07-11 Transcript Raad 11 juli 2022

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 11 juli 2022

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik open de vergadering. Ik heet u hartelijk welkom bij deze raadsvergadering, die wij in twee delen zullen afwikkelen. Namelijk vanavond en 14 juli. Vanavond zijn in ieder geval drie leden afwezig. Ziggy Klazes, Sacha Schneiders en Melissa Oosterbroek. Daarnaast is ook ... De heer Kuin. De heer Kuin: Mijn collega is met vakantie, Sibel. De voorzitter: Er zijn nog een paar lege stoelen, maar die worden dan waarschijnlijk bezet. Dank. Daarnaast is er een bericht van ziekte van de heer Dimitry van Leeuwen. Dat betekent ... O, van den Berg. Hier staat Dimitry van Leeuwen, maar inderdaad de beoogde opvolger van de heer Van Leeuwen. Hij is ziek. Zijn toelating tot de gemeenteraad kan niet vanavond plaatsvinden, misschien donderdag.

2.

Benoemingen De voorzitter: Dan hebben wij als punt 2 van de agenda staan, de benoeming van een voorzitter voor de raadscommissie Samenleving. Daar is één voordracht, één kandidaat. De heer Eloy Aerssens, die ondertussen al als zodanig heeft gefunctioneerd. U weet wat voor vlees u in de kuip hebt. De vraag is, wenst iemand stemming? De heer Smit. De heer Smit: Ik wilde een opmerking maken. De voorzitter: Dat kan. Gaat uw gang, de heer Smit. De heer Smit: Mijnheer Aerssens, u heeft een geweldige eerste commissie gedaan. Ik heb het ook geconstateerd met u. Ik vind het geweldig dat u bereid bent om het commissievoorzitterschap te continueren. Ik vind wel dat als op termijn een ander raadslid zich aanmeldt voor deze rol, dat dan overwogen moet worden om als VVD dan weer terug te gaan naar één voorzitterschap van een commissie. Maar ik dank mijnheer Aerssens nu voor zijn inzet voor de komende tijd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen die het woord wensen te voeren? Niet. Wenst iemand stemming? Niet. Dan constateer ik dat de heer Aerssens bij acclamatie wordt benoemd tot voorzitter van de commissie Samenleving. Dat is mooi.

3.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan hebben wij een agenda. U heeft een spreektijd ontvangen, want we hebben maar een heel beperkt aantal onderwerpen. Het gaat eigenlijk om de Kadernota en de Voortgangsrapportage 2022, die in een agendapunt feitelijk worden behandeld. U heeft spreektijdaanduiding ontvangen. Dat is bedoeld voor twee avonden. Het vraagt enig rekenwerk van u van hoe u daar strategisch mee om wenst te gaan. Ik neem aan dat u zich met de agenda kunt verenigen. Ja. Stellen we hem vast.

Bespreekpunten

1

4.

Behandeling Kadernota 2023 en Voortgangsrapportage 2022 De voorzitter: Dan gaan wij naar de behandeling van de Kadernota 2023 en de Voortgangsrapportage 2022.

-Eerste termijn raad algemene beschouwingen De voorzitter: De eerste termijn van de raad. Daarbij geef ik graag als eerste het woord aan de fractievoorzitter van de VVD, de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Waaraan gaat Haarlem in 2023 ons belastinggeld uitgeven, of ongeveer uitgeven? Daar heeft het vorige college een goed schot voor de boeg gedaan, in afwachting van een coalitieakkoord en een nieuw college. Maar ondertussen stond de wereld niet stil. De oorlog in Oekraïne laat ook Haarlem niet ongemoeid. Vanuit ons hart is Haarlem gastvrij naar vluchtelingen, op zoek naar een veilig onderkomen. Maar met ons verstand weten we dat dit de opgave van onze drukke stad, zoals de schaarste van woningen en voorzieningen, er niet makkelijker op maken. Graag noemen wij dan wel de inspanningen van de gemeentelijke organisatie voor de opvang, de zorg, het onderwijs en meer. Als liberalen juichen we ook de initiatieven toe die in de stad zijn ontstaan, van het particulier opvangen van Oekraïners tot het organiseren van hulpkonvooien. De afgelopen jaren is het coronavirus een onaangenaam onderdeel van onze samenleving geworden. Het is een risico voor de volksgezondheid. Het is een risico voor onze economie. Ook sociaal maatschappelijk vraagt de pandemie veel van onze inwoners en overheid.

Bij de Kadernota zit een goede nota over de ondersteuning die Haarlem heeft verleend aan het overeind houden van bedrijven, banen, maar ook op sociaal vlak. Het moet gezegd worden dat dit indrukwekkend is. De VVD steunt de ingezette lijn de focus op het coronaherstel te verleggen naar een bredere aandacht op economisch herstel en ontwikkeling. Dan kom ik bij de woningnood. De Kadernota omschrijft dat de woningbouw in Haarlem de afgelopen jaren tot stilstand is gekomen. De woningen in de sociale en het middensegment zijn afgenomen. Er is geen koopwoning meer te vinden onder de twee ton. De VVD is dan ook heel blij met de woningbouwimpulsen vanuit het Rijk, die ongetwijfeld voor actie gaan zorgen. Bij de Kadernota heeft het college ook een uitgebreide bijlage over de grondexploitaties gevoegd. Veel dank. Daarin valt te lezen moet de gemeente bij het werken aan bedrijventerreinen of woningbouw rekening houdt met de grote onzekerheden die ik al noemde. De VVD vindt het verstandig dat de gemeente aan scenarioanalyse doet. Dat de gemeente buffers aanhoudt voor risico’s en tegenvallers. De risicobuffer voor de grondexploitaties is zo hoog dat deze afgeroomd kan worden. Uit het coalitieakkoord weten we dat de coalitie zich dat niet twee keer laat vertellen.

Onze vraag aan het college is of de bouwambities niet meer grondexploitaties gaan leiden en dat we dat buffergeld nog hard nodig hebben. Dan hebben we nog een andere zorg. Dat is ten aanzien van ons eigen vastgoed. Het college geeft aan dat er te weinig structurele middelen zijn om het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed te kunnen uitvoeren. Tot 2027 kan de verkoop van niet strategisch vastgoed dit probleem ondervangen, maar er is geen langere termijn oplossing. De coalitie wil nu een aantal van deze panden behouden, maar dat brengt een oplossing niet dichterbij. Graag vraagt de VVD het college om voor de begroting met een voorstel te komen om structureel te voorzien in het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed. Dan ga ik over naar de zorg voor ouderen en jongeren. Mensen worden ouder en kunnen langer op zichzelf blijven wonen. Daardoor neemt de vraag naar zorg en huishoudelijke ondersteuning toe. Het is dan ook belangrijk dat de overheid hiervoor middelen vrijmaakt. In de gemeentelijke boekhouding doen wij hier echter wel wat vreemds. We weten dat de vraag naar zorg de komende jaren gaat stijgen, maar we reserveren er geen geld voor. De vraag aan de wethouder zorg is of zij in staat is om Haarlemmers de zorg te geven die ze nodig hebben om ... De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer.

2

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dank u wel. Bedankt dat u zich ook inzet voor de kwetsbare groepen in Haarlem. Alleen wat u zegt klopt natuurlijk niet helemaal, want er staat natuurlijk gewoon structureel acht miljoen extra voor Wmo en jeugdzorg. Volgens mij is dat de grootste investering die we doen met de extra middelen. Daarnaast denk ik, dat is dan ook de vraag, bent u ermee bekend dat we zowel alle inkomsten als alle uitgaven in de begroting allemaal een jaar vooruit ramen. Dat we gewoon elk jaar kijken van, wat zijn de stijgende zorgkosten? Dat is gewoon een proces wat elk jaar gebeurt. Volgens mij, wat u zegt, klopt gewoon niet. De heer Van Kessel: Daar ben ik zeker mee bekend, want dat was naar aanleiding van een VVD motie. Die heeft gevraagd om de zorgkosten structureel te ramen. Dat doen we nu sinds die VVD motie met een jaar vooruit. Maar dat wil niet zeggen dat in 2024 en 2025 en in 2026 de extra kosten oplopen tot in de miljoenen. Ze staan gewoon in de Kadernota op pagina 20. Daar kunt u de bedragen lezen. Volgens mij, de extra middelen in het coalitieakkoord voorzien daar niet in. Wat er gaat gebeuren, is in ieder geval dat de VVD een amendement zal indienen, zodat in ieder geval in deze extra zorgkosten gewoon voorzien wordt. Want inderdaad, de VVD vindt de zorg belangrijk. Datzelfde vraag ik ook aan de ... De voorzitter: De heer Wiedemeijer. Sorry.

De heer Wiedemeijer: Kijk, wat ik niet zo goed snap, voorzitter, er gaat er dan een ding uitpakken. Zeg, raam dan eigenlijk nog maar iets van twintig miljoen extra. Maar dat doen we natuurlijk niet ... Dat doen we dan alleen daarmee. Met alle andere inkomsten en kosten niet. U haalt dan eigenlijk de hele begroting overhoop. Als we uw moties aannemen, betekent dat we eigenlijk op andere dingen al twintig miljoen moeten bezuinigen. Want alle extra inkomsten mogen we van u niet inrekenen. Als wij uw moties aannemen, dan kunnen we wel naar huis. Snapt u wat ik bedoel? De heer Van Kessel: Nee, u moet niet naar huis gaan. Op het moment dat ... Nee, u moet niet weglopen. Op het moment dat de zorgkosten bekend zijn voor de komende jaren, het is ook duidelijk dat die kosten onvermijdelijk zijn, dan is het besluit begroten en verantwoorden daar heel duidelijk over, dan hoor je die te ramen in je begroting. Dat is precies waar wij dan ook de gemeente oproepen. Als u zegt, maar wij gaan pas over een jaar kijken hoe het loopt en of we het wel of niet gaan begroten, dat betekent dat u waarschijnlijk toch ook nog een paar dingen overlaat om bijvoorbeeld de wachtlijsten op te laten lopen, om misschien budgetplafonds in te voeren. Allerlei van dat soort voorstellen.

Wij zeggen, op het moment dat je dat toch niet van plan bent en je weet dat het onvermijdelijk is, zorg dan dat je het budgetteert, zodat u ook het geld niet aan andere dingen uitgeeft. Want dat geld van de belastingbetaler kunt u maar één keer uitgeven. De voorzitter: De heer Wiedemeijer nog een keer. De heer Wiedemeijer: Ik heb toch nog een aanvullende vraag. Hoe zal ik het zeggen? Ik bedoelde het niet als kritiek naar de landelijke regering. Maar we weten dat er heel veel beweegt in de jeugdzorg en ook met de Wmo. Het is elke keer maar afwachten hoeveel geld er uit het Rijk komt. Arbitragecommissies van de jeugdzorg worden gewoon naast zich neergelegd. U kunt het toch wel met mij eens zijn, dat is zo ontzettend fragiel, dat schiet alle kanten op. Ik denk dat er niemand in deze zaal zit die kan weten hoe de jeugdzorg in Nederland en de Wmo er over vier jaar uitziet. Als iemand dat hier weet, dan hoor ik het heel graag aan, want volgens mij weet niemand het. De heer Van Kessel: Het college weet het wel, want het staat op pagina 20 van de Kadernota. Daar staat precies hoe de groei van de Wmo, een paar pagina’s later van de jeugdzorg, zal toenemen. We hebben het

3

gewoon over een volumegroei. Mensen worden ouder, blijven langer thuis wonen. Het abonnementstarief zorgt ervoor dat meer mensen gebruik maken van zorg. Het is ook nog gecalculeerd. We weten ook wat het gaat kosten. Het staat in de Kadernota. Ik snap wel dat de PvdA misschien bij het coalitieakkoord zat. Maar in de Kadernota staat wat het kost. Wat u doet vervolgens, of wat wij als gemeente doen, wat wij als gemeenteraad doen, is dat wij zeggen, wij plannen dat maar een jaar vooruit. Dan begrijp ik ook wel, zal maar zeggen, hoe opmerking over het Rijk. Daar heb ik ook weinig invloed op. Het kan natuurlijk best zijn dat op het moment dat het Rijk met meer middelen komt, dan kunt u de middelen die u nu zou moeten ramen als meevaller meenemen. Het gebeurt wel vaker dat het Rijk met flinke bedragen over de brug komt. Dat hebben we ook gezien in de Kadernota. Dat is ontzettend fijn. Maar als je een goed financieel beheer hebt, dan zorg je dat onvermijdelijke kosten geraamd worden en ook gebudgetteerd. Dat is wat we nu maar een jaar doen. Ons voorstel is dat omdat voor de hele periode te doen. Immers, we weten wat die kosten zijn. Dat is het voorstel wat de VVD maakt, want zo ga je beter om met de centen van de belastingbetaler.

Zorg je ook dat die zorg die mensen nodig hebben, dat de financiering voor is en dat u niet bij die mensen hoeft aan te komen om te zeggen, sorry, het geld is op, we hebben het aan iets anders uitgegeven. Datzelfde ook ten aanzien van de jeugd. Kan ik het wel bij laten, denk ik. Dan door naar de kern van de gemeentelijke dienstverlening. Sorry, maar ik wil wel van de wethouder jeugd horen hoe hij daarin zit en hoe hij denkt, zal maar zeggen, de jeugd de goede zorg te gaan geven op het moment dat de gemeenteraad die bedragen niet budgetteert. Die vraag wil ik wel gesteld hebben. Dan door naar burgerzaken. De afgelopen week is weer eens duidelijk dat de gemeente het niet goed geregeld heeft bij het loket burgerzaken. De wachtrij en voor een paspoort of een rijbewijs of andere dienstverlening zijn lang, zeker vlak voor de zomervakantie. Het open spreekuur leidt tot wachtrijen die vanuit de Raaks tot aan de Jopenkerk staan. Het coalitieakkoord gaat er niet op in, maar ik weet dat de hele gemeenteraad vindt dat de situatie bij burgerzaken op orde moet komen. Daarom wil VVD vragen of u voor de begroting met een plan van aanpak wil komen om de basis van de gemeentelijke dienstverlening op orde te brengen.

Tot slot, voorzitter, wat ook niet onbenoemd mag blijven, wat wel de begroting gaat halen, is dat dit college een paar belangrijke aanbevelingen van de Duisenberg rapporteurs gaat overnemen. In de vorige periode heb ik met voormalig raadslid, mevrouw Timmer-Aukes, en met mevrouw Klazes, het is jammer dat ze er niet is, gepleit om meer inzicht te geven in de samenhang tussen doelen, prestaties en middelen. Dat gaat er ook komen. Dank aan het college en het werk dat daarvoor achter de schermen, bij control, de griffie en de accountant is verricht. Ook zullen de beleidsvelden onderwijs en sport opgesplitst weergegeven gaan worden, zodat geldstromen gescheiden en daarmee beter inzichtelijk worden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de heer Wiedemeijer, Partij van de Arbeid. De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Met de algemene politieke beschouwingen sluiten we een lang politiek jaar af. In het najaar was er nog corona wat de klok sloeg en keken we allen met belangstelling naar Den Haag of er ooit nog een nieuw kabinet zou komen. Vanaf januari waren we hier allen druk met de campagne. Er kwam zowaar een nieuw kabinet. Brak er helaas een afschuwelijke oorlog uit op ons continent, waar vele miljoenen Oekraïners voor op de vlucht raakten. Voor hen stonden Haarlemmers in grote getale klaar voor barmhartige opvang.

Ondertussen was de inflatie en de prijs voor energie en boodschappen in Nederland enorm gestegen. Met de gemeenteraadsverkiezingen was hier een wisseling van de wacht. Zo zien we inmiddels vele nieuwe collega’s in ons midden. Voor de PvdA was het een enorme eer de grootste partij te mogen worden en het vertrouwen van de kiezer te krijgen. Gelukkig is het inmiddels gelukt om een nieuwe coalitie te presenteren. Kunnen we eindelijk aan de slag om dat vertrouwen waar te maken. Voorzitter, hoe nodig is het om aan de slag te gaan nu zovelen de huur en energierekening niet meer kunnen betalen, geen betaalbare woning kunnen vinden of de kinderen thuis moeten blijven, omdat de kinderopvang of de school dicht is door gebrek aan personeel? Is het dan vreemd dat mensen het vertrouwen in de politiek verliezen als

4

zovelen dreigen in armoede te komen, maar de regering door onwil of onmacht, dat laat ik dan maar een beetje in het midden, niet in staat is om te handelen? Is het vreemd dat vertrouwen onder druk staat als de lonen niet omhoog kunnen, terwijl bedrijven recordwinst op recordwinst stapelen? Wat zegt het over ons zelfbeeld, als we onszelf decennialang wijsmaken dat we het land zijn van de kleine verschillen, maar ondertussen blijkt dat de vermogensverschillen voor onoverbrugbare kloven zorgen? Voorzitter, met een aantal voorstellen wil de PvdA graag aan bijdragen om de bestaanszekerheid van Haarlemmers in deze onzekere tijden te versterken. We zijn natuurlijk ook benieuwd naar de ideeën van de andere fracties, die kunnen bijdragen aan een sociale en progressieve koers. Als ik het zo vandaag een beetje volg, kunnen we wel stellen dat u inderdaad een hoop ideeën heeft. De PvdA gaat graag de samenwerking met u allen aan de komende jaren. We hopen deze week ook op een succes daarin. Dan wilde ik graag een ideeën van onze kant toelichten en een aantal vragen stellen. We dienen een motie in voor de Verbonden Partijen naar € 14. Uit het onderzoek van het college blijkt dat bij een groot aantal Verbonden Partijen al wordt voldaan aan een minimumloon van € 14 per uur. Echter nog niet bij Spaarnelanden en bij SRO.

Bij deze willen wij graag ook dat zij hieraan gaan voldoen, zodat werken meer loont in deze onzekere tijden. Mede indieners zijn GroenLinks, CDA, Actiepartij en ook SP en Jouw Haarlem. Misschien dat Trots zich daar nu ook nog bijvoegt. Dat zou mooi zijn. De voorzitter: De heer Van den Raadt, welkom. De heer Van den Raadt: Goedendag, voorzitter. U noemt daar een paar partijen, maar Alliander heeft ook geen € 14, maar € 9 zoveel. Dan wordt er gezegd, maar we hebben nul procent belang. Vindt u eigenlijk niet dat die ook gewoon € 14 moet gaan betalen. Dat we dan misschien wel als Haarlem een belang moeten nemen in Alliander? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, de PvdA wil dat overal in Nederland het minimumloon naar € 14 gaat. Dat absoluut. Alleen ons aandeel is daar dermate klein, dat je daar volgens mij niet veel invloed hebt. De discussie of hij ergens aandelen moeten verkrijgen, lijkt mij nu niet echt aan de orde. Dan ga ik verder met het amendement, invoegen besluitpunt financiële bijlages van het coalitieakkoord. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Wiedemeijer: Kennelijk niet. De heer Van den Raadt: U houdt een heel mooi betoog over vertrouwen in de politiek en dat iedereen mee kan doen, ook als je geen geld hebt. Die mensen van Alliander vallen niet onder dat PvdA beginsel? De heer Wiedemeijer: Wat mij betreft wel. Alleen hoop ik dat de Tweede Kamer daarin acteert.

Het is natuurlijk ook wel zo dat bij Spaarnelanden en SRO werken daadwerkelijk veel meer Haarlemmers. Dat heeft een veel andere impact. Bij Alliander hebben we gewoon een heel minuscuul aandeel. Dat is volgens mij niet een beetje ... Dat is een beetje appels met peren vergelijken, vrees ik. Als u het goed vindt, voorzitter, ga ik verder met het amendement. We dienen als coalitie een amendement in om de financiële besluiten van het coalitieakkoord toe te voegen bij de Kadernota en te verwerken bij de begroting. Dat doen we eigenlijk vooral, omdat er ook in de Kadernota een aantal keer wordt gesuggereerd dat er nog besluiten moeten worden genomen door het coalitieakkoord. We willen eigenlijk tegenstrijdigheden daarin voorkomen. Het staat u daarmee ook allen vrij om natuurlijk daar dan voor te stemmen of juist niet. Ik hoop dan voor. Eerder dit voorjaar hebben wij een leegstandsverordening met zijn allen aangenomen. Daar was aangegeven dat wij die 1 augustus zouden laten ingaan. Wij hebben daar echter nog geen handhavingscapaciteit voor geregeld.

5

Daarom dienen we een amendement in om per 1 september die gelden naar voren te halen. Dit wordt mede ingediend met GroenLinks, D66, CDA en Actiepartij. Als ik zonet op WhatsApp keek, volgens mij ook Jouw Haarlem en de SP. Of in ieder geval Jouw Haarlem. SP ook. Zie je, dat gaat al hartstikke goed. Dan dienen we een motie van De Huiskamer van Oost in, samen met Trots, Hart voor Haarlem en Actiepartij. Om een structurele oplossing te vinden voor de alom geprezen Huiskamer van Oost. Een initiatief dat bijdraagt aan de leefbaarheid van oost en een plek biedt aan diverse groepen. We zijn ook benieuwd hoe het college daar in staat. Dan ga ik verder met de energiearmoede. Misschien nog wel de grootste bedreiging voor de bestaanszekerheid. Het CPB voorspelt dat bij gelijkblijvende kosten het aantal mensen in armoede stijgt van zo’n 500.000 tot mogelijk 1,2 miljoen. PvdA, GroenLinks in de Tweede Kamer hebben daar concrete voorstellen voor gedaan om mensen via de zorgtoeslaggroep extra geld over te maken. Dat is niet gelukt. Tot dusver is er nog geen enkel concreet voorstel gelukt. Mijn fractie maakt zich echt enorme zorgen hoe dit najaar verder zal gaan. Ik ben erg benieuwd hoe het college hier in staat. Ik zou graag een toezegging krijgen dat wij via de VNG lobbyen. De VNG heeft al de uitgestoken hand aangeboden.

Dat wij toch echt wel dit jaar nog iets extra’s gaan doen, want anders zakken heel veel huishoudens gewoon dit jaar door het ijs. Daar wil ik niet een bijdrage aan leveren. Ik wil juist dat oplossen. In dit kader ben ik ook benieuwd ... De voorzitter: Interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, eerst het goede nieuws. Het logo mag erop van de € 14 motie. Dan zegt u hier van, we moeten weer zorgen dat die 1,2 miljoen ... Ik heb op die bijdrage van Omtzigt gezien. Dat is als iedereen niks meer uitgeeft wat extra is, niet naar de bioscoop gaat, niet op vakantie gaat, niks meer doen, dan kunnen ze toch het dagelijks leven niet meer betalen. Maar dat gaat ook over de middeninkomens. Ik hoor nu weer een beetje over de minima. Dat vind ik altijd wel lief. Er gaat ook wel de middeninkomens meenemen? Vindt u het dan niet een goed idee om gewoon, wat u eerst al goed had voorgesteld, die 130 procent verhoging voor die HaarlemPas ... Trots zei toen, verhogen naar 150 procent, want dan valt tenminste iedere Jan modaal daar ook onder. Dan kunnen die ook een keertje leuk genieten. Want anders dan krijg je dat je denkt, ik kan beter stoppen met werken. Bent u bereid om het te verhogen naar 150 procent? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, onder die CPB voorspelling zitten niet alleen minima. Dat zijn ook mensen tot aan modaal. Die groep is zeker een stuk breder.

Alleen waar het om gaat, is dat juist het Rijk, die heeft de middelen om breed die koopkracht te repareren. Het zou ook kunnen door die energietoeslag breder beschikbaar te stellen. Ik ben erg benieuwd wat ze daar gaan doen. Mijn vervolgvraag zou eigenlijk ook zijn ... We hebben in het coalitieakkoord € 6.000.000 opgenomen voor het bestrijden van energiearmoede. Wat kunnen wij doen op het moment dat het Rijk, ik hoop dat ze het wel doen, maar stel dat ze het niet doen, geen aanvullende maatregelen neemt? Kunnen wij dan nog dit jaar daarmee acteren? Wij zien graag een combinatie van dan financiële maatregelen, energiereductie. We zijn ook erg benieuwd of een initiatief, zoals de FIXbrigade daar ook een rol in kan spelen. Graag een reactie wat wij dit jaar nog kunnen doen als het Rijk niet aanvullende maatregelen neemt. Dan ga ik verder met het volgende energiepuntje. De voorzitter: De heer Van den Raadt nog. De heer Van den Raadt: Mijnheer Wiedemeijer, ik vind wel dat u als PvdA’ers veel vertrouwen heeft in een VVD-kabinet. Die geven gewoon € 800 uit aan minima, die gewoon drie jaar vast contract hebben voor energie en aan mij vragen, waarom krijg ik € 800, want ik betaal me € 20 gas per maand? Ik betaal € 500 gas per maand. Ik krijg niks. Kunt u niet gewoon zeggen van, we wachten niet op landelijk, maar we gaan gewoon lokaal actie ondernemen.

We gaan het gericht doen en niet iedereen maar € 800, of je het wel of niet nodig hebt?

6

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, wij hebben ook dat potje beschikbaar om te handelen wanneer het Rijk niet afdoende handelt. Die maatregelen zijn natuurlijk altijd een beetje schieten met hagel. Voordat je een hele formulierenbrigade opstelt en de rest van het jaar aan het kijken bent wat iemand zijn huishoudboekje is, dat lijkt me niet echt verstandig. Dan zijn we volgens mij net zoveel geld kwijt aan extra ambtelijke inzet. Daar zou ik niet voor zijn. Ik hoop gewoon dat we voor een hele brede groep financiële ondersteuning kunnen bieden. Hopelijk met hulp van het Rijk. Dan ga ik alsnog verder met het energiebesparingsplan. Voorzitter, vandaag waarschuwden allerlei energie-experts in het NRC voor het gebrek aan concrete plannen om energie te besparen in Nederland. Waarschuwden voor een barre winter, zonder warme huizen, waardoor niet voldoende energie wordt bespaard. Het Rijk, daar zit een beetje een bruggetje ook vanuit het vorige punt, heeft ook weer hier wederom nog geen plan. Er is nog geen energiebesparingsplan, ondanks dat de minister van klimaat er verschillende keren is opgeroepen. Hoe denkt het college over een lokaal energiebesparingsplan met bewoners, corporaties en ondernemers, als dit plan niet komt. Ik zag al van de Partij voor de Dieren een idee om bijvoorbeeld de winkelpuien, de deuren dicht te doen.

Dan moet je volgens mij allemaal naar dat soort dingen kijken. Hoe gaan wij dat doen als het Rijk hier verstek laat gaan? Want volgens mij moeten we echt energie gaan besparen, anders zitten we straks gewoon in de kou, omdat er geen energie is. Voorzitter, dan ga ik verder met een volgend punt. Dat gaat om het betrekken van maatschappelijke organisaties bij het uitwerken van het gereguleerd parkeren. Al onze steun daarvoor. We zien echter wel bijvoorbeeld in de gemeente Utrecht, die heeft echt een uitgewerkte dynamiek, of systematiek wilde ik eigenlijk zeggen, waar ze bijvoorbeeld kijken naar huisartsen, onderwijsinstellingen, kinderopvang. Ik ben benieuwd of het college daarop kan reflecteren of ze met die belangrijke beroepsgroepen na de zomer in het gesprek kunnen gaan. Dan zijn wij heel benieuwd naar de tarifering en het aantal vergunningen, zodat dat ook meegenomen kan worden in het raadsvoorstel in het najaar. Dat die groepen echt worden betrokken in de uitwerking aan de voorkant. Voorzitter, ik ga verder met de openstaande vacatures, want volgens mij is dat ... Volgens mijn fractie ... We zien dat als een groot risico offerde ambities uit het coalitieakkoord kunnen realiseren, omdat het gewoon heel lastig is om al het personeel binnen te halen. Wij zien dat echt als een essentieel onderdeel.

Wij zouden graag zien dat we periodiek op de hoogte worden gehouden van openstaande vacatures en ingevulde vacatures en de gevolgen daarvan voor onze ambities. Ik hoor graag wat daarin mogelijk is. Graag een toezegging daartoe. Voorzitter, dan ga ik eigenlijk alweer afronden. Voor zover de eerste termijn van de Partij van de Arbeid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij door naar de tweede oppositiepartij, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dank je wel, voorzitter. Als eerste sluit ik me graag aan bij de eerder gesproken woorden van dank richting de gemeentelijke organisatie voor hun inzet voor de opvang van de Oekraïners en ondersteuning in de nasleep van corona. Maar richt ik me daarna graag op de thema’s die volgens de Partij voor de Dieren zeer belangrijk zijn voor alle levende wezens, inclusief de mens. De fractie van de Partij voor de Dieren wil de gemeenteraad nogmaals bedanken voor het aannemen van de motie noodtoestand voor de biodiversiteit. Dat is meer dan symboliek. Woorden doen ertoe. Eenmaal bewust van een crisis zijn mensen eerder bereid tot actie. Om extra vaart te maken met het versterken van de biodiversiteit in onze stad doen wij graag een aantal voorstellen.

Deze voorstellen hebben naast een versterking van de biodiversiteit ook een positief effect op de gezondheid van de Haarlemmers en helpen de stad weerbaarder te maken in tijden van een veranderend klimaat. Ze dienen meerdere doelen. Omdat we ons realiseren dat middelen schaars zijn en dit nieuwe college graag actie wil, is het merendeel van onze moties zeer kostenefficiënt, effectief, in samenspraak met of zelfs op initiatief van bewoners te realiseren en snel te implementeren. Zoals bijvoorbeeld het vergroenen van gevels. Klimplanten als wilde kamperfoelie en hop groeien snel en er hoeven

7

slechts een paar tegels voor de gevel te worden gelicht. Klimop tegen een gevel geeft niet alleen beschutting voor vogels en insecten, maar heeft ook een isolerend effect. De gemeente kan starten door het goede voorbeeld te geven, door zoveel mogelijk gemeentelijke muren te voorzien van klimplanten. Zoals de uitbouw hier uit de jaren ’40 van het stadhuis op de Koningstraat. Hoeveel mooier zou die eruitzien als groene gevel? Veel hoeft het niet te kosten. Een klimplant heb je voor een paar euro. Biologische potgrond ook. Om de inwoners van Haarlem extra te betrekken bij de enorme klus die we hebben te doen om het tij voor de insecten te keren, ziet de Partij voor de Dieren graag dat de gemeente Haarlem zich aansluit bij het initiatief Nederland Zoemt. Dit is een project van IVN Natuureducatie en Natuur en Milieu, waarbij gemeenten, bedrijven en inwoners worden gestimuleerd om zich samen in te zetten om hun omgeving geschikter te maken voor de wilde bij. Deze motie heet Haarlem zoemt. Een mooie kans om als gemeente nog actiever met dit thema aan de slag te gaan. Dan het groen. Haarlem worstelt om het groenareaal substantieel te laten groeien door de vele ruimteclaims die we kennen. Een deel van de oplossing ligt ons inziens in het water, door middel van drijvende tuinen.

Goed ingerichte drijvende tuinen vormen een oase voor insecten, maken de leefomgeving van mensen een stuk aantrekkelijker en bieden schuilgelegenheid voor dieren. Een winwinsituatie. Voorzitter, rioolheffing vinden de meeste mensen geen fijne belasting. Je ziet en merkt niets van het riool, tenzij het misgaat tijdens heftige regenbuien. Het riool is echter een van de belangrijkste onderdelen van klimaatadaptatie. Daarom onze motie voor een onderzoek voor korting op de rioolheffing, indien je het regenwater afkoppelt en je tuin klimaatbestendig inricht. Voorzitter, u hoort het, wij zien veel mogelijkheden om Haarlem groener, biodiverser en klimaatadaptiever te maken. Dan kom ik gelijk op een punt van de Kadernota waarbij we wat vraagtekens hadden. Klimaatadaptatie staat nu als stelpost vermeld en wordt gekoppeld aan herinrichtingsopgaven. Vanwege de planvorming duurt dat vaak een tijdje en is het bedrag nu nog relatief laag en loopt het komende jaren op tot circa 1,1 miljoen. Daarnaast is er een potje met subsidie voor particulieren van € 150.000. Echter, in veel delen van de stad is het aandeel particuliere ruimte veel groter dan de openbare ruimte. Qua investeringen staat dat niet helemaal in verhouding. Graag een reactie. Dan lees ik in het coalitieakkoord de wens om jaarlijks € 250.000 extra in te zetten op klimaatadaptatie.

Onze vraag aan het college is of dit gewenste extra budget autonoom is of zogenaamd koppelbudget. De voorzitter: Interruptie van de heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Ik zat heel even te twijfelen of ik hier überhaupt op inga. Maar ik sla een beetje aan op de korting op het moment dat u op de rioolheffing gaat geven. Want dat kan alleen maar als je een eigen huis hebt. Dat kan niet als je in een huurwoning woont of in een corporatiewoning, in een appartementencomplex. Hebben die mensen geen recht op korting? Mevrouw Van den Broek: Is een interessante suggestie. Kijk, je wilt een stimulans. Je kan het omgekeerd, wil je eigenlijk niet, namelijk een tegeltax. Dat je mensen extra gaat belasten op het moment dat ze heel veel verharding hebben. Je zoekt naar positieve incentive om mensen daarmee te helpen. Maar ik vind het een interessante suggestie om verder te kijken wat je zou moeten doen met mensen die op een appartement wonen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, interruptie. Mevrouw Van Zetten: Toch een praktische vraag. Hoe gaan we dat allemaal controleren? Mevrouw Van den Broek: Een foto mailen.

8

Mevrouw Van Zetten: U bedoelt dat de buren een foto van jouw huis gaan mailen om aan te kaarten dat het niet helemaal in orde is, naar de gemeente? Mevrouw Van den Broek: Nee, als je zelf je korting wilt, dan kun je toch een bewijs ... Als je een subsidie aanvraagt, moet je toch ook een offerte indienen. Voor een korting lijkt me dat niet zo ingewikkeld om dan een foto van je tuin te mailen. Mevrouw Van Zetten: Een groot vertrouwen in de mensen. De voorzitter: Dank u wel. Nu zijn er veel meer reacties. De heer Visser, ChristenUnie. De heer F.C. Visser: Daar ben ik, voorzitter. Over die subsidie en die belastingverlaging. Op zich juich ik het initiatief heel erg toe. Maar ik heb ook wel vragen over de praktische uitvoer. Ik heb toevallig deze week zelf zo’n hemelwaterafvoer gemaakt, maar die is echt niet zichtbaar. Als ik dan over een jaar of vijf in aanmerking wil komen voor die korting, dan moet ik eigenlijk mijn hele veranda gaan slopen om te laten zien dat ik daaronder heb gezorgd dat het niet naar het riool gaat, maar dat er keurig opvangbakken voor het water zitten. Mevrouw Van den Broek: Of een factuur. De heer F.C. Visser: Dat lijkt me niet echt mogelijk. Mevrouw Van den Broek: Maar een factuur lijkt me ook volstaan. Ik denk dat we daar best wel naar kunnen kijken hoe je dat praktisch kunt invullen.

Maar het gaat om de gedachte dat je een positieve incentive wil doen op het moment dat je eigenlijk helpt het riool te ontlasten. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Rademakers. Is over. Gaat u dan verder, mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: In het coalitieakkoord lees ik de wens om jaarlijks € 250.000 extra in te zetten op klimaatadaptatie. Onze vraag aan het college is of dit autonoom is of op zogenaamd koppelbudget. Onze oproep aan het college is namelijk ook om budget te reserveren voor autonome klimaatadaptatieprojecten. Dat biedt ruimte om zogenaamde Quick wins te realiseren, ook buiten de geplande ruimtelijke ontwikkelingen. Je kunt niet altijd wachten op de herinrichting van een straat. We dienen dan ook een motie in om een Quickscan te laten maken van snel te implementeren klimaatadaptatiemaatregelen. Voorzitter, ten aanzien van de duurzaamheidsbegroting en de route duurzaamheid een korte vraag. In de paragrafen over duurzaamheidsbegroting valt het op dat in de route duurzaamheid wordt gesproken van inspanningen die tot bijna een reductie van 50 procent CO2-uitstoot gaan leiden. Nu in de Kadernota staat dat de routekaart naar 55 procent reductie wordt doorontwikkeld. Maar ik neem aan dat dit wordt opgeschaald naar 60 procent, conform de beleidsambities van het kabinet en uit het coalitieakkoord. Graag een reactie.

Verder in het coalitieakkoord doet het college aanvullende voorstellen voor de energietransitie. Mijn vraag is of deze extra middelen zijn gebaseerd op berekeningen om juist die 10 extra procent reductie te halen. Want ik lees in de Kadernota dat juist op het meetbaar maken van CO2-reductie de investeringen worden geprioriteerd. Graag een reactie. Tot slot, voorzitter, we merkten het al op bij het jaarverslag, maar ook in deze Kadernota staat geen woord over dieren. In Haarlem wonen meer dieren dan mensen. Ook zij hebben recht op een fijn bestaan. Partij voor de Dieren vindt dat de gemeente een veel actievere rol kan spelen om dierenwelzijn te bevorderen. Niet alleen de wettelijke taken uitvoeren, maar iets ambitieuzer. Als laatste. Partij voor de Dieren vindt het vreemd om belasting te heffen op levende wezens, op huisgenoten. De hondenbelasting is in de

9

middeleeuwen ingevoerd om hondsdolheid en het aantal zwerfhonden terug te dringen en als de eerste wegenbelasting, voor hondenkarren. Deze belasting is niet meer van deze tijd en komt niet ten goede aan honden en hondeneigenaren. De hond is geen melkkoe. We dienen daarom een motie in om de hondenbelasting af te schaffen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Voorzitter, dank u wel. Deze periode en het echte werk zijn natuurlijk nog maar net begonnen. We leven in een wereld waar er mondiaal veel gebeurt. De plotselinge start van een oorlog vraagt om opvangplekken op korte termijn. Mijn voorgangers memoreerden het natuurlijk al even. Het was hartverwarmend om te zien hoeveel Haarlemmers klaarstonden met slaapplekken, met het verzamelen van spullen, willen helpen in welke vorm dan ook. Niet alleen voor de Oekraïners, maar ook natuurlijk voor vluchtelingen uit andere gevaarlijke gebieden. Het bespreken van de Kadernota vormt nu traditiegetrouw het einde van het politiek jaar. Het was niet zomaar een jaar. Los wat er allemaal mondiaal gebeurt, natuurlijk het afgelopen verkiezingsjaar heeft ook veel gevraagd van onze organisatie, de ondersteuning van de raad en van de raad zelf natuurlijk. Ik vind het dan ook niet meer gepast om daar ook even bij stil te staan.

Het voeren van een intensieve campagne, onderhandelingen natuurlijk, alle standaard vergaderingen die ook nog doorgaan, dat vraagt iets van je als raadslid, maar dat vraagt ook zeker iets van partners en families thuis. Ik zou ook zeker mijn respect willen uitspreken voor alle nieuwe raadsleden, 21 in totaal. Maar ook daarnaast natuurlijk de commissieleden niet te vergeten. Je springt op een rijdende trein waarbij je je misschien afvraagt van, goh, waar komt die trein vandaan? Hoe rijdt die trein? Zit ik überhaupt op een trein? Geen gemakkelijke opgave, maar ik zie het velen van u vol overgave en enthousiasme doen. Alle vertrouwen erin dat dat hartstikke goed komt deze periode. Maar dat is natuurlijk niet in de laatste plaats ook door de ondersteuning die we ontvangen van de raad en door griffie. Die hebben een prachtig inwerkprogramma neergezet. Dank ook daarvoor. Ik denk ook aan de ambtelijke organisatie. Het vraagt ook iets van de organisatie zelf, zo’n nieuwe raad. Ik denk bijvoorbeeld even als voorbeeld aan de markt die we laatst hadden in de Zijlpoort. Informatief. Ook veel mensen die met passie hebben verteld over hun werk. Ook daarvoor nogmaals dank. De voorzitter: Interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik zit hier naast de nestor. Ik zie die de tekst opschrijven die nu uitgesproken wordt door GroenLinks.

Kunt u nog een beetje overlaten voor de nestor? Dank u. De heer Drost: Dan skip ik de rest en dan ga ik nu gewoon over het feit dat we in vele crisissen zitten hier in Haarlem. Of het gaat om het klimaat, wonen, biodiversiteit of ongelijkheid. Problemen zijn vaak te lang landelijk niet aangepakt, waardoor die zich hebben opgestapeld en de urgentie om in te grijpen groot is. Financieel betuigt Den Haag zich ook niet altijd als stabiele partner. Waarbij de situatie rond jeugd en Wmo ons het meest in het oog springt. Dat maakt het ook wel zonde. Het is zonde dat het te vaak binnen jeugd en Wmo over geld gaat. Terwijl het volgens mij juist de wens is vanuit onze fractie, ook breed in de raad, om het veel meer te hebben over de kwaliteit van zorg, het verlichten van de administratieve regeldruk. De kreet, één gezin, één plan, één regisseur, horen we ook heel vaak. Het is onze echte wens om deze periode het voornamelijk over dat soort zaken te hebben. Kijk ik ook even de wethouder jeugd, kersvers, aan. Ik hoop dat we vooral over dat soort onderwerpen het gesprek kunnen voeren in samenleving. Corona was natuurlijk een lastige tijd voor velen. De voorzitter: Weer een interruptie van de heer Van den Raadt.

10

De heer Van den Raadt: Want u had het over een stabiel en betrouwbare partner. Dan verwees u naar de overheid. Vindt u dat de lokale overheid ook stabiel en betrouwbaar beleid moet uitvoeren? De heer Drost: Ik denk in de basis dat dat wel fijn is, mijnheer Van den Raadt. Maar vertel eens, waar wilt u naartoe? De heer Van den Raadt: Ik schrik een beetje dat u zegt, in de basis. Ik dacht, u gaat gewoon ja zeggen en dan kan ik vragen, wat vindt u dan van dat hele parkeerbeleid? Dat we eerst hebben afgesproken, de meerderheid van de buurt moet voor zijn betaald parkeren. Toen ging u het veranderen naar, degene die reageren, daar moet de meerderheid voor zijn. Dat is een heel klein aandeel. Nu wordt er gewoon gezegd, ik vermoed onder aanleiding van uw partij, dat dat gewoon niet uitmaakt wat die buurt wil, als het 85 procent parkeerdruk is, dan krijgen ze het gewoon in hun mik. Vindt u dat dan betrouwbaar en dat je daarvan op aan kan, van zo’n overheid? Het is toch weer precies dezelfde coalitie die het zegt. De heer Drost: Kijk, niet alles kan in Haarlem. Waar we de Haarlemmers om vragen, is dat er keuzes worden gemaakt. De leefbaarheid staat onder druk. Groen staat onder druk. Spelen staat onder druk. Niet alles kan. Daarom is er een duidelijke keuze gemaakt in het coalitieakkoord. Dat is een duidelijke richting. Die duidelijkheid is denk ik ook waar de stad om vraagt.

De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Niet alles kan, maar als die mensen in die wijk zelf zeggen, 85 procent parkeerdruk vinden wij prima, pas bij 99 procent beginnen wij te piepen, vindt u dan niet dat u gewoon aan de buurt moet vragen wat die parkeerdruk moet zijn in plaats van opleggen van bovenaf? De heer Drost: Nee, ik vind het niet opleggen. Ik vind juist duidelijk zijn naar de stad. Ik vind het ook helemaal niet zo spannend wat we gaan doen. Volgens mij hebben we als stip op de horizon gezegd, in 20230 komen er niet minder auto’s in de stad. We zijn de stad met bijna het hoogste autogebruik van Nederland. Dit hadden we al veel eerder moeten doen. Ik denk dat het alleen maar goed is dat we deze kant opgaan, wat dat betreft. Dan wil ik graag verdergaan met ... De voorzitter: Nee, u heeft nog een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Een hele korte aan u, want u lokte het uit. U zegt, het hoogste autobezit ongeveer. Maar ook relatief, nagenoeg de minste banen in de stad. Erkent u wellicht een relatie daar tussenin? De heer Drost: Ik denk dat het allemaal een relatie heeft. Demografie heeft ook een bepaalde relatie met autogebruik. Nogmaals, ik denk niet dat we zulke schokkende stappen gaan zetten. Autogebruik, we zeggen geeneens dat het autogebruik afneemt, alleen dat het niet meer wordt.

Ik denk dat dat alleen maar goed is in een stad waar gewoon de openbare ruimte onder druk staat. Dan denk ik dat het mooi is dat we daar een keuze in maken. Corona was een lastige tijd. Niet in de laatste plaats voor de Haarlemse jongeren. Niks meer te doen. Geen festival. Geen fysieke diploma-uitreiking. Geen feestjes. Noem maar op. Door het sluiten van de scholen hebben jongeren ook een leerachterstand opgelopen. Niet iedereen, maar wel veel. Om deze reden is het nog belangrijker dat duidelijk is welke regelingen er zijn vanuit de gemeente. Daarom dienen we ook motie 17, huiswerkbegeleiding, in. Doen we samen met de Actiepartij, de SP en Jouw Haarlem, om hier voldoende aandacht aan te geven, zodat de kansenongelijkheid ook niet verder toeneemt.

11

De voorzitter: Interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. U geeft aan dat u de jeugd zo belangrijk vindt. Dat is heel fijn. Naar die motie gaan we zeker goed kijken. Maar vindt u dan ook dat er boter bij de vis moet en dat de financiering in de toekomst voor de jeugdzorg goed geregeld moet zijn? Bent u ook bereid om voorstellen daartoe te steunen? De heer Drost: Ja, ten eerste heeft deze coalitie gezegd dat het bezuinigen op jeugd en Wmo niet meer lukt. Dat gaan we ook niet doen. Tegelijkertijd zie je, wat ik ook heb gememoreerd, veel onzekerheid financieel. In de Kadernota stond ook, dat heeft u niet gememoreerd, misschien in de meicirculaire komt er wat meer duidelijkheid over hoe er meerjarig geld richting jeugd en Wmo gaat. Die is volgens mij ergens begin van de middag gekomen. Volgens mij is die duidelijkheid, wat ik even snel heb gezien, ook niet in die meicirculaire. Als je dan nu al zegt, we gaan dat voor komende jaren inboeken, dan zeg je onder de streep, we gaan bezuinigen op andere terreinen, terwijl dat misschien niet eens hoeft, omdat er dikke kans is dat er nog wel meer geld naar de gemeente komt. Daarom is dat in eerste reactie niet heel verstandig om nu al in te boeken. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Maar daarmee sluit u bezuinigingen op jeugdzorg in de toekomst niet uit, want dat is ...

U realiseert zich wel dat dat het gevolg is waar u nu voor kiest? De heer Drost: Nee, ben ik het niet mee eens. Ten eerste, we doen al heel veel jaren, hoe we dit zo doen. Nogmaals, ga niet op jeugd en Wmo verder bezuinigen. Als blijkt dat dat geld er niet komt, dan moet je gewoon goed kijken naar ... Dat is volgend jaar. Dan is pas het moment om te kijken van, misschien moet het ergens wat minder of ergens erbij en dan ga je pas schuiven. Als je dat nu al doet, dan ga je al bezuinigen, terwijl dat waarschijnlijk niet hoeft, omdat dat geld er waarschijnlijk wel aankomt. Ik vind dat denk ik niet een goed idee om dat nu al in te boeken. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Want ook een hele sympathieke motie over die huiswerkbegeleiding. Wie gaat dan eigenlijk die les geven? Want we merken nu al op vragen van Trots Haarlem ... Blijkt al dat de leraren niet voor de klas staan, maar soms ouders of klassenassistenten die niet opgeleid zijn. Wie gaat dit dan eigenlijk doen? We hebben het ook net gehoord van uw collega, Wiedemeijer, dat 1,2 miljoen huishoudens straks niet meer rond kunnen komen als ze niks extra’s uitgeven. Dan gaat u zeggen, als je een HaarlemPas hebt, dan krijg je wel weer een bijdrage. Maar als je dan daar net buiten valt, dan moet je het maar gewoon zelf betalen.

Maar die mensen kunnen dat niet betalen, want die kunnen alleen maar hun vaste lasten betalen. Wat gaat u daar voor doen? De heer Drost: Volgens mij heeft u daar al net een duidelijk debat met de heer Wiedemeijer over gevoerd. GroenLinks heeft allemaal voorstellen ook landelijk gedaan. Ik denk dat ook grotendeels dat landelijk moet gebeuren. Ik kan me daar gewoon prima bij aansluiten. U wilde daarbij, heeft u nog gezegd, dat u een logo op de motie wilt? Zei u dat ook nog of wat was nog meer uw ... De heer Van den Raadt: Ik wil best mijn logo erop zetten, als u dan antwoord geeft op de vraag ... Ik stelde twee vragen. Wie gaat die lessen geven, want we hebben al geen leraren voor de klas staan. Dat is al half-half met de ouders en klassenassistenten die er staan. U heeft nu kennelijk een blik leraren gevonden ergens. Wat

12

gaat u doen voor die mensen die niet onder die HaarlemPas vallen, maar gewoon ook niet rond kunnen komen? Dan het logo erop. De heer Drost: Dat tweede heb ik net al antwoord op gegeven. Daar heeft u ook net een debat met de heer Wiedemeijer over gevoerd. De eerste, kijk, er heeft mij geen signalen bereikt dat er niet voldoende mensen zijn om dat te geven. Daar gaat het natuurlijk niet om. Het gaat erom dat die regelingen bekend worden. Dat staat in de motie. Nogmaals, ik hoop op uw steun. Verder, de oplopende energieprijzen. Het is al genoemd. Die geven ons flinke zorgen. Zorgen ook dat we nog sneller moeten verduurzamen. U heeft verschillende voorstellen kunnen lezen in het coalitieakkoord, waaronder die minimale 60 procent CO2-reductie. Inderdaad, die is dan ook leidend. Dit vraagt ook iets van onze organisatie. Afgelopen jaren hebben we flinke stappen gezet met betrekking tot de duurzaamheidsbegroting. Wat GroenLinks betreft blijven we die grote stappen zetten komende jaren en ontwikkelen we deze begroting door tot brede welvaart. Dan gaat het om aandacht voor het milieu, klimaatadaptatie en schone energie, maar ook om welzijn, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling. Haarlem heeft twee jaar geleden hier ook een prestigieuze Europese award voor gewonnen, omdat we in een grote aanbesteding zowel duurzaamheid als sociale aspecten hadden meegenomen.

Ik denk dat dat ook een heel mooi voorbeeld is voor de rest van ons inkoopbeleid. Ook voor de Verbonden Partijen aan de gemeente. U las ook over de afdoening van die motie in de Kadernota. We kijken ook verder uit, wat we lazen, naar het investeringsplan bij de begroting, waarin investeringen worden gekoppeld aan duurzaamheid. Wat betreft de inzet in het fysieke domein rond wonen, vergroenen en de openbare ruimte zien we dat er stappen worden gezet. Natuurlijk over die impulsgelden, rond woningbouw, Zuid-West, Europaweg, Oostpoort, u allen bekend. Maar natuurlijk ook recent het geld voor de ontwikkeling van Haarlem Nieuw-Zuid en de Europaweg vanuit het Programma Bereikbare Steden. Gelukkig, de afschaffing van de verhuurdersheffing geeft Haarlemse corporaties ook meer mogelijkheden om te investeren. Maar goed, er staan ook twee voorstellen. Gebiedsgericht werken, procedures versnellen, allemaal goed. Maar tegelijkertijd zien we ook dat dit nog niet leidt tot het gewenste resultaat. VVD memoreerde er net al. College, dit vraagt ook om blijvende inzet om te kijken op welke manier het aantal investeringen kan worden verhoogd in de stad. Schroom niet om slimme voorstellen te doen en out of the box maatregelen te bedenken. Het is wat dat betreft echt hands on deck. Zeker op het gebied ook van het aantrekken van nieuwe ambtenaren.

We voeren hierover graag met u blijvend in de raad het gesprek. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Smit van OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. Collega’s, college, beste Haarlemmers en Spaarnedammers, voor 2023 lijkt er weer minder houvast dan in de voorgaande jaren. De voortgezette oude coalitie belooft met een dichtgetimmerd verhaal alsof de wereld maakbaar is, veel dingen te gaan doen, maar wel minder samen met de Haarlemmers. OPHaarlem heeft zich daarom nogmaals gebogen over de participatie. Bij nader inzien moeten wij beamen dat het proces van participatie, zoals beschreven op pagina 15 van de Kadernota echt het beste voor heeft met een ongestoorde procesgang. OPHaarlem heeft erover gedacht om mee te gaan in pagina 15 van de Kadernota in de nieuwe tijdgeest. Want de tijd van meedenken over wat is toch voorbij. Haarlemmers, wees blij dat er nog over het hoe meegepraat mag worden, als het maar geen tijd kost. Daarbij komt dat stakeholders, zoals bijvoorbeeld de Fietsersbond, al voor u gedacht hebben. De belanghebbenden, bijvoorbeeld de wijkbewoners, zoals mijn collega Joyce ze noemt, die nu in de kou komen te staan, zullen wij bij OPHaarlem opvangen. In 2011 is een uitstekend raadsbesluit over participatie en inspraak genomen. Maar dat is een wereld die ver achter ons ligt.

Ja toch? Toen hield het raadsbesluit in dat een participatie met belanghebbenden zo vroeg mogelijk in het proces gestart werd. Zeg nou zelf, dat kan nu toch niet meer? Een vraagje toch, geacht college, over pagina 15, tweede alinea van de Kadernota. Ik lees eerst voor uit uw eigen

13

werk. “Bij de start van het project is bekend binnen welke beleids- en financiële kaders het project gerealiseerd moet worden en kan de realisatie in overleg met de bewoners starten. Participatie richt zich dan vooral op de wijze waarop de ambities worden gerealiseerd en niet meer primair op de ambitie zelf. Bijvoorbeeld, niet meer op de vraag of een straat ingericht moet worden als 30 kilometerzone, maar hoe de straat wordt ingericht als 30 kilometerzone. Niet hoeveel parkeerplaatsen er voor auto’s beschikbaar zijn, maar waar de parkeerplaatsen komen.” Mijnheer Drost. “Daarmee zijn de kaders voor inspraak helder. Dit versterkt de mogelijkheid om een project ook binnen de afgesproken kaders en termijnen te realiseren.” Geacht college, dat staat er toch echt. Ook dat de kaders voor inspraak helder zijn. Niet meer over het wat, alleen nog over het hoe. Graag uw antwoord. College, als er staat wat er staat, dan blijft OPHaarlem toch maar kiezen voor echte wat en hoe participatie en vechten wij mee voor behoud van het raadsbesluit uit 2011. Dan een primeur. Misschien heeft Haarlem een primeur. Nee, geen zwart gat in ons melkwegstelsel op 27.000 lichtjaren van de aarde, maar ons eigen zwarte gat. Wel het warmtenet in Meerwijk. Het is volgens ons een groot financieel zwart gat en er lijkt nog stug aan doorgewerkt te worden om het nog groter te maken.

Want de kaders die de coalitie, maar ook het college heeft vastgesteld, worden feitelijk onderuit gehaald in de laatste Informatienota. De Meerwijkers en eigenlijk alle Haarlemmers die het financieel erg moeilijk hebben, die mensen die merken dat er niet voldoende hulp beschikbaar is om het hoofd boven water te houden, die Haarlemmers zijn zo blij met de miljoenen die in het warmtenet zijn gegaan en er nog ingaan. Na meerdere rondes met technische vragen van OPHaarlem hoe de besparing op fossiele brandstof tot stand gaat komen en na nieuwe en gecorrigeerde berekeningen die we kregen, zijn we maar gestopt. In dit warmtenet lijkt geen of geen noemenswaardige milieuwinst te zitten. Vraag. Geachte college, kunt u ons voorrekenen wat er vanaf de start aan personele kosten, inhuur, advies en onderzoekskosten aan het warmtenet Meerwijk is uitgegeven? Kunt u aangegeven wat in de huidige meerjarenbegroting beschikbaar staat voor het warmtenet Meerwijk, waaronder formatiekosten? Graag uw toezegging nu en uw antwoord voor de behandeling van de begroting. OPHaarlem bevreemdt het wel dat het vorig college haar besluit van 24 mei jongstleden met titel, Informatienota voortgang ontwikkelfase warmtenet Schalkwijk, niet snel heeft doorgestuurd naar de commissie, terwijl met alles haast was de afgelopen maanden. Wij begrijpen overigens wel waarom er geen haast mee is.

Voor ons is stoppen met dit geldverslindend project de meest verstandige oplossing. Het levert ook geld op om Haarlemmers die in de knel zitten te gaan helpen. College, we hebben onze achterban gevraagd waar andere huidige zorgen zitten. Onze achterban verbaast zich erover hoe vaak Parkwijk en Zuiderpolder uit de hoge hoed komen als er iets uitgedeeld wordt door uw college. Zoals een woning die door Parlan tot overlastplek gemaakt wordt. Daar komen er meer van. Zoals een mogelijke locatie voor woonwagens en zoals Domus Plus-locatie In de Groene Zoom. Een advies aan u. Denk ook eens aan de andere wijken. Die willen het ook om zoiets uit de hoge hoed te krijgen. Als u voor Parkwijk en Zuiderpolder binnenkort toch iets uit de hoge hoed wil toveren, dan misschien een nieuw zwembad? College, er zijn talloze kritische opmerkingen ... De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Ik vroeg mij af of OPH ook gecharmeerd is van een nieuw Huis in de Wijk voor € 4.000.000. Is dat ook een interessant iets? De heer Smit: Ik ben het even kwijt. Zegt u het nog eens. De heer Wiedemeijer: In het coalitieakkoord staat dat er nieuw Huis in de Wijk komt in Parkwijk/Zuiderpolder voor € 4.000.000.

Dat lijkt me ook wel een redelijke toevoeging aan uw rijtje, wat misschien wat meer omvang heeft dan een bramen- of perenstruik qua financiële investeringen.

14

De heer Smit: Waarvan akte dan. Er zijn talloze kritische opmerkingen te maken over de afgelopen jaren en over de ambitie om verloren tijd in te halen. Overigens wij waarderen een aantal van die goede bedoelingen zeker. OPHaarlem heeft te weinig spreektijd om ze te benoemen, maar een heel groot zorgpunt noem ik hier nog. Dat is de aanbesteding jeugdzorg. De gemeente wil niet dat er ook maar iets naar buiten komt, maar toch lijkt er af en toe wat door te sijpelen over de krampachtige zoektocht naar houvast en naar voortschrijdend inzicht in de dialoogfase. Bij ons overheerst daarmee het gevoel dat er overzicht, kennis en aansturing ontbreekt bij de gemeente. Geacht college, grijp hier het stuur, want Haarlem verdient een kwalitatieve goede jeugdzorg. De beste toekomst voor de jeugdzorg is stoppen met het aanbestedingstraject. Beter nu gekeerd dan voor jaren verdwaald. Veel gemeentes hebben de besturing zelf gehouden. Dan onze moties. Sommigen zijn met collega’s ingediend. De raad in positie betekent voor ons ook weloverwogen besluitvorming. Vandaar een aantal verzoeken eerst om onderzoek. De eerste. Maak van twee sporthallen naast het Mendel een grote optimale sporthal. De kans dat het huidig traject vastloopt is groot. Wellicht is er een betere en goedkopere oplossing. Letterlijk nu tegen elkaar aangetekend, de een staat er, de ander komt er tegenaan.

De PNH-hal is niet optimaal te benutten. Gemeentelijk eigendom zonder boekwaarde, zeggen de huidige gebruikers. Straks komt er leegstand in de PNH-hal en extra kosten voor de honkbalweek. Gemeentelijk eigendom, nu niet voorzien, betekent ook professioneel beheer door SRO. Onze suggestie betreft een onderzoek naar een grote sporthal, uiteraard gebruikmakend van de huidige PNH-hal, die dan tegelijk ook aangepast kan worden. Het totale ruimtebeslag kan dan minder zijn. De stijgende rente wordt voor HLC binnenkort een heel groot probleem. Dan geen toename gemeentelijke woonlasten in 2023. Wij vragen een berekening van de financiële consequenties. Afhankelijk daarvan komt er een vervolgmotie dezer dagen of bij de begroting. Structurele beleidsambities, daar zijn de meeste uitgaven ervoor dat toch ook. Ik heb dat al eerder gememoreerd. Meer dan vijftig incidentele dekkingen, want er is meer incidenteel geld dan structureel geld. Dat roept vragen op bij ons. Onze accountant is de expert. Kunnen we hem om advies vragen. De motie winkelstraten met wandelaars en fietsers moeten veiliger zijn. Ik werd zaterdag door een dikke bandenfiets bijna omver gereden aan het eind van de Gierstraat. Onderzoek naar de haalbaarheid van de maximumfietssnelheid van 15 kilometer per uur. Het kan, het mag en het is te handhaven. Fietspaden veiliger door duidelijke en volledige bebording.

Steeds vollere fietspaden en onvolledige bebording, vaak als uit een zijstraat komt, wordt niet aangegeven dat je een fietspad niet in mag, terwijl aan de andere kant staat dat het een eenrichtingsfietspad is. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Want dat fietsen op 15 op dat fietspad, dat is te handhaven. Ik kwam hier net naartoe en ik reed precies 25. Ik werd ingehaald door een fiets en daarna door een brommer die er ook niet mocht rijden. Maar hoeveel handhaving hebben we nodig om dat op die fietspaden op te lossen, want de burgemeester zal wel zeggen, het kan allemaal. Geen prioriteitenlijst. Alles komt goed. Maar u en ik geloven dat meestal niet. De heer Smit: De motie gaat allereerst over de winkelstraten. Daar lopen heel veel mensen rond. Daar wordt ofwel met dikke bandenfietsen dan wel door de pizzabezorger echt heel hard gefietst. Dat heeft al tot ongelukken geleid, gaat echt tot klappen leiden. Daar kun je wat aan doen, die stukken. Gierstraat, Kleine Houtstraat, er zijn meer voorbeelden, maar niet zoveel. Die moet je eerst op 15 kilometer zetten. Je kan niet de hele stad daarop zetten. De heer Van den Raadt: Maar dan de handhaving. De heer Smit: Als je een besluit neemt, dan moet je ook een besluit over de handhaving nemen. Nu zien wij de handhavers ook in de stad. Dan hebben ze er tegelijkertijd een extra rol bij.

Ik denk dat dat in te kleuren is.

15

Dan veilig fietsen in het donker. Onze derde fietsmotie. Niet de fiets laten staan vanwege onveilig gevoel. Dat bleek uit een onderzoekje van de jeugdraad in het voorjaar, die foto’s had van echt hele donkere fietsstroken in de wintermaanden. Voor heel veel mensen geeft dat een heel onveilig gevoel. Het is oplosbaar. Doe het. HaarlemPas-houders gratis OV binnen de stadsgrenzen. Het vraagteken in deze motie geeft aan dat onderzoek uiteraard de start is. Maar wij vragen om dat onderzoek om na te gaan of mensen die qua inkomen aan de onderkant zitten daarmee geholpen worden. Fruitbomen en struiken hebben een meerwaarde in de stad. Mijnheer Drost, dat hebben ze. Zeer goed zijn ze voor het milieu. Uiteraard ook voor alles wat rondvliegt, van insecten tot vogels. Ze zijn educatief. Er staat nog een oude toezegging voor smulbomen in het Reinaldapark. Een deel van de nieuwe beplanting graag met fruitbomen en -struiken. Wanneer wordt de gemeente voortrekker in biologische voeding en biologisch groenonderhoud? Na de toezegging eind vorig jaar door het college, nu doorpakken. Dat betekent van onze bedrijfsrestaurants tot Spaarnelanden. Maak snelheid voor meer mobiliteit.

De corporaties verzoeken, dat is de kern van de motie, om spoed om algemene en boxdeuren in flats elektrisch te maken, met name galerijflats, zodat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen, want ze krijgen nu vaak geen vergoeding voor een aanpassing. Geen zonnepanelen op de Schouwbroekerplas. Ik hou het kort. Aandacht voor de rode lijst. Lees de motie. Dan hebben we ook nog een nu nog niet motie. Die gaat over Spaarnelanden. Als ons afval niet tijdig en conform de afspraken met de gemeente wordt opgehaald, dat gebeurt heel vaak, dan neemt overlast van ongedierte en meeuwen toe. Als dat blijft, dan komt OPHaarlem bij de begroting met een motie voor een boetebeding in het contract, dat overigens niet de gemeente gaat schaden. Bij de besluitpunten, donderdag, komen wij terug op enkele posten die wij beschouwen als nieuw beleid en eerst naar de commissie moeten, immers de raad in positie. Nieuw college, u staat dagelijks dicht bij de ambtelijke organisatie. U kent de hartslag van de gehele stad, sorry, van de gehele raad en van de stad, hoop ik straks ook. U bent zichtbaar in de stad. Ja toch? OPHaarlem hoopt te kunnen zien dat u op integere en eigenstandig wijze, rekeninghoudend met democratische principes, een positie inneemt in Haarlem. De Haarlemmers lijken in meerderheid nog niet van deze coalitie te houden. Er heeft ook maar ruim een kwart op ze gestemd.