07-11 Transcript Raad 11 juli 2022

Misschien kunt u vervangend zijn. OPHaarlem geeft u graag de kans. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smit. Dan gaan wij naar D66. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als eerste, ik sluit me aan bij de dankwoorden voor al het hard werk dat is geleverd in de afgelopen periode. Bij de Kadernota geven we als raad de kaders, de uitgangspunten mee voor de meerjarenbegroting in november. Het belangrijkste kader bij de start van deze nieuwe raadsperiode is natuurlijk het nieuwe coalitieakkoord Actie. We waren als onderhandelaars helaas niet meer op tijd om dit nog te kunnen verwerken in de voorliggende Kadernota. Dat heeft geleid tot het amendement dat D66 mede indient om het coalitieakkoord in de begroting van november te verwerken. Voorzitter, we bespreken vandaag een beleidsarme Kadernota. Tegelijkertijd zie ik een flinke opsomming van besluitpunten. Ik vraag me oprecht af of dit allemaal noodzakelijk en urgent is, zoals aangegeven in het voorwoord. Of is dit toch een soort jaarlijks veegmoment geworden. Voorzitter, ik heb vanavond geen grote beschouwingen, maar wel de nodige vragen aan het college over de Kadernota zelf. Laat ik beginnen bij het cluster sociaal, de reserves op de begroting. Er worden weer twee nieuwe reserves opgevoerd met deze Kadernota.

Waarom is het college van mening dat er een aparte bestemmingsreserve regionaal arbeidsmarktbeleid nodig is. Graag een toelichting. We hebben eerder in deze raad met elkaar vastgesteld dat we erg veel reserves en aparte potjes met geld zijn op die Haarlemse begroting. De wethouder financiën heeft in de vorige periode een toezegging gegaan alle reserves onder de loep te nemen, nut en noodzaak ervan te onderzoeken en met een nota naar de commissie Bestuur te komen. Hoe staat het met deze toezegging en wanneer kunnen wij deze nota verwachten? Dan het cluster fysiek. We lezen dat de structurele

16

onderhoudsmiddelen in de exploitatiebegroting niet meer toereikend zijn om het jaarlijks benodigde onderhoud aan het gemeentelijke vastgoed uit te kunnen voeren. Dit wordt tot op heden vanuit de reserve vastgoed ... De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dat gaat nog even over die reserve ten aanzien van de arbeidsmarkt. Volgens mij staat er in de Kadernota dat dat gelden zijn die nog niet uitgegeven zijn. Dat die daarom in de reserve worden gezet, zodat in de toekomst regionaal geld alsnog uitgegeven kan worden. Nu snap ik dat u problemen heeft met de manier waarop de reserve tot stand komt. Dat u daar beter over geïnformeerd wil worden. Dat begrijp ik. Maar de reserve an sich, daar kun je toch niet zoveel tegen hebben? Mevrouw Çimen: Het gaat me ook meer om de manier waarop er eigenlijk wel heel veel reserves worden opgevoerd op de begroting en het gemak waarbij dat eigenlijk gewoon gebeurt bij de Kadernota. Ik hoor dan graag een toelichting vanuit het college. Voorzitter, ik ... De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik denk dat u voorzitter mag worden, want u ziet mij wel. Maar over die reserves heeft u natuurlijk helemaal gelijk. Wij vroegen ons ook af, waar blijft dat stuk.

Maar vindt u dan eigenlijk deze Kadernota wel behandelingsrijp? Mevrouw Çimen: Ik vind hem wel behandelrijp, maar ik denk dat er nog wat onduidelijkheden inzitten. Ik kom zelf ook nog met wat amendementen en een motie. Ik wacht de antwoorden op mijn vraag af. Voorzitter, ik ga verder. De onderhoudsmiddelen uit de exploitatiebegroting voor het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed, de collega’s van de VVD hadden daar ook al aan gerefereerd. Kan het college aangeven wat hun plan van aanpak is voor de langere termijn? Dan, het college zet in om de investeringen in de openbare ruimte te versnellen. Ook D66 wil leveren en ambieert de gewenste versnelling. Dat gezegd hebbende gebeurt er nu wel iets bijzonders in deze Kadernota. De onderhoudsprojecten, denk aan de tegels rechtzetten, het onderhoud van het groen en de parken et cetera, worden nu direct gekoppeld aan allerlei beleidsambities. Althans, het nieuwe college gaat hier nog een besluit over nemen. Mijn vraag aan het college. Hoe verwacht het college het tempo van onderhoudsprojecten in de stad op te voeren als er ook allerlei beleidsplannen en ambities aan worden gekoppeld? In andere gemeenten zit hier namelijk een harde knip tussen. Graag een toelichting. Daarbij is het idee om het tempo ook op te voeren door de raad in een keer alle voorbereidingskredieten voor 2022 vrij te geven.

Dat scheelt ambtelijke capaciteit en het is voor de planning van het ambtelijk apparaat makkelijker, aldus de toelichting in de Kadernota. Een totaal bedrag van om en nabij tweeënhalf miljoen euro. Kredieten voor projecten die niet staan toegelicht in de Kadernota zelf. Die hebben wij zelf technisch moeten uitvragen. Projecten die bij mijn weten niet allemaal zijn besproken in de commissie Beheer. Deelt het college de opvatting van D66 dat dit de controlerende en de kaderstellende taak van de raad bemoeilijkt? Graag een reflectie. Daarnaast wordt voorgesteld door het college om deze werkwijze, het jaarlijks vrijgeven van al die kredieten, met ingang van de programmabegroting 2023 alvast in te voeren. Hoe past deze werkwijze bij het onlangs door de raad aangenomen initiatiefvoorstel, aanpassing Haarlem civiel planproces? Graag een reactie. Dan de investeringen. Het college vraagt de kredietbevoegdheid voor een tweetal IP posten aan te passen en daar een collegebevoegdheid van te maken. Het gaat om de vervanging van meubilair en de vervanging van interieur in de gemeentekantoren. Op zichzelf prima. Lekker doen. Maar toch even een checkvraag. Dat gaat dan wel om een likje verf aan de muur, een nieuw tapijt en nieuwe bureaus, neem ik aan? Niks groters? Want de financiële verordening bepaalt waar het budgetrecht of de kredietbevoegdheid van een IP post wordt

17

belegd. Blijkbaar vond de raad het ooit een raadsbevoegdheid. Wat mijn fractie dan bevreemd, is dat de financiële verordening met deze wens van het college niet middels een nota met een toelichting wordt voorgelegd aan de commissie Bestuur. Waarom heeft het college dan besloten om dit nu in de Kadernota af te tikken en niet via de commissie Bestuur eerst te bespreken met de raad? Dan, voorzitter, vraag ik uw aandacht voor de reeks kredietbesluiten op pagina 89 van de Kadernota. Er is bij de begrotingsbehandeling, vorig jaar, een aantal moties aangenomen, waaronder eentje over de verduurzaming van speeltuingebouwen. Die hebben wij zelf ook mede ingediend en zijn we heel blij mee. De kredieten bij punten 14 en 15 op pagina 89 vloeien volgens het college voort uit een motie die eind vorig jaar is aangenomen. Als de raad hiermee instemt, geven we een krediet van bijna € 800.000 vrij vanavond, of donderdagavond, excuus. Onderdeel van het dictum is alleen ook dat het college komt met een plan van aanpak en dit tijdig voor de Kadernota bespreekt in de commissie. Die laatste stap is alleen overgeslagen. Mijn vraag is dan eigenlijk aan het college, waarom? De voorzitter: Interruptie van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Mevrouw Çimen, volgens mij in de laatste vergadering hebben wij de nieuwe processtappen besloten als raad, hoe om te gaan met dit soort zaken.

Daar heeft u voor gestemd. Ik begrijp de vraag eigenlijk helemaal niet. Het is volgens mij al geregeld wat u vraagt. Mevrouw Çimen: Niet. Dat denk ik niet. Want ten eerste, de Kadernota beroept zich op een Informatienota uit 2021. Die dekking klopt niet helemaal. In het initiatiefvoorstel wordt ook voorgesteld als werkwijze om zaken eerst in de commissie Bestuur te bespreken en dan het jaarlijks als raad vast te stellen. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Dat staat niet in het voorstel. Aangezien ik een van de drie schrijvers ben, weet ik heel goed wat er in het voorstel staat. Het gaat niet naar de commissie Bestuur. Het wordt besproken in de commissie ... Mevrouw Çimen: Commissie Beheer. Mevrouw Verhoeff: Precies. Dat is iets heel anders. Maar dat is al ... Hier staat het niet zo gedetailleerd, maar in dat stuk staat het prima uitgelegd. Dat is een heel recent raadsbesluit. Na 2021. Dat is geen probleem meer. Mevrouw Çimen: Maar wacht heel even. Zijn de kredieten die we vandaag dan gewoon vrijgegeven besproken in de commissie Beheer of niet? Volgens mij niet. Dat is toch de insteek van het voorstel zelf. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Maar mevrouw Çimen, waar het om gaat, dit is de maximale ruimte waarbinnen ... Daarmee is nog niet het uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld. Dat komt later. Mevrouw Çimen: Dat geven we donderdag vrij.

Dat is een besluitpunt, het uitvoeringskrediet, voor 2022. Voorzitter, volgens mij raakt mijn collega ook in de war, want het ging over de investering voor een tweetal IP posten. Dat moet wel door de commissie Bestuur, want dat gaat over de financiële verordening. Volgens mij raakt u ook in de war met een andere ... U niet. Dat is dan helder. Even denken. Dat punt had ik al besproken, over de kredietbesluiten. Ik wilde nog wel een punt maken over het krediet over het speeltuingebouw

18

Theemsplein. Want in de Kadernota wordt aangegeven dat dit voortvloeit uit een motie die wij eind vorig jaar hebben aangenomen. Volgens ons gaat dit veel verder dan die motie. Maar waarom wordt het dan toch zo neergezet in de Kadernota dat dit daar uit voortvloeit? Want blijkbaar is er toch een apart budget voor nodig. Graag een reactie. Voorzitter, dan de belastingen en de woonlasten. Er is besloten om, in afwijking van de richtlijn van de begroting, de lokale lasten met 4,5 procent te laten stijgen in 2023. Nu staat er echter ook in het raadsbesluit dat, ik citeer, “de tarieven ozb 2023 en de volgende jaren in ieder geval te corrigeren voor inflatie.” Er is in het coalitieakkoord geen harde afspraak gemaakt om de ozb de komende jaren te verhogen. De zinsnede, in ieder geval, riep hij mijn fractie in ieder geval nog wat vragen op. D66 dient daarom ook een motie, of excuus, een amendement in om die zinsnede te schrappen. De heer F.C. Visser: Voorzitter. De voorzitter: De heer Visser, ChristenUnie. De heer F.C. Visser: Ik heb een paar keer dat voorstel moeten lezen. Maar u zegt, u wijst het voorstel van in ieder geval verhogen met 4,5 procent in het besluit te verhogen met 4,5 procent. Dan is het resultaat toch hetzelfde. Dan besluit je toch te verhogen met 4,5 procent. Wat is dit voor een abracadabra? Mevrouw Çimen: Nee, het is geen abracadabra. Er zitten meerdere punten.

Want er zit een besluitpunt om het met 4,5 procent in 2023 te verhogen. Daar stemmen we mee in. Maar er zit ook een apart besluitpunt, op pagina, wat is het, 104, uit mijn hoofd, om voor 2023 en de jaren daarna in ieder geval een aantal zaken te kunnen verhogen, maar in ieder geval met de inflatie. Dat is het amendement. De heer F.C. Visser: Maar het resultaat is hetzelfde. Het resultaat is alleen maar een motie die wat bits en bites kost en daarmee wat stroom kost en weer niet duurzaam is, maar het levert voor de rest nog steeds als resultaat voor Haarlem op dat het 4,5 procent is. Waarom dient u dat voorstel in? Dan moet u voorstellen van, het te heroverwegen nog eens te kijken of het echt wel 4,5 procent moet zijn. Zoiets. Maar het resultaat van deze motie is gewoon, het is en blijft 4,5 procent. Waarom dient u dit voorstel in? Mevrouw Çimen: Het gaat mij ook om de jaren daarna. Daar richt dit besluitpunt zich ook op. Ja? Helder. Even kijken. Dan het kopje bedrijfsvoering. Voorzitter, het bijzondere in Haarlem is dat het begrote budget voor personeel in 2021 is uitgegeven. Het budget voor de externe inhuur in 2021 met ruim € 5.000.000 is overschreden. Tegelijkertijd blijft de afgelopen jaren de realisatie op behoorlijk wat beleidsdomeinen helaas achter. Lezen wij, er is ook al eerder door collega’s aan gerefereerd, dat er nog 60 openstaande vacatures zijn.

Mijn vraag aan het college is dan, wat gebeurt er in het apparaat? Heeft u hier de regie? Want in deze krappe arbeidsmarkt is het bovendien maar de vraag of de gezochte mensen ook daadwerkelijk gevonden gaan worden. Dat betekent in de praktijk dat je zeer waarschijnlijk de komende tijd zult moeten roeien met de riemen die je hebt. Ik hoop dat we die mensen kunnen vinden, maar wie weet. Maar wat betekent dat voor die ambities van dit kersverse college? Is het college het met D66 eens dat er meer flexibiliteit nodig is binnen het apparaat en tussen die verschillende afdelingen om al die ambities te kunnen realiseren? Graag een reflectie. Om de uitvoering en de realisatie in Haarlem daadwerkelijk op te schroeven, is D66 van mening dat je beter 15 zaken echt goed kunnen doen, in plaats van 25 ballen in de lucht te houden. D66 dient daarom een motie waarbij het college wordt uitgedaagd om prioriteiten te stellen per beleidsdomein. Door een jaarplanning te maken waarbij er bijvoorbeeld, dat hoeft niet, een aantal zaken op de planning staat en daarbij aan te geven welke dossiers dan iets naar achteren worden geschoven. Deze planning zouden wij graag eind 2022 willen ontvangen. Deze motie, deze planning heeft wat D66 betreft tot resultaat dat de planning van de

19

raad, van het college en het ambtenarenapparaat worden gestroomlijnd en de werkprocessen zal doen versnellen. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog op de valreep een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Die wachtte eventjes tot mevrouw Çimen klaar was. Mevrouw Çimen, ik neem aan dat u meegewerkt heeft, als D66, aan het coalitieakkoord. Ik heb het gevoel dat u op een uiterst logische en inhoudelijke manier hier nu aangeeft wat u er allemaal op tegen hebt. U wilt in feite wat er staat in een tijdspad zetten om te kijken wat haalbaar is. U maakt een heleboel opmerkingen over de Kadernota, waar u toch ook als coalitielid, naar ik aanneem, ook vanuit het college bij betrekken bent. Bent u nu aan het oppositie voeren, wat ik overigens zeer waardoor, of bent u toch op een bepaalde manier gefrustreerd over de uitkomst van het coalitieakkoord? Mevrouw Çimen: Nee hoor, ik ben helemaal niet gefrustreerd over de uitkomst van het coalitieakkoord. Ik denk dat het ook goed is om te blijven herhalen dat het coalitieakkoord nog niet is verwerkt in de voorliggende Kadernota. Tegelijkertijd, ik ben en blijf raadslid. Ik controleer natuurlijk de uitvoering en ik controleer natuurlijk de ambities die we met elkaar hebben opgesteld en of we dat ook echt gaan verwezenlijken.

Ik ben eigenlijk aan het meewerken om zowel de raad in positie te houden, het college het werk beter te laten kunnen uitvoeren en ook om hier gewoon te controleren van, gaat dat goed? Want uiteindelijk, ik ben volksvertegenwoordiger en ik zit voor de Haarlemmer. De voorzitter: De heer Smit. De heer Smit: U weet dat er een amendement ligt om het hele coalitieakkoord te verwerken straks in de begroting. Als u daar niet tegen stemt, dan ... Nog sterker, uw naam staat erop als mede-indiener. Het hele coalitieakkoord wordt erin verwerkt. Dan wordt er niet een afweging gemaakt wat wel of niet haalbaar is. Toch hoor ik bij u die aarzeling van, ik ben het niet helemaal eens met het coalitieakkoord en ik ben het niet helemaal eens met het feit dat heel het coalitieakkoord verwerkt gaat worden in de begroting. Mevrouw Çimen: Dat zeg ik helemaal niet. Ik zeg alleen, kijk, we hebben heel veel ambities met elkaar afgesproken. Ik wil dat die allemaal gerealiseerd gaan worden. Tegelijkertijd zie ik natuurlijk ook dat we te maken hebben met een enorme personeelsschaarste. Ik heb niet drie blikken natuurlijk aan medewerkers die ik zo stante pede kan opentrekken.

Het enige wat ik eigenlijk vraag, is om het college ook uit te dagen om te zeggen van, waar zitten de grootste uitdagingen, gelet op de ambities, gelet op het coalitieakkoord en het geld wat we ook met elkaar hebben vrijgemaakt, want dat gaat ook gewoon netjes verwerkt worden. Om dan met elkaar te zeggen van, wat doen we in Q1 en Q2 en wat verplaatsen we naar Q3? Want ik wil aan het eind van de rit dat coalitieakkoord zoveel als mogelijk gerealiseerd hebben natuurlijk. De voorzitter: De heer Smit, laatste keer. De heer Smit: Toch staat in het coalitieakkoord, op de laatste pagina’s, per jaar wat er gaat gebeuren. Daar heeft u mee ingestemd. Nu hoor ik een aarzeling bij u. Mevrouw Çimen: Nee, er is geen aarzeling. Het is alleen dat we wel moeten blijven kijken naar, wat gaat de inflatie doen? Wat betekent die uitgave van de gemeente-uitgaven? Wat doet het personeelstekort? We hebben natuurlijk met elkaar een flink aantal ambities weggezet in de tijd. We hebben ook tijdens het coalitieakkoord met elkaar een aantal punten besproken van, eigenlijk moeten we dat IP ook eens in een

20

langere termijn dan die vier jaar met elkaar gaan bezien, maar eigenlijk over een periode van tien jaar, om beter met elkaar te gaan plannen. Ik wil dat natuurlijk ook op een manier doen dat het voor de raad ook inzichtelijk is wat er aan gaat komen. Dat wij niet overvallen worden vanuit die raad en wij ook ons werk goed kunnen doen. De voorzitter: Nee, ik heb net gezegd, u heeft drie keer dezelfde vraag gesteld. U heeft drie keer een antwoord gekregen. Jawel, wat bedoelde mevrouw Çimen? Toen ze dat punt maakte ... Ik stel voor dat u het gewoon in tweede termijn dan nog een keer verder doet. Wij gaan naar de SP, de heer Kuin. De heer Kuin: Goedenavond. Voorzitter, ik ga op drie punten wat nader in. De financiële kaders ga ik iets over zeggen. Iets over de zorg. Iets over de lage inkomens. Bij bestudering van de Kadernota viel ons op dat voorzichtigheid troef lijkt te zijn. Dat is verstandig als je bijvoorbeeld een bakkerij op de hoek runt, maar voor een gemeente is dat toch anders. Ik noem wat voorbeelden. Het gaat me niet om de voorbeelden op zichzelf, maar om de lijn die in die verschillende voorbeelden naar voren komt. Het extra accres van het Rijk de komende jaren, oplopend van 8 tot 17 miljoen. Uit voorzorg wordt het gemiddelde berekend, min 25 procent. Waarom min 25 procent? Kleine 3 miljoen.

Weerstandsratio, het getal wat uitdrukt hoe de reserves zich verhouden tot de gekwantificeerde risico’s. Waarom hanteren wij toch een wat hoger getal dan veel andere gemeenten? Waarom het surplus wat we dan nog hebben van 13 miljoen ook nog als buffer gebruiken? De opschalingskorting vanuit het Rijk, die wil bevorderen dat gemeenten op grotere schaal gaan werken is opgeschort. Het is zeer de vraag of het nieuwe kabinet dat weer gaat hanteren vanaf 2026. Toch rekenen we er in de Kadernota mee dat de nieuwe regering in 2026 dit weer invoert, maar dan voor de helft, 3,2 miljoen minder te besteden. Dan de zorgkosten. Het ingeschatte groeipad van 2021 blijkt qua groei van het aantal cliënten in 2021 structureel lager te liggen. Toch rekenen we door met dit groeipad, omdat het wellicht vanwege corona lager uitviel. Waarom doen we dat? Met de verwachte uitgaven en inkomsten lijken we als gemeente met het negatiefste scenario rekening te houden. Zowel de inkomsten als de uitgaven kunnen flink tegenvallen. Wat is daar mis mee? Voorzichtigheid, zou je kunnen zeggen. Het betekent dat er minder beschikbaar is als je plannen maakt, zoals we nu willen doen met besluiten over de begroting of in november. Dat is op zich geen drama, als het gevolg is dat onderhoud aan onze wegen een jaar later plaatsvindt. Wel irritant en vervelend, maar geen drama.

Maar als we het over zorg hebben, is het wat anders. Begin van dit jaar meldde een moeder zich bij ons. Ze was bevallen van een dochter. In een spoedzitting had de rechter besloten dat het pasgeboren kind onmiddellijk bij haar moest worden weggehaald. In een normale zitting, die een maand later plaatsvond, besloot de rechter dat deze moeder de komende drie maanden de kans moest krijgen met professionele begeleiding te laten zien dat het kind wel veilig bij haar kan opgroeien. Na die drie maanden zou er een nieuwe zitting volgen om te kijken hoe het gegaan was. Er waren vier instellingen in theorie in staat die professionele begeleiding te leveren aan deze moeder. Bij drie van deze vier was echter een wachtlijst. De vierde, die wel in staat was om te leveren en het personeel had, zat aan zijn budgetplafond. Dat dit geen incident is, kunnen we inschatten aan de hand van het overzicht van de gemeente van 1 juli waaruit blijkt dat er bij veel instellingen wachtlijsten zijn. Nou blijkt ook uit het recent verscherpte toezicht dat de inspectie, hoe heet het, inspectie verzorging en jeugd heeft ingesteld. Dat verscherpte toezicht gold al voor een half jaar. Dat is weer voor een half jaar verlengd. De reden voor het verscherpte toezicht is dat niet elk kind met een beschermings- of reclasseringsmaatregel tijdig een vaste jeugdbeschermer krijgt.

Niet tijdig een gedragen koers kan worden vastgesteld. Niet tijdig passende hulp kan worden geleverd. Bij tijdig voor een vaste jeugdbeschermer moet binnen vijf dagen worden geteld. Bij tijdig voor een gedragen koers moet men denken aan zes weken. En bij tijdig passende hulp, betekent dat er binnen drie maanden iets op gang moet zijn gebracht. Dat is waarmee de inspectie rekent. Als oorzaken noemt de inspectie onder andere het grote verloop en de budgetplafonds. De inspectie geeft aan dat er een groot verloop is vanwege werkbelasting en

21

frustratie, dat je niet snel genoeg wat kunt doen, onder andere vanwege die budgetplafonds. Dat is schrijnend en dramatisch als er tegelijkertijd jeugdzorgaanbieders zijn met lichte hulp die meer dan vijf procent winst maken. Volgens emeritus-hoogleraar professor Verbon is twee tot vijf procent in de zorg voor de geringe risico’s genoeg. Uit onderzoek van Follow the Money en uit onderzoek van de SP zelf blijkt dat veel instellingen die lichte hulp aanbieden meer winst maken dan vijf procent. Een flink deel zit zelfs boven de tien procent. Er is een bedrijf met een omzet van nog twee miljoen dat negen ton winst maakt. Het kan in Haarlem in de zorg. Wij hebben met Jouw Haarlem twee moties hierover ingediend. Wij willen dat er wordt gekeken naar de winst in de zorg. Wij vinden dat geld voor zorg naar zorg moet. Wij vinden dat moet worden gekeken naar loslaten van de budgetplafonds. Nog een vraag tot slot over dit onderwerp. Bladzijde 22 bovenaan, Kadernota, komt ineens ... In een zin wordt er gezegd, we hebben vier fte ambtelijke uitbreiding nodig met betrekking tot de jeugdhulp. Wij willen graag weten waar die vier fte voor nodig zijn. Uitgangspunt moet zijn, geld voor zorg moet naar zorg. Tot slot, voorzitter, iets over de lage inkomens. Aandacht voor de toenemende problemen bij veel Haarlemmers vanwege de negatieve koopkrachtontwikkeling.

Het is goed wat deze coalitie van plan is, maar we denken dat gezien de recente ontwikkelingen gekeken moet worden of er meer kan. De energierekening rijst de pan uit. Meerdere sprekers zeiden het al. Inmiddels gebeurt hetzelfde met voeding, met de dagelijkse boodschappen. De prijs voor voedingsmiddelen zijn in de maand juni met 11,2 procent gestegen. Dat is een gemiddelde. Olie en vetten 24,9 procent. Bier, ik drink het niet, maar 17,9 procent duurder. Koffie en thee, gebruiken we toch dagelijks, 16,3 procent duurder. Vlees 16 procent. Melk, kaas en eieren 15 procent. Groente 10 procent. Ik noem het voorzitter, omdat het juist die producten zijn waarvan veel mensen ze dagelijks gebruiken. Zoals onderzoekers terecht constateren, het raakt steeds meer mensen. Het CPB schat dat minimaal 670.000 mensen in Nederland tot 1,2 miljoen in de problemen komen met het betalen van de hun maandelijkse lasten. Volgens het NIBUD heeft 1 op de 5 Nederlanders minder dan € 1.000 spaargeld. We moeten doen wat we kunnen om mensen te ondersteunen. Vandaag een motie met Jouw Haarlem. Zij zullen deze nader toelichten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de bijdrage van het CDA, de heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Zoals al eerder ook gezegd, voor ons ligt een beleidsarme Kadernota, waarin het coalitieakkoord nog niet is in verwerkt.

Ook niet de gevolgen van de meicirculaire, die we zojuist hebben ontvangen. Maar goed, dat is helaas niet anders. Zo gaan de dingen nou eenmaal. Veel zaken zijn onzeker. Zoals de fors gestegen vluchtelingenstromen, de prijzen van de energie, de bouwmaterialen zijn fors gestegen. Gaan ze nog dalen? Blijft het zo? Is corona op zijn retour of krijgen we in het najaar nog weer een terugval. Ook de bijdrages van het Rijk zijn onzeker. Zo heb je een plus, dan heb je weer een min en dan heb je weer een plus. Zeg het maar. De Voortgangsrapportage laat een voordeel zien van 3,2 miljoen. Zoals ik snel gelezen heb in de meicirculaire hebben we gemiddeld een 12 miljoen voordeel per jaar. Wellicht kan de wethouder financiën hier nog een kleine toelichting op geven zo meteen. Kom ik even bij de amendementen en de moties van ons. Zoals gezegd, we hebben een amendement mede ingediend om aan de slag te gaan met het coalitieakkoord, om deze mooie plannen in de begroting te verwerken. We gaan aan de slag met de leegstandsverordening. Ook bij de Verbonden Partijen is het minimumloon € 14. Het CDA was al blij met de resultaten die al geboekt zijn. Er is echter een partij, wat ons betreft, waar nog iets mee moest gebeuren. Dat is SRO. Spaarneland zat al in de pijplijn. Volgens de tekst zou een overleg moeten plaatsvinden met de gemeente Amersfoort. Dat overleg is niet gedaan.

Tenminste, althans dat weten we niet of het gedaan is. In ieder geval de resultaten daarover zijn niet bekend. We vinden dat deze slotconclusie een beetje in de lucht is blijven hangen. Daarom dienen we ook mede deze motie Verbonden Partijen naar € 14 in. Dan kom ik tot een paar andere punten. Het is al eerder aangehaald.

22

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Blij dat u me zag, voorzitter. Even een vraag aan mijnheer Dreijer. Die motie heb ik inderdaad naar gekeken, of dat amendement, over die € 14 minimumloon. Is het niet oneerlijk om het bij Spaarnelanden met terugwerkende kracht te vragen en SRO voorlopig nog even op zijn beloop te laten en pas volgend jaar dat te gaan eisen? Behandelen wij onze overheids NV’s dan wel eerlijk en op gelijke wijze? De heer Dreijer: Bij Spaarnelanden zijn ze natuurlijk al bezig met een nieuwe CAO aan het maken. Het zou fijn zijn om die gewoon ook met terugwerkende kracht in te gaan voeren. SRO staat iets verder van ons. We kunnen dat niet direct eisen, denk ik, om dat ook bij SRO te gaan doen. Per 1 januari lijkt ons een mooie datum om het in te laten gaan. De voorbereidingskredieten, het is al eerder gezegd, ook door D66. In deze Kadernota wordt voorgesteld om alle voorbereidingskredieten voor 2022 direct vrij te geven, om zo de ambtelijke capaciteit te besparen en die direct dan ingezet kan worden voor het maken van een voorlopig ontwerp. Dat zorgt ook voor betere spreiding van de voorbereidende werkzaamheden, zodat het personeel efficiënter wordt ingezet. D66 heeft daarbij wat vraagtekens gezet. Het CDA vindt het op zich een goed idee om het wel te doen. Laten we het in ieder geval proberen voor 2022.

De meeste, of eigenlijk alle voorbereidingskredieten worden zondermeer zo eigenlijk vastgesteld. Er zijn nooit vraagtekens over. Het is een beetje omslachtig om iets formeel vrij te geven wat je toch al doet. En ook in het initiatiefvoorstel van het HCCP, daarin wordt het ook eigenlijk impliciet al genoemd om dit te gaan doen. Je moet wel zorgen dat je als raad goed op de hoogte bent van datgene wat in het IP staat ook datgene is wat je uiteindelijk ook wilt gaat uitvoeren. Anders zou je daar wel sneller actie op moeten nemen. Ik snap uw zorg wel, van D66. Uit onderzoek is gebleken dat de sporttechnische laag, onder- en toplaag van de atletiekbaan niet meer voldoet. Deze moet vervangen worden om het te optimaliseren. Ik heb begrepen dat het binnenterrein geschikt gaat maken voor andere verenigingen, zoals bijvoorbeeld DSS om daar ook het broodnodige tekort aan voetbalvelden, daar hun voetbalactiviteiten kunnen doen voor de kleintjes. Hier zie je een hele mooie kruisbestuiving ontstaan tussen verenigingen op hetzelfde sportcomplex. Meervoudig gebruik is natuurlijk efficiënt en kunnen we alleen maar toejuichen. Het project zorgt tevens dat we duurzaamheidsambities hier goed kunnen realiseren, zoals een betere waterberging en de duurzame verlichting. Bij duurzaamheid aangekomen. In de afgelopen jaren zijn er reeds ervaringen gedaan op het gebied van duurzaamheid.

Een goed voorbeeld hiervan is de prioritering van het verduurzamen van het strategisch vastgoed op basis van de kosteneffectiviteit van maatregelen. Wat kost het per euro? Hoeveel CO2 kan je daarmee behalen? Die inzichten die dit heeft gegeven over de vraag waar de grootste winst te behalen is, kunnen gebruikt worden bij het prioriteren tussen andere investeringsvoorstellen. Vanwege de nog slechtere prognoses voor wat betreft de effecten van de klimaatcrisis, de financiële gevolgen van de explosief gestegen energiekosten is er een noodzaak om hier een versnelling in aan te brengen. Ik zou graag een reactie van het college willen horen of deze versnelling ingezet kan worden. Want hoe eerder we hiermee beginnen, hoe eerder we het ‘...’fonds gunnen kunnen gaan vullen. Het is nu financieel heel aantrekkelijk om daar heel snel in te investeren. De verduurzaming van het NMEgebouw. Daar zijn we heel blij mee dat dat ook nu eindelijk wordt aangepakt. Dat is niet alleen maar een verduurzaming sec energetisch gezien, maar het gebouw voldoet al vele jaren niet meer. Het is eigenlijk Arbotechnisch afgeschreven. Op alle manieren is het afgeschreven. Het moet fors verduurzaamd worden.

Het moet een mooi gebouw worden, een mooie plek om te werken en vooral de plek waar men naartoe kan gaan om de informatie over duurzaamheid, milieuvraagstukken, vergroening en klimaat daar te kunnen vragen en een open en toegankelijk karakter gaat krijgen. Het is nu een beetje een fort als je daar voor de deur staat. Ik wil nog wel een project benoemen die ook in het stuk staat waar ik me een beetje zorgen over maak en eigenlijk zoek naar antwoorden van het college. Dat is de vervanging van de Schalkwijkerbrug. Deze brug stond voor 1 miljoen in het IP. Bij het maken van het VO bleek dit niet voldoende te zijn. In zijn vorig jaar alsnog een extra

23

krediet vrijgegeven van € 950.000. Nu staat weer te lezen dat we nog een extra krediet moeten gaan geven van € 750.000. Ongeveer € 2,6 miljoen. Vooropgesteld, ik ga ervan uit dat die € 2,6 miljoen wel nodig zijn om deze brug aan te pakken, maar waar ik naar op zoek ben, is of het college misschien niet beter aan de voorkant iets meer tijd kan investeren om vooronderzoeken te doen naar kosten van allerlei projecten die we moeten gaan doen, om dan al een iets betere raming te gaan krijgen. Dat wij niet elke keer verrast worden door behoorlijke overschrijdingen. Dit is een overschrijding van 1,6 miljoen op een begroting van 1 miljoen. Dat is toch best wel fors. Zo hebben we er al meer voorbij zien komen. Nogmaals, ik denk dat ze nodig zijn, maar iets meer tijd aan de voorkant investeren, want je moet het toch investeren om te onderzoeken wat je moet gaan doen voor het VO. Door het misschien ietsje eerder nog, dan hebben we iets betere ramingen die we in het IP kunnen gaan zetten. Tot slot, voorzitter, ik wil nog even een ding zijdelings erbij benoemen. We hebben net ook het jaarverslag van Spaarnelanden ontvangen. Een klein dingetje ten opzichte van het ecologisch beheer. Er wordt continu alleen maar genoemd dat ze ecologisch maaibeheer hebben. Dan hebben ze het erover dat ze iets later in de tijd gaan maaien, van de bermen.

Maar er wordt geen woord gerept over het sinusmaaien bijvoorbeeld en het laten liggen van maaisel. Aangezien het vergroten van de biodiversiteit echt noodzakelijk is, wil het CDA het college opgeroepen het sinusmaaien bij Spaarnelanden onder de aandacht te brengen en zo snel mogelijk laten uitvoeren. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. U wilt nu nog reageren op de heer Dreijer, mijnheer Van den Raadt? De heer Van den Raadt: Ja, klopt. Ik vroeg me nog af, want u bent altijd wel kritisch, ik vond de D66 dit keer ook fantastisch kritisch, in jaren niet zo goed gehoord, wat vond u van de kritiek van de D66? Gaat u die moties, aangekondigde amendementen steunen? De heer Dreijer: Of we ze gaan steunen, daar gaan we het over hebben. De motie over de prioritering, bijvoorbeeld. Ik vind het een interessante motie. Ik denk dat we wel behoorlijk wat werkvoorraad de plank moeten hebben, want sec heel nauw plannen met prioritering dat kan weleens ervoor zorgen dat we juist nog meer onderbesteding gaan krijgen. Ik ga er even goed naar kijken. Dan gaat u het donderdag horen. De voorzitter: Dank u wel. Dit is een goed moment om een koffie, of iets anders, pauze in te lassen. We gaan nu even pauzeren. Schorsing De voorzitter: Leden van de raad, laten wij de vergadering hervatten. Het woord is aan de fractievoorzitter van Jouw Haarlem, de heer Aynan.

De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Het zal u misschien niet ontgaan zijn, maar vanavond behandelen we de Kadernota. Voorzitter, een Kadernota die achterhaald is. Achterhaald, omdat de gevolgen van de meicirculaire er nog niet in verwerkt zijn. Achterhaald, omdat de gevolgen van het coalitieakkoord ook er nog niet in verwerkt zijn. Zoals we net gehoord hebben, als zelfs de coalitie met een amendement moet komen dat ze hun ambities graag in een begroting terug willen zien, dan weet je dat we met een verouderd document te maken hebben. Daarom zal Jouw Haarlem het vanavond beperkt houden tot een drietal moties. Want het echte debat, de echte keuzes komen bij de begroting. Dan zult u van ons horen. Voorzitter, de moties dan. Ten eerste willen we graag dat de energiecompensatie al dit jaar voor een bredere groep beschikbaar wordt gesteld. Voor mensen die tot 130 procent van de bijstand verdienen, omdat zij het hardst geraakt worden door de abnormaal dure energieprijzen. Ook, dat is al eerder door anderen gezegd, door de steeds duurder wordende boodschappen, inflatie geheten. Ten tweede, de motie duurzame opvang. Een compliment aan u,

24

het college, dat voortvarend aan de slag is gegaan met het onderdak bieden aan de Oekraïense vluchtelingen. Ook een compliment aan al die Haarlemmers die zich nu, momenteel, ook inzetten voor de opvang van de vluchtelingen. Jouw Haarlem zegt, samen met de SP, die tijdelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen, maak dat alstublieft ook duurzaam. Zorg voor flexwoningen. Want u bent van plan, het college is van plan om Oekraïense vluchtelingen op te vangen door 120 tijdelijke woningen. Voorzitter, het voordeel van flexwoningen oftewel modulebouw is dat ze goed zijn, duurzaam, goedkoper en ze kunnen voor andere doelgroepen gebruikt worden als ze niet meer nodig zijn voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen. Als het nodig is, kunnen ze ook nog eens een keer verplaatst worden. Is dat niet vooruitzien, voorzitter? Tenslotte onze motie ecologisch beheer. De vorige raad is hier de noodtoestand over de biodiversiteit uitgeroepen. Een van de manieren om aan het herstel van de biodiversiteit te werken, ook een van de makkelijkste, is door onze parken, bermen en oevers ecologisch te maaien, door bijvoorbeeld om en om. Mijnheer Dreijer, dat noem je inderdaad sinusmaaien. Daarvoor hebben wij een motie ingediend. Ik hoop op uw steun. Want op die manier maai je niet letterlijk alles in één keer weg. Zo geven we de natuur om de levenscyclus te voltooien.

Dat is goed voor de biodiversiteit en het levert ook nog eens een keer geld op. Want ecologisch maaien is goedkoper dan de inzet van personeel en machines. Tenslotte, voorzitter, in de meicirculaire die vanmiddag is verspreid, zien we dat er onderaan de streep een behoorlijk aantal miljoenen overblijft. Onze vraag aan zowel het college als vooral de coalitie, bent u bereid om samen met ons over de besteding van de miljoenen na te denken? Vorig jaar waren we toch wel onaangenaam verrast toen u achter gesloten deuren 12 miljoen cadeautjes weggaf. Bent u bereid om samen met de raad en de stad daar goede besteding voor te vinden? Voorzitter, toch een opmerking tenslotte die me echt van het hart moet. Het budgetrecht van de raad is een van de belangrijkste rechten. Daarmee kunnen we sturen op politieke keuzes. Maar in deze beleidsarme Kadernota zien we behoorlijk wat financiële keuzes. Er is al gememoreerd aan bijvoorbeeld 7,5 ton extra voor de Schalkwijkerbrug. Waarom worden die keuzes in deze Kadernota voorgesteld en niet eerst ordentelijk via de commissie, zodat we daar inderdaad het ook inhoudelijk kunnen bespreken en ook het recht doet aan ons budgetrecht? Want op deze manier kunnen we een inhoudelijke discussie niet voeren. Ook graag daar een reactie op. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Van Leeuwen van de Actiepartij.

De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Er is al veel gezegd, natuurlijk ook over de economische vooruitzichten. De oorlog in Oekraïne is genoemd. Ik wil daar nog bij toevoegen dat de gasopslag in Nederland net boven de 50 procent zit. Dat de huizenmarkt weliswaar afkoelt door de rentestijgingen, maar dat tegelijkertijd de prijzen nog omhooggaan. Dan voelt het best gek om een Kadernota met elkaar te bespreken die beleidsarm is. Er zijn namelijk nog steeds hele grote opgaven in deze stad te verrichten, waaraan gewerkt moet worden. Klimaat, onderhoud openbare ruimte, de mobiliteitstransitie, onderwijshuisvesting. Er is werk aan de winkel. De winkel moet ook openblijven, maar gaat, dat weten we ook, na deze week toch een klein beetje dicht. Er gaan veel mensen op vakantie, als ze het zich kunnen veroorloven. Ze zijn in elk geval misschien vrij van hun werk. Dan is het ongewis hoe we elkaar hier eind augustus, begin september weer zullen treffen. Zal corona toch weer toegeslagen hebben? Loopt het aantal faillissementen van bedrijven toch op, door de zomer heen? Worden huishoudens inmiddels door het Rijk op een energierantsoen geplaatst? Heeft Moskou misschien toch een oorlogsverklaring uit doen gaan, om allerlei honderdduizenden dienstplichtigen op te roepen? Het is ongewis en dat maakt ook een beetje onzeker om dan nu over een Kadernota te spreken.

Maar feit is, er ligt een nieuw coalitieakkoord. Dat roept inderdaad op tot actie. We achten het dan ook van groot belang dat we een amendement indienen dat in elk geval oproept om die financiële consequenties van dat akkoord te verwerken richting de begroting. Want er is in die zin ook gewoon al een hoop tijd verloren, de achterliggende maanden. We willen die tijd toch ook een beetje inhalen. Het is

25

gegeven de onzekerheden en de gewenste voortgang dan ook dat we met belangstelling met name kijken naar voorstellen uit deze raad, die ik een beetje benoem als pleisters op sociale onzekerheden. Vandaar onze steun ook voor de motie van GroenLinks over de huiswerkbegeleiding. Het voorstel van de Partij van de Arbeid voor De Huiskamer van Oost. Ik ga in deze termijn op een aantal zaken in, voorzitter. Een vijftal onderwerpen eigenlijk, zoals ze opgebouwd zijn in de structuur van de Kadernota. Ik heb daarbij een achttal vragen voor het college. Uiteraard zijn wij blij bij de beleidsmatige ontwikkelingen en toezeggingen met hetgeen nu voorligt in een amendement voor de € 14. Er is al veel over gezegd. Er is geschreven over de wijziging van de streefwaarden prestatie-indicatoren van het aantal aangeplante bomen in de openbare ruimte. Mijn buurman beaamt dat, met een geluidje uit zijn telefoon. Voorzitter, een goede aanscherping van die prestatieindicatoren, echter het gaat uiteindelijk vooral ook om bladmassa. Dat hebben we eerder ook in een motie volgens mij met elkaar besproken. De eerste vraag aan het college is, bent u bereid om naast nieuw toegevoegde bomen eveneens te rapporteren omtrent de ontwikkeling van de omvang van de bladmassa van bomen in de toekomst? Het cluster sociaal.

Wij begrijpen dat D66 vragen stelt, maar wij zijn wel blij met de instelling van de bestemmingsreserves. Dat is voor ons een logische keuze. In het cluster fysiek, VVD begon er al over, D66 sloot daarbij aan, ook wij hebben gezien dat eigenlijk vanaf 2027 die onderhoudslasten op het gemeentelijk vastgoed niet meer structureel gedekt kunnen worden. Dat komt natuurlijk ook, omdat al de verkoop van het vastgoed überhaupt eindig is, want uiteindelijk houdt het vastgoed een keer op. In het coalitieakkoord hebben we inderdaad afgesproken daar nog eens een keer terughoudend mee te willen zijn. Vraag 2 was dan ook, kan het college richting de begroting aan de raad een richting presenteren voor de structurele dekking van de onderhoudsverplichtingen van het gemeentelijk vastgoed? Daarbij natuurlijk ook te betrekken inflatie, bouwkosten en anderzijds met de reeds voorziene teruglopende verkoopopbrengsten in het licht ook van het coalitieakkoord. Dan ten aanzien van de groei van de stad. Wij lezen dat als oorzaak van de afgeremde groei van het aantal woningen ook het aantal woningsplitsingen wordt genoemd. In de huisvestingsverordening hebben we daar natuurlijk ook een restrictiever beleid, de afgelopen jaren, op geformuleerd.

Maar binnen deze regels vindt de Actiepartij het wel belangrijk dat daar waar zich kansen voordoen op het gebied van splitsen deze ook geobjectiveerd en gefaciliteerd kunnen worden vanuit de gemeentelijke organisatie. Het draagt uiteindelijk ook bij aan wonen in deze stad. Daar hebben we met elkaar wel eerder over gesproken dat we daar een leefbaarheidstoets graag voor zien en waar ook het parkeren en het fietsparkeren bij wordt betrokken. Vraag 3 aan het college is, is het mogelijk bij de eerstvolgende bespreking van de huisvestingsverordening in de commissie Ontwikkeling de reikwijdte van het begrip leefbaarheidstoets nog eens met elkaar te bespreken? Zou het college dan ook eens kunnen vertellen wat zij de komende jaren verwacht aan aantal splitsingen in deze stad. Dat kan een beleidsmatige insteek zijn van, we hebben behoefte aan woningen op grond van splitsen, maar het kan ook zijn dat u zich baseert op historische kerngetallen. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Die passage was me inderdaad ook opgevallen. Het lijkt wel of ons kwalijk wordt genomen dat we inderdaad ook een aantal wijken ... Dat we daar een splitsingsstop op hebben gezet. Daar gaat u toch niet aan tornen, hoop ik? De heer Van Leeuwen: Nee, zeker niet.

Ik sluit ook niet uit dat we hem zoals in lijn in het verleden uitbreiden als dat nodig is, want de leefbaarheid van de wijken staat voor ons absoluut voorop. Maar tegelijkertijd kunnen we niet ontkennen dat splitsen van grotere woningen een bijdrage levert aan de toename van het aantal woningen, ook voor kleinere huishoudens. De versnelling in de investering in de openbare ruimte door het college genoemde kanttekening op pagina 15 bij het gevraagde besluit, die vragen wat ons betreft

26

misschien ook wel om een scenario-analyse waarin genoemde prijsstijgingen, gebrek aan materialen en de voortdurende krapte op de arbeidsmarkt worden meegenomen. In die zin sluit dat misschien aan, maar dat weet ik niet zeker, ik kijk mevrouw Çimen erop aan, op de vragen die u stelt ten aanzien van de prioritering die u van het college vraagt. Volgens mij zijn we hier ook om prudent financieel beleid te voeren. Dan hoort dat daar bij. 1.3, de financiële ontwikkelingen Wmo en jeugd. Goed, wij constateren, maar als dat onjuist is, horen we het graag, dat het besluitpunt op pagina 23 niet is overgenomen in paragraaf 7 van de besluitenlijst. Daarmee achten wij overigens ook dat punt achterhaald op het moment dat het amendement wordt aangenomen om het coalitieakkoord te verwerken. Dan hebben we 2 punten. De invullingen van de taakstellingen. Taakstelling effectiever accommodatiegebruik culturele instellingen. Actiepartij is het eens me het besluit dit ten laste van de algemene middelen te laten gaan voor 2023. Maar vanaf 2024 hangt deze taakstelling nog boven de markt. Wij vragen ons af, hoe reëel is dat voor deze instellingen? Vraag 5 aan het college.

Ziet het college kans deze taakstelling voor navolgende jaren ongedaan te maken? Liggen er bijvoorbeeld kansen in de meicirculaire, nu die bekend is geworden? Of zijn er nog overgebleven coronagelden? Graag hebben we daar een gesprek over voor de begroting. Ten aanzien van het effectief accommodatiegebruik, waar dat over gaat. Wij zijn geconfronteerd, afgelopen week, met het feit dat het Slachthuis, u wel bekend, waar activiteiten in het kader van de placemaking gaande zijn, dat die deze week eindigen. Dat daarmee ook de vergunning voor de nacht gaat vervallen. Dat betekent dat een organisatie die in een korte en door coronatijd ook moeilijke tijd heeft bewezen een experimentele, laagdrempelige programmering neer te zetten, waar veel belangstelling voor is van jongeren en van oudere jongeren, dat we met een potentiële achterstand in oktober de deuren weer gaat heropenen. Actiepartij heeft hierover deze week technische vragen gesteld. Wanneer we dan spreken over het effectiever gebruiken van accommodatie in de culturele sector, dan past dat wat ons betreft wel dat dat daar de passende vergunningen worden gegeven op het concept wat je daar ontwikkelt. Daar zit ook een grote gemeentelijke investering achter.

Vraag 6 aan het college is dan ook, bent u bereid het Slachthuis in deze zomer uitsluitsel te geven over een vergunning voor de nacht per oktober aanstaande? Dan het meerjarenperspectieg grondexploitaties, vanaf pagina 91. U geeft aan, ten aanzien van de kosten, het een en ander voor 2022, aangaande bouwmaterialen en personeel, daarmee samenhangend de prijsontwikkelingen ... Wij vinden die eigenlijk te rooskleurig en te achterhaald als je dat naar heden vertaalt. Vraag 7. Kan het college voor de behandeling van de begroting dan ook een update geven van de voorspellingen zoals ze die heeft gedaan op pagina 6 van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties? Wat betreft de opbrengsten. Het college verwacht de komende twee jaar 25,8 miljoen aan grondopbrengsten te genereren. Gelukkig is de uitgangspositie in het MPG sterk verbeterd. Verbeterde weerstand, want de risico’s om die 25 miljoen te incasseren, de komende jaren, zijn groot en nog ... Onzekerheden zijn groot. Vraag 8. Kunt u de raad voorzien van een tussentijdse update, bijvoorbeeld halfjaarlijks, eerstvolgend in december of bij de begroting, over de ontwikkelingen met betrekking tot de realisatie van de geprognotiseerde opbrengsten, de 25,8 miljoen. Voorzitter, tot zover de eerste termijn. Ik wil nog wel aangeven dat in ... De voorzitter: U heeft eerst nog een interruptie van de heer Van Kessel.

De heer Van Kessel: Wat mij wel even verbaast in de bijdrage, is dat u zich druk maakt over die 25.8 miljoen, of die wel binnengehaald wordt. Maar ondertussen heeft u in het coalitieakkoord wel ingestemd met het uitgeven van 13 miljoen van het surplus. Hoe rijmt u dat met elkaar? De heer Van Leeuwen: Ik weet niet of het niet met elkaar te rijmen valt. Ik ben nu over de Kadernota de constatering aan het maken dat er 25,9 miljoen wordt geprognotiseerd en dat daar onzekerheden aan hangen. Dat is eigenlijk wat ik daarover kan zeggen.

27

De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dat hoorde ik u inderdaad zeggen. U zegt, daar zitten onzekerheden aan. U wil graag meer onderzoek daarnaar. Maar ondertussen heeft u in het coalitieakkoord wel al besloten om een deel van het surplus, wat een soort buffer is eigenlijk voor dit soort zaken als dat niet gerealiseerd wordt, om dat uit te geven. Mijn vraag was gewoon van, hoe verhoudt dit onderzoek daarnaar na uw beslissing om wel in te stemmen met het uitgeven van een deel van het surplus wat als buffer hier dient. Ik probeer het gewoon te rijmen met elkaar. De heer Van Leeuwen: Ik heb niet direct het idee dat het een ongerijmd is met het ander. Het gaat erom dat 25,8 miljoen in een tweetal jaren moet binnenkomen. Ik zeg ook niet dat daar 100 procent onzekerheid aan hangt. Volgens mij bestaat de financiële huishouding ook met name in een risicoprofiel die wordt gegeven op investeringen, maar ook op inkomsten. Ik ben gewoon benieuwd hoe dan die 25,8 miljoen daadwerkelijk de komende twee jaar, in welk tempo, binnen gaat komen. Daar kun je best iets tegenover stellen van een, zoals u het zegt, weggeven of uitzetten. Maar volgens mij is dat gewoon een prima vraag. Voorzitter, ik kom tot mijn einde. Ik heb een ... De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dat hoop ik niet, maar ... De heer Van Leeuwen: Ik heb een aantal interessante dingen gehoord.

Bijvoorbeeld van de Partij voor de Dieren lees ik een interessant stuk over de terrasheaters. Ik verwijs u nog wat dat betreft naar de antwoorden op de technische vragen van 12 januari 2021 van de Actiepartij. Dat ging over dit onderwerp. Ik ga serieus kijken naar de fruitbomen van OPHaarlem. De externe inhuur van D66, daar heb ik het nodige over gehoord. Tot zover in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar Hart voor Haarlem, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, we zitten hier bij uw laatste Kadernota van het zogenaamde oude college. Beleidsarm. In die zin is het eigenlijk identiek aan de afgelopen twee coronajaren, maar dit keer te wijten aan de gemeenteraadsverkiezingen. Want in afwachting van het nieuwe college kon u geen beleid maken. We hebben hier al drie jaar lang nauwelijks beleid kunnen maken, maar de hoeveelheid besluiten bij elke nota is groter dan ooit. Eerlijk gezegd kan ik dat niet met elkaar rijmen. Vind het ook verontrustend en vaak ook moeilijk te volgen over wat wij nu allemaal een besluit nemen. Na lang wikken en wegen, u zit er nu met zijn allen. Het tegendeel van de beroemde uitspraak uit De tijgerkat, kan iedereen aanraden om dat boek te lezen, van Di Lampedusa, alles moet veranderen opdat alles hetzelfde blijft. In Haarlem is helemaal geen verandering nodig om hetzelfde te blijven.

Maar voorzitter, wie weet wat ons nog allemaal te wachten staat? Vorige vergadering werd immers al vastgesteld dat Haarlem in een noodtoestand, wat biodiversiteit betreft, verkeert. Zo hebben we nog een aantal crisissen. De oorlog is al genoemd. Ik ga daar niet over beginnen, want het wordt al somber genoeg. Maar de afgelopen jaren bleek het al moeilijk genoeg om de doelen te halen. Ik ben wel blij dat we nu af zijn van dat donut filosofische verhaal. Dat is blijkbaar klaar. Maar dat maakt ons nieuwsgierig naar de inzet van ons nieuwe college. Ik wilde toch maar een paar vragen stellen, want wat mij toch ... Dat heb ik bij de bespreking ook van het coalitieakkoord al geconstateerd. Dat er toch al drie, bijna vier wethouders, hoeveel zijn het er, vier wethouders aan tafel hebben gezeten om alles met elkaar te overleggen en te bespreken. Nu zo lekker stilletjes achter die tafel zitten. Ik vraag me toch af, wat gaat er in hen om? Hoe kunnen wij die mensjes ter verantwoording roepen? Een vraag in ieder geval aan onze voorzitter, de heer Wienen, kunt u nog een beetje een reflectie geven op uw portefeuille. Hoe gaat u die de komende vier jaar invullen? Want wij lezen in het akkoord dat Haarlem een gastvrije stad is, iedereen is hier welkom, maar tot

28

welke prijs? Want we willen toch rijk ... Ons land loopt overvol. Ziet de burgemeester ook voor Haarlem de grenzen naderen? We moeten uiteindelijk ook aan CO2-reductie doen. Hoe gaan we dat allemaal combineren? Wat mij trof, afgelopen tijd, is dat u een rapport liet schrijven ten behoeve van de positionering van Haarlem in de wereld. Dat heeft toch wel eventjes € 45.000 gekost. Dan wil ik wel graag weten, welke ambities heeft u op dit vlak? Hoe ziet u dat in uw portefeuille verhapstukt? Laat ik het zo maar zeggen. Vraag aan de heer Roduner, want inderdaad in de Kadernota mis ik eigenlijk een reflectie op de 6 miljoen inkomsten die wij jaar in, jaar uit hebben genoten van de inkomsten uit precario op kabels en leidingen. Die we begin dit jaar voor het eerst hebben moeten missen. Voorheen werd het gestort, in ieder geval een deel, in de reserve voor het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Hoe gaat u dan dat flinke gat vullen? Want we hebben natuurlijk al met zijn allen geconstateerd, het tafelzilver is eindig. De gebouwen moet ik weet niet wat mee gebeuren. Hoe ziet u dit, de komende jaren? Ik vind het ook jammer dat dit belangrijke bedrag gewoon helemaal blijkbaar vergeten is om te noemen. Wat betreft de heer Van Leeuwen, lokale democratie en participatie. Ik vrees dat het toch weinig inclusief is. Laat ik het in die termen benoemen. Bestuurlijke ambities zijn leidend.

Iedereen heeft het al over pagina 15. Het gaat om wat we gaan doen, maar hoe. En dan mag je wat zeggen. Ik lees ook in het gebiedsprogramma dat je als burger ... Dan kan je via een online applicatie van het gebiedsprogramma goed op de hoogte worden gehouden van wat de gemeente van plan is bij jou in de wijk te doen. De meeste mensen weten het dan natuurlijk helemaal niet hoe die online applicatie werkt. We hebben vaak genoeg tobberig ... Ik ben er zelf ook een. Dat trekken we gewoon niet. Hoe gaat u die mensen dan betrekken in uw lokale democratie en participatie? Toch altijd een gevleugelde uitspraak van D66. Hoe kijkt u inderdaad af tegen deze spanning tussen beleidsambities? Het doel staat vast. Alle voorbereidingskredieten moeten we ineens gaan vrijgeven. De inspraak van de burgers, dat gaat volgens mij wringen. Maar misschien komt u er goed mee weg. Toch nog even mijnheer Berkhout, want u gaat over vergroenen. Ik maak me toch wel zorgen, Hart voor Haarlem maakt zich zorgen over de zogenaamd, er wordt gezegd, tijdelijke asfaltweg die door de Verenigde Polders moet worden aangelegd, om inderdaad dat Tjadenterrein en de werkzaamheden aan de Zuid-Schalkwijkerweg te ontlasten. Het is wel een van onze laatste veenweidepolders hier in de omgeving. Een asfaltweg eroverheen, eenmaal aangelegd gaat hij waarschijnlijk niet meer weg.

Ik kreeg ook alweer verontrustende berichten over het Houtmanpad. Gaat dat ook geasfalteerd worden? Dat is maar een klein zijspoortje hoor. Het is niet zo heel belangrijk misschien. Inderdaad, wij waren heel erg goed bezig met de Partij van de Arbeid. Wij zijn misschien niet zo sociaal en progressief als u, mijnheer Wiedemeijer, maar wij waren toch wel heel erg leuk met mijn vriend Sidney, Trots was er natuurlijk ook bij, mijn vriend Sander, bij De Huiskamer van Oost, waar echt een fantastisch concert werd gegeven, maar waar wij eerder kwamen om, weet ik veel wat, ik zal niet zeggen wat wij daar deden, maar waar je toch heel veel mensen aantreft die normaal eenzaam thuiszitten, moeizaam te bereiken en moeizaam over straat schuifelend. Die zitten dan toch allemaal daar heel erg te genieten, in een gedeelte van Haarlem waar eigenlijk vrij weinig te beleven is. Wij zijn ook natuurlijk blij en Trots, dat wij samen met de Partij van de Arbeid, vooraan staan om hier strijd voor te leveren, wat we in de voorgaande periode trouwens ook hebben gedaan. Dat weet u vast nog wel. Dan over de dienstverlening, anders vergeet ik mevrouw De Raadt nog eventjes. Er zijn natuurlijk grote problemen bij die publiekshal. Het is daar gewoon een drama. Volgens mij is daar achter de balie een drama gaande. Wij vragen ons af of dat allemaal door deze wethouder onder controle is.

Wij worden graag op de hoogte gehouden, want dit is het visitekaartje van Haarlem. Vele mensen praten echt heel negatief over de gemeente. Dat is toch niet de bedoeling. Wat betreft mijnheer Smit, volgens mij deed Hart voor Haarlem ook mee met de strijd voor één sporthal bij het Mendel. U vergeet mij weleens. Dat is jammer. Maar ik meld het even. Bij die turnhal, daar wordt ook aan gewerkt. Die smulbomen in het Reinaldapark, daar was ik altijd een warm voorstander van. Die zijn er volgens mij nooit gekomen, maar misschien dit keer gaat het lukken. Dank u wel.

29

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij verder met uw vriend, de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Een interruptie eerst van de heer Smit. Ik had het niet gezien, maar u krijgt alsnog het woord. De heer Smit: Mevrouw Van Zetten, kunt u het billijken dat ik alleen heb gezegd, moties door sommige andere fracties ondersteund? Want ik zat in tijdsklem. Ik heb u niet specifiek genoemd. Vergeeft u mij? Mevrouw Van Zetten: U bent nu echt mijn beste vriend. Natuurlijk vergeef ik u. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, in verband met de tijd, vorige keer maakte ik ook altijd de fout door allemaal leuke verhalen te vertellen waar iedereen om moest lachen. Dan kwam de tweede periode en dan gingen de wethouders wat zeggen. Dan kon ik daar niet meer op reageren, want dan was mijn spreektijd om. We houden het maar gewoon superzakelijk. Ik was de Kadernota aan het lezen, ik ben geloof ik niet verder gekomen als bladzijde 17, maar ik begrijp nu dat bladzijde 15 het belangrijkste was. Ik heb dat meerdere keren gehoord. Ik ben precies ver genoeg gekomen. Toen was ik bij bladzijde 17 en toen dacht ik, waarom is het eigenlijk niet in een podcastvorm? Want ik werd helemaal gek van die kinderen. De ene keer lachen, dan weer huilen.

Ik kon me nooit concentreren, want ik denk, als ik zo’n oorverdovend, zo’n noice-cancelling ding opzet, dan kan ik gewoon luisteren wat er gezegd wordt. Ik stel voor, is ook een motie, om de Kadernota en de begroting voortaan als podcast te introduceren. Dat Marco Post het algemene deel doet en dat de wethouders het deel voorlezen wat over hun portefeuille gaat. Dat is de eerste motie van Trots. Dan hebben we, het is gewoon willekeurige volgorde ... Ik ga maar door, want bij bladzijde 17 had ik al 17 dingen opgeschreven waar ik amendementen en moties over wilde schrijven. Ik ben qua uitschrijven tot 9 gekomen. Ik ga de volgende dagen keihard werken, hele boek lezen en dan kom ik waarschijnlijk op een stuk of 80. Ik ga ze allemaal indienen. Ik moet supersnel verdergaan. Eentje is dan de fiets. Dit is weer zo’n motie waarvan u zegt, 4 jaar geleden had Van den Raadt eigenlijk wel gelijk. De fiets moet niet de nieuwe melkkoe worden, want als we straks allemaal met de auto stoppen en we gaan allemaal fietsen, dan verliest u heel veel inkomsten. Dan gaat u vast fietsbelasting, parkeertarieven voor fietsen invoeren. Ik wil nu alvast dat u belooft dat u dat niet gaat doen. Dan een motie over dat we in Haarlem alles samendoen. Dat we die hele Wet verplaatsing bevolking helemaal niet nodig hebben. Dat we het gewoon in overleg gaan doen.

Dat we niet mensen 4 maanden gaan opsluiten en dat we het gewoon gezamenlijk doen. Dan de motie onderzoek naar gratis ov. Dat stond in ons verkiezingsprogramma. We hebben er vroeger weleens een motie over ingediend. Maar in dit soort crisistijden dat niemand eigenlijk meer verder dan 400 meter kan komen, omdat je dan € 50 aan benzine kwijt bent, is het misschien toch wel handig als het ov gratis wordt. Ik zag meer partijen die daar voor zijn. Net zoals een andere motie over hondenbelasting trouwens. Dan hebben we nog de spreiding om integratie te verbeteren en achterstanden en tweedeling te voorkomen. Heel progressief Haarlem moet daar toch voor zijn. Dat stelt voor om statushouders niet alleen in de laagste sociale klasse te zetten, maar ook een klasse hoger. Wie kan daar tegen zijn? Betere spreiding. Zo kunnen ze beter integreren. Dan hebben we nog de motie parkeeroverlast biedt meerdere oplossingen dan alleen betaald parkeren. Wat schetste mijn verbazing? Ik heb weleens voorgesteld bij Vijverpark om daar camera’s op te hangen met kenteken. Dat je dan gratis in die wijk kon parkeren, maar de rest niet. Nou hoorde ik toevallig dat bij de Vijfhoek precies dat systeem ingevoerd gaat worden om het autoluw te houden. U heeft het systeem kennelijk al. Laten we dat ook als optie aanbieden voor mensen die met die parkeerdruk zitten.