gaan worden dat er niet meer bufferruimte voor nodig is en dat daar genoeg voor is? Dat wij voor de komende periode daar niet meer buffers verwachten? Het is gewoon ook in die zin een wat technischer vraag misschien, maar ... Wethouder Roduner: Ook daarvan kan ik de toekomst niet helemaal voorspellen hoe dat gaat lopen. Maar als u het mij nu vraagt, ik denk dat de eerstvolgende gebiedsexploitatie die we misschien gaan openen het Beatrixplein zal zijn. Voor zover ik weet is dat niet eentje die direct een beroep gaat doen op onze buffers, maar als dat toch moet zijn dan ga ik kijken hoe we dat op een goede manier gaan doen. Daar is ook nog wel wat bufferruimte. Ook die buffers zal zich de komende jaren weer wat versterken, omdat een aantal bestaande gebiedsexploitaties en die 25 miljoen die daarbij hoort ook de komende jaren willen binnenhalen en ook bestaande gebiedsexploitaties weer gaan sluiten. Op die manier vult het zichzelf ook wel weer aan. In de begroting gaan we dat actualiseren. Dat is denk ik dan ook een goed idee. Dan kunnen we ook, denk ik, een aantal van de marktomstandigheden waar u het over heeft meenemen. U had ook gevraagd aan de Actiepartij

43

over inzicht en de reikwijdte van de leefbaarheidstoets bij de eerstvolgende keer dat we de huisvestingsverordening bespreken. Laten we dat toezeggen. Dat we in ieder geval inzichtelijk maken wat die leefbaarheidstoets is. Richting Forum, worst case scenario heeft u het volgens mij over. Dat gaat volgens mij over de gebiedsexploitaties. In het MPG ziet u ergens ook de scenario’s met de percentages, de knoppen waar we aan draaien om uiteindelijk tot dat scenario te komen. Dan kunt u op die manier ook navolgbaar zien wat dat worst case scenario allemaal in is. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal ik de enkele vraag die mij gesteld is proberen snel te beantwoorden. De opvang van Oekraïense vluchtelingen of andere vluchtelingen in flexwoningen of tijdelijke woonunits maakt onderdeel uit ook van het voorstel wat in het college geweest is op 28 juni. Dat is ook toegestuurd aan de raad. Daar kunt u in ieder geval kennis van nemen. Want u heeft gelijk, het is op zichzelf natuurlijk ook mooi om gebruik te maken van flexibele woningen. Ten aanzien van de ... De voorzitter: Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Sorry. Dank u wel, voorzitter. Modulebouw is echt een bepaalde manier van woningen creëren. Er zijn verschillende manieren. Ik neem aan dat u het daarover heeft? De voorzitter: Ik heb het nu over het feit dat wij tijdelijke woningen inzetten, ook wel flexwoningen genoemd, bij de opvang.

Ik stel voor dat we op een ander moment eventueel daar nog verder over doorpraten en niet nu de techniek van welk type flexwoningen en welk type beheer daarbij hoort. De heer Aynan: Dank voor de toezegging. De voorzitter: Ten aanzien van de nachtvergunning bij het Slachthuis. Wij zijn druk bezig om nu voor de nachtvergunningen zo snel mogelijk te komen tot goede afspraken met de bedrijven die daar aan mee willen doen. Er worden voorwaarden geformuleerd. Met die bedrijven wordt gekeken hoe zij dat kunnen invullen. Dan kan er pas gekeken worden van, of bijvoorbeeld dat Slachthuis daar definitief deel van uit kan maken. Maar in ieder geval is dat een van de plekken waar naar gekeken wordt. Ten aanzien van de portefeuille Haarlem gastvrije stad, zijn er geen grenzen? Ja, zeker zijn er grenzen. Haarlem levert ook geen excessieve bijdrage, maar een reële bijdrage om vanuit humaan oogpunt te helpen hoe wij als Nederland vluchtelingen die hier terechtkomen een plek kunnen geven. Dat is een zware opgave. Ik denk dat het in de lijn is die deze raad ook meermalen heeft verwoord en waar het college ook trots op is, dat deze stad, niet alleen het bestuur, maar ook de bewoners van deze stad, zich inzetten om daar een reële bijdrage aan te leveren. Dat lukt gelukkig goed. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u, voorzitter. Nog even over die nachtlocatie.

Het klinkt niets, tenzij ik mij vergis, dat u daar voor 1 oktober uit bent. De voorzitter: We proberen het nu zo snel mogelijk te doen. Ik weet niet precies de datum, maar laten we in ieder geval proberen om voor die tijd duidelijkheid te hebben. Tenslotte, als het gaat om internationaal beleid, wij hebben daarvoor onlangs, in juni, in de commissie, een nota gehad. Daarin is aangegeven dat in oktober, november er een strategie en actieplan belangen vertegenwoordiging komt, waar internationaal beleid deel van uitmaakt. Dat er ook een public affairs adviseur voor zowel Rijk, Europa als internationaal in dienst komt. Dat die vooral gaat proberen om samen met de afdelingen de drie strategische speerpunten die we hebben geformuleerd ... Om te kijken hoe we daar zo goed mogelijk bij netwerken en samenwerkingsmogelijkheden kunnen aansluiten, om ervoor te zorgen dat Haarlem een bijdrage levert aan de ene kant, maar ook bijdragen

44

van anderen kan ontvangen om op dat terrein internationaal samen te werken. Dat is hoe we het doen. U kunt tegemoet zien van het college, op vrij korte termijn, het vervolg op de nota’s die er al zijn gegeven op dit punt. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw De Raadt. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Als eerste dank voor de steun die ik gehoord heb op sommige onderdelen van mijn portefeuille. Ik heb ook wel wat kritische geluiden gehoord, maar daar zal ik straks ook ingaan op de door u gestelde vragen. Maar ik wil graag eerst nog een paar zaken uit mijn portefeuille aanstippen. Ik ben onder andere bij deze Kadernota verheugd om te kunnen melden dat we als college gekozen hebben om extra middelen te gaan reserveren voor een aantal sportfaciliteiten, zoals een Cruijff/Krajicek Court in Schalkwijk. Zodat ook dit jaar nog van start kan worden gegaan met de realisatie ervan. Daarnaast doen we wat investeringen dan wel voorstellen voor extra kredieten voor skatepark ‘t Landje. Een extra impuls voor het bouwen van de sporthal van de Sportweg. De kleedkamer bij voetbalclub HFC, zag ik ook al wat technische vragen over voorbijkomen van D66. Zoals het CDA net ook aangaf, de atletiekbaan aan de Jaap Edenlaan.

Dit is een vervangingsinvesteringen die we tegelijkertijd aangrijpen om ook onze ambities op het gebied van kruisbestuivingen en duurzaamheid verder te kunnen realiseren. Om al deze sociale en groene en leefbare ambities te kunnen vervullen, hebben we natuurlijk wel goede en gedreven en ambitieuze mensen nodig. Er staan vacatures open, een aantal van jullie noemden het ook al. We zijn ons als college daar ook echt terdege van bewust, we hebben ook afspraken gemaakt over die capaciteitsuitbreiding. Met extra geld voor de interne organisatie willen we daar ook de komende jaren extra vorm aan gaan geven, want investeren is juist nu extra hard nodig. Vanwege de krapte op de arbeidsmarkt is er ook een forse uitdaging om ons vacaturebestand goed ingevuld te krijgen. We zetten ook extra in op verwerving en op selectie en om aantrekkelijk te blijven als gemeentelijke werkgever. Ik denk dat we ons moeten realiseren dat we op dit moment nou eenmaal ... Het is een echte werknemersmarkt. Je moet eigenlijk als overheid of bedrijf solliciteren bij de werknemer in plaats van andersom. Communicatie is ook een vak. Daar gaan we ons verder in ontwikkelen. Met een bestemmingsresultaat van de jaarrekening is daarom ook € 750.000 daarvoor vrijgemaakt, om daarin te investeren. Volgens mij is dat enkel goed. Als laatste nog even over mijn portefeuille vastgoed.

Ik denk dat het belangrijk is om als we beginnen dat we gaan verder in de ingeslagen weg. We gaan verder met het verduurzamen van het strategisch vastgoed. We hebben negen miljoen natuurlijk voor de aankomende jaren beschikbaar. Volgens mij kunnen we daar hele mooie dingen voor doen. Kleine kanttekening wel die ik daarbij wil plaatsen, is dat de grootte van deze ambitie, want na die negen miljoen hebben we ook nog voor de jaarschijf 2026-2027 nog extra middelen vrijgemaakt. Dit is een grote ambitie. Die vraagt wel om enige voorzichtigheid, denk ik. Wereldwijd grondstoffentekorten, situatie in Oekraïne. Ook binnen deze sector is er sprake van echte grote, forse personeelskrapte. Dat maakt dat we wel enige hobbels kunnen tegenkomen, maar ik zal u hierin blijven meenemen. Ook na het zomerreces ontvangt u van mij weer een raadsinformatiebrief. Daarin kunnen ook de eerste reacties uit de markt op onze plannen ... Gaan we daarin meenemen. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het helemaal eens met het betoog van de wethouder natuurlijk over de personeelskrapte. Ik vraag me dan wel af, want daar heb ik ook in mijn tekst aan gerefereerd, dat was eigenlijk aan het hele college, maar u begint nu zelf over de personeelskrapte ...

De vraag is dan wel even, bent u het dan ook met ons eens dat het goed is om te prioriteren en ook om te kijken naar zowel de inhuur natuurlijk, degenen die het echt moeten gaan bouwen, die zaken moeten gaan doen, maar ook binnen de eigen organisatie te gaan kijken naar de wendbaarheid en ook de flexibiliteit om zaken te realiseren die we met elkaar willen? Kunt u daar ook een beetje op ingaan?