05-20 Transcript cie Beheer 20 mei

15

… Wij hebben nooit wat gehoord, ja, tot de RES ineens opdook. De vragen die ik gesteld heb aan de collegawethouder dat die zei: ja, we waren er al mee bezig, maar dat is nooit schriftelijk aan ons medegedeeld. Dus hier wil ik het bij laten. Dus wethouder, wij zijn tegen het hele plan. Dank u. De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank u, voorzitter. Ja, de RES. Volgens ons gaat de RES met name over de 2,7 terra wattuur die we aan hernieuwbare energie moeten gaan opwekken. Dus warmte wordt wel genoemd, er zit ook een RSW-bijlage bij, maar de kern van de RES is die hernieuwbare energie, dus ik wil het dan ook niet hebben over warmtenetten of geothermie, et cetera. Nou, de kaartjes zijn in ieder geval een stuk scherper geworden. Je kunt nu echt lezen wat in de bijlagen staat en in de legenda’s; dat vind ik prima. Alleen wat ik wel jammer vind, is dat ik bij mijn vorige bijdrage vorig jaar gezegd heb dat de stad Haarlem geen beschermd stadsgezicht in zijn geheel. Ik heb gezegd: een heel van Haarlem is beschermd stadsgezicht, en nu staat het weer erin dat heel Haarlem, op bladzijde 179, bescherm stadsgezicht is. Dus ik wil graag van de wethouder dat hij dat gewoon even toezegt dat dat aangepast gaat worden, want dat klopt gewoon niet.

Tot mijn spijt moet ik wel even ook weer zeggen dat het verbanden van biomassa nog steeds volgens sommige ook in dit stuk een optie is. De zin dat Haarlem tegen het verbranden van houtige biomassa is, is nu helemaal verdwenen na mijn opmerking over dat Haarlem niet tegen houtige biomassa is, maar wel voor vergisting, maar niet voor verbranden. Maar het is nu helemaal weg. Het lijkt wel of er nu een opening gekomen is om dan toch weer houtige biomassa te gaan verbranden, dus gaarne een reactie van de wethouder hierop. Even kijken, hoor. Ja, nou we hebben ook gezegd: we willen het liefste niet beginnen op groen. Nou ja, wat zien we nu? Als eerste grote project is zonnepanelen op groen op Schoteroog. Nou, ik snap wel dat er natuurlijk wel een redelijk mooi aanbod daar is wat je daar neer kunt leggen, maar als daar groen gaat komen en er gaat een voorstel komen, dan moet daar minimaal een natuur inclusieve locatie gaan komen; dan moet het groen verbeterd worden. Het enige wat je daar wel mee krijg met zonnepanelen, dat ga je niet oplossen, dat is dat het wel een stukje warmer wordt op die berg, want dat houd je nu door groen tegen. De zoekgebieden zijn richtinggevend voor het aanbod naar het Rijk.

Richtinggevend, dus dat betekent niet dat als wij instemmen met dit stuk, met de RES 1.0, dat we ook automatisch instemmen met alle uitvoering die er uit voortvloeit, dus daar wil ik graag ook echt een, meer partijen hebben daar ook al om verzocht, om een reactie van de wethouder. Nou, even reactie op de mensen die ingesproken hebben over Schoteroog. Ja, zonnepanelen reflecteren. De glasplaten die erop zitten reflecteren. Dat is elke dag op een ander moment en ook op een andere plek dat die tot je komt en ik zou willen dat ik veel meer reflectie van mijn achterburen krijg richting mijn huis, want ik vind zonnewarmte heerlijk, maar er zijn ook panelen, mocht je het toch niet wensen, er zijn panelen die de reflectie nagenoeg weghouden, dus ik denk dat daar een zorg minder is. De Schouwbroekerplas … De voorzitter: U heeft een interruptie van … De heer Dreijer: Sorry. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff, PvdA. Mevrouw Verhoeff: Graag ter verduidelijking, mijnheer Dreijer: uw technisch reflectieverhaal begrijp ik, maar denkt u ook niet met mij dat met name de bewoners naast de pure reflectie ook gewoon het kijken op een glazen wand aan de overkant ook ter discussie stellen? Dus naast het technisch effect. De heer Dreijer: Ja, ik had nog een zinnetje erbij staan: met groen kun je wellicht ook nog wat doen. Dus misschien een groene wand aan de zuidkant of aan de westkant neerzetten.

Misschien dat je er ook nog

16

oplossingen voor zijn. Ja, de plassen dat hebben we vorige keer ook gezegd: Meerwijkplas was echt een no-go voor ons. Het is echt een ecologisch gebied. Het is er nu ook uitgehaald. De Molenplas zien wij eigenlijk ook nog steeds niet zitten. De enige plas die wat ons betreft overblijft, want het hoeft niet overal, is die Schouwbroekerplas. Dus dat wil ik ook nog even zeggen. Ook die 50 procent lokaal eigendom, ik heb het niet terug kunnen vinden bij het project van Afvalzorg, maar ik vraag me af of daar echt wel onderzoek gedaan is en geparticipeerd is met de hele buurt om daar nou juist ook die 50 procent lokaal eigendom te realiseren. Wat me opvalt, is ook wel een beetje een technisch dingetje: op de kaartjes op bladzijde 175 staat vorig jaar dat er 3 gigawattuur aan zonne-energie kunnen opwekken op allerlei daken buiten de grote daken, dat is nu 0. Ik snap niet waarom die daken nu eigenlijk verdwenen zijn. Wat wel weer goed is dat de totale opwek is met 100 gigawattuur toegenomen van 300 naar bijna 400, dus dat is wel weer een positief resultaat van RES 1.0. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Wij hebben de RES … Nee, laat ik beginnen met een compliment aan de ambtelijke staf en aan een ieder die aan dit imposante boekwerk heeft bijgedragen.

Het ziet er mooi uit en er staan ook veel interessante dingen in. Er staan ook veel interessante dingen niet in, voorzitter. Bijvoorbeeld ten aanzien van de betaalbaarheid. De RES voor Haarlem bevat enkele richtinggevende keuzes die de energierekening voor Haarlemmers op zullen drijven. Mijn eerste vraag aan de wethouder is welke kostenstijging op de energierekening hij als gevolg van deze RES aanvaardbaar acht. Hij heeft in het verleden die vraag niet kunnen beantwoorden, maar hij heeft nu denk ik twee jaar kunnen oefenen en ook bij zijn ambtelijke staf de impactanalyses kunnen opvragen, ik hoop dat hij vandaag in staat is om daarop wel een antwoord te geven. Voorzitter, de NVDE, en ik geloof dat Olaf aan het stuk heeft meegeschreven, stelt dat de RES alleen gerealiseerd kan worden wanneer het kabinet bereid is om de ODE te verhogen. Mijn vraag aan de wethouder is: als het volgend kabinet daartoe niet bereid is, wat is daarvan dan het gevolg voor deze RES? Voorzitter, wij hebben de RES vooral gelezen vanuit de praktische wetenschap dat in de huidige praktijk ruwweg twee derde van de plannen voor duurzame opwek om allerlei redenen uiteindelijk niet gerealiseerd wordt. Ook het nationaal programma RES erkent dat percentage.

Mijn vraag aan de wethouder: wat is uw plan b? Mijn laatste vraag aan de wethouder is of hij in het bezit is van een geprent exemplaar van de RES NoordHolland Zuid? Tot slot, voorzitter, Hart voor Haarlem beoordeelt deze strategie vanuit het realistisch perspectief dat uiteindelijk ongeveer een derde van de plannen gerealiseerd wordt, en daarmee is mijn fractie tevreden. Wij hoeven echt geen koploper te zijn en om die reden steun voor deze strategie. Tot slot zal het u niet verbazen dat Hart voor Haarlem geen zonnepanelen wil op de Haarlemse plassen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Zijn al veel goede vragen gesteld. We sluiten ons kortheidshalve aan bij zo’n beetje alle vragen die het CDA heeft gesteld. Wat betreft de plassen zijn wij wel een beetje verbaasd: wat is nou de onderliggende keuze om ineens plannen af te laten vallen of voorlopig af te laten vallen? Er wordt zelfs gezegd: technologie zit in de kinderschoenen, terwijl op heel plekken al zonnepanelen op plassen liggen. Dus kan de wethouder dat toelichten? Wij zien wel inderdaad meer kansen op de Schouwbroekerplas dan op de Molenplas, ook gezien de zorgen van de scouting. Wij vragen ons eigenlijk af: wat is de status op het ogenblik van de plannen van de Schouwbroekerplas? Want die waren toch al behoorlijk concreet hier in deze raadscommissie.

Dus ligt dat nu stil of is dat teruggedraaid? Hoe staat dat? Groot vraagteken vinden wij ook de opbrengst van grote daken, want er zitten op dit document heel mooi kan je klikken op een zogenaamde RES-viewer, maar die gaat alleen maar in op de grote zoekzones en niet op al die grote daken. Dus is daar

17

voortgang, ontwikkeling? Zijn er daken afgevallen? Zijn er daken toegevoegd? Is er ergens een lijstje? Hoe staat dat? Wat dan opvalt, is dat zo’n beetje de hele Waarderpolder alle grote daken ingeboekt zijn. Dat is heel mooi, maar wat is eigenlijk de definitie van een groot dak? Eigenlijk is onze conclusie: we zouden eigenlijk veel meer zicht moeten hebben op hoe gaat nou die ontwikkeling van opwek op daken? Dan maakt het eigenlijk niet uit of het grote of kleine daken zijn. Eigenlijk zouden wij ook van alle particuliere daken dat een beetje meer inzichtelijk moeten hebben. Daar zijn best wel registraties van beschikbaar volgens mij en anders zouden we kunnen kijken wat we daaraan kunnen doen om daar wat zicht te krijgen op de ontwikkeling daarin. Hoe snel gaat dat? Nou, ik ben benieuwd naar de gedachtes van de wethouder daarover. Dan hebben we van de week een heel enthousiast verhaal gehoord over ‘…’ Kwartier en wat me daar echt van is bijgebleven is de kans van PVT-panelen, dat je niet alleen energie opwekt, maar ook warmte. Ik zie nu dat Haarlemmers massaal gewoon zonnepanelen aan het aanschaffen zijn, maar wat zou er gebeuren als Haarlemmers massaal PVT-panelen zouden gaan aanschaffen? Moeten we daar niet op sturen? Misschien ook wel op die grote daken, zodat we die grote daken niet alleen volleggen met zonnepanelen, maar dat we ook warmte gaan opwekken.

Misschien levert dat dan wat minder energie op, maar verhoudingsgewijs wel veel meer warmte en is dat juist per saldo voor het CO2 veel gunstiger. Ook daar zou ik echt richting RES 2.0 een visie op willen en ik overweeg op dat punt ook een motie, omdat dat een enorm potentieel heeft en het risico is van de wetten van de rennende voorsprong dat we straks zoveel zonnepanelen hebben liggen dat we denken: hadden we maar wat beter nagedacht. Volgens mij moeten we dat echt razendsnel daar effen die blikslag op gaan doen. Tenslotte, voorzitter, één groot zoekgebied hebben we het vandaag nog niet over gehad, dat is de Westelijke Randweg. Als ik dan denk: oh, daar wil ik meer over weten, want in de tekst staat er helemaal niks over, klik ik op die RES-viewer, want daar zou meer informatie moeten staan. Dan krijg ik: status onbekend. Ja, wat moet ik ermee? Wat is er afgelopen jaar gebeurd met de Westelijke Randweg? Ik heb het vorige debat heb ik me daar zorgen over geuit, want ik dacht: jongens, als er allemaal geluidsschermen langs die Randweg komen, dan gaat dat wel het zicht op het westelijk tuinbouwgebied enorm verpesten, bijvoorbeeld.

Dus ja, ik geef nog geen akkoord voor Westelijke Randweg, ik wil eerst meer zien: wat zijn daar de ideeën van? Ik hoop dat we richting RES 2.0 toch iets meer concreetheid gaan krijgen: wat zijn daar de plannen? Je ziet nu dat we vorige keer al heel enthousiast waren allemaal al over de Teletubbyberg en ik zie nu allerlei partijen ineens heel kritisch worden nu er allemaal insprekers komen. Ik snap de zorgen van de insprekers, maar we moeten wel iets, want als we op die manier alle plannen gaan afschieten dan komen we nergens. Dus ik ben op zich wel positief over de Teletubbyberg, maar ik zie ook daar de waarde van recreatie en ik ondersteun ook de pleidooien van de mensen die zeggen: ja, dan moet het groen wat daar nog wel is dan ook veel beter wordt. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff, PvdA. Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Visser, bent u het dan eigenlijk ook niet eens met de PvdA dat je moet kijken naar een aantal alternatieven die wel eens heel nabij kunnen liggen om toch dezelfde opbrengst te krijgen en ook een hogere recreatieve waarde in het gebied te behouden? De voorzitter: We kunnen het beste gewoon rechtstreeks en rechtuit praten, want dan kunnen we u verstaan. Mijnheer Visser. De heer Visser: Ik vond het heel beleefd van de PvdA.

Nee, ik sta altijd open voor alternatieven, maar het gaat hier om een gigantische oppervlakte, dus als we daar zomaar een streep doorheen zetten, dan hebben we volgens mij wel een probleem. Ik zie wel dat het plan al behoorlijk is aangepast en dat vond ik echt een verbetering. Het zal ongetwijfeld nog beter kunnen. Hetzelfde geldt voor de windmolens: ik hoor allemaal mensen pleiten voor een andere positie van de windmolens, maar dan komen we onmiddellijk in de

18

problemen met het luchthaven indelingsbesluit waar de ChristenUnie Kamervragen over heeft gesteld. Ik hoop dus dat met name de partijen hier met een landelijke vertegenwoordiging met ons ook echt gaan lobbyen de komende tijd dat het luchthaven indelingsbesluit wordt aangepast. Wij zien als ChristenUnie echt veel kansen voor windmolens bij de Waarderpolder, maar als we dan de zorg van de bewoners horen, dan hebben we liever drie molens wat zuidelijker dan één molen wat noordelijker, maar dan moet het luchthaven indelingsbesluit worden aangepast, dan moet er gekozen worden met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat. Daar moeten we keihard voor lobbyen, juist ook nu richting het regeerakkoord. Dank u wel. De voorzitter: Volgens mij heb ik iedereen gehad. Dan ga ik het woord geven aan de wethouder. Gezien de tijd, maar ja dat geldt eigenlijk altijd, zo kort mogelijk. Wethouder Berkhout: Ik ga mijn best doen, voorzitter. Dank u wel. Dank ook aan de insprekers. We hebben hier natuurlijk ook al eerder over gesproken met elkaar. U heeft zienswijzen ingediend. Na de zomer vorig jaar op de concept RES heeft u ook aangegeven dat eigenlijk elk project weer separaat naar de commissie moet komen. Dat is nog steeds het geval. Dus laat duidelijk zijn: eigenlijk hebben we hier een stap vooraf aan de projectfase, de zoekgebiedenfase.

We verkennen met elkaar voordat we echt naar projecten gaan. Ik denk dat we met elkaar ook wel, een aantal partijen onder u noemt het ook wel, wel moeten erkennen dat we doen dit niet omdat het mooier is of zo, we doen dit omdat het nodig is, omdat er een urgentie is, omdat we een nationale opgave hebben vertaald naar regionale opgave en ook wij, volgens mij heeft u dat eerder ook aangegeven, ons steentje willen en vinden dat we moeten bijdragen. Dan redden we het niet alleen met wind op zee of zon op dak, dat hebben we ook met elkaar eerder afgesproken. Neemt niet weg dat we daar ontzettend hard mee aan de slag moeten gaan. Wind op zee natuurlijk niet voor ons in Haarlem, zon op dak wel. Maar ook daar, een aantal van u zegt het ook, het gaat helaas niet altijd zo makkelijk. In eerste instantie ook niet omdat het niet ons eigendom is, maar er zijn veel meer hobbels op die weg. Dus dat alleen is niet genoeg. Dus die urgentie is er en daarom proberen we dit zo zorgvuldig mogelijk te doen. Ik wil je wel zeggen: ja, participatie staat ook wel hoog in het vaandel, ook bij ons. Daarvoor hebben we ook bijeenkomsten uitgevoerd, participatiesessies, ateliers. Als blijkt, zoals de insprekers zeggen, dat scoutingverenigingen daar niet bij zijn uitgenodigd, dan moeten die in het vervolg wel daarbij betrokken worden.

We hebben een poging gewaagd om zoveel mogelijk stakeholders daarin mee te nemen, maar natuurlijk zijn die van harte welkom in zo’n verder proces. We hebben ook met de wijkraden in Schalkwijk gesproken. Ik denk dat u het zich nog wel kunt herinneren ook: een jaar geleden kwamen zij hier inspreken, omdat zij zich overvallen voelden. Nou, volgens mij, u hoort ze nu niet inspreken, hebben we daar goede gesprekken over gehad afgelopen zomer en ook nog recent. Ze hebben ons ook meegenomen in de zorgen die er in Schalkwijk zijn, het beperkte draagvlak eigenlijk voor zon om water, maar wel en dat vond ik eigenlijk heel mooi wat de wijkraden ook aangeven: ja, wij willen niet de Nimby-rol op ons nemen, wij willen niet alleen maar tegen zijn. Wij vinden ook dat er noodzaak is en we willen ons samen met de gemeente de komende jaren inzetten om juist ook op die andere plekken, op parkeerterreinen, bij Vve’s die zon te gaan realiseren. Dat vond ik wel mooi. Dus ik denk als we daar, volgens mij is dat ook een beetje de geest van de RES, daar gezamenlijk op die stappen kunnen gaan zetten en moeten gaan zetten de komende jaren. Daarom hebben we ook gezegd: ja, wij gaan niet nu meteen aan de slag met zon op die plassen. Deels vanuit draagvlak, deels ook vanuit technologie. Helemaal als je die balans probeert te zoeken met de recreatie en ecologie dan is dat nog best wel lastig.

De zon op water projecten die er in het land zijn die hebben nog niet zo’n … Zitten vaak niet op die locaties die echt die spanning hebben met ecologie en recreatie. Maar daarnaast … De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff, PvdA.

19

Mevrouw Verhoeff: Maar u weet toch dat u een raadsmeerderheid had voor een derde op de Schouwbroekerplas, dus waarom is dat dan niet ineens iets wat uitgewerkt kan worden? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Berkhout: Nee, dat is interessant. Ik hoor nu ook hier dat u eigenlijk wel nog steeds in meerderheid voorstander bent van zon of in ieder geval het onderzoeken van zon op water bij de Schouwbroekerplas, maar wat ik u zeg, in algemene zin zeggen wij: ja, wij willen eventjes wel gaan focussen op Schoteroog en even zeggen met de zon op de plassen pas op de plaats de komende jaren en dan kijken we bij de RES 2.0, en die komt waarschijnlijk sneller dichterbij dan wij willen of tenminste over twee jaar staan we daarvoor aan de lat, kijken waar we staan met elkaar. Maar ik kom daar misschien straks nog eventjes wat uitgebreider op terug. Ik ga even in het kader van de tijd, want ik voel al de ogen van de voorzitter in mijn nek, even wat sneller door de vragen heen. Ja, misschien voor Schoteroog ook wel belangrijk: ik weet niet wie van u bij de technische sessie was vorige week dinsdag, maar de plannen van Afvalzorg voor de zonnepanelen daar zijn echt wel stukken aangepast. Ze zijn kleiner geworden, veel meer naar de zuidelijke hoek van de afvalberg eigenlijk geland en eigenlijk daarmee veel meer uit het zicht van Land in Zicht gekomen.

Er zit een voordeel aan dat er waarschijnlijk ook een kleinere aansluiting nodig is; goedkoper en sneller te realiseren. Ook zoeken zij de samenwerking met het recreatieschap Spaarnwoude, dus daar is echt een mega verbetering. U kunt ook denk ik aan de inspraakbijdrage van Land in Zicht zien dat dat gesprek nu ook goed gaat. Dat is vorige week maandag gevoerd met het comité van Land in Zicht en zij zijn blij dat de plannen … Ja, dat er naar hun wordt geluisterd en op deze manier wordt gedacht over hoe je dat vormgeeft. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Wethouder, het is fijn dat het wat opgeschoven is in het beeld en fijn als de mensen van Land in Zicht in ieder geval een deel van hun probleem kwijt zijn, maar het blijft, zoals de heer Van Leeuwen zijn, het stadspark voor noord en voor meer dan aangrenzende wijken. Ik hoor u over de wijkraden Schalkwijk, maar de vraag is of het goed doorgedrongen is, want het is voor de mensen in de wijken vaak nog wel een nieuw gegeven in de Indische buurt en Noord, maar zelfs tot in Sinnigveld waar ik woon, maar zeker ook het Vondelkwartier en de mensen langs de Hooge Polder heeft het best wel grote impact. Dus je zal ook meer dan het atelier naar andere mensen moeten kijken.

Wat wij ook vroegen: zijn, als we met alternatieven kunnen komen, eigenlijk zou ik het zo kunnen formuleren … Stel wij komen met prachtige uitwerkingsvoorstellen voor de toegang tot de Waarderpolder, kan het misschien wel gewoon een stukje minder op Schoteroog? Het gaat toch vooral nu om die kwantiteit veilig te stellen en de primaire gebieden aan te wijzen? De voorzitter: Mevrouw Verhoeff, volgende keer graag ietsje korter. Het is een interruptie. Wethouder. Wethouder Berkhout: Ja, ik ben ook zoekende, want u zegt veel. Volgens mij komen er ook weer nieuwe rondes van participatieprojecten. Ik zal even kijken of we daar misschien een wat bredere cirkel kunnen trekken rondom het gebied. Ik … Ja, ik ben het niet helemaal met u eens als u zegt: laten we nou nog echt effen kijken naar andere plekken en dan hoeven we dit niet te gebruiken. Ja, zo kijken we daar op dit moment niet naar. Volgens mij is het ook bij de initiatiefnemer … U heeft een vraag gesteld over de regierol die de gemeente neemt; nou, volgens mij nemen we die, maar gaat het wel om welke rollen je hebt.

Wij zijn geen initiatiefnemer, wij zijn geen eigenaar van het gebied, wij nemen wel de regie door hier de RES op te stellen, door de zoekgebieden in kaart te brengen, door te onderzoeken wat mogelijk is en vervolgens toetsen wij ook wat de initiatiefnemer doet, begeleiden wij dat, zitten wij ook altijd bij de gesprekken van de initiatiefnemer daarbij, maar dat is een beetje de regierol die wij op ons nemen. Ik denk dat het ook goed is om bij Schoteroog

20

ook even stil te staan, veel zorgen ook van Land in Zicht over wind. Ja, volgens mij is dat inderdaad wat de heer Van Leeuwen zei: u wilt allemaal weer dat die stilstaande molens daar gaan draaien. Nou zijn dat wel verouderde kleinere modellen waar ook geen subsidie meer voor te vinden is en het ook ontzettend lastig is om daar reserveonderdelen voor te vinden en de opwek is ook een stuk kleiner. Daarnaast, en dat hebben we volgens mij ook eerder in de raadsinformatiebrieven met u gedeeld, zijn we gaan kijken: wat is er nou mogelijk op die plek, eigenlijk die coördinaten? Dan zie je dat de inspectie voor de luchtvaart inderdaad wel grenzen daaraan stelt, maar we zijn nog steeds zoekende: wat kan daar nou? Want ik snap ook wel dat de uitkomst van zo’n toets is dan dat de meest noordelijke plek het meest geschikt is voor zo’n molen van 120 meter hoog, maar dat is niet de meest zuidelijke, want daar was de hoogte paste dat niet volgens de inspectie voor de luchtvaart. Nou, we hebben wat extra coördinaten … Aanvragen ingediend voor wat extra locaties, dus we zijn daar ook nog steeds zoekende, maar laat duidelijk zijn: er is geen participatieplan ingediend door de initiatiefnemer, er is op dit moment nog geen sprake van een project daar. Dus meer dan dat wij het nu als zoekgebied bestempelen, dat we verkennen: waar zit de ruimte volgens de ILNT? Is er nog niet.

Op het moment dat de initiatiefnemer Noord-West BV weer een stap gaat zetten, dan zal hij dat doen, dan zal hij een participatieplan et cetera op moeten gaan stellen, dan zal daar een goed gesprek met de omgeving plaats moeten vinden. Oké. Dan ga ik door. Dan heeft u het ook nog even over … De voorzitter: Ik zou even willen afspreken dat we gewoon een tweede termijn doen. Ik wil even dat de wethouder zijn verhaal goed neer kan zetten of in ieder geval u vragen om echt terughoudend te zijn met de interrupties, want elke keer wordt het verhaal doorkruist en we willen gewoon allemaal de antwoorden hebben. Gaat u nu nog uw gang, maar daarna wil ik eigenlijk de wethouder gewoon laten gaan. Mevrouw Verhoeff: Wethouder, u stelt dat het uitmaakt op welke plek in de lijn zeg maar waar nu de windmolens staan. Uw college heeft mij geholpen aan een kaartje van waar de hoogtebeperkingen zitten en die zijn in de hele zone exact hetzelfde, dus nou ja, dan worden er rare kaartjes op de Rijkspagina’s gezet. Ik zou u toch willen vragen: check het dan nog een keer. Wethouder Berkhout: Nee, dat is niet waar helaas. Dus daarom is de 120 meter hoge molen wel kansrijk aan de meest noordelijke positie, maar niet aan de meest zuidelijke positie. Oké, ik ga door met mijn verhaal. Ja, het ruimtelijke instrumentarium daar vroeg u nog eventjes naar.

Ja kijk, dit is geen … Het is niet … Het heeft geen juridische status deze zoekgebieden. Dat is een. Daarnaast wat eigenlijk het enige wat wij vaststellen is volgens mij wat het CDA net aangaf die opgave, 2,7 terra watt, die hebben we met elkaar. Daarnaast, dit zijn de kaders, deze zoekgebieden zijn de gebieden, de kaders waarbinnen initiatieven kunnen worden ingediend. Op die manier moeten u het eigenlijk zien dus. Dan volgt altijd nog, wat ik net ook zei, het indienen van zo’n project en vervolgens dat wij dat met u daarover in gesprek gaan. Oké, dan ga ik door naar D66: de Molenplas. U heeft naar aanleiding van de inspreker denk ik er ook wat vragen over gesteld: hoe is dat nou die balans met recreatie? Nou, laat duidelijk zijn dat wij ook nog eens … We hebben na de zomer hierover gesproken over deze locaties. Toen is er ook steeds was daar de zoektocht de balans ecologie, recreatie en opwek. Bij de Meerwijkplas hebben we gezegd: nee, ecologie is hier belangrijker, dus die valt af. Bij Molenplas zien we inderdaad dat recreatie een belangrijke rol speelt, dus dat zal ook echt in balans moeten. Dus horrorbeelden dat het helemaal vol ligt met zonnepanelen dat gaat hem dus ook niet worden. Volgens mij gaf ook Natuur en Milieu Federatie ook wel suggesties hoe je dat aan de randen bijvoorbeeld kan inpassen. Daar zijn we nu nog niet, hè.

Wat ik net aangaf, wij zijn de komende jaren tot 2023 zet u dat on hold. Wij zeggen: hier is echt nog verder onderzoek nodig naar mogelijkheden, maar ook je wilt scoutingverenigingen erbij betrekken. Ik denk dat we nog wel ateliers hebben de komende tijd mogelijk om te kijken: wat willen we nou met elkaar? Maar we gaan niet actief hiermee aan de slag. Daar moet een … Je kan ook … Nou, ik vind het een verschrikkelijk

21

woord, koppelkansen, maar je kan ook kijken naar: wat is er dan in het belang van recreatie? Wat is er met elkaar te verbinden? Een aanlegsteiger voor zeilbootjes of wat dan ook. Ik hoop dat u dat wat geruststelt dat we daar niet actief of massaal nu aan de slag gaan. Ja, GroenLinks, u had het over de ontwerpprincipes eigenlijk zoals de inspreker ook noemt. Ik kan het niet helemaal overzien. Het lijkt mij op zich prima, dus ik zou … Ik denk wel dat ik u mee wil geven: wat wij in Haarlem doen zijn niet de grote projecten zoals je ze in de RES vaak wel ziet. Wij vinden ze zelf wel groot denk ik binnen onze gemeente, maar wij zitten ook krap in ons jasje, maar in andere gemeentes gaat het vaak wel over de massalere en daar komen die ontwerpprincipes wat meer tot hun recht. Ik denk dat wij toch wel ook moeten realiseren dat we hier in Haarlem ook wat meer, omdat het kleinere zijn, kleinere grotere projecten, meer baat hebben wij maatwerk. Dus daar wil ik nog wel voor waken in reactie op die ontwerpprincipes. Nou, ik gaf net eventjes aan, er staan nu dus vier kleine windmolens die ongeveer … Die ook een stuk minder opwekken, maar ook moeilijk weer aan de praat te krijgen zijn. Een grote windmolen zou een stuk meer opwekken, maar dat blijft een zoektocht en het blijft ook uiteindelijk aan de initiatiefnemer hoe die daarmee omgaat.

Wij kijken samen met hem naar wat mogelijkheden zijn om in kaart te brengen wat er überhaupt binnen zijn zoekgebied mogelijk is, maar op dit moment is er nog geen activiteit vanuit de initiatiefnemer. Effen kijken naar … Dan ja, de SP heeft een aantal zorgen denk ik ook wel aangekaart. Ja, dus. Maar ja, volgens mij als het om de wind gaat: ik zeg u nu daar is nog geen plan actief voor en als we dat krijgen, dan zullen we dat ook echt toetsen op dat draagvlak en die participatie. U heeft het wel over de daken: laten we daarmee aan de slag gaan. Dat ben ik helemaal met u eens. Tuurlijk. Volgens mij gaat dat ook wel sneller. Ik denk trouwens überhaupt in coronatijd heeft men de zonnepanelen wel gevonden, dus dat is een mooie, maar die zijn al meegerekend in de berekeningen van de RES, eigenlijk al verdubbeld en eigenlijk tellen zij ook niet mee bij de 35 terra watt die we moeten behalen. Pas vanaf 45 zonnepanelen, nou dat krijgt de gemiddelde Haarlemmer niet op zijn dak, dat lukt hem echt niet, dan zit je op 1216, telt het mee voor de RES. Dus het is even twee verschillende eenheden. Dus we hebben ons eigen actieplan Schone Energie: ja, echt collectieve inkoopacties, we moeten aan de bak.

Met Vve’s wordt het misschien interessanter om naar die 45 plus daken te gaan kijken, dus hebben we daar het gesprek met de wijkraden ook over, want, ja, die zitten toch dieper in die wijk: kunnen we daar nou informatieavond, wat dan ook, inkoopacties, een en ander op gang gaan brengen? Maar waar ik ook mee begon: het is niet genoeg voor in ieder geval niet voor de doelstelling van de RES. Nou, de VVD heeft het ook eventjes over de warmte opwek. Volgens mij zei het CDA dat ook al: ja, dat komt hier minimaal in naar voren, de RES 1.0. De RSW, de Regionale Strategie Warmte, moet u echt zien dat komt bij de RES 2.0 en die is eigenlijk dan weer gebaseerd op de Transitievisies Warmte van de verschillende gemeenten in de regio, in de deelregio’s zoals wij die volgende maand gaan vaststellen hier in Haarlem. Ja, u zei: wat zie ik nou? Ik zie geothermie, terwijl wij daar juist in de TVW wat meer op datacenter warmte inzetten op de korte termijn. Dat is wel waar, maar we onderzoeken nog steeds geothermie. Volgens mij heb ik tegen u ook gezegd, ik zei: wij gaan uit in onze transitievisie van uiteindelijk die geothermie die komt eraan. Wel wat later; we beginnen in eerste instantie met datacenterwarmte, maar dat is nog steeds de insteek. Mocht dat onverhoopt blijken dat dat in de ondergrond niet past, dan zullen wij onze transitievisie moeten aanpassen.

Nou, dat was plan b heb ik u vorige commissie toegezegd. Natuurlijk heeft dat dan ook effect voor de RES 2.0 waar die RSW weer in samenkomt. Dus ik denk dat dat het proces een beetje schetst. Dus ja, hier in de woorden van de heer Dreijer, het gaat hier meer om de opwek dan om de warmte. Hoewel ik de opmerking van de heer Visser over PTV wel heel interessant vond, dus misschien is dat helemaal niet zo’n gekke, om maar even meteen een bruggetje te slaan, om dat te onderzoeken voor de RES 2.0. Vind ik eigenlijk wel een slim idee, dus bij dezen. Maar VVD, ik wilde dus wel even … Volgens mij heb ik dat net aan het begin gezegd: we hebben wel goede gesprekken gevoerd. Kijk, dat we niet iedereen hebben meegenomen dat blijkt, dus we willen de cirkel wat groter maken dan voor Schoteroog en we zullen in ieder geval de zeilverenigingen ook meenemen voor de plassen, maar ja, zelf ook met de wijkraden in gesprek geweest de afgelopen zomer en de aflopen maanden en ik merk wel dat … Dat is

22

ook echt nodig. Je moet draagvlak, u geeft het aan, dat heb je niet van vandaag op morgen. Ik denk ook dat, ja, men zich zorgen maakt over geluiden die nu in het land spelen, dus daar moet je wel even het goede gesprek voor voeren, maar, ja, volgens mij is ook het winstpunt dat er hier niet vijftig insprekers zitten, dat we niet Amsterdamse of provinciale taferelen hebben. Deels misschien omdat we niet zulke spannende plannen hebben als allemaal van die grote windmolens, we hebben er een, maar misschien ook deels omdat we best wel bezig zijn met die gesprekken met stakeholders. Ja, dat hoop ik dan, dat laatste. Dat dat heeft geholpen dat we hier niet allemaal boze insprekers hebben. Nou, Trots is duidelijk: Trots is tegen. Wel jammer, want volgens mij heb ik u wel eerder horen zeggen dat u ook vindt dat we wel iets moeten doen aan die klimaatverandering, dus dat … Maar dat blijf ik toch wel lastig vinden dan, want wilt u dan? Maar u krijgt in de tweede termijn de kans om daar wat op te zeggen. Het CDA. Even kijken. Ja, ik heb te horen gekregen, ik vroeg het eventjes na, dat ons standpunt van Haarlem is tegen houtige biomassa staat er nog steeds in, dus dat is … Oh, ja. Maar … Nou, niet voldoende. Dat zie ik aan het handje. Even kijken, voor dat heel … Dat is een beetje slordig als heel Haarlem beschermd stadsgezicht is in dit stuk. Dat is natuurlijk niet zo.

Daar is volgens mij trouwens wel het initiatiefvoorstel wordt daarover behandeld binnenkort hoe we daar met een kansenkaart stappen gaan zetten. Even kijken. Nou verder, u had het over de reflectie van zonnepanelen: volgens mij zijn daar ook wel technische oplossingen om dat tot een minimum te beperken, onder andere geribbeld glas of donker glas of wat dan ook. Dus daar wordt echt wel … Ook dat zijn natuurlijk uitwerkingsvraagstukken die best wel kunnen helpen, denk ik. Even kijken. Nou, volgens Hart voor Haarlem, ja, u geeft een soort van … U trekt een link tussen mogelijk een hogere energierekening of energiebelasting en de RES-projecten in het land. Ik zie die koppeling niet direct. Het zou kunnen zijn dat we nu zien dat heel veel RES-projecten in het land steeds meer naar zon gaan en kleinschalig worden waardoor dat meer kosten met zich meebrengt, maar ik heb het idee, misschien moet u me maar even verhelderen in de tweede termijn, waar u precies naar zocht.

Kijk, in algemene zin de RES is hier … Wij vormen een onderdeel van de RES Noord-Holland Zuid, dus wij doen dat met het hele zuidelijke deel van Noord-Holland, maar we hebben ook ons eigen actieplan Schone Energie waar wij dus juist, zoals ik op de heer Bloem ook inging, wel weer kijken naar particuliere daken, nieuwbouwdaken, al die stappen die eigenlijk in dit grotere regionale verhaal voor die opwek van zon en wind misschien wegvallen. Dus dat is nog steeds onverminderd, die 750 terra joule, onze insteek voor 2030 in ieder geval. Even kijken. Nou, ChristenUnie tot slot. Even kijken. Ja, dus dat is dus wel interessant dat u zegt: laten we gewoon eens kijken of we wel kunnen beginnen met de Schouwbroekerplas. Wij zeggen dus: nou ja, wij willen daar de komende twee jaar even nog niet de aandacht aan besteden. We hebben ook een beetje te maken, en volgens mij dat zei de heer Mohr nog wel, kijk het is nog altijd even zoeken wat de nieuwe landelijke overheid nou eigenlijk hoe actief die hiermee omgaan of dat die misschien een andere richting kiezen, maar die in ieder geval ook een keuze maken om de klimaatlasten om de gemeente daarin tegemoet te gaan komen.

Dat maakt dat wij ook meer zo’n 1 Fte zoals iemand volgens mij zei in kunnen zetten om te gaan kiezen, maar als ik op dit moment zie dat er eigenlijk geen draagvlak is voor zon op de plassen in Schalkwijk, we beperkte capaciteit hebben, dan moeten we ook wel prioriteren in waar we nu stappen kunnen zetten en dat is een beetje de afweging die wij hebben gemaakt. Nou ja, volgens mij hoor ik ook heel veel van u zeggen dat gewoon draagvlak wel een belangrijke randvoorwaarde is. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan wij nu een tweede termijn doen als daar behoefte aan is. Ja? Mevrouw Verhoeff, begin ik bij. PvdA. Mevrouw Verhoeff: Ja, u vreesde het al, voorzitter, denk ik. Dank u wel trouwens dat ik het woord krijg. Laat ik zeggen dat ik zeker weet dat onze fractie een stuk tevredener was met het stuk voordat u toelichting af, wethouder. Dat is eigenlijk heel treurig. Ik heb nu heel erg het gevoel dat als ik wij hoor zeggen, dat u bedoelt wij die aan de voorkant hebben nagedacht houden in ieder geval vast aan daar waar we over nagedacht

23

hebben en het mag wel even duren, dus die Schouwbroekerplas, ja, dat heeft u als raad wel gezegd: zoek het uit en maak er wat van, bij u klinkt het een beetje als: zoek het uit, we wachten tot het Rijk over twee jaar ergens wat van gevonden heeft. Ik vind het ontzettend jammer. Ik weet dat ik het ageer, maar dan komt de boodschap denk ik wel stevig over. Als ik het voorbeeld gaf, en ik meen dat echt heel serieus: mensen kunnen hele mooie ideeën maken, maar je hebt op een gegeven ogenblik andere kwaliteiten nodig. U heeft wel mensen met projectmanagementkwaliteiten, maar die zijn al druk met allerlei projecten. Als ik u hoor zeggen en nog onderstrepen dat binnen de RES dat daar initiatieven zullen worden beoordeeld en daarbuiten dus niet, dan wordt ik daar heel nerveus van. Dan ga je dus met z’n allen op je handen zitten wachten of je bent echt afhankelijk van welke initiatieven oppakt dan bijvoorbeeld. Ik kan heel prima zijn. Ik val hier niet even Afvalzorg aan, maar dat dan in ieder geval Afvalzorg is bezig en nou, die praten met het recreatiegebied, maar misschien moeten ze ook wel met andere partijen spreken.

Ik kan me ook heel goed voorstellen dat als dingen binnen de RES op te weinig draagvlak rekenen, of dat nou in de raad is of in de stad, en de raad hoort te luisteren naar de stad, dus ja, dat draagvlak … Het kan ook heel goed zijn, en dat probeer ik even met mijn betoog, tenminste met mijn interruptie die inderdaad wel te lang was. Misschien is het wel veel beter om te stellen: we hebben berekend binnen dit zoekgebied wat het oplevert. Als blijkt dat daar onderdelen niet kunnen, wees dan creatief. Daar heb je dus projectmanagers voor nodig die en met de verschillende initiatiefnemers spreken, maar misschien ook mensen tot initiatief brengen zoals Parkmanagement waarvan wij gehoord hebben: het is vaak een kwestie van een ondernemer die niet weet dat zijn draagkracht van zijn dak sterk genoeg is. Hoe moet hij dat in godsnaam uitzoeken? Daar kan een projectmanager van de gemeente helpen. Als blijkt dat iets uitvalt, kijk dan creatiever. Kijk dan bijvoorbeeld naar de zijkanten van de fly-overs en dan kan je inderdaad misschien een paar zonnepanelen missen of wat anders. Kijk naar die parkeerterreinen die niet in dat stukje Schoteroog zitten. Dus ik wil heel graag van de wethouder dat hij minimaal actief gaat worden op dit vlak: maak dingen mogelijk.

Denk goed na of we niet naast alleen maar regie, die heel passief overkomt, misschien bedoelt u het niet zo, maar heel passief overkomt, laat iemand actief partijen gaan benaderen en koppel partijen aan elkaar. Laat zien dat duurzaam doen niet alleen duurzaam afwachten is, want daar wordt ik ontzettend nerveus van. De voorzitter: U had nog een interruptie van de heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Ja, dank u wel. Mevrouw Verhoeff, u gaat er met gestrekt been in en dan ben ik eigenlijk niet van de Partij van de Arbeid gewend. Dat leidt tot de volgende vraag: is deze RES nog steeds de RES voor het Partij van de Arbeid smalle deel in dit college? Mevrouw Verhoeff: Ik weet zeker dat als dat absoluut niet zo was dat er dan een wethouder was geweest die mij gebeld had en misschien wel twee, want ik denk dan ook de heer Berkhout zelf. Ja, wij vinden de RES hele mooie dingen in staan en ja, wij willen dat er ook actief mee aan de gang gegaan kan worden, en het kan nog een stukje beter. Vandaar dat wij zeiden: aan het begin werd ik er redelijk blij van met een kleine kanttekening en nu denk ik: dit is te passief. Actie. De voorzitter: Ik ga het woord geven aan de heer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. De wethouder die gaf het antwoord dat wij er wel voor waren.

Natuurlijk zijn we er voor, maar je moet wel proberen naar de burger te luisteren, en dat gebeurt af en toe niet. Ik heb ook nog wel eens geopperd, ook toen in de commissie, dat de wethouder toen nog commissielid ook was: we hebben ook dakpannen tegenwoordig die voor de warmte kunnen zorgen. Daar hoor ik ook niemand over. Het is natuurlijk wel zo, je moet vandaag de dag door al het internetgebeuren luisteren naar je bewoners, want wij kunnen dat wel weer willen, maar de mensen wonen daar en dat wordt wel eens

24

vergeten. Die mensen kijken ook op die glimmende zonnepanelen, wat niemand wil. Dus ga nou eens ook eens zelf met die mensen praten dat je dan tot een goede oplossing komt, maar het blijkt niet door te dringen, maar ik hoop dat hij dat wel gaat doen, omdat er anders dan kunnen wij niet van mening veranderen. Dank u. De voorzitter: De heer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter. Dank u wel. Ook wethouder, dank u wel voor de antwoorden in eerste termijn. Nog een aantal specificeringen van de vragen wij ook in de eerste termijn hebben gesteld. U zei: wij gaan ten aanzien van de plassen gaan we de komende twee jaar niks doen. Op welke wijze denkt u dat de belanghebbenden alsnog naar het vlekje op de vlek kijken? Dat is vraag een. Vraag twee is: kunt u dan garanderen dat inderdaad de recreatie mogelijk gaat blijven als over twee jaar wel aan die plannen gewerkt gaat worden? Dan zijn de eerste twee over het eerste thema. Dan had ik ook iets gezegd natuurlijk over communicatie met en participatie van jongeren die niet gelijk kapitaalkrachtig zijn. Daar was u nog niet aan toegekomen, dus kunt u zeggen wat wij moeten doen om te zorgen dat dat goed verankerd is? Ook dan weer voor het proces: er staat natuurlijk in de RES dat ingediende moties of amendementen door de raad dan ook aangehecht zouden worden.

Op welke wijze zouden wij, nou, deze punten nog kracht bij kunnen zetten in de vorm van bijvoorbeeld een motie die dan ook aan het document aangehecht zal worden? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Nog een paar dingetjes vanuit de eerste termijn die al ook door de wethouder een klein beetje beantwoord zijn. Ik zou het wel waarderen als in ieder geval het stuk wat nu voorligt dat we daar wel duidelijk in kunnen zetten dat naast geothermie ook echt die datacenter wel iets voor Haarlem zijn, want dat lijkt nu enigszins te ontbreken. Anderzijds ook echt ondersteuning voor het punt met betrekking tot zon op water waar wij echt geen fan van zijn. Hopelijk de toezegging van de wethouder op het punt dat de recreatie mogelijk blijft en dat we daar echt heel erg creatief in zijn om zeker die groepen zoals de waterscouting echt te kunnen bedienen hierin. In ieder geval goed dat u de komende twee jaar daar niks in gaat doen, maar zeker daarna moeten we daar ook echt aandacht voor houden. Nogmaals, ja, echt de oproep voor draagvlak bij alles wat we gaan doen. Elk project wordt nog los besproken wat uiteindelijk de uitvoering ingaat.

Dan zullen we ongetwijfeld op projecten inspraak hebben en dan kan het best wel eens een keertje voor gaan komen dat wel de hele publieke tribune, hopelijk dat we die tijd weer ingaan, weer vol zit, want dat heeft altijd een hele mooie dynamiek, maar ik denk dat dat heel erg belangrijk is dat we op die manier goed per project straks naar draagvlak gaan kijken. Daar wil ik het voor nu bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, bedankt voor de toezegging om de natuurprincipes die bij Haarlem passen mee te nemen bij de omgevingsvergunning en die ook voor te leggen bij de mogelijke projectnotitie. Dan heeft GroenLinks nog wel een vraag natuurlijk, want zou u deze ontwerpprincipes dan ook willen introduceren bij de medebestuurders in deze RES zodat we nog meer biodiversiteit behouden en kunnen toevoegen? Ja, als u er dan toch zit. Het tweede punt, ja, dat is toch die Regionale Warmtestrategie die er toch instaat. Nou, in het begin van het proces hebben wij duidelijk te horen gekregen: het gaat niet om warmte, het gaat niet om isoleren, terwijl isoleren natuurlijk ook heel goed is om die energievraag in ieder geval naar beneden te brengen. Nu staat die er toch in, dus dat vind ik toch wel een beetje raar.

Wellicht, en ook de goede suggestie van de heer Visser over de PVT panelen dat vind ik toch eigenlijk ook wel goed om te belichten, want we hebben gewoon een succesvol project of in ieder geval, ja, een succesvol bewonersinitiatief wat tegenwicht

25

kan bieden tegen alle energiereuzen die ook graag, nou, geld willen verdienen aan deze energiestrategie. Dan denk ik dat het toch wel heel belangrijk is om in ieder geval ook zonnewarmte en bodemwarmte mee te nemen in de Regionale Warmtestrategie, want dat staat er dan weer niet in. Dat is niet toevallig, denk ik. Nou ja, ik vind het dus raar. Ik wil niet nu ook besluiten over de Regionale Warmtestrategie, want ja, daar ben ik het gewoon niet mee eens. Ik vind dat daar bodem- en zonnewarmte bij moet worden toegevoegd. De voorzitter: Hebben we iedereen gehad voor de tweede termijn? Want dan ga ik het woord geven … Nee? De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ik had nog geen antwoord op de vraag over de Westelijke Randweg. De voorzitter: Dan kan de wethouder dat meenemen in zijn tweede termijn. Wethouder. Wethouder Berkhout: Yes. Ja, het gestrekte been van de PvdA. Nee, maar wel helder. U wil actie. Dan heb ik mij verkeerd uitgedrukt, want, dat laat duidelijk zijn, ik probeerde even de rollen te scheiden, maar dat betekent niet dat ik achterover leun. Ik ben wethouder Duurzaamheid van GroenLinks en ons coalitieakkoord heet Duurzaam Doen en we moeten aan de slag. U wijst mij daar nadrukkelijk op. Als ik de indruk heb gewekt dat ik dacht: het komt vanzelf wel goed. Nee, we moeten aan de slag.

Dus we hebben een projectmanager voor Schoteroog al enige tijd; wij dienen zelf de aanvragen bij de IONT in. We zetten ook studies naar NN en et cetera uit. Dus we hebben wekelijks overleg ook met de initiatiefnemers; we zijn constant wel bezig eigenlijk op iets waar we niet bezig actief hoeven te zijn, omdat we daar geen eigendom hebben. Dus om u een beeld te geven: we proberen er echt wel bovenop te zitten. Ik vind dat ook nodig. Wij hebben het actieplan Schone Energie, wat eigenlijk gewoon de Haarlemse gedetailleerdere variant is. Maar ik hoor uw oproep om dat ook te blijven doen en ook met die blik nog naar de kansen te kijken. Laat ook duidelijk zijn: de opgave staat. 2,7, maar ook ons Haarlems aandeel daarin. Dus als een plan kleiner wordt van omvang, u zegt het, moet je creatief zijn. Dan moet je gaan zoeken: hoe kan je dat dan compenseren? Kan dat met de daken van de Vve’s of kan dat op een ander stukje in de Waardpolder of noem maar op? Ja. Ik vind dat ook precies dezelfde goede insteek, want misschien worden panelen effectief, efficiënter, beter. Misschien door die gesprekken neemt het draagvlak ook toe of zien we kansen. Er kan opeens … Een van de insprekers had het erover. Een ondernemer als die er van hoort, dan wil die misschien wel aan de slag.

Maar ook de afvalwaterzuiveringsinstallatie heeft ambities en, u zei het in de eerste termijn, nog een flinke lap grond, als je op Google Maps, kijkt blootliggen. Dus ook MSD trouwens, een van onze grotere werkgevers, heeft nu echt … Ik heb laatst met ze gesproken. Echt er zin in om ook het grasveld te gaan bekijken voor zonnepanelen. Dus je ziet ook die beweging op gang komen dus, maar daar kunnen wij wel een verbindende rol in spelen, of dat nou stichting Parkmanagement is of onze procesmanager of noem maar op. Dus excuses dat ik mij heb uitgedrukt alsof ik achterover zou leunen, verre van. Ik neem uw opmerking te harte. Zo willen wij dat invullen die rol, ook de komende jaren en is ook nodig denk ik. Trots, het is goed eventjes toch de nuance te horen. U zegt: we zien ook de noodzaak, maar we willen dat u wel goed in gesprek gaat met de mensen, en die worden nog wel eens vergeten. Dus zo ken ik u ook, uw pleidooi, maar dat is toch even fijn om te horen. Dus u bent niet tegen om het tegen zijn, u zegt: als u het doet, doet u dat dan wel door naar mensen te luisteren, samen met mensen te praten. D66: hoe moeten we dat vlekje dan interpreteren? Nou, het is dus heel formeel als een kader waarbinnen … Hij is weg. Oh daar. Ja. Als een kader waarbinnen initiatieven kunnen plaatsvinden, maar ik laat u toezeggen: recreatie blijft mogelijk op de Molenplas, 100 procent.

Ook als daar in de toekomst gekozen wordt om zon op water te realiseren, waar we de eerste jaren niet mee aan de slag gaan. Maar zo’n initiatief, als dat er dus zou komen, moet echt die ruimte voor recreatie, ruimte voor natuur houden. Dus ja, laat ik die duidelijkheid in ieder geval scheppen. We zijn daar niet op dit moment, het zal altijd nog een op

26

zichzelf staand project worden als dat er is, maar die ruimte voor recreatie, nou de insprekers zeiden het al, die moet er gewoon altijd blijven. Dat is gewoon ook de waarde van de Molenplas. Ik hoop wel dat ik daarmee u en hopelijk de luisteraars geruststel. U had het ook over het jongeren betrekken bij eigenaarschap: ik vind dat wel een hele mooie. Ik denk dat u ook wel gelijk heeft dat vaak … Volgens mij ook bij de concept RES heeft ook u in meerderheid gezegd: ja, dat lokaal eigenaarschap 50 procent dat vinden wij cruciaal. Niet alleen voor draagvlak, ook voor eigenaarschap van de omgeving. Je krijgt er wat voor terug. Maar dat moet dan niet beperkt zijn tot een bepaald deel van de Haarlemmers, zij die daar misschien, ja, dat logischer weten te vinden of dat geld wel hebben. Ik weet nog niet meteen de oplossing, maar ik steun wel uw oproep om daar meer naar te kijken, dus misschien … Ja, het is eventjes zoeken. Ik kan dat tot me nemen, dus ik kan u toezeggen dat wij gaan kijken hoe we jongeren beter kunnen betrekken bij dat lokaal eigenaarschap, maar u kunt ook daar een motie voor indienen om dat te bekrachtigen. De VVD: ja, u blijft toch even op dat warmte zitten, GroenLinks ook.

Ja, ik wil toch echt zeggen: laten we voor warmte en de schone warmte nou eerst met elkaar de transitievisie hier in Haarlem vaststellen en vervolgens bij de RES 2.0 eens kijken naar de Regionale Strategie Warmte: wat doet dat nou? Deze RES 1.0 heeft echt niet als zwaartepunt nu de warmte, dus helemaal eens: we kiezen nu voor datacenters. Dat staat er misschien nog niet goed in. Ik zou je daar niet blind op staren nu. We focussen ons nu op schone opwek van elektriciteit en in Haarlem stellen we de TWV vast met elkaar straks en dat is de basis voor de RSW. Dan de ontwerpprincipes: ja, ik reageerde: ik ken ze eigenlijk niet. Ik ken ze nog steeds eigenlijk niet, ook in tweede termijn reactie niet, dus ik denk wel dat er goed over nagedacht is door Natuur en Milieu Federatie, maar wat ik u ook in eerste termijn zei: in Haarlem zijn de grote projecten die we dan voornemens zijn te doen nog steeds kleinere projecten dan waar deze ontwerpprincipes in principe voor bedoeld zijn. Daarom houd ik een slag om de arm: daar moet je altijd wel af kunnen wijken en maatwerk kunnen toepassen, maar als u dat ook erkent, nou, dan wil ik die zeker meenemen als we naar een projectfase gaan. Dan ChristenUnie Westelijke Randweg: daar is dus nog geen … Dat is gewoon een benoemd zoekgebied.

Daar is nog geen actieve projectstatus van op dit moment, maar ja, daar moeten we wel in de komende jaren mee aan de slag. Die staan niet on hold om maar te zeggen, maar de focus ligt nu eventjes voor Haarlem betreft dus bij Schoteroog. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Commissie, volgens mij is dit stuk zo voldoende besproken. Is dit beleidsplan zo rijp voor besluitvorming? Als u ja zegt, dan ga ik ervan uit dat dat als een bespreekpunt naar de raad zal gaan, maar ik wil eerst weten: is dit zo klaar om naar de raad te gaan? Mag ik even handen zien voor ja? Ja, daar is voldoende steun voor. Dan stuur ik het naar de raad toe als bespreekpunt. Het is nu twee over zeven. Ik zie u graag terug om tweeëntwintig over zeven. tweeëntwintig over zeven, mevrouw Verhoeff. Nee. Nee, helaas, want we hebben ook niet de betrokken wethouder. Dus het spijt me, maar we zijn vijfentwintig minuten uitgelopen. We gaan nu pauzeren. Tweeëntwintig over zeven zie ik u terug. 8a. Initiatiefvoorstel Visie op positie raad bij herinrichtingsplannen fysiek domein (GroenLinks Haarlem, Actiepartij, Partij van de Arbeid) 8b. Zienswijze en bedenkingen op initiatiefvoorstel; Visie op positie raad bij herinrichtingsplannen fysiek domein 8c. Bevoegdheden van de raad in het civiele planproces De voorzitter: Dames en heren, hartelijk welkom bij het vervolg van de commissie Beheer.

We gaan naar agendapunt 8. Voordat we daar aan gaan beginnen, ga ik inderdaad eerst nog het woord geven aan wethouder Rog. Welkom dat u er bent. U had wat mededelingen. Daar ga ik u eerst de ruimte voor geven.

27

Wethouder Rog: Dank u wel, voorzitter. Dat zijn er twee. De eerste is een mededeling over het Bisschop Bottemanneplein. Woensdag 12 mei heeft de gemeente de derde bewonersbijeenkomst georganiseerd. Het concept voorlopig ontwerp voor het Bisschop Bottemanneplein werd daar gepresenteerd: vergroenen van het plein, creëren van een nieuwe plek in de wijk. Die werden positief ontvangen, maar tijdens de derde bijeenkomst zijn door verschillende bewoners van het Emmaplein zorgen geuit over het verplaatsen van het parkeren van de touringcars, had ook de krant gehaald. Dit gebeurt nu voor de kerk en zodat het plein wordt vergroend leek dat de meest logische plek om de huidige parkeerplaats van het Emmaplein. Ondanks dat de opstelplaats daarvoor dus geschikt is, maken bewoners bezwaar tegen de bewegingen aldaar. Om de besluitvorming voor het voorlopige ontwerp niet te laten beïnvloeden, is toegezegd om met de bewoners in gesprek te gaan om andere opties te onderzoeken. Hierdoor zal de geplande inspraakperiode pas in september starten. Met deze extra inspanning verwachten we dat het voorlopige ontwerp beter door de buurt zal worden gedragen. Dan heb ik nog een andere korte mededeling. Die gaat over strengpersklinkers. Op de projecten Harmen Jansweg, Rollandslaan en Dreefzicht is in het ontwerp conform ons HIOR de strengpersklinkers die zouden daar worden toegepast in de rijbaan.

Dit type klinkers die worden maar door één leverancier geleverd en die heeft wat leverproblemen: veertig weken wachttijd maar liefst. Om vertraging op de projecten te beperken, hebben wij gezocht naar een alternatief en dat ook gevonden. Nou, het heet vormgebakken steentype EQ+ voor de echte liefhebber. Het komt erop neer dat het fietscomfort vergelijkbaar is met de strengpersklinker. De levertijd voor dit alternatief is ook niet heel kort: twintig weken, maar aanzienlijk korter. Dus minder vertraging. Wij hebben dit besproken met de Fietsersbond, de wijkraad, Scheepmakersdijk de wijkraad, Raamplaankwartier en het bewonerscomité herinrichting Rollandslaan. Zij weten hier dus van en zijn bij de afweging betrokken en hebben geen bezwaar tegen dit alternatief. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Dan ga ik nu echt naar agendapunt 8. Dat is het initiatiefvoorstel visie oppositieraad bij herinrichtingsplannen fysiek domein. In het Haarlemse civiel planproces zijn verschillende categorieën projecten gedefinieerd en de eenvoudige projecten met lichte ingreep en weinig impact op de omgeving kennen minder stappen in besluitvorming en bij complexe projecten met grote impact, herinrichting, wordt op verschillende momenten de raad betrokken. Ongeacht de impact wordt ook altijd bezien of de geldende kaders nog voldoen voor het onderhavige project.

Wanneer blijkt dat de kaders niet helemaal voldoen of er dilemma’s optreden, wordt dit geconstateerd in de startnotitie. De fracties van GroenLinks, Partij van de Arbeid en Actiepartij zijn gekomen met een initiatiefvoorstel, omdat zij wijzigingen wensen in het Haarlems civiel planproces. Met name op het gebied van projecten met veel impact willen zij meer en andere momenten waarin de raad betrokken wordt. Omdat het initiatiefvoorstel gecoördineerd is door de fractie van GroenLinks wil ik hen ook als eerste het woord zo meteen geven. Ik wil verder de commissie erop wijzen dat de tekst van het initiatiefvoorstel mogelijk nog gewijzigd wordt naar aanleiding van deze commissievergadering en dat het dus kan zijn dat dit stuk niet doorgaat naar deze raad, maar naar de eerstvolgende daarna om dat allemaal aan te kunnen passen. Na de initiatiefnemers ga ik kort het woord geven aan de wethouder of die mogelijkheid bieden om eventueel een korte toelichting te geven en daarna ga ik verder met de normale commissie behandeling. Dan kunt u vragen stellen aan eventueel de initiatiefnemers of uw termijn gewoon doen. Ik ga als eerste het woord geven aan mevrouw Schneiders van GroenLinks. Gaat uw gang. Mevrouw Schneiders: Dank u wel, voorzitter. Hartelijk dank voor de reactie van het college op ons initiatiefvoorstel.

Eventjes terug naar de aanleiding: in de afgelopen periode is er een aantal projecten voorbijgekomen waarbij de raad niet was gekend en meegenomen bij keuzes die gemaakt werden in het proces en die veel impact hadden. Ik noem bijvoorbeeld, een voorbeeld die ik ook al in het initiatiefvoorstel had geschreven, Dreefzicht. Nou, daar gaat het om kaders die uit 2015 waren voor de hele opwaardering van

28

de Haarlemmer Hout. In 2019 kwam daar het plan om daar bomen te kappen voor een parkeerplaats bij Dreefzicht uit. Die kaders die zagen daar eigenlijk helemaal niet op, waren ook oud, de focus was inmiddels nogal veranderd. Toch werd het plan dus niet ter inzage gegeven en zagen wij dat toevallig, omdat het ter informatie bij de commissiestukken zat en is het gelukkig gezien en konden we er daardoor nog iets aan doen. Kruispunt Schipholweg-Amerikaweg: daar was als kader meegeven onder andere dat er geen gelijkvloerse oversteek voor fietsers en voetgangers zou moeten zijn. Het college heeft vervolgens beslist op basis van de kosten dat die keuze niet … Of dat dat kader niet zou worden gevolgd, dat er dus van zou worden afgeweken. Dat bleek in het VO wat alleen ter bespreking in de commissie was, werd aangeboden, waardoor daar in feite eigenlijk niet op gereageerd kon worden. Uiteindelijk is dat gelukkig wel goed gekomen, maar daar was daarvoor heel veel ophef voor nodig. De Rollandslaan: het kader is al jaren in de stad dat hoofdfietsroutes door de stad in rood asfalt worden uitgevoerd. Duidelijkheid voor de auto en voor de fiets en daardoor ook veiligheid voor de fiets. Bij het voorstel van het college aan de stakeholders en de belangengroep bij de Rollandslaan werd niet iets over rood asfalt gezegd, het was ook niet ingetekend.

In het VO bleek het te ontbreken, maar het VO, noch DO werden aan de raad voorgelegd waardoor het niet kon worden veranderd. In dit geval was herstel ook niet meer mogelijk en worden de fietsstroken nu niet in rood asfalt aangelegd. Er zijn nog meer voorstellen. Pas bij motie vreemd naar aanleiding van een DO of misschien als het college beslist dat het DO in de raad komt, meestal vanwege de financiële behoefte, kunnen wij als raad onze taken waarmaken en controleren of een DO past bij hoe wij het hadden goedgekeurd, maar die motie vreemd in deze situatie is niet alleen oneigenlijk, maar het is ook heel erg laat, zo niet veel te laat in het proces. Als er dan elementaire dingen niet goed blijken te zijn en niet passen bij wat de raad eigenlijk wilde, is er veel tijd en geld verspild. Bovendien begrijpen bewoners het niet als de raad bij het DO nog aanpassingen wil, terwijl zij misschien inmiddels akkoord waren gegaan. Daarom heeft naar mijn mening en naar de mening van de indieners de raad een noodknop nodig.

Dat betekent dat wij niet op de stoel van het college willen gaan zitten, we willen ook niet het besturen van het college overnemen, we willen ook zeker niet ons met kleine minder belangrijke zaken bezig gaan houden, maar wat we wel nodig hebben als raad is een manier om onze verantwoordelijkheid te kunnen nemen als hoogste orgaan van de gemeente dat de kaders stelt, de inwoners vertegenwoordigd en het college controleert. Daarom willen we graag dat de raad op belangrijke momenten in belangrijke kwesties wordt gevraagd om akkoord te gaan met de gekozen weg of richting. In het HCCP waarin de hele besluitvormingsstructuur naast allerlei andere structuren voor de ambtelijke organisatie is opgenomen, past het om dit ontwerp mee te nemen, dit onderwerp mee te nemen. Als we het niet zouden meenemen, dan zou het tot verwarring leiden. In het HCCP worden projecten ingedeeld in drie categorieën. Het gaat ons op dit moment over de categorieën met de projecten met veel impact voor de bevolking en dus voor Haarlem. Er is ons voorstel aan het college gelaten om te bepalen welke projecten welke impact hebben, en we vertrouwen er natuurlijk wel op dat het college daarbij de criteria die daarvoor in het HCCP zijn beschreven zal hanteren. In die projecten met veel impact moet de besluitvorming vaker dan nu is afgesproken via de raad lopen volgens ons.

Dat gaat om belangrijke momenten in dus deze belangrijke projecten. Eerste belangrijke moment na de startnotitie, die we nu niet meer krijgen, we zijn dus een stukje naar voren geschoven naar het procesopdracht, is als er een keuze gemaakt moet worden. Na het contact met de stakeholders kan het zijn dat er verschillende keuzes zijn. Als het college dan een keuze maakt en die gaat uitwerken, is het veel handiger als wij bij die keuze even betrokken worden als de raad. En dat aan de raad de keuze wordt voorgelegd om te kijken of die wel past bij de kaders van de raad. En dan is het niet aan het college om te beslissen of de keuze blijft binnen de kaders van de raad, dat is aan de raad. Want die moet toch haar eigen kaders stellen, maar ook controleren. Het tweede moment en dat hoeft niet als die belangrijke keuze al aan de raad is voorgelegd, denk ik, is als het plan gaat voor inspraak, dus als het voorlopig ontwerp er is. Ook dan is het belangrijk om als raad te controleren of het plan binnen de door haar gestelde kaders is gebleven en of die kaders nog van toepassing zijn. Het kan immers zomaar gebeuren dat een plan na jaren uit